Άρθρο 1
Καμία ποινή χωρίς νόμο
Μην ψάχνετε σε 541 άρθρα. Ρωτήστε με απλά ελληνικά και λάβετε άμεσα απάντηση με παραπομπές.
Απάντηση σε δευτερόλεπτα · Με παραπομπές στα ακριβή άρθρα του κώδικα
Καμία ποινή χωρίς νόμο
Αναδρομική ισχύς του ηπιότερου νόμου
Εγκλήματα που τελέστηκαν στην ημεδαπή
[Η ισχύουσα διατύπωση ισχύει από 1.5.2024 (ν. 5090/2024, Α΄ 30/23.2.2024, άρθρο 3). Για πράξεις που τελέστηκαν πριν από την ημερομηνία αυτή εφαρμόζεται, κατά το άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ, η διάταξη που στη συγκεκριμένη περίπτωση είναι ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο μεταξύ όλων όσων ίσχυσαν από την τέλεση της πράξης έως την αμετάκλητη εκδίκασή της.]
Εγκλήματα ημεδαπών στην αλλοδαπή
[Πεδίο εφαρμογής: Κατά το άρθρο 21 του ν. 5172/2025 (ΦΕΚ Α΄ 10/29.1.2025, ισχύς από τη δημοσίευση), για τα αδικήματα των άρθρων 184 (παρ. 5 κατά το κείμενο του νόμου), 315 παρ. 1, 2 και 3, 330 παρ. 3, 333 παρ. 1 δεύτερο εδάφιο, 337 παρ. 5 και 346 ΠΚ οι ελληνικοί ποινικοί νόμοι εφαρμόζονται και όταν η πράξη τελείται στην αλλοδαπή από ημεδαπό, ακόμη και αν δεν είναι αξιόποινη κατά τους νόμους της χώρας όπου τελέστηκε, χωρίς να εφαρμόζονται οι προϋποθέσεις των παρ. 1 και 3 του άρθρου 6 ΠΚ (παρ. 3). Ως δυσμενέστερη, η ρύθμιση δεν εφαρμόζεται σε πράξεις που τελέστηκαν πριν από την 29.1.2025 (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ).]
Εγκλήματα αλλοδαπών στην αλλοδαπή
Εγκλήματα στην αλλοδαπή που τιμωρούνται πάντοτε κατά τους ελληνικούς νόμους
[Η ισχύουσα διατύπωση ισχύει από 23.2.2024 (ν. 5090/2024, Α΄ 30/23.2.2024, άρθρο 4). Για πράξεις που τελέστηκαν πριν από την ημερομηνία αυτή εφαρμόζεται, κατά το άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ, η διάταξη που στη συγκεκριμένη περίπτωση είναι ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο μεταξύ όλων όσων ίσχυσαν από την τέλεση της πράξης έως την αμετάκλητη εκδίκασή της.] [Σημείωση κειμένου: Στο ΦΕΚ Α΄ 30/23.2.2024 (ν. 5090/2024, άρθρο 4) η περ. δ΄ εκτυπώθηκε «δ) δα) πράξη που στρέφεται εναντίον υπαλλήλου…», με τη σήμανση «δ)» να προηγείται της υποπερ. δα).]
Ακαταδίωκτο εγκλημάτων που τελέστηκαν στην αλλοδαπή
Υπολογισμός ποινών που εκτίθηκαν στην αλλοδαπή
Αναγνώριση αλλοδαπών ποινικών αποφάσεων
Ειδικοί ποινικοί νόμοι
Έννοια όρων του Κώδικα
[Η ισχύουσα διατύπωση ισχύει από 23.6.2022 (ν. 4947/2022, Α΄ 124/23.6.2022, άρθρο 4). Για πράξεις που τελέστηκαν πριν από την ημερομηνία αυτή εφαρμόζεται, κατά το άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ, η διάταξη που στη συγκεκριμένη περίπτωση είναι ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο μεταξύ όλων όσων ίσχυσαν από την τέλεση της πράξης έως την αμετάκλητη εκδίκασή της.] [Διαχρονικό δίκαιο: Με το άρθρο 97 του ν. 4623/2019 (ΦΕΚ Α΄ 134/9.8.2019) ανεστάλη έως τις 30.9.2019 η ισχύς των άρθρων 35 και 36 του Κώδικα Ποινικής Δικονομίας και επανήλθαν σε ισχύ τα άρθρα 1 και 2 παρ. 1 του ν. 4022/2011, σε συνδυασμό με τα άρθρα 13 περίπτωση α΄ και 263Α του Ποινικού Κώδικα, ως προς τις αρμοδιότητες του Εισαγγελέα Εγκλημάτων Διαφθοράς.] [Πεδίο εφαρμογής: Κατά την παρ. 2 του άρθρου 103 του ν. 5259/2025 (ΦΕΚ Α΄ 228/12.12.2025) τα άρθρα 235 έως 263Α του Ποινικού Κώδικα εφαρμόζονται και για τους διοικητές ιδρυμάτων και περιουσιών που έχουν διατεθεί υπέρ του Δημοσίου ή για κοινωφελείς σκοπούς ή έργα, τους εκτελεστές διαθηκών και τους υπαλλήλους του φορέα, οι οποίοι εξομοιώνονται προς υπαλλήλους κατά την έννοια της περ. α΄ του άρθρου 13 ΠΚ. Η ισχύς της Ενότητας Ι του ν. 5259/2025 αρχίζει από την έκδοση των διαπιστωτικών πράξεων της παρ. 5 του άρθρου 5 και της παρ. 3 του άρθρου 7 (άρθρο 268 παρ. 1)· η ημερομηνία αυτή δεν ορίζεται στο ΦΕΚ.]
Έννοια της αξιόποινης πράξης
Έγκλημα που τελείται με παράλειψη
Τόπος τέλεσης της πράξης
Χρόνος τέλεσης της πράξης
Κατηγορίες αξιοποίνων πράξεων
[Διαχρονικό δίκαιο: Η ισχύς των διατάξεων του ΠΚ περί κοινωφελούς εργασίας ήταν σε αναστολή από 9.8.2019 έως 22.2.2024 (ν. 4623/2019, άρθρο 98, ΦΕΚ Α΄ 134/9.8.2019)· το άρθρο 98 καταργήθηκε με το άρθρο 136 περ. γ΄ του ν. 5090/2024 (ΦΕΚ Α΄ 30/23.2.2024). Το κείμενο του άρθρου δεν μεταβλήθηκε από την αναστολή· για πράξεις της περιόδου ισχύει η σύγκριση του άρθρου 2 παρ. 1 ΠΚ.]
Ποινικός χαρακτήρας πράξεων που έχουν εκδικαστεί
Λόγοι άρσης του αδίκου
Προσταγή
Άμυνα
Υπέρβαση άμυνας
Υπαίτια κατάσταση άμυνας
Κατάσταση ανάγκης που αίρει το άδικο
Υπαιτιότητα στα κακουργήματα και πλημμελήματα
Δόλος
Αμέλεια
Ευθύνη από το αποτέλεσμα
Πραγματική πλάνη
Νομική πλάνη
Κατάσταση ανάγκης που αίρει τον καταλογισμό
Αδυναμία αποφυγής του αδίκου
Ανικανότητα προς καταλογισμό
Υπαίτια πρόκληση ανικανότητας
Μειωμένη ικανότητα καταλογισμού
Έννοια και ποινή της απόπειρας
[Διαχρονικό δίκαιο: Η ισχύς των διατάξεων του ΠΚ περί κοινωφελούς εργασίας ήταν σε αναστολή από 9.8.2019 έως 22.2.2024 (ν. 4623/2019, άρθρο 98, ΦΕΚ Α΄ 134/9.8.2019)· το άρθρο 98 καταργήθηκε με το άρθρο 136 περ. γ΄ του ν. 5090/2024 (ΦΕΚ Α΄ 30/23.2.2024). Το κείμενο του άρθρου δεν μεταβλήθηκε από την αναστολή· για πράξεις της περιόδου ισχύει η σύγκριση του άρθρου 2 παρ. 1 ΠΚ.]
Απρόσφορη απόπειρα
[Το άρθρο προστέθηκε με ν. 4855/2021, Α΄ 215/12.11.2021, άρθρο 2 και ισχύει από 12.11.2021· στο ΦΕΚ Α΄ 95/11.6.2019 ο αριθμός του ήταν κενός («Καταργείται»)· ως προς τις πράξεις που τελέστηκαν πριν από την ημερομηνία αυτή εφαρμόζεται μόνο στο μέτρο που οι ρυθμίσεις της είναι ευμενέστερες για τον κατηγορούμενο (άρθρα 1 και 2 παρ. 1 ΠΚ).]
Υπαναχώρηση
Συναυτουργοί
Ηθικός αυτουργός και προβοκάτορας
Άμεσος και απλός συνεργός
[Η ισχύουσα διατύπωση ισχύει από 1.5.2024 (ν. 5090/2024, Α΄ 30/23.2.2024, άρθρο 5). Για πράξεις που τελέστηκαν πριν από την ημερομηνία αυτή εφαρμόζεται, κατά το άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ, η διάταξη που στη συγκεκριμένη περίπτωση είναι ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο μεταξύ όλων όσων ίσχυσαν από την τέλεση της πράξης έως την αμετάκλητη εκδίκασή της.]
Γενική διάταξη
Ιδιαίτερες ιδιότητες ή σχέσεις
Είδη ποινών
[Τίτλος κεφαλαίου: Ο τίτλος του τέταρτου κεφαλαίου του Γενικού Μέρους, «ΠΟΙΝΕΣ, ΜΕΤΡΑ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ, ΑΠΟΖΗΜΙΩΣΗ» στο ΦΕΚ Α΄ 95/11.6.2019, διορθώθηκε σε «ΠΟΙΝΕΣ ΚΑΙ ΜΕΤΡΑ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ» με την πράξη νομοθετικού περιεχομένου της 27.6.2019 (ΦΕΚ Α΄ 106, άρθρο 2 παρ. 2 περ. δ΄), πριν από την έναρξη ισχύος του Κώδικα (1.7.2019). Η διόρθωση επαναλήφθηκε με το άρθρο 95 περ. δ΄ του ν. 4623/2019 (ΦΕΚ Α΄ 134/9.8.2019).] [Διαχρονικό δίκαιο: Η ισχύς των διατάξεων του ΠΚ περί κοινωφελούς εργασίας ήταν σε αναστολή από 9.8.2019 έως 22.2.2024 (ν. 4623/2019, άρθρο 98, ΦΕΚ Α΄ 134/9.8.2019)· το άρθρο 98 καταργήθηκε με το άρθρο 136 περ. γ΄ του ν. 5090/2024 (ΦΕΚ Α΄ 30/23.2.2024). Το κείμενο του άρθρου δεν μεταβλήθηκε από την αναστολή· για πράξεις της περιόδου ισχύει η σύγκριση του άρθρου 2 παρ. 1 ΠΚ.]
Ποινές στερητικές της ελευθερίας
Κάθειρξη
[Η ισχύουσα διατύπωση ισχύει από 1.5.2024 (ν. 5090/2024, Α΄ 30/23.2.2024, άρθρο 6). Για πράξεις που τελέστηκαν πριν από την ημερομηνία αυτή εφαρμόζεται, κατά το άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ, η διάταξη που στη συγκεκριμένη περίπτωση είναι ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο μεταξύ όλων όσων ίσχυσαν από την τέλεση της πράξης έως την αμετάκλητη εκδίκασή της.]
Φυλάκιση
Περιορισμός σε ειδικό κατάστημα κράτησης νέων
[Η ισχύουσα διατύπωση ισχύει από 1.5.2024 (ν. 5090/2024, Α΄ 30/23.2.2024, άρθρο 7). Για πράξεις που τελέστηκαν πριν από την ημερομηνία αυτή εφαρμόζεται, κατά το άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ, η διάταξη που στη συγκεκριμένη περίπτωση είναι ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο μεταξύ όλων όσων ίσχυσαν από την τέλεση της πράξης έως την αμετάκλητη εκδίκασή της.]
Παροχή κοινωφελούς εργασίας
[Διαχρονικό δίκαιο: Η ισχύς των διατάξεων του ΠΚ περί κοινωφελούς εργασίας ήταν σε αναστολή από 9.8.2019 έως 22.2.2024 (ν. 4623/2019, άρθρο 98, ΦΕΚ Α΄ 134/9.8.2019)· το άρθρο 98 καταργήθηκε με το άρθρο 136 περ. γ΄ του ν. 5090/2024 (ΦΕΚ Α΄ 30/23.2.2024). Το κείμενο του άρθρου δεν μεταβλήθηκε από την αναστολή· για πράξεις της περιόδου ισχύει η σύγκριση του άρθρου 2 παρ. 1 ΠΚ.]
Χρηματική ποινή
[Η ισχύουσα διατύπωση ισχύει από 1.5.2024 (ν. 5090/2024, Α΄ 30/23.2.2024, άρθρο 8). Για πράξεις που τελέστηκαν πριν από την ημερομηνία αυτή εφαρμόζεται, κατά το άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ, η διάταξη που στη συγκεκριμένη περίπτωση είναι ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο μεταξύ όλων όσων ίσχυσαν από την τέλεση της πράξης έως την αμετάκλητη εκδίκασή της.] [Διαχρονικό δίκαιο: Οι διατάξεις του ΠΚ περί κοινωφελούς εργασίας ήταν σε αναστολή από 9.8.2019 έως 22.2.2024 (ν. 4623/2019, άρθρο 98· καταργήθηκε με το άρθρο 136 περ. γ΄ του ν. 5090/2024).] [Μεταβατική διάταξη: Κατά το άρθρο 137 του ν. 5090/2024 (ΦΕΚ Α΄ 30/23.2.2024, ισχύς από 1.5.2024), παρ. 2, οι χρηματικές ποινές που έχουν επιβληθεί σε ημερήσιες μονάδες ισούνται με το γινόμενο του αριθμού των ημερησίων μονάδων επί την τιμή μονάδας· όπου στο ειδικό μέρος του Ποινικού Κώδικα γίνεται αναφορά σε χρηματική ποινή έως χίλιες ημερήσιες μονάδες, λογίζεται η χρηματική ποινή της περ. β΄ της παρ. 2 του άρθρου 57 ΠΚ. Όπου σε ειδικούς νόμους λογίζεται χρηματική ποινή έως χίλιες (1.000) ημερήσιες μονάδες, το ύψος της προσδιορίζεται με το ελάχιστο και το μέγιστο της παρ. 2 του άρθρου 57 ΠΚ, ανεξαρτήτως του είδους του εγκλήματος· όπου λογίζεται χρηματική ποινή άνω των χιλίων (1.000) ημερησίων μονάδων, η ποινή δεν μπορεί να είναι κατώτερη από είκοσι χιλιάδες (20.000) ούτε ανώτερη από ένα εκατομμύριο (1.000.000) ευρώ.]
Γενική διάταξη
Αποστέρηση θέσεων και αξιωμάτων
[Πεδίο εφαρμογής: Κατά την παρ. 1 του άρθρου 177 του ν. 5222/2025 (ΦΕΚ Α΄ 134/28.7.2025), η καταδίκη σε οποιαδήποτε ποινή για λαθρεμπορία συνεπάγεται αυτοδικαίως τις συνέπειες του άρθρου 60 του Ποινικού Κώδικα.]
Απαγόρευση άσκησης επαγγέλματος
Αφαίρεση άδειας οδήγησης ή εκμετάλλευσης μεταφορικού μέσου
Δημοσίευση καταδικαστικής απόφασης
Δήμευση
Γενική διάταξη
[Η ισχύουσα διατύπωση ισχύει από 1.7.2024 (ν. 5090/2024, Α΄ 30/23.2.2024, άρθρο 9). Για πράξεις που τελέστηκαν πριν από την ημερομηνία αυτή εφαρμόζεται, κατά το άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ, η διάταξη που στη συγκεκριμένη περίπτωση είναι ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο μεταξύ όλων όσων ίσχυσαν από την τέλεση της πράξης έως την αμετάκλητη εκδίκασή της.]
Μέτρα θεραπείας ατόμων που απαλλάσσονται από την ποινή λόγω ψυχικής ή διανοητικής διαταραχής
Διάρκεια του θεραπευτικού μέτρου
Μέτρα θεραπείας ατόμων μειωμένου καταλογισμού λόγω ψυχικής ή διανοητικής διαταραχής
Απέλαση αλλοδαπού
[Το άρθρο προστέθηκε με ν. 5090/2024, Α΄ 30/23.2.2024, άρθρο 10 και ισχύει από 1.7.2024· στο ΦΕΚ Α΄ 95/11.6.2019 ο αριθμός του ήταν κενός («Καταργείται»)· δεν εφαρμόζεται σε πράξεις που τελέστηκαν πριν από την ημερομηνία αυτή (άρθρα 1 και 2 ΠΚ).]
Παραγραφή μέτρου ασφαλείας
Δήμευση
Δικαστική επιμέτρηση της ποινής
[Η ισχύουσα διατύπωση ισχύει από 12.11.2021 (ν. 4855/2021, Α΄ 215/12.11.2021, άρθρο 3). Για πράξεις που τελέστηκαν πριν από την ημερομηνία αυτή εφαρμόζεται, κατά το άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ, η διάταξη που στη συγκεκριμένη περίπτωση είναι ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο μεταξύ όλων όσων ίσχυσαν από την τέλεση της πράξης έως την αμετάκλητη εκδίκασή της.]
Επιμέτρηση και απότιση χρηματικής ποινής
[Η ισχύουσα διατύπωση ισχύει από 1.5.2024 (ν. 5090/2024, Α΄ 30/23.2.2024, άρθρο 11). Για πράξεις που τελέστηκαν πριν από την ημερομηνία αυτή εφαρμόζεται, κατά το άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ, η διάταξη που στη συγκεκριμένη περίπτωση είναι ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο μεταξύ όλων όσων ίσχυσαν από την τέλεση της πράξης έως την αμετάκλητη εκδίκασή της.] [Διαχρονικό δίκαιο: Οι διατάξεις του ΠΚ περί κοινωφελούς εργασίας ήταν σε αναστολή από 9.8.2019 έως 22.2.2024 (ν. 4623/2019, άρθρο 98· καταργήθηκε με το άρθρο 136 περ. γ΄ του ν. 5090/2024).] [Μεταβατική διάταξη: Κατά το άρθρο 137 του ν. 5090/2024 (ΦΕΚ Α΄ 30/23.2.2024, ισχύς από 1.5.2024), παρ. 2, οι χρηματικές ποινές που έχουν επιβληθεί σε ημερήσιες μονάδες ισούνται με το γινόμενο του αριθμού των ημερησίων μονάδων επί την τιμή μονάδας· όπου στο ειδικό μέρος του Ποινικού Κώδικα γίνεται αναφορά σε χρηματική ποινή έως χίλιες ημερήσιες μονάδες, λογίζεται η χρηματική ποινή της περ. β΄ της παρ. 2 του άρθρου 57 ΠΚ. Όπου σε ειδικούς νόμους λογίζεται χρηματική ποινή έως χίλιες (1.000) ημερήσιες μονάδες, το ύψος της προσδιορίζεται με το ελάχιστο και το μέγιστο της παρ. 2 του άρθρου 57 ΠΚ, ανεξαρτήτως του είδους του εγκλήματος· όπου λογίζεται χρηματική ποινή άνω των χιλίων (1.000) ημερησίων μονάδων, η ποινή δεν μπορεί να είναι κατώτερη από είκοσι χιλιάδες (20.000) ούτε ανώτερη από ένα εκατομμύριο (1.000.000) ευρώ.] [Βλ. και άρθρο 465 παρ. 1 ΠΚ (ν. 4855/2021, άρθρο 184): για πράξεις που τελέστηκαν μέχρι τη θέση σε ισχύ του ΠΚ (1.7.2019) εξακολουθούν να εφαρμόζονται οι διατάξεις του προϊσχύσαντος ΠΚ για τη μετατροπή της ποινής σε χρηματική ποινή, την αναστολή εκτέλεσης της ποινής και την απόλυση υπό όρο.]
Μετατροπή της ποινής φυλάκισης σε χρήμα
[Το άρθρο προστέθηκε με ν. 5090/2024, Α΄ 30/23.2.2024, άρθρο 12 και ισχύει από 1.5.2024· ως ευμενέστερη διάταξη εφαρμόζεται και σε πράξεις που τελέστηκαν πριν από την ημερομηνία αυτή, εφόσον στη συγκεκριμένη περίπτωση οδηγεί σε ευμενέστερη μεταχείριση του κατηγορουμένου (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ).] [Μεταβατική διάταξη: Κατά το άρθρο 137 του ν. 5090/2024 (ΦΕΚ Α΄ 30/23.2.2024, ισχύς από 1.5.2024), παρ. 6, όπου σε διατάξεις ειδικών νόμων γίνεται αναφορά σε απαγόρευση μετατροπής της ποινής σε κοινωφελή εργασία, νοείται απαγόρευση μετατροπής και σε χρηματική ποινή.]
Επιμέτρηση της ποινής της παροχής κοινωφελούς εργασίας
[Η ισχύουσα διατύπωση ισχύει από 1.5.2024 (ν. 5090/2024, Α΄ 30/23.2.2024, άρθρο 13). Για πράξεις που τελέστηκαν πριν από την ημερομηνία αυτή εφαρμόζεται, κατά το άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ, η διάταξη που στη συγκεκριμένη περίπτωση είναι ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο μεταξύ όλων όσων ίσχυσαν από την τέλεση της πράξης έως την αμετάκλητη εκδίκασή της.] [Διαχρονικό δίκαιο: Η ισχύς των διατάξεων του ΠΚ περί κοινωφελούς εργασίας ήταν σε αναστολή από 9.8.2019 έως 22.2.2024 (ν. 4623/2019, άρθρο 98, ΦΕΚ Α΄ 134/9.8.2019)· το άρθρο 98 καταργήθηκε με το άρθρο 136 περ. γ΄ του ν. 5090/2024 (ΦΕΚ Α΄ 30/23.2.2024). Το κείμενο του άρθρου δεν μεταβλήθηκε από την αναστολή· για πράξεις της περιόδου ισχύει η σύγκριση του άρθρου 2 παρ. 1 ΠΚ.]
Υπολογισμός του χρόνου της προσωρινής κράτησης
[Η ισχύουσα διατύπωση ισχύει από 12.11.2021 (ν. 4855/2021, Α΄ 215/12.11.2021, άρθρο 6). Για πράξεις που τελέστηκαν πριν από την ημερομηνία αυτή εφαρμόζεται, κατά το άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ, η διάταξη που στη συγκεκριμένη περίπτωση είναι ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο μεταξύ όλων όσων ίσχυσαν από την τέλεση της πράξης έως την αμετάκλητη εκδίκασή της.] [Διαχρονικό δίκαιο: Η ισχύς των διατάξεων του ΠΚ περί κοινωφελούς εργασίας ήταν σε αναστολή από 9.8.2019 έως 22.2.2024 (ν. 4623/2019, άρθρο 98, ΦΕΚ Α΄ 134/9.8.2019)· το άρθρο 98 καταργήθηκε με το άρθρο 136 περ. γ΄ του ν. 5090/2024 (ΦΕΚ Α΄ 30/23.2.2024). Το κείμενο του άρθρου δεν μεταβλήθηκε από την αναστολή· για πράξεις της περιόδου ισχύει η σύγκριση του άρθρου 2 παρ. 1 ΠΚ.] [Η παρ. 4 αναφέρεται σε «ημερήσιες μονάδες». Από 1.5.2024 ο ν. 5090/2024 (ΦΕΚ Α΄ 30/23.2.2024, άρθρο 8) κατήργησε τον υπολογισμό χρηματικής ποινής σε ημερήσιες μονάδες (ΠΚ 57 παρ. 1 και 3) χωρίς να τροποποιήσει το άρθρο 82· για χρηματικές ποινές που επιβλήθηκαν σε ημερήσιες μονάδες ισχύει το άρθρο 137 παρ. 2 α΄ εδάφιο του ίδιου νόμου (αριθμός μονάδων επί τιμή μονάδας). Ρητός κανόνας για την αφαίρεση του χρόνου κράτησης από χρηματική ποινή σε ευρώ δεν υπάρχει (ερμηνευτικό ζήτημα).]
Έγκλημα με ρατσιστικά χαρακτηριστικά ή σε βάρος ανηλίκου ή αδυνάμου προσώπου
[Η ισχύουσα διατύπωση ισχύει από 1.5.2024 (ν. 5090/2024, Α΄ 30/23.2.2024, άρθρο 14). Για πράξεις που τελέστηκαν πριν από την ημερομηνία αυτή εφαρμόζεται, κατά το άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ, η διάταξη που στη συγκεκριμένη περίπτωση είναι ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο μεταξύ όλων όσων ίσχυσαν από την τέλεση της πράξης έως την αμετάκλητη εκδίκασή της.]
Μειωμένη ποινή
[Η ισχύουσα διατύπωση ισχύει από 1.5.2024 (ν. 5090/2024, Α΄ 30/23.2.2024, άρθρο 15). Για πράξεις που τελέστηκαν πριν από την ημερομηνία αυτή εφαρμόζεται, κατά το άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ, η διάταξη που στη συγκεκριμένη περίπτωση είναι ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο μεταξύ όλων όσων ίσχυσαν από την τέλεση της πράξης έως την αμετάκλητη εκδίκασή της.] [Μεταβατική διάταξη: Κατά το άρθρο 137 του ν. 5090/2024 (ΦΕΚ Α΄ 30/23.2.2024, ισχύς από 1.5.2024), παρ. 3, όπου σε ειδικούς ποινικούς νόμους γίνεται αναφορά σε πλαίσιο ποινής φυλάκισης τουλάχιστον ενός (1) έτους ή κάθειρξης έως έξι (6) έτη, αυτή λογίζεται σε κάθειρξη από πέντε (5) έως δέκα (10) έτη.]
Ελαφρυντικές περιστάσεις
[Η ισχύουσα διατύπωση ισχύει από 1.5.2024 (ν. 5090/2024, Α΄ 30/23.2.2024, άρθρο 16). Για πράξεις που τελέστηκαν πριν από την ημερομηνία αυτή εφαρμόζεται, κατά το άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ, η διάταξη που στη συγκεκριμένη περίπτωση είναι ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο μεταξύ όλων όσων ίσχυσαν από την τέλεση της πράξης έως την αμετάκλητη εκδίκασή της.]
Συρροή λόγων μείωσης της ποινής
[Η ισχύουσα διατύπωση ισχύει από 1.5.2024 (ν. 5090/2024, Α΄ 30/23.2.2024, άρθρο 17). Για πράξεις που τελέστηκαν πριν από την ημερομηνία αυτή εφαρμόζεται, κατά το άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ, η διάταξη που στη συγκεκριμένη περίπτωση είναι ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο μεταξύ όλων όσων ίσχυσαν από την τέλεση της πράξης έως την αμετάκλητη εκδίκασή της.] [Διαχρονικό δίκαιο: Οι διατάξεις του ΠΚ περί κοινωφελούς εργασίας ήταν σε αναστολή από 9.8.2019 έως 22.2.2024 (ν. 4623/2019, άρθρο 98· καταργήθηκε με το άρθρο 136 περ. γ΄ του ν. 5090/2024).]
Συνολική ποινή σε περίπτωση στερητικών της ελευθερίας ποινών
[Η ισχύουσα διατύπωση ισχύει από 1.5.2024 (ν. 5090/2024, Α΄ 30/23.2.2024, άρθρο 18). Για πράξεις που τελέστηκαν πριν από την ημερομηνία αυτή εφαρμόζεται, κατά το άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ, η διάταξη που στη συγκεκριμένη περίπτωση είναι ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο μεταξύ όλων όσων ίσχυσαν από την τέλεση της πράξης έως την αμετάκλητη εκδίκασή της.]
Συντρέχουσες παρεπόμενες ποινές και μέτρα ασφαλείας
Συνολική ποινή σε περίπτωση συρροής χρηματικών ποινών
Συνολική ποινή σε περίπτωση συρροής ποινών παροχής κοινωφελούς εργασίας
[Διαχρονικό δίκαιο: Η ισχύς των διατάξεων του ΠΚ περί κοινωφελούς εργασίας ήταν σε αναστολή από 9.8.2019 έως 22.2.2024 (ν. 4623/2019, άρθρο 98, ΦΕΚ Α΄ 134/9.8.2019)· το άρθρο 98 καταργήθηκε με το άρθρο 136 περ. γ΄ του ν. 5090/2024 (ΦΕΚ Α΄ 30/23.2.2024). Το κείμενο του άρθρου δεν μεταβλήθηκε από την αναστολή· για πράξεις της περιόδου ισχύει η σύγκριση του άρθρου 2 παρ. 1 ΠΚ.]
Άλλες περιπτώσεις συνολικής ποινής
Έγκλημα κατ’ εξακολούθηση
Έκτιση και αναστολή εκτέλεσης της ποινής και μέρους της ποινής υπό όρο
[Η ισχύουσα διατύπωση ισχύει από 1.5.2024 (ν. 5090/2024, Α΄ 30/23.2.2024, άρθρο 19). Για πράξεις που τελέστηκαν πριν από την ημερομηνία αυτή εφαρμόζεται, κατά το άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ, η διάταξη που στη συγκεκριμένη περίπτωση είναι ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο μεταξύ όλων όσων ίσχυσαν από την τέλεση της πράξης έως την αμετάκλητη εκδίκασή της.] [Διαχρονικό δίκαιο: Η ισχύς των διατάξεων του ΠΚ περί κοινωφελούς εργασίας ήταν σε αναστολή από 9.8.2019 έως 22.2.2024 (ν. 4623/2019, άρθρο 98, ΦΕΚ Α΄ 134/9.8.2019)· το άρθρο 98 καταργήθηκε με το άρθρο 136 περ. γ΄ του ν. 5090/2024 (ΦΕΚ Α΄ 30/23.2.2024). Το κείμενο του άρθρου δεν μεταβλήθηκε από την αναστολή· για πράξεις της περιόδου ισχύει η σύγκριση του άρθρου 2 παρ. 1 ΠΚ.] [Βλ. και άρθρο 465 παρ. 1 ΠΚ (ν. 4855/2021, άρθρο 184): για πράξεις που τελέστηκαν μέχρι τη θέση σε ισχύ του ΠΚ (1.7.2019) εξακολουθούν να εφαρμόζονται οι διατάξεις του προϊσχύσαντος ΠΚ για τη μετατροπή της ποινής σε χρηματική ποινή, την αναστολή εκτέλεσης της ποινής και την απόλυση υπό όρο.]
Αναστολή εκτέλεσης μέρους της ποινής
[Διαχρονικό δίκαιο: Η ισχύς των διατάξεων του ΠΚ περί κοινωφελούς εργασίας ήταν σε αναστολή από 9.8.2019 έως 22.2.2024 (ν. 4623/2019, άρθρο 98, ΦΕΚ Α΄ 134/9.8.2019)· το άρθρο 98 καταργήθηκε με το άρθρο 136 περ. γ΄ του ν. 5090/2024 (ΦΕΚ Α΄ 30/23.2.2024). Το κείμενο του άρθρου δεν μεταβλήθηκε από την αναστολή· για πράξεις της περιόδου ισχύει η σύγκριση του άρθρου 2 παρ. 1 ΠΚ.] [Βλ. και άρθρο 465 παρ. 1 ΠΚ (ν. 4855/2021, άρθρο 184): για πράξεις που τελέστηκαν μέχρι τη θέση σε ισχύ του ΠΚ (1.7.2019) εξακολουθούν να εφαρμόζονται οι διατάξεις του προϊσχύσαντος ΠΚ για τη μετατροπή της ποινής σε χρηματική ποινή, την αναστολή εκτέλεσης της ποινής και την απόλυση υπό όρο.]
Ανάκληση της αναστολής
[Η ισχύουσα διατύπωση ισχύει από 1.5.2024 (ν. 5090/2024, Α΄ 30/23.2.2024, άρθρο 20). Για πράξεις που τελέστηκαν πριν από την ημερομηνία αυτή εφαρμόζεται, κατά το άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ, η διάταξη που στη συγκεκριμένη περίπτωση είναι ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο μεταξύ όλων όσων ίσχυσαν από την τέλεση της πράξης έως την αμετάκλητη εκδίκασή της.]
Άρση της αναστολής
[Η ισχύουσα διατύπωση ισχύει από 12.11.2021 (ν. 4855/2021, Α΄ 215/12.11.2021, άρθρο 12). Για πράξεις που τελέστηκαν πριν από την ημερομηνία αυτή εφαρμόζεται, κατά το άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ, η διάταξη που στη συγκεκριμένη περίπτωση είναι ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο μεταξύ όλων όσων ίσχυσαν από την τέλεση της πράξης έως την αμετάκλητη εκδίκασή της.]
Ενέργεια αλλοδαπής απόφασης
[Η ισχύουσα διατύπωση ισχύει από 12.11.2021 (ν. 4855/2021, Α΄ 215/12.11.2021, άρθρο 13). Για πράξεις που τελέστηκαν πριν από την ημερομηνία αυτή εφαρμόζεται, κατά το άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ, η διάταξη που στη συγκεκριμένη περίπτωση είναι ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο μεταξύ όλων όσων ίσχυσαν από την τέλεση της πράξης έως την αμετάκλητη εκδίκασή της.]
Δικαστικές δαπάνες και παρεπόμενες ποινές
[Η ισχύουσα διατύπωση ισχύει από 1.5.2024 (ν. 5090/2024, Α΄ 30/23.2.2024, άρθρο 21). Για πράξεις που τελέστηκαν πριν από την ημερομηνία αυτή εφαρμόζεται, κατά το άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ, η διάταξη που στη συγκεκριμένη περίπτωση είναι ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο μεταξύ όλων όσων ίσχυσαν από την τέλεση της πράξης έως την αμετάκλητη εκδίκασή της.]
Μετατροπή της φυλάκισης σε κοινωφελή εργασία
[Η ισχύουσα διατύπωση ισχύει από 1.5.2024 (ν. 5090/2024, Α΄ 30/23.2.2024, άρθρο 22). Για πράξεις που τελέστηκαν πριν από την ημερομηνία αυτή εφαρμόζεται, κατά το άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ, η διάταξη που στη συγκεκριμένη περίπτωση είναι ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο μεταξύ όλων όσων ίσχυσαν από την τέλεση της πράξης έως την αμετάκλητη εκδίκασή της.] [Διαχρονικό δίκαιο: Η ισχύς των διατάξεων του ΠΚ περί κοινωφελούς εργασίας ήταν σε αναστολή από 9.8.2019 έως 22.2.2024 (ν. 4623/2019, άρθρο 98, ΦΕΚ Α΄ 134/9.8.2019)· το άρθρο 98 καταργήθηκε με το άρθρο 136 περ. γ΄ του ν. 5090/2024 (ΦΕΚ Α΄ 30/23.2.2024). Το κείμενο του άρθρου δεν μεταβλήθηκε από την αναστολή· για πράξεις της περιόδου ισχύει η σύγκριση του άρθρου 2 παρ. 1 ΠΚ.] [Μεταβατική διάταξη: Κατά το άρθρο 137 του ν. 5090/2024 (ΦΕΚ Α΄ 30/23.2.2024, ισχύς από 1.5.2024), παρ. 6, όπου σε διατάξεις ειδικών νόμων γίνεται αναφορά σε απαγόρευση μετατροπής της ποινής σε κοινωφελή εργασία, νοείται απαγόρευση μετατροπής και σε χρηματική ποινή.]
Λόγοι δικαστικής άφεσης της ποινής
[Η ισχύουσα διατύπωση ισχύει από 12.11.2021 (ν. 4855/2021, Α΄ 215/12.11.2021, άρθρο 16). Για πράξεις που τελέστηκαν πριν από την ημερομηνία αυτή εφαρμόζεται, κατά το άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ, η διάταξη που στη συγκεκριμένη περίπτωση είναι ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο μεταξύ όλων όσων ίσχυσαν από την τέλεση της πράξης έως την αμετάκλητη εκδίκασή της.]
Έκτιση της ποινής στην κατοικία
[Η ισχύουσα διατύπωση ισχύει από 21.3.2025 (ν. 5187/2025, Α΄ 48/21.3.2025, άρθρο 176). Για πράξεις που τελέστηκαν πριν από την ημερομηνία αυτή εφαρμόζεται, κατά το άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ, η διάταξη που στη συγκεκριμένη περίπτωση είναι ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο μεταξύ όλων όσων ίσχυσαν από την τέλεση της πράξης έως την αμετάκλητη εκδίκασή της.] [Τίτλος κεφαλαίου: Ο τίτλος του έκτου κεφαλαίου του Γενικού Μέρους, «Η ΕΚΤΙΣΗ ΤΩΝ ΠΟΙΝΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΜΕΤΡΩΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ» στο ΦΕΚ Α΄ 95/11.6.2019, διορθώθηκε σε «Η ΕΚΤΙΣΗ ΤΩΝ ΠΟΙΝΩΝ» με την πράξη νομοθετικού περιεχομένου της 27.6.2019 (ΦΕΚ Α΄ 106, άρθρο 2 παρ. 2 περ. στ΄), πριν από την έναρξη ισχύος του Κώδικα (1.7.2019). Η διόρθωση επαναλήφθηκε με το άρθρο 95 περ. στ΄ του ν. 4623/2019 (ΦΕΚ Α΄ 134/9.8.2019).]
Παροχή κοινωφελούς εργασίας
[Διαχρονικό δίκαιο: Η ισχύς των διατάξεων του ΠΚ περί κοινωφελούς εργασίας ήταν σε αναστολή από 9.8.2019 έως 22.2.2024 (ν. 4623/2019, άρθρο 98, ΦΕΚ Α΄ 134/9.8.2019)· το άρθρο 98 καταργήθηκε με το άρθρο 136 περ. γ΄ του ν. 5090/2024 (ΦΕΚ Α΄ 30/23.2.2024). Το κείμενο του άρθρου δεν μεταβλήθηκε από την αναστολή· για πράξεις της περιόδου ισχύει η σύγκριση του άρθρου 2 παρ. 1 ΠΚ.]
Απόλυση υπό τον όρο της ανάκλησης
[Η ισχύουσα διατύπωση ισχύει από 4.8.2026 (ν. 5326/2026, Α΄ 125/4.8.2026, άρθρο 84). Για πράξεις που τελέστηκαν πριν από την ημερομηνία αυτή εφαρμόζεται, κατά το άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ, η διάταξη που στη συγκεκριμένη περίπτωση είναι ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο μεταξύ όλων όσων ίσχυσαν από την τέλεση της πράξης έως την αμετάκλητη εκδίκασή της.] [Βλ. και άρθρο 465 παρ. 1 ΠΚ (ν. 4855/2021, άρθρο 184): για πράξεις που τελέστηκαν μέχρι τη θέση σε ισχύ του ΠΚ (1.7.2019) εξακολουθούν να εφαρμόζονται οι διατάξεις του προϊσχύσαντος ΠΚ για τη μετατροπή της ποινής σε χρηματική ποινή, την αναστολή εκτέλεσης της ποινής και την απόλυση υπό όρο.]
Προϋποθέσεις για τη χορήγηση της απόλυσης
[Η ισχύουσα διατύπωση ισχύει από 1.5.2024 (ν. 5090/2024, Α΄ 30/23.2.2024, άρθρο 25). Για πράξεις που τελέστηκαν πριν από την ημερομηνία αυτή εφαρμόζεται, κατά το άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ, η διάταξη που στη συγκεκριμένη περίπτωση είναι ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο μεταξύ όλων όσων ίσχυσαν από την τέλεση της πράξης έως την αμετάκλητη εκδίκασή της.]
Ανάκληση της απόλυσης
[Η ισχύουσα διατύπωση ισχύει από 12.11.2021 (ν. 4855/2021, Α΄ 215/12.11.2021, άρθρο 21). Για πράξεις που τελέστηκαν πριν από την ημερομηνία αυτή εφαρμόζεται, κατά το άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ, η διάταξη που στη συγκεκριμένη περίπτωση είναι ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο μεταξύ όλων όσων ίσχυσαν από την τέλεση της πράξης έως την αμετάκλητη εκδίκασή της.]
Άρση της απόλυσης
[Η ισχύουσα διατύπωση ισχύει από 1.5.2024 (ν. 5090/2024, Α΄ 30/23.2.2024, άρθρο 26). Για πράξεις που τελέστηκαν πριν από την ημερομηνία αυτή εφαρμόζεται, κατά το άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ, η διάταξη που στη συγκεκριμένη περίπτωση είναι ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο μεταξύ όλων όσων ίσχυσαν από την τέλεση της πράξης έως την αμετάκλητη εκδίκασή της.]
Συνέπειες της μη ανάκλησης
[Η ισχύουσα διατύπωση ισχύει από 12.11.2021 (ν. 4855/2021, Α΄ 215/12.11.2021, άρθρο 23). Για πράξεις που τελέστηκαν πριν από την ημερομηνία αυτή εφαρμόζεται, κατά το άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ, η διάταξη που στη συγκεκριμένη περίπτωση είναι ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο μεταξύ όλων όσων ίσχυσαν από την τέλεση της πράξης έως την αμετάκλητη εκδίκασή της.]
Διαδικασία για τη χορήγηση και την ανάκληση της απόλυσης
[Η ισχύουσα διατύπωση ισχύει από 29.1.2025 (ν. 5172/2025, Α΄ 10/29.1.2025, άρθρο 24). Για πράξεις που τελέστηκαν πριν από την ημερομηνία αυτή εφαρμόζεται, κατά το άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ, η διάταξη που στη συγκεκριμένη περίπτωση είναι ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο μεταξύ όλων όσων ίσχυσαν από την τέλεση της πράξης έως την αμετάκλητη εκδίκασή της.]
Απόλυση υπό τον όρο της κατ’ οίκον έκτισης της ποινής με ηλεκτρονική επιτήρηση
[Η ισχύουσα διατύπωση ισχύει από 12.11.2021 (ν. 4855/2021, ΦΕΚ Α΄ 215/12.11.2021, άρθρο 25). Για πράξεις που τελέστηκαν πριν από την ημερομηνία αυτή εφαρμόζεται, κατά το άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ, η διάταξη που στη συγκεκριμένη περίπτωση είναι ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο μεταξύ όλων όσων ίσχυσαν από την τέλεση της πράξης έως την αμετάκλητη εκδίκασή της.]
Χρόνος παραγραφής
Έναρξη του χρόνου παραγραφής
Αναστολή της παραγραφής
[Η ισχύουσα διατύπωση ισχύει από 12.11.2021 (ν. 4855/2021, ΦΕΚ Α΄ 215/12.11.2021, άρθρο 26). Για πράξεις που τελέστηκαν πριν από την ημερομηνία αυτή εφαρμόζεται, κατά το άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ, η διάταξη που στη συγκεκριμένη περίπτωση είναι ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο μεταξύ όλων όσων ίσχυσαν από την τέλεση της πράξης έως την αμετάκλητη εκδίκασή της.] [Παρέκκλιση από την παρ. 2 (ενδεικτική απαρίθμηση, όχι εξαντλητική): Κατά το άρθρο 43 του ν. 4646/2019 (ΦΕΚ Α΄ 201/12.12.2019), κατά το χρονικό διάστημα ισχύος της ρύθμισης οφειλών του ν. 4152/2013 αναστέλλεται η παραγραφή του ποινικού αδικήματος, κατά παρέκκλιση από τους χρονικούς περιορισμούς του άρθρου 113 ΠΚ.] [Παρέκκλιση από την παρ. 2 (ενδεικτική απαρίθμηση, όχι εξαντλητική): Κατά τα άρθρα 18, 23 και 60 του ν. 4738/2020 (ΦΕΚ Α΄ 207/27.10.2020, ισχύς από 1.1.2021) και, για τις ρυθμίσεις οφειλών, κατά το άρθρο 289 παρ. 9 περ. β΄ και το άρθρο 293 παρ. 14 περ. β΄ του ίδιου νόμου (ισχύς από τη δημοσίευση), κατά το διάστημα αναστολής της ποινικής δίωξης ή ισχύος της ρύθμισης αναστέλλεται η παραγραφή του αδικήματος, κατά παρέκκλιση από τους χρονικούς περιορισμούς του άρθρου 113 ΠΚ (παρ. 2 στα άρθρα 18, 23 και 60).] [Παρέκκλιση από την παρ. 2 (ενδεικτική απαρίθμηση, όχι εξαντλητική): Κατά τα άρθρα 32 και 33 του ν. 4745/2020 (ΦΕΚ Α΄ 214/6.11.2020), σε περίπτωση αναστολής της προθεσμίας παραγραφής ή της ποινικής δίωξης δεν ισχύει ο χρονικός περιορισμός του πρώτου εδαφίου της παρ. 2 του άρθρου 113 ΠΚ.] [Παρέκκλιση από την παρ. 2 (ενδεικτική απαρίθμηση, όχι εξαντλητική): Κατά το άρθρο 81 παρ. 2 περ. ε΄ του ν. 5104/2024 (ΦΕΚ Α΄ 58/19.4.2024), όταν η παραγραφή αναστέλλεται με την έκδοση πράξης προσδιορισμού ή επιβολής προστίμου που ενδείκνυται φοροδιαφυγή, δεν ισχύει ο χρονικός περιορισμός του πρώτου εδαφίου της παρ. 2 του άρθρου 113 ΠΚ.] [Παρέκκλιση από την παρ. 2 (ενδεικτική απαρίθμηση, όχι εξαντλητική): Κατά το άρθρο 227 του ν. 5193/2025 (ΦΕΚ Α΄ 56/11.4.2025), με το οποίο αντικαταστάθηκε η παρ. 5 του άρθρου 25 του ν. 1882/1990 (περ. δ΄ της παραγράφου αυτής), όσο διαρκεί η ρύθμιση ή η αναστολή είσπραξης των οφειλών αναστέλλεται η παραγραφή του αδικήματος, κατά παρέκκλιση από το άρθρο 113 ΠΚ, και δεν συμπληρώνεται πριν από την πάροδο ενός (1) έτους από τη λήξη της αναστολής.] [Παρέκκλιση από την παρ. 2 (ενδεικτική απαρίθμηση, όχι εξαντλητική): Κατά τον ν. 5222/2025 (ΦΕΚ Α΄ 134/28.7.2025), για τα τελωνειακά αδικήματα (Εθνικός Τελωνειακός Κώδικας, άρθρο 168 περ. ε΄) και για τις ρυθμίσεις οφειλών της κακοκαιρίας «Daniel» (άρθρα 256 και 257 παρ. 7 περ. δ΄) η αναστολή της παραγραφής δεν υπόκειται στους χρονικούς περιορισμούς του άρθρου 113 ΠΚ.] [Παρέκκλιση από την παρ. 2 (ενδεικτική απαρίθμηση, όχι εξαντλητική): Κατά το άρθρο 178 του ν. 5259/2025 (ΦΕΚ Α΄ 228/12.12.2025), κατά την αναστολή της ποινικής δίωξης (άρθρο 198Α παρ. 4 του ν. 4738/2020, όπως προστέθηκε) η παραγραφή αναστέλλεται κατά παρέκκλιση από το άρθρο 113 ΠΚ και δεν συμπληρώνεται πριν από ένα έτος μετά τη λήξη της αναστολής.] [Παρέκκλιση από την παρ. 2 (ενδεικτική απαρίθμηση, όχι εξαντλητική): Κατά το άρθρο 437 παρ. 4 περ. β΄ του ν. 5314/2026 (ΦΕΚ Α΄ 103/29.6.2026), στην περίπτωση συμψηφισμού οφειλών δήμων, για το αδίκημα του άρθρου 25 του ν. 1882/1990 αναβάλλεται η εκτέλεση της ποινής (ή διακόπτεται, εφόσον άρχισε) και αναστέλλεται η παραγραφή, κατά παρέκκλιση από τους χρονικούς περιορισμούς του άρθρου 113 ΠΚ.]
Μη υποβολή έγκλησης ή δήλωση παραίτησης από το δικαίωμα της έγκλησης - Εγκλήματα σε βάρος του Δημοσίου
[Η ισχύουσα διατύπωση ισχύει από 1.5.2024 (ν. 5090/2024, ΦΕΚ Α΄ 30/23.2.2024, άρθρο 27). Για πράξεις που τελέστηκαν πριν από την ημερομηνία αυτή εφαρμόζεται, κατά το άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ, η διάταξη που στη συγκεκριμένη περίπτωση είναι ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο μεταξύ όλων όσων ίσχυσαν από την τέλεση της πράξης έως την αμετάκλητη εκδίκασή της.]
Πρόσωπα που δικαιούνται να υποβάλουν έγκληση
Αδιαίρετο της έγκλησης
Ανάκληση της έγκλησης
Χρόνος παραγραφής των ποινών που επιβλήθηκαν
[Διαχρονικό δίκαιο: Η ισχύς των διατάξεων του ΠΚ περί κοινωφελούς εργασίας ήταν σε αναστολή από 9.8.2019 έως 22.2.2024 (ν. 4623/2019, άρθρο 98, ΦΕΚ Α΄ 134/9.8.2019)· το άρθρο 98 καταργήθηκε με το άρθρο 136 περ. γ΄ του ν. 5090/2024 (ΦΕΚ Α΄ 30/23.2.2024). Το κείμενο του άρθρου δεν μεταβλήθηκε από την αναστολή· για πράξεις της περιόδου ισχύει η σύγκριση του άρθρου 2 παρ. 1 ΠΚ.]
Έναρξη της παραγραφής του χρόνου των ποινών
[Η ισχύουσα διατύπωση ισχύει από 12.11.2021 (ν. 4855/2021, ΦΕΚ Α΄ 215/12.11.2021, άρθρο 27). Για πράξεις που τελέστηκαν πριν από την ημερομηνία αυτή εφαρμόζεται, κατά το άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ, η διάταξη που στη συγκεκριμένη περίπτωση είναι ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο μεταξύ όλων όσων ίσχυσαν από την τέλεση της πράξης έως την αμετάκλητη εκδίκασή της.]
Αναστολή της παραγραφής των ποινών
Ορισμός
Αναμορφωτικά μέτρα
[Η ισχύουσα διατύπωση ισχύει από 4.11.2024 (ν. 5151/2024, ΦΕΚ Α΄ 173/4.11.2024, άρθρο 92). Για πράξεις που τελέστηκαν πριν από την ημερομηνία αυτή εφαρμόζεται, κατά το άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ, η διάταξη που στη συγκεκριμένη περίπτωση είναι ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο μεταξύ όλων όσων ίσχυσαν από την τέλεση της πράξης έως την αμετάκλητη εκδίκασή της.] [Διαχρονικό δίκαιο: Η ισχύς των διατάξεων του ΠΚ περί κοινωφελούς εργασίας ήταν σε αναστολή από 9.8.2019 έως 22.2.2024 (ν. 4623/2019, άρθρο 98, ΦΕΚ Α΄ 134/9.8.2019)· το άρθρο 98 καταργήθηκε με το άρθρο 136 περ. γ΄ του ν. 5090/2024 (ΦΕΚ Α΄ 30/23.2.2024). Το κείμενο του άρθρου δεν μεταβλήθηκε από την αναστολή· για πράξεις της περιόδου ισχύει η σύγκριση του άρθρου 2 παρ. 1 ΠΚ.]
Θεραπευτικά μέτρα
[Η ισχύουσα διατύπωση ισχύει από 17.2.2023 (ν. 5023/2023, ΦΕΚ Α΄ 34/17.2.2023, άρθρο 14). Για πράξεις που τελέστηκαν πριν από την ημερομηνία αυτή εφαρμόζεται, κατά το άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ, η διάταξη που στη συγκεκριμένη περίπτωση είναι ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο μεταξύ όλων όσων ίσχυσαν από την τέλεση της πράξης έως την αμετάκλητη εκδίκασή της.]
Μεταβολή ή άρση μέτρων
[Η ισχύουσα διατύπωση ισχύει από 29.1.2025 (ν. 5172/2025, ΦΕΚ Α΄ 10/29.1.2025, άρθρο 25). Για πράξεις που τελέστηκαν πριν από την ημερομηνία αυτή εφαρμόζεται, κατά το άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ, η διάταξη που στη συγκεκριμένη περίπτωση είναι ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο μεταξύ όλων όσων ίσχυσαν από την τέλεση της πράξης έως την αμετάκλητη εκδίκασή της.] [Διαχρονικό δίκαιο: Η ισχύς των διατάξεων του ΠΚ περί κοινωφελούς εργασίας ήταν σε αναστολή από 9.8.2019 έως 22.2.2024 (ν. 4623/2019, άρθρο 98, ΦΕΚ Α΄ 134/9.8.2019)· το άρθρο 98 καταργήθηκε με το άρθρο 136 περ. γ΄ του ν. 5090/2024 (ΦΕΚ Α΄ 30/23.2.2024). Το κείμενο του άρθρου δεν μεταβλήθηκε από την αναστολή· για πράξεις της περιόδου ισχύει η σύγκριση του άρθρου 2 παρ. 1 ΠΚ.]
Διάρκεια μέτρων
Ποινική μεταχείριση των ανηλίκων
Περιορισμός σε ειδικό κατάστημα κράτησης νέων
[Η ισχύουσα διατύπωση ισχύει από 1.5.2024 (ν. 5090/2024, ΦΕΚ Α΄ 30/23.2.2024, άρθρο 29). Για πράξεις που τελέστηκαν πριν από την ημερομηνία αυτή εφαρμόζεται, κατά το άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ, η διάταξη που στη συγκεκριμένη περίπτωση είναι ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο μεταξύ όλων όσων ίσχυσαν από την τέλεση της πράξης έως την αμετάκλητη εκδίκασή της.] [Διαχρονικό δίκαιο: Η ισχύς των διατάξεων του ΠΚ περί κοινωφελούς εργασίας ήταν σε αναστολή από 9.8.2019 έως 22.2.2024 (ν. 4623/2019, άρθρο 98, ΦΕΚ Α΄ 134/9.8.2019)· το άρθρο 98 καταργήθηκε με το άρθρο 136 περ. γ΄ του ν. 5090/2024 (ΦΕΚ Α΄ 30/23.2.2024). Το κείμενο του άρθρου δεν μεταβλήθηκε από την αναστολή· για πράξεις της περιόδου ισχύει η σύγκριση του άρθρου 2 παρ. 1 ΠΚ.]
Αντικατάσταση του περιορισμού σε ειδικό κατάστημα κράτησης νέων
[Διαχρονικό δίκαιο: Η ισχύς των διατάξεων του ΠΚ περί κοινωφελούς εργασίας ήταν σε αναστολή από 9.8.2019 έως 22.2.2024 (ν. 4623/2019, άρθρο 98, ΦΕΚ Α΄ 134/9.8.2019)· το άρθρο 98 καταργήθηκε με το άρθρο 136 περ. γ΄ του ν. 5090/2024 (ΦΕΚ Α΄ 30/23.2.2024). Το κείμενο του άρθρου δεν μεταβλήθηκε από την αναστολή· για πράξεις της περιόδου ισχύει η σύγκριση του άρθρου 2 παρ. 1 ΠΚ.]
Απόλυση υπό όρο
[Η ισχύουσα διατύπωση ισχύει από 10.12.2021 (ν. 4871/2021, ΦΕΚ Α΄ 246/10.12.2021, άρθρο 59). Για πράξεις που τελέστηκαν πριν από την ημερομηνία αυτή εφαρμόζεται, κατά το άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ, η διάταξη που στη συγκεκριμένη περίπτωση είναι ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο μεταξύ όλων όσων ίσχυσαν από την τέλεση της πράξης έως την αμετάκλητη εκδίκασή της.]
Απόλυση υπό τον όρο του κατ’ οίκον περιορισμού με ηλεκτρονική επιτήρηση
[Η ισχύουσα διατύπωση ισχύει από 12.11.2021 (ν. 4855/2021, ΦΕΚ Α΄ 215/12.11.2021, άρθρο 29). Για πράξεις που τελέστηκαν πριν από την ημερομηνία αυτή εφαρμόζεται, κατά το άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ, η διάταξη που στη συγκεκριμένη περίπτωση είναι ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο μεταξύ όλων όσων ίσχυσαν από την τέλεση της πράξης έως την αμετάκλητη εκδίκασή της.]
Εκδίκαση μετά τη συμπλήρωση του δέκατου όγδοου έτους
[Η ισχύουσα διατύπωση ισχύει από 29.1.2025 (ν. 5172/2025, ΦΕΚ Α΄ 10/29.1.2025, άρθρο 26). Για πράξεις που τελέστηκαν πριν από την ημερομηνία αυτή εφαρμόζεται, κατά το άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ, η διάταξη που στη συγκεκριμένη περίπτωση είναι ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο μεταξύ όλων όσων ίσχυσαν από την τέλεση της πράξης έως την αμετάκλητη εκδίκασή της.]
Έναρξη εκτέλεσης της απόφασης μετά τη συμπλήρωση του δέκατου όγδοου έτους
Συρροή
Νεαροί ενήλικες
[Η ισχύουσα διατύπωση ισχύει από 1.5.2024 (ν. 5090/2024, ΦΕΚ Α΄ 30/23.2.2024, άρθρο 30). Για πράξεις που τελέστηκαν πριν από την ημερομηνία αυτή εφαρμόζεται, κατά το άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ, η διάταξη που στη συγκεκριμένη περίπτωση είναι ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο μεταξύ όλων όσων ίσχυσαν από την τέλεση της πράξης έως την αμετάκλητη εκδίκασή της.]
Εσχάτη προδοσία
[Η ισχύουσα διατύπωση ισχύει από 12.11.2021 (ν. 4855/2021, ΦΕΚ Α΄ 215/12.11.2021, άρθρο 30). Για πράξεις που τελέστηκαν πριν από την ημερομηνία αυτή εφαρμόζεται, κατά το άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ, η διάταξη που στη συγκεκριμένη περίπτωση είναι ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο μεταξύ όλων όσων ίσχυσαν από την τέλεση της πράξης έως την αμετάκλητη εκδίκασή της.]
Προπαρασκευαστικές πράξεις
Παρεπόμενες ποινές
Έμπρακτη μετάνοια
Βασανιστήρια
[Η ισχύουσα διατύπωση ισχύει από 18.11.2019 (ν. 4637/2019, ΦΕΚ Α΄ 180/18.11.2019, άρθρο 2). Για πράξεις που τελέστηκαν πριν από την ημερομηνία αυτή εφαρμόζεται, κατά το άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ, η διάταξη που στη συγκεκριμένη περίπτωση είναι ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο μεταξύ όλων όσων ίσχυσαν από την τέλεση της πράξης έως την αμετάκλητη εκδίκασή της.]
Επιβουλή της ακεραιότητας της χώρας
Νόθευση αποδεικτικών
Έκθεση σε κίνδυνο πολέμου
Έκθεση σε κίνδυνο αντιποίνων
Έκθεση σε κίνδυνο αντιποίνων από αμέλεια
[Η ισχύουσα διατύπωση ισχύει από 18.11.2019 (ν. 4637/2019, ΦΕΚ Α΄ 180/18.11.2019, άρθρο 3). Για πράξεις που τελέστηκαν πριν από την ημερομηνία αυτή εφαρμόζεται, κατά το άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ, η διάταξη που στη συγκεκριμένη περίπτωση είναι ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο μεταξύ όλων όσων ίσχυσαν από την τέλεση της πράξης έως την αμετάκλητη εκδίκασή της.] [Διαχρονικό δίκαιο: Η ισχύς των διατάξεων του ΠΚ περί κοινωφελούς εργασίας ήταν σε αναστολή από 9.8.2019 έως 22.2.2024 (ν. 4623/2019, άρθρο 98, ΦΕΚ Α΄ 134/9.8.2019)· το άρθρο 98 καταργήθηκε με το άρθρο 136 περ. γ΄ του ν. 5090/2024 (ΦΕΚ Α΄ 30/23.2.2024). Το κείμενο του άρθρου δεν μεταβλήθηκε από την αναστολή· για πράξεις της περιόδου ισχύει η σύγκριση του άρθρου 2 παρ. 1 ΠΚ.]
Παραβάσεις κανονισμών της Ευρωπαϊκής Ένωσης
[Η ισχύουσα διατύπωση ισχύει από 18.11.2019 (ν. 4637/2019, ΦΕΚ Α΄ 180/18.11.2019, άρθρο 3). Για πράξεις που τελέστηκαν πριν από την ημερομηνία αυτή εφαρμόζεται, κατά το άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ, η διάταξη που στη συγκεκριμένη περίπτωση είναι ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο μεταξύ όλων όσων ίσχυσαν από την τέλεση της πράξης έως την αμετάκλητη εκδίκασή της.] [Πεδίο εφαρμογής: Κατά την παρ. 3 περ. ζ΄ του άρθρου 5 του ν. 5232/2025 (ΦΕΚ Α΄ 163/22.9.2025), η προηγούμενη αμετάκλητη καταδίκη για αδίκημα του άρθρου 142Α ΠΚ (παραβάσεις κανονισμών της Ευρωπαϊκής Ένωσης) συνιστά επιβαρυντική περίσταση για τα αδικήματα της παρ. 1 του ίδιου άρθρου 5, και το ελάχιστο της επαπειλούμενης στερητικής της ελευθερίας ποινής αυξάνεται κατά ένα (1) έτος.]
Υπηρεσία στον εχθρό
Υποστήριξη της πολεμικής δύναμης του εχθρού
Παραβίαση μυστικών της Πολιτείας
Παραβίαση μυστικών της Πολιτείας από αμέλεια
Κατασκοπεία
Έννοια κρατικού απορρήτου
Παρεπόμενες ποινές
Προσβολές κατά των εκπροσώπων άλλου κράτους
Προσβολή διπλωματικών αντιπροσώπων
Προσβολή συμβόλων άλλου κράτους
[Διαχρονικό δίκαιο: Η ισχύς των διατάξεων του ΠΚ περί κοινωφελούς εργασίας ήταν σε αναστολή από 9.8.2019 έως 22.2.2024 (ν. 4623/2019, άρθρο 98, ΦΕΚ Α΄ 134/9.8.2019)· το άρθρο 98 καταργήθηκε με το άρθρο 136 περ. γ΄ του ν. 5090/2024 (ΦΕΚ Α΄ 30/23.2.2024). Το κείμενο του άρθρου δεν μεταβλήθηκε από την αναστολή· για πράξεις της περιόδου ισχύει η σύγκριση του άρθρου 2 παρ. 1 ΠΚ.]
Προϋποθέσεις της δίωξης
Προσβολές κατά του Προέδρου της Δημοκρατίας, της Βουλής ή της Κυβέρνησης και οργάνων τοπικής αυτοδιοίκησης
Νόθευση εκλογής ή ψηφοφορίας
Δωροληψία πολιτικών προσώπων
[Η ισχύουσα διατύπωση ισχύει από 23.2.2024 (ν. 5090/2024, ΦΕΚ Α΄ 30/23.2.2024, άρθρο 31). Για πράξεις που τελέστηκαν πριν από την ημερομηνία αυτή εφαρμόζεται, κατά το άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ, η διάταξη που στη συγκεκριμένη περίπτωση είναι ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο μεταξύ όλων όσων ίσχυσαν από την τέλεση της πράξης έως την αμετάκλητη εκδίκασή της.] [Μεταβατική διάταξη: Κατά την παρ. 2 του άρθρου 137 του ν. 5090/2024 (ΦΕΚ Α΄ 30/23.2.2024, ισχύς από 1.5.2024), για τις διατυπώσεις του άρθρου που αναφέρονται σε χρηματική ποινή σε ημερήσιες μονάδες, η ποινή που έχει επιβληθεί ισούται με το γινόμενο του αριθμού των ημερησίων μονάδων επί την τιμή μονάδας.]
Δωροδοκία πολιτικών προσώπων
[Η ισχύουσα διατύπωση ισχύει από 23.2.2024 (ν. 5090/2024, ΦΕΚ Α΄ 30/23.2.2024, άρθρο 32). Για πράξεις που τελέστηκαν πριν από την ημερομηνία αυτή εφαρμόζεται, κατά το άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ, η διάταξη που στη συγκεκριμένη περίπτωση είναι ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο μεταξύ όλων όσων ίσχυσαν από την τέλεση της πράξης έως την αμετάκλητη εκδίκασή της.] [Μεταβατική διάταξη: Κατά την παρ. 2 του άρθρου 137 του ν. 5090/2024 (ΦΕΚ Α΄ 30/23.2.2024, ισχύς από 1.5.2024), για τις διατυπώσεις του άρθρου που αναφέρονται σε χρηματική ποινή σε ημερήσιες μονάδες, η ποινή που έχει επιβληθεί ισούται με το γινόμενο του αριθμού των ημερησίων μονάδων επί την τιμή μονάδας.]
Αντιποίηση
Διατάραξη συνεδριάσεων
Βία κατά εκλογέων
Εξαπάτηση εκλογέων
Παραβίαση της μυστικότητας της ψηφοφορίας
Νόθευση εκλογής
Δωροδοκία εκλογέα
Διατάραξη εκλογικής διαδικασίας
Βία κατά υπαλλήλων και δικαστικών προσώπων
Αθέμιτη επιρροή σε δικαστικούς λειτουργούς
Διατάραξη της λειτουργίας υπηρεσίας
[Η ισχύουσα διατύπωση ισχύει από 5.8.2025 (ν. 5224/2025, ΦΕΚ Α΄ 142/5.8.2025, άρθρο 81). Για πράξεις που τελέστηκαν πριν από την ημερομηνία αυτή εφαρμόζεται, κατά το άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ, η διάταξη που στη συγκεκριμένη περίπτωση είναι ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο μεταξύ όλων όσων ίσχυσαν από την τέλεση της πράξης έως την αμετάκλητη εκδίκασή της.] [Πεδίο εφαρμογής: Τα άρθρα 83 έως 85 του ν. 5224/2025 (ΦΕΚ Α΄ 142/5.8.2025) περιέχουν δικονομικές ρυθμίσεις για τα εγκλήματα των παρ. 5 και 6 του παρόντος: περιοριστικό όρο απαγόρευσης εισόδου σε χώρους ανώτατων εκπαιδευτικών ιδρυμάτων, προτεραιότητα στην προδικασία και την εκδίκαση, και εισαγγελική εποπτεία. Στο κείμενο του άρθρου 81 του ίδιου νόμου, όπως δημοσιεύθηκε, η παρ. 5 διατυπώνεται «ιδίως με, ύβρεις ή απειλές», χωρίς τις λέξεις «φωνασκίες, θόρυβο» που περιείχε η προηγούμενη διατύπωση του ν. 5090/2024, ενώ η εντολή τροποποίησης προβλέπει μόνο την προσθήκη των λέξεων «ή τριτοβάθμιας» και την αντικατάσταση των λέξεων «ή μαθητών» από τις λέξεις «μαθητών ή φοιτητών». Το κείμενο εδώ ακολουθεί το δημοσιευμένο.]
Διατάραξη δικαστικών συνεδριάσεων
Απείθεια
Παραβίαση δικαστικών αποφάσεων, συμφωνιών που επικυρώθηκαν από συμβολαιογράφο και πρακτικού διαμεσολάβησης
[Η ισχύουσα διατύπωση ισχύει από 1.5.2024 (ν. 5090/2024, ΦΕΚ Α΄ 30/23.2.2024, άρθρο 34). Για πράξεις που τελέστηκαν πριν από την ημερομηνία αυτή εφαρμόζεται, κατά το άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ, η διάταξη που στη συγκεκριμένη περίπτωση είναι ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο μεταξύ όλων όσων ίσχυσαν από την τέλεση της πράξης έως την αμετάκλητη εκδίκασή της.] [Πεδίο εφαρμογής: Κατά το άρθρο 47 του ν. 5256/2025 (ΦΕΚ Α΄ 223/8.12.2025), με το οποίο προστέθηκε παρ. 5 στο άρθρο 29 του Κώδικα Οργανισμού Δικαστηρίων και Κατάστασης Δικαστικών Λειτουργών, όποιος δεν συμμορφώθηκε σε εισαγγελική διάταξη που επιβάλλει τα προβλεπόμενα εκεί μέτρα τιμωρείται με τις ποινές της παρ. 1 του άρθρου 169Α ΠΚ.]
Στάση
Ελευθέρωση φυλακισμένου
Απόδραση κρατουμένου
[Η ισχύουσα διατύπωση ισχύει από 18.11.2019 (ν. 4637/2019, ΦΕΚ Α΄ 180/18.11.2019, άρθρο 3). Για πράξεις που τελέστηκαν πριν από την ημερομηνία αυτή εφαρμόζεται, κατά το άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ, η διάταξη που στη συγκεκριμένη περίπτωση είναι ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο μεταξύ όλων όσων ίσχυσαν από την τέλεση της πράξης έως την αμετάκλητη εκδίκασή της.]
Παραβίαση περιορισμού κατ’ οίκον με ηλεκτρονική επιτήρηση
Στάση κρατουμένων
[Σημείωση κειμένου: Στο ΦΕΚ Α΄ 95/11.6.2019 εκτυπώθηκε «κατά ων υπαλλήλων της φυλακής ή του κρατητηρίου»· στο κείμενο της παρούσας διαβάζεται «κατά των υπαλλήλων», διόρθωση που αφορά προφανή παραδρομή της εκτύπωσης.]
Αντιποίηση
[Διαχρονικό δίκαιο: Η ισχύς των διατάξεων του ΠΚ περί κοινωφελούς εργασίας ήταν σε αναστολή από 9.8.2019 έως 22.2.2024 (ν. 4623/2019, άρθρο 98, ΦΕΚ Α΄ 134/9.8.2019)· το άρθρο 98 καταργήθηκε με το άρθρο 136 περ. γ΄ του ν. 5090/2024 (ΦΕΚ Α΄ 30/23.2.2024). Το κείμενο του άρθρου δεν μεταβλήθηκε από την αναστολή· για πράξεις της περιόδου ισχύει η σύγκριση του άρθρου 2 παρ. 1 ΠΚ.]
Παραβίαση κατάσχεσης
Παραβίαση σφραγίδων που έθεσε η αρχή
Παραβίαση φύλαξης της αρχής
Βλάβη επίσημων κοινοποιήσεων
Μη ανακοίνωση ανεύρεσης νεκρού κ.λπ.
Παραβίαση περιορισμών διαμονής
[Το άρθρο προστέθηκε με ν. 5090/2024, ΦΕΚ Α΄ 30/23.2.2024, άρθρο 35 και ισχύει από 1.5.2024· στο ΦΕΚ Α΄ 95/11.6.2019 ο αριθμός του ήταν κενός («Καταργείται»)· δεν εφαρμόζεται σε πράξεις που τελέστηκαν πριν από την ημερομηνία αυτή (άρθρα 1 και 2 ΠΚ).]
Διέγερση σε ανυπακοή
Διέγερση σε διάπραξη εγκλημάτων, βιαιοπραγίες ή διχόνοια
[Η ισχύουσα διατύπωση ισχύει από 5.8.2025 (ν. 5224/2025, ΦΕΚ Α΄ 142/5.8.2025, άρθρο 82). Για πράξεις που τελέστηκαν πριν από την ημερομηνία αυτή εφαρμόζεται, κατά το άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ, η διάταξη που στη συγκεκριμένη περίπτωση είναι ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο μεταξύ όλων όσων ίσχυσαν από την τέλεση της πράξης έως την αμετάκλητη εκδίκασή της.] [Πεδίο εφαρμογής: Κατά το άρθρο 21 του ν. 5172/2025 (ΦΕΚ Α΄ 10/29.1.2025, ισχύς από τη δημοσίευση), για τα αδικήματα της παρ. 2Α του άρθρου 184 ΠΚ η τέλεση του αδικήματος από δράστη που έχει καταδικασθεί αμετάκλητα στο παρελθόν για ομοειδή εγκλήματα συνιστά επιβαρυντική περίσταση (παρ. 1). Κατά την παρ. 3, για τα αδικήματα της «παρ. 5 του άρθρου 184» οι ελληνικοί ποινικοί νόμοι εφαρμόζονται και όταν η πράξη τελείται στην αλλοδαπή από ημεδαπό, ακόμη και αν δεν είναι αξιόποινη κατά τους νόμους της χώρας όπου τελέστηκε, χωρίς να εφαρμόζονται οι προϋποθέσεις των παρ. 1 και 3 του άρθρου 6 ΠΚ. Στο ΦΕΚ Α΄ 10/2025 το άρθρο 3 του ν. 5172/2025 αναφέρεται στην παρ. 2Α του άρθρου 184, ενώ η παρ. 5 του άρθρου 184 προστέθηκε αργότερα με τον ν. 5224/2025· η παραπομπή της παρ. 3 του άρθρου 21 στην «παρ. 5» ανάγεται στο κείμενο του ν. 5172/2025 και δεν έχει διορθωθεί. Ως δυσμενέστερη, η ρύθμιση δεν εφαρμόζεται σε πράξεις που τελέστηκαν πριν από την 29.1.2025 (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ).]
Πρόκληση και προσφορά για την τέλεση εγκλήματος
[Η ισχύουσα διατύπωση ισχύει από 1.5.2024 (ν. 5090/2024, ΦΕΚ Α΄ 30/23.2.2024, άρθρο 36). Για πράξεις που τελέστηκαν πριν από την ημερομηνία αυτή εφαρμόζεται, κατά το άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ, η διάταξη που στη συγκεκριμένη περίπτωση είναι ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο μεταξύ όλων όσων ίσχυσαν από την τέλεση της πράξης έως την αμετάκλητη εκδίκασή της.] [Διαχρονικό δίκαιο: Οι διατάξεις του ΠΚ περί κοινωφελούς εργασίας ήταν σε αναστολή από 9.8.2019 έως 22.2.2024 (ν. 4623/2019, άρθρο 98· καταργήθηκε με το άρθρο 136 περ. γ΄ του ν. 5090/2024).]
Εγκληματική οργάνωση
[Η ισχύουσα διατύπωση ισχύει από 23.2.2024 (ν. 5090/2024, ΦΕΚ Α΄ 30/23.2.2024, άρθρο 37). Για πράξεις που τελέστηκαν πριν από την ημερομηνία αυτή εφαρμόζεται, κατά το άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ, η διάταξη που στη συγκεκριμένη περίπτωση είναι ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο μεταξύ όλων όσων ίσχυσαν από την τέλεση της πράξης έως την αμετάκλητη εκδίκασή της.]
Τρομοκρατικές πράξεις – Τρομοκρατική οργάνωση
[Η ισχύουσα διατύπωση ισχύει από 23.6.2022 (ν. 4947/2022, ΦΕΚ Α΄ 124/23.6.2022, άρθρο 36). Για πράξεις που τελέστηκαν πριν από την ημερομηνία αυτή εφαρμόζεται, κατά το άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ, η διάταξη που στη συγκεκριμένη περίπτωση είναι ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο μεταξύ όλων όσων ίσχυσαν από την τέλεση της πράξης έως την αμετάκλητη εκδίκασή της.]
Αξιόποινη υποστήριξη
[Η ισχύουσα διατύπωση ισχύει από 12.11.2021 (ν. 4855/2021, ΦΕΚ Α΄ 215/12.11.2021, άρθρο 35). Για πράξεις που τελέστηκαν πριν από την ημερομηνία αυτή εφαρμόζεται, κατά το άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ, η διάταξη που στη συγκεκριμένη περίπτωση είναι ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο μεταξύ όλων όσων ίσχυσαν από την τέλεση της πράξης έως την αμετάκλητη εκδίκασή της.]
Ευνοϊκά μέτρα
[Η ισχύουσα διατύπωση ισχύει από 21.3.2025 (ν. 5187/2025, ΦΕΚ Α΄ 48/21.3.2025, άρθρο 205). Για πράξεις που τελέστηκαν πριν από την ημερομηνία αυτή εφαρμόζεται, κατά το άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ, η διάταξη που στη συγκεκριμένη περίπτωση είναι ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο μεταξύ όλων όσων ίσχυσαν από την τέλεση της πράξης έως την αμετάκλητη εκδίκασή της.]
Διατάραξη της κοινής ειρήνης
Απειλή διάπραξης εγκλημάτων
Διασπορά ψευδών ειδήσεων
[Η ισχύουσα διατύπωση ισχύει από 21.12.2022 (ν. 5005/2022, ΦΕΚ Α΄ 236/21.12.2022, άρθρο 41). Για πράξεις που τελέστηκαν πριν από την ημερομηνία αυτή εφαρμόζεται, κατά το άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ, η διάταξη που στη συγκεκριμένη περίπτωση είναι ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο μεταξύ όλων όσων ίσχυσαν από την τέλεση της πράξης έως την αμετάκλητη εκδίκασή της.] [Διαχρονικό δίκαιο: Οι διατάξεις του ΠΚ περί κοινωφελούς εργασίας ήταν σε αναστολή από 9.8.2019 έως 22.2.2024 (ν. 4623/2019, άρθρο 98· καταργήθηκε με το άρθρο 136 περ. γ΄ του ν. 5090/2024).]
Προσβολή συμβόλων ή τόπων ιδιαίτερης εθνικής ή θρησκευτικής σημασίας
Διατάραξη θρησκευτικών συναθροίσεων
Παραχάραξη νομίσματος και άλλων υλικών μέσων πληρωμής
[Η ισχύουσα διατύπωση ισχύει από 23.6.2022 (ν. 4947/2022, ΦΕΚ Α΄ 124/23.6.2022, άρθρο 5). Για πράξεις που τελέστηκαν πριν από την ημερομηνία αυτή εφαρμόζεται, κατά το άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ, η διάταξη που στη συγκεκριμένη περίπτωση είναι ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο μεταξύ όλων όσων ίσχυσαν από την τέλεση της πράξης έως την αμετάκλητη εκδίκασή της.]
Κυκλοφορία πλαστών νομισμάτων και άλλων μέσων πληρωμής
[Η ισχύουσα διατύπωση ισχύει από 12.11.2021 (ν. 4855/2021, ΦΕΚ Α΄ 215/12.11.2021, άρθρο 38). Για πράξεις που τελέστηκαν πριν από την ημερομηνία αυτή εφαρμόζεται, κατά το άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ, η διάταξη που στη συγκεκριμένη περίπτωση είναι ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο μεταξύ όλων όσων ίσχυσαν από την τέλεση της πράξης έως την αμετάκλητη εκδίκασή της.]
Καθ’ υπέρβαση κατασκευή νομίσματος
[Σημείωση κειμένου: Στο ΦΕΚ Α΄ 95/11.6.2019 εκτυπώθηκε στην περ. α΄ «φέρουν στην οόψη τους όρους «ευρώ»»· στο κείμενο της παρούσας διαβάζεται «όψη» (όπως στην περ. γ΄), διόρθωση που αφορά προφανή παραδρομή της εκτύπωσης.]
Πλαστογραφία και κατάχρηση ενσήμων
Παραποίηση και νόθευση άυλων μέσων πληρωμής
[Το άρθρο προστέθηκε με ν. 4947/2022, ΦΕΚ Α΄ 124/23.6.2022, άρθρο 6 και ισχύει από 23.6.2022· στο ΦΕΚ Α΄ 95/11.6.2019 ο αριθμός του ήταν κενός («Καταργείται»)· δεν εφαρμόζεται σε πράξεις που τελέστηκαν πριν από την ημερομηνία αυτή (άρθρα 1 και 2 ΠΚ).]
Παράνομη απόκτηση άυλων μέσων πληρωμής
[Το άρθρο προστέθηκε με ν. 4947/2022, ΦΕΚ Α΄ 124/23.6.2022, άρθρο 7 και ισχύει από 23.6.2022· στο ΦΕΚ Α΄ 95/11.6.2019 ο αριθμός του ήταν κενός («Καταργείται»)· δεν εφαρμόζεται σε πράξεις που τελέστηκαν πριν από την ημερομηνία αυτή (άρθρα 1 και 2 ΠΚ).]
Αποδοχή και διάθεση παρανόμως αποκτηθέντων άυλων μέσων πληρωμής
[Το άρθρο προστέθηκε με ν. 4947/2022, ΦΕΚ Α΄ 124/23.6.2022, άρθρο 8 και ισχύει από 23.6.2022· δεν εφαρμόζεται σε πράξεις που τελέστηκαν πριν από την ημερομηνία αυτή (άρθρα 1 και 2 ΠΚ).]
Διακεκριμένες περιπτώσεις στο πλαίσιο εγκληματικής οργάνωσης
[Το άρθρο προστέθηκε με ν. 4947/2022, ΦΕΚ Α΄ 124/23.6.2022, άρθρο 9 και ισχύει από 23.6.2022· δεν εφαρμόζεται σε πράξεις που τελέστηκαν πριν από την ημερομηνία αυτή (άρθρα 1 και 2 ΠΚ).]
Προπαρασκευαστικές πράξεις
[Η ισχύουσα διατύπωση ισχύει από 23.6.2022 (ν. 4947/2022, ΦΕΚ Α΄ 124/23.6.2022, άρθρο 10). Για πράξεις που τελέστηκαν πριν από την ημερομηνία αυτή εφαρμόζεται, κατά το άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ, η διάταξη που στη συγκεκριμένη περίπτωση είναι ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο μεταξύ όλων όσων ίσχυσαν από την τέλεση της πράξης έως την αμετάκλητη εκδίκασή της.]
Έμπρακτη μετάνοια
[Η ισχύουσα διατύπωση ισχύει από 23.6.2022 (ν. 4947/2022, ΦΕΚ Α΄ 124/23.6.2022, άρθρο 11). Για πράξεις που τελέστηκαν πριν από την ημερομηνία αυτή εφαρμόζεται, κατά το άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ, η διάταξη που στη συγκεκριμένη περίπτωση είναι ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο μεταξύ όλων όσων ίσχυσαν από την τέλεση της πράξης έως την αμετάκλητη εκδίκασή της.]
Δήμευση
[Η ισχύουσα διατύπωση ισχύει από 18.11.2019 (ν. 4637/2019, ΦΕΚ Α΄ 180/18.11.2019, άρθρο 3). Για πράξεις που τελέστηκαν πριν από την ημερομηνία αυτή εφαρμόζεται, κατά το άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ, η διάταξη που στη συγκεκριμένη περίπτωση είναι ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο μεταξύ όλων όσων ίσχυσαν από την τέλεση της πράξης έως την αμετάκλητη εκδίκασή της.]
Πλαστογραφία
[Η ισχύουσα διατύπωση ισχύει από 12.11.2021 (ν. 4855/2021, ΦΕΚ Α΄ 215/12.11.2021, άρθρο 40). Για πράξεις που τελέστηκαν πριν από την ημερομηνία αυτή εφαρμόζεται, κατά το άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ, η διάταξη που στη συγκεκριμένη περίπτωση είναι ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο μεταξύ όλων όσων ίσχυσαν από την τέλεση της πράξης έως την αμετάκλητη εκδίκασή της.] [Μεταβατική διάταξη: Κατά το άρθρο 137 του ν. 5090/2024 (ΦΕΚ Α΄ 30/23.2.2024, ισχύς από 1.5.2024), παρ. 2, οι χρηματικές ποινές που έχουν επιβληθεί σε ημερήσιες μονάδες ισούνται με το γινόμενο του αριθμού των ημερησίων μονάδων επί την τιμή μονάδας· όπου στο ειδικό μέρος του Ποινικού Κώδικα γίνεται αναφορά σε χρηματική ποινή έως χίλιες ημερήσιες μονάδες, λογίζεται η χρηματική ποινή της περ. β΄ της παρ. 2 του άρθρου 57 ΠΚ. Όπου σε ειδικούς νόμους λογίζεται χρηματική ποινή έως χίλιες (1.000) ημερήσιες μονάδες, το ύψος της προσδιορίζεται με το ελάχιστο και το μέγιστο της παρ. 2 του άρθρου 57 ΠΚ, ανεξαρτήτως του είδους του εγκλήματος· όπου λογίζεται χρηματική ποινή άνω των χιλίων (1.000) ημερησίων μονάδων, η ποινή δεν μπορεί να είναι κατώτερη από είκοσι χιλιάδες (20.000) ούτε ανώτερη από ένα εκατομμύριο (1.000.000) ευρώ.]
Πλαστογραφία πιστοποιητικών
[Διαχρονικό δίκαιο: Η ισχύς των διατάξεων του ΠΚ περί κοινωφελούς εργασίας ήταν σε αναστολή από 9.8.2019 έως 22.2.2024 (ν. 4623/2019, άρθρο 98, ΦΕΚ Α΄ 134/9.8.2019)· το άρθρο 98 καταργήθηκε με το άρθρο 136 περ. γ΄ του ν. 5090/2024 (ΦΕΚ Α΄ 30/23.2.2024). Το κείμενο του άρθρου δεν μεταβλήθηκε από την αναστολή· για πράξεις της περιόδου ισχύει η σύγκριση του άρθρου 2 παρ. 1 ΠΚ.]
Υφαρπαγή ψευδούς βεβαίωσης
Ψευδείς ιατρικές πιστοποιήσεις
Υπεξαγωγή εγγράφων
Ψευδής κατάθεση
[Η ισχύουσα διατύπωση ισχύει από 12.11.2021 (ν. 4855/2021, ΦΕΚ Α΄ 215/12.11.2021, άρθρο 41). Για πράξεις που τελέστηκαν πριν από την ημερομηνία αυτή εφαρμόζεται, κατά το άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ, η διάταξη που στη συγκεκριμένη περίπτωση είναι ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο μεταξύ όλων όσων ίσχυσαν από την τέλεση της πράξης έως την αμετάκλητη εκδίκασή της.]
Ψευδής πραγματογνωμοσύνη ή διερμηνεία
Έμπρακτη μετάνοια
Ψευδής καταμήνυση
Ψευδής καταγγελία
Υπόθαλψη - Παρεμπόδιση δικαιοσύνης
[Η ισχύουσα διατύπωση ισχύει από 29.1.2025 (ν. 5172/2025, ΦΕΚ Α΄ 10/29.1.2025, άρθρο 27). Για πράξεις που τελέστηκαν πριν από την ημερομηνία αυτή εφαρμόζεται, κατά το άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ, η διάταξη που στη συγκεκριμένη περίπτωση είναι ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο μεταξύ όλων όσων ίσχυσαν από την τέλεση της πράξης έως την αμετάκλητη εκδίκασή της.]
Παρασιώπηση εγκλημάτων
Απιστία δικηγόρων
Παραβίαση της μυστικότητας δικαστικών συνεδριάσεων
Δωροληψία υπαλλήλου
[Η ισχύουσα διατύπωση ισχύει από 23.2.2024 (ν. 5090/2024, ΦΕΚ Α΄ 30/23.2.2024, άρθρο 38). Για πράξεις που τελέστηκαν πριν από την ημερομηνία αυτή εφαρμόζεται, κατά το άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ, η διάταξη που στη συγκεκριμένη περίπτωση είναι ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο μεταξύ όλων όσων ίσχυσαν από την τέλεση της πράξης έως την αμετάκλητη εκδίκασή της.] [Πεδίο εφαρμογής: Κατά την παρ. 2 του άρθρου 103 του ν. 5259/2025 (ΦΕΚ Α΄ 228/12.12.2025) τα άρθρα 235 έως 263Α του Ποινικού Κώδικα εφαρμόζονται και για τους διοικητές ιδρυμάτων και περιουσιών που έχουν διατεθεί υπέρ του Δημοσίου ή για κοινωφελείς σκοπούς ή έργα, τους εκτελεστές διαθηκών και τους υπαλλήλους του φορέα, οι οποίοι εξομοιώνονται προς υπαλλήλους κατά την έννοια της περ. α΄ του άρθρου 13 ΠΚ. Η ισχύς της Ενότητας Ι του ν. 5259/2025 αρχίζει από την έκδοση των διαπιστωτικών πράξεων της παρ. 5 του άρθρου 5 και της παρ. 3 του άρθρου 7 (άρθρο 268 παρ. 1)· η ημερομηνία αυτή δεν ορίζεται στο ΦΕΚ.]
Δωροδοκία υπαλλήλου
[Η ισχύουσα διατύπωση ισχύει από 23.2.2024 (ν. 5090/2024, ΦΕΚ Α΄ 30/23.2.2024, άρθρο 39). Για πράξεις που τελέστηκαν πριν από την ημερομηνία αυτή εφαρμόζεται, κατά το άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ, η διάταξη που στη συγκεκριμένη περίπτωση είναι ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο μεταξύ όλων όσων ίσχυσαν από την τέλεση της πράξης έως την αμετάκλητη εκδίκασή της.] [Πεδίο εφαρμογής: Κατά την παρ. 2 του άρθρου 103 του ν. 5259/2025 (ΦΕΚ Α΄ 228/12.12.2025) τα άρθρα 235 έως 263Α του Ποινικού Κώδικα εφαρμόζονται και για τους διοικητές ιδρυμάτων και περιουσιών που έχουν διατεθεί υπέρ του Δημοσίου ή για κοινωφελείς σκοπούς ή έργα, τους εκτελεστές διαθηκών και τους υπαλλήλους του φορέα, οι οποίοι εξομοιώνονται προς υπαλλήλους κατά την έννοια της περ. α΄ του άρθρου 13 ΠΚ. Η ισχύς της Ενότητας Ι του ν. 5259/2025 αρχίζει από την έκδοση των διαπιστωτικών πράξεων της παρ. 5 του άρθρου 5 και της παρ. 3 του άρθρου 7 (άρθρο 268 παρ. 1)· η ημερομηνία αυτή δεν ορίζεται στο ΦΕΚ.]
Δωροληψία και δωροδοκία δικαστικών λειτουργών
[Η ισχύουσα διατύπωση ισχύει από 2.5.2024 (ν. 5108/2024, ΦΕΚ Α΄ 65/2.5.2024, άρθρο 59). Για πράξεις που τελέστηκαν πριν από την ημερομηνία αυτή εφαρμόζεται, κατά το άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ, η διάταξη που στη συγκεκριμένη περίπτωση είναι ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο μεταξύ όλων όσων ίσχυσαν από την τέλεση της πράξης έως την αμετάκλητη εκδίκασή της.] [Πεδίο εφαρμογής: Κατά την παρ. 2 του άρθρου 103 του ν. 5259/2025 (ΦΕΚ Α΄ 228/12.12.2025) τα άρθρα 235 έως 263Α του Ποινικού Κώδικα εφαρμόζονται και για τους διοικητές ιδρυμάτων και περιουσιών που έχουν διατεθεί υπέρ του Δημοσίου ή για κοινωφελείς σκοπούς ή έργα, τους εκτελεστές διαθηκών και τους υπαλλήλους του φορέα, οι οποίοι εξομοιώνονται προς υπαλλήλους κατά την έννοια της περ. α΄ του άρθρου 13 ΠΚ. Η ισχύς της Ενότητας Ι του ν. 5259/2025 αρχίζει από την έκδοση των διαπιστωτικών πράξεων της παρ. 5 του άρθρου 5 και της παρ. 3 του άρθρου 7 (άρθρο 268 παρ. 1)· η ημερομηνία αυτή δεν ορίζεται στο ΦΕΚ.]
Εμπορία επιρροής – Μεσάζοντες
[Πεδίο εφαρμογής: Κατά την παρ. 2 του άρθρου 103 του ν. 5259/2025 (ΦΕΚ Α΄ 228/12.12.2025) τα άρθρα 235 έως 263Α του Ποινικού Κώδικα εφαρμόζονται και για τους διοικητές ιδρυμάτων και περιουσιών που έχουν διατεθεί υπέρ του Δημοσίου ή για κοινωφελείς σκοπούς ή έργα, τους εκτελεστές διαθηκών και τους υπαλλήλους του φορέα, οι οποίοι εξομοιώνονται προς υπαλλήλους κατά την έννοια της περ. α΄ του άρθρου 13 ΠΚ. Η ισχύς της Ενότητας Ι του ν. 5259/2025 αρχίζει από την έκδοση των διαπιστωτικών πράξεων της παρ. 5 του άρθρου 5 και της παρ. 3 του άρθρου 7 (άρθρο 268 παρ. 1)· η ημερομηνία αυτή δεν ορίζεται στο ΦΕΚ.]
[Το άρθρο προστέθηκε με ν. 4637/2019, ΦΕΚ Α΄ 180/18.11.2019, άρθρο 3 και ισχύει από 18.11.2019· δεν εφαρμόζεται σε πράξεις που τελέστηκαν πριν από την ημερομηνία αυτή (άρθρα 1 και 2 ΠΚ).] [Πεδίο εφαρμογής: Κατά την παρ. 2 του άρθρου 103 του ν. 5259/2025 (ΦΕΚ Α΄ 228/12.12.2025) τα άρθρα 235 έως 263Α του Ποινικού Κώδικα εφαρμόζονται και για τους διοικητές ιδρυμάτων και περιουσιών που έχουν διατεθεί υπέρ του Δημοσίου ή για κοινωφελείς σκοπούς ή έργα, τους εκτελεστές διαθηκών και τους υπαλλήλους του φορέα, οι οποίοι εξομοιώνονται προς υπαλλήλους κατά την έννοια της περ. α΄ του άρθρου 13 ΠΚ. Η ισχύς της Ενότητας Ι του ν. 5259/2025 αρχίζει από την έκδοση των διαπιστωτικών πράξεων της παρ. 5 του άρθρου 5 και της παρ. 3 του άρθρου 7 (άρθρο 268 παρ. 1)· η ημερομηνία αυτή δεν ορίζεται στο ΦΕΚ.]
Δήμευση
[Πεδίο εφαρμογής: Κατά την παρ. 2 του άρθρου 103 του ν. 5259/2025 (ΦΕΚ Α΄ 228/12.12.2025) τα άρθρα 235 έως 263Α του Ποινικού Κώδικα εφαρμόζονται και για τους διοικητές ιδρυμάτων και περιουσιών που έχουν διατεθεί υπέρ του Δημοσίου ή για κοινωφελείς σκοπούς ή έργα, τους εκτελεστές διαθηκών και τους υπαλλήλους του φορέα, οι οποίοι εξομοιώνονται προς υπαλλήλους κατά την έννοια της περ. α΄ του άρθρου 13 ΠΚ. Η ισχύς της Ενότητας Ι του ν. 5259/2025 αρχίζει από την έκδοση των διαπιστωτικών πράξεων της παρ. 5 του άρθρου 5 και της παρ. 3 του άρθρου 7 (άρθρο 268 παρ. 1)· η ημερομηνία αυτή δεν ορίζεται στο ΦΕΚ.]
Κατάχρηση εξουσίας
[Πεδίο εφαρμογής: Κατά την παρ. 2 του άρθρου 103 του ν. 5259/2025 (ΦΕΚ Α΄ 228/12.12.2025) τα άρθρα 235 έως 263Α του Ποινικού Κώδικα εφαρμόζονται και για τους διοικητές ιδρυμάτων και περιουσιών που έχουν διατεθεί υπέρ του Δημοσίου ή για κοινωφελείς σκοπούς ή έργα, τους εκτελεστές διαθηκών και τους υπαλλήλους του φορέα, οι οποίοι εξομοιώνονται προς υπαλλήλους κατά την έννοια της περ. α΄ του άρθρου 13 ΠΚ. Η ισχύς της Ενότητας Ι του ν. 5259/2025 αρχίζει από την έκδοση των διαπιστωτικών πράξεων της παρ. 5 του άρθρου 5 και της παρ. 3 του άρθρου 7 (άρθρο 268 παρ. 1)· η ημερομηνία αυτή δεν ορίζεται στο ΦΕΚ.]
Παραβάσεις στην εκτέλεση των ποινών
[Πεδίο εφαρμογής: Κατά την παρ. 2 του άρθρου 103 του ν. 5259/2025 (ΦΕΚ Α΄ 228/12.12.2025) τα άρθρα 235 έως 263Α του Ποινικού Κώδικα εφαρμόζονται και για τους διοικητές ιδρυμάτων και περιουσιών που έχουν διατεθεί υπέρ του Δημοσίου ή για κοινωφελείς σκοπούς ή έργα, τους εκτελεστές διαθηκών και τους υπαλλήλους του φορέα, οι οποίοι εξομοιώνονται προς υπαλλήλους κατά την έννοια της περ. α΄ του άρθρου 13 ΠΚ. Η ισχύς της Ενότητας Ι του ν. 5259/2025 αρχίζει από την έκδοση των διαπιστωτικών πράξεων της παρ. 5 του άρθρου 5 και της παρ. 3 του άρθρου 7 (άρθρο 268 παρ. 1)· η ημερομηνία αυτή δεν ορίζεται στο ΦΕΚ.]
Παραβίαση οικιακού ασύλου
[Πεδίο εφαρμογής: Κατά την παρ. 2 του άρθρου 103 του ν. 5259/2025 (ΦΕΚ Α΄ 228/12.12.2025) τα άρθρα 235 έως 263Α του Ποινικού Κώδικα εφαρμόζονται και για τους διοικητές ιδρυμάτων και περιουσιών που έχουν διατεθεί υπέρ του Δημοσίου ή για κοινωφελείς σκοπούς ή έργα, τους εκτελεστές διαθηκών και τους υπαλλήλους του φορέα, οι οποίοι εξομοιώνονται προς υπαλλήλους κατά την έννοια της περ. α΄ του άρθρου 13 ΠΚ. Η ισχύς της Ενότητας Ι του ν. 5259/2025 αρχίζει από την έκδοση των διαπιστωτικών πράξεων της παρ. 5 του άρθρου 5 και της παρ. 3 του άρθρου 7 (άρθρο 268 παρ. 1)· η ημερομηνία αυτή δεν ορίζεται στο ΦΕΚ.]
Ψευδής βεβαίωση, νόθευση κ.λπ.
[Μεταβατική διάταξη: Κατά το άρθρο 137 του ν. 5090/2024 (ΦΕΚ Α΄ 30/23.2.2024, ισχύς από 1.5.2024), παρ. 2, οι χρηματικές ποινές που έχουν επιβληθεί σε ημερήσιες μονάδες ισούνται με το γινόμενο του αριθμού των ημερησίων μονάδων επί την τιμή μονάδας· όπου στο ειδικό μέρος του Ποινικού Κώδικα γίνεται αναφορά σε χρηματική ποινή έως χίλιες ημερήσιες μονάδες, λογίζεται η χρηματική ποινή της περ. β΄ της παρ. 2 του άρθρου 57 ΠΚ. Όπου σε ειδικούς νόμους λογίζεται χρηματική ποινή έως χίλιες (1.000) ημερήσιες μονάδες, το ύψος της προσδιορίζεται με το ελάχιστο και το μέγιστο της παρ. 2 του άρθρου 57 ΠΚ, ανεξαρτήτως του είδους του εγκλήματος· όπου λογίζεται χρηματική ποινή άνω των χιλίων (1.000) ημερησίων μονάδων, η ποινή δεν μπορεί να είναι κατώτερη από είκοσι χιλιάδες (20.000) ούτε ανώτερη από ένα εκατομμύριο (1.000.000) ευρώ.] [Πεδίο εφαρμογής: Κατά την παρ. 2 του άρθρου 103 του ν. 5259/2025 (ΦΕΚ Α΄ 228/12.12.2025) τα άρθρα 235 έως 263Α του Ποινικού Κώδικα εφαρμόζονται και για τους διοικητές ιδρυμάτων και περιουσιών που έχουν διατεθεί υπέρ του Δημοσίου ή για κοινωφελείς σκοπούς ή έργα, τους εκτελεστές διαθηκών και τους υπαλλήλους του φορέα, οι οποίοι εξομοιώνονται προς υπαλλήλους κατά την έννοια της περ. α΄ του άρθρου 13 ΠΚ. Η ισχύς της Ενότητας Ι του ν. 5259/2025 αρχίζει από την έκδοση των διαπιστωτικών πράξεων της παρ. 5 του άρθρου 5 και της παρ. 3 του άρθρου 7 (άρθρο 268 παρ. 1)· η ημερομηνία αυτή δεν ορίζεται στο ΦΕΚ.]
Νόθευση δικαστικού εγγράφου
[Πεδίο εφαρμογής: Κατά την παρ. 2 του άρθρου 103 του ν. 5259/2025 (ΦΕΚ Α΄ 228/12.12.2025) τα άρθρα 235 έως 263Α του Ποινικού Κώδικα εφαρμόζονται και για τους διοικητές ιδρυμάτων και περιουσιών που έχουν διατεθεί υπέρ του Δημοσίου ή για κοινωφελείς σκοπούς ή έργα, τους εκτελεστές διαθηκών και τους υπαλλήλους του φορέα, οι οποίοι εξομοιώνονται προς υπαλλήλους κατά την έννοια της περ. α΄ του άρθρου 13 ΠΚ. Η ισχύς της Ενότητας Ι του ν. 5259/2025 αρχίζει από την έκδοση των διαπιστωτικών πράξεων της παρ. 5 του άρθρου 5 και της παρ. 3 του άρθρου 7 (άρθρο 268 παρ. 1)· η ημερομηνία αυτή δεν ορίζεται στο ΦΕΚ.]
Παράνομη βεβαίωση ή είσπραξη δικαιωμάτων του Δημοσίου
[Πεδίο εφαρμογής: Κατά την παρ. 2 του άρθρου 103 του ν. 5259/2025 (ΦΕΚ Α΄ 228/12.12.2025) τα άρθρα 235 έως 263Α του Ποινικού Κώδικα εφαρμόζονται και για τους διοικητές ιδρυμάτων και περιουσιών που έχουν διατεθεί υπέρ του Δημοσίου ή για κοινωφελείς σκοπούς ή έργα, τους εκτελεστές διαθηκών και τους υπαλλήλους του φορέα, οι οποίοι εξομοιώνονται προς υπαλλήλους κατά την έννοια της περ. α΄ του άρθρου 13 ΠΚ. Η ισχύς της Ενότητας Ι του ν. 5259/2025 αρχίζει από την έκδοση των διαπιστωτικών πράξεων της παρ. 5 του άρθρου 5 και της παρ. 3 του άρθρου 7 (άρθρο 268 παρ. 1)· η ημερομηνία αυτή δεν ορίζεται στο ΦΕΚ.]
Παραβίαση δικαστικού απορρήτου
[Πεδίο εφαρμογής: Κατά την παρ. 2 του άρθρου 103 του ν. 5259/2025 (ΦΕΚ Α΄ 228/12.12.2025) τα άρθρα 235 έως 263Α του Ποινικού Κώδικα εφαρμόζονται και για τους διοικητές ιδρυμάτων και περιουσιών που έχουν διατεθεί υπέρ του Δημοσίου ή για κοινωφελείς σκοπούς ή έργα, τους εκτελεστές διαθηκών και τους υπαλλήλους του φορέα, οι οποίοι εξομοιώνονται προς υπαλλήλους κατά την έννοια της περ. α΄ του άρθρου 13 ΠΚ. Η ισχύς της Ενότητας Ι του ν. 5259/2025 αρχίζει από την έκδοση των διαπιστωτικών πράξεων της παρ. 5 του άρθρου 5 και της παρ. 3 του άρθρου 7 (άρθρο 268 παρ. 1)· η ημερομηνία αυτή δεν ορίζεται στο ΦΕΚ.]
Παραβίαση υπηρεσιακού απορρήτου
[Πεδίο εφαρμογής: Κατά την παρ. 2 του άρθρου 103 του ν. 5259/2025 (ΦΕΚ Α΄ 228/12.12.2025) τα άρθρα 235 έως 263Α του Ποινικού Κώδικα εφαρμόζονται και για τους διοικητές ιδρυμάτων και περιουσιών που έχουν διατεθεί υπέρ του Δημοσίου ή για κοινωφελείς σκοπούς ή έργα, τους εκτελεστές διαθηκών και τους υπαλλήλους του φορέα, οι οποίοι εξομοιώνονται προς υπαλλήλους κατά την έννοια της περ. α΄ του άρθρου 13 ΠΚ. Η ισχύς της Ενότητας Ι του ν. 5259/2025 αρχίζει από την έκδοση των διαπιστωτικών πράξεων της παρ. 5 του άρθρου 5 και της παρ. 3 του άρθρου 7 (άρθρο 268 παρ. 1)· η ημερομηνία αυτή δεν ορίζεται στο ΦΕΚ.]
Αποσιώπηση λόγου εξαίρεσης
[Πεδίο εφαρμογής: Κατά την παρ. 2 του άρθρου 103 του ν. 5259/2025 (ΦΕΚ Α΄ 228/12.12.2025) τα άρθρα 235 έως 263Α του Ποινικού Κώδικα εφαρμόζονται και για τους διοικητές ιδρυμάτων και περιουσιών που έχουν διατεθεί υπέρ του Δημοσίου ή για κοινωφελείς σκοπούς ή έργα, τους εκτελεστές διαθηκών και τους υπαλλήλους του φορέα, οι οποίοι εξομοιώνονται προς υπαλλήλους κατά την έννοια της περ. α΄ του άρθρου 13 ΠΚ. Η ισχύς της Ενότητας Ι του ν. 5259/2025 αρχίζει από την έκδοση των διαπιστωτικών πράξεων της παρ. 5 του άρθρου 5 και της παρ. 3 του άρθρου 7 (άρθρο 268 παρ. 1)· η ημερομηνία αυτή δεν ορίζεται στο ΦΕΚ.]
Αθέμιτη συμμετοχή
[Πεδίο εφαρμογής: Κατά την παρ. 2 του άρθρου 103 του ν. 5259/2025 (ΦΕΚ Α΄ 228/12.12.2025) τα άρθρα 235 έως 263Α του Ποινικού Κώδικα εφαρμόζονται και για τους διοικητές ιδρυμάτων και περιουσιών που έχουν διατεθεί υπέρ του Δημοσίου ή για κοινωφελείς σκοπούς ή έργα, τους εκτελεστές διαθηκών και τους υπαλλήλους του φορέα, οι οποίοι εξομοιώνονται προς υπαλλήλους κατά την έννοια της περ. α΄ του άρθρου 13 ΠΚ. Η ισχύς της Ενότητας Ι του ν. 5259/2025 αρχίζει από την έκδοση των διαπιστωτικών πράξεων της παρ. 5 του άρθρου 5 και της παρ. 3 του άρθρου 7 (άρθρο 268 παρ. 1)· η ημερομηνία αυτή δεν ορίζεται στο ΦΕΚ.]
Παράβαση καθήκοντος
[Πεδίο εφαρμογής: Κατά την παρ. 2 του άρθρου 103 του ν. 5259/2025 (ΦΕΚ Α΄ 228/12.12.2025) τα άρθρα 235 έως 263Α του Ποινικού Κώδικα εφαρμόζονται και για τους διοικητές ιδρυμάτων και περιουσιών που έχουν διατεθεί υπέρ του Δημοσίου ή για κοινωφελείς σκοπούς ή έργα, τους εκτελεστές διαθηκών και τους υπαλλήλους του φορέα, οι οποίοι εξομοιώνονται προς υπαλλήλους κατά την έννοια της περ. α΄ του άρθρου 13 ΠΚ. Η ισχύς της Ενότητας Ι του ν. 5259/2025 αρχίζει από την έκδοση των διαπιστωτικών πράξεων της παρ. 5 του άρθρου 5 και της παρ. 3 του άρθρου 7 (άρθρο 268 παρ. 1)· η ημερομηνία αυτή δεν ορίζεται στο ΦΕΚ.]
Ανυποταξία σε πολιτική αρχή
[Πεδίο εφαρμογής: Κατά την παρ. 2 του άρθρου 103 του ν. 5259/2025 (ΦΕΚ Α΄ 228/12.12.2025) τα άρθρα 235 έως 263Α του Ποινικού Κώδικα εφαρμόζονται και για τους διοικητές ιδρυμάτων και περιουσιών που έχουν διατεθεί υπέρ του Δημοσίου ή για κοινωφελείς σκοπούς ή έργα, τους εκτελεστές διαθηκών και τους υπαλλήλους του φορέα, οι οποίοι εξομοιώνονται προς υπαλλήλους κατά την έννοια της περ. α΄ του άρθρου 13 ΠΚ. Η ισχύς της Ενότητας Ι του ν. 5259/2025 αρχίζει από την έκδοση των διαπιστωτικών πράξεων της παρ. 5 του άρθρου 5 και της παρ. 3 του άρθρου 7 (άρθρο 268 παρ. 1)· η ημερομηνία αυτή δεν ορίζεται στο ΦΕΚ.]
Παρεπόμενες ποινές
[Πεδίο εφαρμογής: Κατά την παρ. 2 του άρθρου 103 του ν. 5259/2025 (ΦΕΚ Α΄ 228/12.12.2025) τα άρθρα 235 έως 263Α του Ποινικού Κώδικα εφαρμόζονται και για τους διοικητές ιδρυμάτων και περιουσιών που έχουν διατεθεί υπέρ του Δημοσίου ή για κοινωφελείς σκοπούς ή έργα, τους εκτελεστές διαθηκών και τους υπαλλήλους του φορέα, οι οποίοι εξομοιώνονται προς υπαλλήλους κατά την έννοια της περ. α΄ του άρθρου 13 ΠΚ. Η ισχύς της Ενότητας Ι του ν. 5259/2025 αρχίζει από την έκδοση των διαπιστωτικών πράξεων της παρ. 5 του άρθρου 5 και της παρ. 3 του άρθρου 7 (άρθρο 268 παρ. 1)· η ημερομηνία αυτή δεν ορίζεται στο ΦΕΚ.]
Ευνοϊκά μέτρα
[Η ισχύουσα διατύπωση ισχύει από 12.11.2021 (ν. 4855/2021, ΦΕΚ Α΄ 215/12.11.2021, άρθρο 44). Για πράξεις που τελέστηκαν πριν από την ημερομηνία αυτή εφαρμόζεται, κατά το άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ, η διάταξη που στη συγκεκριμένη περίπτωση είναι ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο μεταξύ όλων όσων ίσχυσαν από την τέλεση της πράξης έως την αμετάκλητη εκδίκασή της.] [Διαχρονικό δίκαιο: Με το άρθρο 97 του ν. 4623/2019 (ΦΕΚ Α΄ 134/9.8.2019) ανεστάλη έως τις 30.9.2019 η ισχύς των άρθρων 35 και 36 του Κώδικα Ποινικής Δικονομίας και επανήλθαν σε ισχύ τα άρθρα 1 και 2 παρ. 1 του ν. 4022/2011, σε συνδυασμό με τα άρθρα 13 περίπτωση α΄ και 263Α του Ποινικού Κώδικα, ως προς τις αρμοδιότητες του Εισαγγελέα Εγκλημάτων Διαφθοράς.] [Πεδίο εφαρμογής: Κατά την παρ. 2 του άρθρου 103 του ν. 5259/2025 (ΦΕΚ Α΄ 228/12.12.2025) τα άρθρα 235 έως 263Α του Ποινικού Κώδικα εφαρμόζονται και για τους διοικητές ιδρυμάτων και περιουσιών που έχουν διατεθεί υπέρ του Δημοσίου ή για κοινωφελείς σκοπούς ή έργα, τους εκτελεστές διαθηκών και τους υπαλλήλους του φορέα, οι οποίοι εξομοιώνονται προς υπαλλήλους κατά την έννοια της περ. α΄ του άρθρου 13 ΠΚ. Η ισχύς της Ενότητας Ι του ν. 5259/2025 αρχίζει από την έκδοση των διαπιστωτικών πράξεων της παρ. 5 του άρθρου 5 και της παρ. 3 του άρθρου 7 (άρθρο 268 παρ. 1)· η ημερομηνία αυτή δεν ορίζεται στο ΦΕΚ.]
Εμπρησμός
[Η ισχύουσα διατύπωση ισχύει από 1.5.2024 (ν. 5090/2024, ΦΕΚ Α΄ 30/23.2.2024, άρθρο 41). Για πράξεις που τελέστηκαν πριν από την ημερομηνία αυτή εφαρμόζεται, κατά το άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ, η διάταξη που στη συγκεκριμένη περίπτωση είναι ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο μεταξύ όλων όσων ίσχυσαν από την τέλεση της πράξης έως την αμετάκλητη εκδίκασή της.]
Εμπρησμός σε δάση - Προπαρασκευαστικές πράξεις - Παραβίαση προληπτικών μέτρων
[Η ισχύουσα διατύπωση ισχύει από 1.5.2024 (ν. 5090/2024, ΦΕΚ Α΄ 30/23.2.2024, άρθρο 42). Για πράξεις που τελέστηκαν πριν από την ημερομηνία αυτή εφαρμόζεται, κατά το άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ, η διάταξη που στη συγκεκριμένη περίπτωση είναι ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο μεταξύ όλων όσων ίσχυσαν από την τέλεση της πράξης έως την αμετάκλητη εκδίκασή της.]
Δήμευση σε περίπτωση εμπρησμού σε δάση
[Το άρθρο προστέθηκε με ν. 5090/2024, ΦΕΚ Α΄ 30/23.2.2024, άρθρο 43 και ισχύει από 1.5.2024· δεν εφαρμόζεται σε πράξεις που τελέστηκαν πριν από την ημερομηνία αυτή (άρθρα 1 και 2 ΠΚ).]
Πλημμύρα
[Η ισχύουσα διατύπωση ισχύει από 12.11.2021 (ν. 4855/2021, ΦΕΚ Α΄ 215/12.11.2021, άρθρο 47). Για πράξεις που τελέστηκαν πριν από την ημερομηνία αυτή εφαρμόζεται, κατά το άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ, η διάταξη που στη συγκεκριμένη περίπτωση είναι ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο μεταξύ όλων όσων ίσχυσαν από την τέλεση της πράξης έως την αμετάκλητη εκδίκασή της.]
Έκρηξη
[Η ισχύουσα διατύπωση ισχύει από 12.11.2021 (ν. 4855/2021, ΦΕΚ Α΄ 215/12.11.2021, άρθρο 48). Για πράξεις που τελέστηκαν πριν από την ημερομηνία αυτή εφαρμόζεται, κατά το άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ, η διάταξη που στη συγκεκριμένη περίπτωση είναι ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο μεταξύ όλων όσων ίσχυσαν από την τέλεση της πράξης έως την αμετάκλητη εκδίκασή της.]
Κατασκευή και κατοχή εκρηκτικών και εμπρηστικών υλών
[Η ισχύουσα διατύπωση ισχύει από 12.11.2021 (ν. 4855/2021, ΦΕΚ Α΄ 215/12.11.2021, άρθρο 49). Για πράξεις που τελέστηκαν πριν από την ημερομηνία αυτή εφαρμόζεται, κατά το άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ, η διάταξη που στη συγκεκριμένη περίπτωση είναι ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο μεταξύ όλων όσων ίσχυσαν από την τέλεση της πράξης έως την αμετάκλητη εκδίκασή της.]
Κοινώς επικίνδυνη βλάβη
[Η ισχύουσα διατύπωση ισχύει από 12.11.2021 (ν. 4855/2021, ΦΕΚ Α΄ 215/12.11.2021, άρθρο 50). Για πράξεις που τελέστηκαν πριν από την ημερομηνία αυτή εφαρμόζεται, κατά το άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ, η διάταξη που στη συγκεκριμένη περίπτωση είναι ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο μεταξύ όλων όσων ίσχυσαν από την τέλεση της πράξης έως την αμετάκλητη εκδίκασή της.]
Άρση ασφαλιστικών εγκαταστάσεων
[Η ισχύουσα διατύπωση ισχύει από 12.11.2021 (ν. 4855/2021, ΦΕΚ Α΄ 215/12.11.2021, άρθρο 51). Για πράξεις που τελέστηκαν πριν από την ημερομηνία αυτή εφαρμόζεται, κατά το άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ, η διάταξη που στη συγκεκριμένη περίπτωση είναι ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο μεταξύ όλων όσων ίσχυσαν από την τέλεση της πράξης έως την αμετάκλητη εκδίκασή της.]
Πρόκληση ναυαγίου
[Η ισχύουσα διατύπωση ισχύει από 12.11.2021 (ν. 4855/2021, ΦΕΚ Α΄ 215/12.11.2021, άρθρο 52). Για πράξεις που τελέστηκαν πριν από την ημερομηνία αυτή εφαρμόζεται, κατά το άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ, η διάταξη που στη συγκεκριμένη περίπτωση είναι ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο μεταξύ όλων όσων ίσχυσαν από την τέλεση της πράξης έως την αμετάκλητη εκδίκασή της.]
Δηλητηρίαση πραγμάτων προορισμένων για χρήση από το κοινό
[Η ισχύουσα διατύπωση ισχύει από 12.11.2021 (ν. 4855/2021, ΦΕΚ Α΄ 215/12.11.2021, άρθρο 53). Για πράξεις που τελέστηκαν πριν από την ημερομηνία αυτή εφαρμόζεται, κατά το άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ, η διάταξη που στη συγκεκριμένη περίπτωση είναι ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο μεταξύ όλων όσων ίσχυσαν από την τέλεση της πράξης έως την αμετάκλητη εκδίκασή της.]
Επιβλαβή φάρμακα
[Το άρθρο προστέθηκε με ν. 4855/2021, ΦΕΚ Α΄ 215/12.11.2021, άρθρο 54 και ισχύει από 12.11.2021· στο ΦΕΚ Α΄ 95/11.6.2019 ο αριθμός του ήταν κενός («Καταργείται»)· δεν εφαρμόζεται σε πράξεις που τελέστηκαν πριν από την ημερομηνία αυτή (άρθρα 1 και 2 ΠΚ).]
Παραβίαση μέτρων για την πρόληψη ασθενειών
[Η ισχύουσα διατύπωση ισχύει από 28.9.2026 (ν. 5336/2026, ΦΕΚ Α΄ 153/28.9.2026, άρθρο 49). Για πράξεις που τελέστηκαν πριν από την ημερομηνία αυτή εφαρμόζεται, κατά το άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ, η διάταξη που στη συγκεκριμένη περίπτωση είναι ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο μεταξύ όλων όσων ίσχυσαν από την τέλεση της πράξης έως την αμετάκλητη εκδίκασή της.] [Διαχρονικό δίκαιο: Οι διατάξεις του ΠΚ περί κοινωφελούς εργασίας ήταν σε αναστολή από 9.8.2019 έως 22.2.2024 (ν. 4623/2019, άρθρο 98· καταργήθηκε με το άρθρο 136 περ. γ΄ του ν. 5090/2024).]
Παραβίαση κανόνων οικοδομικής
[Η ισχύουσα διατύπωση ισχύει από 12.11.2021 (ν. 4855/2021, ΦΕΚ Α΄ 215/12.11.2021, άρθρο 56). Για πράξεις που τελέστηκαν πριν από την ημερομηνία αυτή εφαρμόζεται, κατά το άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ, η διάταξη που στη συγκεκριμένη περίπτωση είναι ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο μεταξύ όλων όσων ίσχυσαν από την τέλεση της πράξης έως την αμετάκλητη εκδίκασή της.]
Παρεμπόδιση αποτροπής κοινού κινδύνου και παράλειψη οφειλόμενης βοήθειας
[Διαχρονικό δίκαιο: Η ισχύς των διατάξεων του ΠΚ περί κοινωφελούς εργασίας ήταν σε αναστολή από 9.8.2019 έως 22.2.2024 (ν. 4623/2019, άρθρο 98, ΦΕΚ Α΄ 134/9.8.2019)· το άρθρο 98 καταργήθηκε με το άρθρο 136 περ. γ΄ του ν. 5090/2024 (ΦΕΚ Α΄ 30/23.2.2024). Το κείμενο του άρθρου δεν μεταβλήθηκε από την αναστολή· για πράξεις της περιόδου ισχύει η σύγκριση του άρθρου 2 παρ. 1 ΠΚ.]
Έμπρακτη μετάνοια και δικαστική άφεση της ποινής
[Η ισχύουσα διατύπωση ισχύει από 1.5.2024 (ν. 5090/2024, ΦΕΚ Α΄ 30/23.2.2024, άρθρο 44). Για πράξεις που τελέστηκαν πριν από την ημερομηνία αυτή εφαρμόζεται, κατά το άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ, η διάταξη που στη συγκεκριμένη περίπτωση είναι ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο μεταξύ όλων όσων ίσχυσαν από την τέλεση της πράξης έως την αμετάκλητη εκδίκασή της.]
Επικίνδυνες παρεμβάσεις στην οδική συγκοινωνία
[Η ισχύουσα διατύπωση ισχύει από 12.11.2021 (ν. 4855/2021, ΦΕΚ Α΄ 215/12.11.2021, άρθρο 58). Για πράξεις που τελέστηκαν πριν από την ημερομηνία αυτή εφαρμόζεται, κατά το άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ, η διάταξη που στη συγκεκριμένη περίπτωση είναι ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο μεταξύ όλων όσων ίσχυσαν από την τέλεση της πράξης έως την αμετάκλητη εκδίκασή της.]
Επικίνδυνη οδήγηση
[Η ισχύουσα διατύπωση ισχύει από 1.5.2024 (ν. 5090/2024, ΦΕΚ Α΄ 30/23.2.2024, άρθρο 45). Για πράξεις που τελέστηκαν πριν από την ημερομηνία αυτή εφαρμόζεται, κατά το άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ, η διάταξη που στη συγκεκριμένη περίπτωση είναι ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο μεταξύ όλων όσων ίσχυσαν από την τέλεση της πράξης έως την αμετάκλητη εκδίκασή της.]
Επικίνδυνες παρεμβάσεις στη συγκοινωνία μέσων σταθερής τροχιάς, πλοίων και αεροσκαφών
[Η ισχύουσα διατύπωση ισχύει από 3.4.2023 (ν. 5039/2023, ΦΕΚ Α΄ 83/3.4.2023, άρθρο 67). Για πράξεις που τελέστηκαν πριν από την ημερομηνία αυτή εφαρμόζεται, κατά το άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ, η διάταξη που στη συγκεκριμένη περίπτωση είναι ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο μεταξύ όλων όσων ίσχυσαν από την τέλεση της πράξης έως την αμετάκλητη εκδίκασή της.]
Παρακώλυση συγκοινωνιών
[Διαχρονικό δίκαιο: Η ισχύς των διατάξεων του ΠΚ περί κοινωφελούς εργασίας ήταν σε αναστολή από 9.8.2019 έως 22.2.2024 (ν. 4623/2019, άρθρο 98, ΦΕΚ Α΄ 134/9.8.2019)· το άρθρο 98 καταργήθηκε με το άρθρο 136 περ. γ΄ του ν. 5090/2024 (ΦΕΚ Α΄ 30/23.2.2024). Το κείμενο του άρθρου δεν μεταβλήθηκε από την αναστολή· για πράξεις της περιόδου ισχύει η σύγκριση του άρθρου 2 παρ. 1 ΠΚ.]
Εγκλήματα κατά της ασφάλειας των τηλεφωνικών επικοινωνιών
[Η ισχύουσα διατύπωση ισχύει από 12.11.2021 (ν. 4855/2021, ΦΕΚ Α΄ 215/12.11.2021, άρθρο 61). Για πράξεις που τελέστηκαν πριν από την ημερομηνία αυτή εφαρμόζεται, κατά το άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ, η διάταξη που στη συγκεκριμένη περίπτωση είναι ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο μεταξύ όλων όσων ίσχυσαν από την τέλεση της πράξης έως την αμετάκλητη εκδίκασή της.]
Παρακώλυση λειτουργίας πληροφοριακών συστημάτων
Προσβολές του απορρήτου των τηλεπικοινωνιών του κοινού
Παρακώλυση των τηλεπικοινωνιών
[Διαχρονικό δίκαιο: Η ισχύς των διατάξεων του ΠΚ περί κοινωφελούς εργασίας ήταν σε αναστολή από 9.8.2019 έως 22.2.2024 (ν. 4623/2019, άρθρο 98, ΦΕΚ Α΄ 134/9.8.2019)· το άρθρο 98 καταργήθηκε με το άρθρο 136 περ. γ΄ του ν. 5090/2024 (ΦΕΚ Α΄ 30/23.2.2024). Το κείμενο του άρθρου δεν μεταβλήθηκε από την αναστολή· για πράξεις της περιόδου ισχύει η σύγκριση του άρθρου 2 παρ. 1 ΠΚ.]
Παρακώλυση της λειτουργίας άλλων κοινωφελών εγκαταστάσεων
[Η ισχύουσα διατύπωση ισχύει από 12.11.2021 (ν. 4855/2021, ΦΕΚ Α΄ 215/12.11.2021, άρθρο 62). Για πράξεις που τελέστηκαν πριν από την ημερομηνία αυτή εφαρμόζεται, κατά το άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ, η διάταξη που στη συγκεκριμένη περίπτωση είναι ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο μεταξύ όλων όσων ίσχυσαν από την τέλεση της πράξης έως την αμετάκλητη εκδίκασή της.]
Έμπρακτη μετάνοια και δικαστική άφεση της ποινής
Ανθρωποκτονία με δόλο
[Η ισχύουσα διατύπωση ισχύει από 12.11.2021 (ν. 4855/2021, ΦΕΚ Α΄ 215/12.11.2021, άρθρο 63). Για πράξεις που τελέστηκαν πριν από την ημερομηνία αυτή εφαρμόζεται, κατά το άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ, η διάταξη που στη συγκεκριμένη περίπτωση είναι ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο μεταξύ όλων όσων ίσχυσαν από την τέλεση της πράξης έως την αμετάκλητη εκδίκασή της.]
Ανθρωποκτονία κατ’ απαίτηση
Συμμετοχή σε αυτοκτονία
Ανθρωποκτονία από αμέλεια
[Η ισχύουσα διατύπωση ισχύει από 1.5.2024 (ν. 5090/2024, ΦΕΚ Α΄ 30/23.2.2024, άρθρο 46). Για πράξεις που τελέστηκαν πριν από την ημερομηνία αυτή εφαρμόζεται, κατά το άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ, η διάταξη που στη συγκεκριμένη περίπτωση είναι ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο μεταξύ όλων όσων ίσχυσαν από την τέλεση της πράξης έως την αμετάκλητη εκδίκασή της.]
Παιδοκτονία
Διακοπή της κύησης
Σωματική βλάβη εμβρύου ή νεογνού
Έκθεση
Παράλειψη προσφοράς βοήθειας
[Σημείωση κειμένου: Στο ΦΕΚ Α΄ 95/11.6.2019 εκτυπώθηκε «τιμωρείται φυλάκιση έως ένα έτος ή χρηματική ποινή»· στο κείμενο της παρούσας το «με» προστίθεται πριν από τη «φυλάκιση», διόρθωση που αφορά προφανή παραδρομή της εκτύπωσης.]
Σωματική βλάβη
[Η ισχύουσα διατύπωση ισχύει από 12.11.2021 (ν. 4855/2021, ΦΕΚ Α΄ 215/12.11.2021, άρθρο 64). Για πράξεις που τελέστηκαν πριν από την ημερομηνία αυτή εφαρμόζεται, κατά το άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ, η διάταξη που στη συγκεκριμένη περίπτωση είναι ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο μεταξύ όλων όσων ίσχυσαν από την τέλεση της πράξης έως την αμετάκλητη εκδίκασή της.] [Διαχρονικό δίκαιο: Η ισχύς των διατάξεων του ΠΚ περί κοινωφελούς εργασίας ήταν σε αναστολή από 9.8.2019 έως 22.2.2024 (ν. 4623/2019, άρθρο 98, ΦΕΚ Α΄ 134/9.8.2019)· το άρθρο 98 καταργήθηκε με το άρθρο 136 περ. γ΄ του ν. 5090/2024 (ΦΕΚ Α΄ 30/23.2.2024). Με την παρ. 2 του άρθρου 98, τα πλημμελήματα του Κώδικα που απειλούνταν με μοναδική ποινή την κοινωφελή εργασία τιμωρούνταν με χρηματική ποινή.]
Επικίνδυνη σωματική βλάβη
[Η ισχύουσα διατύπωση ισχύει από 12.11.2021 (ν. 4855/2021, ΦΕΚ Α΄ 215/12.11.2021, άρθρο 65). Για πράξεις που τελέστηκαν πριν από την ημερομηνία αυτή εφαρμόζεται, κατά το άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ, η διάταξη που στη συγκεκριμένη περίπτωση είναι ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο μεταξύ όλων όσων ίσχυσαν από την τέλεση της πράξης έως την αμετάκλητη εκδίκασή της.]
Βαριά σωματική βλάβη
[Η ισχύουσα διατύπωση ισχύει από 12.11.2021 (ν. 4855/2021, ΦΕΚ Α΄ 215/12.11.2021, άρθρο 66). Για πράξεις που τελέστηκαν πριν από την ημερομηνία αυτή εφαρμόζεται, κατά το άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ, η διάταξη που στη συγκεκριμένη περίπτωση είναι ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο μεταξύ όλων όσων ίσχυσαν από την τέλεση της πράξης έως την αμετάκλητη εκδίκασή της.]
Θανατηφόρα σωματική βλάβη
Σωματική βλάβη αδυνάμων ατόμων
[Η ισχύουσα διατύπωση ισχύει από 1.5.2024 (ν. 5090/2024, ΦΕΚ Α΄ 30/23.2.2024, άρθρο 47). Για πράξεις που τελέστηκαν πριν από την ημερομηνία αυτή εφαρμόζεται, κατά το άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ, η διάταξη που στη συγκεκριμένη περίπτωση είναι ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο μεταξύ όλων όσων ίσχυσαν από την τέλεση της πράξης έως την αμετάκλητη εκδίκασή της.]
Συμπλοκή
[Η ισχύουσα διατύπωση ισχύει από 29.1.2025 (ν. 5172/2025, ΦΕΚ Α΄ 10/29.1.2025, άρθρο 28). Για πράξεις που τελέστηκαν πριν από την ημερομηνία αυτή εφαρμόζεται, κατά το άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ, η διάταξη που στη συγκεκριμένη περίπτωση είναι ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο μεταξύ όλων όσων ίσχυσαν από την τέλεση της πράξης έως την αμετάκλητη εκδίκασή της.]
Σωματική βλάβη από αμέλεια
[Η ισχύουσα διατύπωση ισχύει από 12.11.2021 (ν. 4855/2021, ΦΕΚ Α΄ 215/12.11.2021, άρθρο 67). Για πράξεις που τελέστηκαν πριν από την ημερομηνία αυτή εφαρμόζεται, κατά το άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ, η διάταξη που στη συγκεκριμένη περίπτωση είναι ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο μεταξύ όλων όσων ίσχυσαν από την τέλεση της πράξης έως την αμετάκλητη εκδίκασή της.] [Διαχρονικό δίκαιο: Η ισχύς των διατάξεων του ΠΚ περί κοινωφελούς εργασίας ήταν σε αναστολή από 9.8.2019 έως 22.2.2024 (ν. 4623/2019, άρθρο 98, ΦΕΚ Α΄ 134/9.8.2019)· το άρθρο 98 καταργήθηκε με το άρθρο 136 περ. γ΄ του ν. 5090/2024 (ΦΕΚ Α΄ 30/23.2.2024). Το κείμενο του άρθρου δεν μεταβλήθηκε από την αναστολή· για πράξεις της περιόδου ισχύει η σύγκριση του άρθρου 2 παρ. 1 ΠΚ.]
Ακρωτηριασμός γυναικείων γεννητικών οργάνων
[Η ισχύουσα διατύπωση ισχύει από 29.1.2025 (ν. 5172/2025, ΦΕΚ Α΄ 10/29.1.2025, άρθρο 5). Για πράξεις που τελέστηκαν πριν από την ημερομηνία αυτή εφαρμόζεται, κατά το άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ, η διάταξη που στη συγκεκριμένη περίπτωση είναι ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο μεταξύ όλων όσων ίσχυσαν από την τέλεση της πράξης έως την αμετάκλητη εκδίκασή της.] [Πεδίο εφαρμογής: Κατά το άρθρο 21 του ν. 5172/2025 (ΦΕΚ Α΄ 10/29.1.2025, ισχύς από τη δημοσίευση), για τα αδικήματα των παρ. 1, 2 και 3 του άρθρου 315 ΠΚ η τέλεση του αδικήματος από δράστη που έχει καταδικασθεί αμετάκλητα στο παρελθόν για ομοειδή εγκλήματα συνιστά επιβαρυντική περίσταση (παρ. 1) και οι ελληνικοί ποινικοί νόμοι εφαρμόζονται και όταν η πράξη τελείται στην αλλοδαπή από ημεδαπό, ακόμη και αν δεν είναι αξιόποινη κατά τους νόμους της χώρας όπου τελέστηκε, χωρίς να εφαρμόζονται οι προϋποθέσεις των παρ. 1 και 3 του άρθρου 6 ΠΚ (παρ. 3). Ως δυσμενέστερη, η ρύθμιση δεν εφαρμόζεται σε πράξεις που τελέστηκαν πριν από την 29.1.2025 (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ).]
Εγκλήματα κατά της σωματικής ακεραιότητας υπαλλήλου - Ιδιαίτερα επιβαρυντική περίσταση
[Το άρθρο προστέθηκε με ν. 4855/2021, ΦΕΚ Α΄ 215/12.11.2021, άρθρο 68 και ισχύει από 12.11.2021· δεν εφαρμόζεται σε πράξεις που τελέστηκαν πριν από την ημερομηνία αυτή (άρθρα 1 και 2 ΠΚ).]
Αρπαγή
Εμπορία ανθρώπων
[Η ισχύουσα διατύπωση ισχύει από 12.11.2021 (ν. 4855/2021, ΦΕΚ Α΄ 215/12.11.2021, άρθρο 69). Για πράξεις που τελέστηκαν πριν από την ημερομηνία αυτή εφαρμόζεται, κατά το άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ, η διάταξη που στη συγκεκριμένη περίπτωση είναι ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο μεταξύ όλων όσων ίσχυσαν από την τέλεση της πράξης έως την αμετάκλητη εκδίκασή της.]
Διευκόλυνση επαιτείας
[Το άρθρο προστέθηκε με ν. 5172/2025, ΦΕΚ Α΄ 10/29.1.2025, άρθρο 29 και ισχύει από 29.1.2025· δεν εφαρμόζεται σε πράξεις που τελέστηκαν πριν από την ημερομηνία αυτή (άρθρα 1 και 2 ΠΚ).]
Αρπαγή ανηλίκων
Παράνομη κατακράτηση
Παράνομη βία
[Η ισχύουσα διατύπωση ισχύει από 29.1.2025 (ν. 5172/2025, ΦΕΚ Α΄ 10/29.1.2025, άρθρο 6). Για πράξεις που τελέστηκαν πριν από την ημερομηνία αυτή εφαρμόζεται, κατά το άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ, η διάταξη που στη συγκεκριμένη περίπτωση είναι ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο μεταξύ όλων όσων ίσχυσαν από την τέλεση της πράξης έως την αμετάκλητη εκδίκασή της.] [Πεδίο εφαρμογής: Κατά το άρθρο 21 του ν. 5172/2025 (ΦΕΚ Α΄ 10/29.1.2025, ισχύς από τη δημοσίευση), για το αδίκημα της παρ. 3 του άρθρου 330 ΠΚ η τέλεση του αδικήματος από δράστη που έχει καταδικασθεί αμετάκλητα στο παρελθόν για ομοειδή εγκλήματα συνιστά επιβαρυντική περίσταση (παρ. 1) και οι ελληνικοί ποινικοί νόμοι εφαρμόζονται και όταν η πράξη τελείται στην αλλοδαπή από ημεδαπό, ακόμη και αν δεν είναι αξιόποινη κατά τους νόμους της χώρας όπου τελέστηκε, χωρίς να εφαρμόζονται οι προϋποθέσεις των παρ. 1 και 3 του άρθρου 6 ΠΚ (παρ. 3). Ως δυσμενέστερη, η ρύθμιση δεν εφαρμόζεται σε πράξεις που τελέστηκαν πριν από την 29.1.2025 (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ).] [Πεδίο εφαρμογής: Κατά το άρθρο 48 παρ. 6 του ν. 5256/2025 (ΦΕΚ Α΄ 223/8.12.2025, ισχύς από τη δημοσίευση, άρθρο 49 παρ. 1), με το οποίο προστέθηκε παρ. 5 στο άρθρο 15 του ν. 2168/1993, η τέλεση των αδικημάτων της παρ. 1 του άρθρου 330, του άρθρου 380 και του άρθρου 385 ΠΚ από δράστη που φέρει ή χρησιμοποιεί όπλο κατά την τέλεση ή για τη διαφυγή του συνιστά ιδιαίτερα επιβαρυντική περίσταση, και η επιβαλλόμενη στερητική της ελευθερίας ποινή επαυξάνεται κατά ένα (1) έτος ως προς το κατώτερο όριό της. Ως δυσμενέστερη, η ρύθμιση δεν εφαρμόζεται σε πράξεις που τελέστηκαν πριν από την 8.12.2025 (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ).]
Αυτοδικία
[Η ισχύουσα διατύπωση ισχύει από 12.11.2021 (ν. 4855/2021, ΦΕΚ Α΄ 215/12.11.2021, άρθρο 70). Για πράξεις που τελέστηκαν πριν από την ημερομηνία αυτή εφαρμόζεται, κατά το άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ, η διάταξη που στη συγκεκριμένη περίπτωση είναι ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο μεταξύ όλων όσων ίσχυσαν από την τέλεση της πράξης έως την αμετάκλητη εκδίκασή της.] [Διαχρονικό δίκαιο: Η ισχύς των διατάξεων του ΠΚ περί κοινωφελούς εργασίας ήταν σε αναστολή από 9.8.2019 έως 22.2.2024 (ν. 4623/2019, άρθρο 98, ΦΕΚ Α΄ 134/9.8.2019)· το άρθρο 98 καταργήθηκε με το άρθρο 136 περ. γ΄ του ν. 5090/2024 (ΦΕΚ Α΄ 30/23.2.2024). Το κείμενο του άρθρου δεν μεταβλήθηκε από την αναστολή· για πράξεις της περιόδου ισχύει η σύγκριση του άρθρου 2 παρ. 1 ΠΚ.]
Απειλή
[Η ισχύουσα διατύπωση ισχύει από 29.1.2025 (ν. 5172/2025, ΦΕΚ Α΄ 10/29.1.2025, άρθρο 7). Για πράξεις που τελέστηκαν πριν από την ημερομηνία αυτή εφαρμόζεται, κατά το άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ, η διάταξη που στη συγκεκριμένη περίπτωση είναι ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο μεταξύ όλων όσων ίσχυσαν από την τέλεση της πράξης έως την αμετάκλητη εκδίκασή της.] [Πεδίο εφαρμογής: Κατά το άρθρο 21 του ν. 5172/2025 (ΦΕΚ Α΄ 10/29.1.2025, ισχύς από τη δημοσίευση), για τα αδικήματα του δεύτερου εδαφίου της παρ. 1 και της παρ. 2 του άρθρου 333 ΠΚ η τέλεση του αδικήματος από δράστη που έχει καταδικασθεί αμετάκλητα στο παρελθόν για ομοειδή εγκλήματα συνιστά επιβαρυντική περίσταση (παρ. 1)· για το δεύτερο εδάφιο της παρ. 1 οι ελληνικοί ποινικοί νόμοι εφαρμόζονται και όταν η πράξη τελείται στην αλλοδαπή από ημεδαπό, ακόμη και αν δεν είναι αξιόποινη κατά τους νόμους της χώρας όπου τελέστηκε, χωρίς να εφαρμόζονται οι προϋποθέσεις των παρ. 1 και 3 του άρθρου 6 ΠΚ (παρ. 3). Ως δυσμενέστερη, η ρύθμιση δεν εφαρμόζεται σε πράξεις που τελέστηκαν πριν από την 29.1.2025 (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ).]
Διατάραξη οικιακής ειρήνης
Βιασμός
[Η ισχύουσα διατύπωση ισχύει από 12.11.2021 (ν. 4855/2021, ΦΕΚ Α΄ 215/12.11.2021, άρθρο 71). Για πράξεις που τελέστηκαν πριν από την ημερομηνία αυτή εφαρμόζεται, κατά το άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ, η διάταξη που στη συγκεκριμένη περίπτωση είναι ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο μεταξύ όλων όσων ίσχυσαν από την τέλεση της πράξης έως την αμετάκλητη εκδίκασή της.]
Προσβολή της γενετήσιας αξιοπρέπειας
[Η ισχύουσα διατύπωση ισχύει από 29.1.2025 (ν. 5172/2025, ΦΕΚ Α΄ 10/29.1.2025, άρθρο 8). Για πράξεις που τελέστηκαν πριν από την ημερομηνία αυτή εφαρμόζεται, κατά το άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ, η διάταξη που στη συγκεκριμένη περίπτωση είναι ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο μεταξύ όλων όσων ίσχυσαν από την τέλεση της πράξης έως την αμετάκλητη εκδίκασή της.] [Πεδίο εφαρμογής: Κατά το άρθρο 21 του ν. 5172/2025 (ΦΕΚ Α΄ 10/29.1.2025, ισχύς από τη δημοσίευση), για το αδίκημα της παρ. 5 του άρθρου 337 ΠΚ η τέλεση του αδικήματος από δράστη που έχει καταδικασθεί αμετάκλητα στο παρελθόν για ομοειδή εγκλήματα συνιστά επιβαρυντική περίσταση (παρ. 1) και οι ελληνικοί ποινικοί νόμοι εφαρμόζονται και όταν η πράξη τελείται στην αλλοδαπή από ημεδαπό, ακόμη και αν δεν είναι αξιόποινη κατά τους νόμους της χώρας όπου τελέστηκε, χωρίς να εφαρμόζονται οι προϋποθέσεις των παρ. 1 και 3 του άρθρου 6 ΠΚ (παρ. 3). Ως δυσμενέστερη, η ρύθμιση δεν εφαρμόζεται σε πράξεις που τελέστηκαν πριν από την 29.1.2025 (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ).]
Κατάχρηση ανικάνου προς αντίσταση σε γενετήσια πράξη
[Η ισχύουσα διατύπωση ισχύει από 12.11.2021 (ν. 4855/2021, ΦΕΚ Α΄ 215/12.11.2021, άρθρο 73). Για πράξεις που τελέστηκαν πριν από την ημερομηνία αυτή εφαρμόζεται, κατά το άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ, η διάταξη που στη συγκεκριμένη περίπτωση είναι ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο μεταξύ όλων όσων ίσχυσαν από την τέλεση της πράξης έως την αμετάκλητη εκδίκασή της.]
Γενετήσιες πράξεις με ανηλίκους ή ενώπιόν τους
[Η ισχύουσα διατύπωση ισχύει από 29.1.2025 (ν. 5172/2025, ΦΕΚ Α΄ 10/29.1.2025, άρθρο 30). Για πράξεις που τελέστηκαν πριν από την ημερομηνία αυτή εφαρμόζεται, κατά το άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ, η διάταξη που στη συγκεκριμένη περίπτωση είναι ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο μεταξύ όλων όσων ίσχυσαν από την τέλεση της πράξης έως την αμετάκλητη εκδίκασή της.]
Γενική διάταξη
[Το άρθρο προστέθηκε με ν. 4855/2021, ΦΕΚ Α΄ 215/12.11.2021, άρθρο 75 και ισχύει από 12.11.2021· στο ΦΕΚ Α΄ 95/11.6.2019 ο αριθμός του ήταν κενός («Καταργείται»)· δεν εφαρμόζεται σε πράξεις που τελέστηκαν πριν από την ημερομηνία αυτή (άρθρα 1 και 2 ΠΚ).]
Κατάχρηση ανηλίκων
[Η ισχύουσα διατύπωση ισχύει από 12.11.2021 (ν. 4855/2021, ΦΕΚ Α΄ 215/12.11.2021, άρθρο 76). Για πράξεις που τελέστηκαν πριν από την ημερομηνία αυτή εφαρμόζεται, κατά το άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ, η διάταξη που στη συγκεκριμένη περίπτωση είναι ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο μεταξύ όλων όσων ίσχυσαν από την τέλεση της πράξης έως την αμετάκλητη εκδίκασή της.]
Κατάχρηση σε γενετήσια πράξη
[Η ισχύουσα διατύπωση ισχύει από 12.11.2021 (ν. 4855/2021, ΦΕΚ Α΄ 215/12.11.2021, άρθρο 77). Για πράξεις που τελέστηκαν πριν από την ημερομηνία αυτή εφαρμόζεται, κατά το άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ, η διάταξη που στη συγκεκριμένη περίπτωση είναι ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο μεταξύ όλων όσων ίσχυσαν από την τέλεση της πράξης έως την αμετάκλητη εκδίκασή της.]
Έγκληση
[Η ισχύουσα διατύπωση ισχύει από 12.11.2021 (ν. 4855/2021, ΦΕΚ Α΄ 215/12.11.2021, άρθρο 78). Για πράξεις που τελέστηκαν πριν από την ημερομηνία αυτή εφαρμόζεται, κατά το άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ, η διάταξη που στη συγκεκριμένη περίπτωση είναι ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο μεταξύ όλων όσων ίσχυσαν από την τέλεση της πράξης έως την αμετάκλητη εκδίκασή της.]
Γενετήσια πράξη μεταξύ συγγενών
[Η ισχύουσα διατύπωση ισχύει από 12.11.2021 (ν. 4855/2021, ΦΕΚ Α΄ 215/12.11.2021, άρθρο 79). Για πράξεις που τελέστηκαν πριν από την ημερομηνία αυτή εφαρμόζεται, κατά το άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ, η διάταξη που στη συγκεκριμένη περίπτωση είναι ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο μεταξύ όλων όσων ίσχυσαν από την τέλεση της πράξης έως την αμετάκλητη εκδίκασή της.]
Εκδικητική πορνογραφία
[Το άρθρο προστέθηκε με ν. 4947/2022, ΦΕΚ Α΄ 124/23.6.2022, άρθρο 38 και ισχύει από 23.6.2022· στο ΦΕΚ Α΄ 95/11.6.2019 ο αριθμός του ήταν κενός («Καταργείται»)· δεν εφαρμόζεται σε πράξεις που τελέστηκαν πριν από την ημερομηνία αυτή (άρθρα 1 και 2 ΠΚ).] [Πεδίο εφαρμογής: Κατά το άρθρο 21 του ν. 5172/2025 (ΦΕΚ Α΄ 10/29.1.2025, ισχύς από τη δημοσίευση), για το αδίκημα του άρθρου 346 ΠΚ η τέλεση του αδικήματος από δράστη που έχει καταδικασθεί αμετάκλητα στο παρελθόν για ομοειδή εγκλήματα συνιστά επιβαρυντική περίσταση (παρ. 1) και οι ελληνικοί ποινικοί νόμοι εφαρμόζονται και όταν η πράξη τελείται στην αλλοδαπή από ημεδαπό, ακόμη και αν δεν είναι αξιόποινη κατά τους νόμους της χώρας όπου τελέστηκε, χωρίς να εφαρμόζονται οι προϋποθέσεις των παρ. 1 και 3 του άρθρου 6 ΠΚ (παρ. 3). Ως δυσμενέστερη, η ρύθμιση δεν εφαρμόζεται σε πράξεις που τελέστηκαν πριν από την 29.1.2025 (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ).]
Διευκόλυνση προσβολών της ανηλικότητας
Πορνογραφία ανηλίκων
[Η ισχύουσα διατύπωση ισχύει από 1.5.2024 (ν. 5090/2024, ΦΕΚ Α΄ 30/23.2.2024, άρθρο 50). Για πράξεις που τελέστηκαν πριν από την ημερομηνία αυτή εφαρμόζεται, κατά το άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ, η διάταξη που στη συγκεκριμένη περίπτωση είναι ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο μεταξύ όλων όσων ίσχυσαν από την τέλεση της πράξης έως την αμετάκλητη εκδίκασή της.]
Προσέλκυση παιδιών για γενετήσιους λόγους
Πορνογραφικές παραστάσεις ανηλίκων
[Η ισχύουσα διατύπωση ισχύει από 1.5.2024 (ν. 5090/2024, ΦΕΚ Α΄ 30/23.2.2024, άρθρο 51). Για πράξεις που τελέστηκαν πριν από την ημερομηνία αυτή εφαρμόζεται, κατά το άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ, η διάταξη που στη συγκεκριμένη περίπτωση είναι ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο μεταξύ όλων όσων ίσχυσαν από την τέλεση της πράξης έως την αμετάκλητη εκδίκασή της.]
Γενική διάταξη
Μαστροπεία
[Η ισχύουσα διατύπωση ισχύει από 4.8.2026 (ν. 5326/2026, ΦΕΚ Α΄ 125/4.8.2026, άρθρο 85). Για πράξεις που τελέστηκαν πριν από την ημερομηνία αυτή εφαρμόζεται, κατά το άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ, η διάταξη που στη συγκεκριμένη περίπτωση είναι ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο μεταξύ όλων όσων ίσχυσαν από την τέλεση της πράξης έως την αμετάκλητη εκδίκασή της.]
Ειδικά ευνοϊκά μέτρα
Γενετήσια πράξη με ανήλικο έναντι αμοιβής
[Η ισχύουσα διατύπωση ισχύει από 12.11.2021 (ν. 4855/2021, ΦΕΚ Α΄ 215/12.11.2021, άρθρο 82). Για πράξεις που τελέστηκαν πριν από την ημερομηνία αυτή εφαρμόζεται, κατά το άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ, η διάταξη που στη συγκεκριμένη περίπτωση είναι ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο μεταξύ όλων όσων ίσχυσαν από την τέλεση της πράξης έως την αμετάκλητη εκδίκασή της.]
Ψυχοδιαγνωστική εξέταση και θεραπεία του δράστη και του θύματος εγκλημάτων κατά της γενετήσιας ελευθερίας και της οικονομικής εκμετάλλευσης της γενετήσιας ζωής
Προστασία της ιδιωτικής ζωής του ανήλικου θύματος
Προσβολή γενετήσιας ευπρέπειας
[Η ισχύουσα διατύπωση ισχύει από 12.11.2021 (ν. 4855/2021, ΦΕΚ Α΄ 215/12.11.2021, άρθρο 83). Για πράξεις που τελέστηκαν πριν από την ημερομηνία αυτή εφαρμόζεται, κατά το άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ, η διάταξη που στη συγκεκριμένη περίπτωση είναι ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο μεταξύ όλων όσων ίσχυσαν από την τέλεση της πράξης έως την αμετάκλητη εκδίκασή της.] [Διαχρονικό δίκαιο: Η ισχύς των διατάξεων του ΠΚ περί κοινωφελούς εργασίας ήταν σε αναστολή από 9.8.2019 έως 22.2.2024 (ν. 4623/2019, άρθρο 98, ΦΕΚ Α΄ 134/9.8.2019)· το άρθρο 98 καταργήθηκε με το άρθρο 136 περ. γ΄ του ν. 5090/2024 (ΦΕΚ Α΄ 30/23.2.2024). Το κείμενο του άρθρου δεν μεταβλήθηκε από την αναστολή· για πράξεις της περιόδου ισχύει η σύγκριση του άρθρου 2 παρ. 1 ΠΚ.]
Διατάραξη της οικογενειακής τάξης
Διγαμία
Παραβίαση της υποχρέωσης διατροφής
[Η ισχύουσα διατύπωση ισχύει από 1.5.2024 (ν. 5090/2024, ΦΕΚ Α΄ 30/23.2.2024, άρθρο 52). Για πράξεις που τελέστηκαν πριν από την ημερομηνία αυτή εφαρμόζεται, κατά το άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ, η διάταξη που στη συγκεκριμένη περίπτωση είναι ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο μεταξύ όλων όσων ίσχυσαν από την τέλεση της πράξης έως την αμετάκλητη εκδίκασή της.]
Εγκατάλειψη εγκύου
Παραμέληση της εποπτείας ανηλίκου - συμπαραστατούμενου
[Η ισχύουσα διατύπωση ισχύει από 29.1.2025 (ν. 5172/2025, ΦΕΚ Α΄ 10/29.1.2025, άρθρο 31). Για πράξεις που τελέστηκαν πριν από την ημερομηνία αυτή εφαρμόζεται, κατά το άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ, η διάταξη που στη συγκεκριμένη περίπτωση είναι ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο μεταξύ όλων όσων ίσχυσαν από την τέλεση της πράξης έως την αμετάκλητη εκδίκασή της.]
Παραβάσεις σχετικά με την υιοθεσία ανηλίκου
[Η ισχύουσα διατύπωση ισχύει από 12.11.2021 (ν. 4855/2021, ΦΕΚ Α΄ 215/12.11.2021, άρθρο 85). Για πράξεις που τελέστηκαν πριν από την ημερομηνία αυτή εφαρμόζεται, κατά το άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ, η διάταξη που στη συγκεκριμένη περίπτωση είναι ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο μεταξύ όλων όσων ίσχυσαν από την τέλεση της πράξης έως την αμετάκλητη εκδίκασή της.]
Εξύβριση
[Η ισχύουσα διατύπωση ισχύει από 1.5.2024 (ν. 5090/2024, ΦΕΚ Α΄ 30/23.2.2024, άρθρο 53). Για πράξεις που τελέστηκαν πριν από την ημερομηνία αυτή εφαρμόζεται, κατά το άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ, η διάταξη που στη συγκεκριμένη περίπτωση είναι ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο μεταξύ όλων όσων ίσχυσαν από την τέλεση της πράξης έως την αμετάκλητη εκδίκασή της.]
Δυσφήμηση
[Διαχρονικό δίκαιο: Η απλή δυσφήμηση (άρθρο 362) αποποινικοποιήθηκε: το άρθρο καταργήθηκε με το άρθρο 136 περ. α΄ του ν. 5090/2024 (ΦΕΚ Α΄ 30/23.2.2024) από 1.5.2024 (άρθρο 138 παρ. 1) και η πράξη δεν είναι πλέον αξιόποινη· εξακολουθεί να τιμωρείται η συκοφαντική δυσφήμηση του άρθρου 363 (εν γνώσει ψευδές γεγονός). Για πράξεις που τελέστηκαν μέχρι 30.4.2024: αν η υπόθεση εκκρεμεί, εφαρμόζεται το άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ (ευμενέστερη μεταχείριση, δηλαδή μη αξιοποινία)· αν έχει επιβληθεί ποινή με αμετάκλητη απόφαση, παύει η εκτέλεσή της και των ποινικών επακολούθων της (άρθρο 2 παρ. 2 ΠΚ).]
Συκοφαντική δυσφήμηση
[Η ισχύουσα διατύπωση ισχύει από 1.5.2024 (ν. 5090/2024, ΦΕΚ Α΄ 30/23.2.2024, άρθρο 54). Για πράξεις που τελέστηκαν πριν από την ημερομηνία αυτή εφαρμόζεται, κατά το άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ, η διάταξη που στη συγκεκριμένη περίπτωση είναι ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο μεταξύ όλων όσων ίσχυσαν από την τέλεση της πράξης έως την αμετάκλητη εκδίκασή της.]
Προσβολή μνήμης νεκρού
[Η ισχύουσα διατύπωση ισχύει από 1.5.2024 (ν. 5090/2024, ΦΕΚ Α΄ 30/23.2.2024, άρθρο 55). Για πράξεις που τελέστηκαν πριν από την ημερομηνία αυτή εφαρμόζεται, κατά το άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ, η διάταξη που στη συγκεκριμένη περίπτωση είναι ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο μεταξύ όλων όσων ίσχυσαν από την τέλεση της πράξης έως την αμετάκλητη εκδίκασή της.] [Διαχρονικό δίκαιο: Η ισχύς των διατάξεων του ΠΚ περί κοινωφελούς εργασίας ήταν σε αναστολή από 9.8.2019 έως 22.2.2024 (ν. 4623/2019, άρθρο 98, ΦΕΚ Α΄ 134/9.8.2019)· το άρθρο 98 καταργήθηκε με το άρθρο 136 περ. γ΄ του ν. 5090/2024 (ΦΕΚ Α΄ 30/23.2.2024). Το κείμενο του άρθρου δεν μεταβλήθηκε από την αναστολή· για πράξεις της περιόδου ισχύει η σύγκριση του άρθρου 2 παρ. 1 ΠΚ.]
Γενική διάταξη
[Η ισχύουσα διατύπωση ισχύει από 1.5.2024 (ν. 5090/2024, ΦΕΚ Α΄ 30/23.2.2024, άρθρο 56). Για πράξεις που τελέστηκαν πριν από την ημερομηνία αυτή εφαρμόζεται, κατά το άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ, η διάταξη που στη συγκεκριμένη περίπτωση είναι ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο μεταξύ όλων όσων ίσχυσαν από την τέλεση της πράξης έως την αμετάκλητη εκδίκασή της.]
[Διαχρονικό δίκαιο: Το άρθρο 367, κατά το οποίο δεν αποτελούσαν άδικη πράξη οι δυσμενείς κρίσεις για επιστημονικές, καλλιτεχνικές ή επαγγελματικές εργασίες, οι εκφράσεις σε έγγραφο δημόσιας αρχής και οι εκδηλώσεις για την εκτέλεση νόμιμων καθηκόντων, τη διαφύλαξη δικαιώματος ή από άλλο δικαιολογημένο ενδιαφέρον (όχι όμως όταν συνέτρεχαν τα στοιχεία του άρθρου 363 ή σκοπός εξύβρισης), καταργήθηκε με το άρθρο 136 περ. α΄ του ν. 5090/2024 (ΦΕΚ Α΄ 30/23.2.2024) από 1.5.2024 (άρθρο 138 παρ. 1), μαζί με το άρθρο 362. Για πράξεις που τελέστηκαν μέχρι 30.4.2024 εφαρμόζεται το άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ: ως ευμενέστερη, η καταργημένη διάταξη εξακολουθεί να εφαρμόζεται. Από 1.5.2024 οι εκδηλώσεις αυτές κρίνονται με βάση τα στοιχεία των άρθρων 361 και 363 και τους γενικούς λόγους άρσης του αδίκου.]
Έγκληση
[Η ισχύουσα διατύπωση ισχύει από 1.5.2024 (ν. 5090/2024, ΦΕΚ Α΄ 30/23.2.2024, άρθρο 57). Για πράξεις που τελέστηκαν πριν από την ημερομηνία αυτή εφαρμόζεται, κατά το άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ, η διάταξη που στη συγκεκριμένη περίπτωση είναι ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο μεταξύ όλων όσων ίσχυσαν από την τέλεση της πράξης έως την αμετάκλητη εκδίκασή της.]
Δημοσίευση καταδικαστικής απόφασης
Παραβίαση απορρήτου εγγράφων
Παραβίαση του απορρήτου τηλεφωνικής επικοινωνίας και προφορικής συνομιλίας
[Η ισχύουσα διατύπωση ισχύει από 9.12.2022 (ν. 5002/2022, ΦΕΚ Α΄ 228/9.12.2022, άρθρο 10). Για πράξεις που τελέστηκαν πριν από την ημερομηνία αυτή εφαρμόζεται, κατά το άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ, η διάταξη που στη συγκεκριμένη περίπτωση είναι ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο μεταξύ όλων όσων ίσχυσαν από την τέλεση της πράξης έως την αμετάκλητη εκδίκασή της.]
Παράνομη πρόσβαση σε σύστημα πληροφοριών ή σε δεδομένα
[Διαχρονικό δίκαιο: Η ισχύς των διατάξεων του ΠΚ περί κοινωφελούς εργασίας ήταν σε αναστολή από 9.8.2019 έως 22.2.2024 (ν. 4623/2019, άρθρο 98, ΦΕΚ Α΄ 134/9.8.2019)· το άρθρο 98 καταργήθηκε με το άρθρο 136 περ. γ΄ του ν. 5090/2024 (ΦΕΚ Α΄ 30/23.2.2024). Το κείμενο του άρθρου δεν μεταβλήθηκε από την αναστολή· για πράξεις της περιόδου ισχύει η σύγκριση του άρθρου 2 παρ. 1 ΠΚ.]
[Η ισχύουσα διατύπωση ισχύει από 9.12.2022 (ν. 5002/2022, ΦΕΚ Α΄ 228/9.12.2022, άρθρο 11). Για πράξεις που τελέστηκαν πριν από την ημερομηνία αυτή εφαρμόζεται, κατά το άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ, η διάταξη που στη συγκεκριμένη περίπτωση είναι ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο μεταξύ όλων όσων ίσχυσαν από την τέλεση της πράξης έως την αμετάκλητη εκδίκασή της.]
Απαγόρευση διακίνησης λογισμικών, συσκευών παρακολούθησης και άλλων δεδομένων
[Το άρθρο προστέθηκε με ν. 5002/2022, ΦΕΚ Α΄ 228/9.12.2022, άρθρο 12 και ισχύει από 9.12.2022· δεν εφαρμόζεται σε πράξεις που τελέστηκαν πριν από την ημερομηνία αυτή (άρθρα 1 και 2 ΠΚ).]
Παραβίαση επαγγελματικής εχεμύθειας
Κλοπή
[Η ισχύουσα διατύπωση ισχύει από 1.5.2024 (ν. 5090/2024, ΦΕΚ Α΄ 30/23.2.2024, άρθρο 58). Για πράξεις που τελέστηκαν πριν από την ημερομηνία αυτή εφαρμόζεται, κατά το άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ, η διάταξη που στη συγκεκριμένη περίπτωση είναι ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο μεταξύ όλων όσων ίσχυσαν από την τέλεση της πράξης έως την αμετάκλητη εκδίκασή της.]
Διακεκριμένη κλοπή
[Η ισχύουσα διατύπωση ισχύει από 3.4.2023 (ν. 5039/2023, ΦΕΚ Α΄ 83/3.4.2023, άρθρο 68). Για πράξεις που τελέστηκαν πριν από την ημερομηνία αυτή εφαρμόζεται, κατά το άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ, η διάταξη που στη συγκεκριμένη περίπτωση είναι ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο μεταξύ όλων όσων ίσχυσαν από την τέλεση της πράξης έως την αμετάκλητη εκδίκασή της.] [Μεταβατική διάταξη: Κατά το άρθρο 137 του ν. 5090/2024 (ΦΕΚ Α΄ 30/23.2.2024, ισχύς από 1.5.2024), παρ. 2, οι χρηματικές ποινές που έχουν επιβληθεί σε ημερήσιες μονάδες ισούνται με το γινόμενο του αριθμού των ημερησίων μονάδων επί την τιμή μονάδας· όπου στο ειδικό μέρος του Ποινικού Κώδικα γίνεται αναφορά σε χρηματική ποινή έως χίλιες ημερήσιες μονάδες, λογίζεται η χρηματική ποινή της περ. β΄ της παρ. 2 του άρθρου 57 ΠΚ. Όπου σε ειδικούς νόμους λογίζεται χρηματική ποινή έως χίλιες (1.000) ημερήσιες μονάδες, το ύψος της προσδιορίζεται με το ελάχιστο και το μέγιστο της παρ. 2 του άρθρου 57 ΠΚ, ανεξαρτήτως του είδους του εγκλήματος· όπου λογίζεται χρηματική ποινή άνω των χιλίων (1.000) ημερησίων μονάδων, η ποινή δεν μπορεί να είναι κατώτερη από είκοσι χιλιάδες (20.000) ούτε ανώτερη από ένα εκατομμύριο (1.000.000) ευρώ.]
Αυθαίρετη χρήση μεταφορικού μέσου
Υπεξαίρεση
[Η ισχύουσα διατύπωση ισχύει από 12.11.2021 (ν. 4855/2021, ΦΕΚ Α΄ 215/12.11.2021, άρθρο 87). Για πράξεις που τελέστηκαν πριν από την ημερομηνία αυτή εφαρμόζεται, κατά το άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ, η διάταξη που στη συγκεκριμένη περίπτωση είναι ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο μεταξύ όλων όσων ίσχυσαν από την τέλεση της πράξης έως την αμετάκλητη εκδίκασή της.] [Μεταβατική διάταξη: Κατά το άρθρο 137 του ν. 5090/2024 (ΦΕΚ Α΄ 30/23.2.2024, ισχύς από 1.5.2024), παρ. 2, οι χρηματικές ποινές που έχουν επιβληθεί σε ημερήσιες μονάδες ισούνται με το γινόμενο του αριθμού των ημερησίων μονάδων επί την τιμή μονάδας· όπου στο ειδικό μέρος του Ποινικού Κώδικα γίνεται αναφορά σε χρηματική ποινή έως χίλιες ημερήσιες μονάδες, λογίζεται η χρηματική ποινή της περ. β΄ της παρ. 2 του άρθρου 57 ΠΚ. Όπου σε ειδικούς νόμους λογίζεται χρηματική ποινή έως χίλιες (1.000) ημερήσιες μονάδες, το ύψος της προσδιορίζεται με το ελάχιστο και το μέγιστο της παρ. 2 του άρθρου 57 ΠΚ, ανεξαρτήτως του είδους του εγκλήματος· όπου λογίζεται χρηματική ποινή άνω των χιλίων (1.000) ημερησίων μονάδων, η ποινή δεν μπορεί να είναι κατώτερη από είκοσι χιλιάδες (20.000) ούτε ανώτερη από ένα εκατομμύριο (1.000.000) ευρώ.]
Κλοπή και υπεξαίρεση μικρής αξίας
[Η ισχύουσα διατύπωση ισχύει από 23.6.2022 (ν. 4947/2022, ΦΕΚ Α΄ 124/23.6.2022, άρθρο 12). Για πράξεις που τελέστηκαν πριν από την ημερομηνία αυτή εφαρμόζεται, κατά το άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ, η διάταξη που στη συγκεκριμένη περίπτωση είναι ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο μεταξύ όλων όσων ίσχυσαν από την τέλεση της πράξης έως την αμετάκλητη εκδίκασή της.] [Διαχρονικό δίκαιο: Η ισχύς των διατάξεων του ΠΚ περί κοινωφελούς εργασίας ήταν σε αναστολή από 9.8.2019 έως 22.2.2024 (ν. 4623/2019, άρθρο 98, ΦΕΚ Α΄ 134/9.8.2019)· το άρθρο 98 καταργήθηκε με το άρθρο 136 περ. γ΄ του ν. 5090/2024 (ΦΕΚ Α΄ 30/23.2.2024). Το κείμενο του άρθρου δεν μεταβλήθηκε από την αναστολή· για πράξεις της περιόδου ισχύει η σύγκριση του άρθρου 2 παρ. 1 ΠΚ.]
Φθορά ξένης ιδιοκτησίας
[Η ισχύουσα διατύπωση ισχύει από 1.5.2024 (ν. 5090/2024, ΦΕΚ Α΄ 30/23.2.2024, άρθρο 59). Για πράξεις που τελέστηκαν πριν από την ημερομηνία αυτή εφαρμόζεται, κατά το άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ, η διάταξη που στη συγκεκριμένη περίπτωση είναι ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο μεταξύ όλων όσων ίσχυσαν από την τέλεση της πράξης έως την αμετάκλητη εκδίκασή της.] [Διαχρονικό δίκαιο: Η ισχύς των διατάξεων του ΠΚ περί κοινωφελούς εργασίας ήταν σε αναστολή από 9.8.2019 έως 22.2.2024 (ν. 4623/2019, άρθρο 98, ΦΕΚ Α΄ 134/9.8.2019)· το άρθρο 98 καταργήθηκε με το άρθρο 136 περ. γ΄ του ν. 5090/2024 (ΦΕΚ Α΄ 30/23.2.2024). Το κείμενο του άρθρου δεν μεταβλήθηκε από την αναστολή· για πράξεις της περιόδου ισχύει η σύγκριση του άρθρου 2 παρ. 1 ΠΚ.]
Φθορά έργων τέχνης και συλλεκτικών αντικειμένων
[Το άρθρο προστέθηκε με ν. 5271/2026, ΦΕΚ Α΄ 11/30.1.2026, άρθρο 11 και ισχύει από 30.1.2026· δεν εφαρμόζεται σε πράξεις που τελέστηκαν πριν από την ημερομηνία αυτή (άρθρα 1 και 2 ΠΚ).]
Φθορά ψηφιακών δεδομένων
[Το άρθρο προστέθηκε με ν. 4947/2022, ΦΕΚ Α΄ 124/23.6.2022, άρθρο 13 και ισχύει από 23.6.2022· στο ΦΕΚ Α΄ 95/11.6.2019 ο αριθμός του ήταν κενός («Καταργείται»)· δεν εφαρμόζεται σε πράξεις που τελέστηκαν πριν από την ημερομηνία αυτή (άρθρα 1 και 2 ΠΚ).] [Διαχρονικό δίκαιο: Η ισχύς των διατάξεων του ΠΚ περί κοινωφελούς εργασίας ήταν σε αναστολή από 9.8.2019 έως 22.2.2024 (ν. 4623/2019, άρθρο 98, ΦΕΚ Α΄ 134/9.8.2019)· το άρθρο 98 καταργήθηκε με το άρθρο 136 περ. γ΄ του ν. 5090/2024 (ΦΕΚ Α΄ 30/23.2.2024). Το κείμενο του άρθρου δεν μεταβλήθηκε από την αναστολή· για πράξεις της περιόδου ισχύει η σύγκριση του άρθρου 2 παρ. 1 ΠΚ.]
Διακεκριμένες περιπτώσεις στο πλαίσιο εγκληματικής οργάνωσης
[Το άρθρο προστέθηκε με ν. 4947/2022, ΦΕΚ Α΄ 124/23.6.2022, άρθρο 14 και ισχύει από 23.6.2022· δεν εφαρμόζεται σε πράξεις που τελέστηκαν πριν από την ημερομηνία αυτή (άρθρα 1 και 2 ΠΚ).]
Ληστεία
[Η ισχύουσα διατύπωση ισχύει από 12.11.2021 (ν. 4855/2021, ΦΕΚ Α΄ 215/12.11.2021, άρθρο 89). Για πράξεις που τελέστηκαν πριν από την ημερομηνία αυτή εφαρμόζεται, κατά το άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ, η διάταξη που στη συγκεκριμένη περίπτωση είναι ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο μεταξύ όλων όσων ίσχυσαν από την τέλεση της πράξης έως την αμετάκλητη εκδίκασή της.] [Πεδίο εφαρμογής: Κατά το άρθρο 48 παρ. 6 του ν. 5256/2025 (ΦΕΚ Α΄ 223/8.12.2025, ισχύς από τη δημοσίευση, άρθρο 49 παρ. 1), με το οποίο προστέθηκε παρ. 5 στο άρθρο 15 του ν. 2168/1993, η τέλεση των αδικημάτων της παρ. 1 του άρθρου 330, του άρθρου 380 και του άρθρου 385 ΠΚ από δράστη που φέρει ή χρησιμοποιεί όπλο κατά την τέλεση ή για τη διαφυγή του συνιστά ιδιαίτερα επιβαρυντική περίσταση, και η επιβαλλόμενη στερητική της ελευθερίας ποινή επαυξάνεται κατά ένα (1) έτος ως προς το κατώτερο όριό της. Ως δυσμενέστερη, η ρύθμιση δεν εφαρμόζεται σε πράξεις που τελέστηκαν πριν από την 8.12.2025 (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ).]
Γενική Διάταξη
[Η ισχύουσα διατύπωση ισχύει από 29.1.2025 (ν. 5172/2025, ΦΕΚ Α΄ 10/29.1.2025, άρθρο 32). Για πράξεις που τελέστηκαν πριν από την ημερομηνία αυτή εφαρμόζεται, κατά το άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ, η διάταξη που στη συγκεκριμένη περίπτωση είναι ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο μεταξύ όλων όσων ίσχυσαν από την τέλεση της πράξης έως την αμετάκλητη εκδίκασή της.] [Πεδίο εφαρμογής: Κατά το άρθρο 49 του ν. 5108/2024 (ΦΕΚ Α΄ 65/2.5.2024, ισχύς από τη δημοσίευση), στα αδικήματα που τελούνται σε βάρος των οικονομικών συμφερόντων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, είτε τυποποιούνται στον ν. 4689/2020 είτε στις γενικές διατάξεις του Ποινικού Κώδικα, δεν εφαρμόζονται οι παρ. 2, 3 και 4 του άρθρου 381 και οι παρ. 2 και 3 του άρθρου 405 ΠΚ (παρ. 5 του άρθρου 24 του ν. 4689/2020).]
Εκβίαση
[Η ισχύουσα διατύπωση ισχύει από 12.11.2021 (ν. 4855/2021, ΦΕΚ Α΄ 215/12.11.2021, άρθρο 91). Για πράξεις που τελέστηκαν πριν από την ημερομηνία αυτή εφαρμόζεται, κατά το άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ, η διάταξη που στη συγκεκριμένη περίπτωση είναι ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο μεταξύ όλων όσων ίσχυσαν από την τέλεση της πράξης έως την αμετάκλητη εκδίκασή της.] [Πεδίο εφαρμογής: Κατά το άρθρο 48 παρ. 6 του ν. 5256/2025 (ΦΕΚ Α΄ 223/8.12.2025, ισχύς από τη δημοσίευση, άρθρο 49 παρ. 1), με το οποίο προστέθηκε παρ. 5 στο άρθρο 15 του ν. 2168/1993, η τέλεση των αδικημάτων της παρ. 1 του άρθρου 330, του άρθρου 380 και του άρθρου 385 ΠΚ από δράστη που φέρει ή χρησιμοποιεί όπλο κατά την τέλεση ή για τη διαφυγή του συνιστά ιδιαίτερα επιβαρυντική περίσταση, και η επιβαλλόμενη στερητική της ελευθερίας ποινή επαυξάνεται κατά ένα (1) έτος ως προς το κατώτερο όριό της. Ως δυσμενέστερη, η ρύθμιση δεν εφαρμόζεται σε πράξεις που τελέστηκαν πριν από την 8.12.2025 (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ).]
Απάτη
[Η ισχύουσα διατύπωση ισχύει από 12.11.2021 (ν. 4855/2021, ΦΕΚ Α΄ 215/12.11.2021, άρθρο 92). Για πράξεις που τελέστηκαν πριν από την ημερομηνία αυτή εφαρμόζεται, κατά το άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ, η διάταξη που στη συγκεκριμένη περίπτωση είναι ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο μεταξύ όλων όσων ίσχυσαν από την τέλεση της πράξης έως την αμετάκλητη εκδίκασή της.] [Μεταβατική διάταξη: Κατά το άρθρο 137 του ν. 5090/2024 (ΦΕΚ Α΄ 30/23.2.2024, ισχύς από 1.5.2024), παρ. 2, οι χρηματικές ποινές που έχουν επιβληθεί σε ημερήσιες μονάδες ισούνται με το γινόμενο του αριθμού των ημερησίων μονάδων επί την τιμή μονάδας· όπου στο ειδικό μέρος του Ποινικού Κώδικα γίνεται αναφορά σε χρηματική ποινή έως χίλιες ημερήσιες μονάδες, λογίζεται η χρηματική ποινή της περ. β΄ της παρ. 2 του άρθρου 57 ΠΚ. Όπου σε ειδικούς νόμους λογίζεται χρηματική ποινή έως χίλιες (1.000) ημερήσιες μονάδες, το ύψος της προσδιορίζεται με το ελάχιστο και το μέγιστο της παρ. 2 του άρθρου 57 ΠΚ, ανεξαρτήτως του είδους του εγκλήματος· όπου λογίζεται χρηματική ποινή άνω των χιλίων (1.000) ημερησίων μονάδων, η ποινή δεν μπορεί να είναι κατώτερη από είκοσι χιλιάδες (20.000) ούτε ανώτερη από ένα εκατομμύριο (1.000.000) ευρώ.]
Απάτη με υπολογιστή
[Η ισχύουσα διατύπωση ισχύει από 23.6.2022 (ν. 4947/2022, ΦΕΚ Α΄ 124/23.6.2022, άρθρο 16). Για πράξεις που τελέστηκαν πριν από την ημερομηνία αυτή εφαρμόζεται, κατά το άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ, η διάταξη που στη συγκεκριμένη περίπτωση είναι ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο μεταξύ όλων όσων ίσχυσαν από την τέλεση της πράξης έως την αμετάκλητη εκδίκασή της.] [Μεταβατική διάταξη: Κατά το άρθρο 137 του ν. 5090/2024 (ΦΕΚ Α΄ 30/23.2.2024, ισχύς από 1.5.2024), παρ. 2, οι χρηματικές ποινές που έχουν επιβληθεί σε ημερήσιες μονάδες ισούνται με το γινόμενο του αριθμού των ημερησίων μονάδων επί την τιμή μονάδας· όπου στο ειδικό μέρος του Ποινικού Κώδικα γίνεται αναφορά σε χρηματική ποινή έως χίλιες ημερήσιες μονάδες, λογίζεται η χρηματική ποινή της περ. β΄ της παρ. 2 του άρθρου 57 ΠΚ. Όπου σε ειδικούς νόμους λογίζεται χρηματική ποινή έως χίλιες (1.000) ημερήσιες μονάδες, το ύψος της προσδιορίζεται με το ελάχιστο και το μέγιστο της παρ. 2 του άρθρου 57 ΠΚ, ανεξαρτήτως του είδους του εγκλήματος· όπου λογίζεται χρηματική ποινή άνω των χιλίων (1.000) ημερησίων μονάδων, η ποινή δεν μπορεί να είναι κατώτερη από είκοσι χιλιάδες (20.000) ούτε ανώτερη από ένα εκατομμύριο (1.000.000) ευρώ.]
Απάτη σχετική με τις επιχορηγήσεις
Απάτη μικρής αξίας
Απατηλή πρόκληση βλάβης
Απιστία
[Η ισχύουσα διατύπωση ισχύει από 12.11.2021 (ν. 4855/2021, ΦΕΚ Α΄ 215/12.11.2021, άρθρο 94). Για πράξεις που τελέστηκαν πριν από την ημερομηνία αυτή εφαρμόζεται, κατά το άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ, η διάταξη που στη συγκεκριμένη περίπτωση είναι ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο μεταξύ όλων όσων ίσχυσαν από την τέλεση της πράξης έως την αμετάκλητη εκδίκασή της.] [Μεταβατική διάταξη: Κατά το άρθρο 137 του ν. 5090/2024 (ΦΕΚ Α΄ 30/23.2.2024, ισχύς από 1.5.2024), παρ. 2, οι χρηματικές ποινές που έχουν επιβληθεί σε ημερήσιες μονάδες ισούνται με το γινόμενο του αριθμού των ημερησίων μονάδων επί την τιμή μονάδας· όπου στο ειδικό μέρος του Ποινικού Κώδικα γίνεται αναφορά σε χρηματική ποινή έως χίλιες ημερήσιες μονάδες, λογίζεται η χρηματική ποινή της περ. β΄ της παρ. 2 του άρθρου 57 ΠΚ. Όπου σε ειδικούς νόμους λογίζεται χρηματική ποινή έως χίλιες (1.000) ημερήσιες μονάδες, το ύψος της προσδιορίζεται με το ελάχιστο και το μέγιστο της παρ. 2 του άρθρου 57 ΠΚ, ανεξαρτήτως του είδους του εγκλήματος· όπου λογίζεται χρηματική ποινή άνω των χιλίων (1.000) ημερησίων μονάδων, η ποινή δεν μπορεί να είναι κατώτερη από είκοσι χιλιάδες (20.000) ούτε ανώτερη από ένα εκατομμύριο (1.000.000) ευρώ.]
Αποδοχή και διάθεση προϊόντων εγκλήματος
[Η ισχύουσα διατύπωση ισχύει από 23.6.2022 (ν. 4947/2022, ΦΕΚ Α΄ 124/23.6.2022, άρθρο 17). Για πράξεις που τελέστηκαν πριν από την ημερομηνία αυτή εφαρμόζεται, κατά το άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ, η διάταξη που στη συγκεκριμένη περίπτωση είναι ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο μεταξύ όλων όσων ίσχυσαν από την τέλεση της πράξης έως την αμετάκλητη εκδίκασή της.]
Διακεκριμένη αποδοχή και διάθεση προϊόντων εγκλήματος
[Η ισχύουσα διατύπωση ισχύει από 3.4.2023 (ν. 5039/2023, ΦΕΚ Α΄ 83/3.4.2023, άρθρο 69). Για πράξεις που τελέστηκαν πριν από την ημερομηνία αυτή εφαρμόζεται, κατά το άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ, η διάταξη που στη συγκεκριμένη περίπτωση είναι ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο μεταξύ όλων όσων ίσχυσαν από την τέλεση της πράξης έως την αμετάκλητη εκδίκασή της.]
Παρακώλυση συναγωνισμού
Δωροληψία και δωροδοκία στον ιδιωτικό τομέα
[Η ισχύουσα διατύπωση ισχύει από 12.11.2021 (ν. 4855/2021, ΦΕΚ Α΄ 215/12.11.2021, άρθρο 96). Για πράξεις που τελέστηκαν πριν από την ημερομηνία αυτή εφαρμόζεται, κατά το άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ, η διάταξη που στη συγκεκριμένη περίπτωση είναι ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο μεταξύ όλων όσων ίσχυσαν από την τέλεση της πράξης έως την αμετάκλητη εκδίκασή της.]
Καταδολίευση δανειστών
Αλιεία στην αιγιαλίτιδα ζώνη και τα εσωτερικά ύδατα
[Το άρθρο προστέθηκε με ν. 4855/2021, ΦΕΚ Α΄ 215/12.11.2021, άρθρο 97 και ισχύει από 12.11.2021· στο ΦΕΚ Α΄ 95/11.6.2019 ο αριθμός του ήταν κενός («Καταργείται»)· δεν εφαρμόζεται σε πράξεις που τελέστηκαν πριν από την ημερομηνία αυτή (άρθρα 1 και 2 ΠΚ).]
Τοκογλυφία
[Η ισχύουσα διατύπωση ισχύει από 12.11.2021 (ν. 4855/2021, ΦΕΚ Α΄ 215/12.11.2021, άρθρο 98). Για πράξεις που τελέστηκαν πριν από την ημερομηνία αυτή εφαρμόζεται, κατά το άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ, η διάταξη που στη συγκεκριμένη περίπτωση είναι ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο μεταξύ όλων όσων ίσχυσαν από την τέλεση της πράξης έως την αμετάκλητη εκδίκασή της.]
Γενική διάταξη
[Η ισχύουσα διατύπωση ισχύει από 29.1.2025 (ν. 5172/2025, ΦΕΚ Α΄ 10/29.1.2025, άρθρο 33). Για πράξεις που τελέστηκαν πριν από την ημερομηνία αυτή εφαρμόζεται, κατά το άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ, η διάταξη που στη συγκεκριμένη περίπτωση είναι ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο μεταξύ όλων όσων ίσχυσαν από την τέλεση της πράξης έως την αμετάκλητη εκδίκασή της.] [Πεδίο εφαρμογής: Κατά το άρθρο 49 του ν. 5108/2024 (ΦΕΚ Α΄ 65/2.5.2024, ισχύς από τη δημοσίευση), στα αδικήματα που τελούνται σε βάρος των οικονομικών συμφερόντων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, είτε τυποποιούνται στον ν. 4689/2020 είτε στις γενικές διατάξεις του Ποινικού Κώδικα, δεν εφαρμόζονται οι παρ. 2, 3 και 4 του άρθρου 381 και οι παρ. 2 και 3 του άρθρου 405 ΠΚ (παρ. 5 του άρθρου 24 του ν. 4689/2020).]
[Η ισχύουσα διατύπωση ισχύει από 10.12.2021 (ν. 4871/2021, ΦΕΚ Α΄ 246/10.12.2021, άρθρο 61). Για πράξεις που τελέστηκαν πριν από την ημερομηνία αυτή εφαρμόζεται, κατά το άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ, η διάταξη που στη συγκεκριμένη περίπτωση είναι ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο μεταξύ όλων όσων ίσχυσαν από την τέλεση της πράξης έως την αμετάκλητη εκδίκασή της.]
Εγκλήματα που τελέστηκαν στην ημεδαπή
μορφή κατά ν. 4619/2019
[Διαχρονικό δίκαιο: Αρχική μορφή του άρθρου 5 ΠΚ, όπως δημοσιεύθηκε με τον ν. 4619/2019 (Α΄ 95/11.6.2019)· ο Ποινικός Κώδικας ισχύει από 1.7.2019 (άρθρο δεύτερο ν. 4619/2019, άρθρο 460 ΠΚ). Διέπει πράξεις που τελέστηκαν από 1.7.2019 έως 30.4.2024 (από 1.5.2024 ισχύει η μορφή του ν. 5090/2024), με την επιφύλαξη του άρθρου 2 παρ. 1 ΠΚ. Για πράξεις που τελέστηκαν πριν από την 1.7.2019 εφαρμόζεται ο προϊσχύσας ΠΚ, εκτός αν ο ν. 4619/2019 είναι ευμενέστερος (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ).]
Εγκλήματα ημεδαπών στην αλλοδαπή
μορφή κατά ν. 4619/2019
[Διαχρονικό δίκαιο: Αρχική μορφή του άρθρου 6 ΠΚ, όπως δημοσιεύθηκε με τον ν. 4619/2019 (Α΄ 95/11.6.2019)· ο Ποινικός Κώδικας ισχύει από 1.7.2019 (άρθρο δεύτερο ν. 4619/2019, άρθρο 460 ΠΚ). Διέπει πράξεις που τελέστηκαν από 1.7.2019 έως 8.10.2026· το κείμενο δεν έχει τροποποιηθεί από τον ν. 4619/2019, με την επιφύλαξη του άρθρου 2 παρ. 1 ΠΚ. Για πράξεις που τελέστηκαν πριν από την 1.7.2019 εφαρμόζεται ο προϊσχύσας ΠΚ, εκτός αν ο ν. 4619/2019 είναι ευμενέστερος (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ). Από 29.1.2025, για τις πράξεις που αναφέρονται στο άρθρο 21 παρ. 3 του ν. 5172/2025 (Α΄ 10/29.1.2025) (παρ. 5 του άρθρου 184, παρ. 1, 2 και 3 του άρθρου 315, παρ. 3 του άρθρου 330, δεύτερο εδάφιο της παρ. 1 του άρθρου 333, παρ. 5 του άρθρου 337 και άρθρο 346 ΠΚ), οι ελληνικοί ποινικοί νόμοι εφαρμόζονται και όταν η πράξη τελέστηκε στην αλλοδαπή από Έλληνα, ακόμη και αν δεν τιμωρείται στον τόπο τέλεσης, χωρίς να ισχύουν οι προϋποθέσεις των παρ. 1 και 3 του παρόντος άρθρου. Η παραπομπή «παρ. 5 του άρθρου 184» του ν. 5172/2025 δείχνει πλέον στην παρ. 5 που προστέθηκε στο άρθρο 184 με τον ν. 5224/2025 (και όχι στην παρ. 2Α που προσέθεσε ο ν. 5172/2025).]
Εγκλήματα στην αλλοδαπή που τιμωρούνται πάντοτε κατά τους ελληνικούς νόμους
μορφή κατά ν. 4619/2019
Η διατύπωση του ΦΕΚ Α΄ 95/11.6.2019 διορθώθηκε με την πράξη νομοθετικού περιεχομένου (ΠΝΠ) της 27.6.2019 (ΦΕΚ Α΄ 106/27.6.2019) πριν από την έναρξη ισχύος του Κώδικα (1.7.2019) και δεν εφαρμόστηκε ποτέ· παρατίθεται η διατύπωση που ίσχυσε από 1.7.2019. [Διαχρονικό δίκαιο: Μορφή του άρθρου 8 ΠΚ μετά την ΠΝΠ 27.6.2019 (Α΄ 106/27.6.2019, άρθρο δεύτερο παρ. 2 α΄ και β΄): περ. α΄ «προσβολές της διεθνούς υπόστασης της χώρας» αντί «προδοσία της χώρας»· περ. δ΄ αντικαθίσταται. Ισχύει από 1.7.2019 (η ΠΝΠ ισχύει από τη δημοσίευσή της 27.6.2019 (άρθρο 8), ο Κώδικας από 1.7.2019). Η αλλαγή δεν μεταβάλλει ουσιαστικά το αξιόποινο ή την ποινή· παραμένει ωστόσο υποχρέωση σύγκρισης με την προηγούμενη μορφή για πράξεις που προηγούνται (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ). Ο ν. 4623/2019 (Α΄ 134/9.8.2019, άρθρο 95 α΄, β΄) επαναλαμβάνει τις ίδιες διορθώσεις από 9.8.2019 χωρίς μεταβολή του κειμένου. Η μορφή αυτή ισχύει έως 11.11.2021· από 12.11.2021 ισχύει η μορφή του ν. 4855/2021. Η ΠΝΠ ισχύει από τη δημοσίευσή της 27.6.2019 (άρθρο 8)· ο νόμος κύρωσής της (άρθρο 44 παρ. 1 Συντάγματος) δεν εντοπίστηκε στο σώμα ΦΕΚ και ο ν. 4621/2019 (Α΄ 128/31.7.2019, άρθρο 2 παρ. 1) την αντιμετωπίζει ως ισχύουσα· ο ν. 4623/2019 (άρθρο 95) επαναλαμβάνει τις διορθώσεις από 9.8.2019, ώστε να μην υπάρχει διάστημα εφαρμογής της αρχικής διατύπωσης του Α΄ 95 ως προς τις αντικατασταθείσες διατάξεις.]
Έννοια όρων του Κώδικα
μορφή κατά ν. 4619/2019
[Διαχρονικό δίκαιο: Αρχική μορφή του άρθρου 13 ΠΚ, όπως δημοσιεύθηκε με τον ν. 4619/2019 (Α΄ 95/11.6.2019)· ο Ποινικός Κώδικας ισχύει από 1.7.2019 (άρθρο δεύτερο ν. 4619/2019, άρθρο 460 ΠΚ). Διέπει πράξεις που τελέστηκαν από 1.7.2019 έως 22.6.2022 (από 23.6.2022 ισχύει η μορφή του ν. 4947/2022), με την επιφύλαξη του άρθρου 2 παρ. 1 ΠΚ. Για πράξεις που τελέστηκαν πριν από την 1.7.2019 εφαρμόζεται ο προϊσχύσας ΠΚ, εκτός αν ο ν. 4619/2019 είναι ευμενέστερος (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ). Υπάλληλος κατά την περ. α΄: από 9.8.2019 έως 30.9.2019 επανήλθε σε ισχύ ο συνδυασμός των άρθρων 1 και 2 παρ. 1 ν. 4022/2011 με τα άρθρα 13 περ. α΄ και 263Α ΠΚ (ν. 4623/2019, άρθρο 97)· από 1.1.2021 ισχύει η ρύθμιση των άρθρων 23 και 60 ν. 4738/2020 για υπαλλήλους κατά το άρθρο 13 (με επιφύλαξη των άρθρων 235-237Β ΠΚ).]
Κατηγορίες αξιοποίνων πράξεων
μορφή κατά ν. 4619/2019
[Διαχρονικό δίκαιο: Αρχική μορφή του άρθρου 18 ΠΚ, όπως δημοσιεύθηκε με τον ν. 4619/2019 (Α΄ 95/11.6.2019)· ο Ποινικός Κώδικας ισχύει από 1.7.2019 (άρθρο δεύτερο ν. 4619/2019, άρθρο 460 ΠΚ). Διέπει πράξεις που τελέστηκαν από 1.7.2019 έως 8.10.2026· το κείμενο δεν έχει τροποποιηθεί από τον ν. 4619/2019, με την επιφύλαξη του άρθρου 2 παρ. 1 ΠΚ. Για πράξεις που τελέστηκαν πριν από την 1.7.2019 εφαρμόζεται ο προϊσχύσας ΠΚ, εκτός αν ο ν. 4619/2019 είναι ευμενέστερος (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ). Η αναφορά στην παροχή κοινωφελούς εργασίας περιγράφει μόνο το είδος των πλημμελημάτων· η διάταξη δεν προβλέπει η ίδια κοινωφελή εργασία, οπότε η αναστολή του άρθρου 98 του ν. 4623/2019 (9.8.2019-22.2.2024) δεν την αφορά άμεσα.]
Λόγοι άρσης του αδίκου
μορφή κατά ν. 4619/2019
Η διατύπωση του ΦΕΚ Α΄ 95/11.6.2019 διορθώθηκε με την πράξη νομοθετικού περιεχομένου (ΠΝΠ) της 27.6.2019 (ΦΕΚ Α΄ 106/27.6.2019) πριν από την έναρξη ισχύος του Κώδικα (1.7.2019) και δεν εφαρμόστηκε ποτέ· παρατίθεται η διατύπωση που ίσχυσε από 1.7.2019. [Διαχρονικό δίκαιο: Μορφή του άρθρου 20 ΠΚ μετά την ΠΝΠ 27.6.2019 (Α΄ 106/27.6.2019, άρθρο δεύτερο παρ. 2 γ΄): η εξαίρεση από τον λόγο άρσης του αδίκου παραπέμπει στο άρθρο 308 παρ. 3 (συναίνεση) και όχι στην παρ. 2. Ισχύει από 1.7.2019 (η ΠΝΠ ισχύει από τη δημοσίευσή της 27.6.2019 (άρθρο 8), ο Κώδικας από 1.7.2019). Η αλλαγή έχει μικτό χαρακτήρα (ηπιότερη εν μέρει, δυσμενέστερη εν μέρει): η σύγκριση με την προηγούμενη μορφή γίνεται ανά ρύθμιση, στη συγκεκριμένη υπόθεση (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ). Η μορφή αυτή ισχύει για όλες τις πράξεις από 1.7.2019, αφού η αρχική παραπομπή δεν εφαρμόστηκε ποτέ. Ο ν. 4623/2019 (Α΄ 134/9.8.2019, άρθρο 95 γ΄) επαναλαμβάνει την ίδια διόρθωση από 9.8.2019 χωρίς μεταβολή του κειμένου. Η μορφή αυτή δεν έχει τροποποιηθεί έως 8.10.2026. Η ΠΝΠ ισχύει από τη δημοσίευσή της 27.6.2019 (άρθρο 8)· ο νόμος κύρωσής της (άρθρο 44 παρ. 1 Συντάγματος) δεν εντοπίστηκε στο σώμα ΦΕΚ και ο ν. 4621/2019 (Α΄ 128/31.7.2019, άρθρο 2 παρ. 1) την αντιμετωπίζει ως ισχύουσα· ο ν. 4623/2019 (άρθρο 95) επαναλαμβάνει τις διορθώσεις από 9.8.2019, ώστε να μην υπάρχει διάστημα εφαρμογής της αρχικής διατύπωσης του Α΄ 95 ως προς τις αντικατασταθείσες διατάξεις.]
Έννοια και ποινή της απόπειρας
μορφή κατά ν. 4619/2019
[Διαχρονικό δίκαιο: Αρχική μορφή του άρθρου 42 ΠΚ, όπως δημοσιεύθηκε με τον ν. 4619/2019 (Α΄ 95/11.6.2019)· ο Ποινικός Κώδικας ισχύει από 1.7.2019 (άρθρο δεύτερο ν. 4619/2019, άρθρο 460 ΠΚ). Διέπει πράξεις που τελέστηκαν από 1.7.2019 έως 8.10.2026· το κείμενο δεν έχει τροποποιηθεί από τον ν. 4619/2019, με την επιφύλαξη του άρθρου 2 παρ. 1 ΠΚ. Για πράξεις που τελέστηκαν πριν από την 1.7.2019 εφαρμόζεται ο προϊσχύσας ΠΚ, εκτός αν ο ν. 4619/2019 είναι ευμενέστερος (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ). Η αναφορά στην «παροχή κοινωφελούς εργασίας» αφορά την απειλούμενη ποινή του πλημμελήματος (κριτήριο ατιμωρησίας της απόπειρας)· η διάταξη δεν προβλέπει η ίδια κοινωφελή εργασία, οπότε η αναστολή του άρθρου 98 του ν. 4623/2019 (9.8.2019-22.2.2024) δεν την αφορά άμεσα.]
Απρόσφορη απόπειρα
μορφή κατά ν. 4619/2019
[Διαχρονικό δίκαιο: Αρχική μορφή του άρθρου 43 ΠΚ, όπως δημοσιεύθηκε με τον ν. 4619/2019 (Α΄ 95/11.6.2019)· ο Ποινικός Κώδικας ισχύει από 1.7.2019 (άρθρο δεύτερο ν. 4619/2019, άρθρο 460 ΠΚ). Στο διάστημα 1.7.2019 - 11.11.2021 το άρθρο δεν ρύθμιζε την απρόσφορη απόπειρα (αξιόποινη ή μη). Για πράξεις που τελέστηκαν πριν από την 1.7.2019 εφαρμόζεται ο προϊσχύσας ΠΚ, εκτός αν ο ν. 4619/2019 είναι ευμενέστερος (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ). Το άρθρο 43 δεν περιείχε ρύθμιση· τη θέση του κατέλαβε νέο άρθρο με τον ν. 4855/2021. Η μορφή αυτή ισχύει έως 11.11.2021· από 12.11.2021 ισχύει η μορφή του ν. 4855/2021.]
Συνεργός
μορφή κατά ν. 4619/2019
[Διαχρονικό δίκαιο: Αρχική μορφή του άρθρου 47 ΠΚ, όπως δημοσιεύθηκε με τον ν. 4619/2019 (Α΄ 95/11.6.2019)· ο Ποινικός Κώδικας ισχύει από 1.7.2019 (άρθρο δεύτερο ν. 4619/2019, άρθρο 460 ΠΚ). Διέπει πράξεις που τελέστηκαν από 1.7.2019 έως 30.4.2024 (από 1.5.2024 ισχύει η μορφή του ν. 5090/2024), με την επιφύλαξη του άρθρου 2 παρ. 1 ΠΚ. Για πράξεις που τελέστηκαν πριν από την 1.7.2019 εφαρμόζεται ο προϊσχύσας ΠΚ, εκτός αν ο ν. 4619/2019 είναι ευμενέστερος (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ).]
Είδη ποινών
μορφή κατά ν. 4619/2019
[Διαχρονικό δίκαιο: Αρχική μορφή του άρθρου 50 ΠΚ, όπως δημοσιεύθηκε με τον ν. 4619/2019 (Α΄ 95/11.6.2019)· ο Ποινικός Κώδικας ισχύει από 1.7.2019 (άρθρο δεύτερο ν. 4619/2019, άρθρο 460 ΠΚ). Διέπει πράξεις που τελέστηκαν από 1.7.2019 έως 8.10.2026· το κείμενο δεν έχει τροποποιηθεί από τον ν. 4619/2019, με την επιφύλαξη του άρθρου 2 παρ. 1 ΠΚ. Για πράξεις που τελέστηκαν πριν από την 1.7.2019 εφαρμόζεται ο προϊσχύσας ΠΚ, εκτός αν ο ν. 4619/2019 είναι ευμενέστερος (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ). Αναστολή κοινωφελούς εργασίας: Η περ. γ΄ (προσφορά κοινωφελούς εργασίας ως κύρια ποινή) ήταν ανασταλμένη, ως προς την κοινωφελή εργασία, από 9.8.2019 έως 22.2.2024 η ισχύς των διατάξεων του ΠΚ που την προβλέπουν είτε ως κύρια ποινή είτε ως μετατροπή στερητικής της ελευθερίας ή χρηματικής ποινής (ν. 4623/2019, Α΄ 134, άρθρο 98 παρ. 1· κατάργηση του άρθρου 98 με το άρθρο 136 περ. γ΄ ν. 5090/2024, Α΄ 30, σε ισχύ από 23.2.2024, άρθρο 138 παρ. 3).] Ο τίτλος του τέταρτου κεφαλαίου του Γενικού Μέρους, «ΠΟΙΝΕΣ, ΜΕΤΡΑ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ, ΑΠΟΖΗΜΙΩΣΗ» στο ΦΕΚ Α΄ 95/11.6.2019, διορθώθηκε σε «ΠΟΙΝΕΣ ΚΑΙ ΜΕΤΡΑ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ» με την πράξη νομοθετικού περιεχομένου της 27.6.2019 (ΦΕΚ Α΄ 106, άρθρο 2 παρ. 2 περ. δ΄), πριν από την έναρξη ισχύος του Κώδικα (1.7.2019), και η διόρθωση επαναλήφθηκε με το άρθρο 95 περ. δ΄ του ν. 4623/2019 (ΦΕΚ Α΄ 134/9.8.2019).
Κάθειρξη
μορφή κατά ν. 4619/2019
[Διαχρονικό δίκαιο: Αρχική μορφή του άρθρου 52 ΠΚ, όπως δημοσιεύθηκε με τον ν. 4619/2019 (Α΄ 95/11.6.2019)· ο Ποινικός Κώδικας ισχύει από 1.7.2019 (άρθρο δεύτερο ν. 4619/2019, άρθρο 460 ΠΚ). Διέπει πράξεις που τελέστηκαν από 1.7.2019 έως 30.4.2024 (από 1.5.2024 ισχύει η μορφή του ν. 5090/2024), με την επιφύλαξη του άρθρου 2 παρ. 1 ΠΚ. Για πράξεις που τελέστηκαν πριν από την 1.7.2019 εφαρμόζεται ο προϊσχύσας ΠΚ, εκτός αν ο ν. 4619/2019 είναι ευμενέστερος (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ).]
Περιορισμός σε ειδικό κατάστημα κράτησης νέων
μορφή κατά ν. 4619/2019
[Διαχρονικό δίκαιο: Αρχική μορφή του άρθρου 54 ΠΚ, όπως δημοσιεύθηκε με τον ν. 4619/2019 (Α΄ 95/11.6.2019)· ο Ποινικός Κώδικας ισχύει από 1.7.2019 (άρθρο δεύτερο ν. 4619/2019, άρθρο 460 ΠΚ). Διέπει πράξεις που τελέστηκαν από 1.7.2019 έως 30.4.2024 (από 1.5.2024 ισχύει η μορφή του ν. 5090/2024), με την επιφύλαξη του άρθρου 2 παρ. 1 ΠΚ. Για πράξεις που τελέστηκαν πριν από την 1.7.2019 εφαρμόζεται ο προϊσχύσας ΠΚ, εκτός αν ο ν. 4619/2019 είναι ευμενέστερος (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ).]
Παροχή κοινωφελούς εργασίας
μορφή κατά ν. 4619/2019
[Διαχρονικό δίκαιο: Αρχική μορφή του άρθρου 55 ΠΚ, όπως δημοσιεύθηκε με τον ν. 4619/2019 (Α΄ 95/11.6.2019)· ο Ποινικός Κώδικας ισχύει από 1.7.2019 (άρθρο δεύτερο ν. 4619/2019, άρθρο 460 ΠΚ). Διέπει πράξεις που τελέστηκαν από 1.7.2019 έως 8.10.2026· το κείμενο δεν έχει τροποποιηθεί από τον ν. 4619/2019, με την επιφύλαξη του άρθρου 2 παρ. 1 ΠΚ. Για πράξεις που τελέστηκαν πριν από την 1.7.2019 εφαρμόζεται ο προϊσχύσας ΠΚ, εκτός αν ο ν. 4619/2019 είναι ευμενέστερος (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ). Αναστολή κοινωφελούς εργασίας: Το άρθρο (διάρκεια της παροχής κοινωφελούς εργασίας) ήταν ανασταλμένη, ως προς την κοινωφελή εργασία, από 9.8.2019 έως 22.2.2024 η ισχύς των διατάξεων του ΠΚ που την προβλέπουν είτε ως κύρια ποινή είτε ως μετατροπή στερητικής της ελευθερίας ή χρηματικής ποινής (ν. 4623/2019, Α΄ 134, άρθρο 98 παρ. 1· κατάργηση του άρθρου 98 με το άρθρο 136 περ. γ΄ ν. 5090/2024, Α΄ 30, σε ισχύ από 23.2.2024, άρθρο 138 παρ. 3).]
Χρηματική ποινή
μορφή κατά ν. 4619/2019
[Διαχρονικό δίκαιο: Αρχική μορφή του άρθρου 57 ΠΚ, όπως δημοσιεύθηκε με τον ν. 4619/2019 (Α΄ 95/11.6.2019)· ο Ποινικός Κώδικας ισχύει από 1.7.2019 (άρθρο δεύτερο ν. 4619/2019, άρθρο 460 ΠΚ). Διέπει πράξεις που τελέστηκαν από 1.7.2019 έως 17.11.2019 (από 18.11.2019 ισχύει η μορφή του ν. 4637/2019), με την επιφύλαξη του άρθρου 2 παρ. 1 ΠΚ. Για πράξεις που τελέστηκαν πριν από την 1.7.2019 εφαρμόζεται ο προϊσχύσας ΠΚ, εκτός αν ο ν. 4619/2019 είναι ευμενέστερος (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ).]
Αποστέρηση θέσεων και αξιωμάτων
μορφή κατά ν. 4619/2019
[Διαχρονικό δίκαιο: Αρχική μορφή του άρθρου 60 ΠΚ, όπως δημοσιεύθηκε με τον ν. 4619/2019 (Α΄ 95/11.6.2019)· ο Ποινικός Κώδικας ισχύει από 1.7.2019 (άρθρο δεύτερο ν. 4619/2019, άρθρο 460 ΠΚ). Διέπει πράξεις που τελέστηκαν από 1.7.2019 έως 8.10.2026· το κείμενο δεν έχει τροποποιηθεί από τον ν. 4619/2019, με την επιφύλαξη του άρθρου 2 παρ. 1 ΠΚ. Για πράξεις που τελέστηκαν πριν από την 1.7.2019 εφαρμόζεται ο προϊσχύσας ΠΚ, εκτός αν ο ν. 4619/2019 είναι ευμενέστερος (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ). Παραπομπές άλλων νόμων στο άρθρο 60 (χωρίς μεταβολή του κειμένου ή της εφαρμογής του): ν. 5222/2025 (Εθνικός Τελωνειακός Κώδικας, Α΄ 134/28.7.2025), άρθρο 177 (καταδίκη για λαθρεμπορία συνεπάγεται τις συνέπειες του άρθρου 60 ΠΚ)· ν. 5232/2025 άρθρο 5 (παρεπόμενες ποινές των άρθρων 60, 65, 67 ΠΚ).]
Γενική διάταξη
μορφή κατά ν. 4619/2019
[Διαχρονικό δίκαιο: Αρχική μορφή του άρθρου 69 ΠΚ, όπως δημοσιεύθηκε με τον ν. 4619/2019 (Α΄ 95/11.6.2019)· ο Ποινικός Κώδικας ισχύει από 1.7.2019 (άρθρο δεύτερο ν. 4619/2019, άρθρο 460 ΠΚ). Διέπει πράξεις που τελέστηκαν από 1.7.2019 έως 16.2.2023 (από 17.2.2023 ισχύει η μορφή του ν. 5023/2023), με την επιφύλαξη του άρθρου 2 παρ. 1 ΠΚ. Για πράξεις που τελέστηκαν πριν από την 1.7.2019 εφαρμόζεται ο προϊσχύσας ΠΚ, εκτός αν ο ν. 4619/2019 είναι ευμενέστερος (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ).]
Απέλαση αλλοδαπού
μορφή κατά ν. 4619/2019
[Διαχρονικό δίκαιο: Αρχική μορφή του άρθρου 72 ΠΚ, όπως δημοσιεύθηκε με τον ν. 4619/2019 (Α΄ 95/11.6.2019)· ο Ποινικός Κώδικας ισχύει από 1.7.2019 (άρθρο δεύτερο ν. 4619/2019, άρθρο 460 ΠΚ). Στο διάστημα 1.7.2019 - 30.6.2024 ο ΠΚ δεν περιείχε ρύθμιση για την απέλαση αλλοδαπού. Για πράξεις που τελέστηκαν πριν από την 1.7.2019 εφαρμόζεται ο προϊσχύσας ΠΚ, εκτός αν ο ν. 4619/2019 είναι ευμενέστερος (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ). Ο αριθμός 72 καλυπτόταν από το κοινό σχόλιο «Άρθρα 72 – 74 (Καταργούνται)»· δεν υπήρχε ρύθμιση για την απέλαση αλλοδαπού στον ΠΚ. Η μορφή αυτή ισχύει έως 30.6.2024· από 1.7.2024 ισχύει η μορφή του ν. 5090/2024.]
Δικαστική επιμέτρηση της ποινής
μορφή κατά ν. 4619/2019
[Διαχρονικό δίκαιο: Αρχική μορφή του άρθρου 79 ΠΚ, όπως δημοσιεύθηκε με τον ν. 4619/2019 (Α΄ 95/11.6.2019)· ο Ποινικός Κώδικας ισχύει από 1.7.2019 (άρθρο δεύτερο ν. 4619/2019, άρθρο 460 ΠΚ). Διέπει πράξεις που τελέστηκαν από 1.7.2019 έως 17.11.2019 (από 18.11.2019 ισχύει η μορφή του ν. 4637/2019), με την επιφύλαξη του άρθρου 2 παρ. 1 ΠΚ. Για πράξεις που τελέστηκαν πριν από την 1.7.2019 εφαρμόζεται ο προϊσχύσας ΠΚ, εκτός αν ο ν. 4619/2019 είναι ευμενέστερος (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ).]
Επιμέτρηση και απότιση χρηματικής ποινής
μορφή κατά ν. 4619/2019
[Διαχρονικό δίκαιο: Αρχική μορφή του άρθρου 80 ΠΚ, όπως δημοσιεύθηκε με τον ν. 4619/2019 (Α΄ 95/11.6.2019)· ο Ποινικός Κώδικας ισχύει από 1.7.2019 (άρθρο δεύτερο ν. 4619/2019, άρθρο 460 ΠΚ). Διέπει πράξεις που τελέστηκαν από 1.7.2019 έως 17.11.2019 (από 18.11.2019 ισχύει η μορφή του ν. 4637/2019), με την επιφύλαξη του άρθρου 2 παρ. 1 ΠΚ. Για πράξεις που τελέστηκαν πριν από την 1.7.2019 εφαρμόζεται ο προϊσχύσας ΠΚ, εκτός αν ο ν. 4619/2019 είναι ευμενέστερος (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ). Η περ. γ΄ της παρ. 5 (αντικατάσταση της χρηματικής ποινής από κοινωφελή εργασία) ήταν ανασταλμένη από 9.8.2019 έως 22.2.2024 (ν. 4623/2019, Α΄ 134, άρθρο 98 παρ. 1· άρθρο 136 περ. γ΄ και 138 παρ. 3 ν. 5090/2024). Για πράξεις που τελέστηκαν έως 30.6.2019 οι ρυθμίσεις μετατροπής σε χρηματική ποινή, αναστολής εκτέλεσης και απόλυσης υπό όρο διέπονται από το προϊσχύσαν δίκαιο (άρθρο 465 παρ. 1 ΠΚ, όπως ισχύει).]
Επιμέτρηση της ποινής της παροχής κοινωφελούς εργασίας
μορφή κατά ν. 4619/2019
Η διατύπωση του ΦΕΚ Α΄ 95/11.6.2019 διορθώθηκε με την πράξη νομοθετικού περιεχομένου (ΠΝΠ) της 27.6.2019 (ΦΕΚ Α΄ 106/27.6.2019) πριν από την έναρξη ισχύος του Κώδικα (1.7.2019) και δεν εφαρμόστηκε ποτέ· παρατίθεται η διατύπωση που ίσχυσε από 1.7.2019. [Διαχρονικό δίκαιο: Μορφή του άρθρου 81 ΠΚ μετά την ΠΝΠ 27.6.2019 (Α΄ 106/27.6.2019, άρθρο δεύτερο παρ. 2 ε΄): το πρώτο εδάφιο της παρ. 3 αντικαθίσταται (η κοινωφελής εργασία πραγματοποιείται προς όφελος του κοινού· αρμόδιος ο Υπουργός Δικαιοσύνης, Διαφάνειας και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων με τους κατά περίπτωση συναρμόδιους). Ισχύει από 1.7.2019 (η ΠΝΠ ισχύει από τη δημοσίευσή της 27.6.2019 (άρθρο 8), ο Κώδικας από 1.7.2019). Η αλλαγή δεν μεταβάλλει ουσιαστικά το αξιόποινο ή την ποινή· παραμένει ωστόσο υποχρέωση σύγκρισης με την προηγούμενη μορφή για πράξεις που προηγούνται (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ). Η μορφή αυτή ίσχυσε από 1.7.2019 έως 8.8.2019· από 9.8.2019 το εδάφιο ισχύει με τη διατύπωση του ν. 4623/2019 (χωρίς την ονομασία «Διαφάνειας και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων»). Η μορφή αυτή ισχύει έως 8.8.2019· από 9.8.2019 ισχύει η μορφή του ν. 4623/2019. Η ΠΝΠ ισχύει από τη δημοσίευσή της 27.6.2019 (άρθρο 8)· ο νόμος κύρωσής της (άρθρο 44 παρ. 1 Συντάγματος) δεν εντοπίστηκε στο σώμα ΦΕΚ και ο ν. 4621/2019 (Α΄ 128/31.7.2019, άρθρο 2 παρ. 1) την αντιμετωπίζει ως ισχύουσα· ο ν. 4623/2019 (άρθρο 95) επαναλαμβάνει τις διορθώσεις από 9.8.2019, ώστε να μην υπάρχει διάστημα εφαρμογής της αρχικής διατύπωσης του Α΄ 95 ως προς τις αντικατασταθείσες διατάξεις.]
Υπολογισμός του χρόνου της προσωρινής κράτησης
μορφή κατά ν. 4619/2019
[Διαχρονικό δίκαιο: Αρχική μορφή του άρθρου 82 ΠΚ, όπως δημοσιεύθηκε με τον ν. 4619/2019 (Α΄ 95/11.6.2019)· ο Ποινικός Κώδικας ισχύει από 1.7.2019 (άρθρο δεύτερο ν. 4619/2019, άρθρο 460 ΠΚ). Διέπει πράξεις που τελέστηκαν από 1.7.2019 έως 11.11.2021 (από 12.11.2021 ισχύει η μορφή του ν. 4855/2021), με την επιφύλαξη του άρθρου 2 παρ. 1 ΠΚ. Για πράξεις που τελέστηκαν πριν από την 1.7.2019 εφαρμόζεται ο προϊσχύσας ΠΚ, εκτός αν ο ν. 4619/2019 είναι ευμενέστερος (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ).]
Έγκλημα με ρατσιστικά χαρακτηριστικά
μορφή κατά ν. 4619/2019
[Διαχρονικό δίκαιο: Αρχική μορφή του άρθρου 82Α ΠΚ, όπως δημοσιεύθηκε με τον ν. 4619/2019 (Α΄ 95/11.6.2019)· ο Ποινικός Κώδικας ισχύει από 1.7.2019 (άρθρο δεύτερο ν. 4619/2019, άρθρο 460 ΠΚ). Διέπει πράξεις που τελέστηκαν από 1.7.2019 έως 30.4.2024 (από 1.5.2024 ισχύει η μορφή του ν. 5090/2024), με την επιφύλαξη του άρθρου 2 παρ. 1 ΠΚ. Για πράξεις που τελέστηκαν πριν από την 1.7.2019 εφαρμόζεται ο προϊσχύσας ΠΚ, εκτός αν ο ν. 4619/2019 είναι ευμενέστερος (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ).]
Μειωμένη ποινή
μορφή κατά ν. 4619/2019
[Διαχρονικό δίκαιο: Αρχική μορφή του άρθρου 83 ΠΚ, όπως δημοσιεύθηκε με τον ν. 4619/2019 (Α΄ 95/11.6.2019)· ο Ποινικός Κώδικας ισχύει από 1.7.2019 (άρθρο δεύτερο ν. 4619/2019, άρθρο 460 ΠΚ). Διέπει πράξεις που τελέστηκαν από 1.7.2019 έως 11.11.2021 (από 12.11.2021 ισχύει η μορφή του ν. 4855/2021), με την επιφύλαξη του άρθρου 2 παρ. 1 ΠΚ. Για πράξεις που τελέστηκαν πριν από την 1.7.2019 εφαρμόζεται ο προϊσχύσας ΠΚ, εκτός αν ο ν. 4619/2019 είναι ευμενέστερος (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ).]
Ελαφρυντικές περιστάσεις
μορφή κατά ν. 4619/2019
[Διαχρονικό δίκαιο: Αρχική μορφή του άρθρου 84 ΠΚ, όπως δημοσιεύθηκε με τον ν. 4619/2019 (Α΄ 95/11.6.2019)· ο Ποινικός Κώδικας ισχύει από 1.7.2019 (άρθρο δεύτερο ν. 4619/2019, άρθρο 460 ΠΚ). Διέπει πράξεις που τελέστηκαν από 1.7.2019 έως 30.4.2024 (από 1.5.2024 ισχύει η μορφή του ν. 5090/2024), με την επιφύλαξη του άρθρου 2 παρ. 1 ΠΚ. Για πράξεις που τελέστηκαν πριν από την 1.7.2019 εφαρμόζεται ο προϊσχύσας ΠΚ, εκτός αν ο ν. 4619/2019 είναι ευμενέστερος (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ).]
Συρροή λόγων μείωσης της ποινής
μορφή κατά ν. 4619/2019
[Διαχρονικό δίκαιο: Αρχική μορφή του άρθρου 85 ΠΚ, όπως δημοσιεύθηκε με τον ν. 4619/2019 (Α΄ 95/11.6.2019)· ο Ποινικός Κώδικας ισχύει από 1.7.2019 (άρθρο δεύτερο ν. 4619/2019, άρθρο 460 ΠΚ). Διέπει πράξεις που τελέστηκαν από 1.7.2019 έως 30.4.2024 (από 1.5.2024 ισχύει η μορφή του ν. 5090/2024), με την επιφύλαξη του άρθρου 2 παρ. 1 ΠΚ. Για πράξεις που τελέστηκαν πριν από την 1.7.2019 εφαρμόζεται ο προϊσχύσας ΠΚ, εκτός αν ο ν. 4619/2019 είναι ευμενέστερος (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ). Το στοιχείο δ΄ της παρ. 1 (μείωση της μειωμένης ποινής φυλάκισης σε παροχή κοινωφελούς εργασίας ή χρηματική ποινή) ήταν ανασταλμένο, ως προς την κοινωφελή εργασία, από 9.8.2019 έως 22.2.2024 (ν. 4623/2019, Α΄ 134, άρθρο 98 παρ. 1· κατάργηση με το άρθρο 136 περ. γ΄ ν. 5090/2024, σε ισχύ από 23.2.2024).]
Συνολική ποινή σε περίπτωση στερητικών της ελευθερίας ποινών
μορφή κατά ν. 4619/2019
[Διαχρονικό δίκαιο: Αρχική μορφή του άρθρου 94 ΠΚ, όπως δημοσιεύθηκε με τον ν. 4619/2019 (Α΄ 95/11.6.2019)· ο Ποινικός Κώδικας ισχύει από 1.7.2019 (άρθρο δεύτερο ν. 4619/2019, άρθρο 460 ΠΚ). Διέπει πράξεις που τελέστηκαν από 1.7.2019 έως 17.11.2019 (από 18.11.2019 ισχύει η μορφή του ν. 4637/2019), με την επιφύλαξη του άρθρου 2 παρ. 1 ΠΚ. Για πράξεις που τελέστηκαν πριν από την 1.7.2019 εφαρμόζεται ο προϊσχύσας ΠΚ, εκτός αν ο ν. 4619/2019 είναι ευμενέστερος (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ).]
Συνολική ποινή σε περίπτωση συρροής ποινών παροχής κοινωφελούς εργασίας
μορφή κατά ν. 4619/2019
[Διαχρονικό δίκαιο: Αρχική μορφή του άρθρου 96Α ΠΚ, όπως δημοσιεύθηκε με τον ν. 4619/2019 (Α΄ 95/11.6.2019)· ο Ποινικός Κώδικας ισχύει από 1.7.2019 (άρθρο δεύτερο ν. 4619/2019, άρθρο 460 ΠΚ). Διέπει πράξεις που τελέστηκαν από 1.7.2019 έως 8.10.2026· το κείμενο δεν έχει τροποποιηθεί από τον ν. 4619/2019, με την επιφύλαξη του άρθρου 2 παρ. 1 ΠΚ. Για πράξεις που τελέστηκαν πριν από την 1.7.2019 εφαρμόζεται ο προϊσχύσας ΠΚ, εκτός αν ο ν. 4619/2019 είναι ευμενέστερος (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ). Αναστολή κοινωφελούς εργασίας: Το άρθρο (συνολική ποινή σε περίπτωση συρροής ποινών παροχής κοινωφελούς εργασίας) ήταν ανασταλμένη, ως προς την κοινωφελή εργασία, από 9.8.2019 έως 22.2.2024 η ισχύς των διατάξεων του ΠΚ που την προβλέπουν είτε ως κύρια ποινή είτε ως μετατροπή στερητικής της ελευθερίας ή χρηματικής ποινής (ν. 4623/2019, Α΄ 134, άρθρο 98 παρ. 1· κατάργηση του άρθρου 98 με το άρθρο 136 περ. γ΄ ν. 5090/2024, Α΄ 30, σε ισχύ από 23.2.2024, άρθρο 138 παρ. 3).]
Αναστολή εκτέλεσης της ποινής υπό όρο
μορφή κατά ν. 4619/2019
[Διαχρονικό δίκαιο: Αρχική μορφή του άρθρου 99 ΠΚ, όπως δημοσιεύθηκε με τον ν. 4619/2019 (Α΄ 95/11.6.2019)· ο Ποινικός Κώδικας ισχύει από 1.7.2019 (άρθρο δεύτερο ν. 4619/2019, άρθρο 460 ΠΚ). Διέπει πράξεις που τελέστηκαν από 1.7.2019 έως 17.11.2019 (από 18.11.2019 ισχύει η μορφή του ν. 4637/2019), με την επιφύλαξη του άρθρου 2 παρ. 1 ΠΚ. Για πράξεις που τελέστηκαν πριν από την 1.7.2019 εφαρμόζεται ο προϊσχύσας ΠΚ, εκτός αν ο ν. 4619/2019 είναι ευμενέστερος (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ). Οι όροι της παρ. 2 που προβλέπουν κοινωφελή εργασία ήταν ανασταλμένοι, ως προς την κοινωφελή εργασία, από 9.8.2019 έως 22.2.2024 (ν. 4623/2019, Α΄ 134, άρθρο 98 παρ. 1· κατάργηση με το άρθρο 136 περ. γ΄ ν. 5090/2024, σε ισχύ από 23.2.2024). Για πράξεις που τελέστηκαν έως 30.6.2019 οι ρυθμίσεις μετατροπής σε χρηματική ποινή, αναστολής εκτέλεσης και απόλυσης υπό όρο διέπονται από το προϊσχύσαν δίκαιο (άρθρο 465 παρ. 1 ΠΚ, όπως ισχύει).]
Αναστολή εκτέλεσης μέρους της ποινής
μορφή κατά ν. 4619/2019
[Διαχρονικό δίκαιο: Αρχική μορφή του άρθρου 100 ΠΚ, όπως δημοσιεύθηκε με τον ν. 4619/2019 (Α΄ 95/11.6.2019)· ο Ποινικός Κώδικας ισχύει από 1.7.2019 (άρθρο δεύτερο ν. 4619/2019, άρθρο 460 ΠΚ). Διέπει πράξεις που τελέστηκαν από 1.7.2019 έως 11.11.2021 (από 12.11.2021 ισχύει η μορφή του ν. 4855/2021), με την επιφύλαξη του άρθρου 2 παρ. 1 ΠΚ. Για πράξεις που τελέστηκαν πριν από την 1.7.2019 εφαρμόζεται ο προϊσχύσας ΠΚ, εκτός αν ο ν. 4619/2019 είναι ευμενέστερος (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ). Για πράξεις που τελέστηκαν έως 30.6.2019 οι ρυθμίσεις μετατροπής σε χρηματική ποινή, αναστολής εκτέλεσης και απόλυσης υπό όρο διέπονται από το προϊσχύσαν δίκαιο (άρθρο 465 παρ. 1 ΠΚ, όπως ισχύει).]
Ανάκληση της αναστολής
μορφή κατά ν. 4619/2019
[Διαχρονικό δίκαιο: Αρχική μορφή του άρθρου 101 ΠΚ, όπως δημοσιεύθηκε με τον ν. 4619/2019 (Α΄ 95/11.6.2019)· ο Ποινικός Κώδικας ισχύει από 1.7.2019 (άρθρο δεύτερο ν. 4619/2019, άρθρο 460 ΠΚ). Διέπει πράξεις που τελέστηκαν από 1.7.2019 έως 11.11.2021 (από 12.11.2021 ισχύει η μορφή του ν. 4855/2021), με την επιφύλαξη του άρθρου 2 παρ. 1 ΠΚ. Για πράξεις που τελέστηκαν πριν από την 1.7.2019 εφαρμόζεται ο προϊσχύσας ΠΚ, εκτός αν ο ν. 4619/2019 είναι ευμενέστερος (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ). Για πράξεις που τελέστηκαν έως 30.6.2019 οι ρυθμίσεις μετατροπής σε χρηματική ποινή, αναστολής εκτέλεσης και απόλυσης υπό όρο διέπονται από το προϊσχύσαν δίκαιο (άρθρο 465 παρ. 1 ΠΚ, όπως ισχύει).]
Άρση της αναστολής
μορφή κατά ν. 4619/2019
[Διαχρονικό δίκαιο: Αρχική μορφή του άρθρου 102 ΠΚ, όπως δημοσιεύθηκε με τον ν. 4619/2019 (Α΄ 95/11.6.2019)· ο Ποινικός Κώδικας ισχύει από 1.7.2019 (άρθρο δεύτερο ν. 4619/2019, άρθρο 460 ΠΚ). Διέπει πράξεις που τελέστηκαν από 1.7.2019 έως 11.11.2021 (από 12.11.2021 ισχύει η μορφή του ν. 4855/2021), με την επιφύλαξη του άρθρου 2 παρ. 1 ΠΚ. Για πράξεις που τελέστηκαν πριν από την 1.7.2019 εφαρμόζεται ο προϊσχύσας ΠΚ, εκτός αν ο ν. 4619/2019 είναι ευμενέστερος (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ). Για πράξεις που τελέστηκαν έως 30.6.2019 οι ρυθμίσεις μετατροπής σε χρηματική ποινή, αναστολής εκτέλεσης και απόλυσης υπό όρο διέπονται από το προϊσχύσαν δίκαιο (άρθρο 465 παρ. 1 ΠΚ, όπως ισχύει).]
Ενέργεια αλλοδαπής απόφασης
μορφή κατά ν. 4619/2019
[Διαχρονικό δίκαιο: Αρχική μορφή του άρθρου 103 ΠΚ, όπως δημοσιεύθηκε με τον ν. 4619/2019 (Α΄ 95/11.6.2019)· ο Ποινικός Κώδικας ισχύει από 1.7.2019 (άρθρο δεύτερο ν. 4619/2019, άρθρο 460 ΠΚ). Διέπει πράξεις που τελέστηκαν από 1.7.2019 έως 11.11.2021 (από 12.11.2021 ισχύει η μορφή του ν. 4855/2021), με την επιφύλαξη του άρθρου 2 παρ. 1 ΠΚ. Για πράξεις που τελέστηκαν πριν από την 1.7.2019 εφαρμόζεται ο προϊσχύσας ΠΚ, εκτός αν ο ν. 4619/2019 είναι ευμενέστερος (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ). Για πράξεις που τελέστηκαν έως 30.6.2019 οι ρυθμίσεις μετατροπής σε χρηματική ποινή, αναστολής εκτέλεσης και απόλυσης υπό όρο διέπονται από το προϊσχύσαν δίκαιο (άρθρο 465 παρ. 1 ΠΚ, όπως ισχύει).]
Δικαστικές δαπάνες, αποζημιώσεις και παρεπόμενες ποινές
μορφή κατά ν. 4619/2019
[Διαχρονικό δίκαιο: Αρχική μορφή του άρθρου 104 ΠΚ, όπως δημοσιεύθηκε με τον ν. 4619/2019 (Α΄ 95/11.6.2019)· ο Ποινικός Κώδικας ισχύει από 1.7.2019 (άρθρο δεύτερο ν. 4619/2019, άρθρο 460 ΠΚ). Διέπει πράξεις που τελέστηκαν από 1.7.2019 έως 11.11.2021 (από 12.11.2021 ισχύει η μορφή του ν. 4855/2021), με την επιφύλαξη του άρθρου 2 παρ. 1 ΠΚ. Για πράξεις που τελέστηκαν πριν από την 1.7.2019 εφαρμόζεται ο προϊσχύσας ΠΚ, εκτός αν ο ν. 4619/2019 είναι ευμενέστερος (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ). Για πράξεις που τελέστηκαν έως 30.6.2019 οι ρυθμίσεις μετατροπής σε χρηματική ποινή, αναστολής εκτέλεσης και απόλυσης υπό όρο διέπονται από το προϊσχύσαν δίκαιο (άρθρο 465 παρ. 1 ΠΚ, όπως ισχύει).]
Μετατροπή της φυλάκισης σε κοινωφελή εργασία
μορφή κατά ν. 4619/2019
[Διαχρονικό δίκαιο: Αρχική μορφή του άρθρου 104Α ΠΚ, όπως δημοσιεύθηκε με τον ν. 4619/2019 (Α΄ 95/11.6.2019)· ο Ποινικός Κώδικας ισχύει από 1.7.2019 (άρθρο δεύτερο ν. 4619/2019, άρθρο 460 ΠΚ). Διέπει πράξεις που τελέστηκαν από 1.7.2019 έως 17.11.2019 (από 18.11.2019 ισχύει η μορφή του ν. 4637/2019), με την επιφύλαξη του άρθρου 2 παρ. 1 ΠΚ. Για πράξεις που τελέστηκαν πριν από την 1.7.2019 εφαρμόζεται ο προϊσχύσας ΠΚ, εκτός αν ο ν. 4619/2019 είναι ευμενέστερος (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ). Η ισχύς του άρθρου ήταν ανασταλμένη από 9.8.2019 έως 22.2.2024, ως προς τη μετατροπή στερητικής της ελευθερίας ποινής σε κοινωφελή εργασία (ν. 4623/2019, Α΄ 134, άρθρο 98 παρ. 1· κατάργηση με το άρθρο 136 περ. γ΄ ν. 5090/2024, Α΄ 30, σε ισχύ από 23.2.2024). Για πράξεις που τελέστηκαν έως 30.6.2019 οι ρυθμίσεις μετατροπής σε χρηματική ποινή, αναστολής εκτέλεσης και απόλυσης υπό όρο διέπονται από το προϊσχύσαν δίκαιο (άρθρο 465 παρ. 1 ΠΚ, όπως ισχύει).]
Λόγοι δικαστικής άφεσης της ποινής
μορφή κατά ν. 4619/2019
[Διαχρονικό δίκαιο: Αρχική μορφή του άρθρου 104Β ΠΚ, όπως δημοσιεύθηκε με τον ν. 4619/2019 (Α΄ 95/11.6.2019)· ο Ποινικός Κώδικας ισχύει από 1.7.2019 (άρθρο δεύτερο ν. 4619/2019, άρθρο 460 ΠΚ). Διέπει πράξεις που τελέστηκαν από 1.7.2019 έως 11.11.2021 (από 12.11.2021 ισχύει η μορφή του ν. 4855/2021), με την επιφύλαξη του άρθρου 2 παρ. 1 ΠΚ. Για πράξεις που τελέστηκαν πριν από την 1.7.2019 εφαρμόζεται ο προϊσχύσας ΠΚ, εκτός αν ο ν. 4619/2019 είναι ευμενέστερος (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ).]
Έκτιση της ποινής στην κατοικία
μορφή κατά ν. 4619/2019
[Διαχρονικό δίκαιο: Αρχική μορφή του άρθρου 105 ΠΚ, όπως δημοσιεύθηκε με τον ν. 4619/2019 (Α΄ 95/11.6.2019)· ο Ποινικός Κώδικας ισχύει από 1.7.2019 (άρθρο δεύτερο ν. 4619/2019, άρθρο 460 ΠΚ). Διέπει πράξεις που τελέστηκαν από 1.7.2019 έως 11.11.2021 (από 12.11.2021 ισχύει η μορφή του ν. 4855/2021), με την επιφύλαξη του άρθρου 2 παρ. 1 ΠΚ. Για πράξεις που τελέστηκαν πριν από την 1.7.2019 εφαρμόζεται ο προϊσχύσας ΠΚ, εκτός αν ο ν. 4619/2019 είναι ευμενέστερος (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ). Για πράξεις που τελέστηκαν έως 30.6.2019 οι ρυθμίσεις μετατροπής σε χρηματική ποινή, αναστολής εκτέλεσης και απόλυσης υπό όρο διέπονται από το προϊσχύσαν δίκαιο (άρθρο 465 παρ. 1 ΠΚ, όπως ισχύει).] Ο τίτλος του έκτου κεφαλαίου του Γενικού Μέρους, «Η ΕΚΤΙΣΗ ΤΩΝ ΠΟΙΝΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΜΕΤΡΩΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ» στο ΦΕΚ Α΄ 95/11.6.2019, διορθώθηκε σε «Η ΕΚΤΙΣΗ ΤΩΝ ΠΟΙΝΩΝ» με την πράξη νομοθετικού περιεχομένου της 27.6.2019 (ΦΕΚ Α΄ 106, άρθρο 2 παρ. 2 περ. στ΄), πριν από την έναρξη ισχύος του Κώδικα (1.7.2019), και η διόρθωση επαναλήφθηκε με το άρθρο 95 περ. στ΄ του ν. 4623/2019 (ΦΕΚ Α΄ 134/9.8.2019).
Παροχή κοινωφελούς εργασίας
μορφή κατά ν. 4619/2019
[Διαχρονικό δίκαιο: Αρχική μορφή του άρθρου 105Α ΠΚ, όπως δημοσιεύθηκε με τον ν. 4619/2019 (Α΄ 95/11.6.2019)· ο Ποινικός Κώδικας ισχύει από 1.7.2019 (άρθρο δεύτερο ν. 4619/2019, άρθρο 460 ΠΚ). Διέπει πράξεις που τελέστηκαν από 1.7.2019 έως 11.11.2021 (από 12.11.2021 ισχύει η μορφή του ν. 4855/2021), με την επιφύλαξη του άρθρου 2 παρ. 1 ΠΚ. Για πράξεις που τελέστηκαν πριν από την 1.7.2019 εφαρμόζεται ο προϊσχύσας ΠΚ, εκτός αν ο ν. 4619/2019 είναι ευμενέστερος (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ). Η ισχύς του άρθρου ήταν ανασταλμένη από 9.8.2019 έως 22.2.2024 (ν. 4623/2019, Α΄ 134, άρθρο 98 παρ. 1· κατάργηση του άρθρου 98 με το άρθρο 136 περ. γ΄ ν. 5090/2024, Α΄ 30, σε ισχύ από 23.2.2024)· το άρθρο εφαρμόστηκε στην πράξη μόνο από 23.2.2024 έως 30.4.2024. Παραμένει ερμηνευτικό ζήτημα αν οι αναδιατυπώσεις των ν. 4855/2021 και ν. 4871/2021 ενεργοποίησαν τη ρύθμιση πριν από 23.2.2024. Για πράξεις που τελέστηκαν έως 30.6.2019 οι ρυθμίσεις μετατροπής σε χρηματική ποινή, αναστολής εκτέλεσης και απόλυσης υπό όρο διέπονται από το προϊσχύσαν δίκαιο (άρθρο 465 παρ. 1 ΠΚ, όπως ισχύει).]
Απόλυση υπό τον όρο της ανάκλησης
μορφή κατά ν. 4619/2019
[Διαχρονικό δίκαιο: Αρχική μορφή του άρθρου 105Β ΠΚ, όπως δημοσιεύθηκε με τον ν. 4619/2019 (Α΄ 95/11.6.2019)· ο Ποινικός Κώδικας ισχύει από 1.7.2019 (άρθρο δεύτερο ν. 4619/2019, άρθρο 460 ΠΚ). Διέπει πράξεις που τελέστηκαν από 1.7.2019 έως 11.11.2021 (από 12.11.2021 ισχύει η μορφή του ν. 4855/2021), με την επιφύλαξη του άρθρου 2 παρ. 1 ΠΚ. Για πράξεις που τελέστηκαν πριν από την 1.7.2019 εφαρμόζεται ο προϊσχύσας ΠΚ, εκτός αν ο ν. 4619/2019 είναι ευμενέστερος (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ). Για πράξεις που τελέστηκαν έως 30.6.2019 οι ρυθμίσεις μετατροπής σε χρηματική ποινή, αναστολής εκτέλεσης και απόλυσης υπό όρο διέπονται από το προϊσχύσαν δίκαιο (άρθρο 465 παρ. 1 ΠΚ, όπως ισχύει).]
Προϋποθέσεις για τη χορήγηση της απόλυσης
μορφή κατά ν. 4619/2019
[Διαχρονικό δίκαιο: Αρχική μορφή του άρθρου 106 ΠΚ, όπως δημοσιεύθηκε με τον ν. 4619/2019 (Α΄ 95/11.6.2019)· ο Ποινικός Κώδικας ισχύει από 1.7.2019 (άρθρο δεύτερο ν. 4619/2019, άρθρο 460 ΠΚ). Διέπει πράξεις που τελέστηκαν από 1.7.2019 έως 11.11.2021 (από 12.11.2021 ισχύει η μορφή του ν. 4855/2021), με την επιφύλαξη του άρθρου 2 παρ. 1 ΠΚ. Για πράξεις που τελέστηκαν πριν από την 1.7.2019 εφαρμόζεται ο προϊσχύσας ΠΚ, εκτός αν ο ν. 4619/2019 είναι ευμενέστερος (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ). Για πράξεις που τελέστηκαν έως 30.6.2019 οι ρυθμίσεις μετατροπής σε χρηματική ποινή, αναστολής εκτέλεσης και απόλυσης υπό όρο διέπονται από το προϊσχύσαν δίκαιο (άρθρο 465 παρ. 1 ΠΚ, όπως ισχύει).]
Ανάκληση της απόλυσης
μορφή κατά ν. 4619/2019
[Διαχρονικό δίκαιο: Αρχική μορφή του άρθρου 107 ΠΚ, όπως δημοσιεύθηκε με τον ν. 4619/2019 (Α΄ 95/11.6.2019)· ο Ποινικός Κώδικας ισχύει από 1.7.2019 (άρθρο δεύτερο ν. 4619/2019, άρθρο 460 ΠΚ). Διέπει πράξεις που τελέστηκαν από 1.7.2019 έως 11.11.2021 (από 12.11.2021 ισχύει η μορφή του ν. 4855/2021), με την επιφύλαξη του άρθρου 2 παρ. 1 ΠΚ. Για πράξεις που τελέστηκαν πριν από την 1.7.2019 εφαρμόζεται ο προϊσχύσας ΠΚ, εκτός αν ο ν. 4619/2019 είναι ευμενέστερος (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ). Για πράξεις που τελέστηκαν έως 30.6.2019 οι ρυθμίσεις μετατροπής σε χρηματική ποινή, αναστολής εκτέλεσης και απόλυσης υπό όρο διέπονται από το προϊσχύσαν δίκαιο (άρθρο 465 παρ. 1 ΠΚ, όπως ισχύει).]
Άρση της απόλυσης
μορφή κατά ν. 4619/2019
[Διαχρονικό δίκαιο: Αρχική μορφή του άρθρου 108 ΠΚ, όπως δημοσιεύθηκε με τον ν. 4619/2019 (Α΄ 95/11.6.2019)· ο Ποινικός Κώδικας ισχύει από 1.7.2019 (άρθρο δεύτερο ν. 4619/2019, άρθρο 460 ΠΚ). Διέπει πράξεις που τελέστηκαν από 1.7.2019 έως 11.11.2021 (από 12.11.2021 ισχύει η μορφή του ν. 4855/2021), με την επιφύλαξη του άρθρου 2 παρ. 1 ΠΚ. Για πράξεις που τελέστηκαν πριν από την 1.7.2019 εφαρμόζεται ο προϊσχύσας ΠΚ, εκτός αν ο ν. 4619/2019 είναι ευμενέστερος (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ). Για πράξεις που τελέστηκαν έως 30.6.2019 οι ρυθμίσεις μετατροπής σε χρηματική ποινή, αναστολής εκτέλεσης και απόλυσης υπό όρο διέπονται από το προϊσχύσαν δίκαιο (άρθρο 465 παρ. 1 ΠΚ, όπως ισχύει).]
Συνέπειες της μη ανάκλησης και άρσης
μορφή κατά ν. 4619/2019
[Διαχρονικό δίκαιο: Αρχική μορφή του άρθρου 109 ΠΚ, όπως δημοσιεύθηκε με τον ν. 4619/2019 (Α΄ 95/11.6.2019)· ο Ποινικός Κώδικας ισχύει από 1.7.2019 (άρθρο δεύτερο ν. 4619/2019, άρθρο 460 ΠΚ). Διέπει πράξεις που τελέστηκαν από 1.7.2019 έως 11.11.2021 (από 12.11.2021 ισχύει η μορφή του ν. 4855/2021), με την επιφύλαξη του άρθρου 2 παρ. 1 ΠΚ. Για πράξεις που τελέστηκαν πριν από την 1.7.2019 εφαρμόζεται ο προϊσχύσας ΠΚ, εκτός αν ο ν. 4619/2019 είναι ευμενέστερος (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ). Για πράξεις που τελέστηκαν έως 30.6.2019 οι ρυθμίσεις μετατροπής σε χρηματική ποινή, αναστολής εκτέλεσης και απόλυσης υπό όρο διέπονται από το προϊσχύσαν δίκαιο (άρθρο 465 παρ. 1 ΠΚ, όπως ισχύει).]
Διαδικασία για τη χορήγηση και την ανάκληση της απόλυσης
μορφή κατά ν. 4619/2019
[Διαχρονικό δίκαιο: Αρχική μορφή του άρθρου 110 ΠΚ, όπως δημοσιεύθηκε με τον ν. 4619/2019 (Α΄ 95/11.6.2019)· ο Ποινικός Κώδικας ισχύει από 1.7.2019 (άρθρο δεύτερο ν. 4619/2019, άρθρο 460 ΠΚ). Διέπει πράξεις που τελέστηκαν από 1.7.2019 έως 11.11.2021 (από 12.11.2021 ισχύει η μορφή του ν. 4855/2021), με την επιφύλαξη του άρθρου 2 παρ. 1 ΠΚ. Για πράξεις που τελέστηκαν πριν από την 1.7.2019 εφαρμόζεται ο προϊσχύσας ΠΚ, εκτός αν ο ν. 4619/2019 είναι ευμενέστερος (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ). Για πράξεις που τελέστηκαν έως 30.6.2019 οι ρυθμίσεις μετατροπής σε χρηματική ποινή, αναστολής εκτέλεσης και απόλυσης υπό όρο διέπονται από το προϊσχύσαν δίκαιο (άρθρο 465 παρ. 1 ΠΚ, όπως ισχύει).]
Απόλυση υπό τον όρο της κατ’ οίκον έκτισης της ποινής με ηλεκτρονική επιτήρηση
μορφή κατά ν. 4619/2019
Αρχική διατύπωση του ν. 4619/2019 (ΦΕΚ Α΄ 95/11.6.2019), σε ισχύ από 1.7.2019 έως 17.11.2019. Πράξεις που τελέστηκαν πριν από 1.7.2019 κρίνονται με το προϊσχύσαν δίκαιο, εκτός αν ο νέος Κώδικας είναι ηπιότερος (ΠΚ 2 παρ. 1, ΠΚ 460-461)· για πράξεις που κρίνονται υπό μεταγενέστερη διατύπωση ισχύει η σύγκριση του ΠΚ 2 παρ. 1. Ισχύουν επίσης, κατά το διάστημα αυτό, οι εξής ρυθμίσεις που δεν μεταβάλλουν το κείμενο: ΠΚ 465 παρ. 1: για πράξεις που τελέστηκαν έως 30.6.2019 εφαρμόζονται οι διατάξεις του προϊσχύσαντος ΠΚ περί μετατροπής, αναστολής και απόλυσης υπό όρο.
Αναστολή της παραγραφής
μορφή κατά ν. 4619/2019
Αρχική διατύπωση του ν. 4619/2019 (ΦΕΚ Α΄ 95/11.6.2019), σε ισχύ από 1.7.2019 έως 11.11.2021. Πράξεις που τελέστηκαν πριν από 1.7.2019 κρίνονται με το προϊσχύσαν δίκαιο, εκτός αν ο νέος Κώδικας είναι ηπιότερος (ΠΚ 2 παρ. 1, ΠΚ 460-461)· για πράξεις που κρίνονται υπό μεταγενέστερη διατύπωση ισχύει η σύγκριση του ΠΚ 2 παρ. 1. Ισχύουν επίσης, κατά το διάστημα αυτό, οι εξής ρυθμίσεις που δεν μεταβάλλουν το κείμενο: παρέκκλιση από τα χρονικά όρια του ΠΚ 113 παρ. 2 για ρύθμιση οφειλών ν. 4152/2013 (ν. 4646/2019 άρθρο 43, από 12.12.2019)· παρέκκλιση κατά την αναστολή δίωξης (ν. 4738/2020 άρθρα 18, 23, 60, από 1.1.2021)· παρέκκλιση από το όριο του πρώτου εδαφίου της παρ. 2 (ν. 4745/2020 άρθρα 32-33, από 6.11.2020).
Μη υποβολή έγκλησης ή δήλωση παραίτησης από το δικαίωμα της έγκλησης
μορφή κατά ν. 4619/2019
Αρχική διατύπωση του ν. 4619/2019 (ΦΕΚ Α΄ 95/11.6.2019), σε ισχύ από 1.7.2019 έως 30.4.2024. Πράξεις που τελέστηκαν πριν από 1.7.2019 κρίνονται με το προϊσχύσαν δίκαιο, εκτός αν ο νέος Κώδικας είναι ηπιότερος (ΠΚ 2 παρ. 1, ΠΚ 460-461)· για πράξεις που κρίνονται υπό μεταγενέστερη διατύπωση ισχύει η σύγκριση του ΠΚ 2 παρ. 1.
Έναρξη του χρόνου παραγραφής των ποινών
μορφή κατά ν. 4619/2019
Αρχική διατύπωση του ν. 4619/2019 (ΦΕΚ Α΄ 95/11.6.2019), σε ισχύ από 1.7.2019 έως 11.11.2021. Πράξεις που τελέστηκαν πριν από 1.7.2019 κρίνονται με το προϊσχύσαν δίκαιο, εκτός αν ο νέος Κώδικας είναι ηπιότερος (ΠΚ 2 παρ. 1, ΠΚ 460-461)· για πράξεις που κρίνονται υπό μεταγενέστερη διατύπωση ισχύει η σύγκριση του ΠΚ 2 παρ. 1.
Αναμορφωτικά μέτρα
μορφή κατά ν. 4619/2019
Αρχική διατύπωση του ν. 4619/2019 (ΦΕΚ Α΄ 95/11.6.2019), σε ισχύ από 1.7.2019 έως 30.6.2024. Πράξεις που τελέστηκαν πριν από 1.7.2019 κρίνονται με το προϊσχύσαν δίκαιο, εκτός αν ο νέος Κώδικας είναι ηπιότερος (ΠΚ 2 παρ. 1, ΠΚ 460-461)· για πράξεις που κρίνονται υπό μεταγενέστερη διατύπωση ισχύει η σύγκριση του ΠΚ 2 παρ. 1. Ισχύουν επίσης, κατά το διάστημα αυτό, οι εξής ρυθμίσεις που δεν μεταβάλλουν το κείμενο: αναστολή ισχύος των διατάξεων περί κοινωφελούς εργασίας 9.8.2019-22.2.2024 (ν. 4623/2019 άρθρο 98).
Θεραπευτικά μέτρα
μορφή κατά ν. 4619/2019
Αρχική διατύπωση του ν. 4619/2019 (ΦΕΚ Α΄ 95/11.6.2019), σε ισχύ από 1.7.2019 έως 16.2.2023. Πράξεις που τελέστηκαν πριν από 1.7.2019 κρίνονται με το προϊσχύσαν δίκαιο, εκτός αν ο νέος Κώδικας είναι ηπιότερος (ΠΚ 2 παρ. 1, ΠΚ 460-461)· για πράξεις που κρίνονται υπό μεταγενέστερη διατύπωση ισχύει η σύγκριση του ΠΚ 2 παρ. 1.
Μεταβολή ή άρση μέτρων
μορφή κατά ν. 4619/2019
Αρχική διατύπωση του ν. 4619/2019 (ΦΕΚ Α΄ 95/11.6.2019), σε ισχύ από 1.7.2019 έως 28.1.2025. Πράξεις που τελέστηκαν πριν από 1.7.2019 κρίνονται με το προϊσχύσαν δίκαιο, εκτός αν ο νέος Κώδικας είναι ηπιότερος (ΠΚ 2 παρ. 1, ΠΚ 460-461)· για πράξεις που κρίνονται υπό μεταγενέστερη διατύπωση ισχύει η σύγκριση του ΠΚ 2 παρ. 1.
Περιορισμός σε ειδικό κατάστημα κράτησης νέων
μορφή κατά ν. 4619/2019
Η διατύπωση του ΦΕΚ Α΄ 95/11.6.2019 διορθώθηκε με την πράξη νομοθετικού περιεχομένου (ΠΝΠ) της 27.6.2019 (ΦΕΚ Α΄ 106/27.6.2019) πριν από την έναρξη ισχύος του Κώδικα (1.7.2019) και δεν εφαρμόστηκε ποτέ· παρατίθεται η διατύπωση που ίσχυσε από 1.7.2019. Διατύπωση που προέκυψε με την ΠΝΠ της 27.6.2019 (ΦΕΚ Α΄ 106/27.6.2019) (άρθρο 2 παρ. 2 ζ΄), σε ισχύ από 1.7.2019 έως 30.4.2024. Διέπει τις πράξεις που τελέστηκαν κατά το διάστημα αυτό· όταν η πράξη κρίνεται ή εκτελείται κατά χρόνο που ισχύει άλλη διατύπωση, ισχύει η σύγκριση του άρθρου 2 παρ. 1 ΠΚ (εφαρμογή της ηπιότερης διάταξης). Σε σχέση με την προηγούμενη διατύπωση η μεταβολή είναι ουδέτερη: διαγράφεται παραπομπή σε μέτρο που δεν προβλέπεται από τον Κώδικα (έκτιση της ποινής στην κατοικία σε συνδυασμό με αναμορφωτικά ή θεραπευτικά μέτρα)· η υποχρέωση ειδικής αιτιολογίας παραμένει. Η ίδια διόρθωση επαναλαμβάνεται από 9.8.2019 με το άρθρο 95 ζ) του ν. 4623/2019 (ΦΕΚ Α΄ 134)· επειδή η φράση είχε ήδη διαγραφεί, η διάταξη του ν. 4623/2019 δεν παράγει νέα διατύπωση. Αν η ΠΝΠ δεν είχε κυρωθεί ή είχε καταπέσει, η διόρθωση ισχύει πάντως από 9.8.2019 με το ίδιο περιεχόμενο. Ο κυρωτικός νόμος της ΠΝΠ δεν έχει εντοπιστεί στα ΦΕΚ που εξετάστηκαν· ο ν. 4621/2019 (άρθρο 2 §1, ΦΕΚ Α΄ 128/31.7.2019) αντιμετωπίζει την ΠΝΠ ως εν ισχύι.
Αντικατάσταση του περιορισμού σε ειδικό κατάστημα κράτησης νέων
μορφή κατά ν. 4619/2019
Αρχική διατύπωση του ν. 4619/2019 (ΦΕΚ Α΄ 95/11.6.2019), σε ισχύ από 1.7.2019 έως 30.4.2024. Πράξεις που τελέστηκαν πριν από 1.7.2019 κρίνονται με το προϊσχύσαν δίκαιο, εκτός αν ο νέος Κώδικας είναι ηπιότερος (ΠΚ 2 παρ. 1, ΠΚ 460-461)· για πράξεις που κρίνονται υπό μεταγενέστερη διατύπωση ισχύει η σύγκριση του ΠΚ 2 παρ. 1. Ισχύουν επίσης, κατά το διάστημα αυτό, οι εξής ρυθμίσεις που δεν μεταβάλλουν το κείμενο: αναστολή ισχύος των διατάξεων περί κοινωφελούς εργασίας 9.8.2019-22.2.2024 (ν. 4623/2019 άρθρο 98).
Απόλυση υπό όρο
μορφή κατά ν. 4619/2019
Αρχική διατύπωση του ν. 4619/2019 (ΦΕΚ Α΄ 95/11.6.2019), σε ισχύ από 1.7.2019 έως 11.11.2021. Πράξεις που τελέστηκαν πριν από 1.7.2019 κρίνονται με το προϊσχύσαν δίκαιο, εκτός αν ο νέος Κώδικας είναι ηπιότερος (ΠΚ 2 παρ. 1, ΠΚ 460-461)· για πράξεις που κρίνονται υπό μεταγενέστερη διατύπωση ισχύει η σύγκριση του ΠΚ 2 παρ. 1. Ισχύουν επίσης, κατά το διάστημα αυτό, οι εξής ρυθμίσεις που δεν μεταβάλλουν το κείμενο: ΠΚ 465 παρ. 1: για πράξεις έως 30.6.2019 εφαρμόζεται το προϊσχύσαν δίκαιο περί απόλυσης υπό όρο.
Απόλυση υπό τον όρο του κατ’ οίκον περιορισμού με ηλεκτρονική επιτήρηση
μορφή κατά ν. 4619/2019
Αρχική διατύπωση του ν. 4619/2019 (ΦΕΚ Α΄ 95/11.6.2019), σε ισχύ από 1.7.2019 έως 11.11.2021. Πράξεις που τελέστηκαν πριν από 1.7.2019 κρίνονται με το προϊσχύσαν δίκαιο, εκτός αν ο νέος Κώδικας είναι ηπιότερος (ΠΚ 2 παρ. 1, ΠΚ 460-461)· για πράξεις που κρίνονται υπό μεταγενέστερη διατύπωση ισχύει η σύγκριση του ΠΚ 2 παρ. 1. Ισχύουν επίσης, κατά το διάστημα αυτό, οι εξής ρυθμίσεις που δεν μεταβάλλουν το κείμενο: ΠΚ 465 παρ. 1: για πράξεις έως 30.6.2019 εφαρμόζεται το προϊσχύσαν δίκαιο περί απόλυσης υπό όρο.
Εκδίκαση μετά τη συμπλήρωση του δέκατου όγδοου έτους
μορφή κατά ν. 4619/2019
Αρχική διατύπωση του ν. 4619/2019 (ΦΕΚ Α΄ 95/11.6.2019), σε ισχύ από 1.7.2019 έως 28.1.2025. Πράξεις που τελέστηκαν πριν από 1.7.2019 κρίνονται με το προϊσχύσαν δίκαιο, εκτός αν ο νέος Κώδικας είναι ηπιότερος (ΠΚ 2 παρ. 1, ΠΚ 460-461)· για πράξεις που κρίνονται υπό μεταγενέστερη διατύπωση ισχύει η σύγκριση του ΠΚ 2 παρ. 1.
Συρροή
μορφή κατά ν. 4619/2019
Η διατύπωση του ΦΕΚ Α΄ 95/11.6.2019 διορθώθηκε με την πράξη νομοθετικού περιεχομένου (ΠΝΠ) της 27.6.2019 (ΦΕΚ Α΄ 106/27.6.2019) πριν από την έναρξη ισχύος του Κώδικα (1.7.2019) και δεν εφαρμόστηκε ποτέ· παρατίθεται η διατύπωση που ίσχυσε από 1.7.2019. Διατύπωση που προέκυψε με την ΠΝΠ της 27.6.2019 (ΦΕΚ Α΄ 106/27.6.2019) (άρθρο 2 παρ. 2 η΄), σε ισχύ από 1.7.2019, χωρίς μεταγενέστερη τροποποίηση έως 8.10.2026. Διέπει τις πράξεις που τελέστηκαν κατά το διάστημα αυτό· όταν η πράξη κρίνεται ή εκτελείται κατά χρόνο που ισχύει άλλη διατύπωση, ισχύει η σύγκριση του άρθρου 2 παρ. 1 ΠΚ (εφαρμογή της ηπιότερης διάταξης). Σε σχέση με την προηγούμενη διατύπωση η μεταβολή είναι ουδέτερη: διόρθωση παραπομπής στο άρθρο 133 («περίπτ. α’» αντί «παρ. 1 στοιχείο α΄»). Το άρθρο 95 η) του ν. 4623/2019 (ΦΕΚ Α΄ 134/9.8.2019) επαναλαμβάνει τη διόρθωση με διατύπωση «133 περίπτωση α΄»· επειδή η αντικαταστατέα φράση είχε ήδη αντικατασταθεί, δεν παράγεται νέα διατύπωση και ισχύει η διατύπωση της ΠΝΠ. Αν η ΠΝΠ δεν είχε κυρωθεί ή είχε καταπέσει, από 9.8.2019 θα ίσχυε η διατύπωση «133 περίπτωση α΄». Ο κυρωτικός νόμος της ΠΝΠ δεν έχει εντοπιστεί στα ΦΕΚ που εξετάστηκαν· ο ν. 4621/2019 (άρθρο 2 §1, ΦΕΚ Α΄ 128/31.7.2019) αντιμετωπίζει την ΠΝΠ ως εν ισχύι.
Νεαροί ενήλικες
μορφή κατά ν. 4619/2019
Αρχική διατύπωση του ν. 4619/2019 (ΦΕΚ Α΄ 95/11.6.2019), σε ισχύ από 1.7.2019 έως 30.4.2024. Πράξεις που τελέστηκαν πριν από 1.7.2019 κρίνονται με το προϊσχύσαν δίκαιο, εκτός αν ο νέος Κώδικας είναι ηπιότερος (ΠΚ 2 παρ. 1, ΠΚ 460-461)· για πράξεις που κρίνονται υπό μεταγενέστερη διατύπωση ισχύει η σύγκριση του ΠΚ 2 παρ. 1.
Εσχάτη προδοσία
μορφή κατά ν. 4619/2019
Αρχική διατύπωση του ν. 4619/2019 (ΦΕΚ Α΄ 95/11.6.2019), σε ισχύ από 1.7.2019 έως 11.11.2021. Πράξεις που τελέστηκαν πριν από 1.7.2019 κρίνονται με το προϊσχύσαν δίκαιο, εκτός αν ο νέος Κώδικας είναι ηπιότερος (ΠΚ 2 παρ. 1, ΠΚ 460-461)· για πράξεις που κρίνονται υπό μεταγενέστερη διατύπωση ισχύει η σύγκριση του ΠΚ 2 παρ. 1.
Βασανιστήρια
μορφή κατά ν. 4619/2019
Αρχική διατύπωση του ν. 4619/2019 (ΦΕΚ Α΄ 95/11.6.2019), σε ισχύ από 1.7.2019 έως 17.11.2019. Πράξεις που τελέστηκαν πριν από 1.7.2019 κρίνονται με το προϊσχύσαν δίκαιο, εκτός αν ο νέος Κώδικας είναι ηπιότερος (ΠΚ 2 παρ. 1, ΠΚ 460-461)· για πράξεις που κρίνονται υπό μεταγενέστερη διατύπωση ισχύει η σύγκριση του ΠΚ 2 παρ. 1.
Έκθεση σε κίνδυνο αντιποίνων από αμέλεια
μορφή κατά ν. 4619/2019
Αρχική διατύπωση του ν. 4619/2019 (ΦΕΚ Α΄ 95/11.6.2019), σε ισχύ από 1.7.2019 έως 17.11.2019. Πράξεις που τελέστηκαν πριν από 1.7.2019 κρίνονται με το προϊσχύσαν δίκαιο, εκτός αν ο νέος Κώδικας είναι ηπιότερος (ΠΚ 2 παρ. 1, ΠΚ 460-461)· για πράξεις που κρίνονται υπό μεταγενέστερη διατύπωση ισχύει η σύγκριση του ΠΚ 2 παρ. 1. Ισχύουν επίσης, κατά το διάστημα αυτό, οι εξής ρυθμίσεις που δεν μεταβάλλουν το κείμενο: αναστολή ισχύος των διατάξεων περί κοινωφελούς εργασίας 9.8.2019-22.2.2024 (ν. 4623/2019 άρθρο 98).
Παραβάσεις κανονισμών της Ε.Ε.
μορφή κατά ν. 4619/2019
Αρχική διατύπωση του ν. 4619/2019 (ΦΕΚ Α΄ 95/11.6.2019), σε ισχύ από 1.7.2019 έως 17.11.2019. Πράξεις που τελέστηκαν πριν από 1.7.2019 κρίνονται με το προϊσχύσαν δίκαιο, εκτός αν ο νέος Κώδικας είναι ηπιότερος (ΠΚ 2 παρ. 1, ΠΚ 460-461)· για πράξεις που κρίνονται υπό μεταγενέστερη διατύπωση ισχύει η σύγκριση του ΠΚ 2 παρ. 1.
Δωροληψία πολιτικών προσώπων
μορφή κατά ν. 4619/2019
Αρχική διατύπωση του ν. 4619/2019 (ΦΕΚ Α΄ 95/11.6.2019), σε ισχύ από 1.7.2019 έως 17.11.2019. Πράξεις που τελέστηκαν πριν από 1.7.2019 κρίνονται με το προϊσχύσαν δίκαιο, εκτός αν ο νέος Κώδικας είναι ηπιότερος (ΠΚ 2 παρ. 1, ΠΚ 460-461)· για πράξεις που κρίνονται υπό μεταγενέστερη διατύπωση ισχύει η σύγκριση του ΠΚ 2 παρ. 1.
Δωροδοκία πολιτικών προσώπων
μορφή κατά ν. 4619/2019
Αρχική διατύπωση του ν. 4619/2019 (ΦΕΚ Α΄ 95/11.6.2019), σε ισχύ από 1.7.2019 έως 17.11.2019. Πράξεις που τελέστηκαν πριν από 1.7.2019 κρίνονται με το προϊσχύσαν δίκαιο, εκτός αν ο νέος Κώδικας είναι ηπιότερος (ΠΚ 2 παρ. 1, ΠΚ 460-461)· για πράξεις που κρίνονται υπό μεταγενέστερη διατύπωση ισχύει η σύγκριση του ΠΚ 2 παρ. 1.
Διατάραξη της λειτουργίας υπηρεσίας
μορφή κατά ν. 4619/2019
Αρχική διατύπωση του ν. 4619/2019 (ΦΕΚ Α΄ 95/11.6.2019), σε ισχύ από 1.7.2019 έως 17.11.2019. Πράξεις που τελέστηκαν πριν από 1.7.2019 κρίνονται με το προϊσχύσαν δίκαιο, εκτός αν ο νέος Κώδικας είναι ηπιότερος (ΠΚ 2 παρ. 1, ΠΚ 460-461)· για πράξεις που κρίνονται υπό μεταγενέστερη διατύπωση ισχύει η σύγκριση του ΠΚ 2 παρ. 1.
Απείθεια
μορφή κατά ν. 4619/2019
Η διατύπωση του ΦΕΚ Α΄ 95/11.6.2019 διορθώθηκε με την πράξη νομοθετικού περιεχομένου (ΠΝΠ) της 27.6.2019 (ΦΕΚ Α΄ 106/27.6.2019) πριν από την έναρξη ισχύος του Κώδικα (1.7.2019) και δεν εφαρμόστηκε ποτέ· παρατίθεται η διατύπωση που ίσχυσε από 1.7.2019. Διατύπωση που προέκυψε με την ΠΝΠ της 27.6.2019 (ΦΕΚ Α΄ 106/27.6.2019) (άρθρο 2 παρ. 2 θ΄), σε ισχύ από 1.7.2019, χωρίς μεταγενέστερη τροποποίηση έως 8.10.2026. Διέπει τις πράξεις που τελέστηκαν κατά το διάστημα αυτό· όταν η πράξη κρίνεται ή εκτελείται κατά χρόνο που ισχύει άλλη διατύπωση, ισχύει η σύγκριση του άρθρου 2 παρ. 1 ΠΚ (εφαρμογή της ηπιότερης διάταξης). Σε σχέση με την προηγούμενη διατύπωση η μεταβολή είναι ουδέτερη: διόρθωση παραπομπής στο άρθρο 13 («περίπτ. α’» αντί «παρ. α΄,»). Το άρθρο 95 θ) του ν. 4623/2019 (ΦΕΚ Α΄ 134/9.8.2019) επαναλαμβάνει τη διόρθωση· επειδή η αντικαταστατέα φράση είχε ήδη αντικατασταθεί δεν παράγεται νέα διατύπωση. Ο κυρωτικός νόμος της ΠΝΠ δεν έχει εντοπιστεί στα ΦΕΚ που εξετάστηκαν· ο ν. 4621/2019 (άρθρο 2 §1, ΦΕΚ Α΄ 128/31.7.2019) αντιμετωπίζει την ΠΝΠ ως εν ισχύι.
Παραβίαση δικαστικών αποφάσεων
μορφή κατά ν. 4619/2019
Αρχική διατύπωση του ν. 4619/2019 (ΦΕΚ Α΄ 95/11.6.2019), σε ισχύ από 1.7.2019 έως 17.11.2019. Πράξεις που τελέστηκαν πριν από 1.7.2019 κρίνονται με το προϊσχύσαν δίκαιο, εκτός αν ο νέος Κώδικας είναι ηπιότερος (ΠΚ 2 παρ. 1, ΠΚ 460-461)· για πράξεις που κρίνονται υπό μεταγενέστερη διατύπωση ισχύει η σύγκριση του ΠΚ 2 παρ. 1.
Απόδραση κρατουμένου
μορφή κατά ν. 4619/2019
Αρχική διατύπωση του ν. 4619/2019 (ΦΕΚ Α΄ 95/11.6.2019), σε ισχύ από 1.7.2019 έως 17.11.2019. Πράξεις που τελέστηκαν πριν από 1.7.2019 κρίνονται με το προϊσχύσαν δίκαιο, εκτός αν ο νέος Κώδικας είναι ηπιότερος (ΠΚ 2 παρ. 1, ΠΚ 460-461)· για πράξεις που κρίνονται υπό μεταγενέστερη διατύπωση ισχύει η σύγκριση του ΠΚ 2 παρ. 1.
Παραβίαση περιορισμών διαμονής
μορφή κατά ν. 4619/2019
Αρχική διατύπωση του ν. 4619/2019 (ΦΕΚ Α΄ 95/11.6.2019), σε ισχύ από 1.7.2019 έως 30.4.2024. Πράξεις που τελέστηκαν πριν από 1.7.2019 κρίνονται με το προϊσχύσαν δίκαιο, εκτός αν ο νέος Κώδικας είναι ηπιότερος (ΠΚ 2 παρ. 1, ΠΚ 460-461)· για πράξεις που κρίνονται υπό μεταγενέστερη διατύπωση ισχύει η σύγκριση του ΠΚ 2 παρ. 1. το άρθρο (και το 182Α) του προϊσχύσαντος Κώδικα δεν περιλήφθηκε στον νέο Κώδικα και ο αριθμός 182 παρέμεινε κενός έως τις 30.4.2024· ο νέος ΠΚ 182 του ν. 5090/2024 είναι νέα ρύθμιση και όχι αναβίωση του παλαιού κειμένου
Διέγερση σε διάπραξη εγκλημάτων, βιαιοπραγίες ή διχόνοια
μορφή κατά ν. 4619/2019
Αρχική διατύπωση του ν. 4619/2019 (ΦΕΚ Α΄ 95/11.6.2019), σε ισχύ από 1.7.2019 έως 28.1.2025. Πράξεις που τελέστηκαν πριν από 1.7.2019 κρίνονται με το προϊσχύσαν δίκαιο, εκτός αν ο νέος Κώδικας είναι ηπιότερος (ΠΚ 2 παρ. 1, ΠΚ 460-461)· για πράξεις που κρίνονται υπό μεταγενέστερη διατύπωση ισχύει η σύγκριση του ΠΚ 2 παρ. 1.
Πρόκληση και προσφορά για την τέλεση εγκλήματος
μορφή κατά ν. 4619/2019
Αρχική διατύπωση του ν. 4619/2019 (ΦΕΚ Α΄ 95/11.6.2019), σε ισχύ από 1.7.2019 έως 30.4.2024. Πράξεις που τελέστηκαν πριν από 1.7.2019 κρίνονται με το προϊσχύσαν δίκαιο, εκτός αν ο νέος Κώδικας είναι ηπιότερος (ΠΚ 2 παρ. 1, ΠΚ 460-461)· για πράξεις που κρίνονται υπό μεταγενέστερη διατύπωση ισχύει η σύγκριση του ΠΚ 2 παρ. 1. Ισχύουν επίσης, κατά το διάστημα αυτό, οι εξής ρυθμίσεις που δεν μεταβάλλουν το κείμενο: αναστολή ισχύος των διατάξεων περί κοινωφελούς εργασίας 9.8.2019-22.2.2024 (ν. 4623/2019 άρθρο 98).
Εγκληματική οργάνωση
μορφή κατά ν. 4619/2019
Αρχική διατύπωση του ν. 4619/2019 (ΦΕΚ Α΄ 95/11.6.2019), σε ισχύ από 1.7.2019 έως 17.11.2019. Πράξεις που τελέστηκαν πριν από 1.7.2019 κρίνονται με το προϊσχύσαν δίκαιο, εκτός αν ο νέος Κώδικας είναι ηπιότερος (ΠΚ 2 παρ. 1, ΠΚ 460-461)· για πράξεις που κρίνονται υπό μεταγενέστερη διατύπωση ισχύει η σύγκριση του ΠΚ 2 παρ. 1.
Τρομοκρατικές πράξεις – Τρομοκρατική οργάνωση
μορφή κατά ν. 4619/2019
Αρχική διατύπωση του ν. 4619/2019 (ΦΕΚ Α΄ 95/11.6.2019), σε ισχύ από 1.7.2019 έως 17.11.2019. Πράξεις που τελέστηκαν πριν από 1.7.2019 κρίνονται με το προϊσχύσαν δίκαιο, εκτός αν ο νέος Κώδικας είναι ηπιότερος (ΠΚ 2 παρ. 1, ΠΚ 460-461)· για πράξεις που κρίνονται υπό μεταγενέστερη διατύπωση ισχύει η σύγκριση του ΠΚ 2 παρ. 1.
Αξιόποινη υποστήριξη
μορφή κατά ν. 4619/2019
Αρχική διατύπωση του ν. 4619/2019 (ΦΕΚ Α΄ 95/11.6.2019), σε ισχύ από 1.7.2019 έως 17.11.2019. Πράξεις που τελέστηκαν πριν από 1.7.2019 κρίνονται με το προϊσχύσαν δίκαιο, εκτός αν ο νέος Κώδικας είναι ηπιότερος (ΠΚ 2 παρ. 1, ΠΚ 460-461)· για πράξεις που κρίνονται υπό μεταγενέστερη διατύπωση ισχύει η σύγκριση του ΠΚ 2 παρ. 1.
Ευνοϊκά μέτρα
μορφή κατά ν. 4619/2019
Αρχική διατύπωση του ν. 4619/2019 (ΦΕΚ Α΄ 95/11.6.2019), σε ισχύ από 1.7.2019 έως 20.3.2025. Πράξεις που τελέστηκαν πριν από 1.7.2019 κρίνονται με το προϊσχύσαν δίκαιο, εκτός αν ο νέος Κώδικας είναι ηπιότερος (ΠΚ 2 παρ. 1, ΠΚ 460-461)· για πράξεις που κρίνονται υπό μεταγενέστερη διατύπωση ισχύει η σύγκριση του ΠΚ 2 παρ. 1.
Διασπορά ψευδών ειδήσεων
μορφή κατά ν. 4619/2019
Αρχική διατύπωση του ν. 4619/2019 (ΦΕΚ Α΄ 95/11.6.2019), σε ισχύ από 1.7.2019 έως 11.11.2021. Πράξεις που τελέστηκαν πριν από 1.7.2019 κρίνονται με το προϊσχύσαν δίκαιο, εκτός αν ο νέος Κώδικας είναι ηπιότερος (ΠΚ 2 παρ. 1, ΠΚ 460-461)· για πράξεις που κρίνονται υπό μεταγενέστερη διατύπωση ισχύει η σύγκριση του ΠΚ 2 παρ. 1. Ισχύουν επίσης, κατά το διάστημα αυτό, οι εξής ρυθμίσεις που δεν μεταβάλλουν το κείμενο: αναστολή ισχύος των διατάξεων περί κοινωφελούς εργασίας 9.8.2019-22.2.2024 (ν. 4623/2019 άρθρο 98).
Παραχάραξη νομίσματος και άλλων μέσων πληρωμής
μορφή κατά ν. 4619/2019
Αρχική διατύπωση του ν. 4619/2019 (ΦΕΚ Α΄ 95/11.6.2019), σε ισχύ από 1.7.2019 έως 11.11.2021. Πράξεις που τελέστηκαν πριν από 1.7.2019 κρίνονται με το προϊσχύσαν δίκαιο, εκτός αν ο νέος Κώδικας είναι ηπιότερος (ΠΚ 2 παρ. 1, ΠΚ 460-461)· για πράξεις που κρίνονται υπό μεταγενέστερη διατύπωση ισχύει η σύγκριση του ΠΚ 2 παρ. 1.
Κυκλοφορία πλαστών νομισμάτων και άλλων μέσων πληρωμής
μορφή κατά ν. 4619/2019
Αρχική διατύπωση του ν. 4619/2019 (ΦΕΚ Α΄ 95/11.6.2019), σε ισχύ από 1.7.2019 έως 11.11.2021. Πράξεις που τελέστηκαν πριν από 1.7.2019 κρίνονται με το προϊσχύσαν δίκαιο, εκτός αν ο νέος Κώδικας είναι ηπιότερος (ΠΚ 2 παρ. 1, ΠΚ 460-461)· για πράξεις που κρίνονται υπό μεταγενέστερη διατύπωση ισχύει η σύγκριση του ΠΚ 2 παρ. 1.
Παραποίηση και νόθευση άυλων μέσων πληρωμής
μορφή κατά ν. 4619/2019
Αρχική διατύπωση του ν. 4619/2019 (ΦΕΚ Α΄ 95/11.6.2019), σε ισχύ από 1.7.2019 έως 22.6.2022. Πράξεις που τελέστηκαν πριν από 1.7.2019 κρίνονται με το προϊσχύσαν δίκαιο, εκτός αν ο νέος Κώδικας είναι ηπιότερος (ΠΚ 2 παρ. 1, ΠΚ 460-461)· για πράξεις που κρίνονται υπό μεταγενέστερη διατύπωση ισχύει η σύγκριση του ΠΚ 2 παρ. 1. οι αριθμοί 209 και 210 παρέμειναν κενοί (το κείμενο του ν. 4619/2019 αναφέρει «Άρθρα 209 - 210 (Καταργούνται)») έως τις 22.6.2022· τα νέα άρθρα 209 και 210 του ν. 4947/2022 είναι νέες ρυθμίσεις και όχι αναβίωση
Παράνομη απόκτηση άυλων μέσων πληρωμής
μορφή κατά ν. 4619/2019
Αρχική διατύπωση του ν. 4619/2019 (ΦΕΚ Α΄ 95/11.6.2019), σε ισχύ από 1.7.2019 έως 22.6.2022. Πράξεις που τελέστηκαν πριν από 1.7.2019 κρίνονται με το προϊσχύσαν δίκαιο, εκτός αν ο νέος Κώδικας είναι ηπιότερος (ΠΚ 2 παρ. 1, ΠΚ 460-461)· για πράξεις που κρίνονται υπό μεταγενέστερη διατύπωση ισχύει η σύγκριση του ΠΚ 2 παρ. 1. οι αριθμοί 209 και 210 παρέμειναν κενοί έως τις 22.6.2022· το νέο άρθρο 210 του ν. 4947/2022 είναι νέα ρύθμιση και όχι αναβίωση
Προπαρασκευαστικές πράξεις
μορφή κατά ν. 4619/2019
Αρχική διατύπωση του ν. 4619/2019 (ΦΕΚ Α΄ 95/11.6.2019), σε ισχύ από 1.7.2019 έως 11.11.2021. Πράξεις που τελέστηκαν πριν από 1.7.2019 κρίνονται με το προϊσχύσαν δίκαιο, εκτός αν ο νέος Κώδικας είναι ηπιότερος (ΠΚ 2 παρ. 1, ΠΚ 460-461)· για πράξεις που κρίνονται υπό μεταγενέστερη διατύπωση ισχύει η σύγκριση του ΠΚ 2 παρ. 1.
Έμπρακτη μετάνοια
μορφή κατά ν. 4619/2019
Αρχική διατύπωση του ν. 4619/2019 (ΦΕΚ Α΄ 95/11.6.2019), σε ισχύ από 1.7.2019 έως 22.6.2022. Πράξεις που τελέστηκαν πριν από 1.7.2019 κρίνονται με το προϊσχύσαν δίκαιο, εκτός αν ο νέος Κώδικας είναι ηπιότερος (ΠΚ 2 παρ. 1, ΠΚ 460-461)· για πράξεις που κρίνονται υπό μεταγενέστερη διατύπωση ισχύει η σύγκριση του ΠΚ 2 παρ. 1.
Δήμευση
μορφή κατά ν. 4619/2019
Αρχική διατύπωση του ν. 4619/2019 (ΦΕΚ Α΄ 95/11.6.2019), σε ισχύ από 1.7.2019 έως 17.11.2019. Πράξεις που τελέστηκαν πριν από 1.7.2019 κρίνονται με το προϊσχύσαν δίκαιο, εκτός αν ο νέος Κώδικας είναι ηπιότερος (ΠΚ 2 παρ. 1, ΠΚ 460-461)· για πράξεις που κρίνονται υπό μεταγενέστερη διατύπωση ισχύει η σύγκριση του ΠΚ 2 παρ. 1.
Πλαστογραφία
μορφή κατά ν. 4619/2019
Αρχική διατύπωση του άρθρου 216 ΠΚ (ν. 4619/2019, ΦΕΚ Α΄ 95/11.6.2019), σε ισχύ από 1.7.2019. Ίσχυσε έως 11.11.2021, οπότε αντικαταστάθηκε με ν. 4855/2021 (ΦΕΚ Α΄ 215/12.11.2021). Διέπει πράξεις που τελέστηκαν από την ημερομηνία έναρξης ισχύος της· για πράξεις που τελέστηκαν πριν ή κατά τη διάρκεια άλλης διατύπωσης, εφαρμόζεται η ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο από την τέλεση ως την αμετάκλητη εκδίκαση (ΠΚ 2 παρ. 1).
Ψευδής κατάθεση
μορφή κατά ν. 4619/2019
Αρχική διατύπωση του άρθρου 224 ΠΚ (ν. 4619/2019, ΦΕΚ Α΄ 95/11.6.2019), σε ισχύ από 1.7.2019. Ίσχυσε έως 11.11.2021, οπότε αντικαταστάθηκε με ν. 4855/2021 (ΦΕΚ Α΄ 215/12.11.2021). Διέπει πράξεις που τελέστηκαν από την ημερομηνία έναρξης ισχύος της· για πράξεις που τελέστηκαν πριν ή κατά τη διάρκεια άλλης διατύπωσης, εφαρμόζεται η ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο από την τέλεση ως την αμετάκλητη εκδίκαση (ΠΚ 2 παρ. 1).
Υπόθαλψη
μορφή κατά ν. 4619/2019
Αρχική διατύπωση του άρθρου 231 ΠΚ (ν. 4619/2019, ΦΕΚ Α΄ 95/11.6.2019), σε ισχύ από 1.7.2019. Ίσχυσε έως 28.1.2025, οπότε αντικαταστάθηκε με ν. 5172/2025 (ΦΕΚ Α΄ 10/29.1.2025). Διέπει πράξεις που τελέστηκαν από την ημερομηνία έναρξης ισχύος της· για πράξεις που τελέστηκαν πριν ή κατά τη διάρκεια άλλης διατύπωσης, εφαρμόζεται η ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο από την τέλεση ως την αμετάκλητη εκδίκαση (ΠΚ 2 παρ. 1).
Δωροληψία υπαλλήλου
μορφή κατά ν. 4619/2019
Αρχική διατύπωση του άρθρου 235 ΠΚ (ν. 4619/2019, ΦΕΚ Α΄ 95/11.6.2019), σε ισχύ από 1.7.2019. Ίσχυσε έως 17.11.2019, οπότε αντικαταστάθηκε με ν. 4637/2019 (ΦΕΚ Α΄ 180/18.11.2019). Διέπει πράξεις που τελέστηκαν από την ημερομηνία έναρξης ισχύος της· για πράξεις που τελέστηκαν πριν ή κατά τη διάρκεια άλλης διατύπωσης, εφαρμόζεται η ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο από την τέλεση ως την αμετάκλητη εκδίκαση (ΠΚ 2 παρ. 1).
Δωροδοκία υπαλλήλου
μορφή κατά ν. 4619/2019
Αρχική διατύπωση του άρθρου 236 ΠΚ (ν. 4619/2019, ΦΕΚ Α΄ 95/11.6.2019), σε ισχύ από 1.7.2019. Ίσχυσε έως 17.11.2019, οπότε αντικαταστάθηκε με ν. 4637/2019 (ΦΕΚ Α΄ 180/18.11.2019). Διέπει πράξεις που τελέστηκαν από την ημερομηνία έναρξης ισχύος της· για πράξεις που τελέστηκαν πριν ή κατά τη διάρκεια άλλης διατύπωσης, εφαρμόζεται η ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο από την τέλεση ως την αμετάκλητη εκδίκαση (ΠΚ 2 παρ. 1).
Δωροληψία και δωροδοκία δικαστικών λειτουργών
μορφή κατά ν. 4619/2019
Αρχική διατύπωση του άρθρου 237 ΠΚ (ν. 4619/2019, ΦΕΚ Α΄ 95/11.6.2019), σε ισχύ από 1.7.2019. Ίσχυσε έως 17.11.2019, οπότε αντικαταστάθηκε με ν. 4637/2019 (ΦΕΚ Α΄ 180/18.11.2019). Διέπει πράξεις που τελέστηκαν από την ημερομηνία έναρξης ισχύος της· για πράξεις που τελέστηκαν πριν ή κατά τη διάρκεια άλλης διατύπωσης, εφαρμόζεται η ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο από την τέλεση ως την αμετάκλητη εκδίκαση (ΠΚ 2 παρ. 1).
μορφή κατά ν. 4619/2019
Αρχική διατύπωση του άρθρου 237Β ΠΚ (ν. 4619/2019, ΦΕΚ Α΄ 95/11.6.2019), σε ισχύ από 1.7.2019. Ίσχυσε έως 17.11.2019, οπότε αντικαταστάθηκε με ν. 4637/2019 (ΦΕΚ Α΄ 180/18.11.2019). Διέπει πράξεις που τελέστηκαν από την ημερομηνία έναρξης ισχύος της· για πράξεις που τελέστηκαν πριν ή κατά τη διάρκεια άλλης διατύπωσης, εφαρμόζεται η ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο από την τέλεση ως την αμετάκλητη εκδίκαση (ΠΚ 2 παρ. 1).
Ευνοϊκά μέτρα
μορφή κατά ν. 4619/2019
Αρχική διατύπωση του άρθρου 263Α ΠΚ (ν. 4619/2019, ΦΕΚ Α΄ 95/11.6.2019), σε ισχύ από 1.7.2019. Ίσχυσε έως 11.11.2021, οπότε αντικαταστάθηκε με ν. 4855/2021 (ΦΕΚ Α΄ 215/12.11.2021). Διέπει πράξεις που τελέστηκαν από την ημερομηνία έναρξης ισχύος της· για πράξεις που τελέστηκαν πριν ή κατά τη διάρκεια άλλης διατύπωσης, εφαρμόζεται η ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο από την τέλεση ως την αμετάκλητη εκδίκαση (ΠΚ 2 παρ. 1). Από 9.8.2019 έως 30.9.2019 ίσχυε η μεταβατική διάταξη του άρθρου 97 του ν. 4623/2019 (ΦΕΚ Α΄ 134/9.8.2019): επαναφέρθηκαν σε ισχύ τα άρθρα 1 και 2 παρ. 1 του ν. 4022/2011 σε συνδυασμό με τα άρθρα 13 περ. α΄ και 263Α ΠΚ ως προς τις αρμοδιότητες του Εισαγγελέα Εγκλημάτων Διαφθοράς· το κείμενο του άρθρου δεν μεταβάλλεται.
Εμπρησμός
μορφή κατά ν. 4619/2019
Αρχική διατύπωση του άρθρου 264 ΠΚ (ν. 4619/2019, ΦΕΚ Α΄ 95/11.6.2019), σε ισχύ από 1.7.2019. Ίσχυσε έως 11.11.2021, οπότε αντικαταστάθηκε με ν. 4855/2021 (ΦΕΚ Α΄ 215/12.11.2021). Διέπει πράξεις που τελέστηκαν από την ημερομηνία έναρξης ισχύος της· για πράξεις που τελέστηκαν πριν ή κατά τη διάρκεια άλλης διατύπωσης, εφαρμόζεται η ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο από την τέλεση ως την αμετάκλητη εκδίκαση (ΠΚ 2 παρ. 1).
Εμπρησμός σε δάση
μορφή κατά ν. 4619/2019
Αρχική διατύπωση του άρθρου 265 ΠΚ (ν. 4619/2019, ΦΕΚ Α΄ 95/11.6.2019), σε ισχύ από 1.7.2019. Ίσχυσε έως 11.11.2021, οπότε αντικαταστάθηκε με ν. 4855/2021 (ΦΕΚ Α΄ 215/12.11.2021). Διέπει πράξεις που τελέστηκαν από την ημερομηνία έναρξης ισχύος της· για πράξεις που τελέστηκαν πριν ή κατά τη διάρκεια άλλης διατύπωσης, εφαρμόζεται η ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο από την τέλεση ως την αμετάκλητη εκδίκαση (ΠΚ 2 παρ. 1).
Πλημμύρα
μορφή κατά ν. 4619/2019
Αρχική διατύπωση του άρθρου 268 ΠΚ (ν. 4619/2019, ΦΕΚ Α΄ 95/11.6.2019), σε ισχύ από 1.7.2019. Ίσχυσε έως 11.11.2021, οπότε αντικαταστάθηκε με ν. 4855/2021 (ΦΕΚ Α΄ 215/12.11.2021). Διέπει πράξεις που τελέστηκαν από την ημερομηνία έναρξης ισχύος της· για πράξεις που τελέστηκαν πριν ή κατά τη διάρκεια άλλης διατύπωσης, εφαρμόζεται η ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο από την τέλεση ως την αμετάκλητη εκδίκαση (ΠΚ 2 παρ. 1).
Έκρηξη
μορφή κατά ν. 4619/2019
Αρχική διατύπωση του άρθρου 270 ΠΚ (ν. 4619/2019, ΦΕΚ Α΄ 95/11.6.2019), σε ισχύ από 1.7.2019. Ίσχυσε έως 11.11.2021, οπότε αντικαταστάθηκε με ν. 4855/2021 (ΦΕΚ Α΄ 215/12.11.2021). Διέπει πράξεις που τελέστηκαν από την ημερομηνία έναρξης ισχύος της· για πράξεις που τελέστηκαν πριν ή κατά τη διάρκεια άλλης διατύπωσης, εφαρμόζεται η ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο από την τέλεση ως την αμετάκλητη εκδίκαση (ΠΚ 2 παρ. 1).
Κατασκευή και κατοχή εκρηκτικών υλών
μορφή κατά ν. 4619/2019
Αρχική διατύπωση του άρθρου 272 ΠΚ (ν. 4619/2019, ΦΕΚ Α΄ 95/11.6.2019), σε ισχύ από 1.7.2019. Ίσχυσε έως 17.11.2019, οπότε αντικαταστάθηκε με ν. 4637/2019 (ΦΕΚ Α΄ 180/18.11.2019). Διέπει πράξεις που τελέστηκαν από την ημερομηνία έναρξης ισχύος της· για πράξεις που τελέστηκαν πριν ή κατά τη διάρκεια άλλης διατύπωσης, εφαρμόζεται η ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο από την τέλεση ως την αμετάκλητη εκδίκαση (ΠΚ 2 παρ. 1).
Κοινώς επικίνδυνη βλάβη
μορφή κατά ν. 4619/2019
Αρχική διατύπωση του άρθρου 273 ΠΚ (ν. 4619/2019, ΦΕΚ Α΄ 95/11.6.2019), σε ισχύ από 1.7.2019. Ίσχυσε έως 11.11.2021, οπότε αντικαταστάθηκε με ν. 4855/2021 (ΦΕΚ Α΄ 215/12.11.2021). Διέπει πράξεις που τελέστηκαν από την ημερομηνία έναρξης ισχύος της· για πράξεις που τελέστηκαν πριν ή κατά τη διάρκεια άλλης διατύπωσης, εφαρμόζεται η ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο από την τέλεση ως την αμετάκλητη εκδίκαση (ΠΚ 2 παρ. 1).
Άρση ασφαλιστικών εγκαταστάσεων
μορφή κατά ν. 4619/2019
Αρχική διατύπωση του άρθρου 275 ΠΚ (ν. 4619/2019, ΦΕΚ Α΄ 95/11.6.2019), σε ισχύ από 1.7.2019. Ίσχυσε έως 11.11.2021, οπότε αντικαταστάθηκε με ν. 4855/2021 (ΦΕΚ Α΄ 215/12.11.2021). Διέπει πράξεις που τελέστηκαν από την ημερομηνία έναρξης ισχύος της· για πράξεις που τελέστηκαν πριν ή κατά τη διάρκεια άλλης διατύπωσης, εφαρμόζεται η ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο από την τέλεση ως την αμετάκλητη εκδίκαση (ΠΚ 2 παρ. 1).
Πρόκληση ναυαγίου
μορφή κατά ν. 4619/2019
Αρχική διατύπωση του άρθρου 277 ΠΚ (ν. 4619/2019, ΦΕΚ Α΄ 95/11.6.2019), σε ισχύ από 1.7.2019. Ίσχυσε έως 11.11.2021, οπότε αντικαταστάθηκε με ν. 4855/2021 (ΦΕΚ Α΄ 215/12.11.2021). Διέπει πράξεις που τελέστηκαν από την ημερομηνία έναρξης ισχύος της· για πράξεις που τελέστηκαν πριν ή κατά τη διάρκεια άλλης διατύπωσης, εφαρμόζεται η ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο από την τέλεση ως την αμετάκλητη εκδίκαση (ΠΚ 2 παρ. 1).
Δηλητηρίαση πραγμάτων προορισμένων για χρήση από το κοινό
μορφή κατά ν. 4619/2019
Αρχική διατύπωση του άρθρου 279 ΠΚ (ν. 4619/2019, ΦΕΚ Α΄ 95/11.6.2019), σε ισχύ από 1.7.2019. Ίσχυσε έως 11.11.2021, οπότε αντικαταστάθηκε με ν. 4855/2021 (ΦΕΚ Α΄ 215/12.11.2021). Διέπει πράξεις που τελέστηκαν από την ημερομηνία έναρξης ισχύος της· για πράξεις που τελέστηκαν πριν ή κατά τη διάρκεια άλλης διατύπωσης, εφαρμόζεται η ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο από την τέλεση ως την αμετάκλητη εκδίκαση (ΠΚ 2 παρ. 1).
Παραβίαση μέτρων για την πρόληψη ασθενειών
μορφή κατά ν. 4619/2019
Αρχική διατύπωση του άρθρου 285 ΠΚ (ν. 4619/2019, ΦΕΚ Α΄ 95/11.6.2019), σε ισχύ από 1.7.2019. Ίσχυσε έως 11.11.2021, οπότε αντικαταστάθηκε με ν. 4855/2021 (ΦΕΚ Α΄ 215/12.11.2021). Διέπει πράξεις που τελέστηκαν από την ημερομηνία έναρξης ισχύος της· για πράξεις που τελέστηκαν πριν ή κατά τη διάρκεια άλλης διατύπωσης, εφαρμόζεται η ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο από την τέλεση ως την αμετάκλητη εκδίκαση (ΠΚ 2 παρ. 1). Η ισχύς των διατάξεων του ΠΚ περί κοινωφελούς εργασίας ήταν σε αναστολή από 9.8.2019 έως 22.2.2024 (ν. 4623/2019, άρθρο 98, ΦΕΚ Α΄ 134/9.8.2019)· το άρθρο 98 καταργήθηκε με το άρθρο 136 περ. γ΄ του ν. 5090/2024 (ΦΕΚ Α΄ 30/23.2.2024). Για το διάστημα 9.8.2019-11.11.2021 της ισχύος της παρούσας διατύπωσης η κοινωφελής εργασία δεν εφαρμοζόταν και, όπου η ποινή ήταν εναλλακτική, εφαρμοζόταν η χρηματική ποινή.
Παραβίαση κανόνων οικοδομικής
μορφή κατά ν. 4619/2019
Αρχική διατύπωση του άρθρου 286 ΠΚ (ν. 4619/2019, ΦΕΚ Α΄ 95/11.6.2019), σε ισχύ από 1.7.2019. Ίσχυσε έως 11.11.2021, οπότε αντικαταστάθηκε με ν. 4855/2021 (ΦΕΚ Α΄ 215/12.11.2021). Διέπει πράξεις που τελέστηκαν από την ημερομηνία έναρξης ισχύος της· για πράξεις που τελέστηκαν πριν ή κατά τη διάρκεια άλλης διατύπωσης, εφαρμόζεται η ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο από την τέλεση ως την αμετάκλητη εκδίκαση (ΠΚ 2 παρ. 1).
Έμπρακτη μετάνοια και δικαστική άφεση της ποινής
μορφή κατά ν. 4619/2019
Η διατύπωση του ΦΕΚ Α΄ 95/11.6.2019 διορθώθηκε με την πράξη νομοθετικού περιεχομένου (ΠΝΠ) της 27.6.2019 (ΦΕΚ Α΄ 106/27.6.2019) πριν από την έναρξη ισχύος του Κώδικα (1.7.2019) και δεν εφαρμόστηκε ποτέ· παρατίθεται η διατύπωση που ίσχυσε από 1.7.2019. Διατύπωση σε ισχύ από 1.7.2019 (ΠΝΠ 27.6.2019, ΦΕΚ Α΄ 106/27.6.2019, άρθρο 2 παρ. 2 ι)). Ίσχυσε έως 11.11.2021, οπότε αντικαταστάθηκε με ν. 4855/2021 (ΦΕΚ Α΄ 215/12.11.2021). Διέπει πράξεις που τελέστηκαν από την ημερομηνία έναρξης ισχύος της· για πράξεις που τελέστηκαν πριν ή κατά τη διάρκεια άλλης διατύπωσης, εφαρμόζεται η ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο από την τέλεση ως την αμετάκλητη εκδίκαση (ΠΚ 2 παρ. 1). Σε σχέση με την προηγούμενη διατύπωση η μεταβολή είναι μικτή: αφαιρείται από την ατιμωρησία της έμπρακτης μετάνοιας η παρ. 3 του ΠΚ 285 (θάνατος από παραβίαση μέτρων: επαχθέστερη) και προστίθεται η παρ. 4 του ΠΚ 285 (αμέλεια: ηπιότερη). Η ΠΝΠ 27.6.2019 (ΦΕΚ Α΄ 106) ίσχυσε από τη δημοσίευσή της (27.6.2019, άρθρο 8)· οι διορθώσεις του ΠΚ λειτουργούν από την έναρξη του Κώδικα (1.7.2019). Ο νόμος κύρωσής της δεν βρέθηκε στα ΦΕΚ που εξετάστηκαν (προς επιβεβαίωση)· το ν. 4621/2019 άρθρο 2 παρ. 1 (ΦΕΚ Α΄ 128/31.7.2019) τη θεωρεί σε ισχύ. Η διατύπωση προκύπτει από την εφαρμογή της εντολής τροποποίησης στο κείμενο του ΦΕΚ Α΄ 95 (η ΠΝΠ δεν τυπώνει ολόκληρο το άρθρο). Το άρθρο 95 περ. ι) του ν. 4623/2019 (9.8.2019) επαναλαμβάνει τη διόρθωση με τη διατύπωση «παραγράφου 4» αλλά, ως αντικατάσταση φράσης που είχε ήδη αντικατασταθεί, δεν μεταβάλλει το κείμενο.
Επικίνδυνες παρεμβάσεις στην οδική συγκοινωνία
μορφή κατά ν. 4619/2019
Αρχική διατύπωση του άρθρου 290 ΠΚ (ν. 4619/2019, ΦΕΚ Α΄ 95/11.6.2019), σε ισχύ από 1.7.2019. Ίσχυσε έως 17.11.2019, οπότε αντικαταστάθηκε με ν. 4637/2019 (ΦΕΚ Α΄ 180/18.11.2019). Διέπει πράξεις που τελέστηκαν από την ημερομηνία έναρξης ισχύος της· για πράξεις που τελέστηκαν πριν ή κατά τη διάρκεια άλλης διατύπωσης, εφαρμόζεται η ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο από την τέλεση ως την αμετάκλητη εκδίκαση (ΠΚ 2 παρ. 1).
Επικίνδυνη οδήγηση
μορφή κατά ν. 4619/2019
Αρχική διατύπωση του άρθρου 290Α ΠΚ (ν. 4619/2019, ΦΕΚ Α΄ 95/11.6.2019), σε ισχύ από 1.7.2019. Ίσχυσε έως 17.11.2019, οπότε αντικαταστάθηκε με ν. 4637/2019 (ΦΕΚ Α΄ 180/18.11.2019). Διέπει πράξεις που τελέστηκαν από την ημερομηνία έναρξης ισχύος της· για πράξεις που τελέστηκαν πριν ή κατά τη διάρκεια άλλης διατύπωσης, εφαρμόζεται η ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο από την τέλεση ως την αμετάκλητη εκδίκαση (ΠΚ 2 παρ. 1).
Επικίνδυνες παρεμβάσεις στη συγκοινωνία μέσων σταθερής τροχιάς, πλοίων και αεροσκαφών
μορφή κατά ν. 4619/2019
Αρχική διατύπωση του άρθρου 291 ΠΚ (ν. 4619/2019, ΦΕΚ Α΄ 95/11.6.2019), σε ισχύ από 1.7.2019. Ίσχυσε έως 17.11.2019, οπότε αντικαταστάθηκε με ν. 4637/2019 (ΦΕΚ Α΄ 180/18.11.2019). Διέπει πράξεις που τελέστηκαν από την ημερομηνία έναρξης ισχύος της· για πράξεις που τελέστηκαν πριν ή κατά τη διάρκεια άλλης διατύπωσης, εφαρμόζεται η ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο από την τέλεση ως την αμετάκλητη εκδίκαση (ΠΚ 2 παρ. 1).
Εγκλήματα κατά της ασφάλειας των τηλεφωνικών επικοινωνιών
μορφή κατά ν. 4619/2019
Η διατύπωση του ΦΕΚ Α΄ 95/11.6.2019 διορθώθηκε με την πράξη νομοθετικού περιεχομένου (ΠΝΠ) της 27.6.2019 (ΦΕΚ Α΄ 106/27.6.2019) πριν από την έναρξη ισχύος του Κώδικα (1.7.2019) και δεν εφαρμόστηκε ποτέ· παρατίθεται η διατύπωση που ίσχυσε από 1.7.2019. Διατύπωση σε ισχύ από 1.7.2019 (ΠΝΠ 27.6.2019, ΦΕΚ Α΄ 106/27.6.2019, άρθρο 2 παρ. 2 ια)). Ίσχυσε έως 11.11.2021, οπότε αντικαταστάθηκε με ν. 4855/2021 (ΦΕΚ Α΄ 215/12.11.2021). Διέπει πράξεις που τελέστηκαν από την ημερομηνία έναρξης ισχύος της· για πράξεις που τελέστηκαν πριν ή κατά τη διάρκεια άλλης διατύπωσης, εφαρμόζεται η ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο από την τέλεση ως την αμετάκλητη εκδίκαση (ΠΚ 2 παρ. 1). Σε σχέση με την προηγούμενη διατύπωση η μεταβολή είναι ουδέτερη: διορθώνεται παραπομπή της παρ. 4 («άρθρο 134Α» που δεν υπάρχει, σε «άρθρο 134»). Η ΠΝΠ 27.6.2019 (ΦΕΚ Α΄ 106) ίσχυσε από τη δημοσίευσή της (27.6.2019, άρθρο 8)· οι διορθώσεις του ΠΚ λειτουργούν από την έναρξη του Κώδικα (1.7.2019). Ο νόμος κύρωσής της δεν βρέθηκε στα ΦΕΚ που εξετάστηκαν (προς επιβεβαίωση)· το ν. 4621/2019 άρθρο 2 παρ. 1 (ΦΕΚ Α΄ 128/31.7.2019) τη θεωρεί σε ισχύ. Το άρθρο 95 περ. ια) του ν. 4623/2019 (9.8.2019) επαναλαμβάνει την ίδια διόρθωση χωρίς μεταβολή του κειμένου.
Παρακώλυση της λειτουργίας άλλων κοινωφελών εγκαταστάσεων
μορφή κατά ν. 4619/2019
Αρχική διατύπωση του άρθρου 293 ΠΚ (ν. 4619/2019, ΦΕΚ Α΄ 95/11.6.2019), σε ισχύ από 1.7.2019. Ίσχυσε έως 11.11.2021, οπότε αντικαταστάθηκε με ν. 4855/2021 (ΦΕΚ Α΄ 215/12.11.2021). Διέπει πράξεις που τελέστηκαν από την ημερομηνία έναρξης ισχύος της· για πράξεις που τελέστηκαν πριν ή κατά τη διάρκεια άλλης διατύπωσης, εφαρμόζεται η ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο από την τέλεση ως την αμετάκλητη εκδίκαση (ΠΚ 2 παρ. 1).
Έμπρακτη μετάνοια και δικαστική άφεση της ποινής
μορφή κατά ν. 4619/2019
Η διατύπωση του ΦΕΚ Α΄ 95/11.6.2019 διορθώθηκε με την πράξη νομοθετικού περιεχομένου (ΠΝΠ) της 27.6.2019 (ΦΕΚ Α΄ 106/27.6.2019) πριν από την έναρξη ισχύος του Κώδικα (1.7.2019) και δεν εφαρμόστηκε ποτέ· παρατίθεται η διατύπωση που ίσχυσε από 1.7.2019. Διατύπωση σε ισχύ από 1.7.2019 (ΠΝΠ 27.6.2019, ΦΕΚ Α΄ 106/27.6.2019, άρθρο 2 παρ. 2 ιβ)). Είναι η ισχύουσα διατύπωση. Διέπει πράξεις που τελέστηκαν από την ημερομηνία έναρξης ισχύος της· για πράξεις που τελέστηκαν πριν ή κατά τη διάρκεια άλλης διατύπωσης, εφαρμόζεται η ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο από την τέλεση ως την αμετάκλητη εκδίκαση (ΠΚ 2 παρ. 1). Σε σχέση με την προηγούμενη διατύπωση η μεταβολή είναι μικτή: αφαιρείται από την ανάλογη εφαρμογή της έμπρακτης μετάνοιας η παρ. 2 του ΠΚ 291 (επαχθέστερη) και προστίθεται η παρ. 3 του ΠΚ 291 (αμέλεια: ηπιότερη). Η ΠΝΠ 27.6.2019 (ΦΕΚ Α΄ 106) ίσχυσε από τη δημοσίευσή της (27.6.2019, άρθρο 8)· οι διορθώσεις του ΠΚ λειτουργούν από την έναρξη του Κώδικα (1.7.2019). Ο νόμος κύρωσής της δεν βρέθηκε στα ΦΕΚ που εξετάστηκαν (προς επιβεβαίωση)· το ν. 4621/2019 άρθρο 2 παρ. 1 (ΦΕΚ Α΄ 128/31.7.2019) τη θεωρεί σε ισχύ. Το άρθρο 95 περ. ιβ) του ν. 4623/2019 (9.8.2019) επαναλαμβάνει τη διόρθωση με τη διατύπωση «παραγράφου 3» αλλά, ως αντικατάσταση φράσης που είχε ήδη αντικατασταθεί, δεν μεταβάλλει το κείμενο.
Ανθρωποκτονία με δόλο
μορφή κατά ν. 4619/2019
Αρχική διατύπωση του άρθρου 299 ΠΚ (ν. 4619/2019, ΦΕΚ Α΄ 95/11.6.2019), σε ισχύ από 1.7.2019. Ίσχυσε έως 11.11.2021, οπότε αντικαταστάθηκε με ν. 4855/2021 (ΦΕΚ Α΄ 215/12.11.2021). Διέπει πράξεις που τελέστηκαν από την ημερομηνία έναρξης ισχύος της· για πράξεις που τελέστηκαν πριν ή κατά τη διάρκεια άλλης διατύπωσης, εφαρμόζεται η ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο από την τέλεση ως την αμετάκλητη εκδίκαση (ΠΚ 2 παρ. 1).
Ανθρωποκτονία από αμέλεια
μορφή κατά ν. 4619/2019
Αρχική διατύπωση του άρθρου 302 ΠΚ (ν. 4619/2019, ΦΕΚ Α΄ 95/11.6.2019), σε ισχύ από 1.7.2019. Ίσχυσε έως 30.4.2024, οπότε αντικαταστάθηκε με ν. 5090/2024 (ΦΕΚ Α΄ 30/23.2.2024). Διέπει πράξεις που τελέστηκαν από την ημερομηνία έναρξης ισχύος της· για πράξεις που τελέστηκαν πριν ή κατά τη διάρκεια άλλης διατύπωσης, εφαρμόζεται η ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο από την τέλεση ως την αμετάκλητη εκδίκαση (ΠΚ 2 παρ. 1).
Σωματική βλάβη
μορφή κατά ν. 4619/2019
Αρχική διατύπωση του άρθρου 308 ΠΚ (ν. 4619/2019, ΦΕΚ Α΄ 95/11.6.2019), σε ισχύ από 1.7.2019. Ίσχυσε έως 17.11.2019, οπότε αντικαταστάθηκε με ν. 4637/2019 (ΦΕΚ Α΄ 180/18.11.2019). Διέπει πράξεις που τελέστηκαν από την ημερομηνία έναρξης ισχύος της· για πράξεις που τελέστηκαν πριν ή κατά τη διάρκεια άλλης διατύπωσης, εφαρμόζεται η ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο από την τέλεση ως την αμετάκλητη εκδίκαση (ΠΚ 2 παρ. 1). Η ισχύς των διατάξεων του ΠΚ περί κοινωφελούς εργασίας ήταν σε αναστολή από 9.8.2019 έως 22.2.2024 (ν. 4623/2019, άρθρο 98, ΦΕΚ Α΄ 134/9.8.2019)· το άρθρο 98 καταργήθηκε με το άρθρο 136 περ. γ΄ του ν. 5090/2024 (ΦΕΚ Α΄ 30/23.2.2024). Για το διάστημα 9.8.2019-17.11.2019 της ισχύος της παρούσας διατύπωσης η κοινωφελής εργασία δεν εφαρμοζόταν και, όπου η ποινή ήταν εναλλακτική, εφαρμοζόταν η χρηματική ποινή. Στο διάστημα 9.8.2019-11.11.2021 το πλημμέλημα της παρ. 1 εδ. β΄ (εντελώς ελαφρά βλάβη), το οποίο απειλούσε ως μοναδική ποινή την κοινωφελή εργασία, τιμωρούνταν με χρηματική ποινή κατά το άρθρο 98 παρ. 2 του ν. 4623/2019· από 12.11.2021 (ν. 4855) η ποινή είναι εναλλακτικά χρηματική ή κοινωφελής εργασία.
Επικίνδυνη σωματική βλάβη
μορφή κατά ν. 4619/2019
Αρχική διατύπωση του άρθρου 309 ΠΚ (ν. 4619/2019, ΦΕΚ Α΄ 95/11.6.2019), σε ισχύ από 1.7.2019. Ίσχυσε έως 11.11.2021, οπότε αντικαταστάθηκε με ν. 4855/2021 (ΦΕΚ Α΄ 215/12.11.2021). Διέπει πράξεις που τελέστηκαν από την ημερομηνία έναρξης ισχύος της· για πράξεις που τελέστηκαν πριν ή κατά τη διάρκεια άλλης διατύπωσης, εφαρμόζεται η ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο από την τέλεση ως την αμετάκλητη εκδίκαση (ΠΚ 2 παρ. 1).
Βαριά σωματική βλάβη
μορφή κατά ν. 4619/2019
Αρχική διατύπωση του άρθρου 310 ΠΚ (ν. 4619/2019, ΦΕΚ Α΄ 95/11.6.2019), σε ισχύ από 1.7.2019. Ίσχυσε έως 11.11.2021, οπότε αντικαταστάθηκε με ν. 4855/2021 (ΦΕΚ Α΄ 215/12.11.2021). Διέπει πράξεις που τελέστηκαν από την ημερομηνία έναρξης ισχύος της· για πράξεις που τελέστηκαν πριν ή κατά τη διάρκεια άλλης διατύπωσης, εφαρμόζεται η ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο από την τέλεση ως την αμετάκλητη εκδίκαση (ΠΚ 2 παρ. 1).
Σωματική βλάβη αδυνάμων ατόμων
μορφή κατά ν. 4619/2019
Αρχική διατύπωση του άρθρου 312 ΠΚ (ν. 4619/2019, ΦΕΚ Α΄ 95/11.6.2019), σε ισχύ από 1.7.2019. Ίσχυσε έως 30.4.2024, οπότε αντικαταστάθηκε με ν. 5090/2024 (ΦΕΚ Α΄ 30/23.2.2024). Διέπει πράξεις που τελέστηκαν από την ημερομηνία έναρξης ισχύος της· για πράξεις που τελέστηκαν πριν ή κατά τη διάρκεια άλλης διατύπωσης, εφαρμόζεται η ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο από την τέλεση ως την αμετάκλητη εκδίκαση (ΠΚ 2 παρ. 1).
Συμπλοκή
μορφή κατά ν. 4619/2019
Αρχική διατύπωση του άρθρου 313 ΠΚ (ν. 4619/2019, ΦΕΚ Α΄ 95/11.6.2019), σε ισχύ από 1.7.2019. Ίσχυσε έως 28.1.2025, οπότε αντικαταστάθηκε με ν. 5172/2025 (ΦΕΚ Α΄ 10/29.1.2025). Διέπει πράξεις που τελέστηκαν από την ημερομηνία έναρξης ισχύος της· για πράξεις που τελέστηκαν πριν ή κατά τη διάρκεια άλλης διατύπωσης, εφαρμόζεται η ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο από την τέλεση ως την αμετάκλητη εκδίκαση (ΠΚ 2 παρ. 1).
Σωματική βλάβη από αμέλεια
μορφή κατά ν. 4619/2019
Αρχική διατύπωση του άρθρου 314 ΠΚ (ν. 4619/2019, ΦΕΚ Α΄ 95/11.6.2019), σε ισχύ από 1.7.2019. Ίσχυσε έως 11.11.2021, οπότε αντικαταστάθηκε με ν. 4855/2021 (ΦΕΚ Α΄ 215/12.11.2021). Διέπει πράξεις που τελέστηκαν από την ημερομηνία έναρξης ισχύος της· για πράξεις που τελέστηκαν πριν ή κατά τη διάρκεια άλλης διατύπωσης, εφαρμόζεται η ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο από την τέλεση ως την αμετάκλητη εκδίκαση (ΠΚ 2 παρ. 1). Η ισχύς των διατάξεων του ΠΚ περί κοινωφελούς εργασίας ήταν σε αναστολή από 9.8.2019 έως 22.2.2024 (ν. 4623/2019, άρθρο 98, ΦΕΚ Α΄ 134/9.8.2019)· το άρθρο 98 καταργήθηκε με το άρθρο 136 περ. γ΄ του ν. 5090/2024 (ΦΕΚ Α΄ 30/23.2.2024). Για το διάστημα 9.8.2019-11.11.2021 της ισχύος της παρούσας διατύπωσης η κοινωφελής εργασία δεν εφαρμοζόταν και, όπου η ποινή ήταν εναλλακτική, εφαρμοζόταν η χρηματική ποινή.
Ακρωτηριασμός γυναικείων γεννητικών οργάνων
μορφή κατά ν. 4619/2019
Αρχική διατύπωση του άρθρου 315 ΠΚ (ν. 4619/2019, ΦΕΚ Α΄ 95/11.6.2019), σε ισχύ από 1.7.2019. Ίσχυσε έως 28.1.2025, οπότε αντικαταστάθηκε με ν. 5172/2025 (ΦΕΚ Α΄ 10/29.1.2025). Διέπει πράξεις που τελέστηκαν από την ημερομηνία έναρξης ισχύος της· για πράξεις που τελέστηκαν πριν ή κατά τη διάρκεια άλλης διατύπωσης, εφαρμόζεται η ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο από την τέλεση ως την αμετάκλητη εκδίκαση (ΠΚ 2 παρ. 1).
Εμπορία ανθρώπων
μορφή κατά ν. 4619/2019
Αρχική διατύπωση του άρθρου 323Α ΠΚ (ν. 4619/2019, ΦΕΚ Α΄ 95/11.6.2019), σε ισχύ από 1.7.2019. Ίσχυσε έως 11.11.2021, οπότε αντικαταστάθηκε με ν. 4855/2021 (ΦΕΚ Α΄ 215/12.11.2021). Διέπει πράξεις που τελέστηκαν από την ημερομηνία έναρξης ισχύος της· για πράξεις που τελέστηκαν πριν ή κατά τη διάρκεια άλλης διατύπωσης, εφαρμόζεται η ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο από την τέλεση ως την αμετάκλητη εκδίκαση (ΠΚ 2 παρ. 1).
Παράνομη βία
μορφή κατά ν. 4619/2019
Αρχική διατύπωση του άρθρου 330 ΠΚ (ν. 4619/2019, ΦΕΚ Α΄ 95/11.6.2019), σε ισχύ από 1.7.2019. Ίσχυσε έως 30.4.2024, οπότε αντικαταστάθηκε με ν. 5090/2024 (ΦΕΚ Α΄ 30/23.2.2024). Διέπει πράξεις που τελέστηκαν από την ημερομηνία έναρξης ισχύος της· για πράξεις που τελέστηκαν πριν ή κατά τη διάρκεια άλλης διατύπωσης, εφαρμόζεται η ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο από την τέλεση ως την αμετάκλητη εκδίκαση (ΠΚ 2 παρ. 1).
Αυτοδικία
μορφή κατά ν. 4619/2019
Αρχική διατύπωση του άρθρου 331 ΠΚ (ν. 4619/2019, ΦΕΚ Α΄ 95/11.6.2019), σε ισχύ από 1.7.2019. Ίσχυσε έως 11.11.2021, οπότε αντικαταστάθηκε με ν. 4855/2021 (ΦΕΚ Α΄ 215/12.11.2021). Διέπει πράξεις που τελέστηκαν από την ημερομηνία έναρξης ισχύος της· για πράξεις που τελέστηκαν πριν ή κατά τη διάρκεια άλλης διατύπωσης, εφαρμόζεται η ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο από την τέλεση ως την αμετάκλητη εκδίκαση (ΠΚ 2 παρ. 1). Η ισχύς των διατάξεων του ΠΚ περί κοινωφελούς εργασίας ήταν σε αναστολή από 9.8.2019 έως 22.2.2024 (ν. 4623/2019, άρθρο 98, ΦΕΚ Α΄ 134/9.8.2019)· το άρθρο 98 καταργήθηκε με το άρθρο 136 περ. γ΄ του ν. 5090/2024 (ΦΕΚ Α΄ 30/23.2.2024). Για το διάστημα 9.8.2019-11.11.2021 της ισχύος της παρούσας διατύπωσης η κοινωφελής εργασία δεν εφαρμοζόταν και, όπου η ποινή ήταν εναλλακτική, εφαρμοζόταν η χρηματική ποινή. Η ποινή της κοινωφελούς εργασίας ήταν εναλλακτική («κοινωφελής εργασία ή χρηματική ποινή»)· η εναλλακτική χρηματική ποινή εφαρμοζόταν και στο διάστημα της αναστολής.
Απειλή
μορφή κατά ν. 4619/2019
Αρχική διατύπωση του άρθρου 333 ΠΚ (ν. 4619/2019, ΦΕΚ Α΄ 95/11.6.2019), σε ισχύ από 1.7.2019. Ίσχυσε έως 30.4.2024, οπότε αντικαταστάθηκε με ν. 5090/2024 (ΦΕΚ Α΄ 30/23.2.2024). Διέπει πράξεις που τελέστηκαν από την ημερομηνία έναρξης ισχύος της· για πράξεις που τελέστηκαν πριν ή κατά τη διάρκεια άλλης διατύπωσης, εφαρμόζεται η ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο από την τέλεση ως την αμετάκλητη εκδίκαση (ΠΚ 2 παρ. 1).
Βιασμός
μορφή κατά ν. 4619/2019
Αρχική διατύπωση του άρθρου 336 ΠΚ (ν. 4619/2019, ΦΕΚ Α΄ 95/11.6.2019), σε ισχύ από 1.7.2019. Ίσχυσε έως 17.11.2019, οπότε αντικαταστάθηκε με ν. 4637/2019 (ΦΕΚ Α΄ 180/18.11.2019). Διέπει πράξεις που τελέστηκαν από την ημερομηνία έναρξης ισχύος της· για πράξεις που τελέστηκαν πριν ή κατά τη διάρκεια άλλης διατύπωσης, εφαρμόζεται η ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο από την τέλεση ως την αμετάκλητη εκδίκαση (ΠΚ 2 παρ. 1).
Προσβολή της γενετήσιας αξιοπρέπειας
μορφή κατά ν. 4619/2019
Αρχική διατύπωση του άρθρου 337 ΠΚ (ν. 4619/2019, ΦΕΚ Α΄ 95/11.6.2019), σε ισχύ από 1.7.2019. Ίσχυσε έως 11.11.2021, οπότε αντικαταστάθηκε με ν. 4855/2021 (ΦΕΚ Α΄ 215/12.11.2021). Διέπει πράξεις που τελέστηκαν από την ημερομηνία έναρξης ισχύος της· για πράξεις που τελέστηκαν πριν ή κατά τη διάρκεια άλλης διατύπωσης, εφαρμόζεται η ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο από την τέλεση ως την αμετάκλητη εκδίκαση (ΠΚ 2 παρ. 1).
Κατάχρηση ανικάνου προς αντίσταση σε γενετήσια πράξη
μορφή κατά ν. 4619/2019
Αρχική διατύπωση του ΠΚ (ν. 4619/2019, ΦΕΚ Α΄ 95/11.6.2019), σε ισχύ από 1.7.2019 έως και 11.11.2021. Για πράξεις που τελέστηκαν πριν από την 1.7.2019 εφαρμόζεται ο προϊσχύσας ΠΚ (π.δ. 283/1985), εκτός αν ο ΠΚ του 2019 είναι ηπιότερος (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ· άρθρα 460-461). Αντικαταστάθηκε με ν. 4855/2021 (ΦΕΚ Α΄ 215/12.11.2021) από 12.11.2021.
Γενετήσιες πράξεις με ανηλίκους ή ενώπιόν τους
μορφή κατά ν. 4619/2019
Αρχική διατύπωση του ΠΚ (ν. 4619/2019, ΦΕΚ Α΄ 95/11.6.2019), σε ισχύ από 1.7.2019 έως και 11.11.2021. Για πράξεις που τελέστηκαν πριν από την 1.7.2019 εφαρμόζεται ο προϊσχύσας ΠΚ (π.δ. 283/1985), εκτός αν ο ΠΚ του 2019 είναι ηπιότερος (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ· άρθρα 460-461). Αντικαταστάθηκε με ν. 4855/2021 (ΦΕΚ Α΄ 215/12.11.2021) από 12.11.2021.
Γενική διάταξη
μορφή κατά ν. 4619/2019
Το άρθρο είχε καταργηθεί από την αρχική έκδοση του ΠΚ (ν. 4619/2019, ΦΕΚ Α΄ 95/11.6.2019), σε ισχύ από 1.7.2019 έως και 11.11.2021, και στη συνέχεια επαναθεσπίστηκε. Αντικαταστάθηκε με ν. 4855/2021 (ΦΕΚ Α΄ 215/12.11.2021) από 12.11.2021.
Κατάχρηση ανηλίκων
μορφή κατά ν. 4619/2019
Αρχική διατύπωση του ΠΚ (ν. 4619/2019, ΦΕΚ Α΄ 95/11.6.2019), σε ισχύ από 1.7.2019 έως και 11.11.2021. Για πράξεις που τελέστηκαν πριν από την 1.7.2019 εφαρμόζεται ο προϊσχύσας ΠΚ (π.δ. 283/1985), εκτός αν ο ΠΚ του 2019 είναι ηπιότερος (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ· άρθρα 460-461). Αντικαταστάθηκε με ν. 4855/2021 (ΦΕΚ Α΄ 215/12.11.2021) από 12.11.2021.
Κατάχρηση σε γενετήσια πράξη
μορφή κατά ν. 4619/2019
Αρχική διατύπωση του ΠΚ (ν. 4619/2019, ΦΕΚ Α΄ 95/11.6.2019), σε ισχύ από 1.7.2019 έως και 11.11.2021. Για πράξεις που τελέστηκαν πριν από την 1.7.2019 εφαρμόζεται ο προϊσχύσας ΠΚ (π.δ. 283/1985), εκτός αν ο ΠΚ του 2019 είναι ηπιότερος (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ· άρθρα 460-461). Αντικαταστάθηκε με ν. 4855/2021 (ΦΕΚ Α΄ 215/12.11.2021) από 12.11.2021.
Έγκληση
μορφή κατά ν. 4619/2019
Αρχική διατύπωση του ΠΚ (ν. 4619/2019, ΦΕΚ Α΄ 95/11.6.2019), σε ισχύ από 1.7.2019 έως και 11.11.2021. Για πράξεις που τελέστηκαν πριν από την 1.7.2019 εφαρμόζεται ο προϊσχύσας ΠΚ (π.δ. 283/1985), εκτός αν ο ΠΚ του 2019 είναι ηπιότερος (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ· άρθρα 460-461). Μεταβατικός κανόνας (ΠΚ 464): για εκκρεμείς διαδικασίες που άνοιξαν χωρίς έγκληση, δήλωση του δικαιούχου εντός τεσσάρων μηνών από 1.7.2019 (έως 1.11.2019). Αντικαταστάθηκε με ν. 4855/2021 (ΦΕΚ Α΄ 215/12.11.2021) από 12.11.2021.
Γενετήσια πράξη μεταξύ συγγενών
μορφή κατά ν. 4619/2019
Αρχική διατύπωση του ΠΚ (ν. 4619/2019, ΦΕΚ Α΄ 95/11.6.2019), σε ισχύ από 1.7.2019 έως και 11.11.2021. Για πράξεις που τελέστηκαν πριν από την 1.7.2019 εφαρμόζεται ο προϊσχύσας ΠΚ (π.δ. 283/1985), εκτός αν ο ΠΚ του 2019 είναι ηπιότερος (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ· άρθρα 460-461). Αντικαταστάθηκε με ν. 4855/2021 (ΦΕΚ Α΄ 215/12.11.2021) από 12.11.2021.
Εκδικητική πορνογραφία
μορφή κατά ν. 4619/2019
Το άρθρο είχε καταργηθεί από την αρχική έκδοση του ΠΚ (ν. 4619/2019, ΦΕΚ Α΄ 95/11.6.2019), σε ισχύ από 1.7.2019 έως και 22.6.2022, και στη συνέχεια επαναθεσπίστηκε. Αντικαταστάθηκε με ν. 4947/2022 (ΦΕΚ Α΄ 124/23.6.2022) από 23.6.2022.
Πορνογραφία ανηλίκων
μορφή κατά ν. 4619/2019
Αρχική διατύπωση του ΠΚ (ν. 4619/2019, ΦΕΚ Α΄ 95/11.6.2019), σε ισχύ από 1.7.2019 έως και 11.11.2021. Για πράξεις που τελέστηκαν πριν από την 1.7.2019 εφαρμόζεται ο προϊσχύσας ΠΚ (π.δ. 283/1985), εκτός αν ο ΠΚ του 2019 είναι ηπιότερος (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ· άρθρα 460-461). Αντικαταστάθηκε με ν. 4855/2021 (ΦΕΚ Α΄ 215/12.11.2021) από 12.11.2021.
Πορνογραφικές παραστάσεις ανηλίκων
μορφή κατά ν. 4619/2019
Αρχική διατύπωση του ΠΚ (ν. 4619/2019, ΦΕΚ Α΄ 95/11.6.2019), σε ισχύ από 1.7.2019 έως και 30.4.2024. Για πράξεις που τελέστηκαν πριν από την 1.7.2019 εφαρμόζεται ο προϊσχύσας ΠΚ (π.δ. 283/1985), εκτός αν ο ΠΚ του 2019 είναι ηπιότερος (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ· άρθρα 460-461). Αντικαταστάθηκε με ν. 5090/2024 (ΦΕΚ Α΄ 30/23.2.2024) από 1.5.2024.
Μαστροπεία
μορφή κατά ν. 4619/2019
Αρχική διατύπωση του ΠΚ (ν. 4619/2019, ΦΕΚ Α΄ 95/11.6.2019), σε ισχύ από 1.7.2019 έως και 11.11.2021. Για πράξεις που τελέστηκαν πριν από την 1.7.2019 εφαρμόζεται ο προϊσχύσας ΠΚ (π.δ. 283/1985), εκτός αν ο ΠΚ του 2019 είναι ηπιότερος (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ· άρθρα 460-461). Αντικαταστάθηκε με ν. 4855/2021 (ΦΕΚ Α΄ 215/12.11.2021) από 12.11.2021.
Γενετήσια πράξη με ανήλικο έναντι αμοιβής
μορφή κατά ν. 4619/2019
Αρχική διατύπωση του ΠΚ (ν. 4619/2019, ΦΕΚ Α΄ 95/11.6.2019), σε ισχύ από 1.7.2019 έως και 11.11.2021. Για πράξεις που τελέστηκαν πριν από την 1.7.2019 εφαρμόζεται ο προϊσχύσας ΠΚ (π.δ. 283/1985), εκτός αν ο ΠΚ του 2019 είναι ηπιότερος (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ· άρθρα 460-461). Αντικαταστάθηκε με ν. 4855/2021 (ΦΕΚ Α΄ 215/12.11.2021) από 12.11.2021.
Προσβολή γενετήσιας ευπρέπειας
μορφή κατά ν. 4619/2019
Αρχική διατύπωση του ΠΚ (ν. 4619/2019, ΦΕΚ Α΄ 95/11.6.2019), σε ισχύ από 1.7.2019 έως και 11.11.2021. Για πράξεις που τελέστηκαν πριν από την 1.7.2019 εφαρμόζεται ο προϊσχύσας ΠΚ (π.δ. 283/1985), εκτός αν ο ΠΚ του 2019 είναι ηπιότερος (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ· άρθρα 460-461). Η ισχύς των διατάξεων του ΠΚ περί κοινωφελούς εργασίας ήταν σε αναστολή από 9.8.2019 έως 22.2.2024 (ν. 4623/2019, άρθρο 98, ΦΕΚ Α΄ 134/9.8.2019)· το άρθρο 98 καταργήθηκε με το άρθρο 136 περ. γ΄ του ν. 5090/2024 (ΦΕΚ Α΄ 30/23.2.2024). Η εναλλακτική χρηματική ποινή εφαρμοζόταν και κατά το διάστημα αυτό. Μεταβατικός κανόνας (ΠΚ 464): για εκκρεμείς διαδικασίες που άνοιξαν χωρίς έγκληση, δήλωση του δικαιούχου εντός τεσσάρων μηνών από 1.7.2019 (έως 1.11.2019). Αντικαταστάθηκε με ν. 4855/2021 (ΦΕΚ Α΄ 215/12.11.2021) από 12.11.2021.
Παραβίαση της υποχρέωσης διατροφής
μορφή κατά ν. 4619/2019
Αρχική διατύπωση του ΠΚ (ν. 4619/2019, ΦΕΚ Α΄ 95/11.6.2019), σε ισχύ από 1.7.2019 έως και 30.4.2024. Για πράξεις που τελέστηκαν πριν από την 1.7.2019 εφαρμόζεται ο προϊσχύσας ΠΚ (π.δ. 283/1985), εκτός αν ο ΠΚ του 2019 είναι ηπιότερος (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ· άρθρα 460-461). Μεταβατικός κανόνας (ΠΚ 464): για εκκρεμείς διαδικασίες που άνοιξαν χωρίς έγκληση, δήλωση του δικαιούχου εντός τεσσάρων μηνών από 1.7.2019 (έως 1.11.2019). Αντικαταστάθηκε με ν. 5090/2024 (ΦΕΚ Α΄ 30/23.2.2024) από 1.5.2024.
Παραμέληση της εποπτείας ανηλίκου
μορφή κατά ν. 4619/2019
Αρχική διατύπωση του ΠΚ (ν. 4619/2019, ΦΕΚ Α΄ 95/11.6.2019), σε ισχύ από 1.7.2019 έως και 11.11.2021. Για πράξεις που τελέστηκαν πριν από την 1.7.2019 εφαρμόζεται ο προϊσχύσας ΠΚ (π.δ. 283/1985), εκτός αν ο ΠΚ του 2019 είναι ηπιότερος (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ· άρθρα 460-461). Αντικαταστάθηκε με ν. 4855/2021 (ΦΕΚ Α΄ 215/12.11.2021) από 12.11.2021.
Παραβάσεις σχετικά με την υιοθεσία ανηλίκου
μορφή κατά ν. 4619/2019
Αρχική διατύπωση του ΠΚ (ν. 4619/2019, ΦΕΚ Α΄ 95/11.6.2019), σε ισχύ από 1.7.2019 έως και 11.11.2021. Για πράξεις που τελέστηκαν πριν από την 1.7.2019 εφαρμόζεται ο προϊσχύσας ΠΚ (π.δ. 283/1985), εκτός αν ο ΠΚ του 2019 είναι ηπιότερος (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ· άρθρα 460-461). Αντικαταστάθηκε με ν. 4855/2021 (ΦΕΚ Α΄ 215/12.11.2021) από 12.11.2021.
Εξύβριση
μορφή κατά ν. 4619/2019
Αρχική διατύπωση του ΠΚ (ν. 4619/2019, ΦΕΚ Α΄ 95/11.6.2019), σε ισχύ από 1.7.2019 έως και 30.4.2024. Για πράξεις που τελέστηκαν πριν από την 1.7.2019 εφαρμόζεται ο προϊσχύσας ΠΚ (π.δ. 283/1985), εκτός αν ο ΠΚ του 2019 είναι ηπιότερος (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ· άρθρα 460-461). Αντικαταστάθηκε με ν. 5090/2024 (ΦΕΚ Α΄ 30/23.2.2024) από 1.5.2024.
Δυσφήμηση
μορφή κατά ν. 4619/2019
Αρχική διατύπωση του ΠΚ (ν. 4619/2019, ΦΕΚ Α΄ 95/11.6.2019), σε ισχύ από 1.7.2019 έως και 30.4.2024. Για πράξεις που τελέστηκαν πριν από την 1.7.2019 εφαρμόζεται ο προϊσχύσας ΠΚ (π.δ. 283/1985), εκτός αν ο ΠΚ του 2019 είναι ηπιότερος (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ· άρθρα 460-461). Αντικαταστάθηκε με ν. 5090/2024 (ΦΕΚ Α΄ 30/23.2.2024) από 1.5.2024.
Συκοφαντική Δυσφήμηση
μορφή κατά ν. 4619/2019
Αρχική διατύπωση του ΠΚ (ν. 4619/2019, ΦΕΚ Α΄ 95/11.6.2019), σε ισχύ από 1.7.2019 έως και 30.4.2024. Για πράξεις που τελέστηκαν πριν από την 1.7.2019 εφαρμόζεται ο προϊσχύσας ΠΚ (π.δ. 283/1985), εκτός αν ο ΠΚ του 2019 είναι ηπιότερος (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ· άρθρα 460-461). Αντικαταστάθηκε με ν. 5090/2024 (ΦΕΚ Α΄ 30/23.2.2024) από 1.5.2024.
Προσβολή μνήμης νεκρού
μορφή κατά ν. 4619/2019
Αρχική διατύπωση του ΠΚ (ν. 4619/2019, ΦΕΚ Α΄ 95/11.6.2019), σε ισχύ από 1.7.2019 έως και 30.4.2024. Για πράξεις που τελέστηκαν πριν από την 1.7.2019 εφαρμόζεται ο προϊσχύσας ΠΚ (π.δ. 283/1985), εκτός αν ο ΠΚ του 2019 είναι ηπιότερος (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ· άρθρα 460-461). Η ισχύς των διατάξεων του ΠΚ περί κοινωφελούς εργασίας ήταν σε αναστολή από 9.8.2019 έως 22.2.2024 (ν. 4623/2019, άρθρο 98, ΦΕΚ Α΄ 134/9.8.2019)· το άρθρο 98 καταργήθηκε με το άρθρο 136 περ. γ΄ του ν. 5090/2024 (ΦΕΚ Α΄ 30/23.2.2024). Η εναλλακτική χρηματική ποινή εφαρμοζόταν και κατά το διάστημα αυτό. Αντικαταστάθηκε με ν. 5090/2024 (ΦΕΚ Α΄ 30/23.2.2024) από 1.5.2024.
Γενικές διατάξεις
μορφή κατά ν. 4619/2019
Αρχική διατύπωση του ΠΚ (ν. 4619/2019, ΦΕΚ Α΄ 95/11.6.2019), σε ισχύ από 1.7.2019 έως και 30.4.2024. Για πράξεις που τελέστηκαν πριν από την 1.7.2019 εφαρμόζεται ο προϊσχύσας ΠΚ (π.δ. 283/1985), εκτός αν ο ΠΚ του 2019 είναι ηπιότερος (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ· άρθρα 460-461). Αντικαταστάθηκε με ν. 5090/2024 (ΦΕΚ Α΄ 30/23.2.2024) από 1.5.2024.
μορφή κατά ν. 4619/2019
Αρχική διατύπωση του ΠΚ (ν. 4619/2019, ΦΕΚ Α΄ 95/11.6.2019), σε ισχύ από 1.7.2019 έως και 30.4.2024. Για πράξεις που τελέστηκαν πριν από την 1.7.2019 εφαρμόζεται ο προϊσχύσας ΠΚ (π.δ. 283/1985), εκτός αν ο ΠΚ του 2019 είναι ηπιότερος (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ· άρθρα 460-461). Αντικαταστάθηκε με ν. 5090/2024 (ΦΕΚ Α΄ 30/23.2.2024) από 1.5.2024.
Έγκληση
μορφή κατά ν. 4619/2019
Αρχική διατύπωση του ΠΚ (ν. 4619/2019, ΦΕΚ Α΄ 95/11.6.2019), σε ισχύ από 1.7.2019 έως και 30.4.2024. Για πράξεις που τελέστηκαν πριν από την 1.7.2019 εφαρμόζεται ο προϊσχύσας ΠΚ (π.δ. 283/1985), εκτός αν ο ΠΚ του 2019 είναι ηπιότερος (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ· άρθρα 460-461). Μεταβατικός κανόνας (ΠΚ 464): για εκκρεμείς διαδικασίες που άνοιξαν χωρίς έγκληση, δήλωση του δικαιούχου εντός τεσσάρων μηνών από 1.7.2019 (έως 1.11.2019). Αντικαταστάθηκε με ν. 5090/2024 (ΦΕΚ Α΄ 30/23.2.2024) από 1.5.2024.
Παραβίαση του απορρήτου τηλεφωνικής επικοινωνίας και προφορικής συνομιλίας
μορφή κατά ν. 4619/2019
Αρχική διατύπωση του ΠΚ (ν. 4619/2019, ΦΕΚ Α΄ 95/11.6.2019), σε ισχύ από 1.7.2019 έως και 8.12.2022. Για πράξεις που τελέστηκαν πριν από την 1.7.2019 εφαρμόζεται ο προϊσχύσας ΠΚ (π.δ. 283/1985), εκτός αν ο ΠΚ του 2019 είναι ηπιότερος (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ· άρθρα 460-461). Αντικαταστάθηκε με ν. 5002/2022 (ΦΕΚ Α΄ 228/9.12.2022) από 9.12.2022.
μορφή κατά ν. 4619/2019
Αρχική διατύπωση του ΠΚ (ν. 4619/2019, ΦΕΚ Α΄ 95/11.6.2019), σε ισχύ από 1.7.2019 έως και 8.12.2022. Για πράξεις που τελέστηκαν πριν από την 1.7.2019 εφαρμόζεται ο προϊσχύσας ΠΚ (π.δ. 283/1985), εκτός αν ο ΠΚ του 2019 είναι ηπιότερος (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ· άρθρα 460-461). Αντικαταστάθηκε με ν. 5002/2022 (ΦΕΚ Α΄ 228/9.12.2022) από 9.12.2022.
Κλοπή
μορφή κατά ν. 4619/2019
Αρχική διατύπωση του ΠΚ (ν. 4619/2019, ΦΕΚ Α΄ 95/11.6.2019), σε ισχύ από 1.7.2019 έως και 11.11.2021. Για πράξεις που τελέστηκαν πριν από την 1.7.2019 εφαρμόζεται ο προϊσχύσας ΠΚ (π.δ. 283/1985), εκτός αν ο ΠΚ του 2019 είναι ηπιότερος (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ· άρθρα 460-461). Αντικαταστάθηκε με ν. 4855/2021 (ΦΕΚ Α΄ 215/12.11.2021) από 12.11.2021.
Διακεκριμένη κλοπή
μορφή κατά ν. 4619/2019
Αρχική διατύπωση του ΠΚ (ν. 4619/2019, ΦΕΚ Α΄ 95/11.6.2019), σε ισχύ από 1.7.2019 έως και 17.11.2019. Για πράξεις που τελέστηκαν πριν από την 1.7.2019 εφαρμόζεται ο προϊσχύσας ΠΚ (π.δ. 283/1985), εκτός αν ο ΠΚ του 2019 είναι ηπιότερος (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ· άρθρα 460-461). Αντικαταστάθηκε με ν. 4637/2019 (ΦΕΚ Α΄ 180/18.11.2019) από 18.11.2019.
Υπεξαίρεση
μορφή κατά ν. 4619/2019
Αρχική διατύπωση του ΠΚ (ν. 4619/2019, ΦΕΚ Α΄ 95/11.6.2019), σε ισχύ από 1.7.2019 έως και 11.11.2021. Για πράξεις που τελέστηκαν πριν από την 1.7.2019 εφαρμόζεται ο προϊσχύσας ΠΚ (π.δ. 283/1985), εκτός αν ο ΠΚ του 2019 είναι ηπιότερος (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ· άρθρα 460-461). Αντικαταστάθηκε με ν. 4855/2021 (ΦΕΚ Α΄ 215/12.11.2021) από 12.11.2021.
Κλοπή και υπεξαίρεση μικρής αξίας
μορφή κατά ν. 4619/2019
Αρχική διατύπωση του ΠΚ (ν. 4619/2019, ΦΕΚ Α΄ 95/11.6.2019), σε ισχύ από 1.7.2019 έως και 11.11.2021. Για πράξεις που τελέστηκαν πριν από την 1.7.2019 εφαρμόζεται ο προϊσχύσας ΠΚ (π.δ. 283/1985), εκτός αν ο ΠΚ του 2019 είναι ηπιότερος (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ· άρθρα 460-461). Η ισχύς των διατάξεων του ΠΚ περί κοινωφελούς εργασίας ήταν σε αναστολή από 9.8.2019 έως 22.2.2024 (ν. 4623/2019, άρθρο 98, ΦΕΚ Α΄ 134/9.8.2019)· το άρθρο 98 καταργήθηκε με το άρθρο 136 περ. γ΄ του ν. 5090/2024 (ΦΕΚ Α΄ 30/23.2.2024). Η εναλλακτική χρηματική ποινή εφαρμοζόταν και κατά το διάστημα αυτό. Αντικαταστάθηκε με ν. 4855/2021 (ΦΕΚ Α΄ 215/12.11.2021) από 12.11.2021.
Φθορά ξένης ιδιοκτησίας
μορφή κατά ν. 4619/2019
Αρχική διατύπωση του ΠΚ (ν. 4619/2019, ΦΕΚ Α΄ 95/11.6.2019), σε ισχύ από 1.7.2019 έως και 30.4.2024. Για πράξεις που τελέστηκαν πριν από την 1.7.2019 εφαρμόζεται ο προϊσχύσας ΠΚ (π.δ. 283/1985), εκτός αν ο ΠΚ του 2019 είναι ηπιότερος (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ· άρθρα 460-461). Η ισχύς των διατάξεων του ΠΚ περί κοινωφελούς εργασίας ήταν σε αναστολή από 9.8.2019 έως 22.2.2024 (ν. 4623/2019, άρθρο 98, ΦΕΚ Α΄ 134/9.8.2019)· το άρθρο 98 καταργήθηκε με το άρθρο 136 περ. γ΄ του ν. 5090/2024 (ΦΕΚ Α΄ 30/23.2.2024). Η εναλλακτική χρηματική ποινή εφαρμοζόταν και κατά το διάστημα αυτό. Αντικαταστάθηκε με ν. 5090/2024 (ΦΕΚ Α΄ 30/23.2.2024) από 1.5.2024.
Φθορά ψηφιακών δεδομένων
μορφή κατά ν. 4619/2019
Το άρθρο είχε καταργηθεί από την αρχική έκδοση του ΠΚ (ν. 4619/2019, ΦΕΚ Α΄ 95/11.6.2019), σε ισχύ από 1.7.2019 έως και 22.6.2022, και στη συνέχεια επαναθεσπίστηκε. Αντικαταστάθηκε με ν. 4947/2022 (ΦΕΚ Α΄ 124/23.6.2022) από 23.6.2022.
Ληστεία
μορφή κατά ν. 4619/2019
Αρχική διατύπωση του ΠΚ (ν. 4619/2019, ΦΕΚ Α΄ 95/11.6.2019), σε ισχύ από 1.7.2019 έως και 11.11.2021. Για πράξεις που τελέστηκαν πριν από την 1.7.2019 εφαρμόζεται ο προϊσχύσας ΠΚ (π.δ. 283/1985), εκτός αν ο ΠΚ του 2019 είναι ηπιότερος (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ· άρθρα 460-461). Αντικαταστάθηκε με ν. 4855/2021 (ΦΕΚ Α΄ 215/12.11.2021) από 12.11.2021.
Γενική Διάταξη
μορφή κατά ν. 4619/2019
Αρχική διατύπωση του ΠΚ (ν. 4619/2019, ΦΕΚ Α΄ 95/11.6.2019), σε ισχύ από 1.7.2019 έως και 11.11.2021. Για πράξεις που τελέστηκαν πριν από την 1.7.2019 εφαρμόζεται ο προϊσχύσας ΠΚ (π.δ. 283/1985), εκτός αν ο ΠΚ του 2019 είναι ηπιότερος (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ· άρθρα 460-461). Μεταβατικός κανόνας (ΠΚ 464): για εκκρεμείς διαδικασίες που άνοιξαν χωρίς έγκληση, δήλωση του δικαιούχου εντός τεσσάρων μηνών από 1.7.2019 (έως 1.11.2019). Αντικαταστάθηκε με ν. 4855/2021 (ΦΕΚ Α΄ 215/12.11.2021) από 12.11.2021.
Εκβίαση
μορφή κατά ν. 4619/2019
Αρχική διατύπωση του ΠΚ (ν. 4619/2019, ΦΕΚ Α΄ 95/11.6.2019), σε ισχύ από 1.7.2019 έως και 11.11.2021. Για πράξεις που τελέστηκαν πριν από την 1.7.2019 εφαρμόζεται ο προϊσχύσας ΠΚ (π.δ. 283/1985), εκτός αν ο ΠΚ του 2019 είναι ηπιότερος (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ· άρθρα 460-461). Αντικαταστάθηκε με ν. 4855/2021 (ΦΕΚ Α΄ 215/12.11.2021) από 12.11.2021.
Απάτη
μορφή κατά ν. 4619/2019
Αρχική διατύπωση του ΠΚ (ν. 4619/2019, ΦΕΚ Α΄ 95/11.6.2019), σε ισχύ από 1.7.2019 έως και 11.11.2021. Για πράξεις που τελέστηκαν πριν από την 1.7.2019 εφαρμόζεται ο προϊσχύσας ΠΚ (π.δ. 283/1985), εκτός αν ο ΠΚ του 2019 είναι ηπιότερος (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ· άρθρα 460-461). Αντικαταστάθηκε με ν. 4855/2021 (ΦΕΚ Α΄ 215/12.11.2021) από 12.11.2021.
Απάτη με υπολογιστή
μορφή κατά ν. 4619/2019
Αρχική διατύπωση του ΠΚ (ν. 4619/2019, ΦΕΚ Α΄ 95/11.6.2019), σε ισχύ από 1.7.2019 έως και 11.11.2021. Για πράξεις που τελέστηκαν πριν από την 1.7.2019 εφαρμόζεται ο προϊσχύσας ΠΚ (π.δ. 283/1985), εκτός αν ο ΠΚ του 2019 είναι ηπιότερος (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ· άρθρα 460-461). Αντικαταστάθηκε με ν. 4855/2021 (ΦΕΚ Α΄ 215/12.11.2021) από 12.11.2021.
Απιστία
μορφή κατά ν. 4619/2019
Αρχική διατύπωση του ΠΚ (ν. 4619/2019, ΦΕΚ Α΄ 95/11.6.2019), σε ισχύ από 1.7.2019 έως και 11.11.2021. Για πράξεις που τελέστηκαν πριν από την 1.7.2019 εφαρμόζεται ο προϊσχύσας ΠΚ (π.δ. 283/1985), εκτός αν ο ΠΚ του 2019 είναι ηπιότερος (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ· άρθρα 460-461). Μεταβατικός κανόνας (ν. 4637/2019 άρθρο 6 παρ. 2): για εκκρεμείς διαδικασίες απιστίας που άνοιξαν χωρίς έγκληση, δήλωση του δικαιούχου εντός τεσσάρων μηνών από 18.11.2019 (έως 18.3.2020). Αντικαταστάθηκε με ν. 4855/2021 (ΦΕΚ Α΄ 215/12.11.2021) από 12.11.2021.
Αποδοχή και διάθεση προϊόντων εγκλήματος
μορφή κατά ν. 4619/2019
Αρχική διατύπωση του ΠΚ (ν. 4619/2019, ΦΕΚ Α΄ 95/11.6.2019), σε ισχύ από 1.7.2019 έως και 11.11.2021. Για πράξεις που τελέστηκαν πριν από την 1.7.2019 εφαρμόζεται ο προϊσχύσας ΠΚ (π.δ. 283/1985), εκτός αν ο ΠΚ του 2019 είναι ηπιότερος (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ· άρθρα 460-461). Αντικαταστάθηκε με ν. 4855/2021 (ΦΕΚ Α΄ 215/12.11.2021) από 12.11.2021.
Δωροληψία και δωροδοκία στον ιδιωτικό τομέα
μορφή κατά ν. 4619/2019
Αρχική διατύπωση του ΠΚ (ν. 4619/2019, ΦΕΚ Α΄ 95/11.6.2019), σε ισχύ από 1.7.2019 έως και 11.11.2021. Για πράξεις που τελέστηκαν πριν από την 1.7.2019 εφαρμόζεται ο προϊσχύσας ΠΚ (π.δ. 283/1985), εκτός αν ο ΠΚ του 2019 είναι ηπιότερος (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ· άρθρα 460-461). Αντικαταστάθηκε με ν. 4855/2021 (ΦΕΚ Α΄ 215/12.11.2021) από 12.11.2021.
Αλιεία στην αιγιαλίτιδα ζώνη και τα εσωτερικά ύδατα
μορφή κατά ν. 4619/2019
Το άρθρο είχε καταργηθεί από την αρχική έκδοση του ΠΚ (ν. 4619/2019, ΦΕΚ Α΄ 95/11.6.2019), σε ισχύ από 1.7.2019 έως και 11.11.2021, και στη συνέχεια επαναθεσπίστηκε. Αντικαταστάθηκε με ν. 4855/2021 (ΦΕΚ Α΄ 215/12.11.2021) από 12.11.2021.
Τοκογλυφία
μορφή κατά ν. 4619/2019
Αρχική διατύπωση του ΠΚ (ν. 4619/2019, ΦΕΚ Α΄ 95/11.6.2019), σε ισχύ από 1.7.2019 έως και 11.11.2021. Για πράξεις που τελέστηκαν πριν από την 1.7.2019 εφαρμόζεται ο προϊσχύσας ΠΚ (π.δ. 283/1985), εκτός αν ο ΠΚ του 2019 είναι ηπιότερος (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ· άρθρα 460-461). Αντικαταστάθηκε με ν. 4855/2021 (ΦΕΚ Α΄ 215/12.11.2021) από 12.11.2021.
Γενική Διάταξη
μορφή κατά ν. 4619/2019
Αρχική διατύπωση του ΠΚ (ν. 4619/2019, ΦΕΚ Α΄ 95/11.6.2019), σε ισχύ από 1.7.2019 έως και 17.11.2019. Για πράξεις που τελέστηκαν πριν από την 1.7.2019 εφαρμόζεται ο προϊσχύσας ΠΚ (π.δ. 283/1985), εκτός αν ο ΠΚ του 2019 είναι ηπιότερος (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ· άρθρα 460-461). Μεταβατικός κανόνας (ΠΚ 464): για εκκρεμείς διαδικασίες που άνοιξαν χωρίς έγκληση, δήλωση του δικαιούχου εντός τεσσάρων μηνών από 1.7.2019 (έως 1.11.2019). Αντικαταστάθηκε με ν. 4637/2019 (ΦΕΚ Α΄ 180/18.11.2019) από 18.11.2019.
μορφή κατά ν. 4619/2019
Η διατύπωση του ΦΕΚ Α΄ 95/11.6.2019 διορθώθηκε με την πράξη νομοθετικού περιεχομένου (ΠΝΠ) της 27.6.2019 (ΦΕΚ Α΄ 106/27.6.2019) πριν από την έναρξη ισχύος του Κώδικα (1.7.2019) και δεν εφαρμόστηκε ποτέ· παρατίθεται η διατύπωση που ίσχυσε από 1.7.2019. Διατύπωση σε ισχύ από 1.7.2019 (ΠΝΠ της 27.6.2019, ΦΕΚ Α΄ 106/27.6.2019) έως και 8.8.2019. Διέπει πράξεις που τελέστηκαν από την ημερομηνία αυτή· για προγενέστερες πράξεις εφαρμόζεται η διατύπωση που ίσχυε κατά την τέλεση, εκτός αν η παρούσα είναι ηπιότερη (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ). Αν από την τέλεση της πράξης έως την αμετάκλητη εκδίκασή της ίσχυσαν διαδοχικές διατυπώσεις, το δικαστήριο εφαρμόζει τη συγκεκριμένα ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ)· αν νεότερος νόμος χαρακτήρισε την πράξη μη αξιόποινη, παύει η εκτέλεση της ποινής και των ποινικών επακολούθων (άρθρο 2 παρ. 2 ΠΚ). Η ΠΝΠ προσθέτει τρίτο εδάφιο στην παρ. 3: όπου σε ειδικούς νόμους απειλείται κάθειρξη τουλάχιστον δεκαπέντε ετών, επιβάλλεται κάθειρξη τουλάχιστον δέκα ετών (ηπιότερη). Εφαρμόστηκε από την έναρξη ισχύος του ΠΚ (1.7.2019)· ο ν. 4623/2019 άρθρο 95 περ. ιγ΄ επαναλαμβάνει την ίδια διόρθωση με ισχύ από 9.8.2019 χωρίς μεταβολή του κειμένου. Η διατύπωση του ΦΕΚ Α΄ 95 για την παρ. 3 δεν εφαρμόστηκε ποτέ. Αντικαταστάθηκε με ν. 4623/2019 (ΦΕΚ Α΄ 134/9.8.2019) από 9.8.2019.
μορφή κατά ν. 4619/2019
Αρχική διατύπωση του ΠΚ (ν. 4619/2019, ΦΕΚ Α΄ 95/11.6.2019), σε ισχύ από 1.7.2019 έως και 17.11.2019. Για πράξεις που τελέστηκαν πριν από την 1.7.2019 εφαρμόζεται ο προϊσχύσας ΠΚ (π.δ. 283/1985), εκτός αν ο ΠΚ του 2019 είναι ηπιότερος (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ· άρθρα 460-461). Αντικαταστάθηκε με ν. 4637/2019 (ΦΕΚ Α΄ 180/18.11.2019) από 18.11.2019.
μορφή κατά ν. 4619/2019
Αρχική διατύπωση του ΠΚ (ν. 4619/2019, ΦΕΚ Α΄ 95/11.6.2019), σε ισχύ από 1.7.2019 έως και 1.5.2024. Για πράξεις που τελέστηκαν πριν από την 1.7.2019 εφαρμόζεται ο προϊσχύσας ΠΚ (π.δ. 283/1985), εκτός αν ο ΠΚ του 2019 είναι ηπιότερος (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ· άρθρα 460-461). Αντικαταστάθηκε με ν. 5108/2024 (ΦΕΚ Α΄ 65/2.5.2024) από 2.5.2024.
Επιμέτρηση της ποινής της παροχής κοινωφελούς εργασίας
μορφή κατά ν. 4623/2019
[Διαχρονικό δίκαιο: Μορφή του άρθρου 81 ΠΚ μετά τον ν. 4623/2019 (Α΄ 134/9.8.2019, άρθρο 95 ε΄): το πρώτο εδάφιο της παρ. 3 αντικαθίσταται: αρμόδιος ο Υπουργός Δικαιοσύνης «και των κατά περίπτωση συναρμόδιων Υπουργών». Ισχύει από 9.8.2019 (δημοσίευση, άρθρο 121). Η αλλαγή δεν μεταβάλλει ουσιαστικά το αξιόποινο ή την ποινή· παραμένει ωστόσο υποχρέωση σύγκρισης με την προηγούμενη μορφή για πράξεις που προηγούνται (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ). Η μορφή αυτή αφορά κοινωφελή εργασία, της οποίας η ισχύς ήταν ανασταλμένη από 9.8.2019 έως 22.2.2024 (ν. 4623/2019, Α΄ 134, άρθρο 98 παρ. 1· κατάργηση με το άρθρο 136 περ. γ΄ ν. 5090/2024, Α΄ 30, σε ισχύ από 23.2.2024): ως προς την κοινωφελή εργασία δεν ήταν εφαρμοστέα στο διάστημα αυτό (παραμένει ερμηνευτικό ζήτημα αν οι αναδιατυπώσεις του ν. 4855/2021 και του ν. 4871/2021 ενεργοποίησαν τη ρύθμιση). Η μορφή αυτή ισχύει έως 11.11.2021· από 12.11.2021 ισχύει η μορφή του ν. 4855/2021.]
μορφή κατά ν. 4623/2019
Διατύπωση σε ισχύ από 9.8.2019 (ν. 4623/2019, ΦΕΚ Α΄ 134/9.8.2019) έως και 17.11.2019. Διέπει πράξεις που τελέστηκαν από την ημερομηνία αυτή· για προγενέστερες πράξεις εφαρμόζεται η διατύπωση που ίσχυε κατά την τέλεση, εκτός αν η παρούσα είναι ηπιότερη (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ). Αν από την τέλεση της πράξης έως την αμετάκλητη εκδίκασή της ίσχυσαν διαδοχικές διατυπώσεις, το δικαστήριο εφαρμόζει τη συγκεκριμένα ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ)· αν νεότερος νόμος χαρακτήρισε την πράξη μη αξιόποινη, παύει η εκτέλεση της ποινής και των ποινικών επακολούθων (άρθρο 2 παρ. 2 ΠΚ). Προστίθεται η παρ. 6: από τις παρ. 2 και 3 εξαιρούνται τα αδικήματα και οι ποινές του ν. 3028/2002 (προστασία των αρχαιοτήτων και της πολιτιστικής κληρονομιάς), για τα οποία εξακολουθούν να ισχύουν οι προβλεπόμενες σε αυτόν ποινές (δυσμενέστερη ως προς την εφαρμογή των μειώσεων της παρ. 3). Το ν. 4623/2019 άρθρο 95 περ. ιγ΄ επαναλαμβάνει επίσης το τρίτο εδάφιο της παρ. 3. Αντικαταστάθηκε με ν. 4637/2019 (ΦΕΚ Α΄ 180/18.11.2019) από 18.11.2019.
Χρηματική ποινή
μορφή κατά ν. 4637/2019
[Διαχρονικό δίκαιο: Μορφή του άρθρου 57 ΠΚ μετά τον ν. 4637/2019 (Α΄ 180/18.11.2019, άρθρο 1 §1): παρ. 2: το όριο των ενενήντα ημερήσιων μονάδων ισχύει και όταν η χρηματική ποινή απειλείται διαζευκτικά με ποινή παροχής κοινωφελούς εργασίας. Ισχύει από 18.11.2019 (δημοσίευση, άρθρο 16). Η αλλαγή είναι ηπιότερη για τον κατηγορούμενο: εφαρμόζεται και σε πράξεις που τελέστηκαν πριν από την έναρξη ισχύος της, εφόσον δεν έχει εκδοθεί αμετάκλητη απόφαση (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ). Σημείωση: από 9.8.2019 έως 22.2.2024 ήταν ανασταλμένη η ισχύς των διατάξεων του ΠΚ που προβλέπουν κοινωφελή εργασία (ν. 4623/2019, άρθρο 98, καταργήθηκε με το άρθρο 136 περ. γ΄ ν. 5090/2024), στο μέτρο που η διάταξη αφορά κοινωφελή εργασία. Η μορφή αυτή ισχύει έως 30.4.2024· από 1.5.2024 ισχύει η μορφή του ν. 5090/2024.]
Δικαστική επιμέτρηση της ποινής
μορφή κατά ν. 4637/2019
[Διαχρονικό δίκαιο: Μορφή του άρθρου 79 ΠΚ μετά τον ν. 4637/2019 (Α΄ 180/18.11.2019, άρθρο 12 παρ. 1): παρ. 7: η απόφαση αναφέρει ρητά τους λόγους που δικαιολογούν την κρίση του δικαστηρίου για την επιμέτρηση της ποινής. Ισχύει από 18.11.2019 (δημοσίευση, άρθρο 16). Η αλλαγή δεν μεταβάλλει ουσιαστικά το αξιόποινο ή την ποινή· παραμένει ωστόσο υποχρέωση σύγκρισης με την προηγούμενη μορφή για πράξεις που προηγούνται (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ). Η διάταξη αφορά την αιτιολογία της απόφασης και εφαρμόζεται στις αποφάσεις που εκδίδονται μετά την έναρξη ισχύος της. Η μορφή αυτή ισχύει έως 11.11.2021· από 12.11.2021 ισχύει η μορφή του ν. 4855/2021.]
Επιμέτρηση και απότιση χρηματικής ποινής
μορφή κατά ν. 4637/2019
[Διαχρονικό δίκαιο: Μορφή του άρθρου 80 ΠΚ μετά τον ν. 4637/2019 (Α΄ 180/18.11.2019, άρθρο 1 §2): παρ. 5 εδ. β΄: «Κάθε συγκεκριμένο αίτημα μπορεί να υποβληθεί μία μόνο φορά». Ισχύει από 18.11.2019 (δημοσίευση, άρθρο 16). Η αλλαγή είναι ηπιότερη για τον κατηγορούμενο: εφαρμόζεται και σε πράξεις που τελέστηκαν πριν από την έναρξη ισχύος της, εφόσον δεν έχει εκδοθεί αμετάκλητη απόφαση (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ). Η περ. γ΄ της παρ. 5 (αντικατάσταση της χρηματικής ποινής από κοινωφελή εργασία) ήταν ανασταλμένη από 9.8.2019 έως 22.2.2024 (ν. 4623/2019, Α΄ 134, άρθρο 98 παρ. 1· άρθρο 136 περ. γ΄ και 138 παρ. 3 ν. 5090/2024). Η μορφή αυτή ισχύει έως 11.11.2021· από 12.11.2021 ισχύει η μορφή του ν. 4855/2021.]
Συνολική ποινή σε περίπτωση στερητικών της ελευθερίας ποινών
μορφή κατά ν. 4637/2019
[Διαχρονικό δίκαιο: Μορφή του άρθρου 94 ΠΚ μετά τον ν. 4637/2019 (Α΄ 180/18.11.2019, άρθρο 1 §3): προστίθεται παρ. 4: ποινές στερητικές της ελευθερίας ανώτερες του ενός έτους για κακούργημα ή πλημμέλημα με δόλο που τέλεσε κρατούμενος κατά τη διάρκεια της αδείας του εκτίονται ολόκληρες μετά την έκτιση της ποινής για την οποία ήταν κρατούμενος. Ισχύει από 18.11.2019 (δημοσίευση, άρθρο 16). Η αλλαγή είναι δυσμενέστερη για τον κατηγορούμενο: δεν εφαρμόζεται σε πράξεις που τελέστηκαν πριν από την έναρξη ισχύος της, για τις οποίες ισχύει η προηγούμενη μορφή (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ, άρθρο 7 παρ. 1 Συντάγματος). Η μορφή αυτή ισχύει έως 11.11.2021· από 12.11.2021 ισχύει η μορφή του ν. 4855/2021.]
Αναστολή εκτέλεσης της ποινής υπό όρο
μορφή κατά ν. 4637/2019
[Διαχρονικό δίκαιο: Μορφή του άρθρου 99 ΠΚ μετά τον ν. 4637/2019 (Α΄ 180/18.11.2019, άρθρο 1 §4): παρ. 1 εδ. β΄: ο χρόνος αναστολής αρχίζει από τη δημοσίευση της απόφασης, αν ο καταδικασθείς είναι παρών, άλλως από την επίδοση της απόφασης. Ισχύει από 18.11.2019 (δημοσίευση, άρθρο 16). Η αλλαγή δεν μεταβάλλει ουσιαστικά το αξιόποινο ή την ποινή· παραμένει ωστόσο υποχρέωση σύγκρισης με την προηγούμενη μορφή για πράξεις που προηγούνται (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ). Οι όροι της παρ. 2 που προβλέπουν κοινωφελή εργασία ήταν ανασταλμένοι, ως προς την κοινωφελή εργασία, από 9.8.2019 έως 22.2.2024 (ν. 4623/2019, Α΄ 134, άρθρο 98 παρ. 1· κατάργηση με το άρθρο 136 περ. γ΄ ν. 5090/2024, σε ισχύ από 23.2.2024). Η μορφή αυτή ισχύει έως 11.11.2021· από 12.11.2021 ισχύει η μορφή του ν. 4855/2021.]
Μετατροπή της φυλάκισης σε κοινωφελή εργασία
μορφή κατά ν. 4637/2019
[Διαχρονικό δίκαιο: Μορφή του άρθρου 104Α ΠΚ μετά τον ν. 4637/2019 (Α΄ 180/18.11.2019, άρθρο 1 §§5-6): παρ. 1: το εδάφιο β΄ αντικαθίσταται (κάθε ημέρα φυλάκισης αντιστοιχεί σε το πολύ τρεις ώρες κοινωφελούς εργασίας) και προστίθεται εδάφιο γ΄ (ανώτατη διάρκεια δύο χιλιάδες ώρες και τρία έτη). Ισχύει από 18.11.2019 (δημοσίευση, άρθρο 16). Η αλλαγή είναι ηπιότερη για τον κατηγορούμενο: εφαρμόζεται και σε πράξεις που τελέστηκαν πριν από την έναρξη ισχύος της, εφόσον δεν έχει εκδοθεί αμετάκλητη απόφαση (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ). Η ισχύς του άρθρου ήταν ανασταλμένη από 9.8.2019 έως 22.2.2024, ως προς τη μετατροπή στερητικής της ελευθερίας ποινής σε κοινωφελή εργασία (ν. 4623/2019, Α΄ 134, άρθρο 98 παρ. 1· κατάργηση με το άρθρο 136 περ. γ΄ ν. 5090/2024, Α΄ 30, σε ισχύ από 23.2.2024). Η μορφή αυτή ισχύει έως 11.11.2021· από 12.11.2021 ισχύει η μορφή του ν. 4855/2021.]
Απόλυση υπό τον όρο της κατ’ οίκον έκτισης της ποινής με ηλεκτρονική επιτήρηση
μορφή κατά ν. 4637/2019
Διατύπωση του ν. 4637/2019 (ΦΕΚ Α΄ 180/18.11.2019), σε ισχύ από 18.11.2019 έως 11.11.2021. Διέπει τις πράξεις που τελέστηκαν κατά το διάστημα αυτό· όταν η πράξη κρίνεται ή εκτελείται κατά χρόνο που ισχύει άλλη διατύπωση, ισχύει η σύγκριση του άρθρου 2 παρ. 1 ΠΚ (εφαρμογή της ηπιότερης διάταξης). Σε σχέση με την προηγούμενη διατύπωση η μεταβολή είναι επαχθέστερη: αυξάνονται τα ανώτατα όρια έκτισης για την απόλυση με κατ’ οίκον περιορισμό, από 17 σε 22 έτη (παρ. 2) και από 16 σε 20 έτη σε περίπτωση περισσότερων ποινών ισόβιας κάθειρξης (παρ. 4). Πρόκειται για κανόνα εκτέλεσης της ποινής· το νέο κείμενο δεν περιέχει μεταβατική διάταξη, ώστε το ζήτημα της άμεσης εφαρμογής του σε ποινές που εκτίονται ήδη είναι ανοικτό. Για πράξεις που τελέστηκαν έως 30.6.2019, ως προς την απόλυση υπό όρο εφαρμόζεται το προϊσχύσαν δίκαιο (ΠΚ 465 παρ. 1). Ισχύουν επίσης, κατά το διάστημα αυτό, οι εξής ρυθμίσεις που δεν μεταβάλλουν το κείμενο: ΠΚ 465 παρ. 1: για πράξεις που τελέστηκαν έως 30.6.2019 εφαρμόζονται οι διατάξεις του προϊσχύσαντος ΠΚ περί μετατροπής, αναστολής και απόλυσης υπό όρο.
Βασανιστήρια
μορφή κατά ν. 4637/2019
Διατύπωση του ν. 4637/2019 (ΦΕΚ Α΄ 180/18.11.2019), σε ισχύ από 18.11.2019, χωρίς μεταγενέστερη τροποποίηση έως 8.10.2026. Διέπει τις πράξεις που τελέστηκαν κατά το διάστημα αυτό· όταν η πράξη κρίνεται ή εκτελείται κατά χρόνο που ισχύει άλλη διατύπωση, ισχύει η σύγκριση του άρθρου 2 παρ. 1 ΠΚ (εφαρμογή της ηπιότερης διάταξης). Σε σχέση με την προηγούμενη διατύπωση η μεταβολή είναι επαχθέστερη: το άρθρο αντικαθίσταται: προστίθεται νέα παρ. 2 (βασανιστήρια χωρίς τον αναφερόμενο σκοπό όταν η επιλογή του παθόντος γίνεται λόγω χαρακτηριστικών φυλής, χρώματος, καταγωγής κ.λπ.), η παρ. 4 (προσβολές της ανθρώπινης αξιοπρέπειας) καλύπτει πλέον τις περιστάσεις των παρ. 1 και 2, ο ορισμός των βασανιστηρίων αναδιατυπώνεται («εσκεμμένη» αντί «μεθοδευμένη») και οι παλαιές παρ. 2-9 αναριθμούνται 3-10· ισχύει αποκλειστικά επαχθέστερη μεταβολή σε κάθε μονάδα. Το άρθρο 137Α δεν περιέχει μεταβατική ρύθμιση· οι ΠΚ 7 και 111 επ. (αδιάλειπτη καταδίωξη/παραγραφή) δεν τροποποιούνται από τον ν. 4637/2019.
Έκθεση σε κίνδυνο αντιποίνων από αμέλεια
μορφή κατά ν. 4637/2019
Διατύπωση του ν. 4637/2019 (ΦΕΚ Α΄ 180/18.11.2019), σε ισχύ από 18.11.2019, χωρίς μεταγενέστερη τροποποίηση έως 8.10.2026. Διέπει τις πράξεις που τελέστηκαν κατά το διάστημα αυτό· όταν η πράξη κρίνεται ή εκτελείται κατά χρόνο που ισχύει άλλη διατύπωση, ισχύει η σύγκριση του άρθρου 2 παρ. 1 ΠΚ (εφαρμογή της ηπιότερης διάταξης). Σε σχέση με την προηγούμενη διατύπωση η μεταβολή είναι ουδέτερη: αλλάζει μόνο η σειρά των εναλλακτικών ποινών («χρηματική ποινή ή παροχή κοινωφελούς εργασίας» αντί «παροχή κοινωφελούς εργασίας ή χρηματική ποινή»). Ισχύουν επίσης, κατά το διάστημα αυτό, οι εξής ρυθμίσεις που δεν μεταβάλλουν το κείμενο: αναστολή ισχύος των διατάξεων περί κοινωφελούς εργασίας 9.8.2019-22.2.2024 (ν. 4623/2019 άρθρο 98).
Παραβάσεις κανονισμών της Ευρωπαϊκής Ένωσης
μορφή κατά ν. 4637/2019
Διατύπωση του ν. 4637/2019 (ΦΕΚ Α΄ 180/18.11.2019), σε ισχύ από 18.11.2019, χωρίς μεταγενέστερη τροποποίηση έως 8.10.2026. Διέπει τις πράξεις που τελέστηκαν κατά το διάστημα αυτό· όταν η πράξη κρίνεται ή εκτελείται κατά χρόνο που ισχύει άλλη διατύπωση, ισχύει η σύγκριση του άρθρου 2 παρ. 1 ΠΚ (εφαρμογή της ηπιότερης διάταξης). Σε σχέση με την προηγούμενη διατύπωση η μεταβολή είναι ουδέτερη: οι συντομογραφίες «Ε.Ε.» (τίτλος) και «ΕΕ» (κείμενο) αντικαθίστανται από τις λέξεις «Ευρωπαϊκής Ένωσης». Ισχύουν επίσης, κατά το διάστημα αυτό, οι εξής ρυθμίσεις που δεν μεταβάλλουν το κείμενο: ν. 5232/2025 άρθρο 5 παρ. 3 ζ: η προηγούμενη αμετάκλητη καταδίκη για το άρθρο 142Α ΠΚ συνιστά επιβαρυντική περίσταση για τα νέα αδικήματα παραβίασης περιοριστικών μέτρων της Ένωσης.
Δωροληψία πολιτικών προσώπων
μορφή κατά ν. 4637/2019
Διατύπωση του ν. 4637/2019 (ΦΕΚ Α΄ 180/18.11.2019), σε ισχύ από 18.11.2019 έως 11.11.2021. Διέπει τις πράξεις που τελέστηκαν κατά το διάστημα αυτό· όταν η πράξη κρίνεται ή εκτελείται κατά χρόνο που ισχύει άλλη διατύπωση, ισχύει η σύγκριση του άρθρου 2 παρ. 1 ΠΚ (εφαρμογή της ηπιότερης διάταξης). Σε σχέση με την προηγούμενη διατύπωση η μεταβολή είναι επαχθέστερη: στα υποκείμενα της παρ. 1 προστίθενται οι Υφυπουργοί (επαχθέστερη ρύθμιση).
Δωροδοκία πολιτικών προσώπων
μορφή κατά ν. 4637/2019
Διατύπωση του ν. 4637/2019 (ΦΕΚ Α΄ 180/18.11.2019), σε ισχύ από 18.11.2019 έως 11.11.2021. Διέπει τις πράξεις που τελέστηκαν κατά το διάστημα αυτό· όταν η πράξη κρίνεται ή εκτελείται κατά χρόνο που ισχύει άλλη διατύπωση, ισχύει η σύγκριση του άρθρου 2 παρ. 1 ΠΚ (εφαρμογή της ηπιότερης διάταξης). Σε σχέση με την προηγούμενη διατύπωση η μεταβολή είναι μεικτή: στην παρ. 1 προστίθενται ως αποδέκτες οι Υφυπουργοί και οι βουλευτές (επαχθέστερη ρύθμιση)· στην παρ. 3 η ευθύνη του διευθυντή επιχείρησης απαιτεί παραβίαση συγκεκριμένου καθήκοντος επιμέλειας (ηπιότερη ρύθμιση).
Διατάραξη της λειτουργίας υπηρεσίας
μορφή κατά ν. 4637/2019
Διατύπωση του ν. 4637/2019 (ΦΕΚ Α΄ 180/18.11.2019), σε ισχύ από 18.11.2019 έως 16.2.2021. Διέπει τις πράξεις που τελέστηκαν κατά το διάστημα αυτό· όταν η πράξη κρίνεται ή εκτελείται κατά χρόνο που ισχύει άλλη διατύπωση, ισχύει η σύγκριση του άρθρου 2 παρ. 1 ΠΚ (εφαρμογή της ηπιότερης διάταξης). Σε σχέση με την προηγούμενη διατύπωση η μεταβολή είναι επαχθέστερη: προστίθεται παρ. 3 που τιμωρεί την παράνομη είσοδο ή παραμονή σε χώρο που χρησιμοποιείται από υπάλληλο πλειστηριασμού και προκαλεί διακοπή ή διατάραξη της διεξαγωγής του πλειστηριασμού (νέο αδίκημα, επαχθέστερη ρύθμιση).
Παραβίαση δικαστικών αποφάσεων
μορφή κατά ν. 4637/2019
Διατύπωση του ν. 4637/2019 (ΦΕΚ Α΄ 180/18.11.2019), σε ισχύ από 18.11.2019 έως 11.11.2021. Διέπει τις πράξεις που τελέστηκαν κατά το διάστημα αυτό· όταν η πράξη κρίνεται ή εκτελείται κατά χρόνο που ισχύει άλλη διατύπωση, ισχύει η σύγκριση του άρθρου 2 παρ. 1 ΠΚ (εφαρμογή της ηπιότερης διάταξης). Σε σχέση με την προηγούμενη διατύπωση η μεταβολή είναι επαχθέστερη: στην παρ. 1 το ανώτατο όριο της φυλάκισης αυξάνεται από ένα σε τρία έτη, προστίθεται νέα παρ. 2 (παραβίαση περιοριστικών όρων μετά τη συμπλήρωση του ανώτατου ορίου προσωρινής κράτησης: φυλάκιση έως τρία έτη) και η παλαιά παρ. 2 αναριθμείται σε 3 (επαχθέστερη ρύθμιση).
Απόδραση κρατουμένου
μορφή κατά ν. 4637/2019
Διατύπωση του ν. 4637/2019 (ΦΕΚ Α΄ 180/18.11.2019), σε ισχύ από 18.11.2019, χωρίς μεταγενέστερη τροποποίηση έως 8.10.2026. Διέπει τις πράξεις που τελέστηκαν κατά το διάστημα αυτό· όταν η πράξη κρίνεται ή εκτελείται κατά χρόνο που ισχύει άλλη διατύπωση, ισχύει η σύγκριση του άρθρου 2 παρ. 1 ΠΚ (εφαρμογή της ηπιότερης διάταξης). Σε σχέση με την προηγούμενη διατύπωση η μεταβολή είναι επαχθέστερη: το κατώτατο όριο της φυλάκισης του δράστη που είναι επιφορτισμένος με τη φύλαξη αυξάνεται από δύο σε τρία έτη (επαχθέστερη ρύθμιση).
Εγκληματική οργάνωση
μορφή κατά ν. 4637/2019
Διατύπωση του ν. 4637/2019 (ΦΕΚ Α΄ 180/18.11.2019), σε ισχύ από 18.11.2019 έως 10.3.2022. Διέπει τις πράξεις που τελέστηκαν κατά το διάστημα αυτό· όταν η πράξη κρίνεται ή εκτελείται κατά χρόνο που ισχύει άλλη διατύπωση, ισχύει η σύγκριση του άρθρου 2 παρ. 1 ΠΚ (εφαρμογή της ηπιότερης διάταξης). Σε σχέση με την προηγούμενη διατύπωση η μεταβολή είναι επαχθέστερη: προστίθεται νέα παρ. 4 (παροχή περιουσιακών στοιχείων, οδηγιών, πληροφοριών ή στρατολόγηση νέων μελών με γνώση ότι διευκολύνεται η τέλεση εγκληματικών δραστηριοτήτων της οργάνωσης: φυλάκιση τουλάχιστον τριών ετών και χρηματική ποινή) και η παλαιά παρ. 4 αναριθμείται σε 5, με επέκταση της εφαρμογής της και στη νέα παρ. 4 (επαχθέστερη ρύθμιση).
Τρομοκρατικές πράξεις – Τρομοκρατική οργάνωση
μορφή κατά ν. 4637/2019
Διατύπωση του ν. 4637/2019 (ΦΕΚ Α΄ 180/18.11.2019), σε ισχύ από 18.11.2019 έως 22.6.2022. Διέπει τις πράξεις που τελέστηκαν κατά το διάστημα αυτό· όταν η πράξη κρίνεται ή εκτελείται κατά χρόνο που ισχύει άλλη διατύπωση, ισχύει η σύγκριση του άρθρου 2 παρ. 1 ΠΚ (εφαρμογή της ηπιότερης διάταξης). Σε σχέση με την προηγούμενη διατύπωση η μεταβολή είναι μεικτή: η παρ. 1 αναφέρεται σε «έγκλημα γενικής διακινδύνευσης ή έγκλημα κατά της δημόσιας τάξης» αντί «κοινώς επικίνδυνο έγκλημα» (διεύρυνση)· η παρ. 5 απαιτεί σκοπό και επίγνωση για τον εκπαιδευτή (στενότερη) και τιμωρεί νέα και τον εκπαιδευόμενο (νέο αδίκημα)· στην παρ. 6 αφαιρείται το ανώτατο όριο «έως τρία έτη» της φυλάκισης· προστίθεται παρ. 7 (ταξίδι με τρομοκρατικό σκοπό)· η ρύθμιση είναι μεικτή με συντριπτικά επαχθέστερα στοιχεία.
Αξιόποινη υποστήριξη
μορφή κατά ν. 4637/2019
Διατύπωση του ν. 4637/2019 (ΦΕΚ Α΄ 180/18.11.2019), σε ισχύ από 18.11.2019 έως 11.11.2021. Διέπει τις πράξεις που τελέστηκαν κατά το διάστημα αυτό· όταν η πράξη κρίνεται ή εκτελείται κατά χρόνο που ισχύει άλλη διατύπωση, ισχύει η σύγκριση του άρθρου 2 παρ. 1 ΠΚ (εφαρμογή της ηπιότερης διάταξης). Σε σχέση με την προηγούμενη διατύπωση η μεταβολή είναι επαχθέστερη: στο τελευταίο εδάφιο της παρ. 1 διορθώνεται γραμματικά το «σκοπείται» σε «σκοπεί» (ουδέτερη αλλαγή)· προστίθεται παρ. 4 με την οποία οι αμετάκλητες καταδικαστικές αποφάσεις δικαστηρίων άλλων κρατών - μερών της Σύμβασης της Βαρσοβίας της 16.5.2005 λαμβάνονται υπόψη ως επιβαρυντικές περιστάσεις (επαχθέστερη ρύθμιση).
Δήμευση
μορφή κατά ν. 4637/2019
Διατύπωση του ν. 4637/2019 (ΦΕΚ Α΄ 180/18.11.2019), σε ισχύ από 18.11.2019, χωρίς μεταγενέστερη τροποποίηση έως 8.10.2026. Διέπει τις πράξεις που τελέστηκαν κατά το διάστημα αυτό· όταν η πράξη κρίνεται ή εκτελείται κατά χρόνο που ισχύει άλλη διατύπωση, ισχύει η σύγκριση του άρθρου 2 παρ. 1 ΠΚ (εφαρμογή της ηπιότερης διάταξης). Σε σχέση με την προηγούμενη διατύπωση η μεταβολή είναι ουδέτερη: διαγράφονται οι λέξεις «ή την κιβδηλεία» (παρ. 2) και «ή κιβδηλείας» (παρ. 3) (ουδέτερη αλλαγή).
Δωροληψία υπαλλήλου
μορφή κατά ν. 4637/2019
Διατύπωση σε ισχύ από 18.11.2019 (ν. 4637/2019, ΦΕΚ Α΄ 180/18.11.2019, άρθρο 3 παρ. 18). Ίσχυσε έως 11.11.2021, οπότε αντικαταστάθηκε με ν. 4855/2021 (ΦΕΚ Α΄ 215/12.11.2021). Διέπει πράξεις που τελέστηκαν από την ημερομηνία έναρξης ισχύος της· για πράξεις που τελέστηκαν πριν ή κατά τη διάρκεια άλλης διατύπωσης, εφαρμόζεται η ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο από την τέλεση ως την αμετάκλητη εκδίκαση (ΠΚ 2 παρ. 1). Σε σχέση με την προηγούμενη διατύπωση η μεταβολή είναι ουδέτερη: η παρ. 4 αναδιατυπώνεται ως προς τη θέση του προσδιορισμού της αμέλειας («δεν απέτρεψαν από αμέλεια»), με το ίδιο κριτήριο (παράβαση συγκεκριμένου υπηρεσιακού καθήκοντος).
Δωροδοκία υπαλλήλου
μορφή κατά ν. 4637/2019
Διατύπωση σε ισχύ από 18.11.2019 (ν. 4637/2019, ΦΕΚ Α΄ 180/18.11.2019, άρθρο 3 παρ. 19). Ίσχυσε έως 11.11.2021, οπότε αντικαταστάθηκε με ν. 4855/2021 (ΦΕΚ Α΄ 215/12.11.2021). Διέπει πράξεις που τελέστηκαν από την ημερομηνία έναρξης ισχύος της· για πράξεις που τελέστηκαν πριν ή κατά τη διάρκεια άλλης διατύπωσης, εφαρμόζεται η ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο από την τέλεση ως την αμετάκλητη εκδίκαση (ΠΚ 2 παρ. 1). Σε σχέση με την προηγούμενη διατύπωση η μεταβολή είναι μικτή: επαχθέστερη η παρ. 2 (κάθειρξη έως οκτώ έτη και χρηματική ποινή αντί φυλάκισης τουλάχιστον τριών ετών και χρηματικής ποινής: η πράξη γίνεται κακούργημα) και η παρ. 4 τελευταίο εδάφιο (για τη δίωξη του πλημμελήματος της παρ. 1 στην αλλοδαπή δεν απαιτείται έγκληση ή αίτηση του ΠΚ 6 παρ. 3)· ηπιότερη η παρ. 3 (απαιτείται παραβίαση συγκεκριμένου καθήκοντος επιμέλειας).
Δωροληψία και δωροδοκία δικαστικών λειτουργών
μορφή κατά ν. 4637/2019
Διατύπωση σε ισχύ από 18.11.2019 (ν. 4637/2019, ΦΕΚ Α΄ 180/18.11.2019, άρθρο 3 παρ. 20). Ίσχυσε έως 22.2.2024, οπότε αντικαταστάθηκε με ν. 5090/2024 (ΦΕΚ Α΄ 30/23.2.2024). Διέπει πράξεις που τελέστηκαν από την ημερομηνία έναρξης ισχύος της· για πράξεις που τελέστηκαν πριν ή κατά τη διάρκεια άλλης διατύπωσης, εφαρμόζεται η ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο από την τέλεση ως την αμετάκλητη εκδίκαση (ΠΚ 2 παρ. 1). Σε σχέση με την προηγούμενη διατύπωση η μεταβολή είναι ηπιότερη: η παρ. 3 απαιτεί παραβίαση συγκεκριμένου καθήκοντος επιμέλειας (αντί «αν από αμέλεια δεν απέτρεψε»).
μορφή κατά ν. 4637/2019
Διατύπωση σε ισχύ από 18.11.2019 (ν. 4637/2019, ΦΕΚ Α΄ 180/18.11.2019, άρθρο 3 παρ. 21). Είναι η ισχύουσα διατύπωση. Διέπει πράξεις που τελέστηκαν από την ημερομηνία έναρξης ισχύος της· για πράξεις που τελέστηκαν πριν ή κατά τη διάρκεια άλλης διατύπωσης, εφαρμόζεται η ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο από την τέλεση ως την αμετάκλητη εκδίκαση (ΠΚ 2 παρ. 1). Σε σχέση με την προηγούμενη διατύπωση η μεταβολή είναι επαχθέστερη: διευρύνει την έννοια του υπαλλήλου για τα άρθρα 235 και 236 στο προσωπικό οργανισμών και επιχειρήσεων ελεγχόμενων από το Κράτος, ΟΤΑ ή ΝΠΔΔ. Επιπλέον, από την έναρξη ισχύος της Ενότητας Ι του ν. 5259/2025 (ΦΕΚ Α΄ 228/12.12.2025, άρθρο 103 παρ. 2· η ημερομηνία έναρξης εξαρτάται από τις πράξεις του άρθρου 268 του ν. 5259/2025) τα άρθρα 235 έως 263Α ΠΚ εφαρμόζονται και για διοικητές ιδρυμάτων και περιουσιών υπέρ του Δημοσίου ή κοινωφελών σκοπών, εκτελεστές διαθηκών και υπαλλήλους του φορέα, οι οποίοι εξομοιώνονται με υπαλλήλους (ΠΚ 13 περ. α΄).
Κατασκευή και κατοχή εκρηκτικών υλών
μορφή κατά ν. 4637/2019
Διατύπωση σε ισχύ από 18.11.2019 (ν. 4637/2019, ΦΕΚ Α΄ 180/18.11.2019, άρθρο 4 παρ. 1). Ίσχυσε έως 11.11.2021, οπότε αντικαταστάθηκε με ν. 4855/2021 (ΦΕΚ Α΄ 215/12.11.2021). Διέπει πράξεις που τελέστηκαν από την ημερομηνία έναρξης ισχύος της· για πράξεις που τελέστηκαν πριν ή κατά τη διάρκεια άλλης διατύπωσης, εφαρμόζεται η ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο από την τέλεση ως την αμετάκλητη εκδίκαση (ΠΚ 2 παρ. 1). Σε σχέση με την προηγούμενη διατύπωση η μεταβολή είναι επαχθέστερη: νέα παρ. 2 με κάθειρξη έως δέκα έτη όταν η πράξη της παρ. 1 τελείται κατά τη διάπραξη διατάραξης κοινής ειρήνης (ΠΚ 189 παρ. 1-3)· η προϋπάρχουσα παρ. 2 αναριθμείται σε παρ. 3 χωρίς αλλαγή περιεχομένου.
Επικίνδυνες παρεμβάσεις στην οδική συγκοινωνία
μορφή κατά ν. 4637/2019
Διατύπωση σε ισχύ από 18.11.2019 (ν. 4637/2019, ΦΕΚ Α΄ 180/18.11.2019, άρθρο 4 παρ. 2). Ίσχυσε έως 11.11.2021, οπότε αντικαταστάθηκε με ν. 4855/2021 (ΦΕΚ Α΄ 215/12.11.2021). Διέπει πράξεις που τελέστηκαν από την ημερομηνία έναρξης ισχύος της· για πράξεις που τελέστηκαν πριν ή κατά τη διάρκεια άλλης διατύπωσης, εφαρμόζεται η ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο από την τέλεση ως την αμετάκλητη εκδίκαση (ΠΚ 2 παρ. 1). Σε σχέση με την προηγούμενη διατύπωση η μεταβολή είναι επαχθέστερη: αφαιρούνται οι περιορισμοί «αν στην περίπτωση των στοιχείων α΄ ή β΄» (γγ) και «στην περίπτωση του στοιχείου β΄» (δδ)· τα επαγόμενα αποτελέσματα (βαριά σωματική βλάβη ή βλάβη σε κοινωφελείς εγκαταστάσεις, θάνατος) εφαρμόζονται σε όλες τις πράξεις.
Επικίνδυνη οδήγηση
μορφή κατά ν. 4637/2019
Διατύπωση σε ισχύ από 18.11.2019 (ν. 4637/2019, ΦΕΚ Α΄ 180/18.11.2019, άρθρο 4 παρ. 3). Ίσχυσε έως 11.11.2021, οπότε αντικαταστάθηκε με ν. 4855/2021 (ΦΕΚ Α΄ 215/12.11.2021). Διέπει πράξεις που τελέστηκαν από την ημερομηνία έναρξης ισχύος της· για πράξεις που τελέστηκαν πριν ή κατά τη διάρκεια άλλης διατύπωσης, εφαρμόζεται η ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο από την τέλεση ως την αμετάκλητη εκδίκαση (ΠΚ 2 παρ. 1). Σε σχέση με την προηγούμενη διατύπωση η μεταβολή είναι επαχθέστερη: αφαιρούνται οι περιορισμοί «αν στην περίπτωση των στοιχείων α΄ ή β΄» (γγ) και «στην περίπτωση του στοιχείου β΄» (δδ)· τα επαγόμενα αποτελέσματα εφαρμόζονται σε όλες τις πράξεις.
Επικίνδυνες παρεμβάσεις στη συγκοινωνία μέσων σταθερής τροχιάς, πλοίων και αεροσκαφών
μορφή κατά ν. 4637/2019
Διατύπωση σε ισχύ από 18.11.2019 (ν. 4637/2019, ΦΕΚ Α΄ 180/18.11.2019, άρθρο 4 παρ. 4). Ίσχυσε έως 11.11.2021, οπότε αντικαταστάθηκε με ν. 4855/2021 (ΦΕΚ Α΄ 215/12.11.2021). Διέπει πράξεις που τελέστηκαν από την ημερομηνία έναρξης ισχύος της· για πράξεις που τελέστηκαν πριν ή κατά τη διάρκεια άλλης διατύπωσης, εφαρμόζεται η ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο από την τέλεση ως την αμετάκλητη εκδίκαση (ΠΚ 2 παρ. 1). Σε σχέση με την προηγούμενη διατύπωση η μεταβολή είναι επαχθέστερη: αφαιρούνται οι περιορισμοί «αν στην περίπτωση των στοιχείων α΄ ή β΄» (γγ) και «στην περίπτωση του στοιχείου β΄» (δδ)· τα επαγόμενα αποτελέσματα εφαρμόζονται σε όλες τις πράξεις.
Σωματική βλάβη
μορφή κατά ν. 4637/2019
Διατύπωση σε ισχύ από 18.11.2019 (ν. 4637/2019, ΦΕΚ Α΄ 180/18.11.2019, άρθρο 4 παρ. 5). Ίσχυσε έως 11.11.2021, οπότε αντικαταστάθηκε με ν. 4855/2021 (ΦΕΚ Α΄ 215/12.11.2021). Διέπει πράξεις που τελέστηκαν από την ημερομηνία έναρξης ισχύος της· για πράξεις που τελέστηκαν πριν ή κατά τη διάρκεια άλλης διατύπωσης, εφαρμόζεται η ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο από την τέλεση ως την αμετάκλητη εκδίκαση (ΠΚ 2 παρ. 1). Σε σχέση με την προηγούμενη διατύπωση η μεταβολή είναι επαχθέστερη: η σωματική βλάβη σε βάρος υπαλλήλου του πλειστηριασμού, κατά τη διαδικασία της αναγκαστικής εκτέλεσης και με αφορμή τον πλειστηριασμό, διώκεται αυτεπάγγελτα (χωρίς έγκληση). Η ισχύς των διατάξεων του ΠΚ περί κοινωφελούς εργασίας ήταν σε αναστολή από 9.8.2019 έως 22.2.2024 (ν. 4623/2019, άρθρο 98, ΦΕΚ Α΄ 134/9.8.2019)· το άρθρο 98 καταργήθηκε με το άρθρο 136 περ. γ΄ του ν. 5090/2024 (ΦΕΚ Α΄ 30/23.2.2024). Για το διάστημα 18.11.2019-11.11.2021 της ισχύος της παρούσας διατύπωσης η κοινωφελής εργασία δεν εφαρμοζόταν και, όπου η ποινή ήταν εναλλακτική, εφαρμοζόταν η χρηματική ποινή. Στο διάστημα 9.8.2019-11.11.2021 το πλημμέλημα της παρ. 1 εδ. β΄ (εντελώς ελαφρά βλάβη), το οποίο απειλούσε ως μοναδική ποινή την κοινωφελή εργασία, τιμωρούνταν με χρηματική ποινή κατά το άρθρο 98 παρ. 2 του ν. 4623/2019· από 12.11.2021 (ν. 4855) η ποινή είναι εναλλακτικά χρηματική ή κοινωφελής εργασία.
Βιασμός
μορφή κατά ν. 4637/2019
Διατύπωση σε ισχύ από 18.11.2019 (ν. 4637/2019, ΦΕΚ Α΄ 180/18.11.2019, άρθρο 12 παρ. 2). Ίσχυσε έως 11.11.2021, οπότε αντικαταστάθηκε με ν. 4855/2021 (ΦΕΚ Α΄ 215/12.11.2021). Διέπει πράξεις που τελέστηκαν από την ημερομηνία έναρξης ισχύος της· για πράξεις που τελέστηκαν πριν ή κατά τη διάρκεια άλλης διατύπωσης, εφαρμόζεται η ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο από την τέλεση ως την αμετάκλητη εκδίκαση (ΠΚ 2 παρ. 1). Σε σχέση με την προηγούμενη διατύπωση η μεταβολή είναι επαχθέστερη: η παρ. 1 ορίζει κάθειρξη τουλάχιστον δέκα ετών, η συνέπεια του θανάτου του παθόντος συγχωνεύεται στην παρ. 3 με κάθειρξη ισόβια ή πρόσκαιρη τουλάχιστον δέκα ετών (πριν: οι παρ. 3-4 χωριστά)· η προηγούμενη παρ. 5 γίνεται παρ. 4.
Διακεκριμένη κλοπή
μορφή κατά ν. 4637/2019
Διατύπωση σε ισχύ από 18.11.2019 (ν. 4637/2019, ΦΕΚ Α΄ 180/18.11.2019) έως και 2.4.2023. Διέπει πράξεις που τελέστηκαν από την ημερομηνία αυτή· για προγενέστερες πράξεις εφαρμόζεται η διατύπωση που ίσχυε κατά την τέλεση, εκτός αν η παρούσα είναι ηπιότερη (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ). Αν από την τέλεση της πράξης έως την αμετάκλητη εκδίκασή της ίσχυσαν διαδοχικές διατυπώσεις, το δικαστήριο εφαρμόζει τη συγκεκριμένα ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ)· αν νεότερος νόμος χαρακτήρισε την πράξη μη αξιόποινη, παύει η εκτέλεση της ποινής και των ποινικών επακολούθων (άρθρο 2 παρ. 2 ΠΚ). Η μεταβολή στην παρ. 1 είναι δυσμενέστερη: προστίθεται η περίπτωση δ΄ (κλοπή που τελέστηκε από δύο ή περισσότερους οργανωμένους με σκοπό την τέλεση κλοπών), με κάθειρξη έως δέκα έτη και χρηματική ποινή. Αντικαταστάθηκε με ν. 5039/2023 (ΦΕΚ Α΄ 83/3.4.2023) από 3.4.2023.
Γενική Διάταξη
μορφή κατά ν. 4637/2019
Διατύπωση σε ισχύ από 18.11.2019 (ν. 4637/2019, ΦΕΚ Α΄ 180/18.11.2019) έως και 11.11.2021. Διέπει πράξεις που τελέστηκαν από την ημερομηνία αυτή· για προγενέστερες πράξεις εφαρμόζεται η διατύπωση που ίσχυε κατά την τέλεση, εκτός αν η παρούσα είναι ηπιότερη (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ). Αν από την τέλεση της πράξης έως την αμετάκλητη εκδίκασή της ίσχυσαν διαδοχικές διατυπώσεις, το δικαστήριο εφαρμόζει τη συγκεκριμένα ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ)· αν νεότερος νόμος χαρακτήρισε την πράξη μη αξιόποινη, παύει η εκτέλεση της ποινής και των ποινικών επακολούθων (άρθρο 2 παρ. 2 ΠΚ). Η μεταβολή είναι ηπιότερη ως προς τη δίωξη: προστίθεται δεύτερο εδάφιο στην παρ. 1 που απαιτεί έγκληση για την απιστία του άρθρου 390 παρ. 1 εδ. β΄ όταν στρέφεται άμεσα κατά πιστωτικού ή χρηματοδοτικού ιδρύματος ή επιχειρήσεων του χρηματοπιστωτικού τομέα. Μεταβατικός κανόνας (ν. 4637/2019 άρθρο 6 παρ. 2): για εκκρεμείς διαδικασίες απιστίας που άνοιξαν χωρίς έγκληση, δήλωση του δικαιούχου εντός τεσσάρων μηνών από 18.11.2019 (έως 18.3.2020). Αντικαταστάθηκε με ν. 4855/2021 (ΦΕΚ Α΄ 215/12.11.2021) από 12.11.2021.
μορφή κατά ν. 4637/2019
Διατύπωση σε ισχύ από 18.11.2019 (ν. 4637/2019, ΦΕΚ Α΄ 180/18.11.2019) έως και 9.12.2021 (το ίδιο κείμενο ισχύει και από 12.11.2021, ν. 4855/2021, έως 9.12.2021). Διέπει πράξεις που τελέστηκαν από την ημερομηνία αυτή· για προγενέστερες πράξεις εφαρμόζεται η διατύπωση που ίσχυε κατά την τέλεση, εκτός αν η παρούσα είναι ηπιότερη (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ). Αν από την τέλεση της πράξης έως την αμετάκλητη εκδίκασή της ίσχυσαν διαδοχικές διατυπώσεις, το δικαστήριο εφαρμόζει τη συγκεκριμένα ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ)· αν νεότερος νόμος χαρακτήρισε την πράξη μη αξιόποινη, παύει η εκτέλεση της ποινής και των ποινικών επακολούθων (άρθρο 2 παρ. 2 ΠΚ). Προστίθεται η παρ. 7: από τις διατάξεις της παρ. 3 εξαιρούνται τα αδικήματα και οι ποινές της περίπτωσης α΄ της παρ. 1 του άρθρου 30 του ν. 4251/2014 (Κώδικας Μετανάστευσης και Κοινωνικής Ένταξης). Αντικαταστάθηκε με ν. 4855/2021 (ΦΕΚ Α΄ 215/12.11.2021) από 12.11.2021.
μορφή κατά ν. 4637/2019
Διατύπωση σε ισχύ από 18.11.2019 (ν. 4637/2019, ΦΕΚ Α΄ 180/18.11.2019) έως και 11.11.2021. Διέπει πράξεις που τελέστηκαν από την ημερομηνία αυτή· για προγενέστερες πράξεις εφαρμόζεται η διατύπωση που ίσχυε κατά την τέλεση, εκτός αν η παρούσα είναι ηπιότερη (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ). Αν από την τέλεση της πράξης έως την αμετάκλητη εκδίκασή της ίσχυσαν διαδοχικές διατυπώσεις, το δικαστήριο εφαρμόζει τη συγκεκριμένα ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ)· αν νεότερος νόμος χαρακτήρισε την πράξη μη αξιόποινη, παύει η εκτέλεση της ποινής και των ποινικών επακολούθων (άρθρο 2 παρ. 2 ΠΚ). Προστίθεται δεύτερο εδάφιο: σε περίπτωση αρχικής ή επιγενόμενης συρροής χρηματικής ποινής του άρθρου 80 του προϊσχύσαντος ΠΚ με χρηματική ποινή του άρθρου 57 ΠΚ ή ειδικών ποινικών νόμων, οι ποινές αυτές εκτίονται αθροιστικά (δυσμενέστερη ρύθμιση). Η διάταξη είναι μεταβατική και δεν έχει ειδικό κανόνα χρόνου πέραν των όσων αναφέρονται στο κείμενο· το ν. 4855/2021 την αντικατέστησε από 12.11.2021 (συνολική ποινή κατά το άρθρο 96 ΠΚ). Αντικαταστάθηκε με ν. 4855/2021 (ΦΕΚ Α΄ 215/12.11.2021) από 12.11.2021.
Διατάραξη της λειτουργίας υπηρεσίας
μορφή κατά ν. 4777/2021
Διατύπωση του ν. 4777/2021 (ΦΕΚ Α΄ 25/17.2.2021), σε ισχύ από 17.2.2021 έως 11.11.2021. Διέπει τις πράξεις που τελέστηκαν κατά το διάστημα αυτό· όταν η πράξη κρίνεται ή εκτελείται κατά χρόνο που ισχύει άλλη διατύπωση, ισχύει η σύγκριση του άρθρου 2 παρ. 1 ΠΚ (εφαρμογή της ηπιότερης διάταξης). Σε σχέση με την προηγούμενη διατύπωση η μεταβολή είναι επαχθέστερη: οι παρ. 1 και 2 αντικαθίστανται: η παρ. 1 δεν απαιτεί πλέον να προκληθεί διακοπή ή διατάραξη της υπηρεσίας (αρκεί η παράνομη είσοδος ή η παραμονή παρά τη ρητή εναντίωση)· η παρ. 2 τιμωρεί την πρόκληση διακοπής ή σοβαρής διατάραξης της ομαλής λειτουργίας με φυλάκιση και χρηματική ποινή (αντί φυλάκισης έως τρία έτη ή χρηματικής ποινής) και το δεύτερο εδάφιο καλύπτει και μονοπρόσωπο όργανο (επαχθέστερη ρύθμιση).
Εγκλήματα στην αλλοδαπή που τιμωρούνται πάντοτε κατά τους ελληνικούς νόμους
μορφή κατά ν. 4855/2021
[Διαχρονικό δίκαιο: Μορφή του άρθρου 8 ΠΚ μετά τον ν. 4855/2021 (Α΄ 215/12.11.2021, άρθρο 1): στην περ. ε΄ η λέξη «ψευδορκία» αντικαθίσταται από τις λέξεις «ψευδή κατάθεση». Ισχύει από 12.11.2021 (δημοσίευση, άρθρο 203). Η αλλαγή δεν μεταβάλλει ουσιαστικά το αξιόποινο ή την ποινή· παραμένει ωστόσο υποχρέωση σύγκρισης με την προηγούμενη μορφή για πράξεις που προηγούνται (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ). Η μορφή αυτή ισχύει έως 22.6.2022· από 23.6.2022 ισχύει η μορφή του ν. 4947/2022.]
Απρόσφορη απόπειρα
μορφή κατά ν. 4855/2021
[Διαχρονικό δίκαιο: Μορφή του άρθρου 43 ΠΚ μετά τον ν. 4855/2021 (Α΄ 215/12.11.2021, άρθρο 2): προστίθεται άρθρο 43 για την απρόσφορη απόπειρα (ποινή του άρθρου 83 μειωμένη στο μισό· ατιμώρητη η απόπειρα από ευήθεια). Ισχύει από 12.11.2021 (δημοσίευση, άρθρο 203). Η αλλαγή είναι δυσμενέστερη για τον κατηγορούμενο: δεν εφαρμόζεται σε πράξεις που τελέστηκαν πριν από την έναρξη ισχύος της, για τις οποίες ισχύει η προηγούμενη μορφή (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ, άρθρο 7 παρ. 1 Συντάγματος). Για πράξεις πριν από 12.11.2021 η απρόσφορη απόπειρα δεν ήταν αξιόποινη κατά το άρθρο 43. Η μορφή αυτή δεν έχει τροποποιηθεί έως 8.10.2026.]
Δικαστική επιμέτρηση της ποινής
μορφή κατά ν. 4855/2021
[Διαχρονικό δίκαιο: Μορφή του άρθρου 79 ΠΚ μετά τον ν. 4855/2021 (Α΄ 215/12.11.2021, άρθρο 3): παρ. 2: «της πράξης» αντί «του εγκλήματος»· στην περ. α΄ προστίθεται η λέξη «αυτή». Ισχύει από 12.11.2021 (δημοσίευση, άρθρο 203). Η αλλαγή δεν μεταβάλλει ουσιαστικά το αξιόποινο ή την ποινή· παραμένει ωστόσο υποχρέωση σύγκρισης με την προηγούμενη μορφή για πράξεις που προηγούνται (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ). Η μορφή αυτή δεν έχει τροποποιηθεί έως 8.10.2026.]
Επιμέτρηση και απότιση χρηματικής ποινής
μορφή κατά ν. 4855/2021
[Διαχρονικό δίκαιο: Μορφή του άρθρου 80 ΠΚ μετά τον ν. 4855/2021 (Α΄ 215/12.11.2021, άρθρο 4): παρ. 4: προστίθενται «, και αυτεπαγγέλτως,» και «ή εφάπαξ»· παρ. 5 και 6 αντικαθίστανται: μη καταβληθείσα χρηματική ποινή βεβαιώνεται κατά το άρθρο 553 ΚΠΔ και δεν μετατρέπεται σε στερητική της ελευθερίας ποινή. Ισχύει από 12.11.2021 (δημοσίευση, άρθρο 203). Η αλλαγή είναι ηπιότερη για τον κατηγορούμενο: εφαρμόζεται και σε πράξεις που τελέστηκαν πριν από την έναρξη ισχύος της, εφόσον δεν έχει εκδοθεί αμετάκλητη απόφαση (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ). Η περ. γ΄ της παρ. 5 (αντικατάσταση της χρηματικής ποινής από κοινωφελή εργασία) ήταν ανασταλμένη από 9.8.2019 έως 22.2.2024 (ν. 4623/2019, Α΄ 134, άρθρο 98 παρ. 1· άρθρο 136 περ. γ΄ και 138 παρ. 3 ν. 5090/2024). Η μορφή αυτή ισχύει έως 30.4.2024· από 1.5.2024 ισχύει η μορφή του ν. 5090/2024.]
Επιμέτρηση της ποινής της παροχής κοινωφελούς εργασίας
μορφή κατά ν. 4855/2021
[Διαχρονικό δίκαιο: Μορφή του άρθρου 81 ΠΚ μετά τον ν. 4855/2021 (Α΄ 215/12.11.2021, άρθρο 5): παρ. 4: διαγράφεται η φυλάκιση ως εναλλακτική έκτιση (μόνο χρηματική ποινή· 4 ώρες = 1 ημερήσια μονάδα)· η παρ. 5 αντικαθίσταται: προειδοποίηση, παράταση προθεσμίας ή εκτέλεση της χρηματικής ποινής, υποχρεωτική κλήτευση του καταδικασθέντος τουλάχιστον 10 ημέρες πριν. Ισχύει από 12.11.2021 (δημοσίευση, άρθρο 203). Η αλλαγή είναι ηπιότερη για τον κατηγορούμενο: εφαρμόζεται και σε πράξεις που τελέστηκαν πριν από την έναρξη ισχύος της, εφόσον δεν έχει εκδοθεί αμετάκλητη απόφαση (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ). Η μορφή αυτή αφορά κοινωφελή εργασία, της οποίας η ισχύς ήταν ανασταλμένη από 9.8.2019 έως 22.2.2024 (ν. 4623/2019, Α΄ 134, άρθρο 98 παρ. 1· κατάργηση με το άρθρο 136 περ. γ΄ ν. 5090/2024, Α΄ 30, σε ισχύ από 23.2.2024): ως προς την κοινωφελή εργασία δεν ήταν εφαρμοστέα στο διάστημα αυτό (παραμένει ερμηνευτικό ζήτημα αν οι αναδιατυπώσεις του ν. 4855/2021 και του ν. 4871/2021 ενεργοποίησαν τη ρύθμιση). Η μορφή αυτή ισχύει έως 9.12.2021· από 10.12.2021 ισχύει η μορφή του ν. 4871/2021.]
Υπολογισμός του χρόνου της προσωρινής κράτησης
μορφή κατά ν. 4855/2021
[Διαχρονικό δίκαιο: Μορφή του άρθρου 82 ΠΚ μετά τον ν. 4855/2021 (Α΄ 215/12.11.2021, άρθρο 6): παρ. 4: μετά τις λέξεις «χρηματική ποινή» προστίθενται οι λέξεις «ή ποινή παροχής κοινωφελούς εργασίας»· στην παρ. 2 διορθώνεται «γι αυτά» σε «γι’ αυτά». Ισχύει από 12.11.2021 (δημοσίευση, άρθρο 203). Η αλλαγή είναι ηπιότερη για τον κατηγορούμενο: εφαρμόζεται και σε πράξεις που τελέστηκαν πριν από την έναρξη ισχύος της, εφόσον δεν έχει εκδοθεί αμετάκλητη απόφαση (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ). Σημείωση: από 9.8.2019 έως 22.2.2024 ήταν ανασταλμένη η ισχύς των διατάξεων του ΠΚ που προβλέπουν κοινωφελή εργασία (ν. 4623/2019, άρθρο 98, καταργήθηκε με το άρθρο 136 περ. γ΄ ν. 5090/2024), ως προς την ποινή της παροχής κοινωφελούς εργασίας που προστίθεται στην παρ. 4. Η μορφή αυτή δεν έχει τροποποιηθεί έως 8.10.2026.]
Μειωμένη ποινή
μορφή κατά ν. 4855/2021
[Διαχρονικό δίκαιο: Μορφή του άρθρου 83 ΠΚ μετά τον ν. 4855/2021 (Α΄ 215/12.11.2021, άρθρο 7): προστίθεται νέα περ. γ΄ (για την κάθειρξη: φυλάκιση τουλάχιστον ενός έτους ή κάθειρξη έως οκτώ έτη)· οι προηγούμενες περ. γ΄ και δ΄ γίνονται δ΄ και ε΄. Ισχύει από 12.11.2021 (δημοσίευση, άρθρο 203). Η αλλαγή έχει μικτό χαρακτήρα (ηπιότερη εν μέρει, δυσμενέστερη εν μέρει): η σύγκριση με την προηγούμενη μορφή γίνεται ανά ρύθμιση, στη συγκεκριμένη υπόθεση (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ). Η παραπομπή στην περ. γ΄ του άρθρου 83 στο άρθρο 463 παρ. 3 ΠΚ έγινε εσφαλμένη από 12.11.2021 και διορθώθηκε με το άρθρο 61 παρ. 1 ν. 4871/2021 (Α΄ 246) από 10.12.2021 (βλ. άρθρο 463). Η μορφή αυτή ισχύει έως 30.4.2024· από 1.5.2024 ισχύει η μορφή του ν. 5090/2024.]
Συνολική ποινή σε περίπτωση στερητικών της ελευθερίας ποινών
μορφή κατά ν. 4855/2021
[Διαχρονικό δίκαιο: Μορφή του άρθρου 94 ΠΚ μετά τον ν. 4855/2021 (Α΄ 215/12.11.2021, άρθρο 8): παρ. 2: προστίθεται δεύτερο εδάφιο (εξαιρετικά, στην ανθρωποκτονία από αμέλεια κατά συρροή το δικαστήριο μπορεί να επιβάλει συνολική ποινή κατά την παρ. 1). Ισχύει από 12.11.2021 (δημοσίευση, άρθρο 203). Η αλλαγή είναι δυσμενέστερη για τον κατηγορούμενο: δεν εφαρμόζεται σε πράξεις που τελέστηκαν πριν από την έναρξη ισχύος της, για τις οποίες ισχύει η προηγούμενη μορφή (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ, άρθρο 7 παρ. 1 Συντάγματος). Η μορφή αυτή ισχύει έως 30.4.2024· από 1.5.2024 ισχύει η μορφή του ν. 5090/2024.]
Αναστολή εκτέλεσης της ποινής υπό όρο
μορφή κατά ν. 4855/2021
[Διαχρονικό δίκαιο: Μορφή του άρθρου 99 ΠΚ μετά τον ν. 4855/2021 (Α΄ 215/12.11.2021, άρθρο 9): παρ. 1 και 4 αντικαθίστανται: αναστολή 1-3 ετών από τότε που η απόφαση καθίσταται εκτελεστή, με προηγούμενη εφαρμογή του άρθρου 104Α (κοινωφελής εργασία) εκτός αν δεν συντρέχουν οι προϋποθέσεις του· διαδικασία παραβίασης των όρων (έγγραφη προειδοποίηση, δικαστήριο εκτέλεσης). Ισχύει από 12.11.2021 (δημοσίευση, άρθρο 203). Η αλλαγή έχει μικτό χαρακτήρα (ηπιότερη εν μέρει, δυσμενέστερη εν μέρει): η σύγκριση με την προηγούμενη μορφή γίνεται ανά ρύθμιση, στη συγκεκριμένη υπόθεση (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ). Οι όροι της παρ. 2 που προβλέπουν κοινωφελή εργασία ήταν ανασταλμένοι, ως προς την κοινωφελή εργασία, από 9.8.2019 έως 22.2.2024 (ν. 4623/2019, Α΄ 134, άρθρο 98 παρ. 1· κατάργηση με το άρθρο 136 περ. γ΄ ν. 5090/2024, σε ισχύ από 23.2.2024). Η παραπομπή στο άρθρο 104Α (παρ. 1) αφορά κοινωφελή εργασία, της οποίας η ισχύς ήταν ανασταλμένη στο ίδιο διάστημα· είναι ερμηνευτικό ζήτημα αν η αναδιατύπωση του ν. 4855/2021 ενεργοποίησε τη ρύθμιση πριν από 23.2.2024. Η μορφή αυτή ισχύει έως 30.4.2024· από 1.5.2024 ισχύει η μορφή του ν. 5090/2024.]
Αναστολή εκτέλεσης μέρους της ποινής
μορφή κατά ν. 4855/2021
[Διαχρονικό δίκαιο: Μορφή του άρθρου 100 ΠΚ μετά τον ν. 4855/2021 (Α΄ 215/12.11.2021, άρθρο 10): αντικαθίσταται ολόκληρο: μερική αναστολή μόνο αν η μετατροπή σε κοινωφελή εργασία (άρθρο 104Α) δεν επαρκεί και η εκτέλεση είναι απολύτως αναγκαία· αποκλείεται το άρθρο 105Β· η δοκιμασία αρχίζει μετά το εκτελεσθέν μέρος· διαδικασία παραβίασης. Ισχύει από 12.11.2021 (δημοσίευση, άρθρο 203). Η αλλαγή έχει μικτό χαρακτήρα (ηπιότερη εν μέρει, δυσμενέστερη εν μέρει): η σύγκριση με την προηγούμενη μορφή γίνεται ανά ρύθμιση, στη συγκεκριμένη υπόθεση (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ). Σημείωση: από 9.8.2019 έως 22.2.2024 ήταν ανασταλμένη η ισχύς των διατάξεων του ΠΚ που προβλέπουν κοινωφελή εργασία (ν. 4623/2019, άρθρο 98, καταργήθηκε με το άρθρο 136 περ. γ΄ ν. 5090/2024), ως προς την παραπομπή στη μετατροπή σε κοινωφελή εργασία (άρθρο 104Α). Η μορφή αυτή ισχύει έως 30.4.2024· από 1.5.2024 ισχύει η μορφή του ν. 5090/2024.]
Ανάκληση της αναστολής
μορφή κατά ν. 4855/2021
[Διαχρονικό δίκαιο: Μορφή του άρθρου 101 ΠΚ μετά τον ν. 4855/2021 (Α΄ 215/12.11.2021, άρθρο 11): αντικαθίσταται ολόκληρο: νέα παρ. 1 (αμετάκλητη καταδίκη για πράξεις του άρθρου 99) και αναθεωρημένη παρ. 2 (νέα καταδίκη για έγκλημα που τελέστηκε πριν από την αναστολή)· η αναστολή διατηρείται αν η εκτέλεση δεν είναι απολύτως αναγκαία. Ισχύει από 12.11.2021 (δημοσίευση, άρθρο 203). Η αλλαγή έχει μικτό χαρακτήρα (ηπιότερη εν μέρει, δυσμενέστερη εν μέρει): η σύγκριση με την προηγούμενη μορφή γίνεται ανά ρύθμιση, στη συγκεκριμένη υπόθεση (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ). Η μορφή αυτή ισχύει έως 30.4.2024· από 1.5.2024 ισχύει η μορφή του ν. 5090/2024.]
Άρση της αναστολής
μορφή κατά ν. 4855/2021
[Διαχρονικό δίκαιο: Μορφή του άρθρου 102 ΠΚ μετά τον ν. 4855/2021 (Α΄ 215/12.11.2021, άρθρο 12): παρ. 1 αντικαθίσταται: η αναστολή αίρεται αυτόματα με νέα αμετάκλητη καταδίκη σε στερητική της ελευθερίας ποινή για έγκλημα δόλου, εκτός αν η εκτέλεση δεν είναι απολύτως αναγκαία. Ισχύει από 12.11.2021 (δημοσίευση, άρθρο 203). Η αλλαγή έχει μικτό χαρακτήρα (ηπιότερη εν μέρει, δυσμενέστερη εν μέρει): η σύγκριση με την προηγούμενη μορφή γίνεται ανά ρύθμιση, στη συγκεκριμένη υπόθεση (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ). Η μορφή αυτή δεν έχει τροποποιηθεί έως 8.10.2026.]
Ενέργεια αλλοδαπής απόφασης
μορφή κατά ν. 4855/2021
[Διαχρονικό δίκαιο: Μορφή του άρθρου 103 ΠΚ μετά τον ν. 4855/2021 (Α΄ 215/12.11.2021, άρθρο 13): ενημερώνονται οι παραπομπές στα άρθρα του ΠΚ· προστίθεται δεύτερο εδάφιο (αρμοδιότητα του δικαστηρίου που χορήγησε την αναστολή). Ισχύει από 12.11.2021 (δημοσίευση, άρθρο 203). Η αλλαγή δεν μεταβάλλει ουσιαστικά το αξιόποινο ή την ποινή· παραμένει ωστόσο υποχρέωση σύγκρισης με την προηγούμενη μορφή για πράξεις που προηγούνται (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ). Η μορφή αυτή δεν έχει τροποποιηθεί έως 8.10.2026.]
Δικαστικές δαπάνες και παρεπόμενες ποινές
μορφή κατά ν. 4855/2021
[Διαχρονικό δίκαιο: Μορφή του άρθρου 104 ΠΚ μετά τον ν. 4855/2021 (Α΄ 215/12.11.2021, άρθρο 14): ο τίτλος γίνεται «Δικαστικές δαπάνες και παρεπόμενες ποινές» (διαγράφεται η λέξη «αποζημιώσεις»)· στην παρ. 1 απαλείφονται οι περιπτώσεις πληρωμής αστικής αποζημίωσης και χρηματικής ικανοποίησης. Ισχύει από 12.11.2021 (δημοσίευση, άρθρο 203). Η αλλαγή δεν μεταβάλλει ουσιαστικά το αξιόποινο ή την ποινή· παραμένει ωστόσο υποχρέωση σύγκρισης με την προηγούμενη μορφή για πράξεις που προηγούνται (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ). Η μορφή αυτή ισχύει έως 30.4.2024· από 1.5.2024 ισχύει η μορφή του ν. 5090/2024.]
Μετατροπή της φυλάκισης σε κοινωφελή εργασία
μορφή κατά ν. 4855/2021
[Διαχρονικό δίκαιο: Μορφή του άρθρου 104Α ΠΚ μετά τον ν. 4855/2021 (Α΄ 215/12.11.2021, άρθρο 15): παρ. 1: αφαιρείται η παραπομπή στο άρθρο 100 και μειώνονται οι ώρες κοινωφελούς εργασίας ανά ημέρα φυλάκισης· προστίθεται παρ. 4 (παραβίαση: προειδοποίηση, δικαστήριο εκτέλεσης, έκτιση της φυλάκισης αφαιρουμένης της παρασχεθείσας εργασίας). Ισχύει από 12.11.2021 (δημοσίευση, άρθρο 203). Η αλλαγή είναι ηπιότερη για τον κατηγορούμενο: εφαρμόζεται και σε πράξεις που τελέστηκαν πριν από την έναρξη ισχύος της, εφόσον δεν έχει εκδοθεί αμετάκλητη απόφαση (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ). Η ισχύς του άρθρου ήταν ανασταλμένη από 9.8.2019 έως 22.2.2024, ως προς τη μετατροπή στερητικής της ελευθερίας ποινής σε κοινωφελή εργασία (ν. 4623/2019, Α΄ 134, άρθρο 98 παρ. 1· κατάργηση με το άρθρο 136 περ. γ΄ ν. 5090/2024, Α΄ 30, σε ισχύ από 23.2.2024). Παραμένει ερμηνευτικό ζήτημα αν οι αναδιατυπώσεις των ν. 4855/2021 και ν. 4871/2021 ενεργοποίησαν τη ρύθμιση πριν από 23.2.2024. Η μορφή αυτή ισχύει έως 9.12.2021· από 10.12.2021 ισχύει η μορφή του ν. 4871/2021.]
Λόγοι δικαστικής άφεσης της ποινής
μορφή κατά ν. 4855/2021
[Διαχρονικό δίκαιο: Μορφή του άρθρου 104Β ΠΚ μετά τον ν. 4855/2021 (Α΄ 215/12.11.2021, άρθρο 16): παρ. 1: αντικαθίστανται οι περ. α΄, γ΄ και δ΄ και προστίθεται δεύτερο εδάφιο (δικαστική άφεση: ιδιαιτέρως μικρής βαρύτητας βλάβη· ειλικρινής μετάνοια· ιδιαίτερα σοβαρά πληγείς· η ποινή δεν είναι πλέον αναγκαία ή είναι δυσανάλογα επαχθής). Ισχύει από 12.11.2021 (δημοσίευση, άρθρο 203). Η αλλαγή έχει μικτό χαρακτήρα (ηπιότερη εν μέρει, δυσμενέστερη εν μέρει): η σύγκριση με την προηγούμενη μορφή γίνεται ανά ρύθμιση, στη συγκεκριμένη υπόθεση (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ). Η μορφή αυτή δεν έχει τροποποιηθεί έως 8.10.2026.]
Έκτιση της ποινής στην κατοικία
μορφή κατά ν. 4855/2021
[Διαχρονικό δίκαιο: Μορφή του άρθρου 105 ΠΚ μετά τον ν. 4855/2021 (Α΄ 215/12.11.2021, άρθρο 17): παρ. 1-4: η έκτιση στην κατοικία συνδέεται με καταδίκη σε πρόσκαιρη στερητική της ελευθερίας ποινή· προσφυγή κατά βουλεύματος που απορρίπτει· τέκνα έως οκτώ ετών και μία φορά· γνώμη ΚΕ.Σ.Υ. για λόγους υγείας· ανάκληση αν λείπουν οι προϋποθέσεις ή δεν εκτίεται πραγματικά η ποινή στην κατοικία· νέα παρ. 4 (έξοδοι, αστυνομικός έλεγχος). Ισχύει από 12.11.2021 (δημοσίευση, άρθρο 203). Η αλλαγή έχει μικτό χαρακτήρα (ηπιότερη εν μέρει, δυσμενέστερη εν μέρει): η σύγκριση με την προηγούμενη μορφή γίνεται ανά ρύθμιση, στη συγκεκριμένη υπόθεση (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ). Η μορφή αυτή ισχύει έως 30.6.2024· από 1.7.2024 ισχύει η μορφή του ν. 5090/2024.] Ο τίτλος του έκτου κεφαλαίου του Γενικού Μέρους, «Η ΕΚΤΙΣΗ ΤΩΝ ΠΟΙΝΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΜΕΤΡΩΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ» στο ΦΕΚ Α΄ 95/11.6.2019, διορθώθηκε σε «Η ΕΚΤΙΣΗ ΤΩΝ ΠΟΙΝΩΝ» με την πράξη νομοθετικού περιεχομένου της 27.6.2019 (ΦΕΚ Α΄ 106, άρθρο 2 παρ. 2 περ. στ΄), πριν από την έναρξη ισχύος του Κώδικα (1.7.2019), και η διόρθωση επαναλήφθηκε με το άρθρο 95 περ. στ΄ του ν. 4623/2019 (ΦΕΚ Α΄ 134/9.8.2019).
Παροχή κοινωφελούς εργασίας
μορφή κατά ν. 4855/2021
[Διαχρονικό δίκαιο: Μορφή του άρθρου 105Α ΠΚ μετά τον ν. 4855/2021 (Α΄ 215/12.11.2021, άρθρο 18): παρ. 4: η παρ. 3 του άρθρου 81 ισχύει και στην περίπτωση αυτή· νέα διαδικασία παραβίασης (έγγραφη προειδοποίηση, δικαστήριο εκτέλεσης της ποινής). Ισχύει από 12.11.2021 (δημοσίευση, άρθρο 203). Η αλλαγή έχει μικτό χαρακτήρα (ηπιότερη εν μέρει, δυσμενέστερη εν μέρει): η σύγκριση με την προηγούμενη μορφή γίνεται ανά ρύθμιση, στη συγκεκριμένη υπόθεση (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ). Η ισχύς του άρθρου ήταν ανασταλμένη από 9.8.2019 έως 22.2.2024 (ν. 4623/2019, Α΄ 134, άρθρο 98 παρ. 1· κατάργηση του άρθρου 98 με το άρθρο 136 περ. γ΄ ν. 5090/2024, Α΄ 30, σε ισχύ από 23.2.2024)· το άρθρο εφαρμόστηκε στην πράξη μόνο από 23.2.2024 έως 30.4.2024. Παραμένει ερμηνευτικό ζήτημα αν οι αναδιατυπώσεις των ν. 4855/2021 και ν. 4871/2021 ενεργοποίησαν τη ρύθμιση πριν από 23.2.2024. Η μορφή αυτή ισχύει έως 9.12.2021· από 10.12.2021 ισχύει η μορφή του ν. 4871/2021.]
Απόλυση υπό τον όρο της ανάκλησης
μορφή κατά ν. 4855/2021
[Διαχρονικό δίκαιο: Μορφή του άρθρου 105Β ΠΚ μετά τον ν. 4855/2021 (Α΄ 215/12.11.2021, άρθρο 19): παρ. 1: νέα περ. γ΄ (πρόσκαιρη κάθειρξη για τα εγκλήματα της παρ. 6: τα τέσσερα πέμπτα)· η παλαιά περ. γ΄ γίνεται δ΄· παρ. 4 τελευταίο εδάφιο: διακριβούμενες ασθένειες· παρ. 6: το δεύτερο εδάφιο αντικαθίσταται από δύο εδάφια. Ισχύει από 12.11.2021 (δημοσίευση, άρθρο 203). Η αλλαγή είναι δυσμενέστερη για τον κατηγορούμενο: δεν εφαρμόζεται σε πράξεις που τελέστηκαν πριν από την έναρξη ισχύος της, για τις οποίες ισχύει η προηγούμενη μορφή (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ, άρθρο 7 παρ. 1 Συντάγματος). Η μορφή αυτή ισχύει έως 16.2.2023· από 17.2.2023 ισχύει η μορφή του ν. 5023/2023.]
Προϋποθέσεις για τη χορήγηση της απόλυσης
μορφή κατά ν. 4855/2021
[Διαχρονικό δίκαιο: Μορφή του άρθρου 106 ΠΚ μετά τον ν. 4855/2021 (Α΄ 215/12.11.2021, άρθρο 20): παρ. 1: διαγράφεται η λέξη «απολύτως»· προστίθεται η λέξη «αναιτιολόγητη» πριν από την επίκληση πειθαρχικού παραπτώματος· παρ. 2: παραπομπή στις περιπτώσεις δ΄ έως ζ΄ του άρθρου 99 παρ. 2, υποχρεώσεις που επιβάλλονται και από τον νόμο, αυτεπάγγελτη ή ύστερα από αίτηση ανάκληση ή τροποποίηση. Ισχύει από 12.11.2021 (δημοσίευση, άρθρο 203). Η αλλαγή έχει μικτό χαρακτήρα (ηπιότερη εν μέρει, δυσμενέστερη εν μέρει): η σύγκριση με την προηγούμενη μορφή γίνεται ανά ρύθμιση, στη συγκεκριμένη υπόθεση (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ). Η μορφή αυτή ισχύει έως 30.4.2024· από 1.5.2024 ισχύει η μορφή του ν. 5090/2024.]
Ανάκληση της απόλυσης
μορφή κατά ν. 4855/2021
[Διαχρονικό δίκαιο: Μορφή του άρθρου 107 ΠΚ μετά τον ν. 4855/2021 (Α΄ 215/12.11.2021, άρθρο 21): η παρ. 1 προβλέπει ανάκληση και όταν ασκηθεί δίωξη για κακούργημα που τελέστηκε στο διάστημα του άρθρου 109, με εξαίρεση τα πλημμελήματα· η παρ. 2 επιτρέπει στον κατάδικο να ζητήσει εκ νέου την υπό όρο απόλυσή του. Ισχύει από 12.11.2021 (δημοσίευση, άρθρο 203). Η αλλαγή έχει μικτό χαρακτήρα (ηπιότερη εν μέρει, δυσμενέστερη εν μέρει): η σύγκριση με την προηγούμενη μορφή γίνεται ανά ρύθμιση, στη συγκεκριμένη υπόθεση (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ). Η μορφή αυτή δεν έχει τροποποιηθεί έως 8.10.2026.]
Άρση της απόλυσης
μορφή κατά ν. 4855/2021
[Διαχρονικό δίκαιο: Μορφή του άρθρου 108 ΠΚ μετά τον ν. 4855/2021 (Α΄ 215/12.11.2021, άρθρο 22): η παρ. 1 αριθμείται· η νέα καταδίκη εκτίεται αθροιστικά «από τότε που θα γίνει αμετάκλητη η νέα καταδίκη»· ισόβια κάθειρξη: 10 έτη επιπλέον (15 επί σωρευτικής συνδρομής ισοβίων)· νέα παρ. 2 (η άρση δεν εμποδίζει νέα υπό όρο απόλυση). Ισχύει από 12.11.2021 (δημοσίευση, άρθρο 203). Η αλλαγή έχει μικτό χαρακτήρα (ηπιότερη εν μέρει, δυσμενέστερη εν μέρει): η σύγκριση με την προηγούμενη μορφή γίνεται ανά ρύθμιση, στη συγκεκριμένη υπόθεση (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ). Η μορφή αυτή ισχύει έως 30.4.2024· από 1.5.2024 ισχύει η μορφή του ν. 5090/2024.]
Συνέπειες της μη ανάκλησης
μορφή κατά ν. 4855/2021
[Διαχρονικό δίκαιο: Μορφή του άρθρου 109 ΠΚ μετά τον ν. 4855/2021 (Α΄ 215/12.11.2021, άρθρο 23): ο τίτλος γίνεται «Συνέπειες της μη ανάκλησης»· στα δύο εδάφια διαγράφονται οι λέξεις «ή άρση»/«και άρσης» μετά τη λέξη «ανάκληση»· προστίθενται αριθμητικές ενδείξεις. Ισχύει από 12.11.2021 (δημοσίευση, άρθρο 203). Η αλλαγή δεν μεταβάλλει ουσιαστικά το αξιόποινο ή την ποινή· παραμένει ωστόσο υποχρέωση σύγκρισης με την προηγούμενη μορφή για πράξεις που προηγούνται (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ). Η μορφή αυτή δεν έχει τροποποιηθεί έως 8.10.2026.]
Διαδικασία για τη χορήγηση και την ανάκληση της απόλυσης
μορφή κατά ν. 4855/2021
[Διαχρονικό δίκαιο: Μορφή του άρθρου 110 ΠΚ μετά τον ν. 4855/2021 (Α΄ 215/12.11.2021, άρθρο 24): προστίθεται παρ. 5: ένδικα μέσα (έφεση) του εισαγγελέα και του καταδίκου κατά του βουλεύματος για την υπό όρο απόλυση. Ισχύει από 12.11.2021 (δημοσίευση, άρθρο 203). Η αλλαγή δεν μεταβάλλει ουσιαστικά το αξιόποινο ή την ποινή· παραμένει ωστόσο υποχρέωση σύγκρισης με την προηγούμενη μορφή για πράξεις που προηγούνται (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ). Η μορφή αυτή ισχύει έως 28.1.2025· από 29.1.2025 ισχύει η μορφή του ν. 5172/2025.]
Απόλυση υπό τον όρο της κατ’ οίκον έκτισης της ποινής με ηλεκτρονική επιτήρηση
μορφή κατά ν. 4855/2021
Διατύπωση του ν. 4855/2021 (ΦΕΚ Α΄ 215/12.11.2021, επανεκτυπωμένο λόγω σφάλματος), σε ισχύ από 12.11.2021, χωρίς μεταγενέστερη τροποποίηση έως 8.10.2026. Διέπει τις πράξεις που τελέστηκαν κατά το διάστημα αυτό· όταν η πράξη κρίνεται ή εκτελείται κατά χρόνο που ισχύει άλλη διατύπωση, ισχύει η σύγκριση του άρθρου 2 παρ. 1 ΠΚ (εφαρμογή της ηπιότερης διάταξης). Σε σχέση με την προηγούμενη διατύπωση η μεταβολή είναι επαχθέστερη: προστίθεται νέα παρ. 11 που αποκλείει από την απόλυση με κατ’ οίκον έκτιση τα κακουργήματα των άρθρων 134, 187, 187Α, της περ. γ΄ και δ΄ της παρ. 1 του άρθρου 265, της παρ. 1 του άρθρου 299, 323Α, 324, 380, 385, του 19ου Κεφαλαίου και των άρθρων 22-23 του ν. 4139/2013· στις παρ. 6, 7 και 8 προστίθενται παραπομπές στα άρθρα 106 παρ. 3 και 110 παρ. 1 εδ. β΄, 3 και 4 (νομοτεχνικές). Δεν υπάρχει μεταβατική διάταξη· το ζήτημα αν ο περιορισμός της νέας παρ. 11 εφαρμόζεται σε πράξεις πριν από 12.11.2021 κρίνεται κατά ΠΚ 2 παρ. 1 και ανάλογα με τη φύση του κανόνα ως κανόνα εκτέλεσης της ποινής, και είναι ερμηνευτικό ζήτημα. Ως προς τα ανώτατα όρια των 22 και 20 ετών, αυτά ισχύουν από 18.11.2019 (ν. 4637/2019) και όχι από 12.11.2021. Ισχύουν επίσης, κατά το διάστημα αυτό, οι εξής ρυθμίσεις που δεν μεταβάλλουν το κείμενο: ΠΚ 465 παρ. 1: για πράξεις που τελέστηκαν έως 30.6.2019 εφαρμόζονται οι διατάξεις του προϊσχύσαντος ΠΚ περί μετατροπής, αναστολής και απόλυσης υπό όρο.
Αναστολή της παραγραφής
μορφή κατά ν. 4855/2021
Διατύπωση του ν. 4855/2021 (ΦΕΚ Α΄ 215/12.11.2021, επανεκτυπωμένο λόγω σφάλματος), σε ισχύ από 12.11.2021, χωρίς μεταγενέστερη τροποποίηση έως 8.10.2026. Διέπει τις πράξεις που τελέστηκαν κατά το διάστημα αυτό· όταν η πράξη κρίνεται ή εκτελείται κατά χρόνο που ισχύει άλλη διατύπωση, ισχύει η σύγκριση του άρθρου 2 παρ. 1 ΠΚ (εφαρμογή της ηπιότερης διάταξης). Σε σχέση με την προηγούμενη διατύπωση η μεταβολή είναι επαχθέστερη: το δεύτερο εδάφιο της παρ. 2 εξαιρεί από το χρονικό όριο της αναστολής και την περίπτωση της παρ. 4Α του άρθρου 7 του ν. 3226/2004· η παρ. 4 αντικαθίσταται: η παραγραφή των κακουργημάτων κατά ανηλίκου αρχίζει από την ενηλικίωση του θύματος (πριν: αναστελλόταν μέχρι την ενηλικίωση) και των εγκλημάτων των άρθρων 323Α, 324 και του 19ου Κεφαλαίου κατά ανηλίκου αρχίζει ένα έτος (πλημμέλημα) ή τρία έτη (κακούργημα) μετά την ενηλικίωση. Ισχύουν επίσης, κατά το διάστημα αυτό, οι εξής ρυθμίσεις που δεν μεταβάλλουν το κείμενο: παρέκκλιση από τα χρονικά όρια του ΠΚ 113 παρ. 2 για ρύθμιση οφειλών ν. 4152/2013 (ν. 4646/2019 άρθρο 43, από 12.12.2019)· παρέκκλιση κατά την αναστολή δίωξης (ν. 4738/2020 άρθρα 18, 23, 60, από 1.1.2021)· παρέκκλιση από το όριο του πρώτου εδαφίου της παρ. 2 (ν. 4745/2020 άρθρα 32-33, από 6.11.2020)· παρέκκλιση για φορολογικά αδικήματα (ν. 5104/2024 άρθρο 81 παρ. 2 περ. ε, από 19.4.2024)· παρέκκλιση για το αδίκημα ν. 1882/1990 άρθρο 25 (ν. 5193/2025 άρθρο 227, από 11.4.2025)· παρεκκλίσεις τελωνειακών αδικημάτων και ρυθμίσεων «Daniel» (ν. 5222/2025, από 28.7.2025)· παρέκκλιση κατά αναστολή δίωξης λόγω πτώχευσης (ν. 5259/2025 άρθρο 178, από 12.12.2025)· παρέκκλιση για οφειλές δήμων (ν. 5314/2026 άρθρο 437 παρ. 4 β, από 29.6.2026).
Έναρξη της παραγραφής του χρόνου των ποινών
μορφή κατά ν. 4855/2021
Διατύπωση του ν. 4855/2021 (ΦΕΚ Α΄ 215/12.11.2021, επανεκτυπωμένο λόγω σφάλματος), σε ισχύ από 12.11.2021, χωρίς μεταγενέστερη τροποποίηση έως 8.10.2026. Διέπει τις πράξεις που τελέστηκαν κατά το διάστημα αυτό· όταν η πράξη κρίνεται ή εκτελείται κατά χρόνο που ισχύει άλλη διατύπωση, ισχύει η σύγκριση του άρθρου 2 παρ. 1 ΠΚ (εφαρμογή της ηπιότερης διάταξης). Σε σχέση με την προηγούμενη διατύπωση η μεταβολή είναι ουδέτερη: προστίθεται η επιφύλαξη υπέρ άλλων διατάξεων («εκτός αν ο νόμος ορίζει διαφορετικά») ως προς την έναρξη της παραγραφής των ποινών.
Απόλυση υπό όρο
μορφή κατά ν. 4855/2021
Διατύπωση του ν. 4855/2021 (ΦΕΚ Α΄ 215/12.11.2021, επανεκτυπωμένο λόγω σφάλματος), σε ισχύ από 12.11.2021 έως 9.12.2021. Διέπει τις πράξεις που τελέστηκαν κατά το διάστημα αυτό· όταν η πράξη κρίνεται ή εκτελείται κατά χρόνο που ισχύει άλλη διατύπωση, ισχύει η σύγκριση του άρθρου 2 παρ. 1 ΠΚ (εφαρμογή της ηπιότερης διάταξης). Σε σχέση με την προηγούμενη διατύπωση η μεταβολή είναι ηπιότερη: στην παρ. 3 προστίθεται τρίτο εδάφιο με υποχρέωση του δικαστηρίου να συνεδριάσει εντός δεκαπέντε ημερών από τη συμπλήρωση του ημίσεος του περιορισμού (ηπιότερη ρύθμιση)· η παρ. 6 απαιτεί καταδίκη για κακούργημα ή πλημμέλημα από δόλο σε ποινή άνω του ενός έτους (αντί για πράξη που αν τελούνταν από ενήλικο θα ήταν κακούργημα ή πλημμέλημα από δόλο), δηλαδή ηπιότερη ρύθμιση· προστίθενται αριθμητικές αναγραφές σε παρένθεση. Ισχύουν επίσης, κατά το διάστημα αυτό, οι εξής ρυθμίσεις που δεν μεταβάλλουν το κείμενο: ΠΚ 465 παρ. 1: για πράξεις έως 30.6.2019 εφαρμόζεται το προϊσχύσαν δίκαιο περί απόλυσης υπό όρο.
Απόλυση υπό τον όρο του κατ’ οίκον περιορισμού με ηλεκτρονική επιτήρηση
μορφή κατά ν. 4855/2021
Διατύπωση του ν. 4855/2021 (ΦΕΚ Α΄ 215/12.11.2021, επανεκτυπωμένο λόγω σφάλματος), σε ισχύ από 12.11.2021, χωρίς μεταγενέστερη τροποποίηση έως 8.10.2026. Διέπει τις πράξεις που τελέστηκαν κατά το διάστημα αυτό· όταν η πράξη κρίνεται ή εκτελείται κατά χρόνο που ισχύει άλλη διατύπωση, ισχύει η σύγκριση του άρθρου 2 παρ. 1 ΠΚ (εφαρμογή της ηπιότερης διάταξης). Σε σχέση με την προηγούμενη διατύπωση η μεταβολή είναι μεικτή: στην παρ. 5 η άρση της απόλυσης απαιτεί πλημμέλημα με δόλο που τελέστηκε ως ενήλικος και αμετάκλητη καταδίκη σε φυλάκιση τουλάχιστον ενός έτους (ηπιότερη ρύθμιση)· στην παρ. 6 καλύπτεται ρητά και κακούργημα που τελέστηκε ως ενήλικος, πέραν της πράξης που ως ανήλικος αν τελούνταν από ενήλικο θα ήταν κακούργημα (επαχθέστερη ρύθμιση)· προστίθενται αριθμητικές αναγραφές σε παρένθεση. Ισχύουν επίσης, κατά το διάστημα αυτό, οι εξής ρυθμίσεις που δεν μεταβάλλουν το κείμενο: ΠΚ 465 παρ. 1: για πράξεις έως 30.6.2019 εφαρμόζεται το προϊσχύσαν δίκαιο περί απόλυσης υπό όρο.
Εσχάτη προδοσία
μορφή κατά ν. 4855/2021
Διατύπωση του ν. 4855/2021 (ΦΕΚ Α΄ 215/12.11.2021, επανεκτυπωμένο λόγω σφάλματος), σε ισχύ από 12.11.2021, χωρίς μεταγενέστερη τροποποίηση έως 8.10.2026. Διέπει τις πράξεις που τελέστηκαν κατά το διάστημα αυτό· όταν η πράξη κρίνεται ή εκτελείται κατά χρόνο που ισχύει άλλη διατύπωση, ισχύει η σύγκριση του άρθρου 2 παρ. 1 ΠΚ (εφαρμογή της ηπιότερης διάταξης). Σε σχέση με την προηγούμενη διατύπωση η μεταβολή είναι επαχθέστερη: η ποινή της παρ. 1 γίνεται μόνο ισόβια κάθειρξη (πριν: ισόβια κάθειρξη ή πρόσκαιρη τουλάχιστον δέκα ετών) (επαχθέστερη ρύθμιση)· για πράξεις προ 12.11.2021 εφαρμόζεται η ηπιότερη διατύπωση (ΠΚ 2 παρ. 1).
Δωροληψία πολιτικών προσώπων
μορφή κατά ν. 4855/2021
Διατύπωση του ν. 4855/2021 (ΦΕΚ Α΄ 215/12.11.2021, επανεκτυπωμένο λόγω σφάλματος), σε ισχύ από 12.11.2021 έως 22.2.2024. Διέπει τις πράξεις που τελέστηκαν κατά το διάστημα αυτό· όταν η πράξη κρίνεται ή εκτελείται κατά χρόνο που ισχύει άλλη διατύπωση, ισχύει η σύγκριση του άρθρου 2 παρ. 1 ΠΚ (εφαρμογή της ηπιότερης διάταξης). Σε σχέση με την προηγούμενη διατύπωση η μεταβολή είναι επαχθέστερη: στην παρ. 4 διευκρινίζεται η εφαρμογή των ελληνικών ποινικών νόμων σε πράξη που τελέστηκε στην αλλοδαπή από ημεδαπό και προστίθεται τρίτο εδάφιο που επεκτείνει τις παρ. 1 και 2 σε Πρωθυπουργό, μέλος Κυβέρνησης ή Υφυπουργό άλλου κράτους και σε μέλη κοινοβουλίου ή συμβουλίου τοπικής αυτοδιοίκησης άλλου κράτους (επαχθέστερη ρύθμιση).
Δωροδοκία πολιτικών προσώπων
μορφή κατά ν. 4855/2021
Διατύπωση του ν. 4855/2021 (ΦΕΚ Α΄ 215/12.11.2021, επανεκτυπωμένο λόγω σφάλματος), σε ισχύ από 12.11.2021 έως 22.2.2024. Διέπει τις πράξεις που τελέστηκαν κατά το διάστημα αυτό· όταν η πράξη κρίνεται ή εκτελείται κατά χρόνο που ισχύει άλλη διατύπωση, ισχύει η σύγκριση του άρθρου 2 παρ. 1 ΠΚ (εφαρμογή της ηπιότερης διάταξης). Σε σχέση με την προηγούμενη διατύπωση η μεταβολή είναι επαχθέστερη: στην παρ. 4 περ. γ΄ διευρύνεται ο κύκλος των πολιτικών προσώπων (Πρωθυπουργός, μέλος Κυβέρνησης ή Υφυπουργός άλλου κράτους, μέλη κοινοβουλίου ή συμβουλίου τοπικής αυτοδιοίκησης άλλου κράτους) (επαχθέστερη ρύθμιση).
Διατάραξη της λειτουργίας υπηρεσίας
μορφή κατά ν. 4855/2021
Διατύπωση του ν. 4855/2021 (ΦΕΚ Α΄ 215/12.11.2021, επανεκτυπωμένο λόγω σφάλματος), σε ισχύ από 12.11.2021 έως 30.4.2024. Διέπει τις πράξεις που τελέστηκαν κατά το διάστημα αυτό· όταν η πράξη κρίνεται ή εκτελείται κατά χρόνο που ισχύει άλλη διατύπωση, ισχύει η σύγκριση του άρθρου 2 παρ. 1 ΠΚ (εφαρμογή της ηπιότερης διάταξης). Σε σχέση με την προηγούμενη διατύπωση η μεταβολή είναι ηπιότερη: στο δεύτερο εδάφιο της παρ. 3 προστίθεται η εναλλακτική χρηματική ποινή (ηπιότερη ρύθμιση).
Παραβίαση δικαστικών αποφάσεων και συμφωνιών που επικυρώθηκαν από συμβολαιογράφο
μορφή κατά ν. 4855/2021
Διατύπωση του ν. 4855/2021 (ΦΕΚ Α΄ 215/12.11.2021, επανεκτυπωμένο λόγω σφάλματος), σε ισχύ από 12.11.2021 έως 30.4.2024. Διέπει τις πράξεις που τελέστηκαν κατά το διάστημα αυτό· όταν η πράξη κρίνεται ή εκτελείται κατά χρόνο που ισχύει άλλη διατύπωση, ισχύει η σύγκριση του άρθρου 2 παρ. 1 ΠΚ (εφαρμογή της ηπιότερης διάταξης). Σε σχέση με την προηγούμενη διατύπωση η μεταβολή είναι επαχθέστερη: ο τίτλος συμπληρώνεται· στην παρ. 1 προστίθενται η εισαγγελική διάταξη, η απαγόρευση προσέγγισης και επικοινωνίας μεταξύ προσώπων και, σε νέο δεύτερο εδάφιο, η μη συμμόρφωση σε συμφωνία που επικυρώθηκε από συμβολαιογράφο κατά το άρθρο 1441 ΑΚ σχετικά με την επικοινωνία των ανήλικων τέκνων (επαχθέστερη ρύθμιση, ίδια ποινή).
Αξιόποινη υποστήριξη
μορφή κατά ν. 4855/2021
Διατύπωση του ν. 4855/2021 (ΦΕΚ Α΄ 215/12.11.2021, επανεκτυπωμένο λόγω σφάλματος), σε ισχύ από 12.11.2021, χωρίς μεταγενέστερη τροποποίηση έως 8.10.2026. Διέπει τις πράξεις που τελέστηκαν κατά το διάστημα αυτό· όταν η πράξη κρίνεται ή εκτελείται κατά χρόνο που ισχύει άλλη διατύπωση, ισχύει η σύγκριση του άρθρου 2 παρ. 1 ΠΚ (εφαρμογή της ηπιότερης διάταξης). Σε σχέση με την προηγούμενη διατύπωση η μεταβολή είναι ουδέτερη: στην παρ. 3 η παραπομπή «άρθρων 187 παρ. 1 εδ. β΄ και 187Α» αντικαθίσταται από «187 παρ. 1 και 187Α» (αλλαγή παραπομπής χωρίς αλλαγή της ποινής).
Διασπορά ψευδών ειδήσεων
μορφή κατά ν. 4855/2021
Διατύπωση του ν. 4855/2021 (ΦΕΚ Α΄ 215/12.11.2021, επανεκτυπωμένο λόγω σφάλματος), σε ισχύ από 12.11.2021 έως 20.12.2022. Διέπει τις πράξεις που τελέστηκαν κατά το διάστημα αυτό· όταν η πράξη κρίνεται ή εκτελείται κατά χρόνο που ισχύει άλλη διατύπωση, ισχύει η σύγκριση του άρθρου 2 παρ. 1 ΠΚ (εφαρμογή της ηπιότερης διάταξης). Σε σχέση με την προηγούμενη διατύπωση η μεταβολή είναι μεικτή: το άρθρο αντικαθίσταται: διασπορά ψευδών ειδήσεων ικανών να προκαλέσουν ανησυχία ή φόβο ή να κλονίσουν την εμπιστοσύνη του κοινού στην οικονομία, την αμυντική ικανότητα ή τη δημόσια υγεία, με φυλάκιση τουλάχιστον τριών μηνών και χρηματική ποινή· αυξημένη ποινή (τουλάχιστον έξι μηνών και χρηματική) σε επανειλημμένη τέλεση μέσω τύπου ή διαδικτύου· ευθύνη και του πραγματικού ιδιοκτήτη ή εκδότη του μέσου· καταργείται η αμέλεια της παρ. 2 (ηπιότερη)· η ρύθμιση είναι μεικτή με κυρίαρχα επαχθέστερα στοιχεία.
Παραχάραξη νομίσματος και άλλων μέσων πληρωμής
μορφή κατά ν. 4855/2021
Διατύπωση του ν. 4855/2021 (ΦΕΚ Α΄ 215/12.11.2021, επανεκτυπωμένο λόγω σφάλματος), σε ισχύ από 12.11.2021 έως 22.6.2022. Διέπει τις πράξεις που τελέστηκαν κατά το διάστημα αυτό· όταν η πράξη κρίνεται ή εκτελείται κατά χρόνο που ισχύει άλλη διατύπωση, ισχύει η σύγκριση του άρθρου 2 παρ. 1 ΠΚ (εφαρμογή της ηπιότερης διάταξης). Σε σχέση με την προηγούμενη διατύπωση η μεταβολή είναι επαχθέστερη: στην παρ. 3 (ιδιαίτερα ελαφρές περιπτώσεις) απαλείφεται η εναλλακτική δυνατότητα επιβολής χρηματικής ποινής: επιβάλλεται μόνο φυλάκιση έως τρία έτη (επαχθέστερη ρύθμιση).
Κυκλοφορία πλαστών νομισμάτων και άλλων μέσων πληρωμής
μορφή κατά ν. 4855/2021
Διατύπωση του ν. 4855/2021 (ΦΕΚ Α΄ 215/12.11.2021, επανεκτυπωμένο λόγω σφάλματος), σε ισχύ από 12.11.2021, χωρίς μεταγενέστερη τροποποίηση έως 8.10.2026. Διέπει τις πράξεις που τελέστηκαν κατά το διάστημα αυτό· όταν η πράξη κρίνεται ή εκτελείται κατά χρόνο που ισχύει άλλη διατύπωση, ισχύει η σύγκριση του άρθρου 2 παρ. 1 ΠΚ (εφαρμογή της ηπιότερης διάταξης). Σε σχέση με την προηγούμενη διατύπωση η μεταβολή είναι επαχθέστερη: στην παρ. 1 (ιδιαίτερα ελαφρές περιπτώσεις) απαλείφεται η εναλλακτική δυνατότητα επιβολής χρηματικής ποινής: επιβάλλεται μόνο φυλάκιση έως δύο έτη (επαχθέστερη ρύθμιση).
Προπαρασκευαστικές πράξεις
μορφή κατά ν. 4855/2021
Διατύπωση του ν. 4855/2021 (ΦΕΚ Α΄ 215/12.11.2021, επανεκτυπωμένο λόγω σφάλματος), σε ισχύ από 12.11.2021 έως 22.6.2022. Διέπει τις πράξεις που τελέστηκαν κατά το διάστημα αυτό· όταν η πράξη κρίνεται ή εκτελείται κατά χρόνο που ισχύει άλλη διατύπωση, ισχύει η σύγκριση του άρθρου 2 παρ. 1 ΠΚ (εφαρμογή της ηπιότερης διάταξης). Σε σχέση με την προηγούμενη διατύπωση η μεταβολή είναι μεικτή: τροποποιείται η υποκειμενική υπόσταση («προετοιμάζοντας τη διάπραξη» αντί «με σκοπό να διαπράξει») και τα μέσα πρέπει να είναι «κατάλληλα» αντί «χρήσιμα»· η ποινή (φυλάκιση έως δύο έτη ή χρηματική ποινή) παραμένει· η επίδραση στο εύρος του αξιοποίνου εκτιμάται ερμηνευτικά.
Πλαστογραφία
μορφή κατά ν. 4855/2021
Διατύπωση σε ισχύ από 12.11.2021 (ν. 4855/2021, ΦΕΚ Α΄ 215/12.11.2021, άρθρο 40). Είναι η ισχύουσα διατύπωση. Διέπει πράξεις που τελέστηκαν από την ημερομηνία έναρξης ισχύος της· για πράξεις που τελέστηκαν πριν ή κατά τη διάρκεια άλλης διατύπωσης, εφαρμόζεται η ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο από την τέλεση ως την αμετάκλητη εκδίκαση (ΠΚ 2 παρ. 1). Σε σχέση με την προηγούμενη διατύπωση η μεταβολή είναι επαχθέστερη: νέα διακεκριμένη μορφή της παρ. 3 περ. α΄ (ιδιαίτερα μεγάλο όφελος ή ζημία κάτω των 120.000 ευρώ: φυλάκιση τουλάχιστον τριών μηνών και χρηματική ποινή) και διατήρηση της κάθειρξης έως δέκα έτη για όφελος ή ζημία άνω των 120.000 ευρώ (περ. β΄).
Ψευδής κατάθεση
μορφή κατά ν. 4855/2021
Διατύπωση σε ισχύ από 12.11.2021 (ν. 4855/2021, ΦΕΚ Α΄ 215/12.11.2021, άρθρο 41). Είναι η ισχύουσα διατύπωση. Διέπει πράξεις που τελέστηκαν από την ημερομηνία έναρξης ισχύος της· για πράξεις που τελέστηκαν πριν ή κατά τη διάρκεια άλλης διατύπωσης, εφαρμόζεται η ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο από την τέλεση ως την αμετάκλητη εκδίκαση (ΠΚ 2 παρ. 1). Σε σχέση με την προηγούμενη διατύπωση η μεταβολή είναι επαχθέστερη: νέα παρ. 4 (ψευδής κατάθεση ή απόκρυψη της αλήθειας ενώπιον κάθε άλλης αρχής: φυλάκιση έως δύο ετών ή χρηματική ποινή), που δεν καλυπτόταν από την παρ. 1 ή 2.
Δωροληψία υπαλλήλου
μορφή κατά ν. 4855/2021
Διατύπωση σε ισχύ από 12.11.2021 (ν. 4855/2021, ΦΕΚ Α΄ 215/12.11.2021, άρθρο 42). Ίσχυσε έως 22.2.2024, οπότε αντικαταστάθηκε με ν. 5090/2024 (ΦΕΚ Α΄ 30/23.2.2024). Διέπει πράξεις που τελέστηκαν από την ημερομηνία έναρξης ισχύος της· για πράξεις που τελέστηκαν πριν ή κατά τη διάρκεια άλλης διατύπωσης, εφαρμόζεται η ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο από την τέλεση ως την αμετάκλητη εκδίκαση (ΠΚ 2 παρ. 1). Σε σχέση με την προηγούμενη διατύπωση η μεταβολή είναι επαχθέστερη: η παρ. 5 καταργεί την προϋπόθεση έδρας στην Ελλάδα για τα όργανα και τους οργανισμούς της Ευρωπαϊκής Ένωσης και προσθέτει τελευταίο εδάφιο για πράξεις υπαλλήλων ξένης χώρας.
Δωροδοκία υπαλλήλου
μορφή κατά ν. 4855/2021
Διατύπωση σε ισχύ από 12.11.2021 (ν. 4855/2021, ΦΕΚ Α΄ 215/12.11.2021, άρθρο 43). Ίσχυσε έως 22.2.2024, οπότε αντικαταστάθηκε με ν. 5090/2024 (ΦΕΚ Α΄ 30/23.2.2024). Διέπει πράξεις που τελέστηκαν από την ημερομηνία έναρξης ισχύος της· για πράξεις που τελέστηκαν πριν ή κατά τη διάρκεια άλλης διατύπωσης, εφαρμόζεται η ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο από την τέλεση ως την αμετάκλητη εκδίκαση (ΠΚ 2 παρ. 1). Σε σχέση με την προηγούμενη διατύπωση η μεταβολή είναι επαχθέστερη: στην παρ. 1 η ποινή ορίζεται ως «φυλάκιση», χωρίς το ανώτατο όριο των τριών ετών και χωρίς την εναλλακτική χρηματική ποινή («φυλάκιση έως τρία έτη ή χρηματική ποινή» στην προηγούμενη διατύπωση)· οι λοιπές διαφορές είναι τυπογραφικές.
Ευνοϊκά μέτρα
μορφή κατά ν. 4855/2021
Διατύπωση σε ισχύ από 12.11.2021 (ν. 4855/2021, ΦΕΚ Α΄ 215/12.11.2021, άρθρο 44). Είναι η ισχύουσα διατύπωση. Διέπει πράξεις που τελέστηκαν από την ημερομηνία έναρξης ισχύος της· για πράξεις που τελέστηκαν πριν ή κατά τη διάρκεια άλλης διατύπωσης, εφαρμόζεται η ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο από την τέλεση ως την αμετάκλητη εκδίκαση (ΠΚ 2 παρ. 1). Σε σχέση με την προηγούμενη διατύπωση η μεταβολή είναι επαχθέστερη: καταργείται η παρ. 1 (ατιμωρησία έμπρακτης μετάνοιας για τις πράξεις των ΠΚ 236 και 237, παραμένει ως «[Καταργείται]»)· οι παρ. 2 και 4 παραπέμπουν πλέον στα άρθρα 235-260 και η παρ. 3 αναδιατυπώνεται. Επιπλέον, από την έναρξη ισχύος της Ενότητας Ι του ν. 5259/2025 (ΦΕΚ Α΄ 228/12.12.2025, άρθρο 103 παρ. 2· η ημερομηνία έναρξης εξαρτάται από τις πράξεις του άρθρου 268 του ν. 5259/2025) τα άρθρα 235 έως 263Α ΠΚ εφαρμόζονται και για διοικητές ιδρυμάτων και περιουσιών υπέρ του Δημοσίου ή κοινωφελών σκοπών, εκτελεστές διαθηκών και υπαλλήλους του φορέα, οι οποίοι εξομοιώνονται με υπαλλήλους (ΠΚ 13 περ. α΄).
Εμπρησμός
μορφή κατά ν. 4855/2021
Διατύπωση σε ισχύ από 12.11.2021 (ν. 4855/2021, ΦΕΚ Α΄ 215/12.11.2021, άρθρο 45). Ίσχυσε έως 9.12.2021, οπότε αντικαταστάθηκε με ν. 4871/2021 (ΦΕΚ Α΄ 246/10.12.2021). Διέπει πράξεις που τελέστηκαν από την ημερομηνία έναρξης ισχύος της· για πράξεις που τελέστηκαν πριν ή κατά τη διάρκεια άλλης διατύπωσης, εφαρμόζεται η ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο από την τέλεση ως την αμετάκλητη εκδίκαση (ΠΚ 2 παρ. 1). Σε σχέση με την προηγούμενη διατύπωση η μεταβολή είναι μικτή: επαχθέστερη η διεύρυνση των περ. α΄ και β΄ της παρ. 1 και της παρ. 2 (αρκεί «μπορεί να προκύψει» κοινός κίνδυνος ή κίνδυνος αντί πραγματικού κινδύνου), η περ. δ΄ (ισόβια κάθειρξη σε κάθε περίπτωση θανάτου, με απάλειψη του πλαισίου «κάθειρξη τουλάχιστον δέκα ετών» και της δυνατότητας ισοβίου μόνο για θάνατο μεγάλου αριθμού ανθρώπων) και η παρ. 2 χωρίς εναλλακτική χρηματική ποινή· ηπιότερη η περ. α΄ της παρ. 1 (φυλάκιση χωρίς το κατώτατο όριο του ενός έτους). Στη διατύπωση αυτή η περ. δ΄ της παρ. 1 (ισόβια κάθειρξη) δεν περιείχε τη λέξη «άλλου» (θάνατος οποιουδήποτε προσώπου, και του δράστη)· η λέξη προστέθηκε από 10.12.2021 (ν. 4871).
Εμπρησμός σε δάση
μορφή κατά ν. 4855/2021
Διατύπωση σε ισχύ από 12.11.2021 (ν. 4855/2021, ΦΕΚ Α΄ 215/12.11.2021, άρθρο 46). Ίσχυσε έως 30.4.2024, οπότε αντικαταστάθηκε με ν. 5090/2024 (ΦΕΚ Α΄ 30/23.2.2024). Διέπει πράξεις που τελέστηκαν από την ημερομηνία έναρξης ισχύος της· για πράξεις που τελέστηκαν πριν ή κατά τη διάρκεια άλλης διατύπωσης, εφαρμόζεται η ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο από την τέλεση ως την αμετάκλητη εκδίκαση (ΠΚ 2 παρ. 1). Σε σχέση με την προηγούμενη διατύπωση η μεταβολή είναι επαχθέστερη: η περ. α΄ της παρ. 1 γίνεται κάθειρξη έως οκτώ ετών και χρηματική ποινή (πριν: φυλάκιση τουλάχιστον τριών ετών και χρηματική ποινή) με κάθειρξη έως δέκα ετών αν ο δράστης σκόπευε περιουσιακό όφελος, οι περ. β΄ και γ΄ διευρύνονται (κίνδυνος που «μπορεί να προκύψει», ρύπανση ή οικολογική διατάραξη), η περ. δ΄ προβλέπει ισόβια κάθειρξη και η παρ. 3 (αμέλεια) κλιμακώνεται.
Πλημμύρα
μορφή κατά ν. 4855/2021
Διατύπωση σε ισχύ από 12.11.2021 (ν. 4855/2021, ΦΕΚ Α΄ 215/12.11.2021, άρθρο 47). Είναι η ισχύουσα διατύπωση. Διέπει πράξεις που τελέστηκαν από την ημερομηνία έναρξης ισχύος της· για πράξεις που τελέστηκαν πριν ή κατά τη διάρκεια άλλης διατύπωσης, εφαρμόζεται η ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο από την τέλεση ως την αμετάκλητη εκδίκαση (ΠΚ 2 παρ. 1). Σε σχέση με την προηγούμενη διατύπωση η μεταβολή είναι μικτή: ηπιότερο το πλαίσιο της παρ. 1 περ. α΄ (καταργείται το κατώτατο όριο του ενός έτους φυλάκισης)· επαχθέστερη η διεύρυνση του αδίκου με «μπορεί να προκύψει» κίνδυνος αντί πραγματικού κινδύνου (παρ. 1 και 2) και η παρ. 2 (αμέλεια) χωρίς εναλλακτική χρηματική ποινή.
Έκρηξη
μορφή κατά ν. 4855/2021
Διατύπωση σε ισχύ από 12.11.2021 (ν. 4855/2021, ΦΕΚ Α΄ 215/12.11.2021, άρθρο 48). Είναι η ισχύουσα διατύπωση. Διέπει πράξεις που τελέστηκαν από την ημερομηνία έναρξης ισχύος της· για πράξεις που τελέστηκαν πριν ή κατά τη διάρκεια άλλης διατύπωσης, εφαρμόζεται η ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο από την τέλεση ως την αμετάκλητη εκδίκαση (ΠΚ 2 παρ. 1). Σε σχέση με την προηγούμενη διατύπωση η μεταβολή είναι μικτή: ηπιότερο το πλαίσιο της παρ. 1 περ. α΄ (καταργείται το κατώτατο όριο του ενός έτους φυλάκισης)· επαχθέστερη η διεύρυνση του αδίκου με «μπορεί να προκύψει» κίνδυνος αντί πραγματικού κινδύνου (παρ. 1 και 2) και η παρ. 2 (αμέλεια) χωρίς εναλλακτική χρηματική ποινή.
Κατασκευή και κατοχή εκρηκτικών και εμπρηστικών υλών
μορφή κατά ν. 4855/2021
Διατύπωση σε ισχύ από 12.11.2021 (ν. 4855/2021, ΦΕΚ Α΄ 215/12.11.2021, άρθρο 49). Είναι η ισχύουσα διατύπωση. Διέπει πράξεις που τελέστηκαν από την ημερομηνία έναρξης ισχύος της· για πράξεις που τελέστηκαν πριν ή κατά τη διάρκεια άλλης διατύπωσης, εφαρμόζεται η ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο από την τέλεση ως την αμετάκλητη εκδίκαση (ΠΚ 2 παρ. 1). Σε σχέση με την προηγούμενη διατύπωση η μεταβολή είναι επαχθέστερη: προστίθενται οι εμπρηστικές ύλες, βόμβες και μηχανισμοί στο αντικειμενικό στοιχείο της παρ. 1, νέα διακεκριμένη μορφή στην παρ. 2 (συμμετοχή σε δημόσια συνάθροιση πλήθους ή μεγάλη ποσότητα) και νέος τίτλος.
Κοινώς επικίνδυνη βλάβη
μορφή κατά ν. 4855/2021
Διατύπωση σε ισχύ από 12.11.2021 (ν. 4855/2021, ΦΕΚ Α΄ 215/12.11.2021, άρθρο 50). Είναι η ισχύουσα διατύπωση. Διέπει πράξεις που τελέστηκαν από την ημερομηνία έναρξης ισχύος της· για πράξεις που τελέστηκαν πριν ή κατά τη διάρκεια άλλης διατύπωσης, εφαρμόζεται η ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο από την τέλεση ως την αμετάκλητη εκδίκαση (ΠΚ 2 παρ. 1). Σε σχέση με την προηγούμενη διατύπωση η μεταβολή είναι επαχθέστερη: στην παρ. 1 περ. α΄ αφαιρείται η εναλλακτική χρηματική ποινή και σε όλες τις περιπτώσεις αρκεί «μπορεί να προκύψει» κίνδυνος αντί πραγματικού κινδύνου· η παρ. 2 διευρύνεται αντίστοιχα (το πλαίσιο της ποινής της παρ. 2 παραμένει).
Άρση ασφαλιστικών εγκαταστάσεων
μορφή κατά ν. 4855/2021
Διατύπωση σε ισχύ από 12.11.2021 (ν. 4855/2021, ΦΕΚ Α΄ 215/12.11.2021, άρθρο 51). Είναι η ισχύουσα διατύπωση. Διέπει πράξεις που τελέστηκαν από την ημερομηνία έναρξης ισχύος της· για πράξεις που τελέστηκαν πριν ή κατά τη διάρκεια άλλης διατύπωσης, εφαρμόζεται η ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο από την τέλεση ως την αμετάκλητη εκδίκαση (ΠΚ 2 παρ. 1). Σε σχέση με την προηγούμενη διατύπωση η μεταβολή είναι επαχθέστερη: η παρ. 2 (αμέλεια) αρκείται σε «μπορεί να προκύψει» κίνδυνο για άνθρωπο και ορίζει φυλάκιση έως τρία έτη χωρίς εναλλακτική χρηματική ποινή.
Πρόκληση ναυαγίου
μορφή κατά ν. 4855/2021
Διατύπωση σε ισχύ από 12.11.2021 (ν. 4855/2021, ΦΕΚ Α΄ 215/12.11.2021, άρθρο 52). Είναι η ισχύουσα διατύπωση. Διέπει πράξεις που τελέστηκαν από την ημερομηνία έναρξης ισχύος της· για πράξεις που τελέστηκαν πριν ή κατά τη διάρκεια άλλης διατύπωσης, εφαρμόζεται η ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο από την τέλεση ως την αμετάκλητη εκδίκαση (ΠΚ 2 παρ. 1). Σε σχέση με την προηγούμενη διατύπωση η μεταβολή είναι μικτή: ηπιότερο το πλαίσιο της παρ. 1 περ. α΄ (καταργείται το κατώτατο όριο του ενός έτους φυλάκισης)· επαχθέστερη η διεύρυνση του αδίκου με «μπορεί να προκύψει» κίνδυνος αντί πραγματικού κινδύνου και η παρ. 2 (αμέλεια) χωρίς εναλλακτική χρηματική ποινή.
Δηλητηρίαση πραγμάτων προορισμένων για χρήση από το κοινό
μορφή κατά ν. 4855/2021
Διατύπωση σε ισχύ από 12.11.2021 (ν. 4855/2021, ΦΕΚ Α΄ 215/12.11.2021, άρθρο 53). Είναι η ισχύουσα διατύπωση. Διέπει πράξεις που τελέστηκαν από την ημερομηνία έναρξης ισχύος της· για πράξεις που τελέστηκαν πριν ή κατά τη διάρκεια άλλης διατύπωσης, εφαρμόζεται η ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο από την τέλεση ως την αμετάκλητη εκδίκαση (ΠΚ 2 παρ. 1). Σε σχέση με την προηγούμενη διατύπωση η μεταβολή είναι επαχθέστερη: η παρ. 3 (αμέλεια) απαιτεί «μπορεί να προκύψει κίνδυνος για άνθρωπο» και ορίζει φυλάκιση έως τρία έτη χωρίς εναλλακτική χρηματική ποινή.
Επιβλαβή φάρμακα
μορφή κατά ν. 4855/2021
Το άρθρο 281 ΠΚ προστέθηκε με ν. 4855/2021 (ΦΕΚ Α΄ 215/12.11.2021, ν.4855/2021 άρθρο 54) και ισχύει από 12.11.2021. Είναι η ισχύουσα διατύπωση. Διέπει πράξεις που τελέστηκαν από την ημερομηνία έναρξης ισχύος της· για πράξεις που τελέστηκαν πριν ή κατά τη διάρκεια άλλης διατύπωσης, εφαρμόζεται η ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο από την τέλεση ως την αμετάκλητη εκδίκαση (ΠΚ 2 παρ. 1). Σε σχέση με την προηγούμενη διατύπωση η μεταβολή είναι επαχθέστερη: νέο έγκλημα (παρασκευή, επεξεργασία ή κυκλοφορία επιβλαβών φαρμάκων χωρίς άδεια), φυλάκιση τουλάχιστον ενός έτους· από αμέλεια φυλάκιση μέχρι ενός έτους ή χρηματική ποινή.
Παραβίαση μέτρων για την πρόληψη ασθενειών
μορφή κατά ν. 4855/2021
Διατύπωση σε ισχύ από 12.11.2021 (ν. 4855/2021, ΦΕΚ Α΄ 215/12.11.2021, άρθρο 55). Ίσχυσε έως 27.9.2026, οπότε αντικαταστάθηκε με ν. 5336/2026 (ΦΕΚ Α΄ 153/28.9.2026). Διέπει πράξεις που τελέστηκαν από την ημερομηνία έναρξης ισχύος της· για πράξεις που τελέστηκαν πριν ή κατά τη διάρκεια άλλης διατύπωσης, εφαρμόζεται η ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο από την τέλεση ως την αμετάκλητη εκδίκαση (ΠΚ 2 παρ. 1). Σε σχέση με την προηγούμενη διατύπωση η μεταβολή είναι ουδέτερη: η παρ. 4 (αμέλεια) αναδιατυπώνεται γύρω από τον κίνδυνο που «μπορεί να προκύψει» από την παραβίαση, με τις ίδιες ποινές ανά περίπτωση. Η ισχύς των διατάξεων του ΠΚ περί κοινωφελούς εργασίας ήταν σε αναστολή από 9.8.2019 έως 22.2.2024 (ν. 4623/2019, άρθρο 98, ΦΕΚ Α΄ 134/9.8.2019)· το άρθρο 98 καταργήθηκε με το άρθρο 136 περ. γ΄ του ν. 5090/2024 (ΦΕΚ Α΄ 30/23.2.2024). Για το διάστημα 12.11.2021-22.2.2024 της ισχύος της παρούσας διατύπωσης η κοινωφελής εργασία δεν εφαρμοζόταν και, όπου η ποινή ήταν εναλλακτική, εφαρμοζόταν η χρηματική ποινή.
Παραβίαση κανόνων οικοδομικής
μορφή κατά ν. 4855/2021
Διατύπωση σε ισχύ από 12.11.2021 (ν. 4855/2021, ΦΕΚ Α΄ 215/12.11.2021, άρθρο 56). Είναι η ισχύουσα διατύπωση. Διέπει πράξεις που τελέστηκαν από την ημερομηνία έναρξης ισχύος της· για πράξεις που τελέστηκαν πριν ή κατά τη διάρκεια άλλης διατύπωσης, εφαρμόζεται η ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο από την τέλεση ως την αμετάκλητη εκδίκαση (ΠΚ 2 παρ. 1). Σε σχέση με την προηγούμενη διατύπωση η μεταβολή είναι ηπιότερη: η παρ. 2 (αμέλεια) απαιτεί να μπορεί να προκύψει κίνδυνος για άνθρωπο από την παραβίαση των τεχνικών κανόνων.
Έμπρακτη μετάνοια και δικαστική άφεση της ποινής
μορφή κατά ν. 4855/2021
Διατύπωση σε ισχύ από 12.11.2021 (ν. 4855/2021, ΦΕΚ Α΄ 215/12.11.2021, άρθρο 57). Ίσχυσε έως 30.4.2024, οπότε αντικαταστάθηκε με ν. 5090/2024 (ΦΕΚ Α΄ 30/23.2.2024). Διέπει πράξεις που τελέστηκαν από την ημερομηνία έναρξης ισχύος της· για πράξεις που τελέστηκαν πριν ή κατά τη διάρκεια άλλης διατύπωσης, εφαρμόζεται η ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο από την τέλεση ως την αμετάκλητη εκδίκαση (ΠΚ 2 παρ. 1). Σε σχέση με την προηγούμενη διατύπωση η μεταβολή είναι ουδέτερη: διορθώνεται η παραπομπή στο ΠΚ 265 (παρ. 3 -> παρ. 2) και αναδιατυπώνεται η παρ. 1.
Επικίνδυνες παρεμβάσεις στην οδική συγκοινωνία
μορφή κατά ν. 4855/2021
Διατύπωση σε ισχύ από 12.11.2021 (ν. 4855/2021, ΦΕΚ Α΄ 215/12.11.2021, άρθρο 58). Είναι η ισχύουσα διατύπωση. Διέπει πράξεις που τελέστηκαν από την ημερομηνία έναρξης ισχύος της· για πράξεις που τελέστηκαν πριν ή κατά τη διάρκεια άλλης διατύπωσης, εφαρμόζεται η ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο από την τέλεση ως την αμετάκλητη εκδίκαση (ΠΚ 2 παρ. 1). Σε σχέση με την προηγούμενη διατύπωση η μεταβολή είναι μικτή: επαχθέστερη η υποπερ. αα΄ (φυλάκιση έως τρία έτη χωρίς εναλλακτική χρηματική ποινή), η διεύρυνση του αδίκου με «μπορεί να προκύψει» κίνδυνος αντί πραγματικού κινδύνου (υποπερ. αα΄, ββ΄ και παρ. 2) και η παρ. 2 (αμέλεια) χωρίς εναλλακτική χρηματική ποινή· ηπιότερη η υποπερ. γγ΄ (απαιτείται «σημαντική» βλάβη σε κοινωφελείς εγκαταστάσεις).
Επικίνδυνη οδήγηση
μορφή κατά ν. 4855/2021
Διατύπωση σε ισχύ από 12.11.2021 (ν. 4855/2021, ΦΕΚ Α΄ 215/12.11.2021, άρθρο 59). Ίσχυσε έως 2.4.2023, οπότε αντικαταστάθηκε με ν. 5039/2023 (ΦΕΚ Α΄ 83/3.4.2023). Διέπει πράξεις που τελέστηκαν από την ημερομηνία έναρξης ισχύος της· για πράξεις που τελέστηκαν πριν ή κατά τη διάρκεια άλλης διατύπωσης, εφαρμόζεται η ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο από την τέλεση ως την αμετάκλητη εκδίκαση (ΠΚ 2 παρ. 1). Σε σχέση με την προηγούμενη διατύπωση η μεταβολή είναι μικτή: επαχθέστερη η υποπερ. αα΄ (φυλάκιση έως τρία έτη χωρίς εναλλακτική χρηματική ποινή), η διεύρυνση του αδίκου με «μπορεί να προκύψει» κίνδυνος αντί πραγματικού κινδύνου και η παρ. 2 (αμέλεια) χωρίς εναλλακτική χρηματική ποινή· ηπιότερη η υποπερ. γγ΄ (απαιτείται «σημαντική» βλάβη σε κοινωφελείς εγκαταστάσεις).
Επικίνδυνες παρεμβάσεις στη συγκοινωνία μέσων σταθερής τροχιάς, πλοίων και αεροσκαφών
μορφή κατά ν. 4855/2021
Διατύπωση σε ισχύ από 12.11.2021 (ν. 4855/2021, ΦΕΚ Α΄ 215/12.11.2021, άρθρο 60). Ίσχυσε έως 2.4.2023, οπότε αντικαταστάθηκε με ν. 5039/2023 (ΦΕΚ Α΄ 83/3.4.2023). Διέπει πράξεις που τελέστηκαν από την ημερομηνία έναρξης ισχύος της· για πράξεις που τελέστηκαν πριν ή κατά τη διάρκεια άλλης διατύπωσης, εφαρμόζεται η ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο από την τέλεση ως την αμετάκλητη εκδίκαση (ΠΚ 2 παρ. 1). Σε σχέση με την προηγούμενη διατύπωση η μεταβολή είναι μικτή: επαχθέστερες η νέα πράξη της περ. ε΄ (παραβίαση των κανόνων λειτουργίας συστημάτων μη επανδρωμένων αεροσκαφών), η διεύρυνση του αδίκου με «μπορεί να προκύψει» κίνδυνος αντί πραγματικού κινδύνου και η παρ. 2 (αμέλεια, χωρίς εναλλακτική χρηματική ποινή και με εξ αποστάσεως χειρισμό)· ηπιότερες η υποπερ. αα΄ (χωρίς κατώτατο όριο ενός έτους φυλάκισης) και η υποπερ. γγ΄ (απαιτείται «σημαντική» βλάβη σε εγκαταστάσεις κοινής ωφέλειας).
Εγκλήματα κατά της ασφάλειας των τηλεφωνικών επικοινωνιών
μορφή κατά ν. 4855/2021
Διατύπωση σε ισχύ από 12.11.2021 (ν. 4855/2021, ΦΕΚ Α΄ 215/12.11.2021, άρθρο 61). Είναι η ισχύουσα διατύπωση. Διέπει πράξεις που τελέστηκαν από την ημερομηνία έναρξης ισχύος της· για πράξεις που τελέστηκαν πριν ή κατά τη διάρκεια άλλης διατύπωσης, εφαρμόζεται η ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο από την τέλεση ως την αμετάκλητη εκδίκαση (ΠΚ 2 παρ. 1). Σε σχέση με την προηγούμενη διατύπωση η μεταβολή είναι επαχθέστερη: νέο τρίτο εδάφιο στην παρ. 1: τιμωρείται με την ίδια ποινή και ο πάροχος υπηρεσιών τηλεφωνίας ή ο νόμιμος εκπρόσωπός του που αθέμιτα θέτει σε κίνδυνο την ασφάλεια των τηλεφωνικών επικοινωνιών.
Παρακώλυση της λειτουργίας άλλων κοινωφελών εγκαταστάσεων
μορφή κατά ν. 4855/2021
Διατύπωση σε ισχύ από 12.11.2021 (ν. 4855/2021, ΦΕΚ Α΄ 215/12.11.2021, άρθρο 62). Είναι η ισχύουσα διατύπωση. Διέπει πράξεις που τελέστηκαν από την ημερομηνία έναρξης ισχύος της· για πράξεις που τελέστηκαν πριν ή κατά τη διάρκεια άλλης διατύπωσης, εφαρμόζεται η ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο από την τέλεση ως την αμετάκλητη εκδίκαση (ΠΚ 2 παρ. 1). Σε σχέση με την προηγούμενη διατύπωση η μεταβολή είναι επαχθέστερη: το αδίκημα διευρύνεται: «αθέμιτα με οποιοδήποτε τρόπο» παρεμποδίζει ή διαταράσσει τη λειτουργία της εγκατάστασης (καταργείται η προϋπόθεση «αθέμιτης παρέμβασης σε πράγμα ή σε σύστημα πληροφοριών ή σε ηλεκτρονικά δεδομένα» στην περ. β΄).
Ανθρωποκτονία με δόλο
μορφή κατά ν. 4855/2021
Διατύπωση σε ισχύ από 12.11.2021 (ν. 4855/2021, ΦΕΚ Α΄ 215/12.11.2021, άρθρο 63). Είναι η ισχύουσα διατύπωση. Διέπει πράξεις που τελέστηκαν από την ημερομηνία έναρξης ισχύος της· για πράξεις που τελέστηκαν πριν ή κατά τη διάρκεια άλλης διατύπωσης, εφαρμόζεται η ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο από την τέλεση ως την αμετάκλητη εκδίκαση (ΠΚ 2 παρ. 1). Σε σχέση με την προηγούμενη διατύπωση η μεταβολή είναι επαχθέστερη: η ανθρωποκτονία με δόλο (παρ. 1) τιμωρείται μόνο με ισόβια κάθειρξη (πριν: ισόβια ή πρόσκαιρη κάθειρξη τουλάχιστον δέκα ετών).
Σωματική βλάβη
μορφή κατά ν. 4855/2021
Διατύπωση σε ισχύ από 12.11.2021 (ν. 4855/2021, ΦΕΚ Α΄ 215/12.11.2021, άρθρο 64). Είναι η ισχύουσα διατύπωση. Διέπει πράξεις που τελέστηκαν από την ημερομηνία έναρξης ισχύος της· για πράξεις που τελέστηκαν πριν ή κατά τη διάρκεια άλλης διατύπωσης, εφαρμόζεται η ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο από την τέλεση ως την αμετάκλητη εκδίκαση (ΠΚ 2 παρ. 1). Σε σχέση με την προηγούμενη διατύπωση η μεταβολή είναι μικτή: ηπιότερο το δεύτερο εδάφιο της παρ. 1 (εντελώς ελαφρά βλάβη: χρηματική ποινή ή κοινωφελής εργασία αντί μόνο κοινωφελούς εργασίας)· επαχθέστερη η παρ. 2 (αυτεπάγγελτη δίωξη για κάθε υπάλληλο και όχι μόνο δημόσιο υπάλληλο). Η ισχύς των διατάξεων του ΠΚ περί κοινωφελούς εργασίας ήταν σε αναστολή από 9.8.2019 έως 22.2.2024 (ν. 4623/2019, άρθρο 98, ΦΕΚ Α΄ 134/9.8.2019)· το άρθρο 98 καταργήθηκε με το άρθρο 136 περ. γ΄ του ν. 5090/2024 (ΦΕΚ Α΄ 30/23.2.2024). Για το διάστημα 12.11.2021-22.2.2024 της ισχύος της παρούσας διατύπωσης η κοινωφελής εργασία δεν εφαρμοζόταν και, όπου η ποινή ήταν εναλλακτική, εφαρμοζόταν η χρηματική ποινή.
Επικίνδυνη σωματική βλάβη
μορφή κατά ν. 4855/2021
Διατύπωση σε ισχύ από 12.11.2021 (ν. 4855/2021, ΦΕΚ Α΄ 215/12.11.2021, άρθρο 65). Είναι η ισχύουσα διατύπωση. Διέπει πράξεις που τελέστηκαν από την ημερομηνία έναρξης ισχύος της· για πράξεις που τελέστηκαν πριν ή κατά τη διάρκεια άλλης διατύπωσης, εφαρμόζεται η ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο από την τέλεση ως την αμετάκλητη εκδίκαση (ΠΚ 2 παρ. 1). Σε σχέση με την προηγούμενη διατύπωση η μεταβολή είναι επαχθέστερη: φυλάκιση έως τρία έτη χωρίς την εναλλακτική χρηματική ποινή.
Βαριά σωματική βλάβη
μορφή κατά ν. 4855/2021
Διατύπωση σε ισχύ από 12.11.2021 (ν. 4855/2021, ΦΕΚ Α΄ 215/12.11.2021, άρθρο 66). Είναι η ισχύουσα διατύπωση. Διέπει πράξεις που τελέστηκαν από την ημερομηνία έναρξης ισχύος της· για πράξεις που τελέστηκαν πριν ή κατά τη διάρκεια άλλης διατύπωσης, εφαρμόζεται η ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο από την τέλεση ως την αμετάκλητη εκδίκαση (ΠΚ 2 παρ. 1). Σε σχέση με την προηγούμενη διατύπωση η μεταβολή είναι επαχθέστερη: νέα παρ. 1 (συνέπεια της πράξης του ΠΚ 308: βαριά σωματική βλάβη, φυλάκιση τουλάχιστον ενός έτους)· η παρ. 2 αυξάνει το κατώτατο όριο από ένα σε δύο έτη, η πρόθεση πρόκλησης βαριάς σωματικής βλάβης τιμωρείται με κάθειρξη χωρίς το ανώτατο όριο των δέκα ετών και προστίθενται αναπηρία και μόνιμη παραμόρφωση στην παρ. 3.
Σωματική βλάβη από αμέλεια
μορφή κατά ν. 4855/2021
Διατύπωση σε ισχύ από 12.11.2021 (ν. 4855/2021, ΦΕΚ Α΄ 215/12.11.2021, άρθρο 67). Είναι η ισχύουσα διατύπωση. Διέπει πράξεις που τελέστηκαν από την ημερομηνία έναρξης ισχύος της· για πράξεις που τελέστηκαν πριν ή κατά τη διάρκεια άλλης διατύπωσης, εφαρμόζεται η ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο από την τέλεση ως την αμετάκλητη εκδίκαση (ΠΚ 2 παρ. 1). Σε σχέση με την προηγούμενη διατύπωση η μεταβολή είναι επαχθέστερη: νέα διαβάθμιση στην παρ. 1: βαριά σωματική βλάβη από αμέλεια τιμωρείται με φυλάκιση έως τρία έτη, ενώ για την εντελώς ελαφρά ορίζεται χρηματική ποινή ή κοινωφελής εργασία· η βασική ποινή (φυλάκιση έως δύο έτη ή χρηματική ποινή ή κοινωφελής εργασία) αναδιατάσσεται. Η ισχύς των διατάξεων του ΠΚ περί κοινωφελούς εργασίας ήταν σε αναστολή από 9.8.2019 έως 22.2.2024 (ν. 4623/2019, άρθρο 98, ΦΕΚ Α΄ 134/9.8.2019)· το άρθρο 98 καταργήθηκε με το άρθρο 136 περ. γ΄ του ν. 5090/2024 (ΦΕΚ Α΄ 30/23.2.2024). Για το διάστημα 12.11.2021-22.2.2024 της ισχύος της παρούσας διατύπωσης η κοινωφελής εργασία δεν εφαρμοζόταν και, όπου η ποινή ήταν εναλλακτική, εφαρμοζόταν η χρηματική ποινή.
Εγκλήματα κατά της σωματικής ακεραιότητας υπαλλήλου - Ιδιαίτερα επιβαρυντική περίσταση
μορφή κατά ν. 4855/2021
Το άρθρο 315Α ΠΚ προστέθηκε με ν. 4855/2021 (ΦΕΚ Α΄ 215/12.11.2021, ν.4855/2021 άρθρο 68) και ισχύει από 12.11.2021. Είναι η ισχύουσα διατύπωση. Διέπει πράξεις που τελέστηκαν από την ημερομηνία έναρξης ισχύος της· για πράξεις που τελέστηκαν πριν ή κατά τη διάρκεια άλλης διατύπωσης, εφαρμόζεται η ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο από την τέλεση ως την αμετάκλητη εκδίκαση (ΠΚ 2 παρ. 1). Σε σχέση με την προηγούμενη διατύπωση η μεταβολή είναι επαχθέστερη: η τέλεση των εγκλημάτων των ΠΚ 308-311 εναντίον υπαλλήλου κατά την εκτέλεση της υπηρεσίας του ή για λόγους σχετικούς με αυτήν συνιστά ιδιαίτερα επιβαρυντική περίσταση.
Εμπορία ανθρώπων
μορφή κατά ν. 4855/2021
Διατύπωση σε ισχύ από 12.11.2021 (ν. 4855/2021, ΦΕΚ Α΄ 215/12.11.2021, άρθρο 69). Είναι η ισχύουσα διατύπωση. Διέπει πράξεις που τελέστηκαν από την ημερομηνία έναρξης ισχύος της· για πράξεις που τελέστηκαν πριν ή κατά τη διάρκεια άλλης διατύπωσης, εφαρμόζεται η ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο από την τέλεση ως την αμετάκλητη εκδίκαση (ΠΚ 2 παρ. 1). Σε σχέση με την προηγούμενη διατύπωση η μεταβολή είναι επαχθέστερη: καταργείται το ανώτατο όριο των δέκα ετών κάθειρξης στις παρ. 1 και 2 και προστίθεται κατώτατο όριο δέκα ετών στην παρ. 3, ενώ για την περίπτωση θανάτου προβλέπεται ισόβια κάθειρξη (πριν: κάθειρξη τουλάχιστον δέκα ετών).
Αυτοδικία
μορφή κατά ν. 4855/2021
Διατύπωση σε ισχύ από 12.11.2021 (ν. 4855/2021, ΦΕΚ Α΄ 215/12.11.2021, άρθρο 70). Είναι η ισχύουσα διατύπωση. Διέπει πράξεις που τελέστηκαν από την ημερομηνία έναρξης ισχύος της· για πράξεις που τελέστηκαν πριν ή κατά τη διάρκεια άλλης διατύπωσης, εφαρμόζεται η ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο από την τέλεση ως την αμετάκλητη εκδίκαση (ΠΚ 2 παρ. 1). Σε σχέση με την προηγούμενη διατύπωση η μεταβολή είναι ουδέτερη: αναδιατάσσονται οι εναλλακτικές ποινές («χρηματική ποινή ή κοινωφελής εργασία») χωρίς αλλαγή περιεχομένου. Η ισχύς των διατάξεων του ΠΚ περί κοινωφελούς εργασίας ήταν σε αναστολή από 9.8.2019 έως 22.2.2024 (ν. 4623/2019, άρθρο 98, ΦΕΚ Α΄ 134/9.8.2019)· το άρθρο 98 καταργήθηκε με το άρθρο 136 περ. γ΄ του ν. 5090/2024 (ΦΕΚ Α΄ 30/23.2.2024). Για το διάστημα 12.11.2021-22.2.2024 της ισχύος της παρούσας διατύπωσης η κοινωφελής εργασία δεν εφαρμοζόταν και, όπου η ποινή ήταν εναλλακτική, εφαρμοζόταν η χρηματική ποινή.
Βιασμός
μορφή κατά ν. 4855/2021
Διατύπωση σε ισχύ από 12.11.2021 (ν. 4855/2021, ΦΕΚ Α΄ 215/12.11.2021, άρθρο 71). Είναι η ισχύουσα διατύπωση. Διέπει πράξεις που τελέστηκαν από την ημερομηνία έναρξης ισχύος της· για πράξεις που τελέστηκαν πριν ή κατά τη διάρκεια άλλης διατύπωσης, εφαρμόζεται η ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο από την τέλεση ως την αμετάκλητη εκδίκαση (ΠΚ 2 παρ. 1). Σε σχέση με την προηγούμενη διατύπωση η μεταβολή είναι επαχθέστερη: η παρ. 3 προβλέπει ισόβια κάθειρξη (πριν: ισόβια ή πρόσκαιρη τουλάχιστον δέκα ετών) όταν η πράξη έγινε από δύο ή περισσότερους ή είχε ως συνέπεια θάνατο ή το θύμα είναι ανήλικος· στην παρ. 4 το «επιχειρεί» γίνεται «τελεί».
Προσβολή της γενετήσιας αξιοπρέπειας
μορφή κατά ν. 4855/2021
Διατύπωση σε ισχύ από 12.11.2021 (ν. 4855/2021, ΦΕΚ Α΄ 215/12.11.2021, άρθρο 72). Ίσχυσε έως 28.1.2025, οπότε αντικαταστάθηκε με ν. 5172/2025 (ΦΕΚ Α΄ 10/29.1.2025). Διέπει πράξεις που τελέστηκαν από την ημερομηνία έναρξης ισχύος της· για πράξεις που τελέστηκαν πριν ή κατά τη διάρκεια άλλης διατύπωσης, εφαρμόζεται η ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο από την τέλεση ως την αμετάκλητη εκδίκαση (ΠΚ 2 παρ. 1). Σε σχέση με την προηγούμενη διατύπωση η μεταβολή είναι μικτή: επαχθέστερα η αυτεπάγγελτη δίωξη όταν ο παθών είναι ανήλικος (παρ. 1), η παρ. 4 χωρίς εναλλακτική χρηματική ποινή και χωρίς απαίτηση έγκλησης· στην παρ. 4 αλλάζει και ο αποδέκτης της πράξης (πρόσωπο που έχει ενταχθεί σε διαδικασία αναζήτησης θέσης εργασίας αντί «ανάγκης προσώπου να εργαστεί»), με κατεύθυνση που εξαρτάται από τα περιστατικά.
Κατάχρηση ανικάνου προς αντίσταση σε γενετήσια πράξη
μορφή κατά ν. 4855/2021
Διατύπωση σε ισχύ από 12.11.2021 (ν. 4855/2021, ΦΕΚ Α΄ 215/12.11.2021) και δεν έχει τροποποιηθεί έως 8.10.2026. Διέπει πράξεις που τελέστηκαν από την ημερομηνία αυτή· για προγενέστερες πράξεις εφαρμόζεται η διατύπωση που ίσχυε κατά την τέλεση, εκτός αν η παρούσα είναι ηπιότερη (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ). Αν από την τέλεση της πράξης έως την αμετάκλητη εκδίκασή της ίσχυσαν διαδοχικές διατυπώσεις, το δικαστήριο εφαρμόζει τη συγκεκριμένα ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ)· αν νεότερος νόμος χαρακτήρισε την πράξη μη αξιόποινη, παύει η εκτέλεση της ποινής και των ποινικών επακολούθων (άρθρο 2 παρ. 2 ΠΚ). Η μεταβολή είναι δυσμενέστερη: στην παρ. 1 η ποινή γίνεται κάθειρξη χωρίς ανώτατο όριο των δέκα ετών, και στην παρ. 2 προβλέπεται κάθειρξη τουλάχιστον δέκα (10) ετών.
Γενετήσιες πράξεις με ανηλίκους ή ενώπιόν τους
μορφή κατά ν. 4855/2021
Διατύπωση σε ισχύ από 12.11.2021 (ν. 4855/2021, ΦΕΚ Α΄ 215/12.11.2021) έως και 28.1.2025. Διέπει πράξεις που τελέστηκαν από την ημερομηνία αυτή· για προγενέστερες πράξεις εφαρμόζεται η διατύπωση που ίσχυε κατά την τέλεση, εκτός αν η παρούσα είναι ηπιότερη (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ). Αν από την τέλεση της πράξης έως την αμετάκλητη εκδίκασή της ίσχυσαν διαδοχικές διατυπώσεις, το δικαστήριο εφαρμόζει τη συγκεκριμένα ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ)· αν νεότερος νόμος χαρακτήρισε την πράξη μη αξιόποινη, παύει η εκτέλεση της ποινής και των ποινικών επακολούθων (άρθρο 2 παρ. 2 ΠΚ). Η μεταβολή είναι δυσμενέστερη: οι ποινές της παρ. 1 αυξάνονται (κάθειρξη τουλάχιστον δέκα ετών για θύμα κάτω των 12 ετών, κάθειρξη χωρίς το ανώτατο όριο των δέκα ετών για θύμα από 12 έως 15 ετών, με διαγραφή της περίπτωσης γ΄), και η επιφύλαξη βαρύτερης τιμώρησης αναφέρεται πλέον στα άρθρα 342 και 351Α. Αντικαταστάθηκε με ν. 5172/2025 (ΦΕΚ Α΄ 10/29.1.2025) από 29.1.2025.
Γενική διάταξη
μορφή κατά ν. 4855/2021
Διατύπωση σε ισχύ από 12.11.2021 (ν. 4855/2021, ΦΕΚ Α΄ 215/12.11.2021) και δεν έχει τροποποιηθεί έως 8.10.2026. Διέπει πράξεις που τελέστηκαν από την ημερομηνία αυτή· για προγενέστερες πράξεις εφαρμόζεται η διατύπωση που ίσχυε κατά την τέλεση, εκτός αν η παρούσα είναι ηπιότερη (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ). Αν από την τέλεση της πράξης έως την αμετάκλητη εκδίκασή της ίσχυσαν διαδοχικές διατυπώσεις, το δικαστήριο εφαρμόζει τη συγκεκριμένα ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ)· αν νεότερος νόμος χαρακτήρισε την πράξη μη αξιόποινη, παύει η εκτέλεση της ποινής και των ποινικών επακολούθων (άρθρο 2 παρ. 2 ΠΚ). Η μεταβολή είναι δυσμενέστερη: προστίθεται νέο άρθρο 340 με ισόβια κάθειρξη όταν οι πράξεις των άρθρων 338 και 339 είχαν ως συνέπεια τον θάνατο του παθόντος. Μέχρι την 12.11.2021 το άρθρο ήταν καταργημένο (άρθρα 340-341 του ν. 4619/2019).
Κατάχρηση ανηλίκων
μορφή κατά ν. 4855/2021
Διατύπωση σε ισχύ από 12.11.2021 (ν. 4855/2021, ΦΕΚ Α΄ 215/12.11.2021) και δεν έχει τροποποιηθεί έως 8.10.2026. Διέπει πράξεις που τελέστηκαν από την ημερομηνία αυτή· για προγενέστερες πράξεις εφαρμόζεται η διατύπωση που ίσχυε κατά την τέλεση, εκτός αν η παρούσα είναι ηπιότερη (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ). Αν από την τέλεση της πράξης έως την αμετάκλητη εκδίκασή της ίσχυσαν διαδοχικές διατυπώσεις, το δικαστήριο εφαρμόζει τη συγκεκριμένα ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ)· αν νεότερος νόμος χαρακτήρισε την πράξη μη αξιόποινη, παύει η εκτέλεση της ποινής και των ποινικών επακολούθων (άρθρο 2 παρ. 2 ΠΚ). Η μεταβολή είναι δυσμενέστερη: για θύμα κάτω των 14 ετών επιβάλλεται κάθειρξη τουλάχιστον δέκα ετών και χρηματική ποινή· από τα 14 έτη επιβάλλεται κάθειρξη και χρηματική ποινή (αντί κάθειρξης έως δέκα ετών)· προστίθενται επιβαρυντικές περιστάσεις και η περίπτωση γ΄ διαγράφεται.
Κατάχρηση σε γενετήσια πράξη
μορφή κατά ν. 4855/2021
Διατύπωση σε ισχύ από 12.11.2021 (ν. 4855/2021, ΦΕΚ Α΄ 215/12.11.2021) και δεν έχει τροποποιηθεί έως 8.10.2026. Διέπει πράξεις που τελέστηκαν από την ημερομηνία αυτή· για προγενέστερες πράξεις εφαρμόζεται η διατύπωση που ίσχυε κατά την τέλεση, εκτός αν η παρούσα είναι ηπιότερη (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ). Αν από την τέλεση της πράξης έως την αμετάκλητη εκδίκασή της ίσχυσαν διαδοχικές διατυπώσεις, το δικαστήριο εφαρμόζει τη συγκεκριμένα ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ)· αν νεότερος νόμος χαρακτήρισε την πράξη μη αξιόποινη, παύει η εκτέλεση της ποινής και των ποινικών επακολούθων (άρθρο 2 παρ. 2 ΠΚ). Αντικαθίσταται η περίπτωση β΄: αντί της εκμετάλλευσης της «άμεσης ανάγκης» του παθόντος να εργασθεί, στοιχείο είναι η εκμετάλλευση της θέσης του ως προσώπου που αναζητά εργασία. Η ποινή δεν μεταβάλλεται· το πεδίο εφαρμογής είναι πιθανώς ευρύτερο, ζήτημα ερμηνείας που κρίνεται ανά περίπτωση κατά το άρθρο 2 ΠΚ.
Έγκληση
μορφή κατά ν. 4855/2021
Διατύπωση σε ισχύ από 12.11.2021 (ν. 4855/2021, ΦΕΚ Α΄ 215/12.11.2021) και δεν έχει τροποποιηθεί έως 8.10.2026. Διέπει πράξεις που τελέστηκαν από την ημερομηνία αυτή· για προγενέστερες πράξεις εφαρμόζεται η διατύπωση που ίσχυε κατά την τέλεση, εκτός αν η παρούσα είναι ηπιότερη (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ). Αν από την τέλεση της πράξης έως την αμετάκλητη εκδίκασή της ίσχυσαν διαδοχικές διατυπώσεις, το δικαστήριο εφαρμόζει τη συγκεκριμένα ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ)· αν νεότερος νόμος χαρακτήρισε την πράξη μη αξιόποινη, παύει η εκτέλεση της ποινής και των ποινικών επακολούθων (άρθρο 2 παρ. 2 ΠΚ). Αλλάζουν οι προϋποθέσεις δίωξης: καταργείται η απαίτηση έγκλησης για το άρθρο 343 περ. α΄ και β΄, και η αποχή/παύση της δίωξης μετά από δήλωση του παθόντος ισχύει μόνο για το άρθρο 336 και εφόσον εκτιμάται σοβαρός ψυχικός τραυματισμός από τη δημοσιότητα. Οι αλλαγές είναι δυσμενέστερες για τον κατηγορούμενο. Το ζήτημα αν οι διατάξεις περί έγκλησης εφαρμόζονται με βάση τον χρόνο τέλεσης της πράξης ή άμεσα στις εκκρεμείς υποθέσεις παραμένει ερμηνευτικό και δεν ρυθμίζεται από το κείμενο.
Γενετήσια πράξη μεταξύ συγγενών
μορφή κατά ν. 4855/2021
Διατύπωση σε ισχύ από 12.11.2021 (ν. 4855/2021, ΦΕΚ Α΄ 215/12.11.2021) και δεν έχει τροποποιηθεί έως 8.10.2026. Διέπει πράξεις που τελέστηκαν από την ημερομηνία αυτή· για προγενέστερες πράξεις εφαρμόζεται η διατύπωση που ίσχυε κατά την τέλεση, εκτός αν η παρούσα είναι ηπιότερη (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ). Αν από την τέλεση της πράξης έως την αμετάκλητη εκδίκασή της ίσχυσαν διαδοχικές διατυπώσεις, το δικαστήριο εφαρμόζει τη συγκεκριμένα ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ)· αν νεότερος νόμος χαρακτήρισε την πράξη μη αξιόποινη, παύει η εκτέλεση της ποινής και των ποινικών επακολούθων (άρθρο 2 παρ. 2 ΠΚ). Η μεταβολή είναι δυσμενέστερη σε κάθε περίπτωση της παρ. 1: ανιόντες κάθειρξη έως δέκα ετών (αντί φυλάκισης τουλάχιστον τριών ετών), κατιόντες φυλάκιση και μεταξύ αδελφών φυλάκιση έως δύο ετών χωρίς την εναλλακτική χρηματική ποινή.
Πορνογραφία ανηλίκων
μορφή κατά ν. 4855/2021
Διατύπωση σε ισχύ από 12.11.2021 (ν. 4855/2021, ΦΕΚ Α΄ 215/12.11.2021) έως και 30.4.2024. Διέπει πράξεις που τελέστηκαν από την ημερομηνία αυτή· για προγενέστερες πράξεις εφαρμόζεται η διατύπωση που ίσχυε κατά την τέλεση, εκτός αν η παρούσα είναι ηπιότερη (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ). Αν από την τέλεση της πράξης έως την αμετάκλητη εκδίκασή της ίσχυσαν διαδοχικές διατυπώσεις, το δικαστήριο εφαρμόζει τη συγκεκριμένα ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ)· αν νεότερος νόμος χαρακτήρισε την πράξη μη αξιόποινη, παύει η εκτέλεση της ποινής και των ποινικών επακολούθων (άρθρο 2 παρ. 2 ΠΚ). Η μεταβολή είναι δυσμενέστερη: οι διακεκριμένες μορφές της παρ. 4 τιμωρούνται με κάθειρξη και χρηματική ποινή χωρίς το ανώτατο όριο των δέκα ετών, και στην παρ. 5 ο θάνατος του παθόντος επισύρει ισόβια κάθειρξη (αντί ισόβιας ή πρόσκαιρης κάθειρξης τουλάχιστον δέκα ετών). Αντικαταστάθηκε με ν. 5090/2024 (ΦΕΚ Α΄ 30/23.2.2024) από 1.5.2024.
Μαστροπεία
μορφή κατά ν. 4855/2021
Διατύπωση σε ισχύ από 12.11.2021 (ν. 4855/2021, ΦΕΚ Α΄ 215/12.11.2021) έως και 3.8.2026. Διέπει πράξεις που τελέστηκαν από την ημερομηνία αυτή· για προγενέστερες πράξεις εφαρμόζεται η διατύπωση που ίσχυε κατά την τέλεση, εκτός αν η παρούσα είναι ηπιότερη (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ). Αν από την τέλεση της πράξης έως την αμετάκλητη εκδίκασή της ίσχυσαν διαδοχικές διατυπώσεις, το δικαστήριο εφαρμόζει τη συγκεκριμένα ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ)· αν νεότερος νόμος χαρακτήρισε την πράξη μη αξιόποινη, παύει η εκτέλεση της ποινής και των ποινικών επακολούθων (άρθρο 2 παρ. 2 ΠΚ). Η μεταβολή είναι δυσμενέστερη: προστίθεται νέα παρ. 3 με αδίκημα κατ’ επάγγελμα ή από κερδοσκοπία προαγωγής ή εκμετάλλευσης των εσόδων της πορνείας, εκτός των περιπτώσεων του άρθρου 323Α, με ποινή φυλάκισης τουλάχιστον δεκαοκτώ μηνών και χρηματική ποινή. Αντικαταστάθηκε με ν. 5326/2026 (ΦΕΚ Α΄ 125/4.8.2026) από 4.8.2026.
Γενετήσια πράξη με ανήλικο έναντι αμοιβής
μορφή κατά ν. 4855/2021
Διατύπωση σε ισχύ από 12.11.2021 (ν. 4855/2021, ΦΕΚ Α΄ 215/12.11.2021) και δεν έχει τροποποιηθεί έως 8.10.2026. Διέπει πράξεις που τελέστηκαν από την ημερομηνία αυτή· για προγενέστερες πράξεις εφαρμόζεται η διατύπωση που ίσχυε κατά την τέλεση, εκτός αν η παρούσα είναι ηπιότερη (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ). Αν από την τέλεση της πράξης έως την αμετάκλητη εκδίκασή της ίσχυσαν διαδοχικές διατυπώσεις, το δικαστήριο εφαρμόζει τη συγκεκριμένα ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ)· αν νεότερος νόμος χαρακτήρισε την πράξη μη αξιόποινη, παύει η εκτέλεση της ποινής και των ποινικών επακολούθων (άρθρο 2 παρ. 2 ΠΚ). Η μεταβολή είναι δυσμενέστερη: τα ηλικιακά όρια διαμορφώνονται σε κάτω των 12, από 12 έως 15 και από 15 ετών, και στην παρ. 2 ο θάνατος του παθόντος επισύρει ισόβια κάθειρξη (αντί ισόβιας ή πρόσκαιρης κάθειρξης τουλάχιστον δέκα ετών).
Προσβολή γενετήσιας ευπρέπειας
μορφή κατά ν. 4855/2021
Διατύπωση σε ισχύ από 12.11.2021 (ν. 4855/2021, ΦΕΚ Α΄ 215/12.11.2021) και δεν έχει τροποποιηθεί έως 8.10.2026. Διέπει πράξεις που τελέστηκαν από την ημερομηνία αυτή· για προγενέστερες πράξεις εφαρμόζεται η διατύπωση που ίσχυε κατά την τέλεση, εκτός αν η παρούσα είναι ηπιότερη (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ). Αν από την τέλεση της πράξης έως την αμετάκλητη εκδίκασή της ίσχυσαν διαδοχικές διατυπώσεις, το δικαστήριο εφαρμόζει τη συγκεκριμένα ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ)· αν νεότερος νόμος χαρακτήρισε την πράξη μη αξιόποινη, παύει η εκτέλεση της ποινής και των ποινικών επακολούθων (άρθρο 2 παρ. 2 ΠΚ). Η παρ. 2 περιορίζει την απαίτηση έγκλησης στην πράξη του πρώτου εδαφίου της παρ. 1· η πράξη ενώπιον προσώπου νεότερου των δεκαπέντε ετών (δεύτερο εδάφιο) διώκεται πλέον αυτεπαγγέλτως. Το ζήτημα του χρόνου εφαρμογής διατάξεων περί έγκλησης (χρόνος τέλεσης ή άμεση εφαρμογή) παραμένει ερμηνευτικό. Η ισχύς των διατάξεων του ΠΚ περί κοινωφελούς εργασίας ήταν σε αναστολή από 9.8.2019 έως 22.2.2024 (ν. 4623/2019, άρθρο 98, ΦΕΚ Α΄ 134/9.8.2019)· το άρθρο 98 καταργήθηκε με το άρθρο 136 περ. γ΄ του ν. 5090/2024 (ΦΕΚ Α΄ 30/23.2.2024). Η εναλλακτική χρηματική ποινή εφαρμοζόταν και κατά το διάστημα αυτό.
Παραμέληση της εποπτείας ανηλίκου
μορφή κατά ν. 4855/2021
Διατύπωση σε ισχύ από 12.11.2021 (ν. 4855/2021, ΦΕΚ Α΄ 215/12.11.2021) έως και 28.1.2025. Διέπει πράξεις που τελέστηκαν από την ημερομηνία αυτή· για προγενέστερες πράξεις εφαρμόζεται η διατύπωση που ίσχυε κατά την τέλεση, εκτός αν η παρούσα είναι ηπιότερη (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ). Αν από την τέλεση της πράξης έως την αμετάκλητη εκδίκασή της ίσχυσαν διαδοχικές διατυπώσεις, το δικαστήριο εφαρμόζει τη συγκεκριμένα ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ)· αν νεότερος νόμος χαρακτήρισε την πράξη μη αξιόποινη, παύει η εκτέλεση της ποινής και των ποινικών επακολούθων (άρθρο 2 παρ. 2 ΠΚ). Η μεταβολή είναι δυσμενέστερη: στην παρ. 1 αίρεται το όριο ηλικίας των δεκαπέντε ετών του εποπτευόμενου ανηλίκου και στην παρ. 2 η φυλάκιση έως δύο ετών επιβάλλεται χωρίς την εναλλακτική χρηματική ποινή. Αντικαταστάθηκε με ν. 5172/2025 (ΦΕΚ Α΄ 10/29.1.2025) από 29.1.2025.
Παραβάσεις σχετικά με την υιοθεσία ανηλίκου
μορφή κατά ν. 4855/2021
Διατύπωση σε ισχύ από 12.11.2021 (ν. 4855/2021, ΦΕΚ Α΄ 215/12.11.2021) και δεν έχει τροποποιηθεί έως 8.10.2026. Διέπει πράξεις που τελέστηκαν από την ημερομηνία αυτή· για προγενέστερες πράξεις εφαρμόζεται η διατύπωση που ίσχυε κατά την τέλεση, εκτός αν η παρούσα είναι ηπιότερη (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ). Αν από την τέλεση της πράξης έως την αμετάκλητη εκδίκασή της ίσχυσαν διαδοχικές διατυπώσεις, το δικαστήριο εφαρμόζει τη συγκεκριμένα ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ)· αν νεότερος νόμος χαρακτήρισε την πράξη μη αξιόποινη, παύει η εκτέλεση της ποινής και των ποινικών επακολούθων (άρθρο 2 παρ. 2 ΠΚ). Η μεταβολή είναι δυσμενέστερη: η παρ. 2 επεκτείνεται και σε εκείνον που υιοθετεί (πέραν του γονέα που δίνει το παιδί του σε υιοθεσία και του μεσολαβούντος).
Κλοπή
μορφή κατά ν. 4855/2021
Διατύπωση σε ισχύ από 12.11.2021 (ν. 4855/2021, ΦΕΚ Α΄ 215/12.11.2021) έως και 30.4.2024. Διέπει πράξεις που τελέστηκαν από την ημερομηνία αυτή· για προγενέστερες πράξεις εφαρμόζεται η διατύπωση που ίσχυε κατά την τέλεση, εκτός αν η παρούσα είναι ηπιότερη (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ). Αν από την τέλεση της πράξης έως την αμετάκλητη εκδίκασή της ίσχυσαν διαδοχικές διατυπώσεις, το δικαστήριο εφαρμόζει τη συγκεκριμένα ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ)· αν νεότερος νόμος χαρακτήρισε την πράξη μη αξιόποινη, παύει η εκτέλεση της ποινής και των ποινικών επακολούθων (άρθρο 2 παρ. 2 ΠΚ). Η μεταβολή είναι μικτή: για την απλή κλοπή η φυλάκιση δεν έχει πλέον ανώτατο όριο τριών ετών και δεν προβλέπεται εναλλακτική χρηματική ποινή (δυσμενέστερο)· διαγράφεται η περίπτωση της κλοπής με διάρρηξη, για την οποία προβλεπόταν φυλάκιση τουλάχιστον ενός έτους και χρηματική ποινή (ηπιότερο). Η σύγκριση κατά το άρθρο 2 ΠΚ γίνεται ανά περίπτωση. Αντικαταστάθηκε με ν. 5090/2024 (ΦΕΚ Α΄ 30/23.2.2024) από 1.5.2024.
Υπεξαίρεση
μορφή κατά ν. 4855/2021
Διατύπωση σε ισχύ από 12.11.2021 (ν. 4855/2021, ΦΕΚ Α΄ 215/12.11.2021) και δεν έχει τροποποιηθεί έως 8.10.2026. Διέπει πράξεις που τελέστηκαν από την ημερομηνία αυτή· για προγενέστερες πράξεις εφαρμόζεται η διατύπωση που ίσχυε κατά την τέλεση, εκτός αν η παρούσα είναι ηπιότερη (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ). Αν από την τέλεση της πράξης έως την αμετάκλητη εκδίκασή της ίσχυσαν διαδοχικές διατυπώσεις, το δικαστήριο εφαρμόζει τη συγκεκριμένα ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ)· αν νεότερος νόμος χαρακτήρισε την πράξη μη αξιόποινη, παύει η εκτέλεση της ποινής και των ποινικών επακολούθων (άρθρο 2 παρ. 2 ΠΚ). Η μεταβολή είναι δυσμενέστερη: στην παρ. 1 καταργείται η εναλλακτική χρηματική ποινή και για αντικείμενο ιδιαίτερα μεγάλης αξίας επιβάλλεται φυλάκιση τουλάχιστον τριών μηνών και χρηματική ποινή. Ειδικός κανόνας (από 1.5.2024): οι αναφορές σε «έως χίλιες ημερήσιες μονάδες» διαβάζονται ως η χρηματική ποινή της περ. β΄ της παρ. 2 του άρθρου 57 ΠΚ (ν. 5090/2024 άρθρο 137 παρ. 2).
Κλοπή και υπεξαίρεση μικρής αξίας
μορφή κατά ν. 4855/2021
Διατύπωση σε ισχύ από 12.11.2021 (ν. 4855/2021, ΦΕΚ Α΄ 215/12.11.2021) έως και 22.6.2022. Διέπει πράξεις που τελέστηκαν από την ημερομηνία αυτή· για προγενέστερες πράξεις εφαρμόζεται η διατύπωση που ίσχυε κατά την τέλεση, εκτός αν η παρούσα είναι ηπιότερη (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ). Αν από την τέλεση της πράξης έως την αμετάκλητη εκδίκασή της ίσχυσαν διαδοχικές διατυπώσεις, το δικαστήριο εφαρμόζει τη συγκεκριμένα ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ)· αν νεότερος νόμος χαρακτήρισε την πράξη μη αξιόποινη, παύει η εκτέλεση της ποινής και των ποινικών επακολούθων (άρθρο 2 παρ. 2 ΠΚ). Αφαιρείται η παραπομπή στο άρθρο 374 παρ. 1 περ. α΄ από το προνόμιο των πραγμάτων μικρής αξίας (χρηματική ποινή ή παροχή κοινωφελούς εργασίας)· η μεταβολή είναι δυσμενέστερη για τον δράστη κλοπής ιερού πράγματος μικρής αξίας. Η ισχύς των διατάξεων του ΠΚ περί κοινωφελούς εργασίας ήταν σε αναστολή από 9.8.2019 έως 22.2.2024 (ν. 4623/2019, άρθρο 98, ΦΕΚ Α΄ 134/9.8.2019)· το άρθρο 98 καταργήθηκε με το άρθρο 136 περ. γ΄ του ν. 5090/2024 (ΦΕΚ Α΄ 30/23.2.2024). Η εναλλακτική χρηματική ποινή εφαρμοζόταν και κατά το διάστημα αυτό. Αντικαταστάθηκε με ν. 4947/2022 (ΦΕΚ Α΄ 124/23.6.2022) από 23.6.2022.
Ληστεία
μορφή κατά ν. 4855/2021
Διατύπωση σε ισχύ από 12.11.2021 (ν. 4855/2021, ΦΕΚ Α΄ 215/12.11.2021) και δεν έχει τροποποιηθεί έως 8.10.2026. Διέπει πράξεις που τελέστηκαν από την ημερομηνία αυτή· για προγενέστερες πράξεις εφαρμόζεται η διατύπωση που ίσχυε κατά την τέλεση, εκτός αν η παρούσα είναι ηπιότερη (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ). Αν από την τέλεση της πράξης έως την αμετάκλητη εκδίκασή της ίσχυσαν διαδοχικές διατυπώσεις, το δικαστήριο εφαρμόζει τη συγκεκριμένα ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ)· αν νεότερος νόμος χαρακτήρισε την πράξη μη αξιόποινη, παύει η εκτέλεση της ποινής και των ποινικών επακολούθων (άρθρο 2 παρ. 2 ΠΚ). Η μεταβολή στην παρ. 2 είναι δυσμενέστερη: επιβάλλεται ισόβια κάθειρξη όταν επήλθε θάνατος ή βαριά σωματική βλάβη ή η πράξη εκτελέστηκε με ιδιαίτερη σκληρότητα (αντί ισόβιας ή πρόσκαιρης κάθειρξης τουλάχιστον δέκα ετών και χρηματικής ποινής). Ειδικός κανόνας (από 8.12.2025, ν. 5256/2025 άρθρο 48 παρ. 6, ΦΕΚ Α΄ 223): όταν ο δράστης φέρει ή χρησιμοποιεί όπλο, συντρέχει ιδιαίτερα επιβαρυντική περίσταση και το κατώτερο όριο της στερητικής της ελευθερίας ποινής αυξάνεται κατά ένα έτος.
Γενική Διάταξη
μορφή κατά ν. 4855/2021
Διατύπωση σε ισχύ από 12.11.2021 (ν. 4855/2021, ΦΕΚ Α΄ 215/12.11.2021) έως και 22.6.2022. Διέπει πράξεις που τελέστηκαν από την ημερομηνία αυτή· για προγενέστερες πράξεις εφαρμόζεται η διατύπωση που ίσχυε κατά την τέλεση, εκτός αν η παρούσα είναι ηπιότερη (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ). Αν από την τέλεση της πράξης έως την αμετάκλητη εκδίκασή της ίσχυσαν διαδοχικές διατυπώσεις, το δικαστήριο εφαρμόζει τη συγκεκριμένα ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ)· αν νεότερος νόμος χαρακτήρισε την πράξη μη αξιόποινη, παύει η εκτέλεση της ποινής και των ποινικών επακολούθων (άρθρο 2 παρ. 2 ΠΚ). Η μεταβολή στο δεύτερο εδάφιο της παρ. 1 αφορά τα εγκλήματα για τα οποία επιτρέπεται η αποχή από την ποινική δίωξη μετά από δήλωση του παθόντος: περιορίζεται στο άρθρο 378 παρ. 1 εδ. α΄ (προηγουμένως ίσχυε και για τα άρθρα 372 και 374 παρ. 1), οπότε η μεταβολή είναι δυσμενέστερη για τον δράστη κλοπής. Το ζήτημα του χρόνου εφαρμογής των διατάξεων περί έγκλησης και αποχής (χρόνος τέλεσης ή άμεση εφαρμογή) παραμένει ερμηνευτικό. Αντικαταστάθηκε με ν. 4947/2022 (ΦΕΚ Α΄ 124/23.6.2022) από 23.6.2022.
Εκβίαση
μορφή κατά ν. 4855/2021
Διατύπωση σε ισχύ από 12.11.2021 (ν. 4855/2021, ΦΕΚ Α΄ 215/12.11.2021) και δεν έχει τροποποιηθεί έως 8.10.2026. Διέπει πράξεις που τελέστηκαν από την ημερομηνία αυτή· για προγενέστερες πράξεις εφαρμόζεται η διατύπωση που ίσχυε κατά την τέλεση, εκτός αν η παρούσα είναι ηπιότερη (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ). Αν από την τέλεση της πράξης έως την αμετάκλητη εκδίκασή της ίσχυσαν διαδοχικές διατυπώσεις, το δικαστήριο εφαρμόζει τη συγκεκριμένα ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ)· αν νεότερος νόμος χαρακτήρισε την πράξη μη αξιόποινη, παύει η εκτέλεση της ποινής και των ποινικών επακολούθων (άρθρο 2 παρ. 2 ΠΚ). Η μεταβολή είναι δυσμενέστερη: η εκβίαση με σωματική βία ή απειλή κινδύνου τιμωρείται κατά τις παρ. 1 και 2 του άρθρου 380 (κάθειρξη και χρηματική ποινή· ισόβια σε θάνατο ή βαριά βλάβη), και η παρ. 1 δεν παραπέμπει πλέον στο άρθρο 380. Ειδικός κανόνας (από 8.12.2025, ν. 5256/2025 άρθρο 48 παρ. 6, ΦΕΚ Α΄ 223): όταν ο δράστης φέρει ή χρησιμοποιεί όπλο, συντρέχει ιδιαίτερα επιβαρυντική περίσταση και το κατώτερο όριο της στερητικής της ελευθερίας ποινής αυξάνεται κατά ένα έτος.
Απάτη
μορφή κατά ν. 4855/2021
Διατύπωση σε ισχύ από 12.11.2021 (ν. 4855/2021, ΦΕΚ Α΄ 215/12.11.2021) και δεν έχει τροποποιηθεί έως 8.10.2026. Διέπει πράξεις που τελέστηκαν από την ημερομηνία αυτή· για προγενέστερες πράξεις εφαρμόζεται η διατύπωση που ίσχυε κατά την τέλεση, εκτός αν η παρούσα είναι ηπιότερη (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ). Αν από την τέλεση της πράξης έως την αμετάκλητη εκδίκασή της ίσχυσαν διαδοχικές διατυπώσεις, το δικαστήριο εφαρμόζει τη συγκεκριμένα ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ)· αν νεότερος νόμος χαρακτήρισε την πράξη μη αξιόποινη, παύει η εκτέλεση της ποινής και των ποινικών επακολούθων (άρθρο 2 παρ. 2 ΠΚ). Η μεταβολή είναι μικτή: για την κοινή απάτη η φυλάκιση δεν συνοδεύεται πλέον σωρευτικά από χρηματική ποινή (ηπιότερο)· για ιδιαίτερα μεγάλη ζημία προβλέπεται φυλάκιση τουλάχιστον τριών μηνών και χρηματική ποινή (δυσμενέστερο)· το πλαίσιο κάθειρξης έως δέκα ετών για ζημία άνω των 120.000 ευρώ δεν μεταβάλλεται. Η σύγκριση κατά το άρθρο 2 ΠΚ γίνεται ανά περίπτωση. Ειδικός κανόνας (από 1.5.2024): οι αναφορές σε «έως χίλιες ημερήσιες μονάδες» διαβάζονται ως η χρηματική ποινή της περ. β΄ της παρ. 2 του άρθρου 57 ΠΚ (ν. 5090/2024 άρθρο 137 παρ. 2).
Απάτη με υπολογιστή
μορφή κατά ν. 4855/2021
Διατύπωση σε ισχύ από 12.11.2021 (ν. 4855/2021, ΦΕΚ Α΄ 215/12.11.2021) έως και 22.6.2022. Διέπει πράξεις που τελέστηκαν από την ημερομηνία αυτή· για προγενέστερες πράξεις εφαρμόζεται η διατύπωση που ίσχυε κατά την τέλεση, εκτός αν η παρούσα είναι ηπιότερη (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ). Αν από την τέλεση της πράξης έως την αμετάκλητη εκδίκασή της ίσχυσαν διαδοχικές διατυπώσεις, το δικαστήριο εφαρμόζει τη συγκεκριμένα ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ)· αν νεότερος νόμος χαρακτήρισε την πράξη μη αξιόποινη, παύει η εκτέλεση της ποινής και των ποινικών επακολούθων (άρθρο 2 παρ. 2 ΠΚ). Η μεταβολή είναι μικτή: για την κοινή απάτη με υπολογιστή η φυλάκιση δεν συνοδεύεται πλέον σωρευτικά από χρηματική ποινή (ηπιότερο)· για ιδιαίτερα μεγάλη ζημία προβλέπεται φυλάκιση τουλάχιστον τριών μηνών και χρηματική ποινή (δυσμενέστερο)· το πλαίσιο κάθειρξης για ζημία άνω των 120.000 ευρώ δεν μεταβάλλεται. Αντικαταστάθηκε με ν. 4947/2022 (ΦΕΚ Α΄ 124/23.6.2022) από 23.6.2022.
Απιστία
μορφή κατά ν. 4855/2021
Διατύπωση σε ισχύ από 12.11.2021 (ν. 4855/2021, ΦΕΚ Α΄ 215/12.11.2021) και δεν έχει τροποποιηθεί έως 8.10.2026. Διέπει πράξεις που τελέστηκαν από την ημερομηνία αυτή· για προγενέστερες πράξεις εφαρμόζεται η διατύπωση που ίσχυε κατά την τέλεση, εκτός αν η παρούσα είναι ηπιότερη (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ). Αν από την τέλεση της πράξης έως την αμετάκλητη εκδίκασή της ίσχυσαν διαδοχικές διατυπώσεις, το δικαστήριο εφαρμόζει τη συγκεκριμένα ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ)· αν νεότερος νόμος χαρακτήρισε την πράξη μη αξιόποινη, παύει η εκτέλεση της ποινής και των ποινικών επακολούθων (άρθρο 2 παρ. 2 ΠΚ). Η μεταβολή είναι μικτή: για την κοινή απιστία η φυλάκιση δεν συνοδεύεται πλέον σωρευτικά από χρηματική ποινή (ηπιότερο)· για ιδιαίτερα μεγάλη ζημία προβλέπεται φυλάκιση τουλάχιστον τριών μηνών και χρηματική ποινή (δυσμενέστερο)· το πλαίσιο κάθειρξης για ζημία άνω των 120.000 ευρώ δεν μεταβάλλεται. Ειδικός κανόνας (από 1.5.2024): οι αναφορές σε «έως χίλιες ημερήσιες μονάδες» διαβάζονται ως η χρηματική ποινή της περ. β΄ της παρ. 2 του άρθρου 57 ΠΚ (ν. 5090/2024 άρθρο 137 παρ. 2).
Αποδοχή και διάθεση προϊόντων εγκλήματος
μορφή κατά ν. 4855/2021
Διατύπωση σε ισχύ από 12.11.2021 (ν. 4855/2021, ΦΕΚ Α΄ 215/12.11.2021) έως και 22.6.2022. Διέπει πράξεις που τελέστηκαν από την ημερομηνία αυτή· για προγενέστερες πράξεις εφαρμόζεται η διατύπωση που ίσχυε κατά την τέλεση, εκτός αν η παρούσα είναι ηπιότερη (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ). Αν από την τέλεση της πράξης έως την αμετάκλητη εκδίκασή της ίσχυσαν διαδοχικές διατυπώσεις, το δικαστήριο εφαρμόζει τη συγκεκριμένα ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ)· αν νεότερος νόμος χαρακτήρισε την πράξη μη αξιόποινη, παύει η εκτέλεση της ποινής και των ποινικών επακολούθων (άρθρο 2 παρ. 2 ΠΚ). Η μεταβολή είναι δυσμενέστερη: στην παρ. 1 η φυλάκιση φθάνει έως τρία έτη χωρίς εναλλακτική χρηματική ποινή και για πράγμα ιδιαίτερα μεγάλης αξίας επιβάλλεται φυλάκιση τουλάχιστον τριών μηνών και χρηματική ποινή. Αντικαταστάθηκε με ν. 4947/2022 (ΦΕΚ Α΄ 124/23.6.2022) από 23.6.2022.
Δωροληψία και δωροδοκία στον ιδιωτικό τομέα
μορφή κατά ν. 4855/2021
Διατύπωση σε ισχύ από 12.11.2021 (ν. 4855/2021, ΦΕΚ Α΄ 215/12.11.2021) και δεν έχει τροποποιηθεί έως 8.10.2026. Διέπει πράξεις που τελέστηκαν από την ημερομηνία αυτή· για προγενέστερες πράξεις εφαρμόζεται η διατύπωση που ίσχυε κατά την τέλεση, εκτός αν η παρούσα είναι ηπιότερη (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ). Αν από την τέλεση της πράξης έως την αμετάκλητη εκδίκασή της ίσχυσαν διαδοχικές διατυπώσεις, το δικαστήριο εφαρμόζει τη συγκεκριμένα ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ)· αν νεότερος νόμος χαρακτήρισε την πράξη μη αξιόποινη, παύει η εκτέλεση της ποινής και των ποινικών επακολούθων (άρθρο 2 παρ. 2 ΠΚ). Η μεταβολή είναι ηπιότερη: προστίθεται η παρ. 2Α με λόγο ατιμωρησίας για όποιον, με δική του θέληση και πριν εξεταστεί ως ύποπτος ή κατηγορούμενος, αναγγείλει την πράξη στις αρμόδιες αρχές (προηγουμένως μόνο η εφαρμογή του άρθρου 263Α μέσω της παρ. 3).
Αλιεία στην αιγιαλίτιδα ζώνη και τα εσωτερικά ύδατα
μορφή κατά ν. 4855/2021
Διατύπωση σε ισχύ από 12.11.2021 (ν. 4855/2021, ΦΕΚ Α΄ 215/12.11.2021) και δεν έχει τροποποιηθεί έως 8.10.2026. Διέπει πράξεις που τελέστηκαν από την ημερομηνία αυτή· για προγενέστερες πράξεις εφαρμόζεται η διατύπωση που ίσχυε κατά την τέλεση, εκτός αν η παρούσα είναι ηπιότερη (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ). Αν από την τέλεση της πράξης έως την αμετάκλητη εκδίκασή της ίσχυσαν διαδοχικές διατυπώσεις, το δικαστήριο εφαρμόζει τη συγκεκριμένα ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ)· αν νεότερος νόμος χαρακτήρισε την πράξη μη αξιόποινη, παύει η εκτέλεση της ποινής και των ποινικών επακολούθων (άρθρο 2 παρ. 2 ΠΚ). Προστίθεται νέο αδίκημα (άσκηση αλιευτικής δραστηριότητας χωρίς άδεια με σκάφος που φέρει σημαία τρίτης χώρας εντός της αιγιαλίτιδας ζώνης και των εσωτερικών υδάτων), με φυλάκιση. Μέχρι την 12.11.2021 το άρθρο ήταν καταργημένο· για πράξεις πριν από την ημερομηνία αυτή δεν υπήρχε το αδίκημα (άρθρο 1 ΠΚ, άρθρο 7 Σ).
Τοκογλυφία
μορφή κατά ν. 4855/2021
Διατύπωση σε ισχύ από 12.11.2021 (ν. 4855/2021, ΦΕΚ Α΄ 215/12.11.2021) και δεν έχει τροποποιηθεί έως 8.10.2026. Διέπει πράξεις που τελέστηκαν από την ημερομηνία αυτή· για προγενέστερες πράξεις εφαρμόζεται η διατύπωση που ίσχυε κατά την τέλεση, εκτός αν η παρούσα είναι ηπιότερη (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ). Αν από την τέλεση της πράξης έως την αμετάκλητη εκδίκασή της ίσχυσαν διαδοχικές διατυπώσεις, το δικαστήριο εφαρμόζει τη συγκεκριμένα ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ)· αν νεότερος νόμος χαρακτήρισε την πράξη μη αξιόποινη, παύει η εκτέλεση της ποινής και των ποινικών επακολούθων (άρθρο 2 παρ. 2 ΠΚ). Η μεταβολή είναι δυσμενέστερη και στις δύο παραγράφους: η παρ. 1 προβλέπει φυλάκιση τουλάχιστον έξι μηνών και χρηματική ποινή (αντί φυλάκισης έως τριών ετών ή χρηματικής ποινής)· η κατ’ επάγγελμα τέλεση της παρ. 2 τιμωρείται με κάθειρξη έως οκτώ ετών και χρηματική ποινή (αντί φυλάκισης τουλάχιστον τριών ετών και χρηματικής ποινής).
Γενική Διάταξη
μορφή κατά ν. 4855/2021
Διατύπωση σε ισχύ από 12.11.2021 (ν. 4855/2021, ΦΕΚ Α΄ 215/12.11.2021) έως και 22.6.2022. Διέπει πράξεις που τελέστηκαν από την ημερομηνία αυτή· για προγενέστερες πράξεις εφαρμόζεται η διατύπωση που ίσχυε κατά την τέλεση, εκτός αν η παρούσα είναι ηπιότερη (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ). Αν από την τέλεση της πράξης έως την αμετάκλητη εκδίκασή της ίσχυσαν διαδοχικές διατυπώσεις, το δικαστήριο εφαρμόζει τη συγκεκριμένα ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ)· αν νεότερος νόμος χαρακτήρισε την πράξη μη αξιόποινη, παύει η εκτέλεση της ποινής και των ποινικών επακολούθων (άρθρο 2 παρ. 2 ΠΚ). Η μεταβολή είναι δυσμενέστερη ως προς το άρθρο 394: έγκληση απαιτείται πλέον μόνο αν το πράγμα προήλθε από πράξη που διώκεται κατ’ έγκληση (νέο τρίτο εδάφιο της παρ. 1), ενώ προηγουμένως απαιτείτο πάντοτε έγκληση για το άρθρο 394. Οι λοιπές αναφορές αναδιατυπώνονται χωρίς ουσιαστική μεταβολή. Το ζήτημα του χρόνου εφαρμογής διατάξεων περί έγκλησης παραμένει ερμηνευτικό. Αντικαταστάθηκε με ν. 4947/2022 (ΦΕΚ Α΄ 124/23.6.2022) από 23.6.2022.
μορφή κατά ν. 4855/2021
Διατύπωση σε ισχύ από 12.11.2021 (ν. 4855/2021, ΦΕΚ Α΄ 215/12.11.2021) έως και 9.12.2021. Διέπει πράξεις που τελέστηκαν από την ημερομηνία αυτή· για προγενέστερες πράξεις εφαρμόζεται η διατύπωση που ίσχυε κατά την τέλεση, εκτός αν η παρούσα είναι ηπιότερη (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ). Αν από την τέλεση της πράξης έως την αμετάκλητη εκδίκασή της ίσχυσαν διαδοχικές διατυπώσεις, το δικαστήριο εφαρμόζει τη συγκεκριμένα ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ)· αν νεότερος νόμος χαρακτήρισε την πράξη μη αξιόποινη, παύει η εκτέλεση της ποινής και των ποινικών επακολούθων (άρθρο 2 παρ. 2 ΠΚ). Το άρθρο αναδιατυπώνεται με παρ. 1-4 και διαρθρώνεται ως εξής: παρ. 1 - οι διατάξεις του προϊσχύσαντος ΠΚ για μετατροπή, αναστολή και απόλυση υπό όρο εφαρμόζονται σε πράξεις που τελέστηκαν μέχρι «τη θέση σε ισχύ του παρόντος» (ο Κώδικας, 1.7.2019)· παρ. 2 - ρύθμιση συνολικών ποινών για την απόλυση υπό όρο («του νέου Ποινικού Κώδικα», 1.7.2019)· παρ. 3 - ποινικός σωφρονισμός νεαρών ενηλίκων: το «του παρόντος» είναι κατά το κείμενο διφορούμενο ως προς τον χρόνο (1.7.2019 ή 12.11.2021)· παρ. 4 - εκκρεμείς υποθέσεις: το «του παρόντος» αναφέρεται πιθανότατα στο ν. 4855/2021 (12.11.2021). Η παρ. 3 ίσχυσε μόνο από 12.11.2021 έως 9.12.2021 και καταργήθηκε από 10.12.2021 (ν. 4871/2021)· το ζήτημα εκκρεμών αιτήσεων της 10.12.2021 δεν ρυθμίζεται (ΠΚ 2 παρ. 1). Στην παρ. 2 το κείμενο έχει τυπογραφικό λάθος («της παρ. 1 και 2» αντί «τις παρ. 1 και 2») που διορθώθηκε με το ν. 4871/2021. Αντικαταστάθηκε με ν. 4871/2021 (ΦΕΚ Α΄ 246/10.12.2021) από 10.12.2021.
Επιμέτρηση της ποινής της παροχής κοινωφελούς εργασίας
μορφή κατά ν. 4871/2021
[Διαχρονικό δίκαιο: Μορφή του άρθρου 81 ΠΚ μετά τον ν. 4871/2021 (Α΄ 246/10.12.2021, άρθρο 58 παρ. 1): παρ. 5: απαλείφεται το τελευταίο εδάφιο για την υποχρεωτική κλήτευση του καταδικασθέντος στη συνεδρίαση του δικαστηρίου εκτέλεσης ποινής. Ισχύει από 10.12.2021 (δημοσίευση, άρθρο 89). Η αλλαγή δεν μεταβάλλει ουσιαστικά το αξιόποινο ή την ποινή· παραμένει ωστόσο υποχρέωση σύγκρισης με την προηγούμενη μορφή για πράξεις που προηγούνται (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ). Η μορφή αυτή αφορά κοινωφελή εργασία, της οποίας η ισχύς ήταν ανασταλμένη από 9.8.2019 έως 22.2.2024 (ν. 4623/2019, Α΄ 134, άρθρο 98 παρ. 1· κατάργηση με το άρθρο 136 περ. γ΄ ν. 5090/2024, Α΄ 30, σε ισχύ από 23.2.2024): ως προς την κοινωφελή εργασία δεν ήταν εφαρμοστέα στο διάστημα αυτό (παραμένει ερμηνευτικό ζήτημα αν οι αναδιατυπώσεις του ν. 4855/2021 και του ν. 4871/2021 ενεργοποίησαν τη ρύθμιση). Η μορφή αυτή ισχύει έως 30.4.2024· από 1.5.2024 ισχύει η μορφή του ν. 5090/2024.]
Μετατροπή της φυλάκισης σε κοινωφελή εργασία
μορφή κατά ν. 4871/2021
[Διαχρονικό δίκαιο: Μορφή του άρθρου 104Α ΠΚ μετά τον ν. 4871/2021 (Α΄ 246/10.12.2021, άρθρο 58 παρ. 2): παρ. 4: προστίθεται τελευταίο εδάφιο (υποχρεωτική κλήτευση του καταδικασθέντος τουλάχιστον δέκα ημέρες πριν από τη συνεδρίαση του δικαστηρίου εκτέλεσης). Ισχύει από 10.12.2021 (δημοσίευση, άρθρο 89). Η αλλαγή είναι ηπιότερη για τον κατηγορούμενο: εφαρμόζεται και σε πράξεις που τελέστηκαν πριν από την έναρξη ισχύος της, εφόσον δεν έχει εκδοθεί αμετάκλητη απόφαση (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ). Η ισχύς του άρθρου ήταν ανασταλμένη από 9.8.2019 έως 22.2.2024, ως προς τη μετατροπή στερητικής της ελευθερίας ποινής σε κοινωφελή εργασία (ν. 4623/2019, Α΄ 134, άρθρο 98 παρ. 1· κατάργηση με το άρθρο 136 περ. γ΄ ν. 5090/2024, Α΄ 30, σε ισχύ από 23.2.2024). Παραμένει ερμηνευτικό ζήτημα αν οι αναδιατυπώσεις των ν. 4855/2021 και ν. 4871/2021 ενεργοποίησαν τη ρύθμιση πριν από 23.2.2024. Η μορφή αυτή ισχύει έως 30.4.2024· από 1.5.2024 ισχύει η μορφή του ν. 5090/2024.]
Παροχή κοινωφελούς εργασίας
μορφή κατά ν. 4871/2021
[Διαχρονικό δίκαιο: Μορφή του άρθρου 105Α ΠΚ μετά τον ν. 4871/2021 (Α΄ 246/10.12.2021, άρθρο 58 παρ. 3): παρ. 4: προστίθεται τελευταίο εδάφιο (υποχρεωτική κλήτευση του καταδικασθέντος τουλάχιστον δέκα ημέρες πριν από τη συνεδρίαση του δικαστηρίου εκτέλεσης). Ισχύει από 10.12.2021 (δημοσίευση, άρθρο 89). Η αλλαγή είναι ηπιότερη για τον κατηγορούμενο: εφαρμόζεται και σε πράξεις που τελέστηκαν πριν από την έναρξη ισχύος της, εφόσον δεν έχει εκδοθεί αμετάκλητη απόφαση (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ). Η ισχύς του άρθρου ήταν ανασταλμένη από 9.8.2019 έως 22.2.2024 (ν. 4623/2019, Α΄ 134, άρθρο 98 παρ. 1· κατάργηση του άρθρου 98 με το άρθρο 136 περ. γ΄ ν. 5090/2024, Α΄ 30, σε ισχύ από 23.2.2024)· το άρθρο εφαρμόστηκε στην πράξη μόνο από 23.2.2024 έως 30.4.2024. Παραμένει ερμηνευτικό ζήτημα αν οι αναδιατυπώσεις των ν. 4855/2021 και ν. 4871/2021 ενεργοποίησαν τη ρύθμιση πριν από 23.2.2024. Η μορφή αυτή ισχύει έως 30.4.2024· από 1.5.2024 ισχύει η μορφή του ν. 5090/2024.]
Απόλυση υπό όρο
μορφή κατά ν. 4871/2021
Διατύπωση του ν. 4871/2021 (ΦΕΚ Α΄ 246/10.12.2021), σε ισχύ από 10.12.2021, χωρίς μεταγενέστερη τροποποίηση έως 8.10.2026. Διέπει τις πράξεις που τελέστηκαν κατά το διάστημα αυτό· όταν η πράξη κρίνεται ή εκτελείται κατά χρόνο που ισχύει άλλη διατύπωση, ισχύει η σύγκριση του άρθρου 2 παρ. 1 ΠΚ (εφαρμογή της ηπιότερης διάταξης). Σε σχέση με την προηγούμενη διατύπωση η μεταβολή είναι ηπιότερη: στην παρ. 6 απαλείφονται οι λέξεις «ή πλημμέλημα από δόλο σε ποινή άνω του ενός (1) έτους»· η άρση της απόλυσης επέρχεται μόνο για καταδίκη για κακούργημα (ηπιότερη ρύθμιση από τη διατύπωση του ν. 4855/2021)· στην παρ. 5 προστίθεται νομοτεχνικά η λέξη «υποχρεώσεων». Η διατύπωση του ν. 4855/2021 για την παρ. 6 ίσχυσε μόνο από 12.11.2021 έως 9.12.2021· για πράξεις του διαστήματος αυτού η μεταγενέστερη διατύπωση είναι ηπιότερη και εφαρμόζεται κατά ΠΚ 2 παρ. 1. Ισχύουν επίσης, κατά το διάστημα αυτό, οι εξής ρυθμίσεις που δεν μεταβάλλουν το κείμενο: ΠΚ 465 παρ. 1: για πράξεις έως 30.6.2019 εφαρμόζεται το προϊσχύσαν δίκαιο περί απόλυσης υπό όρο.
Εμπρησμός
μορφή κατά ν. 4871/2021
Διατύπωση σε ισχύ από 10.12.2021 (ν. 4871/2021, ΦΕΚ Α΄ 246/10.12.2021, άρθρο 60). Ίσχυσε έως 30.4.2024, οπότε αντικαταστάθηκε με ν. 5090/2024 (ΦΕΚ Α΄ 30/23.2.2024). Διέπει πράξεις που τελέστηκαν από την ημερομηνία έναρξης ισχύος της· για πράξεις που τελέστηκαν πριν ή κατά τη διάρκεια άλλης διατύπωσης, εφαρμόζεται η ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο από την τέλεση ως την αμετάκλητη εκδίκαση (ΠΚ 2 παρ. 1). Σε σχέση με την προηγούμενη διατύπωση η μεταβολή είναι ηπιότερη: στην περ. δ΄ της παρ. 1 η ισόβια κάθειρξη προβλέπεται μόνο αν επήλθε ο θάνατος «άλλου». Η διόρθωση είναι ηπιότερη και, κατά το ΠΚ 2 παρ. 1, εφαρμόζεται και σε πράξεις που τελέστηκαν από 12.11.2021 έως 9.12.2021.
μορφή κατά ν. 4871/2021
Διατύπωση σε ισχύ από 10.12.2021 (ν. 4871/2021, ΦΕΚ Α΄ 246/10.12.2021) έως και 30.4.2024. Διέπει πράξεις που τελέστηκαν από την ημερομηνία αυτή· για προγενέστερες πράξεις εφαρμόζεται η διατύπωση που ίσχυε κατά την τέλεση, εκτός αν η παρούσα είναι ηπιότερη (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ). Αν από την τέλεση της πράξης έως την αμετάκλητη εκδίκασή της ίσχυσαν διαδοχικές διατυπώσεις, το δικαστήριο εφαρμόζει τη συγκεκριμένα ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ)· αν νεότερος νόμος χαρακτήρισε την πράξη μη αξιόποινη, παύει η εκτέλεση της ποινής και των ποινικών επακολούθων (άρθρο 2 παρ. 2 ΠΚ). Η παρ. 3 διορθώνει την παραπομπή στο άρθρο 83: «περ. γ΄» γίνεται «περ. δ΄», λόγω της εισαγωγής νέας περίπτωσης γ΄ στο άρθρο 83 με τον ν. 4855/2021. Η διόρθωση είναι ηπιότερη από την κατά γράμμα εφαρμογή της παραπομπής το διάστημα 12.11.-9.12.2021 και, κατά το άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ, εφαρμόζεται στις πράξεις του διαστήματος αυτού. Αντικαταστάθηκε με ν. 5090/2024 (ΦΕΚ Α΄ 30/23.2.2024) από 1.5.2024.
μορφή κατά ν. 4871/2021
Διατύπωση σε ισχύ από 10.12.2021 (ν. 4871/2021, ΦΕΚ Α΄ 246/10.12.2021) και δεν έχει τροποποιηθεί έως 8.10.2026. Διέπει πράξεις που τελέστηκαν από την ημερομηνία αυτή· για προγενέστερες πράξεις εφαρμόζεται η διατύπωση που ίσχυε κατά την τέλεση, εκτός αν η παρούσα είναι ηπιότερη (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ). Αν από την τέλεση της πράξης έως την αμετάκλητη εκδίκασή της ίσχυσαν διαδοχικές διατυπώσεις, το δικαστήριο εφαρμόζει τη συγκεκριμένα ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ)· αν νεότερος νόμος χαρακτήρισε την πράξη μη αξιόποινη, παύει η εκτέλεση της ποινής και των ποινικών επακολούθων (άρθρο 2 παρ. 2 ΠΚ). Η παρ. 3 καταργήθηκε με την παρ. 2 του άρθρου 61 του ν. 4871/2021, από 10.12.2021 (η αρίθμηση διατηρείται και η παράγραφος εμφανίζεται ως παραπομπή στην κατάργηση), η παρ. 2 διορθώνεται γραμματικά («σύμφωνα με τις παρ. 1 και 2») και στο τέλος του πρώτου εδαφίου της παρ. 1 προστίθεται κόμμα. Η κατάργηση της παρ. 3 αφαιρεί ευνοϊκή μεταβατική ρύθμιση· το αν αιτήσεις που εκκρεμούσαν στις 10.12.2021 κρίνονται κατά την καταργηθείσα παρ. 3 δεν ρυθμίζεται (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ).
Εγκληματική οργάνωση
μορφή κατά ν. 4908/2022
Διατύπωση του ν. 4908/2022 (ΦΕΚ Α΄ 52/11.3.2022), σε ισχύ από 11.3.2022 έως 22.2.2024. Διέπει τις πράξεις που τελέστηκαν κατά το διάστημα αυτό· όταν η πράξη κρίνεται ή εκτελείται κατά χρόνο που ισχύει άλλη διατύπωση, ισχύει η σύγκριση του άρθρου 2 παρ. 1 ΠΚ (εφαρμογή της ηπιότερης διάταξης). Σε σχέση με την προηγούμενη διατύπωση η μεταβολή είναι επαχθέστερη: στο δεύτερο εδάφιο της παρ. 3 προστίθεται αναφορά στην προσωπική ελευθερία, την ιδιοκτησία και την περιουσία (διεύρυνση του αξιοποίνου, ίδια ποινή) και προστίθεται παρ. 6 κατά την οποία, σε περίπτωση καταδίκης για τις πράξεις του άρθρου και τα συναφή αδικήματα, η ποινή δεν αναστέλλεται ούτε μετατρέπεται και η έφεση δεν έχει αναστέλλουσα ισχύ (επαχθέστερη ρύθμιση). Η παρ. 6 περιέχει διαδικαστικό όρο (η έφεση δεν έχει αναστέλλουσα ισχύ) και ουσιαστικό όρο (η ποινή δεν αναστέλλεται ούτε μετατρέπεται)· δεν υπάρχει μεταβατική ρύθμιση. Ο ουσιαστικός όρος διέπεται από το χρόνο τέλεσης της πράξης (ΠΚ 2), ενώ για τη δικονομική συνέπεια (αναστέλλουσα ισχύς της έφεσης) κρίσιμος είναι κατά κανόνα ο χρόνος έκδοσης της πρωτόδικης απόφασης· το ζήτημα δεν ρυθμίζεται ρητά και είναι ερμηνευτικό ζήτημα. Ισχύουν επίσης, κατά το διάστημα αυτό, οι εξής ρυθμίσεις που δεν μεταβάλλουν το κείμενο: η παρ. 6 έχει ουσιαστική και δικονομική πλευρά· χωρίς μεταβατική ρύθμιση (χρόνος τέλεσης για την ουσιαστική, χρόνος έκδοσης απόφασης για την έφεση).
Εγκλήματα στην αλλοδαπή που τιμωρούνται πάντοτε κατά τους ελληνικούς νόμους
μορφή κατά ν. 4947/2022
[Διαχρονικό δίκαιο: Μορφή του άρθρου 8 ΠΚ μετά τον ν. 4947/2022 (Α΄ 124/23.6.2022, άρθρο 3): στην περ. η΄ προστίθενται οι λέξεις «και τα μέσα πληρωμής πλην των μετρητών». Ισχύει από 23.6.2022 (δημοσίευση, άρθρο 51). Η αλλαγή είναι δυσμενέστερη για τον κατηγορούμενο: δεν εφαρμόζεται σε πράξεις που τελέστηκαν πριν από την έναρξη ισχύος της, για τις οποίες ισχύει η προηγούμενη μορφή (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ, άρθρο 7 παρ. 1 Συντάγματος). Η μορφή αυτή ισχύει έως 22.2.2024· από 23.2.2024 ισχύει η μορφή του ν. 5090/2024.]
Έννοια όρων του Κώδικα
μορφή κατά ν. 4947/2022
[Διαχρονικό δίκαιο: Μορφή του άρθρου 13 ΠΚ μετά τον ν. 4947/2022 (Α΄ 124/23.6.2022, άρθρο 4): προστίθεται περ. η΄ (ορισμός του μέσου πληρωμής πλην των μετρητών). Ισχύει από 23.6.2022 (δημοσίευση, άρθρο 51). Η αλλαγή είναι δυσμενέστερη για τον κατηγορούμενο: δεν εφαρμόζεται σε πράξεις που τελέστηκαν πριν από την έναρξη ισχύος της, για τις οποίες ισχύει η προηγούμενη μορφή (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ, άρθρο 7 παρ. 1 Συντάγματος). Ο ορισμός διευρύνει το πεδίο εφαρμογής των διατάξεων που παραπέμπουν στον όρο· η δυσμενέστερη ρύθμιση δεν εφαρμόζεται σε πράξεις προγενέστερες της 23.6.2022. Υπάλληλος κατά την περ. α΄: ισχύει η ρύθμιση των άρθρων 23 και 60 ν. 4738/2020 (από 1.1.2021)· ο ν. 5259/2025, άρθρο 103 παρ. 2 (Α΄ 228/12.12.2025), εξομοιώνει ορισμένα πρόσωπα με υπαλλήλους κατά την περ. α΄ για τα άρθρα 235-263Α ΠΚ, με έναρξη ισχύος που εξαρτάται από τις πράξεις διαπίστωσης του άρθρου 268 του νόμου αυτού. Η μορφή αυτή δεν έχει τροποποιηθεί έως 8.10.2026.]
Τρομοκρατικές πράξεις – Τρομοκρατική οργάνωση
μορφή κατά ν. 4947/2022
Διατύπωση του ν. 4947/2022 (ΦΕΚ Α΄ 124/23.6.2022), σε ισχύ από 23.6.2022, χωρίς μεταγενέστερη τροποποίηση έως 8.10.2026. Διέπει τις πράξεις που τελέστηκαν κατά το διάστημα αυτό· όταν η πράξη κρίνεται ή εκτελείται κατά χρόνο που ισχύει άλλη διατύπωση, ισχύει η σύγκριση του άρθρου 2 παρ. 1 ΠΚ (εφαρμογή της ηπιότερης διάταξης). Σε σχέση με την προηγούμενη διατύπωση η μεταβολή είναι επαχθέστερη: στην παρ. 4 η «πρόκληση της απόφασης» αντικαθίσταται από υποκίνηση σε τέλεση ή συμβολή στην τέλεση τρομοκρατικής πράξης ή σε συμμετοχή σε τρομοκρατική οργάνωση, με ίδια ποινή (διεύρυνση)· στην παρ. 6 διαγράφεται η λέξη «δημόσια» (δεν απαιτείται δημοσιότητα) (επαχθέστερη ρύθμιση). Το ισχύον κείμενο περιέχει στην παρ. 6 ποινή «φυλάκιση» χωρίς ανώτατο όριο (ΠΚ 53).
Παραχάραξη νομίσματος και άλλων υλικών μέσων πληρωμής
μορφή κατά ν. 4947/2022
Διατύπωση του ν. 4947/2022 (ΦΕΚ Α΄ 124/23.6.2022), σε ισχύ από 23.6.2022, χωρίς μεταγενέστερη τροποποίηση έως 8.10.2026. Διέπει τις πράξεις που τελέστηκαν κατά το διάστημα αυτό· όταν η πράξη κρίνεται ή εκτελείται κατά χρόνο που ισχύει άλλη διατύπωση, ισχύει η σύγκριση του άρθρου 2 παρ. 1 ΠΚ (εφαρμογή της ηπιότερης διάταξης). Σε σχέση με την προηγούμενη διατύπωση η μεταβολή είναι επαχθέστερη: ο τίτλος και η παρ. 2 αναδιατυπώνονται («υλικά» μέσα πληρωμής, με απαρίθμηση πιστωτικών και χρεωστικών καρτών, ταξιδιωτικών και λοιπών επιταγών και συναλλαγματικών)· προστίθεται νέα παρ. 2Α (προμήθεια ή κατοχή του παραποιημένου ή νοθευμένου υλικού μέσου: φυλάκιση και χρηματική ποινή) με ελαφρά περίπτωση στην παρ. 3 (φυλάκιση έως ένα έτος) (επαχθέστερη ρύθμιση).
Παραποίηση και νόθευση άυλων μέσων πληρωμής
μορφή κατά ν. 4947/2022
Διατύπωση του ν. 4947/2022 (ΦΕΚ Α΄ 124/23.6.2022), σε ισχύ από 23.6.2022, χωρίς μεταγενέστερη τροποποίηση έως 8.10.2026. Διέπει τις πράξεις που τελέστηκαν κατά το διάστημα αυτό· όταν η πράξη κρίνεται ή εκτελείται κατά χρόνο που ισχύει άλλη διατύπωση, ισχύει η σύγκριση του άρθρου 2 παρ. 1 ΠΚ (εφαρμογή της ηπιότερης διάταξης). Σε σχέση με την προηγούμενη διατύπωση η μεταβολή είναι επαχθέστερη: προστίθεται νέο άρθρο για την παραποίηση και νόθευση άυλων μέσων πληρωμής (κάθειρξη έως δέκα έτη και χρηματική ποινή· προμήθεια, κατοχή ή διάθεση του παραποιημένου μέσου: φυλάκιση και χρηματική ποινή· ελαφρές περιπτώσεις: φυλάκιση έως τρία έτη και έως ένα έτος αντίστοιχα) (νέα αδικήματα, επαχθέστερη ρύθμιση).
Παράνομη απόκτηση άυλων μέσων πληρωμής
μορφή κατά ν. 4947/2022
Διατύπωση του ν. 4947/2022 (ΦΕΚ Α΄ 124/23.6.2022), σε ισχύ από 23.6.2022, χωρίς μεταγενέστερη τροποποίηση έως 8.10.2026. Διέπει τις πράξεις που τελέστηκαν κατά το διάστημα αυτό· όταν η πράξη κρίνεται ή εκτελείται κατά χρόνο που ισχύει άλλη διατύπωση, ισχύει η σύγκριση του άρθρου 2 παρ. 1 ΠΚ (εφαρμογή της ηπιότερης διάταξης). Σε σχέση με την προηγούμενη διατύπωση η μεταβολή είναι επαχθέστερη: προστίθεται νέο αδίκημα παράνομης απόκτησης άυλων μέσων πληρωμής (φυλάκιση τουλάχιστον τριών μηνών και χρηματική ποινή) (επαχθέστερη ρύθμιση).
Αποδοχή και διάθεση παρανόμως αποκτηθέντων άυλων μέσων πληρωμής
μορφή κατά ν. 4947/2022
Διατύπωση του ν. 4947/2022 (ΦΕΚ Α΄ 124/23.6.2022), σε ισχύ από 23.6.2022, χωρίς μεταγενέστερη τροποποίηση έως 8.10.2026. Διέπει τις πράξεις που τελέστηκαν κατά το διάστημα αυτό· όταν η πράξη κρίνεται ή εκτελείται κατά χρόνο που ισχύει άλλη διατύπωση, ισχύει η σύγκριση του άρθρου 2 παρ. 1 ΠΚ (εφαρμογή της ηπιότερης διάταξης). Σε σχέση με την προηγούμενη διατύπωση η μεταβολή είναι επαχθέστερη: προστίθεται νέο αδίκημα αποδοχής και διάθεσης παρανόμως αποκτηθέντων άυλων μέσων πληρωμής (φυλάκιση έως τρία έτη και χρηματική ποινή) (επαχθέστερη ρύθμιση).
Διακεκριμένες περιπτώσεις στο πλαίσιο εγκληματικής οργάνωσης
μορφή κατά ν. 4947/2022
Διατύπωση του ν. 4947/2022 (ΦΕΚ Α΄ 124/23.6.2022), σε ισχύ από 23.6.2022, χωρίς μεταγενέστερη τροποποίηση έως 8.10.2026. Διέπει τις πράξεις που τελέστηκαν κατά το διάστημα αυτό· όταν η πράξη κρίνεται ή εκτελείται κατά χρόνο που ισχύει άλλη διατύπωση, ισχύει η σύγκριση του άρθρου 2 παρ. 1 ΠΚ (εφαρμογή της ηπιότερης διάταξης). Σε σχέση με την προηγούμενη διατύπωση η μεταβολή είναι επαχθέστερη: προστίθεται νέο άρθρο για τις διακεκριμένες περιπτώσεις στο πλαίσιο εγκληματικής οργάνωσης: επιβαρυντική περίσταση για τα κακουργήματα των άρθρων 207, 208 και 209 και φυλάκιση τουλάχιστον ενός έτους και χρηματική ποινή για τα πλημμελήματα των άρθρων 209 παρ. 2, 210 και 210Α (επαχθέστερη ρύθμιση).
Προπαρασκευαστικές πράξεις
μορφή κατά ν. 4947/2022
Διατύπωση του ν. 4947/2022 (ΦΕΚ Α΄ 124/23.6.2022), σε ισχύ από 23.6.2022, χωρίς μεταγενέστερη τροποποίηση έως 8.10.2026. Διέπει τις πράξεις που τελέστηκαν κατά το διάστημα αυτό· όταν η πράξη κρίνεται ή εκτελείται κατά χρόνο που ισχύει άλλη διατύπωση, ισχύει η σύγκριση του άρθρου 2 παρ. 1 ΠΚ (εφαρμογή της ηπιότερης διάταξης). Σε σχέση με την προηγούμενη διατύπωση η μεταβολή είναι επαχθέστερη: διευρύνεται το πεδίο (άρθρα 207, 208, 208Α, 208Β, 209 παρ. 1 και 210, ψηφιακά δεδομένα και μέσα πληρωμής πλην των μετρητών) και η χρηματική ποινή γίνεται σωρευτική («φυλάκιση έως δύο έτη και χρηματική ποινή» αντί «ή») (επαχθέστερη ρύθμιση).
Έμπρακτη μετάνοια
μορφή κατά ν. 4947/2022
Διατύπωση του ν. 4947/2022 (ΦΕΚ Α΄ 124/23.6.2022), σε ισχύ από 23.6.2022, χωρίς μεταγενέστερη τροποποίηση έως 8.10.2026. Διέπει τις πράξεις που τελέστηκαν κατά το διάστημα αυτό· όταν η πράξη κρίνεται ή εκτελείται κατά χρόνο που ισχύει άλλη διατύπωση, ισχύει η σύγκριση του άρθρου 2 παρ. 1 ΠΚ (εφαρμογή της ηπιότερης διάταξης). Σε σχέση με την προηγούμενη διατύπωση η μεταβολή είναι ηπιότερη: στην παρ. 1 προστίθεται αναφορά στο άρθρο 209, ώστε η έμπρακτη μετάνοια να εξαλείφει το αξιόποινο και για το νέο άρθρο (ηπιότερη ρύθμιση).
Εκδικητική πορνογραφία
μορφή κατά ν. 4947/2022
Διατύπωση σε ισχύ από 23.6.2022 (ν. 4947/2022, ΦΕΚ Α΄ 124/23.6.2022) και δεν έχει τροποποιηθεί έως 8.10.2026. Διέπει πράξεις που τελέστηκαν από την ημερομηνία αυτή· για προγενέστερες πράξεις εφαρμόζεται η διατύπωση που ίσχυε κατά την τέλεση, εκτός αν η παρούσα είναι ηπιότερη (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ). Αν από την τέλεση της πράξης έως την αμετάκλητη εκδίκασή της ίσχυσαν διαδοχικές διατυπώσεις, το δικαστήριο εφαρμόζει τη συγκεκριμένα ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ)· αν νεότερος νόμος χαρακτήρισε την πράξη μη αξιόποινη, παύει η εκτέλεση της ποινής και των ποινικών επακολούθων (άρθρο 2 παρ. 2 ΠΚ). Προστίθεται νέο αδίκημα (εκδικητική πορνογραφία): φυλάκιση τουλάχιστον τριών ετών και χρηματική ποινή για την κοινολόγηση ή ανάρτηση, με διακεκριμένες μορφές και ποινή κάθειρξης. Για πράξεις πριν από την 23.6.2022 δεν υπήρχε το αδίκημα (άρθρο 1 ΠΚ, άρθρο 7 Σ). Ειδικοί κανόνες (από 29.1.2025, ν. 5172/2025 άρθρο 21): υποτροπή = επιβαρυντική περίσταση· εφαρμογή του ελληνικού ποινικού δικαίου και σε πράξη της αλλοδαπής από ημεδαπό χωρίς τις προϋποθέσεις των παρ. 1 και 3 του άρθρου 6 ΠΚ.
Κλοπή και υπεξαίρεση μικρής αξίας
μορφή κατά ν. 4947/2022
Διατύπωση σε ισχύ από 23.6.2022 (ν. 4947/2022, ΦΕΚ Α΄ 124/23.6.2022) και δεν έχει τροποποιηθεί έως 8.10.2026. Διέπει πράξεις που τελέστηκαν από την ημερομηνία αυτή· για προγενέστερες πράξεις εφαρμόζεται η διατύπωση που ίσχυε κατά την τέλεση, εκτός αν η παρούσα είναι ηπιότερη (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ). Αν από την τέλεση της πράξης έως την αμετάκλητη εκδίκασή της ίσχυσαν διαδοχικές διατυπώσεις, το δικαστήριο εφαρμόζει τη συγκεκριμένα ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ)· αν νεότερος νόμος χαρακτήρισε την πράξη μη αξιόποινη, παύει η εκτέλεση της ποινής και των ποινικών επακολούθων (άρθρο 2 παρ. 2 ΠΚ). Η μεταβολή είναι δυσμενέστερη: προστίθεται τρίτο εδάφιο που αποκλείει το προνόμιο του πρώτου εδαφίου (χρηματική ποινή ή κοινωφελής εργασία) όταν η κλοπή ή υπεξαίρεση αφορά υλικό μέσο πληρωμής πλην των μετρητών. Η ισχύς των διατάξεων του ΠΚ περί κοινωφελούς εργασίας ήταν σε αναστολή από 9.8.2019 έως 22.2.2024 (ν. 4623/2019, άρθρο 98, ΦΕΚ Α΄ 134/9.8.2019)· το άρθρο 98 καταργήθηκε με το άρθρο 136 περ. γ΄ του ν. 5090/2024 (ΦΕΚ Α΄ 30/23.2.2024). Η εναλλακτική χρηματική ποινή εφαρμοζόταν και κατά το διάστημα αυτό.
Φθορά ψηφιακών δεδομένων
μορφή κατά ν. 4947/2022
Διατύπωση σε ισχύ από 23.6.2022 (ν. 4947/2022, ΦΕΚ Α΄ 124/23.6.2022) και δεν έχει τροποποιηθεί έως 8.10.2026. Διέπει πράξεις που τελέστηκαν από την ημερομηνία αυτή· για προγενέστερες πράξεις εφαρμόζεται η διατύπωση που ίσχυε κατά την τέλεση, εκτός αν η παρούσα είναι ηπιότερη (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ). Αν από την τέλεση της πράξης έως την αμετάκλητη εκδίκασή της ίσχυσαν διαδοχικές διατυπώσεις, το δικαστήριο εφαρμόζει τη συγκεκριμένα ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ)· αν νεότερος νόμος χαρακτήρισε την πράξη μη αξιόποινη, παύει η εκτέλεση της ποινής και των ποινικών επακολούθων (άρθρο 2 παρ. 2 ΠΚ). Προστίθεται νέο αδίκημα (φθορά ψηφιακών δεδομένων) με φυλάκιση έως δύο ετών και χρηματική ποινή και διακεκριμένες μορφές. Μέχρι την 23.6.2022 το άρθρο ήταν καταργημένο· για πράξεις πριν από την ημερομηνία αυτή δεν υπήρχε το αδίκημα (άρθρο 1 ΠΚ, άρθρο 7 Σ). Η ισχύς των διατάξεων του ΠΚ περί κοινωφελούς εργασίας ήταν σε αναστολή από 9.8.2019 έως 22.2.2024 (ν. 4623/2019, άρθρο 98, ΦΕΚ Α΄ 134/9.8.2019)· το άρθρο 98 καταργήθηκε με το άρθρο 136 περ. γ΄ του ν. 5090/2024 (ΦΕΚ Α΄ 30/23.2.2024). Η εναλλακτική χρηματική ποινή εφαρμοζόταν και κατά το διάστημα αυτό.
Διακεκριμένες περιπτώσεις στο πλαίσιο εγκληματικής οργάνωσης
μορφή κατά ν. 4947/2022
Διατύπωση σε ισχύ από 23.6.2022 (ν. 4947/2022, ΦΕΚ Α΄ 124/23.6.2022) και δεν έχει τροποποιηθεί έως 8.10.2026. Διέπει πράξεις που τελέστηκαν από την ημερομηνία αυτή· για προγενέστερες πράξεις εφαρμόζεται η διατύπωση που ίσχυε κατά την τέλεση, εκτός αν η παρούσα είναι ηπιότερη (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ). Αν από την τέλεση της πράξης έως την αμετάκλητη εκδίκασή της ίσχυσαν διαδοχικές διατυπώσεις, το δικαστήριο εφαρμόζει τη συγκεκριμένα ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ)· αν νεότερος νόμος χαρακτήρισε την πράξη μη αξιόποινη, παύει η εκτέλεση της ποινής και των ποινικών επακολούθων (άρθρο 2 παρ. 2 ΠΚ). Προστίθεται νέο άρθρο με διακεκριμένη περίπτωση στο πλαίσιο εγκληματικής οργάνωσης: φυλάκιση τουλάχιστον ενός έτους και χρηματική ποινή για τα αναφερόμενα πλημμελήματα.
Γενική Διάταξη
μορφή κατά ν. 4947/2022
Διατύπωση σε ισχύ από 23.6.2022 (ν. 4947/2022, ΦΕΚ Α΄ 124/23.6.2022) έως και 30.6.2024. Διέπει πράξεις που τελέστηκαν από την ημερομηνία αυτή· για προγενέστερες πράξεις εφαρμόζεται η διατύπωση που ίσχυε κατά την τέλεση, εκτός αν η παρούσα είναι ηπιότερη (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ). Αν από την τέλεση της πράξης έως την αμετάκλητη εκδίκασή της ίσχυσαν διαδοχικές διατυπώσεις, το δικαστήριο εφαρμόζει τη συγκεκριμένα ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ)· αν νεότερος νόμος χαρακτήρισε την πράξη μη αξιόποινη, παύει η εκτέλεση της ποινής και των ποινικών επακολούθων (άρθρο 2 παρ. 2 ΠΚ). Η μεταβολή στην παρ. 1 προσθέτει το άρθρο 379 παρ. 1 στα εγκλήματα που διώκονται κατ’ έγκληση (ηπιότερη ως προς τη δίωξη). Το ζήτημα του χρόνου εφαρμογής διατάξεων περί έγκλησης παραμένει ερμηνευτικό (πράξη ή άμεση εφαρμογή). Ειδικός κανόνας (από 2.5.2024, ν. 5108/2024 άρθρο 49): για τα εγκλήματα κατά των οικονομικών συμφερόντων της Ευρωπαϊκής Ένωσης δεν εφαρμόζονται οι παρ. 2, 3 και 4 του άρθρου 381 και οι παρ. 2 και 3 του άρθρου 405. Αντικαταστάθηκε με ν. 5090/2024 (ΦΕΚ Α΄ 30/23.2.2024) από 1.7.2024.
Απάτη με υπολογιστή
μορφή κατά ν. 4947/2022
Διατύπωση σε ισχύ από 23.6.2022 (ν. 4947/2022, ΦΕΚ Α΄ 124/23.6.2022) και δεν έχει τροποποιηθεί έως 8.10.2026. Διέπει πράξεις που τελέστηκαν από την ημερομηνία αυτή· για προγενέστερες πράξεις εφαρμόζεται η διατύπωση που ίσχυε κατά την τέλεση, εκτός αν η παρούσα είναι ηπιότερη (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ). Αν από την τέλεση της πράξης έως την αμετάκλητη εκδίκασή της ίσχυσαν διαδοχικές διατυπώσεις, το δικαστήριο εφαρμόζει τη συγκεκριμένα ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ)· αν νεότερος νόμος χαρακτήρισε την πράξη μη αξιόποινη, παύει η εκτέλεση της ποινής και των ποινικών επακολούθων (άρθρο 2 παρ. 2 ΠΚ). Η μεταβολή διευρύνει το πεδίο της υπόστασης (αναφορά σε πληροφοριακό σύστημα, σε ψηφιακά δεδομένα, στη μετάδοση ψηφιακών δεδομένων και στη μετακίνηση «νομισματικής αξίας»), δηλαδή είναι δυσμενέστερη ως προς το πεδίο, χωρίς μεταβολή των πλαισίων ποινής. Ειδικός κανόνας (από 1.5.2024): οι αναφορές σε «έως χίλιες ημερήσιες μονάδες» διαβάζονται ως η χρηματική ποινή της περ. β΄ της παρ. 2 του άρθρου 57 ΠΚ (ν. 5090/2024 άρθρο 137 παρ. 2).
Αποδοχή και διάθεση προϊόντων εγκλήματος
μορφή κατά ν. 4947/2022
Διατύπωση σε ισχύ από 23.6.2022 (ν. 4947/2022, ΦΕΚ Α΄ 124/23.6.2022) και δεν έχει τροποποιηθεί έως 8.10.2026. Διέπει πράξεις που τελέστηκαν από την ημερομηνία αυτή· για προγενέστερες πράξεις εφαρμόζεται η διατύπωση που ίσχυε κατά την τέλεση, εκτός αν η παρούσα είναι ηπιότερη (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ). Αν από την τέλεση της πράξης έως την αμετάκλητη εκδίκασή της ίσχυσαν διαδοχικές διατυπώσεις, το δικαστήριο εφαρμόζει τη συγκεκριμένα ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ)· αν νεότερος νόμος χαρακτήρισε την πράξη μη αξιόποινη, παύει η εκτέλεση της ποινής και των ποινικών επακολούθων (άρθρο 2 παρ. 2 ΠΚ). Η μεταβολή είναι δυσμενέστερη: προστίθεται η παρ. 4 με νέο αδίκημα (κατοχή ή προμήθεια κλεμμένου ή παρανόμως ιδιοποιημένου υλικού μέσου πληρωμής πλην των μετρητών), φυλάκιση έως τρία έτη και χρηματική ποινή.
Διακεκριμένη περίπτωση στο πλαίσιο εγκληματικής οργάνωσης
μορφή κατά ν. 4947/2022
Διατύπωση σε ισχύ από 23.6.2022 (ν. 4947/2022, ΦΕΚ Α΄ 124/23.6.2022) έως και 2.4.2023. Διέπει πράξεις που τελέστηκαν από την ημερομηνία αυτή· για προγενέστερες πράξεις εφαρμόζεται η διατύπωση που ίσχυε κατά την τέλεση, εκτός αν η παρούσα είναι ηπιότερη (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ). Αν από την τέλεση της πράξης έως την αμετάκλητη εκδίκασή της ίσχυσαν διαδοχικές διατυπώσεις, το δικαστήριο εφαρμόζει τη συγκεκριμένα ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ)· αν νεότερος νόμος χαρακτήρισε την πράξη μη αξιόποινη, παύει η εκτέλεση της ποινής και των ποινικών επακολούθων (άρθρο 2 παρ. 2 ΠΚ). Προστίθεται νέο άρθρο με διακεκριμένη περίπτωση στο πλαίσιο εγκληματικής οργάνωσης (φυλάκιση τουλάχιστον ενός έτους και χρηματική ποινή). Αντικαταστάθηκε με ν. 5039/2023 (ΦΕΚ Α΄ 83/3.4.2023) από 3.4.2023.
Γενική διάταξη
μορφή κατά ν. 4947/2022
Διατύπωση σε ισχύ από 23.6.2022 (ν. 4947/2022, ΦΕΚ Α΄ 124/23.6.2022) έως και 30.6.2024. Διέπει πράξεις που τελέστηκαν από την ημερομηνία αυτή· για προγενέστερες πράξεις εφαρμόζεται η διατύπωση που ίσχυε κατά την τέλεση, εκτός αν η παρούσα είναι ηπιότερη (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ). Αν από την τέλεση της πράξης έως την αμετάκλητη εκδίκασή της ίσχυσαν διαδοχικές διατυπώσεις, το δικαστήριο εφαρμόζει τη συγκεκριμένα ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ)· αν νεότερος νόμος χαρακτήρισε την πράξη μη αξιόποινη, παύει η εκτέλεση της ποινής και των ποινικών επακολούθων (άρθρο 2 παρ. 2 ΠΚ). Η μεταβολή είναι δυσμενέστερη ως προς το άρθρο 386Α παρ. 2: δεν απαιτείται έγκληση και δεν εξαλείφεται το αξιόποινο ούτε απαλλάσσεται ο υπαίτιος με την ικανοποίηση του ζημιωθέντος (οι διατάξεις αναφέρονται πλέον στο άρθρο 386Α παρ. 1 και 3). Ο τίτλος εκτυπώνεται «Γενική διάταξη». Ειδικός κανόνας (από 2.5.2024, ν. 5108/2024 άρθρο 49): για τα εγκλήματα κατά των οικονομικών συμφερόντων της Ευρωπαϊκής Ένωσης δεν εφαρμόζονται οι παρ. 2, 3 και 4 του άρθρου 381 και οι παρ. 2 και 3 του άρθρου 405. Αντικαταστάθηκε με ν. 5090/2024 (ΦΕΚ Α΄ 30/23.2.2024) από 1.7.2024.
Παραβίαση του απορρήτου τηλεφωνικής επικοινωνίας και προφορικής συνομιλίας
μορφή κατά ν. 5002/2022
Διατύπωση σε ισχύ από 9.12.2022 (ν. 5002/2022, ΦΕΚ Α΄ 228/9.12.2022) και δεν έχει τροποποιηθεί έως 8.10.2026. Διέπει πράξεις που τελέστηκαν από την ημερομηνία αυτή· για προγενέστερες πράξεις εφαρμόζεται η διατύπωση που ίσχυε κατά την τέλεση, εκτός αν η παρούσα είναι ηπιότερη (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ). Αν από την τέλεση της πράξης έως την αμετάκλητη εκδίκασή της ίσχυσαν διαδοχικές διατυπώσεις, το δικαστήριο εφαρμόζει τη συγκεκριμένα ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ)· αν νεότερος νόμος χαρακτήρισε την πράξη μη αξιόποινη, παύει η εκτέλεση της ποινής και των ποινικών επακολούθων (άρθρο 2 παρ. 2 ΠΚ). Η μεταβολή είναι δυσμενέστερη: οι ποινές των παρ. 1 έως 4 αυξάνονται σε κάθειρξη μέχρι δέκα ετών, στην παρ. 3 διαγράφεται η λέξη «αθέμιτα» και προστίθεται παρ. 5 με κάθειρξη όταν παραβιάζεται στρατιωτικό ή διπλωματικό απόρρητο ή απόρρητο που αφορά την ασφάλεια του κράτους ή εγκαταστάσεων κοινής ωφέλειας.
μορφή κατά ν. 5002/2022
Διατύπωση σε ισχύ από 9.12.2022 (ν. 5002/2022, ΦΕΚ Α΄ 228/9.12.2022) και δεν έχει τροποποιηθεί έως 8.10.2026. Διέπει πράξεις που τελέστηκαν από την ημερομηνία αυτή· για προγενέστερες πράξεις εφαρμόζεται η διατύπωση που ίσχυε κατά την τέλεση, εκτός αν η παρούσα είναι ηπιότερη (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ). Αν από την τέλεση της πράξης έως την αμετάκλητη εκδίκασή της ίσχυσαν διαδοχικές διατυπώσεις, το δικαστήριο εφαρμόζει τη συγκεκριμένα ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ)· αν νεότερος νόμος χαρακτήρισε την πράξη μη αξιόποινη, παύει η εκτέλεση της ποινής και των ποινικών επακολούθων (άρθρο 2 παρ. 2 ΠΚ). Η μεταβολή είναι δυσμενέστερη: η ποινή της παρ. 1 γίνεται κάθειρξη μέχρι δέκα ετών και προστίθεται παρ. 3 με κάθειρξη για παραβίαση στρατιωτικού ή διπλωματικού απορρήτου ή απορρήτου που αναφέρεται στην ασφάλεια του Κράτους σε καιρό πολέμου.
Απαγόρευση διακίνησης λογισμικών, συσκευών παρακολούθησης και άλλων δεδομένων
μορφή κατά ν. 5002/2022
Διατύπωση σε ισχύ από 9.12.2022 (ν. 5002/2022, ΦΕΚ Α΄ 228/9.12.2022) και δεν έχει τροποποιηθεί έως 8.10.2026. Διέπει πράξεις που τελέστηκαν από την ημερομηνία αυτή· για προγενέστερες πράξεις εφαρμόζεται η διατύπωση που ίσχυε κατά την τέλεση, εκτός αν η παρούσα είναι ηπιότερη (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ). Αν από την τέλεση της πράξης έως την αμετάκλητη εκδίκασή της ίσχυσαν διαδοχικές διατυπώσεις, το δικαστήριο εφαρμόζει τη συγκεκριμένα ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ)· αν νεότερος νόμος χαρακτήρισε την πράξη μη αξιόποινη, παύει η εκτέλεση της ποινής και των ποινικών επακολούθων (άρθρο 2 παρ. 2 ΠΚ). Προστίθεται νέο άρθρο με νέα αδικήματα (παραγωγή, πώληση, διακίνηση λογισμικών ή συσκευών παρακολούθησης και κωδικών πρόσβασης), φυλάκιση τουλάχιστον δύο ετών. Για πράξεις πριν από την 9.12.2022 δεν υπήρχε το αδίκημα (άρθρο 1 ΠΚ, άρθρο 7 Σ).
Διασπορά ψευδών ειδήσεων
μορφή κατά ν. 5005/2022
Διατύπωση του ν. 5005/2022 (ΦΕΚ Α΄ 236/21.12.2022), σε ισχύ από 21.12.2022, χωρίς μεταγενέστερη τροποποίηση έως 8.10.2026. Διέπει τις πράξεις που τελέστηκαν κατά το διάστημα αυτό· όταν η πράξη κρίνεται ή εκτελείται κατά χρόνο που ισχύει άλλη διατύπωση, ισχύει η σύγκριση του άρθρου 2 παρ. 1 ΠΚ (εφαρμογή της ηπιότερης διάταξης). Σε σχέση με την προηγούμενη διατύπωση η μεταβολή είναι ηπιότερη: αντικαθίσταται το πρώτο εδάφιο (επανέρχονται η συγκεκριμένη συνέπεια του φόβου σε αόριστο αριθμό ανθρώπων και ο κίνδυνος ζημίας στην οικονομία, την αμυντική ικανότητα ή τη δημόσια υγεία, με φυλάκιση έως τρία έτη ή χρηματική ποινή), καταργείται το δεύτερο εδάφιο (επανειλημμένη τέλεση) και διατηρείται, με νομοτεχνικές βελτιώσεις, η ευθύνη του πραγματικού ιδιοκτήτη ή εκδότη του μέσου· σε σχέση με την αρχική διατύπωση του ν. 4619/2019 δεν περιλαμβάνονται πλέον τα στοιχεία «τουρισμός» και «διεθνείς σχέσεις» και η αμέλεια, αλλά προστίθεται η ευθύνη του πραγματικού ιδιοκτήτη ή εκδότη. Για πράξεις του διαστήματος 12.11.2021-20.12.2021 η μεταγενέστερη διατύπωση είναι ηπιότερη και εφαρμόζεται κατά ΠΚ 2 παρ. 1· για πράξεις πριν από 12.11.2021 η σύγκριση γίνεται και με την αρχική διατύπωση.
Γενική διάταξη
μορφή κατά ν. 5023/2023
[Διαχρονικό δίκαιο: Μορφή του άρθρου 69 ΠΚ μετά τον ν. 5023/2023 (Α΄ 34/17.2.2023, άρθρο 12): παρ. 1 περ. α΄: «ατόμων με ψυχική ή διανοητική διαταραχή» αντί «ατόμων που πάσχουν από ψυχική ή διανοητική διαταραχή»· διορθώνεται η αρίθμηση «(β)» σε «β)». Ισχύει από 17.2.2023 (δημοσίευση, άρθρο 27). Η αλλαγή δεν μεταβάλλει ουσιαστικά το αξιόποινο ή την ποινή· παραμένει ωστόσο υποχρέωση σύγκρισης με την προηγούμενη μορφή για πράξεις που προηγούνται (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ). Η μορφή αυτή ισχύει έως 30.6.2024· από 1.7.2024 ισχύει η μορφή του ν. 5090/2024.]
Απόλυση υπό τον όρο της ανάκλησης
μορφή κατά ν. 5023/2023
[Διαχρονικό δίκαιο: Μορφή του άρθρου 105Β ΠΚ μετά τον ν. 5023/2023 (Α΄ 34/17.2.2023, άρθρο 13): παρ. 4 εδ. β΄: «κρατουμένων που έχουν ημιπληγία ή παραπληγία» αντί «που πάσχουν από ημιπληγία ή παραπληγία». Ισχύει από 17.2.2023 (δημοσίευση, άρθρο 27). Η αλλαγή δεν μεταβάλλει ουσιαστικά το αξιόποινο ή την ποινή· παραμένει ωστόσο υποχρέωση σύγκρισης με την προηγούμενη μορφή για πράξεις που προηγούνται (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ). Η μορφή αυτή ισχύει έως 30.4.2024· από 1.5.2024 ισχύει η μορφή του ν. 5090/2024.]
Θεραπευτικά μέτρα
μορφή κατά ν. 5023/2023
Διατύπωση του ν. 5023/2023 (ΦΕΚ Α΄ 34/17.2.2023), σε ισχύ από 17.2.2023, χωρίς μεταγενέστερη τροποποίηση έως 8.10.2026. Διέπει τις πράξεις που τελέστηκαν κατά το διάστημα αυτό· όταν η πράξη κρίνεται ή εκτελείται κατά χρόνο που ισχύει άλλη διατύπωση, ισχύει η σύγκριση του άρθρου 2 παρ. 1 ΠΚ (εφαρμογή της ηπιότερης διάταξης). Σε σχέση με την προηγούμενη διατύπωση η μεταβολή είναι ουδέτερη: ορολογικές αλλαγές στην παρ. 1 («έχει ψυχική ασθένεια ή οργανική νόσο» αντί «πάσχει από ψυχική διαταραχή ή από οργανική νόσο»)· το δημοσιευμένο πλήρες κείμενο περιέχει και ονομασία «Υπουργείου Δικαιοσύνης» χωρίς τον όρο «Διαφάνειας και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων».
Επικίνδυνη οδήγηση
μορφή κατά ν. 5039/2023
Διατύπωση σε ισχύ από 3.4.2023 (ν. 5039/2023, ΦΕΚ Α΄ 83/3.4.2023, άρθρο 66). Ίσχυσε έως 30.4.2024, οπότε αντικαταστάθηκε με ν. 5090/2024 (ΦΕΚ Α΄ 30/23.2.2024). Διέπει πράξεις που τελέστηκαν από την ημερομηνία έναρξης ισχύος της· για πράξεις που τελέστηκαν πριν ή κατά τη διάρκεια άλλης διατύπωσης, εφαρμόζεται η ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο από την τέλεση ως την αμετάκλητη εκδίκαση (ΠΚ 2 παρ. 1). Σε σχέση με την προηγούμενη διατύπωση η μεταβολή είναι επαχθέστερη: νέες πράξεις στην παρ. 1: περ. γ΄ (υπέρβαση του ορίου ταχύτητας κατά τουλάχιστον 60 χλμ. ανά ώρα, ή 30 για λεωφορείο ή φορτηγό, σε αυτοκινητόδρομο ή οδό ταχείας κυκλοφορίας· κατά τουλάχιστον 40 χλμ. ανά ώρα, ή 20 για λεωφορείο ή φορτηγό, εντός κατοικημένης περιοχής ή σε άλλο οδικό δίκτυο) και περ. δ΄ (οδήγηση στη λωρίδα έκτακτης ανάγκης).
Επικίνδυνες παρεμβάσεις στη συγκοινωνία μέσων σταθερής τροχιάς, πλοίων και αεροσκαφών
μορφή κατά ν. 5039/2023
Διατύπωση σε ισχύ από 3.4.2023 (ν. 5039/2023, ΦΕΚ Α΄ 83/3.4.2023, άρθρο 67). Είναι η ισχύουσα διατύπωση. Διέπει πράξεις που τελέστηκαν από την ημερομηνία έναρξης ισχύος της· για πράξεις που τελέστηκαν πριν ή κατά τη διάρκεια άλλης διατύπωσης, εφαρμόζεται η ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο από την τέλεση ως την αμετάκλητη εκδίκαση (ΠΚ 2 παρ. 1). Σε σχέση με την προηγούμενη διατύπωση η μεταβολή είναι επαχθέστερη: η περ. α΄ καλύπτει και την αφαίρεση εξοπλισμού λειτουργίας, κίνησης, ηλεκτροδότησης ή ασφάλειας και η υποπερ. δδ΄ (θάνατος άλλου) προβλέπει ισόβια κάθειρξη αντί κάθειρξης τουλάχιστον δέκα ετών· απαλείφεται το τελευταίο εδάφιο (δυνητική ισόβια για θάνατο μεγάλου αριθμού ανθρώπων).
Διακεκριμένη κλοπή
μορφή κατά ν. 5039/2023
Διατύπωση σε ισχύ από 3.4.2023 (ν. 5039/2023, ΦΕΚ Α΄ 83/3.4.2023) και δεν έχει τροποποιηθεί έως 8.10.2026. Διέπει πράξεις που τελέστηκαν από την ημερομηνία αυτή· για προγενέστερες πράξεις εφαρμόζεται η διατύπωση που ίσχυε κατά την τέλεση, εκτός αν η παρούσα είναι ηπιότερη (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ). Αν από την τέλεση της πράξης έως την αμετάκλητη εκδίκασή της ίσχυσαν διαδοχικές διατυπώσεις, το δικαστήριο εφαρμόζει τη συγκεκριμένα ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ)· αν νεότερος νόμος χαρακτήρισε την πράξη μη αξιόποινη, παύει η εκτέλεση της ποινής και των ποινικών επακολούθων (άρθρο 2 παρ. 2 ΠΚ). Η μεταβολή είναι δυσμενέστερη: προστίθενται οι περιπτώσεις βα΄ (κλοπή πράγματος για την εξυπηρέτηση της λειτουργίας ή την ασφάλεια της συγκοινωνίας μέσων σταθερής τροχιάς, πλοίων ή αεροσκαφών), ββ΄ (τμήμα εξοπλισμού δικτύου μεταφοράς ή διανομής ηλεκτρικής ενέργειας ή αποχέτευσης) και ε΄ (κατ’ επάγγελμα κλοπές), με κάθειρξη έως δέκα έτη. Ειδικός κανόνας (από 1.5.2024): οι αναφορές σε «έως χίλιες ημερήσιες μονάδες» διαβάζονται ως η χρηματική ποινή της περ. β΄ της παρ. 2 του άρθρου 57 ΠΚ (ν. 5090/2024 άρθρο 137 παρ. 2).
Διακεκριμένη αποδοχή και διάθεση προϊόντων εγκλήματος
μορφή κατά ν. 5039/2023
Διατύπωση σε ισχύ από 3.4.2023 (ν. 5039/2023, ΦΕΚ Α΄ 83/3.4.2023) και δεν έχει τροποποιηθεί έως 8.10.2026. Διέπει πράξεις που τελέστηκαν από την ημερομηνία αυτή· για προγενέστερες πράξεις εφαρμόζεται η διατύπωση που ίσχυε κατά την τέλεση, εκτός αν η παρούσα είναι ηπιότερη (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ). Αν από την τέλεση της πράξης έως την αμετάκλητη εκδίκασή της ίσχυσαν διαδοχικές διατυπώσεις, το δικαστήριο εφαρμόζει τη συγκεκριμένα ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ)· αν νεότερος νόμος χαρακτήρισε την πράξη μη αξιόποινη, παύει η εκτέλεση της ποινής και των ποινικών επακολούθων (άρθρο 2 παρ. 2 ΠΚ). Η μεταβολή είναι δυσμενέστερη: προστίθεται η παρ. 2 (αποδοχή προϊόντων της κλοπής της περ. βα΄ του άρθρου 374, κάθειρξη έως δέκα έτη), η μόνη παράγραφος αριθμείται ως παρ. 1 και αλλάζει ο τίτλος του άρθρου.
Εγκλήματα που τελέστηκαν στην ημεδαπή
μορφή κατά ν. 5090/2024
[Διαχρονικό δίκαιο: Μορφή του άρθρου 5 ΠΚ μετά τον ν. 5090/2024 (Α΄ 30/23.2.2024, άρθρο 3): αντικαθίσταται η παρ. 2 (πλοία και αεροσκάφη υπό ελληνική σημαία ή εθνικότητα). Ισχύει από 1.5.2024 (άρθρο 138 παρ. 1). Η αλλαγή είναι δυσμενέστερη για τον κατηγορούμενο: δεν εφαρμόζεται σε πράξεις που τελέστηκαν πριν από την έναρξη ισχύος της, για τις οποίες ισχύει η προηγούμενη μορφή (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ, άρθρο 7 παρ. 1 Συντάγματος). Αφορά τη δικαιοδοσία των ελληνικών ποινικών νόμων και όχι το ύψος της ποινής. Η μορφή αυτή δεν έχει τροποποιηθεί έως 8.10.2026.]
Εγκλήματα στην αλλοδαπή που τιμωρούνται πάντοτε κατά τους ελληνικούς νόμους
μορφή κατά ν. 5090/2024
[Διαχρονικό δίκαιο: Μορφή του άρθρου 8 ΠΚ μετά τον ν. 5090/2024 (Α΄ 30/23.2.2024, άρθρο 4): στην περ. δ΄ προστίθενται οι λέξεις «ή δημόσιου διεθνούς ή υπερεθνικού οργανισμού ή φορέα»· η περ. δ΄ τίθεται ως υποπερ. δα) και προστίθεται υποπερ. δβ) (δωροδοκία προσώπου που ασκεί δημόσιο λειτούργημα ή υπηρεσία για ξένη χώρα). Ισχύει από 23.2.2024 (δημοσίευση, άρθρο 138 παρ. 3 (και όχι η γενική ημερομηνία 1.5.2024)). Η αλλαγή είναι δυσμενέστερη για τον κατηγορούμενο: δεν εφαρμόζεται σε πράξεις που τελέστηκαν πριν από την έναρξη ισχύος της, για τις οποίες ισχύει η προηγούμενη μορφή (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ, άρθρο 7 παρ. 1 Συντάγματος). Η μορφή αυτή δεν έχει τροποποιηθεί έως 8.10.2026.]
Άμεσος και απλός συνεργός
μορφή κατά ν. 5090/2024
[Διαχρονικό δίκαιο: Μορφή του άρθρου 47 ΠΚ μετά τον ν. 5090/2024 (Α΄ 30/23.2.2024, άρθρο 5): αντικαθίσταται ολόκληρο· ο τίτλος γίνεται «Άμεσος και απλός συνεργός»· ο άμεσος συνεργός τιμωρείται με την ποινή του αυτουργού, ο απλός με ελαττωμένη ποινή (άρθρο 83). Ισχύει από 1.5.2024 (άρθρο 138 παρ. 1). Η αλλαγή είναι δυσμενέστερη για τον κατηγορούμενο: δεν εφαρμόζεται σε πράξεις που τελέστηκαν πριν από την έναρξη ισχύος της, για τις οποίες ισχύει η προηγούμενη μορφή (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ, άρθρο 7 παρ. 1 Συντάγματος). Η μορφή αυτή δεν έχει τροποποιηθεί έως 8.10.2026.]
Κάθειρξη
μορφή κατά ν. 5090/2024
[Διαχρονικό δίκαιο: Μορφή του άρθρου 52 ΠΚ μετά τον ν. 5090/2024 (Α΄ 30/23.2.2024, άρθρο 6): παρ. 2: το ανώτατο όριο της πρόσκαιρης κάθειρξης αυξάνεται από δεκαπέντε σε είκοσι έτη. Ισχύει από 1.5.2024 (άρθρο 138 παρ. 1). Η αλλαγή είναι δυσμενέστερη για τον κατηγορούμενο: δεν εφαρμόζεται σε πράξεις που τελέστηκαν πριν από την έναρξη ισχύος της, για τις οποίες ισχύει η προηγούμενη μορφή (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ, άρθρο 7 παρ. 1 Συντάγματος). Η μορφή αυτή δεν έχει τροποποιηθεί έως 8.10.2026.]
Περιορισμός σε ειδικό κατάστημα κράτησης νέων
μορφή κατά ν. 5090/2024
[Διαχρονικό δίκαιο: Μορφή του άρθρου 54 ΠΚ μετά τον ν. 5090/2024 (Α΄ 30/23.2.2024, άρθρο 7): στο δεύτερο εδάφιο το ανώτατο όριο του περιορισμού αυξάνεται από οκτώ σε δέκα έτη· προστίθενται αριθμητικές ενδείξεις. Ισχύει από 1.5.2024 (άρθρο 138 παρ. 1). Η αλλαγή είναι δυσμενέστερη για τον κατηγορούμενο: δεν εφαρμόζεται σε πράξεις που τελέστηκαν πριν από την έναρξη ισχύος της, για τις οποίες ισχύει η προηγούμενη μορφή (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ, άρθρο 7 παρ. 1 Συντάγματος). Η μορφή αυτή δεν έχει τροποποιηθεί έως 8.10.2026.]
Χρηματική ποινή
μορφή κατά ν. 5090/2024
[Διαχρονικό δίκαιο: Μορφή του άρθρου 57 ΠΚ μετά τον ν. 5090/2024 (Α΄ 30/23.2.2024, άρθρο 8): καταργείται το ημερήσιο σύστημα μονάδων· οι παρ. 1 και 3 καταργούνται (η αρίθμηση διατηρείται)· η παρ. 2 ορίζει χρηματική ποινή σε ευρώ: πλημμελήματα 300 - 40.000 ευρώ, κακουργήματα 5.000 - 120.000 ευρώ. Ισχύει από 1.5.2024 (άρθρο 138 παρ. 1). Η αλλαγή έχει μικτό χαρακτήρα (ηπιότερη εν μέρει, δυσμενέστερη εν μέρει): η σύγκριση με την προηγούμενη μορφή γίνεται ανά ρύθμιση, στη συγκεκριμένη υπόθεση (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ). Μεταβατικά (ν. 5090/2024, άρθρο 137 παρ. 2, από 1.5.2024): οι χρηματικές ποινές που έχουν επιβληθεί σε ημερήσιες μονάδες ισούνται με το γινόμενο του αριθμού των μονάδων επί την τιμή μονάδας· όπου στο ειδικό μέρος του ΠΚ γίνεται αναφορά σε χρηματική ποινή έως χίλιες ημερήσιες μονάδες, λογίζεται η χρηματική ποινή της περ. β΄ της παρ. 2 του άρθρου 57. Η μορφή αυτή δεν έχει τροποποιηθεί έως 8.10.2026.]
Γενική διάταξη
μορφή κατά ν. 5090/2024
[Διαχρονικό δίκαιο: Μορφή του άρθρου 69 ΠΚ μετά τον ν. 5090/2024 (Α΄ 30/23.2.2024, άρθρο 9): παρ. 1: προστίθεται περ. γ΄ (απέλαση αλλοδαπού) στα μέτρα ασφαλείας. Ισχύει από 1.7.2024 (άρθρο 138 παρ. 2). Η αλλαγή είναι δυσμενέστερη για τον κατηγορούμενο: δεν εφαρμόζεται σε πράξεις που τελέστηκαν πριν από την έναρξη ισχύος της, για τις οποίες ισχύει η προηγούμενη μορφή (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ, άρθρο 7 παρ. 1 Συντάγματος). Η μορφή αυτή δεν έχει τροποποιηθεί έως 8.10.2026.]
Απέλαση αλλοδαπού
μορφή κατά ν. 5090/2024
[Διαχρονικό δίκαιο: Μορφή του άρθρου 72 ΠΚ μετά τον ν. 5090/2024 (Α΄ 30/23.2.2024, άρθρο 10): προστίθεται νέο άρθρο 72 (απέλαση αλλοδαπού που καταδικάστηκε σε κάθειρξη· απαγόρευση επανεισόδου τουλάχιστον 10 ή 5 ετών· διαδικασία εκτέλεσης και αναστολής της απέλασης). Ισχύει από 1.7.2024 (άρθρο 138 παρ. 2). Η αλλαγή είναι δυσμενέστερη για τον κατηγορούμενο: δεν εφαρμόζεται σε πράξεις που τελέστηκαν πριν από την έναρξη ισχύος της, για τις οποίες ισχύει η προηγούμενη μορφή (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ, άρθρο 7 παρ. 1 Συντάγματος). Η μορφή αυτή δεν έχει τροποποιηθεί έως 8.10.2026.]
Επιμέτρηση και απότιση χρηματικής ποινής
μορφή κατά ν. 5090/2024
[Διαχρονικό δίκαιο: Μορφή του άρθρου 80 ΠΚ μετά τον ν. 5090/2024 (Α΄ 30/23.2.2024, άρθρο 11): παρ. 1: νέα διατύπωση των κριτηρίων επιμέτρησης (βαρύτητα της πράξης και ενοχή· προσωπική και οικονομική κατάσταση)· παρ. 2-5 καταργούνται (η αρίθμηση διατηρείται)· παρ. 6 αμετάβλητη. Ισχύει από 1.5.2024 (άρθρο 138 παρ. 1). Η αλλαγή έχει μικτό χαρακτήρα (ηπιότερη εν μέρει, δυσμενέστερη εν μέρει): η σύγκριση με την προηγούμενη μορφή γίνεται ανά ρύθμιση, στη συγκεκριμένη υπόθεση (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ). Μεταβατικά: ν. 5090/2024, άρθρο 137 παρ. 2 (χρηματικές ποινές που έχουν επιβληθεί σε ημερήσιες μονάδες). Οι ρυθμίσεις των καταργηθεισών παρ. 4 και 5 (δόσεις, παράταση, μείωση, αντικατάσταση με κοινωφελή εργασία) μεταφέρθηκαν στο νέο άρθρο 80Α. Η μορφή αυτή δεν έχει τροποποιηθεί έως 8.10.2026.]
Μετατροπή της ποινής φυλάκισης σε χρήμα
μορφή κατά ν. 5090/2024
[Διαχρονικό δίκαιο: Μορφή του άρθρου 80Α ΠΚ μετά τον ν. 5090/2024 (Α΄ 30/23.2.2024, άρθρο 12): προστίθεται νέο άρθρο 80Α: μετατροπή της ποινής φυλάκισης μέχρι δύο ετών σε χρηματική ποινή (10 έως 100 ευρώ ανά ημέρα), εκτός αν το δικαστήριο κρίνει αναγκαία την πραγματική έκτιση· ρυθμίσεις καταβολής σε δόσεις και μεταβολής των όρων (πρώην παρ. 4-5 του άρθρου 80). Ισχύει από 1.5.2024 (άρθρο 138 παρ. 1). Η αλλαγή έχει μικτό χαρακτήρα (ηπιότερη εν μέρει, δυσμενέστερη εν μέρει): η σύγκριση με την προηγούμενη μορφή γίνεται ανά ρύθμιση, στη συγκεκριμένη υπόθεση (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ). Εφαρμόζεται σε ποινές που επιβάλλονται μετά την έναρξη ισχύος· για πράξεις προγενέστερες η σύγκριση με το προηγούμενο καθεστώς (χωρίς μετατροπή) γίνεται κατά το άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ (ν. 5090/2024, άρθρο 137 παρ. 2 για τις χρηματικές ποινές σε ημερήσιες μονάδες). Ν. 5090/2024, άρθρο 137 παρ. 6: όπου σε διατάξεις ειδικών νόμων γίνεται αναφορά σε απαγόρευση μετατροπής της ποινής σε κοινωφελή εργασία, νοείται απαγόρευση μετατροπής και σε χρηματική ποινή. Η μορφή αυτή δεν έχει τροποποιηθεί έως 8.10.2026.]
Επιμέτρηση της ποινής της παροχής κοινωφελούς εργασίας
μορφή κατά ν. 5090/2024
[Διαχρονικό δίκαιο: Μορφή του άρθρου 81 ΠΚ μετά τον ν. 5090/2024 (Α΄ 30/23.2.2024, άρθρο 13): παρ. 4: τέσσερις ώρες κοινωφελούς εργασίας αντιστοιχούν με εκατό ευρώ χρηματικής ποινής· παρ. 5 περ. β΄: εκατό ευρώ ανά τέσσερις ώρες εργασίας (αντί για μία ημερήσια μονάδα). Ισχύει από 1.5.2024 (άρθρο 138 παρ. 1). Η αλλαγή είναι δυσμενέστερη για τον κατηγορούμενο: δεν εφαρμόζεται σε πράξεις που τελέστηκαν πριν από την έναρξη ισχύος της, για τις οποίες ισχύει η προηγούμενη μορφή (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ, άρθρο 7 παρ. 1 Συντάγματος). Η αναστολή της κοινωφελούς εργασίας είχε λήξει από 23.2.2024 (άρθρο 136 περ. γ΄, 138 παρ. 3 ν. 5090/2024). Το άρθρο 136 περ. α΄ ν. 5090/2024 καταργεί το άρθρο 105Α ΠΚ από 1.5.2024. Από 27.2.2026 οι διατάξεις αυτού του άρθρου εφαρμόζονται αναλογικά στην αντικατάσταση της φυλάκισης με κοινωφελή εργασία από το δικαστήριο εκτέλεσης ποινών κατά το άρθρο 64 του Σωφρονιστικού Κώδικα (ν. 5282/2026, Α΄ 30/27.2.2026, άρθρο 70). Η μορφή αυτή δεν έχει τροποποιηθεί έως 8.10.2026.]
Έγκλημα με ρατσιστικά χαρακτηριστικά ή σε βάρος ανηλίκου ή αδυνάμου προσώπου
μορφή κατά ν. 5090/2024
[Διαχρονικό δίκαιο: Μορφή του άρθρου 82Α ΠΚ μετά τον ν. 5090/2024 (Α΄ 30/23.2.2024, άρθρο 14): στον τίτλο προστίθενται οι λέξεις «ή σε βάρος ανηλίκου ή αδυνάμου προσώπου»· προστίθεται δεύτερο εδάφιο (το πλαίσιο ποινής εφαρμόζεται και σε δολιο έγκλημα σε βάρος ανηλίκου ή προσώπου που δεν μπορεί να υπερασπίσει τον εαυτό του). Ισχύει από 1.5.2024 (άρθρο 138 παρ. 1). Η αλλαγή είναι δυσμενέστερη για τον κατηγορούμενο: δεν εφαρμόζεται σε πράξεις που τελέστηκαν πριν από την έναρξη ισχύος της, για τις οποίες ισχύει η προηγούμενη μορφή (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ, άρθρο 7 παρ. 1 Συντάγματος). Η μορφή αυτή δεν έχει τροποποιηθεί έως 8.10.2026.]
Μειωμένη ποινή
μορφή κατά ν. 5090/2024
[Διαχρονικό δίκαιο: Μορφή του άρθρου 83 ΠΚ μετά τον ν. 5090/2024 (Α΄ 30/23.2.2024, άρθρο 15): αυξάνονται τα πλαίσια της μειωμένης ποινής: περ. β΄ φυλάκιση τουλάχιστον τριών ετών ή κάθειρξη έως δεκατέσσερα έτη· περ. γ΄ (κάθειρξη) φυλάκιση τουλάχιστον δύο ετών ή κάθειρξη έως δώδεκα έτη· περ. δ΄ (κάθειρξη έως δέκα έτη) φυλάκιση τουλάχιστον δύο ετών ή κάθειρξη έως έξι έτη· τροποποιείται και η διατύπωση «άλλον προσδιορισμό». Ισχύει από 1.5.2024 (άρθρο 138 παρ. 1). Η αλλαγή είναι δυσμενέστερη για τον κατηγορούμενο: δεν εφαρμόζεται σε πράξεις που τελέστηκαν πριν από την έναρξη ισχύος της, για τις οποίες ισχύει η προηγούμενη μορφή (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ, άρθρο 7 παρ. 1 Συντάγματος). Η μορφή αυτή δεν έχει τροποποιηθεί έως 8.10.2026.]
Ελαφρυντικές περιστάσεις
μορφή κατά ν. 5090/2024
[Διαχρονικό δίκαιο: Μορφή του άρθρου 84 ΠΚ μετά τον ν. 5090/2024 (Α΄ 30/23.2.2024, άρθρο 16): παρ. 2 περ. α΄: «το ότι ο υπαίτιος έζησε ως τον χρόνο που έγινε το έγκλημα έντιμη, ατομική, οικογενειακή, επαγγελματική και γενικά κοινωνική ζωή» αντί «έζησε σύννομα ... περίσταση που δεν αποκλείεται από μόνη την προηγούμενη καταδίκη του για ελαφρό πλημμέλημα». Ισχύει από 1.5.2024 (άρθρο 138 παρ. 1). Η αλλαγή είναι δυσμενέστερη για τον κατηγορούμενο: δεν εφαρμόζεται σε πράξεις που τελέστηκαν πριν από την έναρξη ισχύος της, για τις οποίες ισχύει η προηγούμενη μορφή (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ, άρθρο 7 παρ. 1 Συντάγματος). Η μορφή αυτή δεν έχει τροποποιηθεί έως 8.10.2026.]
Συρροή λόγων μείωσης της ποινής
μορφή κατά ν. 5090/2024
[Διαχρονικό δίκαιο: Μορφή του άρθρου 85 ΠΚ μετά τον ν. 5090/2024 (Α΄ 30/23.2.2024, άρθρο 17): αντικαθίσταται ολόκληρο: σε συρροή λόγων μείωσης της ποινής και ελαφρυντικών περιστάσεων η μείωση του άρθρου 83 εφαρμόζεται μόνο μία φορά· καταργείται η σωρευτική μείωση και η ρύθμιση για την ομολογία κατά την προδικασία. Ισχύει από 1.5.2024 (άρθρο 138 παρ. 1). Η αλλαγή είναι δυσμενέστερη για τον κατηγορούμενο: δεν εφαρμόζεται σε πράξεις που τελέστηκαν πριν από την έναρξη ισχύος της, για τις οποίες ισχύει η προηγούμενη μορφή (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ, άρθρο 7 παρ. 1 Συντάγματος). Η μορφή αυτή δεν έχει τροποποιηθεί έως 8.10.2026.]
Συνολική ποινή σε περίπτωση στερητικών της ελευθερίας ποινών
μορφή κατά ν. 5090/2024
[Διαχρονικό δίκαιο: Μορφή του άρθρου 94 ΠΚ μετά τον ν. 5090/2024 (Α΄ 30/23.2.2024, άρθρο 18): παρ. 1 εδ. γ΄: το ανώτατο όριο της συνολικής ποινής αυξάνεται από είκοσι σε είκοσι πέντε έτη για την κάθειρξη και από οκτώ σε δέκα έτη για τη φυλάκιση. Ισχύει από 1.5.2024 (άρθρο 138 παρ. 1). Η αλλαγή είναι δυσμενέστερη για τον κατηγορούμενο: δεν εφαρμόζεται σε πράξεις που τελέστηκαν πριν από την έναρξη ισχύος της, για τις οποίες ισχύει η προηγούμενη μορφή (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ, άρθρο 7 παρ. 1 Συντάγματος). Η μορφή αυτή δεν έχει τροποποιηθεί έως 8.10.2026.]
Έκτιση και αναστολή εκτέλεσης της ποινής και μέρους της ποινής υπό όρο
μορφή κατά ν. 5090/2024
[Διαχρονικό δίκαιο: Μορφή του άρθρου 99 ΠΚ μετά τον ν. 5090/2024 (Α΄ 30/23.2.2024, άρθρο 19): νέος τίτλος «Έκτιση και αναστολή εκτέλεσης της ποινής και μέρους της ποινής υπό όρο»· η παρ. 1 αντικαθίσταται (μετατροπή σε χρηματική ποινή ή κοινωφελή εργασία κατά τα άρθρα 80Α και 104Α, αλλιώς πραγματική έκτιση)· τα δύο πρώτα εδάφια της παρ. 4 αντικαθίστανται· προστίθενται παρ. 5, 6 και 7 (αναστολή μέρους της ποινής). Ισχύει από 1.5.2024 (άρθρο 138 παρ. 1). Η αλλαγή έχει μικτό χαρακτήρα (ηπιότερη εν μέρει, δυσμενέστερη εν μέρει): η σύγκριση με την προηγούμενη μορφή γίνεται ανά ρύθμιση, στη συγκεκριμένη υπόθεση (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ). Αντικαθιστά το προηγούμενο άρθρο 99 και ενσωματώνει το καθεστώς της μερικής αναστολής του καταργηθέντος άρθρου 100 (άρθρο 136 περ. α΄ ν. 5090/2024). Η μορφή αυτή δεν έχει τροποποιηθεί έως 8.10.2026.]
Αναστολή εκτέλεσης μέρους της ποινής
μορφή κατά ν. 5090/2024
[Διαχρονικό δίκαιο: Μορφή του άρθρου 100 ΠΚ μετά τον ν. 5090/2024 (Α΄ 30/23.2.2024, άρθρο 136 περ. α΄): καταργείται ολόκληρο το άρθρο 100 (αναστολή εκτέλεσης μέρους της ποινής)· η μερική αναστολή ρυθμίζεται πλέον από το άρθρο 99 παρ. 5, 6 και 7. Ισχύει από 1.5.2024 (άρθρο 138 παρ. 1). Η αλλαγή είναι δυσμενέστερη για τον κατηγορούμενο: δεν εφαρμόζεται σε πράξεις που τελέστηκαν πριν από την έναρξη ισχύος της, για τις οποίες ισχύει η προηγούμενη μορφή (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ, άρθρο 7 παρ. 1 Συντάγματος). Η μορφή αυτή δεν έχει τροποποιηθεί έως 8.10.2026.]
Ανάκληση της αναστολής
μορφή κατά ν. 5090/2024
[Διαχρονικό δίκαιο: Μορφή του άρθρου 101 ΠΚ μετά τον ν. 5090/2024 (Α΄ 30/23.2.2024, άρθρο 20): παρ. 2: διαγράφεται η λέξη «δόλου»· «το ένα (1) έτος» αντί «τα τρία (3) έτη». Ισχύει από 1.5.2024 (άρθρο 138 παρ. 1). Η αλλαγή είναι δυσμενέστερη για τον κατηγορούμενο: δεν εφαρμόζεται σε πράξεις που τελέστηκαν πριν από την έναρξη ισχύος της, για τις οποίες ισχύει η προηγούμενη μορφή (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ, άρθρο 7 παρ. 1 Συντάγματος). Η μορφή αυτή δεν έχει τροποποιηθεί έως 8.10.2026.]
Δικαστικές δαπάνες και παρεπόμενες ποινές
μορφή κατά ν. 5090/2024
[Διαχρονικό δίκαιο: Μορφή του άρθρου 104 ΠΚ μετά τον ν. 5090/2024 (Α΄ 30/23.2.2024, άρθρο 21): παρ. 2: οι παρεπόμενες ποινές αναστέλλονται και εξαλείφονται μαζί με την κύρια ποινή, εκτός αν το δικαστήριο διατάξει τη μη αναστολή. Ισχύει από 1.5.2024 (άρθρο 138 παρ. 1). Η αλλαγή είναι δυσμενέστερη για τον κατηγορούμενο: δεν εφαρμόζεται σε πράξεις που τελέστηκαν πριν από την έναρξη ισχύος της, για τις οποίες ισχύει η προηγούμενη μορφή (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ, άρθρο 7 παρ. 1 Συντάγματος). Η μορφή αυτή δεν έχει τροποποιηθεί έως 8.10.2026.]
Μετατροπή της φυλάκισης σε κοινωφελή εργασία
μορφή κατά ν. 5090/2024
[Διαχρονικό δίκαιο: Μορφή του άρθρου 104Α ΠΚ μετά τον ν. 5090/2024 (Α΄ 30/23.2.2024, άρθρο 22): παρ. 1: μετατροπή μόνο φυλάκισης έως δύο ετών, έως δύο ώρες ανά ημέρα φυλάκισης, ανώτατο όριο 1.200 ώρες (3.600 σε συνολική ποινή)· παρ. 4: τα εδάφια 2-3 συγχωνεύονται, καταργείται το τέταρτο εδάφιο· παραπομπές μόνο στο άρθρο 99. Ισχύει από 1.5.2024 (άρθρο 138 παρ. 1). Η αλλαγή είναι δυσμενέστερη για τον κατηγορούμενο: δεν εφαρμόζεται σε πράξεις που τελέστηκαν πριν από την έναρξη ισχύος της, για τις οποίες ισχύει η προηγούμενη μορφή (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ, άρθρο 7 παρ. 1 Συντάγματος). Το άρθρο 136 περ. γ΄ ν. 5090/2024 κατήργησε την αναστολή της κοινωφελούς εργασίας από 23.2.2024, πριν από την έναρξη ισχύος της παρούσας μορφής (1.5.2024). Από 27.2.2026 οι διατάξεις αυτού του άρθρου εφαρμόζονται αναλογικά στην αντικατάσταση της φυλάκισης με κοινωφελή εργασία από το δικαστήριο εκτέλεσης ποινών κατά το άρθρο 64 του Σωφρονιστικού Κώδικα (ν. 5282/2026, Α΄ 30/27.2.2026, άρθρο 70). Ν. 5090/2024, άρθρο 137 παρ. 6: η απαγόρευση μετατροπής σε κοινωφελή εργασία σε ειδικούς νόμους νοείται και ως απαγόρευση μετατροπής σε χρηματική ποινή. Η μορφή αυτή δεν έχει τροποποιηθεί έως 8.10.2026.]
Έκτιση της ποινής στην κατοικία
μορφή κατά ν. 5090/2024
[Διαχρονικό δίκαιο: Μορφή του άρθρου 105 ΠΚ μετά τον ν. 5090/2024 (Α΄ 30/23.2.2024, άρθρο 23): προστίθεται παρ. 5: κατ’ οίκον έκτιση ποινής φυλάκισης έως δύο ετών με ηλεκτρονική επιτήρηση, ύστερα από αίτηση του καταδικασθέντος· το κόστος των ηλεκτρονικών μέσων βαρύνει τον καταδικασθέντα και προκαταβάλλεται. Ισχύει από 1.7.2024 (άρθρο 138 παρ. 2). Η αλλαγή είναι ηπιότερη για τον κατηγορούμενο: εφαρμόζεται και σε πράξεις που τελέστηκαν πριν από την έναρξη ισχύος της, εφόσον δεν έχει εκδοθεί αμετάκλητη απόφαση (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ). Η μορφή αυτή ισχύει έως 20.3.2025· από 21.3.2025 ισχύει η μορφή του ν. 5187/2025.] Ο τίτλος του έκτου κεφαλαίου του Γενικού Μέρους, «Η ΕΚΤΙΣΗ ΤΩΝ ΠΟΙΝΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΜΕΤΡΩΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ» στο ΦΕΚ Α΄ 95/11.6.2019, διορθώθηκε σε «Η ΕΚΤΙΣΗ ΤΩΝ ΠΟΙΝΩΝ» με την πράξη νομοθετικού περιεχομένου της 27.6.2019 (ΦΕΚ Α΄ 106, άρθρο 2 παρ. 2 περ. στ΄), πριν από την έναρξη ισχύος του Κώδικα (1.7.2019), και η διόρθωση επαναλήφθηκε με το άρθρο 95 περ. στ΄ του ν. 4623/2019 (ΦΕΚ Α΄ 134/9.8.2019).
Παροχή κοινωφελούς εργασίας
μορφή κατά ν. 5090/2024
[Διαχρονικό δίκαιο: Μορφή του άρθρου 105Α ΠΚ μετά τον ν. 5090/2024 (Α΄ 30/23.2.2024, άρθρο 136 περ. α΄): καταργείται ολόκληρο το άρθρο 105Α (παροχή κοινωφελούς εργασίας ως μετατροπή του υπολοίπου της ποινής έως την υπό όρο απόλυση). Ισχύει από 1.5.2024 (άρθρο 138 παρ. 1). Η αλλαγή είναι δυσμενέστερη για τον κατηγορούμενο: δεν εφαρμόζεται σε πράξεις που τελέστηκαν πριν από την έναρξη ισχύος της, για τις οποίες ισχύει η προηγούμενη μορφή (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ, άρθρο 7 παρ. 1 Συντάγματος). Η μορφή αυτή δεν έχει τροποποιηθεί έως 8.10.2026.]
Απόλυση υπό τον όρο της ανάκλησης
μορφή κατά ν. 5090/2024
[Διαχρονικό δίκαιο: Μορφή του άρθρου 105Β ΠΚ μετά τον ν. 5090/2024 (Α΄ 30/23.2.2024, άρθρο 24): παρ. 1 περ. α΄ και β΄: δύο πέμπτα (2/5) για τη φυλάκιση, τρία πέμπτα (3/5) για την πρόσκαιρη κάθειρξη, τέσσερα πέμπτα (4/5) για τα εγκλήματα της παρ. 6· παρ. 6: υπολογισμός χωρίς ευεργετικό υπολογισμό· προστίθεται το άρθρο 30 του Κώδικα Μετανάστευσης· νέο πέμπτο εδάφιο (17 έτη πραγματικής έκτισης). Ισχύει από 1.5.2024 (άρθρο 138 παρ. 1). Η αλλαγή είναι δυσμενέστερη για τον κατηγορούμενο: δεν εφαρμόζεται σε πράξεις που τελέστηκαν πριν από την έναρξη ισχύος της, για τις οποίες ισχύει η προηγούμενη μορφή (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ, άρθρο 7 παρ. 1 Συντάγματος). Η μορφή αυτή ισχύει έως 3.8.2026· από 4.8.2026 ισχύει η μορφή του ν. 5326/2026.]
Προϋποθέσεις για τη χορήγηση της απόλυσης
μορφή κατά ν. 5090/2024
[Διαχρονικό δίκαιο: Μορφή του άρθρου 106 ΠΚ μετά τον ν. 5090/2024 (Α΄ 30/23.2.2024, άρθρο 25): παρ. 1: η άρνηση χορήγησης της απόλυσης στηρίζεται στη διαγωγή σε συνδυασμό με τη διάγνωση της πιθανότητας επανάληψης του εγκλήματος· καταργείται η ειδική αιτιολογία και το δεύτερο εδάφιο (η επίκληση πειθαρχικού παραπτώματος). Ισχύει από 1.5.2024 (άρθρο 138 παρ. 1). Η αλλαγή είναι δυσμενέστερη για τον κατηγορούμενο: δεν εφαρμόζεται σε πράξεις που τελέστηκαν πριν από την έναρξη ισχύος της, για τις οποίες ισχύει η προηγούμενη μορφή (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ, άρθρο 7 παρ. 1 Συντάγματος). Ρύθμιση εκτέλεσης της ποινής· δεν υπάρχει μεταβατική διάταξη (ερμηνευτικό ζήτημα ως προς τις ποινές που επιβλήθηκαν για προγενέστερες πράξεις). Η μορφή αυτή δεν έχει τροποποιηθεί έως 8.10.2026.]
Άρση της απόλυσης
μορφή κατά ν. 5090/2024
[Διαχρονικό δίκαιο: Μορφή του άρθρου 108 ΠΚ μετά τον ν. 5090/2024 (Α΄ 30/23.2.2024, άρθρο 26): παρ. 1: διαγράφονται οι λέξεις «με δόλο»· η άρση της απόλυσης επέρχεται και για έγκλημα από αμέλεια, εφόσον επιβλήθηκε ποινή στερητική της ελευθερίας ανώτερη του ενός έτους. Ισχύει από 1.5.2024 (άρθρο 138 παρ. 1). Η αλλαγή είναι δυσμενέστερη για τον κατηγορούμενο: δεν εφαρμόζεται σε πράξεις που τελέστηκαν πριν από την έναρξη ισχύος της, για τις οποίες ισχύει η προηγούμενη μορφή (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ, άρθρο 7 παρ. 1 Συντάγματος). Η μορφή αυτή δεν έχει τροποποιηθεί έως 8.10.2026.]
Μη υποβολή έγκλησης ή δήλωση παραίτησης από το δικαίωμα της έγκλησης - Εγκλήματα σε βάρος του Δημοσίου
μορφή κατά ν. 5090/2024
Διατύπωση του ν. 5090/2024 (ΦΕΚ Α΄ 30/23.2.2024), σε ισχύ από 1.5.2024, χωρίς μεταγενέστερη τροποποίηση έως 8.10.2026. Διέπει τις πράξεις που τελέστηκαν κατά το διάστημα αυτό· όταν η πράξη κρίνεται ή εκτελείται κατά χρόνο που ισχύει άλλη διατύπωση, ισχύει η σύγκριση του άρθρου 2 παρ. 1 ΠΚ (εφαρμογή της ηπιότερης διάταξης). Σε σχέση με την προηγούμενη διατύπωση η μεταβολή είναι επαχθέστερη: προστίθεται παρ. 3 κατά την οποία τα εγκλήματα σε βάρος του νομικού προσώπου του ελληνικού δημοσίου, των νομικών προσώπων δημοσίου δικαίου και των οργανισμών τοπικής αυτοδιοίκησης διώκονται πάντοτε αυτεπαγγέλτως, και συμπληρώνεται ο τίτλος. Η αλλαγή αφορά προϋπόθεση δίωξης (έγκληση) και δεν περιέχει μεταβατική διάταξη: κατά την κρατούσα θέση εφαρμόζεται κατά το χρόνο τέλεσης της πράξης (ΠΚ 2), ενώ ως δικονομική ρύθμιση μπορεί να υποστηριχθεί η άμεση εφαρμογή της και στις εκκρεμείς υποθέσεις· το ζήτημα είναι ερμηνευτικό ζήτημα.
Αναμορφωτικά μέτρα
μορφή κατά ν. 5090/2024
Διατύπωση του ν. 5090/2024 (ΦΕΚ Α΄ 30/23.2.2024), σε ισχύ από 1.7.2024 έως 3.11.2024. Διέπει τις πράξεις που τελέστηκαν κατά το διάστημα αυτό· όταν η πράξη κρίνεται ή εκτελείται κατά χρόνο που ισχύει άλλη διατύπωση, ισχύει η σύγκριση του άρθρου 2 παρ. 1 ΠΚ (εφαρμογή της ηπιότερης διάταξης). Σε σχέση με την προηγούμενη διατύπωση η μεταβολή είναι ουδέτερη: προστίθενται τα αναμορφωτικά μέτρα θα) (παρακολούθηση ειδικών εκπαιδευτικών, καλλιτεχνικών ή πολιτιστικών προγραμμάτων) και θβ) (προγράμματα αθλητισμού και συμμετοχή σε αθλητικά σωματεία) και ενημερώνονται οι παραπομπές των παρ. 2 και 3· χωρίς επιβάρυνση του ανηλίκου ως προς τα υπάρχοντα μέτρα. Κατά το διάστημα 9.8.2019-22.2.2024 η ισχύς των διατάξεων του ΠΚ κατά το μέρος που προβλέπουν παροχή κοινωφελούς εργασίας ως κύρια ποινή ή ως μετατροπή στερητικής της ελευθερίας ή χρηματικής ποινής ήταν σε αναστολή (ν. 4623/2019, άρθρο 98, ΦΕΚ Α΄ 134/9.8.2019· η διάταξη καταργήθηκε με το άρθρο 136 περ. γ΄ του ν. 5090/2024, ΦΕΚ Α΄ 30/23.2.2024, με ισχύ από τη δημοσίευση). Η αναστολή δεν μεταβάλλει το κείμενο της διάταξης. Το μέτρο ι) (παροχή κοινωφελούς εργασίας) είναι αναμορφωτικό μέτρο και όχι κύρια ποινή ή μετατροπή· δεν είναι βέβαιο ότι το καλύπτει η αναστολή του άρθρου 98 του ν. 4623/2019 (9.8.2019-22.2.2024).
Περιορισμός σε ειδικό κατάστημα κράτησης νέων
μορφή κατά ν. 5090/2024
Διατύπωση του ν. 5090/2024 (ΦΕΚ Α΄ 30/23.2.2024), σε ισχύ από 1.5.2024, χωρίς μεταγενέστερη τροποποίηση έως 8.10.2026. Διέπει τις πράξεις που τελέστηκαν κατά το διάστημα αυτό· όταν η πράξη κρίνεται ή εκτελείται κατά χρόνο που ισχύει άλλη διατύπωση, ισχύει η σύγκριση του άρθρου 2 παρ. 1 ΠΚ (εφαρμογή της ηπιότερης διάταξης). Σε σχέση με την προηγούμενη διατύπωση η μεταβολή είναι μεικτή: διαγράφεται η προϋπόθεση ότι η πράξη «εμπεριέχει στοιχεία βίας ή στρέφεται κατά της ζωής ή της σωματικής ακεραιότητας» (επαχθέστερη ρύθμιση: αρκεί κακούργημα αν το τελούσε ενήλικος), αλλά προστίθεται τρίτο εδάφιο που επιτρέπει την αντικατάσταση του περιορισμού, εν όλω ή εν μέρει, με κατ’ οίκον έκτιση ή κοινωφελή εργασία με αναλογική εφαρμογή των άρθρων 104Α και 105 (ηπιότερη ρύθμιση)· ενημερώνεται και η αναφορά ηλικίας («δέκατο πέμπτο (15ο) έτος»).
Αντικατάσταση του περιορισμού σε ειδικό κατάστημα κράτησης νέων
μορφή κατά ν. 5090/2024
Διατύπωση του ν. 5090/2024 (ΦΕΚ Α΄ 30/23.2.2024), σε ισχύ από 1.5.2024, χωρίς μεταγενέστερη τροποποίηση έως 8.10.2026. Διέπει τις πράξεις που τελέστηκαν κατά το διάστημα αυτό· όταν η πράξη κρίνεται ή εκτελείται κατά χρόνο που ισχύει άλλη διατύπωση, ισχύει η σύγκριση του άρθρου 2 παρ. 1 ΠΚ (εφαρμογή της ηπιότερης διάταξης). Σε σχέση με την προηγούμενη διατύπωση η μεταβολή είναι ουδέτερη: καταργείται το άρθρο (αντικατάσταση του περιορισμού σε ειδικό κατάστημα κράτησης νέων με κατ’ οίκον έκτιση ή κοινωφελή εργασία)· η ίδια δυνατότητα αντικατάστασης προβλέπεται πλέον στο τρίτο εδάφιο της παρ. 1 του άρθρου 127 (ν. 5090/2024, άρθρο 29), οπότε η κατάργηση είναι κατ’ ουσίαν ουδέτερη. Το κείμενο της καταργημένης διάταξης εξακολουθεί να διέπει πράξεις που τελέστηκαν υπό την ισχύ του, αν είναι ηπιότερο (ΠΚ 2 παρ. 1), εφόσον δεν καλύπτεται από το νέο άρθρο 127 παρ. 1 εδ. γ΄.
Νεαροί ενήλικες
μορφή κατά ν. 5090/2024
Διατύπωση του ν. 5090/2024 (ΦΕΚ Α΄ 30/23.2.2024), σε ισχύ από 1.5.2024, χωρίς μεταγενέστερη τροποποίηση έως 8.10.2026. Διέπει τις πράξεις που τελέστηκαν κατά το διάστημα αυτό· όταν η πράξη κρίνεται ή εκτελείται κατά χρόνο που ισχύει άλλη διατύπωση, ισχύει η σύγκριση του άρθρου 2 παρ. 1 ΠΚ (εφαρμογή της ηπιότερης διάταξης). Σε σχέση με την προηγούμενη διατύπωση η μεταβολή είναι επαχθέστερη: το ηλικιακό όριο των νεαρών ενηλίκων μειώνεται από το εικοστό πέμπτο στο εικοστό πρώτο (21ο) έτος κατά την τέλεση της πράξης (επαχθέστερη ρύθμιση) και προστίθεται τρίτο εδάφιο που επιτρέπει την παραμονή στο ειδικό κατάστημα κράτησης νέων έως τα είκοσι πέντε (25) έτη. Το κρίσιμο ηλικιακό όριο προσδιορίζεται κατά το χρόνο τέλεσης της πράξης (ΠΚ 2).
Δωροληψία πολιτικών προσώπων
μορφή κατά ν. 5090/2024
Διατύπωση του ν. 5090/2024 (ΦΕΚ Α΄ 30/23.2.2024), σε ισχύ από 23.2.2024, χωρίς μεταγενέστερη τροποποίηση έως 8.10.2026. Διέπει τις πράξεις που τελέστηκαν κατά το διάστημα αυτό· όταν η πράξη κρίνεται ή εκτελείται κατά χρόνο που ισχύει άλλη διατύπωση, ισχύει η σύγκριση του άρθρου 2 παρ. 1 ΠΚ (εφαρμογή της ηπιότερης διάταξης). Σε σχέση με την προηγούμενη διατύπωση η μεταβολή είναι επαχθέστερη: η χρηματική ποινή της παρ. 1 γίνεται από 200.000 έως 4.000.000 ευρώ (αντί «έως χίλιες ημερήσιες μονάδες») και προστίθεται ότι τα ωφελήματα εξετάζονται ανεξαρτήτως αξίας (επαχθέστερη ρύθμιση). Η διάταξη ισχύει από τη δημοσίευση του ν. 5090/2024 (23.2.2024), πριν από τη γενική ημερομηνία έναρξης (1.5.2024), κατά το άρθρο 138 παρ. 3 του ν. 5090/2024. Για τις προγενέστερες διατυπώσεις, η αναφορά σε χρηματική ποινή σε ημερήσιες μονάδες λογίζεται από 1.5.2024 με βάση το άρθρο 137 παρ. 2 του ν. 5090/2024. Ισχύουν επίσης, κατά το διάστημα αυτό, οι εξής ρυθμίσεις που δεν μεταβάλλουν το κείμενο: ν. 5090/2024 άρθρο 137 παρ. 2: αναγωγή χρηματικής ποινής σε ημερήσιες μονάδες από 1.5.2024 (αφορά τις διατυπώσεις πριν από 23.2.2024).
Δωροδοκία πολιτικών προσώπων
μορφή κατά ν. 5090/2024
Διατύπωση του ν. 5090/2024 (ΦΕΚ Α΄ 30/23.2.2024), σε ισχύ από 23.2.2024, χωρίς μεταγενέστερη τροποποίηση έως 8.10.2026. Διέπει τις πράξεις που τελέστηκαν κατά το διάστημα αυτό· όταν η πράξη κρίνεται ή εκτελείται κατά χρόνο που ισχύει άλλη διατύπωση, ισχύει η σύγκριση του άρθρου 2 παρ. 1 ΠΚ (εφαρμογή της ηπιότερης διάταξης). Σε σχέση με την προηγούμενη διατύπωση η μεταβολή είναι επαχθέστερη: η χρηματική ποινή της παρ. 1 γίνεται από 100.000 έως 500.000 ευρώ (αντί «έως χίλιες ημερήσιες μονάδες») και προστίθεται «ανεξαρτήτως αξίας» (επαχθέστερη ρύθμιση). Η διάταξη ισχύει από τη δημοσίευση του ν. 5090/2024 (23.2.2024), κατά το άρθρο 138 παρ. 3 του ν. 5090/2024. Για τις προγενέστερες διατυπώσεις, η αναφορά σε ημερήσιες μονάδες λογίζεται από 1.5.2024 με βάση το άρθρο 137 παρ. 2 του ν. 5090/2024. Ισχύουν επίσης, κατά το διάστημα αυτό, οι εξής ρυθμίσεις που δεν μεταβάλλουν το κείμενο: ν. 5090/2024 άρθρο 137 παρ. 2: αναγωγή χρηματικής ποινής σε ημερήσιες μονάδες από 1.5.2024 (αφορά τις διατυπώσεις πριν από 23.2.2024).
Διατάραξη της λειτουργίας υπηρεσίας
μορφή κατά ν. 5090/2024
Διατύπωση του ν. 5090/2024 (ΦΕΚ Α΄ 30/23.2.2024), σε ισχύ από 1.5.2024 έως 4.8.2025. Διέπει τις πράξεις που τελέστηκαν κατά το διάστημα αυτό· όταν η πράξη κρίνεται ή εκτελείται κατά χρόνο που ισχύει άλλη διατύπωση, ισχύει η σύγκριση του άρθρου 2 παρ. 1 ΠΚ (εφαρμογή της ηπιότερης διάταξης). Σε σχέση με την προηγούμενη διατύπωση η μεταβολή είναι επαχθέστερη: προστίθενται οι παρ. 4 και 5: διατάραξη της λειτουργίας δομών παροχής υπηρεσιών υγείας και χώρων πρωτοβάθμιας ή δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, με φυλάκιση τουλάχιστον ενός έτους και χρηματική ποινή (τουλάχιστον δύο ετών και χρηματική ποινή αν συνδέεται με βιαιοπραγία) (νέα αδικήματα, επαχθέστερη ρύθμιση).
Παραβίαση δικαστικών αποφάσεων, συμφωνιών που επικυρώθηκαν από συμβολαιογράφο και πρακτικού διαμεσολάβησης
μορφή κατά ν. 5090/2024
Διατύπωση του ν. 5090/2024 (ΦΕΚ Α΄ 30/23.2.2024), σε ισχύ από 1.5.2024, χωρίς μεταγενέστερη τροποποίηση έως 8.10.2026. Διέπει τις πράξεις που τελέστηκαν κατά το διάστημα αυτό· όταν η πράξη κρίνεται ή εκτελείται κατά χρόνο που ισχύει άλλη διατύπωση, ισχύει η σύγκριση του άρθρου 2 παρ. 1 ΠΚ (εφαρμογή της ηπιότερης διάταξης). Σε σχέση με την προηγούμενη διατύπωση η μεταβολή είναι μεικτή: ο τίτλος και το δεύτερο εδάφιο της παρ. 1 επεκτείνονται και στην παραβίαση πρακτικού διαμεσολάβησης για την επικοινωνία με ανήλικα τέκνα (επαχθέστερη ρύθμιση)· η παρ. 2 καταργείται, με διατήρηση της αρίθμησης (ηπιότερη ρύθμιση, αποποινικοποίηση), και η παρ. 3 παραμένει. Για πράξεις της παρ. 2 (παραβίαση περιοριστικών όρων μετά τη συμπλήρωση του ανώτατου ορίου προσωρινής κράτησης) που τελέστηκαν κατά την ισχύ της, η κατάργηση είναι ηπιότερη και εφαρμόζεται κατά ΠΚ 2 παρ. 1 (το άρθρο 169Α δεν περιέχει μεταβατική ρύθμιση). Ισχύουν επίσης, κατά το διάστημα αυτό, οι εξής ρυθμίσεις που δεν μεταβάλλουν το κείμενο: ν. 5256/2025 άρθρο 47: η μη συμμόρφωση σε εισαγγελική διάταξη προληπτικών μέτρων τιμωρείται με τις ποινές της παρ. 1 του ΠΚ 169Α (από 8.12.2025).
Παραβίαση περιορισμών διαμονής
μορφή κατά ν. 5090/2024
Διατύπωση του ν. 5090/2024 (ΦΕΚ Α΄ 30/23.2.2024), σε ισχύ από 1.5.2024, χωρίς μεταγενέστερη τροποποίηση έως 8.10.2026. Διέπει τις πράξεις που τελέστηκαν κατά το διάστημα αυτό· όταν η πράξη κρίνεται ή εκτελείται κατά χρόνο που ισχύει άλλη διατύπωση, ισχύει η σύγκριση του άρθρου 2 παρ. 1 ΠΚ (εφαρμογή της ηπιότερης διάταξης). Σε σχέση με την προηγούμενη διατύπωση η μεταβολή είναι επαχθέστερη: προστίθεται νέο αδίκημα παραβίασης περιορισμών διαμονής (φυλάκιση έως τρία έτη) και, στην παρ. 2, παραβίασης της απαγόρευσης επιστροφής αλλοδαπού που απελάθηκε σε εκτέλεση απόφασης δικαστηρίου κατά το άρθρο 72 (φυλάκιση τουλάχιστον δύο ετών που εκτελείται αμέσως, δεν αναστέλλεται ούτε μετατρέπεται και η έφεση δεν έχει αναστέλλουσα δύναμη). Η παρ. 2 προϋποθέτει απέλαση κατά το άρθρο 72 ΠΚ, το οποίο ισχύει από 1.7.2024 (ν. 5090/2024 άρθρο 138 παρ. 2)· έως 30.6.2024 δεν υπήρχε απέλαση κατά το άρθρο 72 ώστε να στοιχειοθετηθεί η παρ. 2. Για την έφεση χωρίς αναστέλλουσα δύναμη δεν υπάρχει μεταβατική ρύθμιση.
Πρόκληση και προσφορά για την τέλεση εγκλήματος
μορφή κατά ν. 5090/2024
Διατύπωση του ν. 5090/2024 (ΦΕΚ Α΄ 30/23.2.2024), σε ισχύ από 1.5.2024, χωρίς μεταγενέστερη τροποποίηση έως 8.10.2026. Διέπει τις πράξεις που τελέστηκαν κατά το διάστημα αυτό· όταν η πράξη κρίνεται ή εκτελείται κατά χρόνο που ισχύει άλλη διατύπωση, ισχύει η σύγκριση του άρθρου 2 παρ. 1 ΠΚ (εφαρμογή της ηπιότερης διάταξης). Σε σχέση με την προηγούμενη διατύπωση η μεταβολή είναι επαχθέστερη: η παρ. 1 προβλέπει φυλάκιση έως τρία έτη και (αντί «ή») χρηματική ποινή· η παρ. 2 καλύπτει κάθε πλημμέλημα (πριν: μόνο πλημμέλημα που τιμωρείται με φυλάκιση τουλάχιστον τριών ετών) και η ποινή γίνεται φυλάκιση έως δύο έτη ή χρηματική ποινή (αντί χρηματικής ποινής ή παροχής κοινωφελούς εργασίας)· προστίθεται παρ. 4 (αποδέκτης ανήλικος) (επαχθέστερη ρύθμιση). Το προϊσχύον κείμενο της παρ. 2 (χρηματική ποινή ή παροχή κοινωφελούς εργασίας) ήταν ηπιότερο· για πράξεις έως 30.4.2024 εφαρμόζεται κατά ΠΚ 2 παρ. 1.
Εγκληματική οργάνωση
μορφή κατά ν. 5090/2024
Διατύπωση του ν. 5090/2024 (ΦΕΚ Α΄ 30/23.2.2024), σε ισχύ από 23.2.2024, χωρίς μεταγενέστερη τροποποίηση έως 8.10.2026. Διέπει τις πράξεις που τελέστηκαν κατά το διάστημα αυτό· όταν η πράξη κρίνεται ή εκτελείται κατά χρόνο που ισχύει άλλη διατύπωση, ισχύει η σύγκριση του άρθρου 2 παρ. 1 ΠΚ (εφαρμογή της ηπιότερης διάταξης). Σε σχέση με την προηγούμενη διατύπωση η μεταβολή είναι ηπιότερη: στην παρ. 6 προστίθεται εξαίρεση: για καταδίκη για το πλημμέλημα της παρ. 3 και τα συναφή πλημμελήματα ή κακουργήματα που επισύρουν πρόσκαιρες στερητικές της ελευθερίας ποινές, το δικαστήριο μπορεί με ειδική αιτιολογία να χορηγήσει ανασταλτική δύναμη στην έφεση, με υποχρεωτική επιβολή κατάλληλων περιοριστικών όρων (ηπιότερη ρύθμιση). Η διάταξη ισχύει από τη δημοσίευση του ν. 5090/2024 (23.2.2024), κατά το άρθρο 138 παρ. 3 του ν. 5090/2024. Η παρ. 6 περιέχει διαδικαστικό όρο (η έφεση δεν έχει αναστέλλουσα ισχύ) και ουσιαστικό όρο (η ποινή δεν αναστέλλεται ούτε μετατρέπεται)· δεν υπάρχει μεταβατική ρύθμιση. Ο ουσιαστικός όρος διέπεται από το χρόνο τέλεσης της πράξης (ΠΚ 2), ενώ για τη δικονομική συνέπεια (αναστέλλουσα ισχύς της έφεσης) κρίσιμος είναι κατά κανόνα ο χρόνος έκδοσης της πρωτόδικης απόφασης· το ζήτημα δεν ρυθμίζεται ρητά και είναι ερμηνευτικό ζήτημα. Ισχύουν επίσης, κατά το διάστημα αυτό, οι εξής ρυθμίσεις που δεν μεταβάλλουν το κείμενο: η παρ. 6 έχει ουσιαστική και δικονομική πλευρά· χωρίς μεταβατική ρύθμιση (χρόνος τέλεσης για την ουσιαστική, χρόνος έκδοσης απόφασης για την έφεση).
Δωροληψία υπαλλήλου
μορφή κατά ν. 5090/2024
Διατύπωση σε ισχύ από 23.2.2024 (ν. 5090/2024, ΦΕΚ Α΄ 30/23.2.2024, άρθρο 38). Είναι η ισχύουσα διατύπωση. Διέπει πράξεις που τελέστηκαν από την ημερομηνία έναρξης ισχύος της· για πράξεις που τελέστηκαν πριν ή κατά τη διάρκεια άλλης διατύπωσης, εφαρμόζεται η ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο από την τέλεση ως την αμετάκλητη εκδίκαση (ΠΚ 2 παρ. 1). Σε σχέση με την προηγούμενη διατύπωση η μεταβολή είναι επαχθέστερη: η παρ. 1 αποδεσμεύεται από την αξία του ωφελήματος και ορίζεται φυλάκιση τουλάχιστον ενός έτους με χρηματική ποινή 5.000-50.000 ευρώ (κατ’ επάγγελμα: φυλάκιση τουλάχιστον τριών ετών και χρηματική ποινή 10.000-100.000 ευρώ), η παρ. 2 προσθέτει χρηματική ποινή 50.000-300.000 ευρώ (κατ’ επάγγελμα: 100.000-2.000.000 ευρώ) και η παρ. 5 διευρύνεται σε όργανα και οργανισμούς ανεξαρτήτως έδρας ή συμμετοχής της Ελλάδας. Επιπλέον, από την έναρξη ισχύος της Ενότητας Ι του ν. 5259/2025 (ΦΕΚ Α΄ 228/12.12.2025, άρθρο 103 παρ. 2· η ημερομηνία έναρξης εξαρτάται από τις πράξεις του άρθρου 268 του ν. 5259/2025) τα άρθρα 235 έως 263Α ΠΚ εφαρμόζονται και για διοικητές ιδρυμάτων και περιουσιών υπέρ του Δημοσίου ή κοινωφελών σκοπών, εκτελεστές διαθηκών και υπαλλήλους του φορέα, οι οποίοι εξομοιώνονται με υπαλλήλους (ΠΚ 13 περ. α΄).
Δωροδοκία υπαλλήλου
μορφή κατά ν. 5090/2024
Διατύπωση σε ισχύ από 23.2.2024 (ν. 5090/2024, ΦΕΚ Α΄ 30/23.2.2024, άρθρο 39). Είναι η ισχύουσα διατύπωση. Διέπει πράξεις που τελέστηκαν από την ημερομηνία έναρξης ισχύος της· για πράξεις που τελέστηκαν πριν ή κατά τη διάρκεια άλλης διατύπωσης, εφαρμόζεται η ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο από την τέλεση ως την αμετάκλητη εκδίκαση (ΠΚ 2 παρ. 1). Σε σχέση με την προηγούμενη διατύπωση η μεταβολή είναι επαχθέστερη: οι παρ. 1 και 2 αποδεσμεύονται από την αξία του ωφελήματος και ορίζουν ελάχιστη φυλάκιση ενός έτους με χρηματική ποινή (παρ. 1: 3.000-50.000 ευρώ, παρ. 2: 20.000-200.000 ευρώ), και η περ. α΄ της παρ. 4 επεκτείνεται σε οργανισμούς ανεξαρτήτως έδρας ή συμμετοχής της Ελλάδας. Επιπλέον, από την έναρξη ισχύος της Ενότητας Ι του ν. 5259/2025 (ΦΕΚ Α΄ 228/12.12.2025, άρθρο 103 παρ. 2· η ημερομηνία έναρξης εξαρτάται από τις πράξεις του άρθρου 268 του ν. 5259/2025) τα άρθρα 235 έως 263Α ΠΚ εφαρμόζονται και για διοικητές ιδρυμάτων και περιουσιών υπέρ του Δημοσίου ή κοινωφελών σκοπών, εκτελεστές διαθηκών και υπαλλήλους του φορέα, οι οποίοι εξομοιώνονται με υπαλλήλους (ΠΚ 13 περ. α΄).
Δωροληψία και δωροδοκία δικαστικών λειτουργών
μορφή κατά ν. 5090/2024
Διατύπωση σε ισχύ από 23.2.2024 (ν. 5090/2024, ΦΕΚ Α΄ 30/23.2.2024, άρθρο 40). Ίσχυσε έως 1.5.2024, οπότε αντικαταστάθηκε με ν. 5108/2024 (ΦΕΚ Α΄ 65/2.5.2024). Διέπει πράξεις που τελέστηκαν από την ημερομηνία έναρξης ισχύος της· για πράξεις που τελέστηκαν πριν ή κατά τη διάρκεια άλλης διατύπωσης, εφαρμόζεται η ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο από την τέλεση ως την αμετάκλητη εκδίκαση (ΠΚ 2 παρ. 1). Σε σχέση με την προηγούμενη διατύπωση η μεταβολή είναι επαχθέστερη: σταθερά πλαίσια χρηματικής ποινής στις παρ. 1 (100.000-2.000.000 ευρώ) και 2 (30.000-250.000 ευρώ) αντί «έως χίλιες ημερήσιες μονάδες» και νέα περ. δ΄ στην παρ. 4 (δικαστές αποσπασμένοι σε ενωσιακούς ή διεθνείς οργανισμούς ή όργανα).
Εμπρησμός
μορφή κατά ν. 5090/2024
Διατύπωση σε ισχύ από 1.5.2024 (ν. 5090/2024, ΦΕΚ Α΄ 30/23.2.2024, άρθρο 41). Είναι η ισχύουσα διατύπωση. Διέπει πράξεις που τελέστηκαν από την ημερομηνία έναρξης ισχύος της· για πράξεις που τελέστηκαν πριν ή κατά τη διάρκεια άλλης διατύπωσης, εφαρμόζεται η ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο από την τέλεση ως την αμετάκλητη εκδίκαση (ΠΚ 2 παρ. 1). Σε σχέση με την προηγούμενη διατύπωση η μεταβολή είναι επαχθέστερη: προστίθεται σωρευτικά χρηματική ποινή στις περ. α΄, β΄ και γ΄ της παρ. 1 και η παρ. 2 (αμέλεια) ορίζει φυλάκιση έως τρία έτη στις περ. α΄-β΄ και φυλάκιση και χρηματική ποινή στις περ. γ΄-δ΄ της παρ. 1 (χωρίς το όριο των τριών ετών)· τυχόν ηπιότερη μεταβολή του κατώτατου ορίου της περ. α΄ είχε ήδη επέλθει με το ν. 4855/2021.
Εμπρησμός σε δάση - Προπαρασκευαστικές πράξεις - Παραβίαση προληπτικών μέτρων
μορφή κατά ν. 5090/2024
Διατύπωση σε ισχύ από 1.5.2024 (ν. 5090/2024, ΦΕΚ Α΄ 30/23.2.2024, άρθρο 42). Είναι η ισχύουσα διατύπωση. Διέπει πράξεις που τελέστηκαν από την ημερομηνία έναρξης ισχύος της· για πράξεις που τελέστηκαν πριν ή κατά τη διάρκεια άλλης διατύπωσης, εφαρμόζεται η ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο από την τέλεση ως την αμετάκλητη εκδίκαση (ΠΚ 2 παρ. 1). Σε σχέση με την προηγούμενη διατύπωση η μεταβολή είναι επαχθέστερη: νέος τίτλος· η παρ. 1 με ποινές κάθειρξης και χρηματική ποινή σε όλες τις περιπτώσεις, η περ. γ΄ με κάθειρξη τουλάχιστον δέκα ετών, η παρ. 2 (αμέλεια) με φυλάκιση τουλάχιστον τριών μηνών και χρηματική ποινή ή τριών ετών, νέες παρ. 3 έως 7 (πυρκαγιά εν γνώσει σε ημέρες υψηλού κινδύνου, προπαρασκευαστικές πράξεις, αποθήκευση εύφλεκτων υλών, απαγόρευση αναστολής ή μετατροπής της ποινής, ύψος χρηματικής ποινής).
Δήμευση σε περίπτωση εμπρησμού σε δάση
μορφή κατά ν. 5090/2024
Το άρθρο 265Α ΠΚ προστέθηκε με ν. 5090/2024 (ΦΕΚ Α΄ 30/23.2.2024, ν.5090/2024 άρθρο 43) και ισχύει από 1.5.2024. Είναι η ισχύουσα διατύπωση. Διέπει πράξεις που τελέστηκαν από την ημερομηνία έναρξης ισχύος της· για πράξεις που τελέστηκαν πριν ή κατά τη διάρκεια άλλης διατύπωσης, εφαρμόζεται η ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο από την τέλεση ως την αμετάκλητη εκδίκαση (ΠΚ 2 παρ. 1). Σε σχέση με την προηγούμενη διατύπωση η μεταβολή είναι επαχθέστερη: νέα παρεπόμενη δυνητική δήμευση τμήματος περιουσίας των δραστών εμπρησμού σε δάση.
Έμπρακτη μετάνοια και δικαστική άφεση της ποινής
μορφή κατά ν. 5090/2024
Διατύπωση σε ισχύ από 1.5.2024 (ν. 5090/2024, ΦΕΚ Α΄ 30/23.2.2024, άρθρο 44 παρ. 1). Είναι η ισχύουσα διατύπωση. Διέπει πράξεις που τελέστηκαν από την ημερομηνία έναρξης ισχύος της· για πράξεις που τελέστηκαν πριν ή κατά τη διάρκεια άλλης διατύπωσης, εφαρμόζεται η ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο από την τέλεση ως την αμετάκλητη εκδίκαση (ΠΚ 2 παρ. 1). Σε σχέση με την προηγούμενη διατύπωση η μεταβολή είναι επαχθέστερη: το ΠΚ 265 (εμπρησμός σε δάση από αμέλεια) αφαιρείται από την ατιμωρησία της έμπρακτης μετάνοιας της παρ. 1. Το ΠΚ 265 παρ. 2, όπως ίσχυσε από 1.5.2024, ρυθμίζει την αμέλεια και δεν καλύπτεται πλέον από την ατιμωρησία.
Επικίνδυνη οδήγηση
μορφή κατά ν. 5090/2024
Διατύπωση σε ισχύ από 1.5.2024 (ν. 5090/2024, ΦΕΚ Α΄ 30/23.2.2024, άρθρο 45). Είναι η ισχύουσα διατύπωση. Διέπει πράξεις που τελέστηκαν από την ημερομηνία έναρξης ισχύος της· για πράξεις που τελέστηκαν πριν ή κατά τη διάρκεια άλλης διατύπωσης, εφαρμόζεται η ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο από την τέλεση ως την αμετάκλητη εκδίκαση (ΠΚ 2 παρ. 1). Σε σχέση με την προηγούμενη διατύπωση η μεταβολή είναι επαχθέστερη: προστίθεται η περ. ε΄ (παραβίαση ερυθρού σηματοδότη) στις πράξεις επικίνδυνης οδήγησης.
Ανθρωποκτονία από αμέλεια
μορφή κατά ν. 5090/2024
Διατύπωση σε ισχύ από 1.5.2024 (ν. 5090/2024, ΦΕΚ Α΄ 30/23.2.2024, άρθρο 46). Είναι η ισχύουσα διατύπωση. Διέπει πράξεις που τελέστηκαν από την ημερομηνία έναρξης ισχύος της· για πράξεις που τελέστηκαν πριν ή κατά τη διάρκεια άλλης διατύπωσης, εφαρμόζεται η ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο από την τέλεση ως την αμετάκλητη εκδίκαση (ΠΚ 2 παρ. 1). Σε σχέση με την προηγούμενη διατύπωση η μεταβολή είναι μικτή: επαχθέστερο το κατώτατο όριο της φυλάκισης (δύο έτη αντί τριών μηνών)· ηπιότερη η νέα παρ. 2 (δυνατότητα απαλλαγής του υπαιτίου από κάθε ποινή όταν το θύμα είναι οικείος και ο υπαίτιος υπέστη ψυχική οδύνη).
Σωματική βλάβη αδυνάμων ατόμων
μορφή κατά ν. 5090/2024
Διατύπωση σε ισχύ από 1.5.2024 (ν. 5090/2024, ΦΕΚ Α΄ 30/23.2.2024, άρθρο 47). Είναι η ισχύουσα διατύπωση. Διέπει πράξεις που τελέστηκαν από την ημερομηνία έναρξης ισχύος της· για πράξεις που τελέστηκαν πριν ή κατά τη διάρκεια άλλης διατύπωσης, εφαρμόζεται η ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο από την τέλεση ως την αμετάκλητη εκδίκαση (ΠΚ 2 παρ. 1). Σε σχέση με την προηγούμενη διατύπωση η μεταβολή είναι μικτή: επαχθέστερα τα κατώτατα όρια (ένα, δύο και τρία έτη φυλάκισης ανά περίπτωση, κάθειρξη για την πράξη του ΠΚ 311) και η κατάργηση της προϋπόθεσης επιμέλειας, προστασίας ή συνοίκησης· ηπιότερη η κατάργηση των παρ. 2-4 (σύζυγος, έγκυος, τέλεση ενώπιον ανηλίκου), που ρυθμίζονται πλέον στον ν. 3500/2006 (ν. 5090 άρθρο 120).
Παράνομη βία
μορφή κατά ν. 5090/2024
Διατύπωση σε ισχύ από 1.5.2024 (ν. 5090/2024, ΦΕΚ Α΄ 30/23.2.2024, άρθρο 48). Ίσχυσε έως 28.1.2025, οπότε αντικαταστάθηκε με ν. 5172/2025 (ΦΕΚ Α΄ 10/29.1.2025). Διέπει πράξεις που τελέστηκαν από την ημερομηνία έναρξης ισχύος της· για πράξεις που τελέστηκαν πριν ή κατά τη διάρκεια άλλης διατύπωσης, εφαρμόζεται η ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο από την τέλεση ως την αμετάκλητη εκδίκαση (ΠΚ 2 παρ. 1). Σε σχέση με την προηγούμενη διατύπωση η μεταβολή είναι επαχθέστερη: η παρ. 2 αφορά κάθε ανήλικο ή πρόσωπο που δεν μπορεί να υπερασπίσει τον εαυτό του, χωρίς την προϋπόθεση επιμέλειας, προστασίας ή συνοίκησης· διαγράφεται το δεύτερο εδάφιο (σύζυγος ή σύντροφος: ο ν. 3500/2006 ρυθμίζει πλέον την ενδοοικογενειακή βία).
Απειλή
μορφή κατά ν. 5090/2024
Διατύπωση σε ισχύ από 1.5.2024 (ν. 5090/2024, ΦΕΚ Α΄ 30/23.2.2024, άρθρο 49). Ίσχυσε έως 28.1.2025, οπότε αντικαταστάθηκε με ν. 5172/2025 (ΦΕΚ Α΄ 10/29.1.2025). Διέπει πράξεις που τελέστηκαν από την ημερομηνία έναρξης ισχύος της· για πράξεις που τελέστηκαν πριν ή κατά τη διάρκεια άλλης διατύπωσης, εφαρμόζεται η ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο από την τέλεση ως την αμετάκλητη εκδίκαση (ΠΚ 2 παρ. 1). Σε σχέση με την προηγούμενη διατύπωση η μεταβολή είναι επαχθέστερη: η παρ. 2 (ανήλικος ή πρόσωπο που δεν μπορεί να υπερασπίσει τον εαυτό του) δεν εξαρτάται πλέον από επιμέλεια, προστασία ή συνοίκηση· διαγράφεται το δεύτερο εδάφιο (σύζυγος ή σύντροφος: ο ν. 3500/2006 ρυθμίζει πλέον την ενδοοικογενειακή βία).
Πορνογραφία ανηλίκων
μορφή κατά ν. 5090/2024
Διατύπωση σε ισχύ από 1.5.2024 (ν. 5090/2024, ΦΕΚ Α΄ 30/23.2.2024) και δεν έχει τροποποιηθεί έως 8.10.2026. Διέπει πράξεις που τελέστηκαν από την ημερομηνία αυτή· για προγενέστερες πράξεις εφαρμόζεται η διατύπωση που ίσχυε κατά την τέλεση, εκτός αν η παρούσα είναι ηπιότερη (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ). Αν από την τέλεση της πράξης έως την αμετάκλητη εκδίκασή της ίσχυσαν διαδοχικές διατυπώσεις, το δικαστήριο εφαρμόζει τη συγκεκριμένα ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ)· αν νεότερος νόμος χαρακτήρισε την πράξη μη αξιόποινη, παύει η εκτέλεση της ποινής και των ποινικών επακολούθων (άρθρο 2 παρ. 2 ΠΚ). Η μεταβολή στην παρ. 3 είναι δυσμενέστερη: ο ορισμός του υλικού παιδικής πορνογραφίας επεκτείνεται και στην απεικόνιση προσώπου που εμφανίζεται ως ανήλικο. Για πράξεις πριν από την 1.5.2024 με τέτοιο υλικό δεν συντρέχει η νέα υπόσταση.
Πορνογραφικές παραστάσεις ανηλίκων
μορφή κατά ν. 5090/2024
Διατύπωση σε ισχύ από 1.5.2024 (ν. 5090/2024, ΦΕΚ Α΄ 30/23.2.2024) και δεν έχει τροποποιηθεί έως 8.10.2026. Διέπει πράξεις που τελέστηκαν από την ημερομηνία αυτή· για προγενέστερες πράξεις εφαρμόζεται η διατύπωση που ίσχυε κατά την τέλεση, εκτός αν η παρούσα είναι ηπιότερη (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ). Αν από την τέλεση της πράξης έως την αμετάκλητη εκδίκασή της ίσχυσαν διαδοχικές διατυπώσεις, το δικαστήριο εφαρμόζει τη συγκεκριμένα ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ)· αν νεότερος νόμος χαρακτήρισε την πράξη μη αξιόποινη, παύει η εκτέλεση της ποινής και των ποινικών επακολούθων (άρθρο 2 παρ. 2 ΠΚ). Η μεταβολή στην παρ. 1 εδ. β΄ είναι δυσμενέστερη ως προς το πεδίο: η παρακολούθηση πορνογραφικής παράστασης με συμμετοχή ανηλίκων τιμωρείται χωρίς να απαιτείται καταβολή αντιτίμου· οι ποινές διαμορφώνονται σε φυλάκιση τουλάχιστον δύο ετών (περ. α΄, β΄) και ενός έτους (περ. γ΄).
Παραβίαση της υποχρέωσης διατροφής
μορφή κατά ν. 5090/2024
Διατύπωση σε ισχύ από 1.5.2024 (ν. 5090/2024, ΦΕΚ Α΄ 30/23.2.2024) και δεν έχει τροποποιηθεί έως 8.10.2026. Διέπει πράξεις που τελέστηκαν από την ημερομηνία αυτή· για προγενέστερες πράξεις εφαρμόζεται η διατύπωση που ίσχυε κατά την τέλεση, εκτός αν η παρούσα είναι ηπιότερη (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ). Αν από την τέλεση της πράξης έως την αμετάκλητη εκδίκασή της ίσχυσαν διαδοχικές διατυπώσεις, το δικαστήριο εφαρμόζει τη συγκεκριμένα ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ)· αν νεότερος νόμος χαρακτήρισε την πράξη μη αξιόποινη, παύει η εκτέλεση της ποινής και των ποινικών επακολούθων (άρθρο 2 παρ. 2 ΠΚ). Διαγράφεται το δεύτερο εδάφιο που απαιτούσε έγκληση· η δίωξη ασκείται πλέον αυτεπαγγέλτως (επαναφορά της αυτεπάγγελτης δίωξης). Το αν η διάταξη περί δίωξης εφαρμόζεται με βάση τον χρόνο τέλεσης ή άμεσα σε εκκρεμείς υποθέσεις είναι ερμηνευτικό ζήτημα χωρίς ρητό μεταβατικό κανόνα.
Εξύβριση
μορφή κατά ν. 5090/2024
Διατύπωση σε ισχύ από 1.5.2024 (ν. 5090/2024, ΦΕΚ Α΄ 30/23.2.2024) και δεν έχει τροποποιηθεί έως 8.10.2026. Διέπει πράξεις που τελέστηκαν από την ημερομηνία αυτή· για προγενέστερες πράξεις εφαρμόζεται η διατύπωση που ίσχυε κατά την τέλεση, εκτός αν η παρούσα είναι ηπιότερη (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ). Αν από την τέλεση της πράξης έως την αμετάκλητη εκδίκασή της ίσχυσαν διαδοχικές διατυπώσεις, το δικαστήριο εφαρμόζει τη συγκεκριμένα ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ)· αν νεότερος νόμος χαρακτήρισε την πράξη μη αξιόποινη, παύει η εκτέλεση της ποινής και των ποινικών επακολούθων (άρθρο 2 παρ. 2 ΠΚ). Η μεταβολή είναι μικτή: δυσμενέστερη, διότι προστίθεται τρίτη βαθμίδα (προσβολή που ανάγεται σε σχέσεις ιδιωτικού ή οικογενειακού βίου, φυλάκιση έως δύο έτη ή χρηματική ποινή) και η παρ. 4 του άρθρου 308 εφαρμόζεται πλέον μόνο στο πρώτο εδάφιο της παρ. 1· ηπιότερη, διότι απαιτείται σκοπός προσβολής της τιμής («έχοντας τέτοιον σκοπό»). Η παραπομπή στη δυσφήμηση περιορίζεται στο άρθρο 363 λόγω κατάργησης του άρθρου 362. Η σύγκριση κατά το άρθρο 2 ΠΚ γίνεται ανά διάταξη και περίπτωση.
Δυσφήμηση
μορφή κατά ν. 5090/2024
Το άρθρο καταργείται από 1.5.2024 (ν. 5090/2024, ΦΕΚ Α΄ 30/23.2.2024). Η καταργημένη διάταξη εξακολουθεί να διέπει πράξεις που τελέστηκαν πριν από την κατάργηση, εφόσον δεν ισχύει ευμενέστερη ρύθμιση (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ)· αν ο νεότερος νόμος καθιστά την πράξη μη αξιόποινη, παύει η εκτέλεση της ποινής και των ποινικών επακολούθων (άρθρο 2 παρ. 2 ΠΚ). Το άρθρο καταργείται (κατάργηση του αδικήματος της απλής δυσφήμησης). Για πράξεις πριν από την 1.5.2024 εφαρμόζεται το άρθρο 2 παρ. 2 ΠΚ (παύει η εκτέλεση της ποινής και τα ποινικά επακόλουθα) και η ηπιότερη ρύθμιση κατά την παρ. 1.
Συκοφαντική δυσφήμηση
μορφή κατά ν. 5090/2024
Διατύπωση σε ισχύ από 1.5.2024 (ν. 5090/2024, ΦΕΚ Α΄ 30/23.2.2024) και δεν έχει τροποποιηθεί έως 8.10.2026. Διέπει πράξεις που τελέστηκαν από την ημερομηνία αυτή· για προγενέστερες πράξεις εφαρμόζεται η διατύπωση που ίσχυε κατά την τέλεση, εκτός αν η παρούσα είναι ηπιότερη (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ). Αν από την τέλεση της πράξης έως την αμετάκλητη εκδίκασή της ίσχυσαν διαδοχικές διατυπώσεις, το δικαστήριο εφαρμόζει τη συγκεκριμένα ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ)· αν νεότερος νόμος χαρακτήρισε την πράξη μη αξιόποινη, παύει η εκτέλεση της ποινής και των ποινικών επακολούθων (άρθρο 2 παρ. 2 ΠΚ). Το άρθρο αντικαθίσταται ως αυτοτελές αδίκημα, χωρίς παραπομπή στο καταργούμενο άρθρο 362· τα πλαίσια ποινής (φυλάκιση τουλάχιστον τριών μηνών και χρηματική ποινή· τουλάχιστον έξι μηνών αν η πράξη είναι δημόσια ή μέσω διαδικτύου) διατηρούνται και προστίθεται εξαίρεση για δημόσιους λειτουργούς ή υπαλλήλους που λαμβάνουν γνώση των ισχυρισμών κατά την ενάσκηση καθήκοντος σε δίκη, ηπιότερη για τον δράστη.
Προσβολή μνήμης νεκρού
μορφή κατά ν. 5090/2024
Διατύπωση σε ισχύ από 1.5.2024 (ν. 5090/2024, ΦΕΚ Α΄ 30/23.2.2024) και δεν έχει τροποποιηθεί έως 8.10.2026. Διέπει πράξεις που τελέστηκαν από την ημερομηνία αυτή· για προγενέστερες πράξεις εφαρμόζεται η διατύπωση που ίσχυε κατά την τέλεση, εκτός αν η παρούσα είναι ηπιότερη (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ). Αν από την τέλεση της πράξης έως την αμετάκλητη εκδίκασή της ίσχυσαν διαδοχικές διατυπώσεις, το δικαστήριο εφαρμόζει τη συγκεκριμένα ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ)· αν νεότερος νόμος χαρακτήρισε την πράξη μη αξιόποινη, παύει η εκτέλεση της ποινής και των ποινικών επακολούθων (άρθρο 2 παρ. 2 ΠΚ). Τεχνική προσαρμογή μετά την κατάργηση του άρθρου 362: αφαιρείται η παραπομπή στο άρθρο 362· η ποινή (χρηματική ποινή ή παροχή κοινωφελούς εργασίας) παραμένει.
Γενική διάταξη
μορφή κατά ν. 5090/2024
Διατύπωση σε ισχύ από 1.5.2024 (ν. 5090/2024, ΦΕΚ Α΄ 30/23.2.2024) και δεν έχει τροποποιηθεί έως 8.10.2026. Διέπει πράξεις που τελέστηκαν από την ημερομηνία αυτή· για προγενέστερες πράξεις εφαρμόζεται η διατύπωση που ίσχυε κατά την τέλεση, εκτός αν η παρούσα είναι ηπιότερη (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ). Αν από την τέλεση της πράξης έως την αμετάκλητη εκδίκασή της ίσχυσαν διαδοχικές διατυπώσεις, το δικαστήριο εφαρμόζει τη συγκεκριμένα ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ)· αν νεότερος νόμος χαρακτήρισε την πράξη μη αξιόποινη, παύει η εκτέλεση της ποινής και των ποινικών επακολούθων (άρθρο 2 παρ. 2 ΠΚ). Τεχνική προσαρμογή μετά την κατάργηση του άρθρου 362: οι παρ. 1 και 3 καταργούνται (η αρίθμηση διατηρείται), η παρ. 2 παραπέμπει μόνο στα άρθρα 363 και 365 και ο τίτλος γίνεται «Γενική διάταξη». Οι καταργούμενες παρ. 1 και 3 δεν ισχύουν πλέον για πράξεις μετά την 1.5.2024· σχετική ηπιότερη ρύθμιση: άρθρο 2 ΠΚ.
μορφή κατά ν. 5090/2024
Το άρθρο καταργείται από 1.5.2024 (ν. 5090/2024, ΦΕΚ Α΄ 30/23.2.2024). Η καταργημένη διάταξη εξακολουθεί να διέπει πράξεις που τελέστηκαν πριν από την κατάργηση, εφόσον δεν ισχύει ευμενέστερη ρύθμιση (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ)· αν ο νεότερος νόμος καθιστά την πράξη μη αξιόποινη, παύει η εκτέλεση της ποινής και των ποινικών επακολούθων (άρθρο 2 παρ. 2 ΠΚ). Το άρθρο καταργείται: δεν ισχύει πλέον ο ειδικός κατάλογος εκδηλώσεων που δεν αποτελούσαν άδικη πράξη στα εγκλήματα κατά της τιμής· η μεταβολή είναι δυσμενέστερη για τον δράστη ως προς τις πράξεις μετά την 1.5.2024, με επιφύλαξη των γενικών λόγων άρσης του αδίκου του ΠΚ και του άρθρου 2 ΠΚ.
Έγκληση
μορφή κατά ν. 5090/2024
Διατύπωση σε ισχύ από 1.5.2024 (ν. 5090/2024, ΦΕΚ Α΄ 30/23.2.2024) και δεν έχει τροποποιηθεί έως 8.10.2026. Διέπει πράξεις που τελέστηκαν από την ημερομηνία αυτή· για προγενέστερες πράξεις εφαρμόζεται η διατύπωση που ίσχυε κατά την τέλεση, εκτός αν η παρούσα είναι ηπιότερη (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ). Αν από την τέλεση της πράξης έως την αμετάκλητη εκδίκασή της ίσχυσαν διαδοχικές διατυπώσεις, το δικαστήριο εφαρμόζει τη συγκεκριμένα ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ)· αν νεότερος νόμος χαρακτήρισε την πράξη μη αξιόποινη, παύει η εκτέλεση της ποινής και των ποινικών επακολούθων (άρθρο 2 παρ. 2 ΠΚ). Τεχνική προσαρμογή μετά την κατάργηση του άρθρου 362: η απαίτηση έγκλησης αφορά πλέον τις πράξεις των άρθρων 361, 363 και 365.
Κλοπή
μορφή κατά ν. 5090/2024
Διατύπωση σε ισχύ από 1.5.2024 (ν. 5090/2024, ΦΕΚ Α΄ 30/23.2.2024) και δεν έχει τροποποιηθεί έως 8.10.2026. Διέπει πράξεις που τελέστηκαν από την ημερομηνία αυτή· για προγενέστερες πράξεις εφαρμόζεται η διατύπωση που ίσχυε κατά την τέλεση, εκτός αν η παρούσα είναι ηπιότερη (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ). Αν από την τέλεση της πράξης έως την αμετάκλητη εκδίκασή της ίσχυσαν διαδοχικές διατυπώσεις, το δικαστήριο εφαρμόζει τη συγκεκριμένα ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ)· αν νεότερος νόμος χαρακτήρισε την πράξη μη αξιόποινη, παύει η εκτέλεση της ποινής και των ποινικών επακολούθων (άρθρο 2 παρ. 2 ΠΚ). Η μεταβολή είναι δυσμενέστερη: στην παρ. 1 η φυλάκιση για την απλή κλοπή συνοδεύεται σωρευτικά από χρηματική ποινή.
Φθορά ξένης ιδιοκτησίας
μορφή κατά ν. 5090/2024
Διατύπωση σε ισχύ από 1.5.2024 (ν. 5090/2024, ΦΕΚ Α΄ 30/23.2.2024) και δεν έχει τροποποιηθεί έως 8.10.2026. Διέπει πράξεις που τελέστηκαν από την ημερομηνία αυτή· για προγενέστερες πράξεις εφαρμόζεται η διατύπωση που ίσχυε κατά την τέλεση, εκτός αν η παρούσα είναι ηπιότερη (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ). Αν από την τέλεση της πράξης έως την αμετάκλητη εκδίκασή της ίσχυσαν διαδοχικές διατυπώσεις, το δικαστήριο εφαρμόζει τη συγκεκριμένα ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ)· αν νεότερος νόμος χαρακτήρισε την πράξη μη αξιόποινη, παύει η εκτέλεση της ποινής και των ποινικών επακολούθων (άρθρο 2 παρ. 2 ΠΚ). Η μεταβολή στην παρ. 1 είναι δυσμενέστερη: για πράγμα ιδιαίτερα μεγάλης αξίας ή τοποθετημένο σε δημόσιο χώρο επιβάλλεται πλέον φυλάκιση τουλάχιστον ενός έτους και χρηματική ποινή (αντί φυλάκισης τουλάχιστον ενός έτους μόνο), και προστίθεται νέα διακεκριμένη περίπτωση όταν η πράξη έγινε χωρίς πρόκληση από τον παθόντα. Η περίπτωση πράγματος μικρής αξίας ή ελαφράς ζημίας (χρηματική ποινή ή παροχή κοινωφελούς εργασίας) δεν μεταβάλλεται ουσιαστικά.
Γενική Διάταξη
μορφή κατά ν. 5090/2024
Διατύπωση σε ισχύ από 1.7.2024 (ν. 5090/2024, ΦΕΚ Α΄ 30/23.2.2024) έως και 28.1.2025. Διέπει πράξεις που τελέστηκαν από την ημερομηνία αυτή· για προγενέστερες πράξεις εφαρμόζεται η διατύπωση που ίσχυε κατά την τέλεση, εκτός αν η παρούσα είναι ηπιότερη (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ). Αν από την τέλεση της πράξης έως την αμετάκλητη εκδίκασή της ίσχυσαν διαδοχικές διατυπώσεις, το δικαστήριο εφαρμόζει τη συγκεκριμένα ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ)· αν νεότερος νόμος χαρακτήρισε την πράξη μη αξιόποινη, παύει η εκτέλεση της ποινής και των ποινικών επακολούθων (άρθρο 2 παρ. 2 ΠΚ). Η μεταβολή στην παρ. 1 είναι μικτή: ηπιότερη, διότι απαιτείται έγκληση για το πρώτο και το δεύτερο εδάφιο του άρθρου 378 παρ. 1· δυσμενέστερη, διότι διαγράφεται η αποχή από την ποινική δίωξη μετά από δήλωση του παθόντος και η διακεκριμένη τρίτη περίπτωση του άρθρου 378 παρ. 1 διώκεται αυτεπαγγέλτως χωρίς δυνατότητα αποχής. Σε ισχύ από 1.7.2024 (ν. 5090, άρθρο 138 παρ. 2), ενώ η αντικατάσταση του άρθρου 378 παρ. 1 ίσχυε ήδη από 1.5.2024· το ζήτημα του χρόνου εφαρμογής παραμένει ερμηνευτικό. Ειδικός κανόνας (από 2.5.2024, ν. 5108/2024 άρθρο 49): για τα εγκλήματα κατά των οικονομικών συμφερόντων της Ευρωπαϊκής Ένωσης δεν εφαρμόζονται οι παρ. 2, 3 και 4 του άρθρου 381 και οι παρ. 2 και 3 του άρθρου 405. Αντικαταστάθηκε με ν. 5172/2025 (ΦΕΚ Α΄ 10/29.1.2025) από 29.1.2025.
Γενική διάταξη
μορφή κατά ν. 5090/2024
Διατύπωση σε ισχύ από 1.7.2024 (ν. 5090/2024, ΦΕΚ Α΄ 30/23.2.2024) έως και 28.1.2025. Διέπει πράξεις που τελέστηκαν από την ημερομηνία αυτή· για προγενέστερες πράξεις εφαρμόζεται η διατύπωση που ίσχυε κατά την τέλεση, εκτός αν η παρούσα είναι ηπιότερη (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ). Αν από την τέλεση της πράξης έως την αμετάκλητη εκδίκασή της ίσχυσαν διαδοχικές διατυπώσεις, το δικαστήριο εφαρμόζει τη συγκεκριμένα ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ)· αν νεότερος νόμος χαρακτήρισε την πράξη μη αξιόποινη, παύει η εκτέλεση της ποινής και των ποινικών επακολούθων (άρθρο 2 παρ. 2 ΠΚ). Η μεταβολή στην παρ. 1 είναι δυσμενέστερη ως προς τη δίωξη: έγκληση απαιτείται πλέον μόνο για τα άρθρα 387, 389, 390 παρ. 1 εδ. α΄, 397 και 404 παρ. 1· η απάτη (386 παρ. 1), η απάτη με υπολογιστή (386Α παρ. 1), η αποδοχή προϊόντων εγκλήματος (394) και η απιστία κατά χρηματοπιστωτικών φορέων (390 παρ. 1 εδ. β΄) διώκονται αυτεπαγγέλτως. Σε ισχύ από 1.7.2024 (ν. 5090, άρθρο 138 παρ. 2)· το ζήτημα του χρόνου εφαρμογής διατάξεων περί έγκλησης (χρόνος τέλεσης ή άμεση εφαρμογή) παραμένει ερμηνευτικό. Ειδικός κανόνας (από 2.5.2024, ν. 5108/2024 άρθρο 49): για τα εγκλήματα κατά των οικονομικών συμφερόντων της Ευρωπαϊκής Ένωσης δεν εφαρμόζονται οι παρ. 2, 3 και 4 του άρθρου 381 και οι παρ. 2 και 3 του άρθρου 405. Αντικαταστάθηκε με ν. 5172/2025 (ΦΕΚ Α΄ 10/29.1.2025) από 29.1.2025.
μορφή κατά ν. 5090/2024
Το άρθρο καταργείται από 1.5.2024 (ν. 5090/2024, ΦΕΚ Α΄ 30/23.2.2024). Η καταργημένη διάταξη εξακολουθεί να διέπει πράξεις που τελέστηκαν πριν από την κατάργηση, εφόσον δεν ισχύει ευμενέστερη ρύθμιση (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ)· αν ο νεότερος νόμος καθιστά την πράξη μη αξιόποινη, παύει η εκτέλεση της ποινής και των ποινικών επακολούθων (άρθρο 2 παρ. 2 ΠΚ). Το άρθρο καταργείται από 1.5.2024. Οι κανόνες προσαρμογής των ειδικών νόμων (χρηματικές ποινές σε ημερήσιες μονάδες, πλαίσια ποινής, απαγόρευση μετατροπής) ρυθμίζονται πλέον από το ν. 5090/2024 άρθρο 137 παρ. 2, 3 και 6.
Δωροληψία και δωροδοκία δικαστικών λειτουργών
μορφή κατά ν. 5108/2024
Διατύπωση σε ισχύ από 2.5.2024 (ν. 5108/2024, ΦΕΚ Α΄ 65/2.5.2024, άρθρο 59). Είναι η ισχύουσα διατύπωση. Διέπει πράξεις που τελέστηκαν από την ημερομηνία έναρξης ισχύος της· για πράξεις που τελέστηκαν πριν ή κατά τη διάρκεια άλλης διατύπωσης, εφαρμόζεται η ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο από την τέλεση ως την αμετάκλητη εκδίκαση (ΠΚ 2 παρ. 1). Σε σχέση με την προηγούμενη διατύπωση η μεταβολή είναι επαχθέστερη: η παρ. 4 περ. γ΄ καλύπτει πλέον και την παθητική δωροδοκία δικαστών, ενόρκων ή διαιτητών άλλων κρατών («από ή προς»). Επιπλέον, από την έναρξη ισχύος της Ενότητας Ι του ν. 5259/2025 (ΦΕΚ Α΄ 228/12.12.2025, άρθρο 103 παρ. 2· η ημερομηνία έναρξης εξαρτάται από τις πράξεις του άρθρου 268 του ν. 5259/2025) τα άρθρα 235 έως 263Α ΠΚ εφαρμόζονται και για διοικητές ιδρυμάτων και περιουσιών υπέρ του Δημοσίου ή κοινωφελών σκοπών, εκτελεστές διαθηκών και υπαλλήλους του φορέα, οι οποίοι εξομοιώνονται με υπαλλήλους (ΠΚ 13 περ. α΄).
μορφή κατά ν. 5108/2024
Το άρθρο καταργείται από 2.5.2024 (ν. 5108/2024, ΦΕΚ Α΄ 65/2.5.2024). Η καταργημένη διάταξη εξακολουθεί να διέπει πράξεις που τελέστηκαν πριν από την κατάργηση, εφόσον δεν ισχύει ευμενέστερη ρύθμιση (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ)· αν ο νεότερος νόμος καθιστά την πράξη μη αξιόποινη, παύει η εκτέλεση της ποινής και των ποινικών επακολούθων (άρθρο 2 παρ. 2 ΠΚ). Το άρθρο καταργείται από 2.5.2024 (ν. 5108/2024 άρθρο 43, που προσθέτει το «469» στο άρθρο 136 περ. α΄ του ν. 5090/2024, σε συνδυασμό με το άρθρο 76 παρ. 1 για τη δημοσίευση). Πρακτικά δεν έχει αποτέλεσμα, διότι το άρθρο 469 είχε μόνο προσθέσει εδάφιο στο ν. 1882/1990 άρθρο 25 παρ. 1· το εδάφιο αυτό ανήκει στον ν. 1882/1990.
Αναμορφωτικά μέτρα
μορφή κατά ν. 5151/2024
Διατύπωση του ν. 5151/2024 (ΦΕΚ Α΄ 173/4.11.2024), σε ισχύ από 4.11.2024, χωρίς μεταγενέστερη τροποποίηση έως 8.10.2026. Σε σχέση με την προηγούμενη διατύπωση η μεταβολή είναι ουδέτερη: το τρίτο εδάφιο της παρ. 3 εξουσιοδοτεί πλέον κοινή απόφαση του Υπουργού Δικαιοσύνης και των κατά περίπτωση συναρμόδιων Υπουργών (αντί αποφάσεων του Υπουργού Δικαιοσύνης)· ρύθμιση εξουσιοδότησης χωρίς ποινικό περιεχόμενο.
Διαδικασία για τη χορήγηση και την ανάκληση της απόλυσης
μορφή κατά ν. 5172/2025
[Διαχρονικό δίκαιο: Μορφή του άρθρου 110 ΠΚ μετά τον ν. 5172/2025 (Α΄ 10/29.1.2025, άρθρο 24): παρ. 1: προστίθενται εδάφια τρίτο και τέταρτο: για ορισμένα κακουργήματα, το πρόσωπο που είχε δηλώσει παράσταση προς υποστήριξη της κατηγορίας μπορεί να καταθέσει γραπτό υπόμνημα ενώπιον του συμβουλίου και ειδοποιείται για τη χορήγηση της υπό όρο απόλυσης. Ισχύει από 29.1.2025 (δημοσίευση, άρθρο 98). Η αλλαγή δεν μεταβάλλει ουσιαστικά το αξιόποινο ή την ποινή· παραμένει ωστόσο υποχρέωση σύγκρισης με την προηγούμενη μορφή για πράξεις που προηγούνται (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ). Οι προσθήκες είναι δικονομικές και αφορούν τις διαδικασίες υπό όρο απόλυσης που διεξάγονται μετά τη δημοσίευση (χωρίς ειδική μεταβατική διάταξη). Η μορφή αυτή δεν έχει τροποποιηθεί έως 8.10.2026.]
Μεταβολή ή άρση μέτρων
μορφή κατά ν. 5172/2025
Διατύπωση του ν. 5172/2025 (ΦΕΚ Α΄ 10/29.1.2025), σε ισχύ από 29.1.2025, χωρίς μεταγενέστερη τροποποίηση έως 8.10.2026. Διέπει τις πράξεις που τελέστηκαν κατά το διάστημα αυτό· όταν η πράξη κρίνεται ή εκτελείται κατά χρόνο που ισχύει άλλη διατύπωση, ισχύει η σύγκριση του άρθρου 2 παρ. 1 ΠΚ (εφαρμογή της ηπιότερης διάταξης). Σε σχέση με την προηγούμενη διατύπωση η μεταβολή είναι επαχθέστερη: προστίθεται παρ. 5 που επιτρέπει την αντικατάσταση των αναμορφωτικών μέτρων με κατ’ οίκον έκτιση ή κοινωφελή εργασία και, αν δεν επαρκούν, με περιορισμό σε ειδικό κατάστημα κράτησης νέων έως τρία έτη, όταν ασκήθηκε ποινική δίωξη για πράξη που αν τελούνταν από ενήλικο θα ήταν κακούργημα ή όταν τα μέτρα παραβιάζονται εξακολουθητικά.
Εκδίκαση μετά τη συμπλήρωση του δέκατου όγδοου έτους
μορφή κατά ν. 5172/2025
Διατύπωση του ν. 5172/2025 (ΦΕΚ Α΄ 10/29.1.2025), σε ισχύ από 29.1.2025, χωρίς μεταγενέστερη τροποποίηση έως 8.10.2026. Διέπει τις πράξεις που τελέστηκαν κατά το διάστημα αυτό· όταν η πράξη κρίνεται ή εκτελείται κατά χρόνο που ισχύει άλλη διατύπωση, ισχύει η σύγκριση του άρθρου 2 παρ. 1 ΠΚ (εφαρμογή της ηπιότερης διάταξης). Σε σχέση με την προηγούμενη διατύπωση η μεταβολή είναι ηπιότερη: στο δεύτερο εδάφιο της παρ. 1 η ηλικία παύσης αυτοδικαίως των αναμορφωτικών μέτρων μειώνεται από το εικοστό πέμπτο στο εικοστό τρίτο έτος (ηπιότερη ρύθμιση).
Διέγερση σε διάπραξη εγκλημάτων, βιαιοπραγίες ή διχόνοια
μορφή κατά ν. 5172/2025
Διατύπωση του ν. 5172/2025 (ΦΕΚ Α΄ 10/29.1.2025), σε ισχύ από 29.1.2025 έως 4.8.2025. Διέπει τις πράξεις που τελέστηκαν κατά το διάστημα αυτό· όταν η πράξη κρίνεται ή εκτελείται κατά χρόνο που ισχύει άλλη διατύπωση, ισχύει η σύγκριση του άρθρου 2 παρ. 1 ΠΚ (εφαρμογή της ηπιότερης διάταξης). Σε σχέση με την προηγούμενη διατύπωση η μεταβολή είναι επαχθέστερη: προστίθεται παρ. 2Α: διάθεση στο κοινό, με χρήση τεχνολογιών πληροφοριών και επικοινωνιών, υλικού που περιέχει δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα άλλου προσώπου χωρίς τη συγκατάθεσή του, με σκοπό την υποκίνηση άλλων να του προκαλέσουν σωματική ή ψυχολογική βλάβη, με φυλάκιση έως τρία έτη (νέο αδίκημα, επαχθέστερη ρύθμιση). Το άρθρο 21 παρ. 1 του ν. 5172/2025 (ισχύς από 29.1.2025) ορίζει ότι η τέλεση των αδικημάτων του άρθρου 3 του ν. 5172/2025 (μεταξύ των οποίων η παρ. 2Α του ΠΚ 184) από δράστη που έχει καταδικαστεί αμετάκλητα στο παρελθόν για ομοειδή εγκλήματα συνιστά επιβαρυντική περίσταση· η παρ. 3 του ίδιου άρθρου, όμως, εφαρμόζει τους ελληνικούς ποινικούς νόμους σε πράξεις που τελέστηκαν στην αλλοδαπή από ημεδαπό για τα αδικήματα της «παρ. 5 του άρθρου 184», παράγραφο που δεν υπήρχε κατά τη δημοσίευση. Ισχύουν επίσης, κατά το διάστημα αυτό, οι εξής ρυθμίσεις που δεν μεταβάλλουν το κείμενο: ν. 5172/2025 άρθρο 21: επιβαρυντική περίσταση υποτροπής και εφαρμογή του ελληνικού ποινικού δικαίου σε πράξεις στην αλλοδαπή (παρ. 2Α και, μετά τον ν. 5224/2025, και παρ. 5 του ΠΚ 184).
Υπόθαλψη - Παρεμπόδιση δικαιοσύνης
μορφή κατά ν. 5172/2025
Διατύπωση σε ισχύ από 29.1.2025 (ν. 5172/2025, ΦΕΚ Α΄ 10/29.1.2025, άρθρο 27 παρ. 1). Είναι η ισχύουσα διατύπωση. Διέπει πράξεις που τελέστηκαν από την ημερομηνία έναρξης ισχύος της· για πράξεις που τελέστηκαν πριν ή κατά τη διάρκεια άλλης διατύπωσης, εφαρμόζεται η ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο από την τέλεση ως την αμετάκλητη εκδίκαση (ΠΚ 2 παρ. 1). Σε σχέση με την προηγούμενη διατύπωση η μεταβολή είναι επαχθέστερη: νέο έγκλημα παρακώλυσης της απονομής της δικαιοσύνης (παρ. 3: φυλάκιση τουλάχιστον ενός ή τριών ετών και χρηματική ποινή, παρ. 4 απόκρυψη/καταστροφή αποδεικτικών στοιχείων) και η απαλλαγή της υπόθαλψης υπέρ οικείου γίνεται δυνητική («μπορεί να μένει ατιμώρητη») αντί υποχρεωτικής.
Συμπλοκή
μορφή κατά ν. 5172/2025
Διατύπωση σε ισχύ από 29.1.2025 (ν. 5172/2025, ΦΕΚ Α΄ 10/29.1.2025, άρθρο 28). Είναι η ισχύουσα διατύπωση. Διέπει πράξεις που τελέστηκαν από την ημερομηνία έναρξης ισχύος της· για πράξεις που τελέστηκαν πριν ή κατά τη διάρκεια άλλης διατύπωσης, εφαρμόζεται η ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο από την τέλεση ως την αμετάκλητη εκδίκαση (ΠΚ 2 παρ. 1). Σε σχέση με την προηγούμενη διατύπωση η μεταβολή είναι επαχθέστερη: το κατώτατο όριο ευθύνης μειώνεται σε «επικίνδυνη σωματική βλάβη» (φυλάκιση έως τρία έτη) και, αν το θύμα είναι ανήλικο ή επήλθε θάνατος ή βαριά σωματική βλάβη, φυλάκιση τουλάχιστον ενός έτους· με χρήση όπλου κάθειρξη έως οκτώ έτη· διαγράφονται η εναλλακτική χρηματική ποινή και η εξαίρεση όποιου εμπλάκηκε χωρίς υπαιτιότητά του.
Ακρωτηριασμός γυναικείων γεννητικών οργάνων
μορφή κατά ν. 5172/2025
Διατύπωση σε ισχύ από 29.1.2025 (ν. 5172/2025, ΦΕΚ Α΄ 10/29.1.2025, άρθρο 5). Είναι η ισχύουσα διατύπωση. Διέπει πράξεις που τελέστηκαν από την ημερομηνία έναρξης ισχύος της· για πράξεις που τελέστηκαν πριν ή κατά τη διάρκεια άλλης διατύπωσης, εφαρμόζεται η ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο από την τέλεση ως την αμετάκλητη εκδίκαση (ΠΚ 2 παρ. 1). Σε σχέση με την προηγούμενη διατύπωση η μεταβολή είναι επαχθέστερη: νέος τίτλος και νέα μορφή του εγκλήματος (εξαναγκασμός με βία, απειλή ή κατάχρηση εξουσίας σε εκτομή ή ακρωτηριασμό)· φυλάκιση τουλάχιστον δύο ετών και χρηματική ποινή αντί απλής φυλάκισης, κάθειρξη σε περίπτωση θανάτου ή βαριάς σωματικής βλάβης, ευθύνη και όποιου διενεργεί την πράξη (παρ. 3). Η προηγούμενη διατύπωση τιμωρούσε όποιον «καταπείθει» γυναίκα. Ισχύουν επιπλέον οι ρυθμίσεις του άρθρου 21 παρ. 1 και 3 του ν. 5172/2025 (ΦΕΚ Α΄ 10/29.1.2025): Εξωεδαφική εφαρμογή (παρ. 3): για τις παρ. 1, 2 και 3 του άρθρου 315 ΠΚ οι ελληνικοί ποινικοί νόμοι εφαρμόζονται και όταν η πράξη τελείται στην αλλοδαπή από ημεδαπό, ακόμα και αν δεν είναι αξιόποινη κατά τους νόμους της χώρας όπου τελέστηκε, χωρίς να εφαρμόζονται οι προϋποθέσεις των παρ. 1 και 3 του ΠΚ 6. Υποτροπή (παρ. 1): η τέλεση των αδικημάτων του άρθρου 3 του ν. 5172/2025 (άρθρο 315) από δράστη που έχει καταδικασθεί αμετάκλητα στο παρελθόν για ομοειδή εγκλήματα συνιστά επιβαρυντική περίσταση. Ισχύει για πράξεις από 29.1.2025 (ΠΚ 2: επαχθέστερη).
Διευκόλυνση επαιτείας
μορφή κατά ν. 5172/2025
Το άρθρο 323Β ΠΚ προστέθηκε με ν. 5172/2025 (ΦΕΚ Α΄ 10/29.1.2025, ν.5172/2025 άρθρο 29) και ισχύει από 29.1.2025. Είναι η ισχύουσα διατύπωση. Διέπει πράξεις που τελέστηκαν από την ημερομηνία έναρξης ισχύος της· για πράξεις που τελέστηκαν πριν ή κατά τη διάρκεια άλλης διατύπωσης, εφαρμόζεται η ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο από την τέλεση ως την αμετάκλητη εκδίκαση (ΠΚ 2 παρ. 1). Σε σχέση με την προηγούμενη διατύπωση η μεταβολή είναι επαχθέστερη: νέο έγκλημα διευκόλυνσης επαιτείας (φυλάκιση έως τριών ετών και χρηματική ποινή).
Παράνομη βία
μορφή κατά ν. 5172/2025
Διατύπωση σε ισχύ από 29.1.2025 (ν. 5172/2025, ΦΕΚ Α΄ 10/29.1.2025, άρθρο 6). Είναι η ισχύουσα διατύπωση. Διέπει πράξεις που τελέστηκαν από την ημερομηνία έναρξης ισχύος της· για πράξεις που τελέστηκαν πριν ή κατά τη διάρκεια άλλης διατύπωσης, εφαρμόζεται η ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο από την τέλεση ως την αμετάκλητη εκδίκαση (ΠΚ 2 παρ. 1). Σε σχέση με την προηγούμενη διατύπωση η μεταβολή είναι επαχθέστερη: νέα παρ. 3 (εξαναγκασμός ή δελεασμός σε γάμο ή σύμπραξη με βία, απειλή ή κατάχρηση εξουσίας, φυλάκιση τουλάχιστον δύο ετών και χρηματική ποινή). Ισχύουν επιπλέον οι ρυθμίσεις του άρθρου 21 παρ. 1 και 3 του ν. 5172/2025 (ΦΕΚ Α΄ 10/29.1.2025): Εξωεδαφική εφαρμογή (παρ. 3): για την παρ. 3 του άρθρου 330 ΠΚ οι ελληνικοί ποινικοί νόμοι εφαρμόζονται και όταν η πράξη τελείται στην αλλοδαπή από ημεδαπό, ακόμα και αν δεν είναι αξιόποινη κατά τους νόμους της χώρας όπου τελέστηκε, χωρίς να εφαρμόζονται οι προϋποθέσεις των παρ. 1 και 3 του ΠΚ 6. Υποτροπή (παρ. 1): η τέλεση των αδικημάτων του άρθρου 3 του ν. 5172/2025 (παρ. 3 του άρθρου 330) από δράστη που έχει καταδικασθεί αμετάκλητα στο παρελθόν για ομοειδή εγκλήματα συνιστά επιβαρυντική περίσταση. Ισχύει για πράξεις από 29.1.2025 (ΠΚ 2: επαχθέστερη). Από 8.12.2025 ισχύει επιπλέον το άρθρο 48 παρ. 6 περ. δ) του ν. 5256/2025 (ΦΕΚ Α΄ 223/8.12.2025): για την παρ. 1 του άρθρου 330 η τέλεση με όπλο συνιστά ιδιαίτερα επιβαρυντική περίσταση και το κατώτερο όριο της στερητικής της ελευθερίας ποινής επαυξάνεται κατά ένα έτος (επαχθέστερη ρύθμιση, ΠΚ 2).
Απειλή
μορφή κατά ν. 5172/2025
Διατύπωση σε ισχύ από 29.1.2025 (ν. 5172/2025, ΦΕΚ Α΄ 10/29.1.2025, άρθρο 7). Είναι η ισχύουσα διατύπωση. Διέπει πράξεις που τελέστηκαν από την ημερομηνία έναρξης ισχύος της· για πράξεις που τελέστηκαν πριν ή κατά τη διάρκεια άλλης διατύπωσης, εφαρμόζεται η ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο από την τέλεση ως την αμετάκλητη εκδίκαση (ΠΚ 2 παρ. 1). Σε σχέση με την προηγούμενη διατύπωση η μεταβολή είναι επαχθέστερη: νέο δεύτερο εδάφιο της παρ. 1 (συνεχής συμπεριφορά ή επίμονη καταδίωξη ή παρακολούθηση: φυλάκιση έως δύο ετών), νέα παρ. 1Α (παρακολούθηση με χρήση τεχνολογίας πληροφοριών και επικοινωνιών), διαγραφή της εναλλακτικής χρηματικής ποινής στην παρ. 2 και επέκταση της παρ. 3 (έγκληση) και στην παρ. 1Α. Ισχύουν επιπλέον οι ρυθμίσεις του άρθρου 21 παρ. 1 και 3 του ν. 5172/2025 (ΦΕΚ Α΄ 10/29.1.2025): Εξωεδαφική εφαρμογή (παρ. 3): για το δεύτερο εδάφιο της παρ. 1 του άρθρου 333 ΠΚ οι ελληνικοί ποινικοί νόμοι εφαρμόζονται και όταν η πράξη τελείται στην αλλοδαπή από ημεδαπό, ακόμα και αν δεν είναι αξιόποινη κατά τους νόμους της χώρας όπου τελέστηκε, χωρίς να εφαρμόζονται οι προϋποθέσεις των παρ. 1 και 3 του ΠΚ 6. Υποτροπή (παρ. 1): η τέλεση των αδικημάτων του άρθρου 3 του ν. 5172/2025 (δεύτερο εδάφιο της παρ. 1 και παρ. 2 του άρθρου 333) από δράστη που έχει καταδικασθεί αμετάκλητα στο παρελθόν για ομοειδή εγκλήματα συνιστά επιβαρυντική περίσταση. Ισχύει για πράξεις από 29.1.2025 (ΠΚ 2: επαχθέστερη).
Προσβολή της γενετήσιας αξιοπρέπειας
μορφή κατά ν. 5172/2025
Διατύπωση σε ισχύ από 29.1.2025 (ν. 5172/2025, ΦΕΚ Α΄ 10/29.1.2025, άρθρο 8). Είναι η ισχύουσα διατύπωση. Διέπει πράξεις που τελέστηκαν από την ημερομηνία έναρξης ισχύος της· για πράξεις που τελέστηκαν πριν ή κατά τη διάρκεια άλλης διατύπωσης, εφαρμόζεται η ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο από την τέλεση ως την αμετάκλητη εκδίκαση (ΠΚ 2 παρ. 1). Σε σχέση με την προηγούμενη διατύπωση η μεταβολή είναι επαχθέστερη: νέα παρ. 5 (κοινοποίηση ή αποστολή σε άλλον, χωρίς τη συναίνεσή του, εικόνας ή οπτικού ή οπτικοακουστικού υλικού με γεννητικά όργανα: φυλάκιση έως τριών ετών)· τυπογραφική αλλαγή «δέκα πέντε» σε «δεκαπέντε». Ισχύουν επιπλέον οι ρυθμίσεις του άρθρου 21 παρ. 1 και 3 του ν. 5172/2025 (ΦΕΚ Α΄ 10/29.1.2025): Εξωεδαφική εφαρμογή (παρ. 3): για την παρ. 5 του άρθρου 337 ΠΚ οι ελληνικοί ποινικοί νόμοι εφαρμόζονται και όταν η πράξη τελείται στην αλλοδαπή από ημεδαπό, ακόμα και αν δεν είναι αξιόποινη κατά τους νόμους της χώρας όπου τελέστηκε, χωρίς να εφαρμόζονται οι προϋποθέσεις των παρ. 1 και 3 του ΠΚ 6. Υποτροπή (παρ. 1): η τέλεση των αδικημάτων του άρθρου 3 του ν. 5172/2025 (παρ. 5 του άρθρου 337) από δράστη που έχει καταδικασθεί αμετάκλητα στο παρελθόν για ομοειδή εγκλήματα συνιστά επιβαρυντική περίσταση. Ισχύει για πράξεις από 29.1.2025 (ΠΚ 2: επαχθέστερη).
Γενετήσιες πράξεις με ανηλίκους ή ενώπιόν τους
μορφή κατά ν. 5172/2025
Διατύπωση σε ισχύ από 29.1.2025 (ν. 5172/2025, ΦΕΚ Α΄ 10/29.1.2025) και δεν έχει τροποποιηθεί έως 8.10.2026. Διέπει πράξεις που τελέστηκαν από την ημερομηνία αυτή· για προγενέστερες πράξεις εφαρμόζεται η διατύπωση που ίσχυε κατά την τέλεση, εκτός αν η παρούσα είναι ηπιότερη (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ). Αν από την τέλεση της πράξης έως την αμετάκλητη εκδίκασή της ίσχυσαν διαδοχικές διατυπώσεις, το δικαστήριο εφαρμόζει τη συγκεκριμένα ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ)· αν νεότερος νόμος χαρακτήρισε την πράξη μη αξιόποινη, παύει η εκτέλεση της ποινής και των ποινικών επακολούθων (άρθρο 2 παρ. 2 ΠΚ). Η μεταβολή στην παρ. 3 είναι δυσμενέστερη: το αδίκημα επεκτείνεται και στην εξώθηση ή παρασύρση ανηλίκου κάτω των 15 ετών να παρακολουθεί μέσω τεχνολογίας πληροφοριών και επικοινωνιών γενετήσια πράξη μεταξύ άλλων.
Παραμέληση της εποπτείας ανηλίκου - συμπαραστατούμενου
μορφή κατά ν. 5172/2025
Διατύπωση σε ισχύ από 29.1.2025 (ν. 5172/2025, ΦΕΚ Α΄ 10/29.1.2025) και δεν έχει τροποποιηθεί έως 8.10.2026. Διέπει πράξεις που τελέστηκαν από την ημερομηνία αυτή· για προγενέστερες πράξεις εφαρμόζεται η διατύπωση που ίσχυε κατά την τέλεση, εκτός αν η παρούσα είναι ηπιότερη (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ). Αν από την τέλεση της πράξης έως την αμετάκλητη εκδίκασή της ίσχυσαν διαδοχικές διατυπώσεις, το δικαστήριο εφαρμόζει τη συγκεκριμένα ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ)· αν νεότερος νόμος χαρακτήρισε την πράξη μη αξιόποινη, παύει η εκτέλεση της ποινής και των ποινικών επακολούθων (άρθρο 2 παρ. 2 ΠΚ). Η μεταβολή είναι δυσμενέστερη: αυξάνεται το πλαίσιο ποινής της παρ. 2 (φυλάκιση έως τρία έτη και χρηματική ποινή· για πράξη με στοιχεία βίας κατά ανηλίκου ή πράξη που αν τελούνταν από ενήλικο θα ήταν κακούργημα, φυλάκιση τουλάχιστον ενός έτους και χρηματική ποινή τουλάχιστον δέκα χιλιάδων ευρώ) και προστίθεται νέα παρ. 3 για τον δικαστικό συμπαραστάτη προσώπου που κηρύχθηκε ανίκανο για όλες τις δικαιοπραξίες· ο τίτλος του άρθρου τροποποιείται.
Γενική Διάταξη
μορφή κατά ν. 5172/2025
Διατύπωση σε ισχύ από 29.1.2025 (ν. 5172/2025, ΦΕΚ Α΄ 10/29.1.2025) και δεν έχει τροποποιηθεί έως 8.10.2026. Διέπει πράξεις που τελέστηκαν από την ημερομηνία αυτή· για προγενέστερες πράξεις εφαρμόζεται η διατύπωση που ίσχυε κατά την τέλεση, εκτός αν η παρούσα είναι ηπιότερη (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ). Αν από την τέλεση της πράξης έως την αμετάκλητη εκδίκασή της ίσχυσαν διαδοχικές διατυπώσεις, το δικαστήριο εφαρμόζει τη συγκεκριμένα ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ)· αν νεότερος νόμος χαρακτήρισε την πράξη μη αξιόποινη, παύει η εκτέλεση της ποινής και των ποινικών επακολούθων (άρθρο 2 παρ. 2 ΠΚ). Η μεταβολή είναι μικτή και κρίνεται ανά παράγραφο: στην παρ. 3 (πλημμελήματα) η προθεσμία για απόδοση ή ικανοποίηση παρατείνεται έως το τέλος της αποδεικτικής διαδικασίας στο πρωτοβάθμιο δικαστήριο (ηπιότερο), αλλά η απόδοση πρέπει να είναι αποδεδειγμένη, ιδίως ενώπιον δημόσιας αρχής ή με τραπεζική κατάθεση ή δημόσια παρακατάθεση, και η απαλλαγή γίνεται δυνητική («μπορεί να απαλλάσσεται») (δυσμενέστερο)· η νέα παρ. 4 για τα κακουργήματα προβλέπει μειωμένη ποινή κατά το άρθρο 83 και δυνατότητα απαλλαγής μόνο αν η ικανοποίηση γίνει μέχρι την αμετάκλητη παραπομπή (δυσμενέστερη από την προηγούμενη υποχρεωτική απαλλαγή, ηπιότερη από την πλήρη τιμώρηση). Ως προς τις διατάξεις περί εξάλειψης του αξιοποίνου και απαλλαγής ισχύει η σύγκριση του άρθρου 2 ΠΚ ανά διάταξη. Ειδικός κανόνας (από 2.5.2024, ν. 5108/2024 άρθρο 49): για τα εγκλήματα κατά των οικονομικών συμφερόντων της Ευρωπαϊκής Ένωσης δεν εφαρμόζονται οι παρ. 2, 3 και 4 του άρθρου 381 και οι παρ. 2 και 3 του άρθρου 405.
Γενική διάταξη
μορφή κατά ν. 5172/2025
Διατύπωση σε ισχύ από 29.1.2025 (ν. 5172/2025, ΦΕΚ Α΄ 10/29.1.2025) και δεν έχει τροποποιηθεί έως 8.10.2026. Διέπει πράξεις που τελέστηκαν από την ημερομηνία αυτή· για προγενέστερες πράξεις εφαρμόζεται η διατύπωση που ίσχυε κατά την τέλεση, εκτός αν η παρούσα είναι ηπιότερη (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ). Αν από την τέλεση της πράξης έως την αμετάκλητη εκδίκασή της ίσχυσαν διαδοχικές διατυπώσεις, το δικαστήριο εφαρμόζει τη συγκεκριμένα ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ)· αν νεότερος νόμος χαρακτήρισε την πράξη μη αξιόποινη, παύει η εκτέλεση της ποινής και των ποινικών επακολούθων (άρθρο 2 παρ. 2 ΠΚ). Η μεταβολή είναι μικτή και κρίνεται ανά παράγραφο: στην παρ. 3 (πλημμελήματα) η προθεσμία ικανοποίησης παρατείνεται έως το τέλος της αποδεικτικής διαδικασίας στο πρωτοβάθμιο δικαστήριο (ηπιότερο), αλλά η ικανοποίηση πρέπει να είναι αποδεδειγμένη (ιδίως ενώπιον δημόσιας αρχής ή με τραπεζική κατάθεση ή δημόσια παρακατάθεση) και η απαλλαγή είναι δυνητική (δυσμενέστερο)· η νέα παρ. 4 για τα κακουργήματα προβλέπει μειωμένη ποινή κατά το άρθρο 83 και δυνατότητα απαλλαγής μόνο αν η ικανοποίηση γίνει μέχρι την αμετάκλητη παραπομπή. Ισχύει η σύγκριση του άρθρου 2 ΠΚ ανά διάταξη. Ειδικός κανόνας (από 2.5.2024, ν. 5108/2024 άρθρο 49): για τα εγκλήματα κατά των οικονομικών συμφερόντων της Ευρωπαϊκής Ένωσης δεν εφαρμόζονται οι παρ. 2, 3 και 4 του άρθρου 381 και οι παρ. 2 και 3 του άρθρου 405.
Έκτιση της ποινής στην κατοικία
μορφή κατά ν. 5187/2025
[Διαχρονικό δίκαιο: Μορφή του άρθρου 105 ΠΚ μετά τον ν. 5187/2025 (Α΄ 48/21.3.2025, άρθρο 176): παρ. 5: καταργείται το τελευταίο εδάφιο (το κόστος των ηλεκτρονικών μέσων επιτήρησης δεν βαρύνει πλέον τον καταδικασθέντα). Ισχύει από 21.3.2025 (δημοσίευση, άρθρο 215). Η αλλαγή είναι ηπιότερη για τον κατηγορούμενο: εφαρμόζεται και σε πράξεις που τελέστηκαν πριν από την έναρξη ισχύος της, εφόσον δεν έχει εκδοθεί αμετάκλητη απόφαση (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ). Η μορφή αυτή δεν έχει τροποποιηθεί έως 8.10.2026.] Ο τίτλος του έκτου κεφαλαίου του Γενικού Μέρους, «Η ΕΚΤΙΣΗ ΤΩΝ ΠΟΙΝΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΜΕΤΡΩΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ» στο ΦΕΚ Α΄ 95/11.6.2019, διορθώθηκε σε «Η ΕΚΤΙΣΗ ΤΩΝ ΠΟΙΝΩΝ» με την πράξη νομοθετικού περιεχομένου της 27.6.2019 (ΦΕΚ Α΄ 106, άρθρο 2 παρ. 2 περ. στ΄), πριν από την έναρξη ισχύος του Κώδικα (1.7.2019), και η διόρθωση επαναλήφθηκε με το άρθρο 95 περ. στ΄ του ν. 4623/2019 (ΦΕΚ Α΄ 134/9.8.2019).
Ευνοϊκά μέτρα
μορφή κατά ν. 5187/2025
Διατύπωση του ν. 5187/2025 (ΦΕΚ Α΄ 48/21.3.2025), σε ισχύ από 21.3.2025, χωρίς μεταγενέστερη τροποποίηση έως 8.10.2026. Διέπει τις πράξεις που τελέστηκαν κατά το διάστημα αυτό· όταν η πράξη κρίνεται ή εκτελείται κατά χρόνο που ισχύει άλλη διατύπωση, ισχύει η σύγκριση του άρθρου 2 παρ. 1 ΠΚ (εφαρμογή της ηπιότερης διάταξης). Σε σχέση με την προηγούμενη διατύπωση η μεταβολή είναι ηπιότερη: διευρύνεται η απαλλαγή από την ποινή και σε περίπτωση πλήρους εξιχνίασης εγκλήματος της οργάνωσης που τελέστηκε από άλλον (παρ. 1)· στην παρ. 2 λαμβάνεται υπόψη και η πλήρης εξιχνίαση εγκλήματος· προστίθενται οι παρ. 5 (μειωμένη ποινή, απαλλαγή, αναστολή, μετατροπή, υπό όρο απόλυση), 6 (προσωρινή απόλυση) και 7 (διαδικασία)· η μεταβολή είναι γενικά ηπιότερη.
Διατάραξη της λειτουργίας υπηρεσίας
μορφή κατά ν. 5224/2025
Διατύπωση του ν. 5224/2025 (ΦΕΚ Α΄ 142/5.8.2025), σε ισχύ από 5.8.2025, χωρίς μεταγενέστερη τροποποίηση έως 8.10.2026. Διέπει τις πράξεις που τελέστηκαν κατά το διάστημα αυτό· όταν η πράξη κρίνεται ή εκτελείται κατά χρόνο που ισχύει άλλη διατύπωση, ισχύει η σύγκριση του άρθρου 2 παρ. 1 ΠΚ (εφαρμογή της ηπιότερης διάταξης). Σε σχέση με την προηγούμενη διατύπωση η μεταβολή είναι επαχθέστερη: η παρ. 5 επεκτείνεται σε χώρους τριτοβάθμιας εκπαίδευσης και σε φοιτητές και προστίθεται παρ. 6: κάθειρξη έως δέκα έτη αν η πράξη της παρ. 5 τελεστεί εντός χώρου τριτοβάθμιας εκπαίδευσης από δύο ή περισσότερα οργανωμένα και οπλοφορούντα άτομα, συνδέεται με πρόκληση τουλάχιστον επικίνδυνης σωματικής βλάβης ή σημαντικής φθοράς ξένης ιδιοκτησίας και έχει ως αποτέλεσμα τη διακοπή ή ματαίωση νόμιμης συλλογικής ακαδημαϊκής ή φοιτητικής δραστηριότητας (επαχθέστερη ρύθμιση). Τα άρθρα 83-85 του ν. 5224/2025 περιέχουν δικονομικές ρυθμίσεις για τις παρ. 5 και 6 (περιοριστικός όρος απαγόρευσης εισόδου στα πανεπιστημιακά ιδρύματα, προτεραιότητα δίωξης, εποπτεία) και δεν μεταβάλλουν το κείμενο του ΠΚ 168. Ισχύουν επίσης, κατά το διάστημα αυτό, οι εξής ρυθμίσεις που δεν μεταβάλλουν το κείμενο: ν. 5224/2025 άρθρα 83-85: δικονομικές ρυθμίσεις για τις παρ. 5-6 (περιοριστικός όρος απαγόρευσης εισόδου σε πανεπιστημιακούς χώρους, προτεραιότητα δίωξης, εποπτεία εισαγγελέα). Στο κείμενο του άρθρου 81 του ν. 5224/2025, όπως δημοσιεύθηκε, η παρ. 5 διατυπώνεται «ιδίως με, ύβρεις ή απειλές», χωρίς τις λέξεις «φωνασκίες, θόρυβο» που περιείχε η προηγούμενη διατύπωση του ν. 5090/2024, ενώ η εντολή τροποποίησης προβλέπει μόνο την προσθήκη των λέξεων «ή τριτοβάθμιας» και την αντικατάσταση των λέξεων «ή μαθητών» από τις λέξεις «μαθητών ή φοιτητών». Το κείμενο εδώ ακολουθεί το δημοσιευμένο.
Διέγερση σε διάπραξη εγκλημάτων, βιαιοπραγίες ή διχόνοια
μορφή κατά ν. 5224/2025
Διατύπωση του ν. 5224/2025 (ΦΕΚ Α΄ 142/5.8.2025), σε ισχύ από 5.8.2025, χωρίς μεταγενέστερη τροποποίηση έως 8.10.2026. Διέπει τις πράξεις που τελέστηκαν κατά το διάστημα αυτό· όταν η πράξη κρίνεται ή εκτελείται κατά χρόνο που ισχύει άλλη διατύπωση, ισχύει η σύγκριση του άρθρου 2 παρ. 1 ΠΚ (εφαρμογή της ηπιότερης διάταξης). Σε σχέση με την προηγούμενη διατύπωση η μεταβολή είναι επαχθέστερη: προστίθεται παρ. 5: παρότρυνση, υποκίνηση, ενθάρρυνση ή διευκόλυνση πράξεων διατάραξης της ακαδημαϊκής λειτουργίας ή βίας ή απειλής βίας σε βάρος μελών της πανεπιστημιακής κοινότητας, με φυλάκιση τουλάχιστον τριών μηνών και χρηματική ποινή, και τουλάχιστον έξι μηνών και χρηματική ποινή αν ακολούθησαν εγκλήματα εντός χώρων τριτοβάθμιας εκπαίδευσης ή κατά μελών της πανεπιστημιακής κοινότητας (νέο αδίκημα, επαχθέστερη ρύθμιση). Κατά γράμμα, η παραπομπή του άρθρου 21 παρ. 3 του ν. 5172/2025 στην «παρ. 5 του άρθρου 184» δείχνει από 5.8.2025 στη νέα παρ. 5· η εφαρμογή της ρύθμισης στην παρ. 2Α, που ίσως σκοπήθηκε, δεν καλύπτεται κατά γράμμα και είναι ερμηνευτικό ζήτημα. Ισχύουν επίσης, κατά το διάστημα αυτό, οι εξής ρυθμίσεις που δεν μεταβάλλουν το κείμενο: ν. 5172/2025 άρθρο 21: επιβαρυντική περίσταση υποτροπής και εφαρμογή του ελληνικού ποινικού δικαίου σε πράξεις στην αλλοδαπή (παρ. 2Α και, μετά τον ν. 5224/2025, και παρ. 5 του ΠΚ 184).
Φθορά έργων τέχνης και συλλεκτικών αντικειμένων
μορφή κατά ν. 5271/2026
Διατύπωση σε ισχύ από 30.1.2026 (ν. 5271/2026, ΦΕΚ Α΄ 11/30.1.2026) και δεν έχει τροποποιηθεί έως 8.10.2026. Διέπει πράξεις που τελέστηκαν από την ημερομηνία αυτή· για προγενέστερες πράξεις εφαρμόζεται η διατύπωση που ίσχυε κατά την τέλεση, εκτός αν η παρούσα είναι ηπιότερη (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ). Αν από την τέλεση της πράξης έως την αμετάκλητη εκδίκασή της ίσχυσαν διαδοχικές διατυπώσεις, το δικαστήριο εφαρμόζει τη συγκεκριμένα ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ)· αν νεότερος νόμος χαρακτήρισε την πράξη μη αξιόποινη, παύει η εκτέλεση της ποινής και των ποινικών επακολούθων (άρθρο 2 παρ. 2 ΠΚ). Προστίθεται νέο αδίκημα (φθορά έργων τέχνης και συλλεκτικών αντικειμένων που εκτίθενται ή φυλάσσονται σε κοινόχρηστους χώρους του Δημοσίου κ.λπ.), με φυλάκιση τουλάχιστον δύο ετών και χρηματική ποινή τουλάχιστον δύο χιλιάδων ευρώ. Για πράξεις πριν από την 30.1.2026 δεν υπήρχε το αδίκημα· ισχύει το άρθρο 378 (φθορά ξένης ιδιοκτησίας) κατά το άρθρο 2 ΠΚ.
Απόλυση υπό τον όρο της ανάκλησης
μορφή κατά ν. 5326/2026
[Διαχρονικό δίκαιο: Μορφή του άρθρου 105Β ΠΚ μετά τον ν. 5326/2026 (Α΄ 125/4.8.2026, άρθρο 84): παρ. 6 εδ. δ΄: για πολλαπλή ισόβια κάθειρξη, η πραγματική έκτιση ανεβαίνει από είκοσι πέντε σε τριάντα έτη. Ισχύει από 4.8.2026 (δημοσίευση, άρθρο 111 παρ. 1). Η αλλαγή είναι δυσμενέστερη για τον κατηγορούμενο: δεν εφαρμόζεται σε πράξεις που τελέστηκαν πριν από την έναρξη ισχύος της, για τις οποίες ισχύει η προηγούμενη μορφή (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ, άρθρο 7 παρ. 1 Συντάγματος). Δεν υπάρχει μεταβατική διάταξη στον ν. 5326/2026· η εφαρμογή σε πράξεις προγενέστερες της 4.8.2026 κρίνεται κατά το άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ και σε σχέση με τη φύση της διάταξης ως ρύθμισης της εκτέλεσης της ποινής (ερμηνευτικό ζήτημα). Η μορφή αυτή δεν έχει τροποποιηθεί έως 8.10.2026.]
Μαστροπεία
μορφή κατά ν. 5326/2026
Διατύπωση σε ισχύ από 4.8.2026 (ν. 5326/2026, ΦΕΚ Α΄ 125/4.8.2026) και δεν έχει τροποποιηθεί έως 8.10.2026. Διέπει πράξεις που τελέστηκαν από την ημερομηνία αυτή· για προγενέστερες πράξεις εφαρμόζεται η διατύπωση που ίσχυε κατά την τέλεση, εκτός αν η παρούσα είναι ηπιότερη (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ). Αν από την τέλεση της πράξης έως την αμετάκλητη εκδίκασή της ίσχυσαν διαδοχικές διατυπώσεις, το δικαστήριο εφαρμόζει τη συγκεκριμένα ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ)· αν νεότερος νόμος χαρακτήρισε την πράξη μη αξιόποινη, παύει η εκτέλεση της ποινής και των ποινικών επακολούθων (άρθρο 2 παρ. 2 ΠΚ). Η μεταβολή είναι δυσμενέστερη: στην παρ. 3 προστίθεται νέο δεύτερο εδάφιο με κάθειρξη έως οκτώ ετών και χρηματική ποινή όταν η πράξη τελείται από δύο ή περισσότερους ενωμένους για την τέλεση περισσότερων πράξεων και για τη διευκόλυνση ή συγκάλυψη χρησιμοποιείται νόμιμη οικονομική δραστηριότητα.
Παραβίαση μέτρων για την πρόληψη ασθενειών
μορφή κατά ν. 5336/2026
Διατύπωση σε ισχύ από 28.9.2026 (ν. 5336/2026, ΦΕΚ Α΄ 153/28.9.2026, άρθρο 49). Είναι η ισχύουσα διατύπωση. Διέπει πράξεις που τελέστηκαν από την ημερομηνία έναρξης ισχύος της· για πράξεις που τελέστηκαν πριν ή κατά τη διάρκεια άλλης διατύπωσης, εφαρμόζεται η ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο από την τέλεση ως την αμετάκλητη εκδίκαση (ΠΚ 2 παρ. 1). Σε σχέση με την προηγούμενη διατύπωση η μεταβολή είναι επαχθέστερη: προστίθενται κατώτατα όρια ποινής και σωρευτική ελάχιστη χρηματική ποινή σε όλες τις περιπτώσεις (παρ. 1: φυλάκιση τουλάχιστον ενός ή δύο ετών και χρηματική ποινή τουλάχιστον 1.500 ή 3.000 ευρώ· παρ. 2: ελάχιστες χρηματικές ποινές 5.000 και 10.000 ευρώ· παρ. 3: ελάχιστη χρηματική ποινή 20.000 ευρώ και υποχρεωτική αντί δυνητικής ισόβια κάθειρξη), και στην παρ. 4 αντικαθίσταται η εναλλακτική «χρηματική ποινή ή κοινωφελής εργασία» από φυλάκιση έως τριών ετών και χρηματική ποινή και η περ. β΄ από φυλάκιση τουλάχιστον έξι μηνών και χρηματική ποινή.
Βρείτε αποφάσεις που ερμηνεύουν τα άρθρα του ΠΚ σε δευτερόλεπτα
Αναζήτηση Νομολογίας