Νέος Οικοδομικός Κανονισμός (ΝΟΚ)Ν. 4067/2012

  • Άρθρα55
  • Τελευταία τροποποίησηΝ. 5356/2026
  • ΚατάστασηΣε ισχύ

Μην ψάχνετε σε 55 άρθρα. Ρωτήστε με απλά ελληνικά και λάβετε άμεσα απάντηση με παραπομπές.

Απάντηση σε δευτερόλεπτα · Με παραπομπές στα ακριβή άρθρα του κώδικα

Άρθρο 1

Τροποποίηση Ν. 5306/2026

Πεδίο Εφαρμογής

Κατά το άρθρο 48 του ν. 4067/2012 (Α΄ 79/9.4.2012), η ισχύς του νόμου αρχίζει τρεις (3) μήνες από την ψήφισή του, εκτός από τις διατάξεις των άρθρων 27 παρ. 4, 28 έως 33 και 36 έως 47, η ισχύς των οποίων αρχίζει από τη δημοσίευσή του στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως. Κατά την παρ. 2 του άρθρου 116 του ν. 4759/2020 (Α΄ 245/9.12.2020), οι τροποποιήσεις που επέρχονται με τις διατάξεις των άρθρων 99 έως 110 του ν. 4759/2020 στο παρόν άρθρο ισχύουν μόνο για προεγκρίσεις ή οικοδομικές άδειες που εκδίδονται για κατασκευές που πραγματοποιούνται και κτίρια που ανεγείρονται μετά την έναρξη ισχύος του ν. 4759/2020 (9.12.2020). Δεν επιτρέπεται η νομιμοποίηση αυθαίρετων κατασκευών ή αλλαγών χρήσης που υφίστανται κατά την έναρξη ισχύος του ν. 4759/2020 με εφαρμογή των διατάξεων αυτών. Με τα άρθρα 66 έως 71 του ν. 5197/2025 (Α΄ 76/16.5.2025): α) με το άρθρο 66 προστέθηκε παρ. 6 στο άρθρο 1 του ΝΟΚ, κατά την οποία τα κίνητρα και οι προσαυξήσεις του άρθρου 10, των περ. γ) και δ) της παρ. 8 του άρθρου 15 και των παρ. 1 και 2 του άρθρου 25 δύναται να εφαρμόζονται, εφόσον ενσωματώνονται στα Τοπικά και Ειδικά Πολεοδομικά Σχέδια, μέσω καθορισμού ζωνών κινήτρων· β) με το άρθρο 71 καταργήθηκαν, από την έναρξη ισχύος του νόμου και με την επιφύλαξη του άρθρου 68, η περ. ιδ) της παρ. 6 του άρθρου 11 και η περ. α) και το δεύτερο εδάφιο της περ. γ) της παρ. 2 του άρθρου 19· γ) οι οικοδομικές άδειες που εκδόθηκαν με χρήση των κινήτρων και προσαυξήσεων των άρθρων 66 και 71 του ν. 5197/2025 έως και την 11η Δεκεμβρίου 2024 και για τις οποίες δεν είχαν εκκινήσει οι οικοδομικές εργασίες έως την ημερομηνία αυτή υλοποιούνται μόνο αν προηγηθεί αναθεώρησή τους για την αφαίρεση των κινήτρων, με την επιφύλαξη του άρθρου 68 και της παρ. 2 του άρθρου 70· αν οι εργασίες είχαν εκκινήσει, δεν θίγεται η προ της αναθεώρησης χρήση κινήτρων και προσαυξήσεων και δεν επιτρέπεται η επέκταση της χρήσης των κινήτρων διά της αναθεώρησης, εκτός αν η επέκταση δύναται να προσμετρηθεί στα πολεοδομικά μεγέθη σύμφωνα με τις ισχύουσες, κατά τον χρόνο αναθεώρησης, διατάξεις (άρθρο 67)· δ) θεσπίζεται περιβαλλοντικό ισοδύναμο για οικοδομικές άδειες που ακυρώνονται με δικαστική απόφαση ή έχουν προσβληθεί με εκκρεμή αίτηση ακυρώσεως και για τις οποίες είχαν εκκινήσει εργασίες έως και την 11η Δεκεμβρίου 2024, καθώς και για άδειες που εκδόθηκαν έως την ημερομηνία αυτή και για τις οποίες είχε υποβληθεί αίτημα ένταξης σε πρόγραμμα του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας ή του Εταιρικού Συμφώνου Περιφερειακής Ανάπτυξης, υπό την προϋπόθεση έγκρισης του αιτήματος (άρθρο 68)· ε) τα άρθρα 66 έως 71 δεν εφαρμόζονται για ακίνητα για τα οποία εκδόθηκαν έως 16.5.2025 υπουργικές αποφάσεις ειδικών και εντοπισμένων ρυθμίσεων για την προστασία και ανάδειξη διατηρητέων κτιρίων και μνημείων, εφόσον έως την 11η Δεκεμβρίου 2024 είχαν εκδοθεί οι σχετικές γνωμοδοτήσεις του Κεντρικού Συμβουλίου Αρχιτεκτονικής (άρθρο 70 παρ. 2)· στ) με προεδρικό διάταγμα δύναται να εγκρίνεται η εφαρμογή των κινήτρων και προσαυξήσεων των άρθρων 66 και 71 αν έως την 11η Δεκεμβρίου 2024 έχουν ληφθεί υπόψη σε εγκεκριμένα Ειδικά Σχέδια Χωρικής Ανάπτυξης Δημοσίων Ακινήτων, Ειδικά Σχέδια Χωρικής Ανάπτυξης Στρατηγικών Επενδύσεων, Σχέδια Ολοκληρωμένης Ανάπτυξης, τροποποιηθέντα ρυμοτομικά σχέδια με άρση απαλλοτρίωσης ή προεδρικά διατάγματα καθορισμού χρήσεων γης, κατόπιν αιτήματος προς το ΚΕ.ΣΥ.ΠΟ.Θ.Α. με ειδική τεκμηρίωση (άρθρο 69 παρ. 2). Οι προθεσμίες της υποπερ. αα) και του δεύτερου εδαφίου της υποπερ. αβ) της περ. α) της παρ. 4 του άρθρου 68 και του τελευταίου εδαφίου της παρ. 2 του άρθρου 69 τροποποιήθηκαν με το άρθρο 56 του ν. 5215/2025 (Α΄ 116), το άρθρο 111 παρ. 4 και 5 του ν. 5243/2025 (Α΄ 187) και, ως προς την υποπερ. αα), το άρθρο 89 του ν. 5299/2026 (Α΄ 67/5.5.2026), και ισχύουν όπως στις παρ. 19 του άρθρου 224 και 17 του άρθρου 225 του Κώδικα Χωροταξίας - Πολεοδομίας: αίτηση επανέκδοσης της υποπερ. αα) έως και 31.12.2026· αιτήσεις προς τα Κεντρικά Συμβούλια της υποπερ. αβ) έως και 16.7.2025 και εξέταση αυτών έως 31.12.2025· αίτημα προς το ΚΕ.ΣΥ.ΠΟ.Θ.Α. της παρ. 2 του άρθρου 69 έως και 16.3.2026. Η έκδοση των προεδρικών διαταγμάτων και των υπουργικών αποφάσεων των άρθρων 69 και 70 δεν έχει επαληθευθεί από την παρούσα κωδικοποίηση. Ο Πίνακας του Παραρτήματος Α΄ του ν. 5306/2026 παραθέτει από το άρθρο 116 του ν. 4759/2020 μόνο την παρ. 1 (άρθρο 28 του ΝΟΚ, σελ. 3999 και 4043)· η παρ. 2, που περιορίζει τις τροποποιήσεις των άρθρων 99 έως 110 του ν. 4759/2020 σε προεγκρίσεις και οικοδομικές άδειες μετά την 9.12.2020 (βλ. το προηγούμενο σημείωμα), δεν περιλαμβάνεται στον Πίνακα και δεν καταργήθηκε με το άρθρο 477. Οι τροποποιημένες διατάξεις κωδικοποιήθηκαν στα άρθρα 196 (άρθρο 1), 197 (2), 199 (5), 204 (10), 205 (10Α), 206 (11), 207 (12), 208 (13), 209 (14), 210 (15), 211 (16), 212 (17), 213 (18) και 214 (19) του Κώδικα Χωροταξίας - Πολεοδομίας, στα οποία δεν εντοπίστηκε διάταξη που να επαναλαμβάνει τον περιορισμό. Αν η παρ. 2 του άρθρου 116 εξακολουθεί να εφαρμόζεται επί του κωδικοποιημένου κειμένου δεν κρίνεται από την παρούσα κωδικοποίηση. Οι διατάξεις των άρθρων 67 έως 70 του ν. 5197/2025, που αναφέρονται στο προηγούμενο σημείωμα του άρθρου, περιλαμβάνονται στον Πίνακα του Παραρτήματος Α΄ του ν. 5306/2026: οι παρ. 1 έως 3 του άρθρου 67 στο άρθρο 329 παρ. 14 έως 16, οι παρ. 1 έως 4 του άρθρου 68 στο άρθρο 224 παρ. 16 έως 19, οι παρ. 1 έως 5 του άρθρου 69 στο άρθρο 225 παρ. 16 έως 20 και οι παρ. 1 και 2 του άρθρου 70 στο άρθρο 224 παρ. 20 και 21 του Κώδικα Χωροταξίας - Πολεοδομίας (σελ. 3998-4000 και 4019).

(Καταργήθηκε με το άρθρο 477 του ν. 5306/2026 (Α΄ 88/8.6.2026)· κωδικοποιήθηκε στο άρθρο 196 του Κώδικα Χωροταξίας - Πολεοδομίας)

Άρθρο 2

Τροποποίηση Ν. 5306/2026

Ορισμοί

Κατά το άρθρο 48 του ν. 4067/2012 (Α΄ 79/9.4.2012), η ισχύς του νόμου αρχίζει τρεις (3) μήνες από την ψήφισή του, εκτός από τις διατάξεις των άρθρων 27 παρ. 4, 28 έως 33 και 36 έως 47, η ισχύς των οποίων αρχίζει από τη δημοσίευσή του στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως. Κατά την παρ. 2 του άρθρου 116 του ν. 4759/2020 (Α΄ 245/9.12.2020), οι τροποποιήσεις που επέρχονται με τις διατάξεις των άρθρων 99 έως 110 του ν. 4759/2020 στο παρόν άρθρο ισχύουν μόνο για προεγκρίσεις ή οικοδομικές άδειες που εκδίδονται για κατασκευές που πραγματοποιούνται και κτίρια που ανεγείρονται μετά την έναρξη ισχύος του ν. 4759/2020 (9.12.2020). Δεν επιτρέπεται η νομιμοποίηση αυθαίρετων κατασκευών ή αλλαγών χρήσης που υφίστανται κατά την έναρξη ισχύος του ν. 4759/2020 με εφαρμογή των διατάξεων αυτών. Ο Πίνακας του Παραρτήματος Α΄ του ν. 5306/2026 παραθέτει από το άρθρο 116 του ν. 4759/2020 μόνο την παρ. 1 (άρθρο 28 του ΝΟΚ, σελ. 3999 και 4043)· η παρ. 2, που περιορίζει τις τροποποιήσεις των άρθρων 99 έως 110 του ν. 4759/2020 σε προεγκρίσεις και οικοδομικές άδειες μετά την 9.12.2020 (βλ. το προηγούμενο σημείωμα), δεν περιλαμβάνεται στον Πίνακα και δεν καταργήθηκε με το άρθρο 477. Οι τροποποιημένες διατάξεις κωδικοποιήθηκαν στα άρθρα 196 (άρθρο 1), 197 (2), 199 (5), 204 (10), 205 (10Α), 206 (11), 207 (12), 208 (13), 209 (14), 210 (15), 211 (16), 212 (17), 213 (18) και 214 (19) του Κώδικα Χωροταξίας - Πολεοδομίας, στα οποία δεν εντοπίστηκε διάταξη που να επαναλαμβάνει τον περιορισμό. Αν η παρ. 2 του άρθρου 116 εξακολουθεί να εφαρμόζεται επί του κωδικοποιημένου κειμένου δεν κρίνεται από την παρούσα κωδικοποίηση. Στον Πίνακα του Παραρτήματος Α΄ του ν. 5306/2026 (σελ. 3985 και 3986) η παρ. 34 του άρθρου 2 αναγράφεται ως παρ. 33 και η παρ. 59 ως παρ. 37 του άρθρου 2 του ν. 4067/2012. Οι παρ. 34 και 59 κωδικοποιήθηκαν στο άρθρο 197 περ. 34 και 59 του Κώδικα Χωροταξίας - Πολεοδομίας.

(Καταργήθηκε με το άρθρο 477 του ν. 5306/2026 (Α΄ 88/8.6.2026)· κωδικοποιήθηκε στο άρθρο 197 (οι παρ. 1 έως 88 ως περ. 1 έως 88, οι παρ. 7α, 18α, 18β, 26α και 86α ως περ. 7Α, 18Α, 18Β, 26Α και 86Α...

Άρθρο 3

Τροποποίηση Ν. 5306/2026

Ορισμοί συντελεστών και μεγεθών

Κατά το άρθρο 48 του ν. 4067/2012 (Α΄ 79/9.4.2012), η ισχύς του νόμου αρχίζει τρεις (3) μήνες από την ψήφισή του, εκτός από τις διατάξεις των άρθρων 27 παρ. 4, 28 έως 33 και 36 έως 47, η ισχύς των οποίων αρχίζει από τη δημοσίευσή του στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως.

(Καταργήθηκε με το άρθρο 477 του ν. 5306/2026 (Α΄ 88/8.6.2026)· κωδικοποιήθηκε στο άρθρο 198 του Κώδικα Χωροταξίας - Πολεοδομίας)

Άρθρο 4

Τροποποίηση Ν. 4546/2018

Άδειες Δόμησης

Κατά το άρθρο 48 του ν. 4067/2012 (Α΄ 79/9.4.2012), η ισχύς του νόμου αρχίζει τρεις (3) μήνες από την ψήφισή του, εκτός από τις διατάξεις των άρθρων 27 παρ. 4, 28 έως 33 και 36 έως 47, η ισχύς των οποίων αρχίζει από τη δημοσίευσή του στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως. Με το άρθρο 51 του ν. 4495/2017 (Α΄ 167/3.11.2017), όπως αντικαταστάθηκε με την παρ. 26 του άρθρου 34 του ν. 4546/2018 (Α΄ 101/12.6.2018), καταργείται το παρόν άρθρο, εκτός από τις παραγράφους 2 και 4, οι οποίες καταργούνται μετά την έναρξη λειτουργίας των ηλεκτρονικών υπηρεσιών του άρθρου 33 του ν. 4495/2017. Οι παράγραφοι 2, 3 και 5 είχαν καταργηθεί με το αρχικό κείμενο του άρθρου 51 του ν. 4495/2017· μετά την αντικατάσταση του άρθρου 51 η παρ. 2 δεν περιλαμβάνεται στις καταργούμενες παραγράφους και αποδίδεται ως ισχύουσα, χωρίς το ν. 4546/2018 να ορίζει ρητά αναδρομική επαναφορά της. Η ΣτΕ Ολομ. 146/2025 (σκ. 12 και 14, δημοσίευση 24.1.2025) περιγράφει ως εφαρμοζόμενη στις άδειες του 2022 την αποκλειστικά ηλεκτρονική υποβολή, έλεγχο και έκδοση οικοδομικών αδειών μέσω ηλεκτρονικής πλατφόρμας (άρθρο 33 του ν. 4495/2017) και την αυτόματη ηλεκτρονική έκδοσή τους (άρθρο 38), κατά την ΥΑ ΥΠΕΝ/ΥΠΡΓ/48123/6983/2018 (Β΄ 3136), όπως τροποποιήθηκε με την ΥΠΕΝ/ΔΑΟΚΑ/47319/1946/2021 (Β΄ 2090). Αυτό καθιστά πιθανό ότι η προϋπόθεση κατάργησης των παρ. 2 και 4 έχει ήδη επέλθει· η ημερομηνία έναρξης λειτουργίας των ηλεκτρονικών υπηρεσιών δεν έχει επαληθευθεί· οι παρ. 2 και 4 καταργούνται από την έναρξη αυτή και παρατίθενται ως ισχύουσες έως ότου επαληθευθεί. Το άρθρο δεν περιλαμβάνεται στους Πίνακες των Παραρτημάτων Α΄ και Β΄ του ν. 5306/2026 (Κώδικας Χωροταξίας - Πολεοδομίας, Α΄ 88/8.6.2026) και δεν καταργήθηκε με το άρθρο 477 αυτού· ισχύει στο κείμενο που παρατίθεται. Από 8.6.2026 (έναρξη ισχύος του ν. 5306/2026 κατά το άρθρο δεύτερο) καταργήθηκαν και κωδικοποιήθηκαν τα άρθρα 1 έως 3, 5, 9 έως 26Α, 27Α, 32Α και 33 του ΝΟΚ, ενώ τα άρθρα 6 έως 8, 27, 28 και 31 καταργήθηκαν εν μέρει.

1. (Καταργήθηκε με το άρθρο 51 του ν. 4495/2017 (Α΄ 167/3.11.2017), όπως αντικαταστάθηκε με την παρ. 26 του άρθρου 34 του ν. 4546/2018 (Α΄ 101/12.6.2018).)
2. Έγκριση εργασιών μικρής κλίμακας,...

Άρθρο 5

Τροποποίηση Ν. 5306/2026

Χρήση κτιρίων

Κατά το άρθρο 48 του ν. 4067/2012 (Α΄ 79/9.4.2012), η ισχύς του νόμου αρχίζει τρεις (3) μήνες από την ψήφισή του, εκτός από τις διατάξεις των άρθρων 27 παρ. 4, 28 έως 33 και 36 έως 47, η ισχύς των οποίων αρχίζει από τη δημοσίευσή του στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως. Κατά την παρ. 2 του άρθρου 116 του ν. 4759/2020 (Α΄ 245/9.12.2020), οι τροποποιήσεις που επέρχονται με τις διατάξεις των άρθρων 99 έως 110 του ν. 4759/2020 στο παρόν άρθρο ισχύουν μόνο για προεγκρίσεις ή οικοδομικές άδειες που εκδίδονται για κατασκευές που πραγματοποιούνται και κτίρια που ανεγείρονται μετά την έναρξη ισχύος του ν. 4759/2020 (9.12.2020). Δεν επιτρέπεται η νομιμοποίηση αυθαίρετων κατασκευών ή αλλαγών χρήσης που υφίστανται κατά την έναρξη ισχύος του ν. 4759/2020 με εφαρμογή των διατάξεων αυτών. Ο Πίνακας του Παραρτήματος Α΄ του ν. 5306/2026 παραθέτει από το άρθρο 116 του ν. 4759/2020 μόνο την παρ. 1 (άρθρο 28 του ΝΟΚ, σελ. 3999 και 4043)· η παρ. 2, που περιορίζει τις τροποποιήσεις των άρθρων 99 έως 110 του ν. 4759/2020 σε προεγκρίσεις και οικοδομικές άδειες μετά την 9.12.2020 (βλ. το προηγούμενο σημείωμα), δεν περιλαμβάνεται στον Πίνακα και δεν καταργήθηκε με το άρθρο 477. Οι τροποποιημένες διατάξεις κωδικοποιήθηκαν στα άρθρα 196 (άρθρο 1), 197 (2), 199 (5), 204 (10), 205 (10Α), 206 (11), 207 (12), 208 (13), 209 (14), 210 (15), 211 (16), 212 (17), 213 (18) και 214 (19) του Κώδικα Χωροταξίας - Πολεοδομίας, στα οποία δεν εντοπίστηκε διάταξη που να επαναλαμβάνει τον περιορισμό. Αν η παρ. 2 του άρθρου 116 εξακολουθεί να εφαρμόζεται επί του κωδικοποιημένου κειμένου δεν κρίνεται από την παρούσα κωδικοποίηση.

(Καταργήθηκε με το άρθρο 477 του ν. 5306/2026 (Α΄ 88/8.6.2026)· κωδικοποιήθηκε στο άρθρο 199 του Κώδικα Χωροταξίας - Πολεοδομίας)

Άρθρο 6

Τροποποίηση Ν. 5306/2026

Προστασία Αρχιτεκτονικής και Φυσικής Κληρονομιάς

Κατά το άρθρο 48 του ν. 4067/2012 (Α΄ 79/9.4.2012), η ισχύς του νόμου αρχίζει τρεις (3) μήνες από την ψήφισή του, εκτός από τις διατάξεις των άρθρων 27 παρ. 4, 28 έως 33 και 36 έως 47, η ισχύς των οποίων αρχίζει από τη δημοσίευσή του στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως. Με την παρ. 10 του άρθρου 28 του ν. 4280/2014 (Α΄ 159/8.8.2014), σε ακίνητα εντός πυκνοδομημένων και αστικών περιοχών όπου τα κτίρια έχουν κατεδαφιστεί πριν την ισχύ του ν. 4067/2012, σύμφωνα με εκδοθέν πρωτόκολλο επικινδύνως ετοιμόρροπου οικοδομής, επιτρέπεται κατά παρέκκλιση του άρθρου 6 και της παρ. 1 του άρθρου 21 του ν. 4067/2012 και για χρονικό διάστημα όχι μεγαλύτερο των πέντε (5) ετών η λειτουργία υπαίθριων χρήσεων και η τοποθέτηση των απαιτούμενων προσωρινών κατασκευών της παρ. 74 του άρθρου 2 μέγιστου εμβαδού 15 τ.μ., με τους όρους της διάταξης. Με την παρ. 5 του άρθρου 14 του ν. 5271/2026 (Α΄ 11/30.1.2026), ειδικά για τους κινηματογράφους της περ. α΄ της παρ. 1 του άρθρου 14 (ακίνητα που έχουν χαρακτηριστεί μνημεία λόγω της ιδιαίτερης καλλιτεχνικής σημασίας τους), δύναται να καθορισθεί χρήση κινηματογράφου ή να χαρακτηριστεί ως διατηρητέα η χρήση κινηματογράφου, σύμφωνα με την περ. α΄ της παρ. 3 του παρόντος άρθρου και μετά από γνώμη της αρμόδιας υπηρεσίας του Υπουργείου Πολιτισμού, κατόπιν αιτήματος του ιδιοκτήτη ή του εγκατεστημένου μισθωτή, που συνοδεύεται από εισήγηση του αρμοδίου οργάνου του Υπουργείου Πολιτισμού αναφορικά με την ιδιαίτερη καλλιτεχνική σημασία του κινηματογράφου. Το πέμπτο εδάφιο της παρ. 2 (ο χαρακτηρισμός κατά την περ. β΄ χωρίς ειδικούς όρους, με απόφαση του κατά περίπτωση αρμόδιου Υπουργού) εξαιρείται ρητά της κωδικοποίησης στο άρθρο 200 παρ. 2 του Κώδικα Χωροταξίας - Πολεοδομίας (Παράρτημα Α΄, σελ. 3988) και δεν καταργήθηκε με το άρθρο 477 του ν. 5306/2026· η διατύπωσή του δεν εντοπίζεται στο άρθρο 200. Οι παρ. 1 και 3 έως 12 και τα λοιπά εδάφια της παρ. 2 καταργήθηκαν και κωδικοποιήθηκαν στο άρθρο 200.

1. (Καταργήθηκε με το άρθρο 477 του ν. 5306/2026 (Α΄ 88/8.6.2026)· κωδικοποιήθηκε στο άρθρο 200 παρ. 1 του Κώδικα Χωροταξίας - Πολεοδομίας.)
2. (Καταργήθηκε με το άρθρο 477 του ν. 5306/2026 (Α΄...

Άρθρο 7

Τροποποίηση Ν. 5306/2026

Αρτιότητα και οικοδομησιμότητα

Κατά το άρθρο 48 του ν. 4067/2012 (Α΄ 79/9.4.2012), η ισχύς του νόμου αρχίζει τρεις (3) μήνες από την ψήφισή του, εκτός από τις διατάξεις των άρθρων 27 παρ. 4, 28 έως 33 και 36 έως 47, η ισχύς των οποίων αρχίζει από τη δημοσίευσή του στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως. Το δεύτερο εδάφιο της περ. β) της παρ. 6 (μη απαίτηση κάτοψης κτιρίου 50,00 τ.μ. και πλευράς 5,00 μ. για οικόπεδα που δημιουργήθηκαν πριν από την ισχύ του ν. 1577/1985 και έχουν καθοριστεί μικρότερα όρια αρτιότητας) εξαιρείται της κωδικοποίησης στο άρθρο 201 παρ. 6 του Κώδικα Χωροταξίας - Πολεοδομίας (Παράρτημα Α΄, σελ. 3989) και δεν καταργήθηκε με το άρθρο 477 του ν. 5306/2026· η διατύπωσή του δεν εντοπίζεται στο άρθρο 201. Τα λοιπά εδάφια του άρθρου καταργήθηκαν και κωδικοποιήθηκαν στο άρθρο 201. Το άρθρο 149 παρ. 1 περ. α) του Κώδικα περιέχει διαφορετική ρύθμιση για το ίδιο θέμα: η εγγραφή κάτοψης 50 τ.μ. και πλευράς 5 μ. δεν απαιτείται σε οικόπεδα των οποίων η διαδικασία τακτοποίησης άρχισε πριν από τις 18.2.1986.

1. (Καταργήθηκε με το άρθρο 477 του ν. 5306/2026 (Α΄ 88/8.6.2026)· κωδικοποιήθηκε στο άρθρο 201 παρ. 1 του Κώδικα Χωροταξίας - Πολεοδομίας.)
2. (Καταργήθηκε με το άρθρο 477 του ν. 5306/2026 (Α΄...

Άρθρο 8

Τροποποίηση Ν. 5306/2026

Ειδικές περιπτώσεις

Κατά το άρθρο 48 του ν. 4067/2012 (Α΄ 79/9.4.2012), η ισχύς του νόμου αρχίζει τρεις (3) μήνες από την ψήφισή του, εκτός από τις διατάξεις των άρθρων 27 παρ. 4, 28 έως 33 και 36 έως 47, η ισχύς των οποίων αρχίζει από τη δημοσίευσή του στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως. Το τέταρτο εδάφιο της παρ. 4 (εφαρμογή του άρθρου 25 του ν. 1337/1983 σε αντίθετη περίπτωση) εξαιρείται της κωδικοποίησης στο άρθρο 202 παρ. 4 του Κώδικα Χωροταξίας - Πολεοδομίας (Παράρτημα Α΄, σελ. 3989) και δεν καταργήθηκε με το άρθρο 477 του ν. 5306/2026· η διατύπωσή του δεν εντοπίζεται στο άρθρο 202. Τα λοιπά εδάφια του άρθρου καταργήθηκαν και κωδικοποιήθηκαν στο άρθρο 202.

1. (Καταργήθηκε με το άρθρο 477 του ν. 5306/2026 (Α΄ 88/8.6.2026)· κωδικοποιήθηκε στο άρθρο 202 παρ. 1 του Κώδικα Χωροταξίας - Πολεοδομίας.)
2. (Καταργήθηκε με το άρθρο 477 του ν. 5306/2026 (Α΄...

Άρθρο 9

Τροποποίηση Ν. 5306/2026

Δουλείες σε ακίνητα

Κατά το άρθρο 48 του ν. 4067/2012 (Α΄ 79/9.4.2012), η ισχύς του νόμου αρχίζει τρεις (3) μήνες από την ψήφισή του, εκτός από τις διατάξεις των άρθρων 27 παρ. 4, 28 έως 33 και 36 έως 47, η ισχύς των οποίων αρχίζει από τη δημοσίευσή του στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως.

(Καταργήθηκε με το άρθρο 477 του ν. 5306/2026 (Α΄ 88/8.6.2026)· κωδικοποιήθηκε στο άρθρο 203 του Κώδικα Χωροταξίας - Πολεοδομίας)

Άρθρο 10

Τροποποίηση Ν. 5306/2026

Κίνητρα για την περιβαλλοντική αναβάθμιση και βελτίωση της ποιότητας ζωής σε πυκνοδομημένες και αστικές περιοχές

Κατά το άρθρο 48 του ν. 4067/2012 (Α΄ 79/9.4.2012), η ισχύς του νόμου αρχίζει τρεις (3) μήνες από την ψήφισή του, εκτός από τις διατάξεις των άρθρων 27 παρ. 4, 28 έως 33 και 36 έως 47, η ισχύς των οποίων αρχίζει από τη δημοσίευσή του στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως. Με την παρ. 43 του άρθρου 28 του ν. 4280/2014 (Α΄ 159/8.8.2014) το παρόν άρθρο εφαρμόζεται και στις περιπτώσεις οικοπέδων εντός σχεδίου πόλεως του Δήμου Θεσσαλονίκης, όπως αυτός καθορίζεται με τις διατάξεις του ν. 3852/2010 (Α΄ 87), ανεξαρτήτως των προϋποθέσεων της περίπτωσης β΄ της παραγράφου 1 και σύμφωνα με τα λοιπά οριζόμενα στο παρόν άρθρο. Κατά την παρ. 2 του άρθρου 116 του ν. 4759/2020 (Α΄ 245/9.12.2020), οι τροποποιήσεις που επέρχονται με τις διατάξεις των άρθρων 99 έως 110 του ν. 4759/2020 στο παρόν άρθρο ισχύουν μόνο για προεγκρίσεις ή οικοδομικές άδειες που εκδίδονται για κατασκευές που πραγματοποιούνται και κτίρια που ανεγείρονται μετά την έναρξη ισχύος του ν. 4759/2020 (9.12.2020). Δεν επιτρέπεται η νομιμοποίηση αυθαίρετων κατασκευών ή αλλαγών χρήσης που υφίστανται κατά την έναρξη ισχύος του ν. 4759/2020 με εφαρμογή των διατάξεων αυτών. Με την παρ. 1 του άρθρου 120 του ν. 5043/2023 (Α΄ 91/13.4.2023), στις περιοχές που διέπονται από ειδικά διατάγματα για τα διοικητικά όρια των περιοχών της περ. β΄ του άρθρου μόνου του από 20.7.1968 β.δ. (Δ΄ 132), όπως τα όρια των αντίστοιχων δημοτικών κοινοτήτων υφίστανται κατά την έναρξη ισχύος του ν. 5043/2023, δεν επιτρέπεται η υπέρβαση του ύψους και του συντελεστή δόμησης ούτε η απόκλιση από τους λοιπούς όρους δόμησης που ορίζονται με τα ειδικά διατάγματα, ακόμη και σε εφαρμογή πολεοδομικών κινήτρων, όπως της παρ. 1 του άρθρου 10, της παρ. 8 του άρθρου 15, της παρ. 2 του άρθρου 19 και της παρ. 1 του άρθρου 25 του παρόντος νόμου. Εκδίδονται με βάση τους όρους δόμησης που ίσχυαν έως την έναρξη ισχύος του ν. 5043/2023 οι οικοδομικές άδειες για τις οποίες έχει χορηγηθεί έως τη δημοσίευσή του ή η προέγκριση οικοδομικής άδειας κατά το άρθρο 35 του ν. 4495/2017 ή έγγραφη βεβαίωση των όρων δόμησης της Υπηρεσίας Δόμησης, κατά την περ. β΄ της παρ. 2 του άρθρου 38 του ν. 4495/2017. Η αναστολή που ακολουθεί έχει λήξει το αργότερο την 30.4.2025 (βλ. τα τελευταία εδάφια). Με το άρθρο 41 του ν. 5167/2024 (Α΄ 207/20.12.2024), από την έναρξη ισχύος του (20.12.2024) και έως τη δημοσίευση της απόφασης του Συμβουλίου της Επικρατείας, επί της οποίας εκδόθηκε η από 11 Δεκεμβρίου 2024 ανακοίνωση του Προέδρου αυτού κατ’ εφαρμογή της παρ. 8 του άρθρου 34 του π.δ. 18/1989, αναστέλλονται (παρ. 1): α) η έκδοση προεγκρίσεων και νέων οικοδομικών αδειών που κάνουν χρήση των κινήτρων: αα) προσαύξησης των όρων δόμησης του άρθρου 10, της παρ. 8 του άρθρου 15, της παρ. 2 του άρθρου 19 και του άρθρου 25, αβ) της μη προσμέτρησης στον συντελεστή δόμησης, δυνάμει της παρ. 6 του άρθρου 11, των εσωτερικών εξωστών (παταριών) και του χώρου κύριας χρήσης επιφάνειας τριάντα πέντε τετραγωνικών μέτρων (35 τ.μ.) στο δώμα της οικοδομής, καθώς και της εξομοίωσης της πισίνας με φυτεμένη επιφάνεια της παρ. 2 του άρθρου 19. Κατά την περ. β) της παρ. 1 αναστέλλονται και οι συνεδριάσεις των Συμβουλίων του ν. 4495/2017 για θέματα στις μελέτες των οποίων γίνεται χρήση των κινήτρων της περ. α). Οι οικοδομικές άδειες που έχουν εκδοθεί κατ’ εφαρμογή των κινήτρων δεν ανακαλούνται από τη Διοίκηση έως τη δημοσίευση της απόφασης του Συμβουλίου της Επικρατείας. Ανακλήσεις οικοδομικών αδειών από τη Διοίκηση, λόγω της χρήσης των κινήτρων αυτών, που έλαβαν χώρα από την 11η Δεκεμβρίου 2024 έως τη δημοσίευση του ν. 5167/2024, ανακαλούνται αυτοδικαίως (παρ. 2). Η απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας είναι η Ολομ. 146-149/2025, που δημοσιεύθηκε σε δημόσια συνεδρίαση της 24.1.2025. Κατά την παρ. 1 η αναστολή διαρκεί έως τη δημοσίευση αυτή, ενώ κατά την παρ. 3 το χρονικό διάστημα εφαρμογής δύναται να παραταθεί με απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας για διάστημα που δεν υπερβαίνει τον ένα (1) μήνα από τη δημοσίευση· με το άρθρο 44 παρ. 1 του ν. 5184/2025 το χρονικό διάστημα της παρ. 3 παρατάθηκε έως τις 30.4.2025 (βλ. το σημείωμα για τον ν. 5184/2025). Η διατύπωση δεν διευκρινίζει αν η παράταση αυτή συνεπάγεται αυτοτελώς παράταση της αναστολής ή προϋποθέτει υπουργική απόφαση· η έκδοση υπουργικής απόφασης παράτασης δεν έχει επαληθευθεί. Με τις αποφάσεις ΣτΕ Ολομ. 146, 147, 148 και 149/2025, που δημοσιεύθηκαν σε δημόσια συνεδρίαση της 24.1.2025 και επί των οποίων εκδόθηκε η ανακοίνωση της 11.12.2024 του άρθρου 41 του ν. 5167/2024, το Δικαστήριο έκρινε ότι το σύστημα κινήτρων των άρθρων 10 παρ. 1, 15 παρ. 8 περ. γ΄ και δ΄, 19 παρ. 2 και 25 του ΝΟΚ αντίκειται στο άρθρο 24 παρ. 1 και 2 του Συντάγματος· κατά πλειοψηφία, η αντίθεση οφείλεται όχι στο περιεχόμενο των διατάξεων αλλά στο ότι παρέχουν απευθείας στις υπηρεσίες δόμησης τη δυνατότητα έκδοσης οικοδομικών αδειών με ουσιώδη απόκλιση από τους όρους δόμησης του πολεοδομικού καθεστώτος κάθε περιοχής, χωρίς πολεοδομικό σχεδιασμό (146/2025, σκ. 33-34). Κατά τη σκ. 34 τα κίνητρα δύνανται να θεσπίζονται μέσω τοπικού πολεοδομικού σχεδιασμού, με ειδική επιστημονική μελέτη που καταρτίζεται στο πλαίσιο της διαδικασίας έγκρισης του σχεδιασμού και λαμβάνει υπόψη τη φυσιογνωμία, την οικιστική πυκνότητα και τη συνολική επιβάρυνση της περιοχής, υπό δικαστικό έλεγχο. Η μειοψηφία (ο Αντιπρόεδρος και επτά Σύμβουλοι, με τους οποίους ετάχθη και Πάρεδρος) έκρινε και αυτή τα κίνητρα αντισυνταγματικά, προεχόντως λόγω της επιδείνωσης του οικιστικού περιβάλλοντος και κατά παράβαση της αρχής της αναλογικότητας, χωρίς η αντισυνταγματικότητα να θεραπεύεται με πολεοδομικό σχεδιασμό (σκ. 35). Τα αποτελέσματα της αντισυνταγματικότητας δεν καταλαμβάνουν τις οικοδομικές άδειες των οποίων η υλοποίηση (εργασίες εκσκαφής) είχε αποδεδειγμένα αρχίσει έως και την 11.12.2024, ημερομηνία ανακοίνωσης του περιεχομένου της απόφασης κατά το άρθρο 34 παρ. 8 του π.δ. 18/1989· η αυτόματη ηλεκτρονική έκδοση της άδειας και η λήψη αριθμού άδειας δεν αρκούν ως απόδειξη έναρξης· ο χρόνος των εργασιών εκσκαφής αποδεικνύεται με κάθε πρόσφορο τρόπο, ιδίως με τη γνωστοποίηση της έναρξής τους σε οποιαδήποτε διοικητική αρχή ή με την ηλεκτρονική υποβολή Αναλυτικής Περιοδικής Δήλωσης (ΑΠΔ) στη βάση δεδομένων του ΕΦΚΑ, εφόσον η γνωστοποίηση ή η υποβολή έλαβε χώρα έως και την 11.12.2024 (146/2025, σκ. 49, με μειοψηφούσες απόψεις). Αιτήσεις ακυρώσεως που ασκούνται μετά την 11.12.2024 κατά αδειών των οποίων η υλοποίηση είχε αρχίσει πριν από αυτήν δεν γίνονται δεκτές για λόγους αντισυνταγματικότητας των διατάξεων, χωρίς να κωλύονται άλλοι λόγοι ακυρότητας (σκ. 50, με μειοψηφία δύο Αντιπροέδρων και εννέα Συμβούλων, προς την οποία ετάχθη και Πάρεδρος, κατά την οποία ο αποκλεισμός του λόγου αναιρεί το δικαίωμα δικαστικής προστασίας των άρθρων 20 παρ. 1 και 95 του Συντάγματος)· ο περιορισμός δεν καταλαμβάνει εκκρεμείς δίκες επί αιτήσεων που ασκήθηκαν παραδεκτώς έως την 11.12.2024 (σκ. 51). Την ίδια ημερομηνία ορίζουν οι 147, 148 και 149/2025. Το σημείωμα ενημερώνει και δεν μεταβάλλει το κείμενο. Με την παρ. 1 του άρθρου 44 του ν. 5184/2025 (Α΄ 34/6.3.2025), το χρονικό διάστημα της παρ. 3 του άρθρου 41 του ν. 5167/2024 (Α΄ 207), περί μεταβατικών διατάξεων για τον Νέο Οικοδομικό Κανονισμό, παρατείνεται έως τις 30.4.2025. Η παράταση έληξε το αργότερο την 30.4.2025· δεν εντοπίστηκε διάταξη που την παρατείνει περαιτέρω, και ο ν. 5197/2025 (Α΄ 76/16.5.2025) ρύθμισε εκ νέου τα κίνητρα (άρθρα 66 και 71) χωρίς να παραπέμπει στο άρθρο 41 του ν. 5167/2024. Η έκδοση τυχόν υπουργικής απόφασης παράτασης δεν έχει επαληθευθεί. Με τα άρθρα 66 έως 71 του ν. 5197/2025 (Α΄ 76/16.5.2025): α) με το άρθρο 66 προστέθηκε παρ. 6 στο άρθρο 1 του ΝΟΚ, κατά την οποία τα κίνητρα και οι προσαυξήσεις του άρθρου 10, των περ. γ) και δ) της παρ. 8 του άρθρου 15 και των παρ. 1 και 2 του άρθρου 25 δύναται να εφαρμόζονται, εφόσον ενσωματώνονται στα Τοπικά και Ειδικά Πολεοδομικά Σχέδια, μέσω καθορισμού ζωνών κινήτρων· β) με το άρθρο 71 καταργήθηκαν, από την έναρξη ισχύος του νόμου και με την επιφύλαξη του άρθρου 68, η περ. ιδ) της παρ. 6 του άρθρου 11 και η περ. α) και το δεύτερο εδάφιο της περ. γ) της παρ. 2 του άρθρου 19· γ) οι οικοδομικές άδειες που εκδόθηκαν με χρήση των κινήτρων και προσαυξήσεων των άρθρων 66 και 71 του ν. 5197/2025 έως και την 11η Δεκεμβρίου 2024 και για τις οποίες δεν είχαν εκκινήσει οι οικοδομικές εργασίες έως την ημερομηνία αυτή υλοποιούνται μόνο αν προηγηθεί αναθεώρησή τους για την αφαίρεση των κινήτρων, με την επιφύλαξη του άρθρου 68 και της παρ. 2 του άρθρου 70· αν οι εργασίες είχαν εκκινήσει, δεν θίγεται η προ της αναθεώρησης χρήση κινήτρων και προσαυξήσεων και δεν επιτρέπεται η επέκταση της χρήσης των κινήτρων διά της αναθεώρησης, εκτός αν η επέκταση δύναται να προσμετρηθεί στα πολεοδομικά μεγέθη σύμφωνα με τις ισχύουσες, κατά τον χρόνο αναθεώρησης, διατάξεις (άρθρο 67)· δ) θεσπίζεται περιβαλλοντικό ισοδύναμο για οικοδομικές άδειες που ακυρώνονται με δικαστική απόφαση ή έχουν προσβληθεί με εκκρεμή αίτηση ακυρώσεως και για τις οποίες είχαν εκκινήσει εργασίες έως και την 11η Δεκεμβρίου 2024, καθώς και για άδειες που εκδόθηκαν έως την ημερομηνία αυτή και για τις οποίες είχε υποβληθεί αίτημα ένταξης σε πρόγραμμα του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας ή του Εταιρικού Συμφώνου Περιφερειακής Ανάπτυξης, υπό την προϋπόθεση έγκρισης του αιτήματος (άρθρο 68)· ε) τα άρθρα 66 έως 71 δεν εφαρμόζονται για ακίνητα για τα οποία εκδόθηκαν έως 16.5.2025 υπουργικές αποφάσεις ειδικών και εντοπισμένων ρυθμίσεων για την προστασία και ανάδειξη διατηρητέων κτιρίων και μνημείων, εφόσον έως την 11η Δεκεμβρίου 2024 είχαν εκδοθεί οι σχετικές γνωμοδοτήσεις του Κεντρικού Συμβουλίου Αρχιτεκτονικής (άρθρο 70 παρ. 2)· στ) με προεδρικό διάταγμα δύναται να εγκρίνεται η εφαρμογή των κινήτρων και προσαυξήσεων των άρθρων 66 και 71 αν έως την 11η Δεκεμβρίου 2024 έχουν ληφθεί υπόψη σε εγκεκριμένα Ειδικά Σχέδια Χωρικής Ανάπτυξης Δημοσίων Ακινήτων, Ειδικά Σχέδια Χωρικής Ανάπτυξης Στρατηγικών Επενδύσεων, Σχέδια Ολοκληρωμένης Ανάπτυξης, τροποποιηθέντα ρυμοτομικά σχέδια με άρση απαλλοτρίωσης ή προεδρικά διατάγματα καθορισμού χρήσεων γης, κατόπιν αιτήματος προς το ΚΕ.ΣΥ.ΠΟ.Θ.Α. με ειδική τεκμηρίωση (άρθρο 69 παρ. 2). Οι προθεσμίες της υποπερ. αα) και του δεύτερου εδαφίου της υποπερ. αβ) της περ. α) της παρ. 4 του άρθρου 68 και του τελευταίου εδαφίου της παρ. 2 του άρθρου 69 τροποποιήθηκαν με το άρθρο 56 του ν. 5215/2025 (Α΄ 116), το άρθρο 111 παρ. 4 και 5 του ν. 5243/2025 (Α΄ 187) και, ως προς την υποπερ. αα), το άρθρο 89 του ν. 5299/2026 (Α΄ 67/5.5.2026), και ισχύουν όπως στις παρ. 19 του άρθρου 224 και 17 του άρθρου 225 του Κώδικα Χωροταξίας - Πολεοδομίας: αίτηση επανέκδοσης της υποπερ. αα) έως και 31.12.2026· αιτήσεις προς τα Κεντρικά Συμβούλια της υποπερ. αβ) έως και 16.7.2025 και εξέταση αυτών έως 31.12.2025· αίτημα προς το ΚΕ.ΣΥ.ΠΟ.Θ.Α. της παρ. 2 του άρθρου 69 έως και 16.3.2026. Η έκδοση των προεδρικών διαταγμάτων και των υπουργικών αποφάσεων των άρθρων 69 και 70 δεν έχει επαληθευθεί από την παρούσα κωδικοποίηση. Ο Πίνακας του Παραρτήματος Α΄ του ν. 5306/2026 παραθέτει από το άρθρο 116 του ν. 4759/2020 μόνο την παρ. 1 (άρθρο 28 του ΝΟΚ, σελ. 3999 και 4043)· η παρ. 2, που περιορίζει τις τροποποιήσεις των άρθρων 99 έως 110 του ν. 4759/2020 σε προεγκρίσεις και οικοδομικές άδειες μετά την 9.12.2020 (βλ. το προηγούμενο σημείωμα), δεν περιλαμβάνεται στον Πίνακα και δεν καταργήθηκε με το άρθρο 477. Οι τροποποιημένες διατάξεις κωδικοποιήθηκαν στα άρθρα 196 (άρθρο 1), 197 (2), 199 (5), 204 (10), 205 (10Α), 206 (11), 207 (12), 208 (13), 209 (14), 210 (15), 211 (16), 212 (17), 213 (18) και 214 (19) του Κώδικα Χωροταξίας - Πολεοδομίας, στα οποία δεν εντοπίστηκε διάταξη που να επαναλαμβάνει τον περιορισμό. Αν η παρ. 2 του άρθρου 116 εξακολουθεί να εφαρμόζεται επί του κωδικοποιημένου κειμένου δεν κρίνεται από την παρούσα κωδικοποίηση. Οι διατάξεις του άρθρου 41 του ν. 5167/2024 και του άρθρου 44 του ν. 5184/2025, στις οποίες αναφέρονται τα προηγούμενα σημειώματα του άρθρου, δεν περιλαμβάνονται στους Πίνακες των Παραρτημάτων Α΄ και Β΄ του ν. 5306/2026. Το κείμενο του παρόντος άρθρου κωδικοποιήθηκε στα άρθρα 204 (άρθρο 10), 206 (11), 210 (15), 214 (19) και 222 (25) του Κώδικα Χωροταξίας - Πολεοδομίας. Οι δύο διατάξεις είχαν λήξει πριν από την κωδικοποίηση (βλ. τα προηγούμενα σημειώματα). Η παρ. 1 του άρθρου 120 του ν. 5043/2023, στην οποία αναφέρεται το προηγούμενο σημείωμα του άρθρου (αποκλεισμός πολεοδομικών κινήτρων σε ειδικότερες περιοχές), δεν περιλαμβάνεται στους Πίνακες των Παραρτημάτων Α΄ και Β΄ του ν. 5306/2026. Οι παραπεμπόμενες διατάξεις κωδικοποιήθηκαν ως εξής: παρ. 1 του άρθρου 10 στο άρθρο 204 παρ. 1, παρ. 8 του άρθρου 15 στο άρθρο 210 παρ. 8, παρ. 2 του άρθρου 19 στο άρθρο 214 παρ. 2 και παρ. 1 του άρθρου 25 στο άρθρο 222 παρ. 1 του Κώδικα Χωροταξίας - Πολεοδομίας. Οι διατάξεις των άρθρων 67 έως 70 του ν. 5197/2025, που αναφέρονται στο προηγούμενο σημείωμα του άρθρου, περιλαμβάνονται στον Πίνακα του Παραρτήματος Α΄ του ν. 5306/2026: οι παρ. 1 έως 3 του άρθρου 67 στο άρθρο 329 παρ. 14 έως 16, οι παρ. 1 έως 4 του άρθρου 68 στο άρθρο 224 παρ. 16 έως 19, οι παρ. 1 έως 5 του άρθρου 69 στο άρθρο 225 παρ. 16 έως 20 και οι παρ. 1 και 2 του άρθρου 70 στο άρθρο 224 παρ. 20 και 21 του Κώδικα Χωροταξίας - Πολεοδομίας (σελ. 3998-4000 και 4019).

(Καταργήθηκε με το άρθρο 477 του ν. 5306/2026 (Α΄ 88/8.6.2026)· κωδικοποιήθηκε στο άρθρο 204 του Κώδικα Χωροταξίας - Πολεοδομίας)

Άρθρο 10Α

Τροποποίηση Ν. 5306/2026

Κίνητρα για την περιβαλλοντική αναβάθμιση και βελτίωση της ποιότητας ζωής με απομείωση καθ’ ύψος υφιστάμενων κτιρίων

Κατά την παρ. 2 του άρθρου 116 του ν. 4759/2020 (Α΄ 245/9.12.2020), οι τροποποιήσεις που επέρχονται με τις διατάξεις των άρθρων 99 έως 110 του ν. 4759/2020 στο παρόν άρθρο ισχύουν μόνο για προεγκρίσεις ή οικοδομικές άδειες που εκδίδονται για κατασκευές που πραγματοποιούνται και κτίρια που ανεγείρονται μετά την έναρξη ισχύος του ν. 4759/2020 (9.12.2020). Δεν επιτρέπεται η νομιμοποίηση αυθαίρετων κατασκευών ή αλλαγών χρήσης που υφίστανται κατά την έναρξη ισχύος του ν. 4759/2020 με εφαρμογή των διατάξεων αυτών. Ο Πίνακας του Παραρτήματος Α΄ του ν. 5306/2026 παραθέτει από το άρθρο 116 του ν. 4759/2020 μόνο την παρ. 1 (άρθρο 28 του ΝΟΚ, σελ. 3999 και 4043)· η παρ. 2, που περιορίζει τις τροποποιήσεις των άρθρων 99 έως 110 του ν. 4759/2020 σε προεγκρίσεις και οικοδομικές άδειες μετά την 9.12.2020 (βλ. το προηγούμενο σημείωμα), δεν περιλαμβάνεται στον Πίνακα και δεν καταργήθηκε με το άρθρο 477. Οι τροποποιημένες διατάξεις κωδικοποιήθηκαν στα άρθρα 196 (άρθρο 1), 197 (2), 199 (5), 204 (10), 205 (10Α), 206 (11), 207 (12), 208 (13), 209 (14), 210 (15), 211 (16), 212 (17), 213 (18) και 214 (19) του Κώδικα Χωροταξίας - Πολεοδομίας, στα οποία δεν εντοπίστηκε διάταξη που να επαναλαμβάνει τον περιορισμό. Αν η παρ. 2 του άρθρου 116 εξακολουθεί να εφαρμόζεται επί του κωδικοποιημένου κειμένου δεν κρίνεται από την παρούσα κωδικοποίηση.

(Καταργήθηκε με το άρθρο 477 του ν. 5306/2026 (Α΄ 88/8.6.2026)· κωδικοποιήθηκε στο άρθρο 205 του Κώδικα Χωροταξίας - Πολεοδομίας)

Άρθρο 11

Τροποποίηση Ν. 5306/2026

Συντελεστής δόμησης

Κατά το άρθρο 48 του ν. 4067/2012 (Α΄ 79/9.4.2012), η ισχύς του νόμου αρχίζει τρεις (3) μήνες από την ψήφισή του, εκτός από τις διατάξεις των άρθρων 27 παρ. 4, 28 έως 33 και 36 έως 47, η ισχύς των οποίων αρχίζει από τη δημοσίευσή του στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως. Κατά την παρ. 2 του άρθρου 116 του ν. 4759/2020 (Α΄ 245/9.12.2020), οι τροποποιήσεις που επέρχονται με τις διατάξεις των άρθρων 99 έως 110 του ν. 4759/2020 στο παρόν άρθρο ισχύουν μόνο για προεγκρίσεις ή οικοδομικές άδειες που εκδίδονται για κατασκευές που πραγματοποιούνται και κτίρια που ανεγείρονται μετά την έναρξη ισχύος του ν. 4759/2020 (9.12.2020). Δεν επιτρέπεται η νομιμοποίηση αυθαίρετων κατασκευών ή αλλαγών χρήσης που υφίστανται κατά την έναρξη ισχύος του ν. 4759/2020 με εφαρμογή των διατάξεων αυτών. Η αναστολή που ακολουθεί έχει λήξει το αργότερο την 30.4.2025 (βλ. τα τελευταία εδάφια). Με το άρθρο 41 του ν. 5167/2024 (Α΄ 207/20.12.2024), από την έναρξη ισχύος του (20.12.2024) και έως τη δημοσίευση της απόφασης του Συμβουλίου της Επικρατείας, επί της οποίας εκδόθηκε η από 11 Δεκεμβρίου 2024 ανακοίνωση του Προέδρου αυτού κατ’ εφαρμογή της παρ. 8 του άρθρου 34 του π.δ. 18/1989, αναστέλλονται (παρ. 1): α) η έκδοση προεγκρίσεων και νέων οικοδομικών αδειών που κάνουν χρήση των κινήτρων: αα) προσαύξησης των όρων δόμησης του άρθρου 10, της παρ. 8 του άρθρου 15, της παρ. 2 του άρθρου 19 και του άρθρου 25, αβ) της μη προσμέτρησης στον συντελεστή δόμησης, δυνάμει της παρ. 6 του άρθρου 11, των εσωτερικών εξωστών (παταριών) και του χώρου κύριας χρήσης επιφάνειας τριάντα πέντε τετραγωνικών μέτρων (35 τ.μ.) στο δώμα της οικοδομής, καθώς και της εξομοίωσης της πισίνας με φυτεμένη επιφάνεια της παρ. 2 του άρθρου 19. Κατά την περ. β) της παρ. 1 αναστέλλονται και οι συνεδριάσεις των Συμβουλίων του ν. 4495/2017 για θέματα στις μελέτες των οποίων γίνεται χρήση των κινήτρων της περ. α). Οι οικοδομικές άδειες που έχουν εκδοθεί κατ’ εφαρμογή των κινήτρων δεν ανακαλούνται από τη Διοίκηση έως τη δημοσίευση της απόφασης του Συμβουλίου της Επικρατείας. Ανακλήσεις οικοδομικών αδειών από τη Διοίκηση, λόγω της χρήσης των κινήτρων αυτών, που έλαβαν χώρα από την 11η Δεκεμβρίου 2024 έως τη δημοσίευση του ν. 5167/2024, ανακαλούνται αυτοδικαίως (παρ. 2). Η απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας είναι η Ολομ. 146-149/2025, που δημοσιεύθηκε σε δημόσια συνεδρίαση της 24.1.2025. Κατά την παρ. 1 η αναστολή διαρκεί έως τη δημοσίευση αυτή, ενώ κατά την παρ. 3 το χρονικό διάστημα εφαρμογής δύναται να παραταθεί με απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας για διάστημα που δεν υπερβαίνει τον ένα (1) μήνα από τη δημοσίευση· με το άρθρο 44 παρ. 1 του ν. 5184/2025 το χρονικό διάστημα της παρ. 3 παρατάθηκε έως τις 30.4.2025 (βλ. το σημείωμα για τον ν. 5184/2025). Η διατύπωση δεν διευκρινίζει αν η παράταση αυτή συνεπάγεται αυτοτελώς παράταση της αναστολής ή προϋποθέτει υπουργική απόφαση· η έκδοση υπουργικής απόφασης παράτασης δεν έχει επαληθευθεί. Με τις αποφάσεις ΣτΕ Ολομ. 146, 147, 148 και 149/2025, που δημοσιεύθηκαν σε δημόσια συνεδρίαση της 24.1.2025 και επί των οποίων εκδόθηκε η ανακοίνωση της 11.12.2024 του άρθρου 41 του ν. 5167/2024, το Δικαστήριο έκρινε ότι το σύστημα κινήτρων των άρθρων 10 παρ. 1, 15 παρ. 8 περ. γ΄ και δ΄, 19 παρ. 2 και 25 του ΝΟΚ αντίκειται στο άρθρο 24 παρ. 1 και 2 του Συντάγματος· κατά πλειοψηφία, η αντίθεση οφείλεται όχι στο περιεχόμενο των διατάξεων αλλά στο ότι παρέχουν απευθείας στις υπηρεσίες δόμησης τη δυνατότητα έκδοσης οικοδομικών αδειών με ουσιώδη απόκλιση από τους όρους δόμησης του πολεοδομικού καθεστώτος κάθε περιοχής, χωρίς πολεοδομικό σχεδιασμό (146/2025, σκ. 33-34). Κατά τη σκ. 34 τα κίνητρα δύνανται να θεσπίζονται μέσω τοπικού πολεοδομικού σχεδιασμού, με ειδική επιστημονική μελέτη που καταρτίζεται στο πλαίσιο της διαδικασίας έγκρισης του σχεδιασμού και λαμβάνει υπόψη τη φυσιογνωμία, την οικιστική πυκνότητα και τη συνολική επιβάρυνση της περιοχής, υπό δικαστικό έλεγχο. Η μειοψηφία (ο Αντιπρόεδρος και επτά Σύμβουλοι, με τους οποίους ετάχθη και Πάρεδρος) έκρινε και αυτή τα κίνητρα αντισυνταγματικά, προεχόντως λόγω της επιδείνωσης του οικιστικού περιβάλλοντος και κατά παράβαση της αρχής της αναλογικότητας, χωρίς η αντισυνταγματικότητα να θεραπεύεται με πολεοδομικό σχεδιασμό (σκ. 35). Τα αποτελέσματα της αντισυνταγματικότητας δεν καταλαμβάνουν τις οικοδομικές άδειες των οποίων η υλοποίηση (εργασίες εκσκαφής) είχε αποδεδειγμένα αρχίσει έως και την 11.12.2024, ημερομηνία ανακοίνωσης του περιεχομένου της απόφασης κατά το άρθρο 34 παρ. 8 του π.δ. 18/1989· η αυτόματη ηλεκτρονική έκδοση της άδειας και η λήψη αριθμού άδειας δεν αρκούν ως απόδειξη έναρξης· ο χρόνος των εργασιών εκσκαφής αποδεικνύεται με κάθε πρόσφορο τρόπο, ιδίως με τη γνωστοποίηση της έναρξής τους σε οποιαδήποτε διοικητική αρχή ή με την ηλεκτρονική υποβολή Αναλυτικής Περιοδικής Δήλωσης (ΑΠΔ) στη βάση δεδομένων του ΕΦΚΑ, εφόσον η γνωστοποίηση ή η υποβολή έλαβε χώρα έως και την 11.12.2024 (146/2025, σκ. 49, με μειοψηφούσες απόψεις). Αιτήσεις ακυρώσεως που ασκούνται μετά την 11.12.2024 κατά αδειών των οποίων η υλοποίηση είχε αρχίσει πριν από αυτήν δεν γίνονται δεκτές για λόγους αντισυνταγματικότητας των διατάξεων, χωρίς να κωλύονται άλλοι λόγοι ακυρότητας (σκ. 50, με μειοψηφία δύο Αντιπροέδρων και εννέα Συμβούλων, προς την οποία ετάχθη και Πάρεδρος, κατά την οποία ο αποκλεισμός του λόγου αναιρεί το δικαίωμα δικαστικής προστασίας των άρθρων 20 παρ. 1 και 95 του Συντάγματος)· ο περιορισμός δεν καταλαμβάνει εκκρεμείς δίκες επί αιτήσεων που ασκήθηκαν παραδεκτώς έως την 11.12.2024 (σκ. 51). Την ίδια ημερομηνία ορίζουν οι 147, 148 και 149/2025. Το σημείωμα ενημερώνει και δεν μεταβάλλει το κείμενο. Κατά την ΣτΕ Ολομ. 146/2025 (σκ. 41-46), η μη προσμέτρηση στον συντελεστή δόμησης των κλιμακοστασίων, φρεάτων ανελκυστήρων και διαδρόμων κοινής χρήσης (άρθρο 11 παρ. 6 περ. δ΄) και των ερκέρ δεν αντίκειται στο άρθρο 24 του Συντάγματος, ενώ η μη προσμέτρηση των παταριών (περ. ιδ΄, σκ. 45) και του κτίσματος έως 35 τ.μ. στο δώμα (περ. ιστ΄ κατά το μέρος που αφορά το κτίσμα αυτό, σκ. 46) δεν δικαιολογείται από πολεοδομικούς λόγους και τέθηκε κατά παράβαση του άρθρου 24· δεν δικαιολογείται επίσης η εξομοίωση της πισίνας με φυτεμένο χώρο της παρ. 2 του άρθρου 19 (σκ. 46). Οι κρίσεις ελήφθησαν με μειοψηφίες. Η επέκταση του χρονικού περιορισμού των σκ. 47-51 και στις κρίσεις αυτές προκύπτει από το διατακτικό («Καθορίζει σύμφωνα με το σκεπτικό τον χρόνο έναρξης των αποτελεσμάτων της κρίσης των διατάξεων του Νέου Οικοδομικού Κανονισμού (ν. 4067/2012) ως αντίθετων προς το Σύνταγμα») και όχι ρητά από τις σκ. 41-46· η περ. ιδ΄ της παρ. 6 του άρθρου 11 και η περ. α) και το δεύτερο εδάφιο της περ. γ) της παρ. 2 του άρθρου 19 καταργήθηκαν με το άρθρο 71 του ν. 5197/2025. Με την παρ. 1 του άρθρου 44 του ν. 5184/2025 (Α΄ 34/6.3.2025), το χρονικό διάστημα της παρ. 3 του άρθρου 41 του ν. 5167/2024 (Α΄ 207), περί μεταβατικών διατάξεων για τον Νέο Οικοδομικό Κανονισμό, παρατείνεται έως τις 30.4.2025. Η παράταση έληξε το αργότερο την 30.4.2025· δεν εντοπίστηκε διάταξη που την παρατείνει περαιτέρω, και ο ν. 5197/2025 (Α΄ 76/16.5.2025) ρύθμισε εκ νέου τα κίνητρα (άρθρα 66 και 71) χωρίς να παραπέμπει στο άρθρο 41 του ν. 5167/2024. Η έκδοση τυχόν υπουργικής απόφασης παράτασης δεν έχει επαληθευθεί. Με τα άρθρα 66 έως 71 του ν. 5197/2025 (Α΄ 76/16.5.2025): α) με το άρθρο 66 προστέθηκε παρ. 6 στο άρθρο 1 του ΝΟΚ, κατά την οποία τα κίνητρα και οι προσαυξήσεις του άρθρου 10, των περ. γ) και δ) της παρ. 8 του άρθρου 15 και των παρ. 1 και 2 του άρθρου 25 δύναται να εφαρμόζονται, εφόσον ενσωματώνονται στα Τοπικά και Ειδικά Πολεοδομικά Σχέδια, μέσω καθορισμού ζωνών κινήτρων· β) με το άρθρο 71 καταργήθηκαν, από την έναρξη ισχύος του νόμου και με την επιφύλαξη του άρθρου 68, η περ. ιδ) της παρ. 6 του άρθρου 11 και η περ. α) και το δεύτερο εδάφιο της περ. γ) της παρ. 2 του άρθρου 19· γ) οι οικοδομικές άδειες που εκδόθηκαν με χρήση των κινήτρων και προσαυξήσεων των άρθρων 66 και 71 του ν. 5197/2025 έως και την 11η Δεκεμβρίου 2024 και για τις οποίες δεν είχαν εκκινήσει οι οικοδομικές εργασίες έως την ημερομηνία αυτή υλοποιούνται μόνο αν προηγηθεί αναθεώρησή τους για την αφαίρεση των κινήτρων, με την επιφύλαξη του άρθρου 68 και της παρ. 2 του άρθρου 70· αν οι εργασίες είχαν εκκινήσει, δεν θίγεται η προ της αναθεώρησης χρήση κινήτρων και προσαυξήσεων και δεν επιτρέπεται η επέκταση της χρήσης των κινήτρων διά της αναθεώρησης, εκτός αν η επέκταση δύναται να προσμετρηθεί στα πολεοδομικά μεγέθη σύμφωνα με τις ισχύουσες, κατά τον χρόνο αναθεώρησης, διατάξεις (άρθρο 67)· δ) θεσπίζεται περιβαλλοντικό ισοδύναμο για οικοδομικές άδειες που ακυρώνονται με δικαστική απόφαση ή έχουν προσβληθεί με εκκρεμή αίτηση ακυρώσεως και για τις οποίες είχαν εκκινήσει εργασίες έως και την 11η Δεκεμβρίου 2024, καθώς και για άδειες που εκδόθηκαν έως την ημερομηνία αυτή και για τις οποίες είχε υποβληθεί αίτημα ένταξης σε πρόγραμμα του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας ή του Εταιρικού Συμφώνου Περιφερειακής Ανάπτυξης, υπό την προϋπόθεση έγκρισης του αιτήματος (άρθρο 68)· ε) τα άρθρα 66 έως 71 δεν εφαρμόζονται για ακίνητα για τα οποία εκδόθηκαν έως 16.5.2025 υπουργικές αποφάσεις ειδικών και εντοπισμένων ρυθμίσεων για την προστασία και ανάδειξη διατηρητέων κτιρίων και μνημείων, εφόσον έως την 11η Δεκεμβρίου 2024 είχαν εκδοθεί οι σχετικές γνωμοδοτήσεις του Κεντρικού Συμβουλίου Αρχιτεκτονικής (άρθρο 70 παρ. 2)· στ) με προεδρικό διάταγμα δύναται να εγκρίνεται η εφαρμογή των κινήτρων και προσαυξήσεων των άρθρων 66 και 71 αν έως την 11η Δεκεμβρίου 2024 έχουν ληφθεί υπόψη σε εγκεκριμένα Ειδικά Σχέδια Χωρικής Ανάπτυξης Δημοσίων Ακινήτων, Ειδικά Σχέδια Χωρικής Ανάπτυξης Στρατηγικών Επενδύσεων, Σχέδια Ολοκληρωμένης Ανάπτυξης, τροποποιηθέντα ρυμοτομικά σχέδια με άρση απαλλοτρίωσης ή προεδρικά διατάγματα καθορισμού χρήσεων γης, κατόπιν αιτήματος προς το ΚΕ.ΣΥ.ΠΟ.Θ.Α. με ειδική τεκμηρίωση (άρθρο 69 παρ. 2). Οι προθεσμίες της υποπερ. αα) και του δεύτερου εδαφίου της υποπερ. αβ) της περ. α) της παρ. 4 του άρθρου 68 και του τελευταίου εδαφίου της παρ. 2 του άρθρου 69 τροποποιήθηκαν με το άρθρο 56 του ν. 5215/2025 (Α΄ 116), το άρθρο 111 παρ. 4 και 5 του ν. 5243/2025 (Α΄ 187) και, ως προς την υποπερ. αα), το άρθρο 89 του ν. 5299/2026 (Α΄ 67/5.5.2026), και ισχύουν όπως στις παρ. 19 του άρθρου 224 και 17 του άρθρου 225 του Κώδικα Χωροταξίας - Πολεοδομίας: αίτηση επανέκδοσης της υποπερ. αα) έως και 31.12.2026· αιτήσεις προς τα Κεντρικά Συμβούλια της υποπερ. αβ) έως και 16.7.2025 και εξέταση αυτών έως 31.12.2025· αίτημα προς το ΚΕ.ΣΥ.ΠΟ.Θ.Α. της παρ. 2 του άρθρου 69 έως και 16.3.2026. Η έκδοση των προεδρικών διαταγμάτων και των υπουργικών αποφάσεων των άρθρων 69 και 70 δεν έχει επαληθευθεί από την παρούσα κωδικοποίηση. Ο Πίνακας του Παραρτήματος Α΄ του ν. 5306/2026 παραθέτει από το άρθρο 116 του ν. 4759/2020 μόνο την παρ. 1 (άρθρο 28 του ΝΟΚ, σελ. 3999 και 4043)· η παρ. 2, που περιορίζει τις τροποποιήσεις των άρθρων 99 έως 110 του ν. 4759/2020 σε προεγκρίσεις και οικοδομικές άδειες μετά την 9.12.2020 (βλ. το προηγούμενο σημείωμα), δεν περιλαμβάνεται στον Πίνακα και δεν καταργήθηκε με το άρθρο 477. Οι τροποποιημένες διατάξεις κωδικοποιήθηκαν στα άρθρα 196 (άρθρο 1), 197 (2), 199 (5), 204 (10), 205 (10Α), 206 (11), 207 (12), 208 (13), 209 (14), 210 (15), 211 (16), 212 (17), 213 (18) και 214 (19) του Κώδικα Χωροταξίας - Πολεοδομίας, στα οποία δεν εντοπίστηκε διάταξη που να επαναλαμβάνει τον περιορισμό. Αν η παρ. 2 του άρθρου 116 εξακολουθεί να εφαρμόζεται επί του κωδικοποιημένου κειμένου δεν κρίνεται από την παρούσα κωδικοποίηση. Οι διατάξεις του άρθρου 41 του ν. 5167/2024 και του άρθρου 44 του ν. 5184/2025, στις οποίες αναφέρονται τα προηγούμενα σημειώματα του άρθρου, δεν περιλαμβάνονται στους Πίνακες των Παραρτημάτων Α΄ και Β΄ του ν. 5306/2026. Το κείμενο του παρόντος άρθρου κωδικοποιήθηκε στα άρθρα 204 (άρθρο 10), 206 (11), 210 (15), 214 (19) και 222 (25) του Κώδικα Χωροταξίας - Πολεοδομίας. Οι δύο διατάξεις είχαν λήξει πριν από την κωδικοποίηση (βλ. τα προηγούμενα σημειώματα). Οι διατάξεις των άρθρων 67 έως 70 του ν. 5197/2025, που αναφέρονται στο προηγούμενο σημείωμα του άρθρου, περιλαμβάνονται στον Πίνακα του Παραρτήματος Α΄ του ν. 5306/2026: οι παρ. 1 έως 3 του άρθρου 67 στο άρθρο 329 παρ. 14 έως 16, οι παρ. 1 έως 4 του άρθρου 68 στο άρθρο 224 παρ. 16 έως 19, οι παρ. 1 έως 5 του άρθρου 69 στο άρθρο 225 παρ. 16 έως 20 και οι παρ. 1 και 2 του άρθρου 70 στο άρθρο 224 παρ. 20 και 21 του Κώδικα Χωροταξίας - Πολεοδομίας (σελ. 3998-4000 και 4019).

(Καταργήθηκε με το άρθρο 477 του ν. 5306/2026 (Α΄ 88/8.6.2026)· κωδικοποιήθηκε στο άρθρο 206 του Κώδικα Χωροταξίας - Πολεοδομίας)

Άρθρο 12

Τροποποίηση Ν. 5306/2026

Ποσοστό κάλυψης

Κατά το άρθρο 48 του ν. 4067/2012 (Α΄ 79/9.4.2012), η ισχύς του νόμου αρχίζει τρεις (3) μήνες από την ψήφισή του, εκτός από τις διατάξεις των άρθρων 27 παρ. 4, 28 έως 33 και 36 έως 47, η ισχύς των οποίων αρχίζει από τη δημοσίευσή του στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως. Κατά την παρ. 2 του άρθρου 116 του ν. 4759/2020 (Α΄ 245/9.12.2020), οι τροποποιήσεις που επέρχονται με τις διατάξεις των άρθρων 99 έως 110 του ν. 4759/2020 στο παρόν άρθρο ισχύουν μόνο για προεγκρίσεις ή οικοδομικές άδειες που εκδίδονται για κατασκευές που πραγματοποιούνται και κτίρια που ανεγείρονται μετά την έναρξη ισχύος του ν. 4759/2020 (9.12.2020). Δεν επιτρέπεται η νομιμοποίηση αυθαίρετων κατασκευών ή αλλαγών χρήσης που υφίστανται κατά την έναρξη ισχύος του ν. 4759/2020 με εφαρμογή των διατάξεων αυτών. Ο Πίνακας του Παραρτήματος Α΄ του ν. 5306/2026 παραθέτει από το άρθρο 116 του ν. 4759/2020 μόνο την παρ. 1 (άρθρο 28 του ΝΟΚ, σελ. 3999 και 4043)· η παρ. 2, που περιορίζει τις τροποποιήσεις των άρθρων 99 έως 110 του ν. 4759/2020 σε προεγκρίσεις και οικοδομικές άδειες μετά την 9.12.2020 (βλ. το προηγούμενο σημείωμα), δεν περιλαμβάνεται στον Πίνακα και δεν καταργήθηκε με το άρθρο 477. Οι τροποποιημένες διατάξεις κωδικοποιήθηκαν στα άρθρα 196 (άρθρο 1), 197 (2), 199 (5), 204 (10), 205 (10Α), 206 (11), 207 (12), 208 (13), 209 (14), 210 (15), 211 (16), 212 (17), 213 (18) και 214 (19) του Κώδικα Χωροταξίας - Πολεοδομίας, στα οποία δεν εντοπίστηκε διάταξη που να επαναλαμβάνει τον περιορισμό. Αν η παρ. 2 του άρθρου 116 εξακολουθεί να εφαρμόζεται επί του κωδικοποιημένου κειμένου δεν κρίνεται από την παρούσα κωδικοποίηση.

(Καταργήθηκε με το άρθρο 477 του ν. 5306/2026 (Α΄ 88/8.6.2026)· κωδικοποιήθηκε στο άρθρο 207 του Κώδικα Χωροταξίας - Πολεοδομίας)

Άρθρο 13

Τροποποίηση Ν. 5306/2026

Συντελεστής Όγκου

Κατά το άρθρο 48 του ν. 4067/2012 (Α΄ 79/9.4.2012), η ισχύς του νόμου αρχίζει τρεις (3) μήνες από την ψήφισή του, εκτός από τις διατάξεις των άρθρων 27 παρ. 4, 28 έως 33 και 36 έως 47, η ισχύς των οποίων αρχίζει από τη δημοσίευσή του στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως. Κατά την παρ. 2 του άρθρου 116 του ν. 4759/2020 (Α΄ 245/9.12.2020), οι τροποποιήσεις που επέρχονται με τις διατάξεις των άρθρων 99 έως 110 του ν. 4759/2020 στο παρόν άρθρο ισχύουν μόνο για προεγκρίσεις ή οικοδομικές άδειες που εκδίδονται για κατασκευές που πραγματοποιούνται και κτίρια που ανεγείρονται μετά την έναρξη ισχύος του ν. 4759/2020 (9.12.2020). Δεν επιτρέπεται η νομιμοποίηση αυθαίρετων κατασκευών ή αλλαγών χρήσης που υφίστανται κατά την έναρξη ισχύος του ν. 4759/2020 με εφαρμογή των διατάξεων αυτών. Ο Πίνακας του Παραρτήματος Α΄ του ν. 5306/2026 παραθέτει από το άρθρο 116 του ν. 4759/2020 μόνο την παρ. 1 (άρθρο 28 του ΝΟΚ, σελ. 3999 και 4043)· η παρ. 2, που περιορίζει τις τροποποιήσεις των άρθρων 99 έως 110 του ν. 4759/2020 σε προεγκρίσεις και οικοδομικές άδειες μετά την 9.12.2020 (βλ. το προηγούμενο σημείωμα), δεν περιλαμβάνεται στον Πίνακα και δεν καταργήθηκε με το άρθρο 477. Οι τροποποιημένες διατάξεις κωδικοποιήθηκαν στα άρθρα 196 (άρθρο 1), 197 (2), 199 (5), 204 (10), 205 (10Α), 206 (11), 207 (12), 208 (13), 209 (14), 210 (15), 211 (16), 212 (17), 213 (18) και 214 (19) του Κώδικα Χωροταξίας - Πολεοδομίας, στα οποία δεν εντοπίστηκε διάταξη που να επαναλαμβάνει τον περιορισμό. Αν η παρ. 2 του άρθρου 116 εξακολουθεί να εφαρμόζεται επί του κωδικοποιημένου κειμένου δεν κρίνεται από την παρούσα κωδικοποίηση.

(Καταργήθηκε με το άρθρο 477 του ν. 5306/2026 (Α΄ 88/8.6.2026)· κωδικοποιήθηκε στο άρθρο 208 του Κώδικα Χωροταξίας - Πολεοδομίας)

Άρθρο 14

Τροποποίηση Ν. 5306/2026

Θέση κτιρίου και εγκαταστάσεων

Κατά το άρθρο 48 του ν. 4067/2012 (Α΄ 79/9.4.2012), η ισχύς του νόμου αρχίζει τρεις (3) μήνες από την ψήφισή του, εκτός από τις διατάξεις των άρθρων 27 παρ. 4, 28 έως 33 και 36 έως 47, η ισχύς των οποίων αρχίζει από τη δημοσίευσή του στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως. Κατά την παρ. 2 του άρθρου 116 του ν. 4759/2020 (Α΄ 245/9.12.2020), οι τροποποιήσεις που επέρχονται με τις διατάξεις των άρθρων 99 έως 110 του ν. 4759/2020 στο παρόν άρθρο ισχύουν μόνο για προεγκρίσεις ή οικοδομικές άδειες που εκδίδονται για κατασκευές που πραγματοποιούνται και κτίρια που ανεγείρονται μετά την έναρξη ισχύος του ν. 4759/2020 (9.12.2020). Δεν επιτρέπεται η νομιμοποίηση αυθαίρετων κατασκευών ή αλλαγών χρήσης που υφίστανται κατά την έναρξη ισχύος του ν. 4759/2020 με εφαρμογή των διατάξεων αυτών. Ο Πίνακας του Παραρτήματος Α΄ του ν. 5306/2026 παραθέτει από το άρθρο 116 του ν. 4759/2020 μόνο την παρ. 1 (άρθρο 28 του ΝΟΚ, σελ. 3999 και 4043)· η παρ. 2, που περιορίζει τις τροποποιήσεις των άρθρων 99 έως 110 του ν. 4759/2020 σε προεγκρίσεις και οικοδομικές άδειες μετά την 9.12.2020 (βλ. το προηγούμενο σημείωμα), δεν περιλαμβάνεται στον Πίνακα και δεν καταργήθηκε με το άρθρο 477. Οι τροποποιημένες διατάξεις κωδικοποιήθηκαν στα άρθρα 196 (άρθρο 1), 197 (2), 199 (5), 204 (10), 205 (10Α), 206 (11), 207 (12), 208 (13), 209 (14), 210 (15), 211 (16), 212 (17), 213 (18) και 214 (19) του Κώδικα Χωροταξίας - Πολεοδομίας, στα οποία δεν εντοπίστηκε διάταξη που να επαναλαμβάνει τον περιορισμό. Αν η παρ. 2 του άρθρου 116 εξακολουθεί να εφαρμόζεται επί του κωδικοποιημένου κειμένου δεν κρίνεται από την παρούσα κωδικοποίηση.

(Καταργήθηκε με το άρθρο 477 του ν. 5306/2026 (Α΄ 88/8.6.2026)· κωδικοποιήθηκε στο άρθρο 209 του Κώδικα Χωροταξίας - Πολεοδομίας)

Άρθρο 15

Τροποποίηση Ν. 5306/2026

Ύψος κτιρίου − αφετηρία μέτρησης υψών − πλάτος δρόμου

Κατά το άρθρο 48 του ν. 4067/2012 (Α΄ 79/9.4.2012), η ισχύς του νόμου αρχίζει τρεις (3) μήνες από την ψήφισή του, εκτός από τις διατάξεις των άρθρων 27 παρ. 4, 28 έως 33 και 36 έως 47, η ισχύς των οποίων αρχίζει από τη δημοσίευσή του στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως. Κατά την παρ. 2 του άρθρου 116 του ν. 4759/2020 (Α΄ 245/9.12.2020), οι τροποποιήσεις που επέρχονται με τις διατάξεις των άρθρων 99 έως 110 του ν. 4759/2020 στο παρόν άρθρο ισχύουν μόνο για προεγκρίσεις ή οικοδομικές άδειες που εκδίδονται για κατασκευές που πραγματοποιούνται και κτίρια που ανεγείρονται μετά την έναρξη ισχύος του ν. 4759/2020 (9.12.2020). Δεν επιτρέπεται η νομιμοποίηση αυθαίρετων κατασκευών ή αλλαγών χρήσης που υφίστανται κατά την έναρξη ισχύος του ν. 4759/2020 με εφαρμογή των διατάξεων αυτών. Με την παρ. 1 του άρθρου 120 του ν. 5043/2023 (Α΄ 91/13.4.2023), στις περιοχές που διέπονται από ειδικά διατάγματα για τα διοικητικά όρια των περιοχών της περ. β΄ του άρθρου μόνου του από 20.7.1968 β.δ. (Δ΄ 132), όπως τα όρια των αντίστοιχων δημοτικών κοινοτήτων υφίστανται κατά την έναρξη ισχύος του ν. 5043/2023, δεν επιτρέπεται η υπέρβαση του ύψους και του συντελεστή δόμησης ούτε η απόκλιση από τους λοιπούς όρους δόμησης που ορίζονται με τα ειδικά διατάγματα, ακόμη και σε εφαρμογή πολεοδομικών κινήτρων, όπως της παρ. 1 του άρθρου 10, της παρ. 8 του άρθρου 15, της παρ. 2 του άρθρου 19 και της παρ. 1 του άρθρου 25 του παρόντος νόμου. Εκδίδονται με βάση τους όρους δόμησης που ίσχυαν έως την έναρξη ισχύος του ν. 5043/2023 οι οικοδομικές άδειες για τις οποίες έχει χορηγηθεί έως τη δημοσίευσή του ή η προέγκριση οικοδομικής άδειας κατά το άρθρο 35 του ν. 4495/2017 ή έγγραφη βεβαίωση των όρων δόμησης της Υπηρεσίας Δόμησης, κατά την περ. β΄ της παρ. 2 του άρθρου 38 του ν. 4495/2017. Η αναστολή που ακολουθεί έχει λήξει το αργότερο την 30.4.2025 (βλ. τα τελευταία εδάφια). Με το άρθρο 41 του ν. 5167/2024 (Α΄ 207/20.12.2024), από την έναρξη ισχύος του (20.12.2024) και έως τη δημοσίευση της απόφασης του Συμβουλίου της Επικρατείας, επί της οποίας εκδόθηκε η από 11 Δεκεμβρίου 2024 ανακοίνωση του Προέδρου αυτού κατ’ εφαρμογή της παρ. 8 του άρθρου 34 του π.δ. 18/1989, αναστέλλονται (παρ. 1): α) η έκδοση προεγκρίσεων και νέων οικοδομικών αδειών που κάνουν χρήση των κινήτρων: αα) προσαύξησης των όρων δόμησης του άρθρου 10, της παρ. 8 του άρθρου 15, της παρ. 2 του άρθρου 19 και του άρθρου 25, αβ) της μη προσμέτρησης στον συντελεστή δόμησης, δυνάμει της παρ. 6 του άρθρου 11, των εσωτερικών εξωστών (παταριών) και του χώρου κύριας χρήσης επιφάνειας τριάντα πέντε τετραγωνικών μέτρων (35 τ.μ.) στο δώμα της οικοδομής, καθώς και της εξομοίωσης της πισίνας με φυτεμένη επιφάνεια της παρ. 2 του άρθρου 19. Κατά την περ. β) της παρ. 1 αναστέλλονται και οι συνεδριάσεις των Συμβουλίων του ν. 4495/2017 για θέματα στις μελέτες των οποίων γίνεται χρήση των κινήτρων της περ. α). Οι οικοδομικές άδειες που έχουν εκδοθεί κατ’ εφαρμογή των κινήτρων δεν ανακαλούνται από τη Διοίκηση έως τη δημοσίευση της απόφασης του Συμβουλίου της Επικρατείας. Ανακλήσεις οικοδομικών αδειών από τη Διοίκηση, λόγω της χρήσης των κινήτρων αυτών, που έλαβαν χώρα από την 11η Δεκεμβρίου 2024 έως τη δημοσίευση του ν. 5167/2024, ανακαλούνται αυτοδικαίως (παρ. 2). Η απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας είναι η Ολομ. 146-149/2025, που δημοσιεύθηκε σε δημόσια συνεδρίαση της 24.1.2025. Κατά την παρ. 1 η αναστολή διαρκεί έως τη δημοσίευση αυτή, ενώ κατά την παρ. 3 το χρονικό διάστημα εφαρμογής δύναται να παραταθεί με απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας για διάστημα που δεν υπερβαίνει τον ένα (1) μήνα από τη δημοσίευση· με το άρθρο 44 παρ. 1 του ν. 5184/2025 το χρονικό διάστημα της παρ. 3 παρατάθηκε έως τις 30.4.2025 (βλ. το σημείωμα για τον ν. 5184/2025). Η διατύπωση δεν διευκρινίζει αν η παράταση αυτή συνεπάγεται αυτοτελώς παράταση της αναστολής ή προϋποθέτει υπουργική απόφαση· η έκδοση υπουργικής απόφασης παράτασης δεν έχει επαληθευθεί. Με τις αποφάσεις ΣτΕ Ολομ. 146, 147, 148 και 149/2025, που δημοσιεύθηκαν σε δημόσια συνεδρίαση της 24.1.2025 και επί των οποίων εκδόθηκε η ανακοίνωση της 11.12.2024 του άρθρου 41 του ν. 5167/2024, το Δικαστήριο έκρινε ότι το σύστημα κινήτρων των άρθρων 10 παρ. 1, 15 παρ. 8 περ. γ΄ και δ΄, 19 παρ. 2 και 25 του ΝΟΚ αντίκειται στο άρθρο 24 παρ. 1 και 2 του Συντάγματος· κατά πλειοψηφία, η αντίθεση οφείλεται όχι στο περιεχόμενο των διατάξεων αλλά στο ότι παρέχουν απευθείας στις υπηρεσίες δόμησης τη δυνατότητα έκδοσης οικοδομικών αδειών με ουσιώδη απόκλιση από τους όρους δόμησης του πολεοδομικού καθεστώτος κάθε περιοχής, χωρίς πολεοδομικό σχεδιασμό (146/2025, σκ. 33-34). Κατά τη σκ. 34 τα κίνητρα δύνανται να θεσπίζονται μέσω τοπικού πολεοδομικού σχεδιασμού, με ειδική επιστημονική μελέτη που καταρτίζεται στο πλαίσιο της διαδικασίας έγκρισης του σχεδιασμού και λαμβάνει υπόψη τη φυσιογνωμία, την οικιστική πυκνότητα και τη συνολική επιβάρυνση της περιοχής, υπό δικαστικό έλεγχο. Η μειοψηφία (ο Αντιπρόεδρος και επτά Σύμβουλοι, με τους οποίους ετάχθη και Πάρεδρος) έκρινε και αυτή τα κίνητρα αντισυνταγματικά, προεχόντως λόγω της επιδείνωσης του οικιστικού περιβάλλοντος και κατά παράβαση της αρχής της αναλογικότητας, χωρίς η αντισυνταγματικότητα να θεραπεύεται με πολεοδομικό σχεδιασμό (σκ. 35). Τα αποτελέσματα της αντισυνταγματικότητας δεν καταλαμβάνουν τις οικοδομικές άδειες των οποίων η υλοποίηση (εργασίες εκσκαφής) είχε αποδεδειγμένα αρχίσει έως και την 11.12.2024, ημερομηνία ανακοίνωσης του περιεχομένου της απόφασης κατά το άρθρο 34 παρ. 8 του π.δ. 18/1989· η αυτόματη ηλεκτρονική έκδοση της άδειας και η λήψη αριθμού άδειας δεν αρκούν ως απόδειξη έναρξης· ο χρόνος των εργασιών εκσκαφής αποδεικνύεται με κάθε πρόσφορο τρόπο, ιδίως με τη γνωστοποίηση της έναρξής τους σε οποιαδήποτε διοικητική αρχή ή με την ηλεκτρονική υποβολή Αναλυτικής Περιοδικής Δήλωσης (ΑΠΔ) στη βάση δεδομένων του ΕΦΚΑ, εφόσον η γνωστοποίηση ή η υποβολή έλαβε χώρα έως και την 11.12.2024 (146/2025, σκ. 49, με μειοψηφούσες απόψεις). Αιτήσεις ακυρώσεως που ασκούνται μετά την 11.12.2024 κατά αδειών των οποίων η υλοποίηση είχε αρχίσει πριν από αυτήν δεν γίνονται δεκτές για λόγους αντισυνταγματικότητας των διατάξεων, χωρίς να κωλύονται άλλοι λόγοι ακυρότητας (σκ. 50, με μειοψηφία δύο Αντιπροέδρων και εννέα Συμβούλων, προς την οποία ετάχθη και Πάρεδρος, κατά την οποία ο αποκλεισμός του λόγου αναιρεί το δικαίωμα δικαστικής προστασίας των άρθρων 20 παρ. 1 και 95 του Συντάγματος)· ο περιορισμός δεν καταλαμβάνει εκκρεμείς δίκες επί αιτήσεων που ασκήθηκαν παραδεκτώς έως την 11.12.2024 (σκ. 51). Την ίδια ημερομηνία ορίζουν οι 147, 148 και 149/2025. Το σημείωμα ενημερώνει και δεν μεταβάλλει το κείμενο. Με την παρ. 1 του άρθρου 44 του ν. 5184/2025 (Α΄ 34/6.3.2025), το χρονικό διάστημα της παρ. 3 του άρθρου 41 του ν. 5167/2024 (Α΄ 207), περί μεταβατικών διατάξεων για τον Νέο Οικοδομικό Κανονισμό, παρατείνεται έως τις 30.4.2025. Η παράταση έληξε το αργότερο την 30.4.2025· δεν εντοπίστηκε διάταξη που την παρατείνει περαιτέρω, και ο ν. 5197/2025 (Α΄ 76/16.5.2025) ρύθμισε εκ νέου τα κίνητρα (άρθρα 66 και 71) χωρίς να παραπέμπει στο άρθρο 41 του ν. 5167/2024. Η έκδοση τυχόν υπουργικής απόφασης παράτασης δεν έχει επαληθευθεί. Με τα άρθρα 66 έως 71 του ν. 5197/2025 (Α΄ 76/16.5.2025): α) με το άρθρο 66 προστέθηκε παρ. 6 στο άρθρο 1 του ΝΟΚ, κατά την οποία τα κίνητρα και οι προσαυξήσεις του άρθρου 10, των περ. γ) και δ) της παρ. 8 του άρθρου 15 και των παρ. 1 και 2 του άρθρου 25 δύναται να εφαρμόζονται, εφόσον ενσωματώνονται στα Τοπικά και Ειδικά Πολεοδομικά Σχέδια, μέσω καθορισμού ζωνών κινήτρων· β) με το άρθρο 71 καταργήθηκαν, από την έναρξη ισχύος του νόμου και με την επιφύλαξη του άρθρου 68, η περ. ιδ) της παρ. 6 του άρθρου 11 και η περ. α) και το δεύτερο εδάφιο της περ. γ) της παρ. 2 του άρθρου 19· γ) οι οικοδομικές άδειες που εκδόθηκαν με χρήση των κινήτρων και προσαυξήσεων των άρθρων 66 και 71 του ν. 5197/2025 έως και την 11η Δεκεμβρίου 2024 και για τις οποίες δεν είχαν εκκινήσει οι οικοδομικές εργασίες έως την ημερομηνία αυτή υλοποιούνται μόνο αν προηγηθεί αναθεώρησή τους για την αφαίρεση των κινήτρων, με την επιφύλαξη του άρθρου 68 και της παρ. 2 του άρθρου 70· αν οι εργασίες είχαν εκκινήσει, δεν θίγεται η προ της αναθεώρησης χρήση κινήτρων και προσαυξήσεων και δεν επιτρέπεται η επέκταση της χρήσης των κινήτρων διά της αναθεώρησης, εκτός αν η επέκταση δύναται να προσμετρηθεί στα πολεοδομικά μεγέθη σύμφωνα με τις ισχύουσες, κατά τον χρόνο αναθεώρησης, διατάξεις (άρθρο 67)· δ) θεσπίζεται περιβαλλοντικό ισοδύναμο για οικοδομικές άδειες που ακυρώνονται με δικαστική απόφαση ή έχουν προσβληθεί με εκκρεμή αίτηση ακυρώσεως και για τις οποίες είχαν εκκινήσει εργασίες έως και την 11η Δεκεμβρίου 2024, καθώς και για άδειες που εκδόθηκαν έως την ημερομηνία αυτή και για τις οποίες είχε υποβληθεί αίτημα ένταξης σε πρόγραμμα του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας ή του Εταιρικού Συμφώνου Περιφερειακής Ανάπτυξης, υπό την προϋπόθεση έγκρισης του αιτήματος (άρθρο 68)· ε) τα άρθρα 66 έως 71 δεν εφαρμόζονται για ακίνητα για τα οποία εκδόθηκαν έως 16.5.2025 υπουργικές αποφάσεις ειδικών και εντοπισμένων ρυθμίσεων για την προστασία και ανάδειξη διατηρητέων κτιρίων και μνημείων, εφόσον έως την 11η Δεκεμβρίου 2024 είχαν εκδοθεί οι σχετικές γνωμοδοτήσεις του Κεντρικού Συμβουλίου Αρχιτεκτονικής (άρθρο 70 παρ. 2)· στ) με προεδρικό διάταγμα δύναται να εγκρίνεται η εφαρμογή των κινήτρων και προσαυξήσεων των άρθρων 66 και 71 αν έως την 11η Δεκεμβρίου 2024 έχουν ληφθεί υπόψη σε εγκεκριμένα Ειδικά Σχέδια Χωρικής Ανάπτυξης Δημοσίων Ακινήτων, Ειδικά Σχέδια Χωρικής Ανάπτυξης Στρατηγικών Επενδύσεων, Σχέδια Ολοκληρωμένης Ανάπτυξης, τροποποιηθέντα ρυμοτομικά σχέδια με άρση απαλλοτρίωσης ή προεδρικά διατάγματα καθορισμού χρήσεων γης, κατόπιν αιτήματος προς το ΚΕ.ΣΥ.ΠΟ.Θ.Α. με ειδική τεκμηρίωση (άρθρο 69 παρ. 2). Οι προθεσμίες της υποπερ. αα) και του δεύτερου εδαφίου της υποπερ. αβ) της περ. α) της παρ. 4 του άρθρου 68 και του τελευταίου εδαφίου της παρ. 2 του άρθρου 69 τροποποιήθηκαν με το άρθρο 56 του ν. 5215/2025 (Α΄ 116), το άρθρο 111 παρ. 4 και 5 του ν. 5243/2025 (Α΄ 187) και, ως προς την υποπερ. αα), το άρθρο 89 του ν. 5299/2026 (Α΄ 67/5.5.2026), και ισχύουν όπως στις παρ. 19 του άρθρου 224 και 17 του άρθρου 225 του Κώδικα Χωροταξίας - Πολεοδομίας: αίτηση επανέκδοσης της υποπερ. αα) έως και 31.12.2026· αιτήσεις προς τα Κεντρικά Συμβούλια της υποπερ. αβ) έως και 16.7.2025 και εξέταση αυτών έως 31.12.2025· αίτημα προς το ΚΕ.ΣΥ.ΠΟ.Θ.Α. της παρ. 2 του άρθρου 69 έως και 16.3.2026. Η έκδοση των προεδρικών διαταγμάτων και των υπουργικών αποφάσεων των άρθρων 69 και 70 δεν έχει επαληθευθεί από την παρούσα κωδικοποίηση. Ο Πίνακας του Παραρτήματος Α΄ του ν. 5306/2026 παραθέτει από το άρθρο 116 του ν. 4759/2020 μόνο την παρ. 1 (άρθρο 28 του ΝΟΚ, σελ. 3999 και 4043)· η παρ. 2, που περιορίζει τις τροποποιήσεις των άρθρων 99 έως 110 του ν. 4759/2020 σε προεγκρίσεις και οικοδομικές άδειες μετά την 9.12.2020 (βλ. το προηγούμενο σημείωμα), δεν περιλαμβάνεται στον Πίνακα και δεν καταργήθηκε με το άρθρο 477. Οι τροποποιημένες διατάξεις κωδικοποιήθηκαν στα άρθρα 196 (άρθρο 1), 197 (2), 199 (5), 204 (10), 205 (10Α), 206 (11), 207 (12), 208 (13), 209 (14), 210 (15), 211 (16), 212 (17), 213 (18) και 214 (19) του Κώδικα Χωροταξίας - Πολεοδομίας, στα οποία δεν εντοπίστηκε διάταξη που να επαναλαμβάνει τον περιορισμό. Αν η παρ. 2 του άρθρου 116 εξακολουθεί να εφαρμόζεται επί του κωδικοποιημένου κειμένου δεν κρίνεται από την παρούσα κωδικοποίηση. Οι διατάξεις του άρθρου 41 του ν. 5167/2024 και του άρθρου 44 του ν. 5184/2025, στις οποίες αναφέρονται τα προηγούμενα σημειώματα του άρθρου, δεν περιλαμβάνονται στους Πίνακες των Παραρτημάτων Α΄ και Β΄ του ν. 5306/2026. Το κείμενο του παρόντος άρθρου κωδικοποιήθηκε στα άρθρα 204 (άρθρο 10), 206 (11), 210 (15), 214 (19) και 222 (25) του Κώδικα Χωροταξίας - Πολεοδομίας. Οι δύο διατάξεις είχαν λήξει πριν από την κωδικοποίηση (βλ. τα προηγούμενα σημειώματα). Η παρ. 1 του άρθρου 120 του ν. 5043/2023, στην οποία αναφέρεται το προηγούμενο σημείωμα του άρθρου (αποκλεισμός πολεοδομικών κινήτρων σε ειδικότερες περιοχές), δεν περιλαμβάνεται στους Πίνακες των Παραρτημάτων Α΄ και Β΄ του ν. 5306/2026. Οι παραπεμπόμενες διατάξεις κωδικοποιήθηκαν ως εξής: παρ. 1 του άρθρου 10 στο άρθρο 204 παρ. 1, παρ. 8 του άρθρου 15 στο άρθρο 210 παρ. 8, παρ. 2 του άρθρου 19 στο άρθρο 214 παρ. 2 και παρ. 1 του άρθρου 25 στο άρθρο 222 παρ. 1 του Κώδικα Χωροταξίας - Πολεοδομίας. Οι διατάξεις των άρθρων 67 έως 70 του ν. 5197/2025, που αναφέρονται στο προηγούμενο σημείωμα του άρθρου, περιλαμβάνονται στον Πίνακα του Παραρτήματος Α΄ του ν. 5306/2026: οι παρ. 1 έως 3 του άρθρου 67 στο άρθρο 329 παρ. 14 έως 16, οι παρ. 1 έως 4 του άρθρου 68 στο άρθρο 224 παρ. 16 έως 19, οι παρ. 1 έως 5 του άρθρου 69 στο άρθρο 225 παρ. 16 έως 20 και οι παρ. 1 και 2 του άρθρου 70 στο άρθρο 224 παρ. 20 και 21 του Κώδικα Χωροταξίας - Πολεοδομίας (σελ. 3998-4000 και 4019).

(Καταργήθηκε με το άρθρο 477 του ν. 5306/2026 (Α΄ 88/8.6.2026)· κωδικοποιήθηκε στο άρθρο 210 του Κώδικα Χωροταξίας - Πολεοδομίας)

Άρθρο 16

Τροποποίηση Ν. 5306/2026

Λειτουργικά, ενεργειακά και διακοσμητικά στοιχεία στις όψεις του κτιρίου

Κατά το άρθρο 48 του ν. 4067/2012 (Α΄ 79/9.4.2012), η ισχύς του νόμου αρχίζει τρεις (3) μήνες από την ψήφισή του, εκτός από τις διατάξεις των άρθρων 27 παρ. 4, 28 έως 33 και 36 έως 47, η ισχύς των οποίων αρχίζει από τη δημοσίευσή του στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως. Κατά την παρ. 2 του άρθρου 116 του ν. 4759/2020 (Α΄ 245/9.12.2020), οι τροποποιήσεις που επέρχονται με τις διατάξεις των άρθρων 99 έως 110 του ν. 4759/2020 στο παρόν άρθρο ισχύουν μόνο για προεγκρίσεις ή οικοδομικές άδειες που εκδίδονται για κατασκευές που πραγματοποιούνται και κτίρια που ανεγείρονται μετά την έναρξη ισχύος του ν. 4759/2020 (9.12.2020). Δεν επιτρέπεται η νομιμοποίηση αυθαίρετων κατασκευών ή αλλαγών χρήσης που υφίστανται κατά την έναρξη ισχύος του ν. 4759/2020 με εφαρμογή των διατάξεων αυτών. Ο Πίνακας του Παραρτήματος Α΄ του ν. 5306/2026 παραθέτει από το άρθρο 116 του ν. 4759/2020 μόνο την παρ. 1 (άρθρο 28 του ΝΟΚ, σελ. 3999 και 4043)· η παρ. 2, που περιορίζει τις τροποποιήσεις των άρθρων 99 έως 110 του ν. 4759/2020 σε προεγκρίσεις και οικοδομικές άδειες μετά την 9.12.2020 (βλ. το προηγούμενο σημείωμα), δεν περιλαμβάνεται στον Πίνακα και δεν καταργήθηκε με το άρθρο 477. Οι τροποποιημένες διατάξεις κωδικοποιήθηκαν στα άρθρα 196 (άρθρο 1), 197 (2), 199 (5), 204 (10), 205 (10Α), 206 (11), 207 (12), 208 (13), 209 (14), 210 (15), 211 (16), 212 (17), 213 (18) και 214 (19) του Κώδικα Χωροταξίας - Πολεοδομίας, στα οποία δεν εντοπίστηκε διάταξη που να επαναλαμβάνει τον περιορισμό. Αν η παρ. 2 του άρθρου 116 εξακολουθεί να εφαρμόζεται επί του κωδικοποιημένου κειμένου δεν κρίνεται από την παρούσα κωδικοποίηση.

(Καταργήθηκε με το άρθρο 477 του ν. 5306/2026 (Α΄ 88/8.6.2026)· κωδικοποιήθηκε στο άρθρο 211 του Κώδικα Χωροταξίας - Πολεοδομίας)

Άρθρο 17

Τροποποίηση Ν. 5306/2026

Κατασκευές και φυτεύσεις στους ακάλυπτους χώρους και περιφράξεις

Κατά το άρθρο 48 του ν. 4067/2012 (Α΄ 79/9.4.2012), η ισχύς του νόμου αρχίζει τρεις (3) μήνες από την ψήφισή του, εκτός από τις διατάξεις των άρθρων 27 παρ. 4, 28 έως 33 και 36 έως 47, η ισχύς των οποίων αρχίζει από τη δημοσίευσή του στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως. Με την παρ. 8 του άρθρου 10 του ν. 4315/2014 (Α΄ 269/24.12.2014), για τη χορήγηση έγκρισης και άδειας δόμησης που αφορά την ανέγερση ή τον εκσυγχρονισμό και την αναβάθμιση πρατηρίου υγρών καυσίμων, ο υπολογισμός του υποχρεωτικού χώρου φύτευσης του οικοπέδου γίνεται βάσει της παρ. 2στ του παρόντος άρθρου, κατά παρέκκλιση των οριζομένων σε προεδρικά διατάγματα έγκρισης ρυμοτομικών σχεδίων οικισμών άνω των 2.000 κατοίκων. Κατά την παρ. 2 του άρθρου 116 του ν. 4759/2020 (Α΄ 245/9.12.2020), οι τροποποιήσεις που επέρχονται με τις διατάξεις των άρθρων 99 έως 110 του ν. 4759/2020 στο παρόν άρθρο ισχύουν μόνο για προεγκρίσεις ή οικοδομικές άδειες που εκδίδονται για κατασκευές που πραγματοποιούνται και κτίρια που ανεγείρονται μετά την έναρξη ισχύος του ν. 4759/2020 (9.12.2020). Δεν επιτρέπεται η νομιμοποίηση αυθαίρετων κατασκευών ή αλλαγών χρήσης που υφίστανται κατά την έναρξη ισχύος του ν. 4759/2020 με εφαρμογή των διατάξεων αυτών. Με τις περ. η) και θ) της παρ. 2 του άρθρου 11 του ν. 4982/2022 (Α΄ 195/15.10.2022), στα Επιχειρηματικά Πάρκα επιτρέπεται κατ΄ εξαίρεση η τροποποίηση της φυσικής στάθμης του εδάφους των ακάλυπτων χώρων του Επιχειρηματικού Οικοπέδου χωρίς γνωμοδότηση του Συμβουλίου Αρχιτεκτονικής, ακόμη και αν υπερβαίνει τα όρια της περ. α) της παρ. 3 του παρόντος άρθρου, και δεν ισχύει η υποχρέωση φύτευσης των δύο τρίτων (2/3) του ακάλυπτου Επιχειρηματικού Οικοπέδου της περ. α΄ της παρ. 2. Κατά τα λοιπά εφαρμόζεται ο ν. 4067/2012 (παρ. 3). Το παρόν άρθρο καταργήθηκε από 8.6.2026 και κωδικοποιήθηκε στο άρθρο 212 του Κώδικα Χωροταξίας - Πολεοδομίας· ο ν. 4982/2022 δεν περιλαμβάνεται στους Πίνακες των Παραρτημάτων του ν. 5306/2026. Ο Πίνακας του Παραρτήματος Α΄ του ν. 5306/2026 παραθέτει από το άρθρο 116 του ν. 4759/2020 μόνο την παρ. 1 (άρθρο 28 του ΝΟΚ, σελ. 3999 και 4043)· η παρ. 2, που περιορίζει τις τροποποιήσεις των άρθρων 99 έως 110 του ν. 4759/2020 σε προεγκρίσεις και οικοδομικές άδειες μετά την 9.12.2020 (βλ. το προηγούμενο σημείωμα), δεν περιλαμβάνεται στον Πίνακα και δεν καταργήθηκε με το άρθρο 477. Οι τροποποιημένες διατάξεις κωδικοποιήθηκαν στα άρθρα 196 (άρθρο 1), 197 (2), 199 (5), 204 (10), 205 (10Α), 206 (11), 207 (12), 208 (13), 209 (14), 210 (15), 211 (16), 212 (17), 213 (18) και 214 (19) του Κώδικα Χωροταξίας - Πολεοδομίας, στα οποία δεν εντοπίστηκε διάταξη που να επαναλαμβάνει τον περιορισμό. Αν η παρ. 2 του άρθρου 116 εξακολουθεί να εφαρμόζεται επί του κωδικοποιημένου κειμένου δεν κρίνεται από την παρούσα κωδικοποίηση.

(Καταργήθηκε με το άρθρο 477 του ν. 5306/2026 (Α΄ 88/8.6.2026)· κωδικοποιήθηκε στο άρθρο 212 του Κώδικα Χωροταξίας - Πολεοδομίας)

Άρθρο 18

Τροποποίηση Ν. 5306/2026

Φυτεμένα δώματα

Κατά το άρθρο 48 του ν. 4067/2012 (Α΄ 79/9.4.2012), η ισχύς του νόμου αρχίζει τρεις (3) μήνες από την ψήφισή του, εκτός από τις διατάξεις των άρθρων 27 παρ. 4, 28 έως 33 και 36 έως 47, η ισχύς των οποίων αρχίζει από τη δημοσίευσή του στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως. Κατά την παρ. 2 του άρθρου 116 του ν. 4759/2020 (Α΄ 245/9.12.2020), οι τροποποιήσεις που επέρχονται με τις διατάξεις των άρθρων 99 έως 110 του ν. 4759/2020 στο παρόν άρθρο ισχύουν μόνο για προεγκρίσεις ή οικοδομικές άδειες που εκδίδονται για κατασκευές που πραγματοποιούνται και κτίρια που ανεγείρονται μετά την έναρξη ισχύος του ν. 4759/2020 (9.12.2020). Δεν επιτρέπεται η νομιμοποίηση αυθαίρετων κατασκευών ή αλλαγών χρήσης που υφίστανται κατά την έναρξη ισχύος του ν. 4759/2020 με εφαρμογή των διατάξεων αυτών. Ο Πίνακας του Παραρτήματος Α΄ του ν. 5306/2026 παραθέτει από το άρθρο 116 του ν. 4759/2020 μόνο την παρ. 1 (άρθρο 28 του ΝΟΚ, σελ. 3999 και 4043)· η παρ. 2, που περιορίζει τις τροποποιήσεις των άρθρων 99 έως 110 του ν. 4759/2020 σε προεγκρίσεις και οικοδομικές άδειες μετά την 9.12.2020 (βλ. το προηγούμενο σημείωμα), δεν περιλαμβάνεται στον Πίνακα και δεν καταργήθηκε με το άρθρο 477. Οι τροποποιημένες διατάξεις κωδικοποιήθηκαν στα άρθρα 196 (άρθρο 1), 197 (2), 199 (5), 204 (10), 205 (10Α), 206 (11), 207 (12), 208 (13), 209 (14), 210 (15), 211 (16), 212 (17), 213 (18) και 214 (19) του Κώδικα Χωροταξίας - Πολεοδομίας, στα οποία δεν εντοπίστηκε διάταξη που να επαναλαμβάνει τον περιορισμό. Αν η παρ. 2 του άρθρου 116 εξακολουθεί να εφαρμόζεται επί του κωδικοποιημένου κειμένου δεν κρίνεται από την παρούσα κωδικοποίηση.

(Καταργήθηκε με το άρθρο 477 του ν. 5306/2026 (Α΄ 88/8.6.2026)· κωδικοποιήθηκε στο άρθρο 213 του Κώδικα Χωροταξίας - Πολεοδομίας)

Άρθρο 19

Τροποποίηση Ν. 5306/2026

Κατασκευές πάνω από το κτίριο

Κατά το άρθρο 48 του ν. 4067/2012 (Α΄ 79/9.4.2012), η ισχύς του νόμου αρχίζει τρεις (3) μήνες από την ψήφισή του, εκτός από τις διατάξεις των άρθρων 27 παρ. 4, 28 έως 33 και 36 έως 47, η ισχύς των οποίων αρχίζει από τη δημοσίευσή του στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως. Με την παρ. 21 του άρθρου 10 του ν. 4315/2014 (Α΄ 269/24.12.2014) οι διατάξεις του τελευταίου εδαφίου της παρ. 2 του άρθρου 27 του ν. 4067/2012 ισχύουν και για τις εργασίες της περ. γ΄ της παρ. 2 του άρθρου 19, σε περίπτωση που ο ιδιοκτήτης του τελευταίου ορόφου είναι και δικαιούχος της αποκλειστικής χρήσης του δώματος, χωρίς την προϋπόθεση ύπαρξης κινητικών ή άλλων προβλημάτων· η άδεια δόμησης εκδίδεται κατά παρέκκλιση κάθε ισχύουσας διάταξης και κανονισμού (συμπεριλαμβανομένου του κανονισμού πολυκατοικίας). Κατά την παρ. 2 του άρθρου 116 του ν. 4759/2020 (Α΄ 245/9.12.2020), οι τροποποιήσεις που επέρχονται με τις διατάξεις των άρθρων 99 έως 110 του ν. 4759/2020 στο παρόν άρθρο ισχύουν μόνο για προεγκρίσεις ή οικοδομικές άδειες που εκδίδονται για κατασκευές που πραγματοποιούνται και κτίρια που ανεγείρονται μετά την έναρξη ισχύος του ν. 4759/2020 (9.12.2020). Δεν επιτρέπεται η νομιμοποίηση αυθαίρετων κατασκευών ή αλλαγών χρήσης που υφίστανται κατά την έναρξη ισχύος του ν. 4759/2020 με εφαρμογή των διατάξεων αυτών. Με την παρ. 1 του άρθρου 120 του ν. 5043/2023 (Α΄ 91/13.4.2023), στις περιοχές που διέπονται από ειδικά διατάγματα για τα διοικητικά όρια των περιοχών της περ. β΄ του άρθρου μόνου του από 20.7.1968 β.δ. (Δ΄ 132), όπως τα όρια των αντίστοιχων δημοτικών κοινοτήτων υφίστανται κατά την έναρξη ισχύος του ν. 5043/2023, δεν επιτρέπεται η υπέρβαση του ύψους και του συντελεστή δόμησης ούτε η απόκλιση από τους λοιπούς όρους δόμησης που ορίζονται με τα ειδικά διατάγματα, ακόμη και σε εφαρμογή πολεοδομικών κινήτρων, όπως της παρ. 1 του άρθρου 10, της παρ. 8 του άρθρου 15, της παρ. 2 του άρθρου 19 και της παρ. 1 του άρθρου 25 του παρόντος νόμου. Εκδίδονται με βάση τους όρους δόμησης που ίσχυαν έως την έναρξη ισχύος του ν. 5043/2023 οι οικοδομικές άδειες για τις οποίες έχει χορηγηθεί έως τη δημοσίευσή του ή η προέγκριση οικοδομικής άδειας κατά το άρθρο 35 του ν. 4495/2017 ή έγγραφη βεβαίωση των όρων δόμησης της Υπηρεσίας Δόμησης, κατά την περ. β΄ της παρ. 2 του άρθρου 38 του ν. 4495/2017. Με το άρθρο 7 του ν. 5069/2023 (Α΄ 193/28.11.2023), πάνω από το μέγιστο επιτρεπόμενο ύψος της περιοχής και μέσα στο ιδεατό στερεό κτιρίων με χρήση κέντρα δεδομένων («Data Centres») επιτρέπονται οι κατασκευές της περ. β΄ της παρ. 2 του παρόντος άρθρου, κεντρικές κλιματιστικές μονάδες (ΚΚΜ), μηχανήματα παραγωγής ψυχρού νερού (ψύκτες), καθώς και οι απαραίτητες εγκαταστάσεις αντλιοστασίων και σωληνώσεων αυτών· η ρύθμιση εφαρμόζεται και σε περιπτώσεις κέντρων δεδομένων εκτός εγκεκριμένου ρυμοτομικού σχεδίου. Η αναστολή που ακολουθεί έχει λήξει το αργότερο την 30.4.2025 (βλ. τα τελευταία εδάφια). Με το άρθρο 41 του ν. 5167/2024 (Α΄ 207/20.12.2024), από την έναρξη ισχύος του (20.12.2024) και έως τη δημοσίευση της απόφασης του Συμβουλίου της Επικρατείας, επί της οποίας εκδόθηκε η από 11 Δεκεμβρίου 2024 ανακοίνωση του Προέδρου αυτού κατ’ εφαρμογή της παρ. 8 του άρθρου 34 του π.δ. 18/1989, αναστέλλονται (παρ. 1): α) η έκδοση προεγκρίσεων και νέων οικοδομικών αδειών που κάνουν χρήση των κινήτρων: αα) προσαύξησης των όρων δόμησης του άρθρου 10, της παρ. 8 του άρθρου 15, της παρ. 2 του άρθρου 19 και του άρθρου 25, αβ) της μη προσμέτρησης στον συντελεστή δόμησης, δυνάμει της παρ. 6 του άρθρου 11, των εσωτερικών εξωστών (παταριών) και του χώρου κύριας χρήσης επιφάνειας τριάντα πέντε τετραγωνικών μέτρων (35 τ.μ.) στο δώμα της οικοδομής, καθώς και της εξομοίωσης της πισίνας με φυτεμένη επιφάνεια της παρ. 2 του άρθρου 19. Κατά την περ. β) της παρ. 1 αναστέλλονται και οι συνεδριάσεις των Συμβουλίων του ν. 4495/2017 για θέματα στις μελέτες των οποίων γίνεται χρήση των κινήτρων της περ. α). Οι οικοδομικές άδειες που έχουν εκδοθεί κατ’ εφαρμογή των κινήτρων δεν ανακαλούνται από τη Διοίκηση έως τη δημοσίευση της απόφασης του Συμβουλίου της Επικρατείας. Ανακλήσεις οικοδομικών αδειών από τη Διοίκηση, λόγω της χρήσης των κινήτρων αυτών, που έλαβαν χώρα από την 11η Δεκεμβρίου 2024 έως τη δημοσίευση του ν. 5167/2024, ανακαλούνται αυτοδικαίως (παρ. 2). Η απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας είναι η Ολομ. 146-149/2025, που δημοσιεύθηκε σε δημόσια συνεδρίαση της 24.1.2025. Κατά την παρ. 1 η αναστολή διαρκεί έως τη δημοσίευση αυτή, ενώ κατά την παρ. 3 το χρονικό διάστημα εφαρμογής δύναται να παραταθεί με απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας για διάστημα που δεν υπερβαίνει τον ένα (1) μήνα από τη δημοσίευση· με το άρθρο 44 παρ. 1 του ν. 5184/2025 το χρονικό διάστημα της παρ. 3 παρατάθηκε έως τις 30.4.2025 (βλ. το σημείωμα για τον ν. 5184/2025). Η διατύπωση δεν διευκρινίζει αν η παράταση αυτή συνεπάγεται αυτοτελώς παράταση της αναστολής ή προϋποθέτει υπουργική απόφαση· η έκδοση υπουργικής απόφασης παράτασης δεν έχει επαληθευθεί. Με τις αποφάσεις ΣτΕ Ολομ. 146, 147, 148 και 149/2025, που δημοσιεύθηκαν σε δημόσια συνεδρίαση της 24.1.2025 και επί των οποίων εκδόθηκε η ανακοίνωση της 11.12.2024 του άρθρου 41 του ν. 5167/2024, το Δικαστήριο έκρινε ότι το σύστημα κινήτρων των άρθρων 10 παρ. 1, 15 παρ. 8 περ. γ΄ και δ΄, 19 παρ. 2 και 25 του ΝΟΚ αντίκειται στο άρθρο 24 παρ. 1 και 2 του Συντάγματος· κατά πλειοψηφία, η αντίθεση οφείλεται όχι στο περιεχόμενο των διατάξεων αλλά στο ότι παρέχουν απευθείας στις υπηρεσίες δόμησης τη δυνατότητα έκδοσης οικοδομικών αδειών με ουσιώδη απόκλιση από τους όρους δόμησης του πολεοδομικού καθεστώτος κάθε περιοχής, χωρίς πολεοδομικό σχεδιασμό (146/2025, σκ. 33-34). Κατά τη σκ. 34 τα κίνητρα δύνανται να θεσπίζονται μέσω τοπικού πολεοδομικού σχεδιασμού, με ειδική επιστημονική μελέτη που καταρτίζεται στο πλαίσιο της διαδικασίας έγκρισης του σχεδιασμού και λαμβάνει υπόψη τη φυσιογνωμία, την οικιστική πυκνότητα και τη συνολική επιβάρυνση της περιοχής, υπό δικαστικό έλεγχο. Η μειοψηφία (ο Αντιπρόεδρος και επτά Σύμβουλοι, με τους οποίους ετάχθη και Πάρεδρος) έκρινε και αυτή τα κίνητρα αντισυνταγματικά, προεχόντως λόγω της επιδείνωσης του οικιστικού περιβάλλοντος και κατά παράβαση της αρχής της αναλογικότητας, χωρίς η αντισυνταγματικότητα να θεραπεύεται με πολεοδομικό σχεδιασμό (σκ. 35). Τα αποτελέσματα της αντισυνταγματικότητας δεν καταλαμβάνουν τις οικοδομικές άδειες των οποίων η υλοποίηση (εργασίες εκσκαφής) είχε αποδεδειγμένα αρχίσει έως και την 11.12.2024, ημερομηνία ανακοίνωσης του περιεχομένου της απόφασης κατά το άρθρο 34 παρ. 8 του π.δ. 18/1989· η αυτόματη ηλεκτρονική έκδοση της άδειας και η λήψη αριθμού άδειας δεν αρκούν ως απόδειξη έναρξης· ο χρόνος των εργασιών εκσκαφής αποδεικνύεται με κάθε πρόσφορο τρόπο, ιδίως με τη γνωστοποίηση της έναρξής τους σε οποιαδήποτε διοικητική αρχή ή με την ηλεκτρονική υποβολή Αναλυτικής Περιοδικής Δήλωσης (ΑΠΔ) στη βάση δεδομένων του ΕΦΚΑ, εφόσον η γνωστοποίηση ή η υποβολή έλαβε χώρα έως και την 11.12.2024 (146/2025, σκ. 49, με μειοψηφούσες απόψεις). Αιτήσεις ακυρώσεως που ασκούνται μετά την 11.12.2024 κατά αδειών των οποίων η υλοποίηση είχε αρχίσει πριν από αυτήν δεν γίνονται δεκτές για λόγους αντισυνταγματικότητας των διατάξεων, χωρίς να κωλύονται άλλοι λόγοι ακυρότητας (σκ. 50, με μειοψηφία δύο Αντιπροέδρων και εννέα Συμβούλων, προς την οποία ετάχθη και Πάρεδρος, κατά την οποία ο αποκλεισμός του λόγου αναιρεί το δικαίωμα δικαστικής προστασίας των άρθρων 20 παρ. 1 και 95 του Συντάγματος)· ο περιορισμός δεν καταλαμβάνει εκκρεμείς δίκες επί αιτήσεων που ασκήθηκαν παραδεκτώς έως την 11.12.2024 (σκ. 51). Την ίδια ημερομηνία ορίζουν οι 147, 148 και 149/2025. Το σημείωμα ενημερώνει και δεν μεταβάλλει το κείμενο. Κατά την ΣτΕ Ολομ. 146/2025 (σκ. 41-46), η μη προσμέτρηση στον συντελεστή δόμησης των κλιμακοστασίων, φρεάτων ανελκυστήρων και διαδρόμων κοινής χρήσης (άρθρο 11 παρ. 6 περ. δ΄) και των ερκέρ δεν αντίκειται στο άρθρο 24 του Συντάγματος, ενώ η μη προσμέτρηση των παταριών (περ. ιδ΄, σκ. 45) και του κτίσματος έως 35 τ.μ. στο δώμα (περ. ιστ΄ κατά το μέρος που αφορά το κτίσμα αυτό, σκ. 46) δεν δικαιολογείται από πολεοδομικούς λόγους και τέθηκε κατά παράβαση του άρθρου 24· δεν δικαιολογείται επίσης η εξομοίωση της πισίνας με φυτεμένο χώρο της παρ. 2 του άρθρου 19 (σκ. 46). Οι κρίσεις ελήφθησαν με μειοψηφίες. Η επέκταση του χρονικού περιορισμού των σκ. 47-51 και στις κρίσεις αυτές προκύπτει από το διατακτικό («Καθορίζει σύμφωνα με το σκεπτικό τον χρόνο έναρξης των αποτελεσμάτων της κρίσης των διατάξεων του Νέου Οικοδομικού Κανονισμού (ν. 4067/2012) ως αντίθετων προς το Σύνταγμα») και όχι ρητά από τις σκ. 41-46· η περ. ιδ΄ της παρ. 6 του άρθρου 11 και η περ. α) και το δεύτερο εδάφιο της περ. γ) της παρ. 2 του άρθρου 19 καταργήθηκαν με το άρθρο 71 του ν. 5197/2025. Με την παρ. 1 του άρθρου 44 του ν. 5184/2025 (Α΄ 34/6.3.2025), το χρονικό διάστημα της παρ. 3 του άρθρου 41 του ν. 5167/2024 (Α΄ 207), περί μεταβατικών διατάξεων για τον Νέο Οικοδομικό Κανονισμό, παρατείνεται έως τις 30.4.2025. Η παράταση έληξε το αργότερο την 30.4.2025· δεν εντοπίστηκε διάταξη που την παρατείνει περαιτέρω, και ο ν. 5197/2025 (Α΄ 76/16.5.2025) ρύθμισε εκ νέου τα κίνητρα (άρθρα 66 και 71) χωρίς να παραπέμπει στο άρθρο 41 του ν. 5167/2024. Η έκδοση τυχόν υπουργικής απόφασης παράτασης δεν έχει επαληθευθεί. Με τα άρθρα 66 έως 71 του ν. 5197/2025 (Α΄ 76/16.5.2025): α) με το άρθρο 66 προστέθηκε παρ. 6 στο άρθρο 1 του ΝΟΚ, κατά την οποία τα κίνητρα και οι προσαυξήσεις του άρθρου 10, των περ. γ) και δ) της παρ. 8 του άρθρου 15 και των παρ. 1 και 2 του άρθρου 25 δύναται να εφαρμόζονται, εφόσον ενσωματώνονται στα Τοπικά και Ειδικά Πολεοδομικά Σχέδια, μέσω καθορισμού ζωνών κινήτρων· β) με το άρθρο 71 καταργήθηκαν, από την έναρξη ισχύος του νόμου και με την επιφύλαξη του άρθρου 68, η περ. ιδ) της παρ. 6 του άρθρου 11 και η περ. α) και το δεύτερο εδάφιο της περ. γ) της παρ. 2 του άρθρου 19· γ) οι οικοδομικές άδειες που εκδόθηκαν με χρήση των κινήτρων και προσαυξήσεων των άρθρων 66 και 71 του ν. 5197/2025 έως και την 11η Δεκεμβρίου 2024 και για τις οποίες δεν είχαν εκκινήσει οι οικοδομικές εργασίες έως την ημερομηνία αυτή υλοποιούνται μόνο αν προηγηθεί αναθεώρησή τους για την αφαίρεση των κινήτρων, με την επιφύλαξη του άρθρου 68 και της παρ. 2 του άρθρου 70· αν οι εργασίες είχαν εκκινήσει, δεν θίγεται η προ της αναθεώρησης χρήση κινήτρων και προσαυξήσεων και δεν επιτρέπεται η επέκταση της χρήσης των κινήτρων διά της αναθεώρησης, εκτός αν η επέκταση δύναται να προσμετρηθεί στα πολεοδομικά μεγέθη σύμφωνα με τις ισχύουσες, κατά τον χρόνο αναθεώρησης, διατάξεις (άρθρο 67)· δ) θεσπίζεται περιβαλλοντικό ισοδύναμο για οικοδομικές άδειες που ακυρώνονται με δικαστική απόφαση ή έχουν προσβληθεί με εκκρεμή αίτηση ακυρώσεως και για τις οποίες είχαν εκκινήσει εργασίες έως και την 11η Δεκεμβρίου 2024, καθώς και για άδειες που εκδόθηκαν έως την ημερομηνία αυτή και για τις οποίες είχε υποβληθεί αίτημα ένταξης σε πρόγραμμα του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας ή του Εταιρικού Συμφώνου Περιφερειακής Ανάπτυξης, υπό την προϋπόθεση έγκρισης του αιτήματος (άρθρο 68)· ε) τα άρθρα 66 έως 71 δεν εφαρμόζονται για ακίνητα για τα οποία εκδόθηκαν έως 16.5.2025 υπουργικές αποφάσεις ειδικών και εντοπισμένων ρυθμίσεων για την προστασία και ανάδειξη διατηρητέων κτιρίων και μνημείων, εφόσον έως την 11η Δεκεμβρίου 2024 είχαν εκδοθεί οι σχετικές γνωμοδοτήσεις του Κεντρικού Συμβουλίου Αρχιτεκτονικής (άρθρο 70 παρ. 2)· στ) με προεδρικό διάταγμα δύναται να εγκρίνεται η εφαρμογή των κινήτρων και προσαυξήσεων των άρθρων 66 και 71 αν έως την 11η Δεκεμβρίου 2024 έχουν ληφθεί υπόψη σε εγκεκριμένα Ειδικά Σχέδια Χωρικής Ανάπτυξης Δημοσίων Ακινήτων, Ειδικά Σχέδια Χωρικής Ανάπτυξης Στρατηγικών Επενδύσεων, Σχέδια Ολοκληρωμένης Ανάπτυξης, τροποποιηθέντα ρυμοτομικά σχέδια με άρση απαλλοτρίωσης ή προεδρικά διατάγματα καθορισμού χρήσεων γης, κατόπιν αιτήματος προς το ΚΕ.ΣΥ.ΠΟ.Θ.Α. με ειδική τεκμηρίωση (άρθρο 69 παρ. 2). Οι προθεσμίες της υποπερ. αα) και του δεύτερου εδαφίου της υποπερ. αβ) της περ. α) της παρ. 4 του άρθρου 68 και του τελευταίου εδαφίου της παρ. 2 του άρθρου 69 τροποποιήθηκαν με το άρθρο 56 του ν. 5215/2025 (Α΄ 116), το άρθρο 111 παρ. 4 και 5 του ν. 5243/2025 (Α΄ 187) και, ως προς την υποπερ. αα), το άρθρο 89 του ν. 5299/2026 (Α΄ 67/5.5.2026), και ισχύουν όπως στις παρ. 19 του άρθρου 224 και 17 του άρθρου 225 του Κώδικα Χωροταξίας - Πολεοδομίας: αίτηση επανέκδοσης της υποπερ. αα) έως και 31.12.2026· αιτήσεις προς τα Κεντρικά Συμβούλια της υποπερ. αβ) έως και 16.7.2025 και εξέταση αυτών έως 31.12.2025· αίτημα προς το ΚΕ.ΣΥ.ΠΟ.Θ.Α. της παρ. 2 του άρθρου 69 έως και 16.3.2026. Η έκδοση των προεδρικών διαταγμάτων και των υπουργικών αποφάσεων των άρθρων 69 και 70 δεν έχει επαληθευθεί από την παρούσα κωδικοποίηση. Ο Πίνακας του Παραρτήματος Α΄ του ν. 5306/2026 παραθέτει από το άρθρο 116 του ν. 4759/2020 μόνο την παρ. 1 (άρθρο 28 του ΝΟΚ, σελ. 3999 και 4043)· η παρ. 2, που περιορίζει τις τροποποιήσεις των άρθρων 99 έως 110 του ν. 4759/2020 σε προεγκρίσεις και οικοδομικές άδειες μετά την 9.12.2020 (βλ. το προηγούμενο σημείωμα), δεν περιλαμβάνεται στον Πίνακα και δεν καταργήθηκε με το άρθρο 477. Οι τροποποιημένες διατάξεις κωδικοποιήθηκαν στα άρθρα 196 (άρθρο 1), 197 (2), 199 (5), 204 (10), 205 (10Α), 206 (11), 207 (12), 208 (13), 209 (14), 210 (15), 211 (16), 212 (17), 213 (18) και 214 (19) του Κώδικα Χωροταξίας - Πολεοδομίας, στα οποία δεν εντοπίστηκε διάταξη που να επαναλαμβάνει τον περιορισμό. Αν η παρ. 2 του άρθρου 116 εξακολουθεί να εφαρμόζεται επί του κωδικοποιημένου κειμένου δεν κρίνεται από την παρούσα κωδικοποίηση. Οι διατάξεις του άρθρου 41 του ν. 5167/2024 και του άρθρου 44 του ν. 5184/2025, στις οποίες αναφέρονται τα προηγούμενα σημειώματα του άρθρου, δεν περιλαμβάνονται στους Πίνακες των Παραρτημάτων Α΄ και Β΄ του ν. 5306/2026. Το κείμενο του παρόντος άρθρου κωδικοποιήθηκε στα άρθρα 204 (άρθρο 10), 206 (11), 210 (15), 214 (19) και 222 (25) του Κώδικα Χωροταξίας - Πολεοδομίας. Οι δύο διατάξεις είχαν λήξει πριν από την κωδικοποίηση (βλ. τα προηγούμενα σημειώματα). Η παρ. 1 του άρθρου 120 του ν. 5043/2023, στην οποία αναφέρεται το προηγούμενο σημείωμα του άρθρου (αποκλεισμός πολεοδομικών κινήτρων σε ειδικότερες περιοχές), δεν περιλαμβάνεται στους Πίνακες των Παραρτημάτων Α΄ και Β΄ του ν. 5306/2026. Οι παραπεμπόμενες διατάξεις κωδικοποιήθηκαν ως εξής: παρ. 1 του άρθρου 10 στο άρθρο 204 παρ. 1, παρ. 8 του άρθρου 15 στο άρθρο 210 παρ. 8, παρ. 2 του άρθρου 19 στο άρθρο 214 παρ. 2 και παρ. 1 του άρθρου 25 στο άρθρο 222 παρ. 1 του Κώδικα Χωροταξίας - Πολεοδομίας. Οι διατάξεις των άρθρων 67 έως 70 του ν. 5197/2025, που αναφέρονται στο προηγούμενο σημείωμα του άρθρου, περιλαμβάνονται στον Πίνακα του Παραρτήματος Α΄ του ν. 5306/2026: οι παρ. 1 έως 3 του άρθρου 67 στο άρθρο 329 παρ. 14 έως 16, οι παρ. 1 έως 4 του άρθρου 68 στο άρθρο 224 παρ. 16 έως 19, οι παρ. 1 έως 5 του άρθρου 69 στο άρθρο 225 παρ. 16 έως 20 και οι παρ. 1 και 2 του άρθρου 70 στο άρθρο 224 παρ. 20 και 21 του Κώδικα Χωροταξίας - Πολεοδομίας (σελ. 3998-4000 και 4019).

(Καταργήθηκε με το άρθρο 477 του ν. 5306/2026 (Α΄ 88/8.6.2026)· κωδικοποιήθηκε στο άρθρο 214 του Κώδικα Χωροταξίας - Πολεοδομίας)

Άρθρο 19Α

Τροποποίηση Ν. 5306/2026

Ενεργειακό στέγαστρο

(Καταργήθηκε με το άρθρο 477 του ν. 5306/2026 (Α΄ 88/8.6.2026)· κωδικοποιήθηκε στο άρθρο 215 του Κώδικα Χωροταξίας - Πολεοδομίας)

Άρθρο 20

Τροποποίηση Ν. 5306/2026

Κατασκευές σε δημόσιους κοινόχρηστους χώρους

Κατά το άρθρο 48 του ν. 4067/2012 (Α΄ 79/9.4.2012), η ισχύς του νόμου αρχίζει τρεις (3) μήνες από την ψήφισή του, εκτός από τις διατάξεις των άρθρων 27 παρ. 4, 28 έως 33 και 36 έως 47, η ισχύς των οποίων αρχίζει από τη δημοσίευσή του στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως. Με την παρ. 2 του άρθρου 55Α του ν. 3982/2011 (Α΄ 143), όπως προστέθηκε με την παρ. 5 του άρθρου 99 του ν. 4605/2019 (Α΄ 52/1.4.2019), για γήπεδα ή οικόπεδα εντός περιοχών ΒΙ.ΠΕ. του ν. 4085/1965 (ΕΤΒΑ), ΒΕ.ΠΕ. του ν. 2545/1997 (ΒΙ.ΠΕ., ΒΙ.ΠΑ., ΒΙΟΠΑ) και Επιχειρηματικών Πάρκων του ν. 3982/2011, που ανήκουν στον ίδιο ιδιοκτήτη ή έχουν μισθωθεί με μακροχρόνια μίσθωση από τον ίδιο μισθωτή τουλάχιστον δέκα (10) ετών και τέμνονται από δημοτικό ή επαρχιακό δρόμο, δύναται να εφαρμόζεται η παρ. 5 του παρόντος άρθρου. Η ζεύξη αυτών εγκρίνεται από το Συμβούλιο Αρχιτεκτονικής και τον αρμόδιο για τον έλεγχο και τη διαχείριση του Κοινοχρήστου Χώρου φορέα. Με την παρ. 10 του άρθρου 20 του ν. 3982/2011 (Α΄ 143), όπως προστέθηκε με την παρ. 5 του άρθρου 99 του ν. 4685/2020 (Α΄ 92/7.5.2020), σε περιοχές εκτός ρυμοτομικού σχεδίου με καθορισμένη βιομηχανική χρήση γης εφαρμόζεται η παράγραφος 5 του παρόντος άρθρου. Επί των ζεύξεων της παραγράφου 5 δύναται να εγκαθίσταται και να λειτουργεί μηχανολογικός εξοπλισμός για τη μεταφορά προϊόντων ή πρώτων υλών, τηρουμένων των διατάξεων της κείμενης νομοθεσίας· οι ζεύξεις δύναται να διέρχονται από τους υποχρεωτικά οριζόμενους ακάλυπτους χώρους του γηπέδου. Με την παρ. 3 του άρθρου 29 του ν. 4688/2020 (Α΄ 101/24.5.2020), για τη διατήρηση του ενιαίου της έκτασης οργανωμένων υποδοχέων τουριστικών δραστηριοτήτων, σύνθετων τουριστικών καταλυμάτων, ξενοδοχείων 4 και 5 αστέρων και εγκαταστάσεων ειδικής τουριστικής υποδομής, σε γήπεδα συνολικής έκτασης τουλάχιστον πενήντα (50) στρεμμάτων εκτός εγκεκριμένων σχεδίων πόλεων και εκτός ορίων οικισμών, η ενοποίηση του ακινήτου μπορεί να υλοποιείται και με υπέργεια ή υπόγεια ζεύξη, εφαρμοζόμενης αναλογικά της παρ. 5 του παρόντος άρθρου. Με την παρ. 5 του άρθρου 29 του ν. 4982/2022 (Α΄ 195/15.10.2022), για γήπεδα ή οικόπεδα εντός Επιχειρηματικών Πάρκων που ανήκουν στον ίδιο ιδιοκτήτη ή έχουν μισθωθεί με μακροχρόνια μίσθωση τουλάχιστον δέκα (10) ετών από τον ίδιο μισθωτή και τέμνονται από δημοτικό ή επαρχιακό δρόμο, δύναται να εφαρμόζεται η παρ. 5 του παρόντος άρθρου περί υπέργειας ή υπόγειας ζεύξης κτιρίων. Το παρόν άρθρο καταργήθηκε από 8.6.2026 και κωδικοποιήθηκε στο άρθρο 216 του Κώδικα Χωροταξίας - Πολεοδομίας· ο ν. 4982/2022 δεν περιλαμβάνεται στους Πίνακες των Παραρτημάτων του ν. 5306/2026. Η παρ. 10 του άρθρου 20 του ν. 3982/2011 (Α΄ 143), όπως προστέθηκε με την παρ. 5 του άρθρου 99 του ν. 4685/2020 και αναφέρεται στο προηγούμενο σημείωμα του άρθρου, κωδικοποιήθηκε στην παρ. 12 του άρθρου 254 του Κώδικα Χωροταξίας - Πολεοδομίας, η οποία παραπέμπει πλέον στην παρ. 5 του άρθρου 216 (Παράρτημα Α΄, σελ. 4005· Παράρτημα Β΄, σελ. 4076).

(Καταργήθηκε με το άρθρο 477 του ν. 5306/2026 (Α΄ 88/8.6.2026)· κωδικοποιήθηκε στο άρθρο 216 του Κώδικα Χωροταξίας - Πολεοδομίας)

Άρθρο 20Α

Τροποποίηση Ν. 5306/2026

Θόλοι αθλητικών εγκαταστάσεων

(Καταργήθηκε με το άρθρο 477 του ν. 5306/2026 (Α΄ 88/8.6.2026)· κωδικοποιήθηκε στο άρθρο 217 του Κώδικα Χωροταξίας - Πολεοδομίας)

Άρθρο 21

Τροποποίηση Ν. 5306/2026

Προσωρινές κατασκευές

Κατά το άρθρο 48 του ν. 4067/2012 (Α΄ 79/9.4.2012), η ισχύς του νόμου αρχίζει τρεις (3) μήνες από την ψήφισή του, εκτός από τις διατάξεις των άρθρων 27 παρ. 4, 28 έως 33 και 36 έως 47, η ισχύς των οποίων αρχίζει από τη δημοσίευσή του στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως. Με την παρ. 10 του άρθρου 28 του ν. 4280/2014 (Α΄ 159/8.8.2014), σε ακίνητα εντός πυκνοδομημένων και αστικών περιοχών όπου τα κτίρια έχουν κατεδαφιστεί πριν την ισχύ του ν. 4067/2012, σύμφωνα με εκδοθέν πρωτόκολλο επικινδύνως ετοιμόρροπου οικοδομής, επιτρέπεται κατά παρέκκλιση του άρθρου 6 και της παρ. 1 του άρθρου 21 του ν. 4067/2012 και για χρονικό διάστημα όχι μεγαλύτερο των πέντε (5) ετών η λειτουργία υπαίθριων χρήσεων και η τοποθέτηση των απαιτούμενων προσωρινών κατασκευών της παρ. 74 του άρθρου 2 μέγιστου εμβαδού 15 τ.μ., με τους όρους της διάταξης.

(Καταργήθηκε με το άρθρο 477 του ν. 5306/2026 (Α΄ 88/8.6.2026)· κωδικοποιήθηκε στο άρθρο 218 του Κώδικα Χωροταξίας - Πολεοδομίας)

Άρθρο 22

Τροποποίηση Ν. 5306/2026

Παρόδια στοά

Κατά το άρθρο 48 του ν. 4067/2012 (Α΄ 79/9.4.2012), η ισχύς του νόμου αρχίζει τρεις (3) μήνες από την ψήφισή του, εκτός από τις διατάξεις των άρθρων 27 παρ. 4, 28 έως 33 και 36 έως 47, η ισχύς των οποίων αρχίζει από τη δημοσίευσή του στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως.

(Καταργήθηκε με το άρθρο 477 του ν. 5306/2026 (Α΄ 88/8.6.2026)· κωδικοποιήθηκε στο άρθρο 219 του Κώδικα Χωροταξίας - Πολεοδομίας)

Άρθρο 23

Τροποποίηση Ν. 5306/2026

Υφιστάμενα κτίρια

Κατά το άρθρο 48 του ν. 4067/2012 (Α΄ 79/9.4.2012), η ισχύς του νόμου αρχίζει τρεις (3) μήνες από την ψήφισή του, εκτός από τις διατάξεις των άρθρων 27 παρ. 4, 28 έως 33 και 36 έως 47, η ισχύς των οποίων αρχίζει από τη δημοσίευσή του στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως.

(Καταργήθηκε με το άρθρο 477 του ν. 5306/2026 (Α΄ 88/8.6.2026)· κωδικοποιήθηκε στο άρθρο 220 του Κώδικα Χωροταξίας - Πολεοδομίας)

Άρθρο 24

Τροποποίηση Ν. 5306/2026

Χαμηλά κτίρια

Κατά το άρθρο 48 του ν. 4067/2012 (Α΄ 79/9.4.2012), η ισχύς του νόμου αρχίζει τρεις (3) μήνες από την ψήφισή του, εκτός από τις διατάξεις των άρθρων 27 παρ. 4, 28 έως 33 και 36 έως 47, η ισχύς των οποίων αρχίζει από τη δημοσίευσή του στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως.

(Καταργήθηκε με το άρθρο 477 του ν. 5306/2026 (Α΄ 88/8.6.2026)· κωδικοποιήθηκε στο άρθρο 221 του Κώδικα Χωροταξίας - Πολεοδομίας)

Άρθρο 25

Τροποποίηση Ν. 5306/2026

Κίνητρα για τη δημιουργία κτιρίων ελάχιστης ενεργειακής κατανάλωσης

Κατά το άρθρο 48 του ν. 4067/2012 (Α΄ 79/9.4.2012), η ισχύς του νόμου αρχίζει τρεις (3) μήνες από την ψήφισή του, εκτός από τις διατάξεις των άρθρων 27 παρ. 4, 28 έως 33 και 36 έως 47, η ισχύς των οποίων αρχίζει από τη δημοσίευσή του στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως. Με την παρ. 1 του άρθρου 120 του ν. 5043/2023 (Α΄ 91/13.4.2023), στις περιοχές που διέπονται από ειδικά διατάγματα για τα διοικητικά όρια των περιοχών της περ. β΄ του άρθρου μόνου του από 20.7.1968 β.δ. (Δ΄ 132), όπως τα όρια των αντίστοιχων δημοτικών κοινοτήτων υφίστανται κατά την έναρξη ισχύος του ν. 5043/2023, δεν επιτρέπεται η υπέρβαση του ύψους και του συντελεστή δόμησης ούτε η απόκλιση από τους λοιπούς όρους δόμησης που ορίζονται με τα ειδικά διατάγματα, ακόμη και σε εφαρμογή πολεοδομικών κινήτρων, όπως της παρ. 1 του άρθρου 10, της παρ. 8 του άρθρου 15, της παρ. 2 του άρθρου 19 και της παρ. 1 του άρθρου 25 του παρόντος νόμου. Εκδίδονται με βάση τους όρους δόμησης που ίσχυαν έως την έναρξη ισχύος του ν. 5043/2023 οι οικοδομικές άδειες για τις οποίες έχει χορηγηθεί έως τη δημοσίευσή του ή η προέγκριση οικοδομικής άδειας κατά το άρθρο 35 του ν. 4495/2017 ή έγγραφη βεβαίωση των όρων δόμησης της Υπηρεσίας Δόμησης, κατά την περ. β΄ της παρ. 2 του άρθρου 38 του ν. 4495/2017. Η αναστολή που ακολουθεί έχει λήξει το αργότερο την 30.4.2025 (βλ. τα τελευταία εδάφια). Με το άρθρο 41 του ν. 5167/2024 (Α΄ 207/20.12.2024), από την έναρξη ισχύος του (20.12.2024) και έως τη δημοσίευση της απόφασης του Συμβουλίου της Επικρατείας, επί της οποίας εκδόθηκε η από 11 Δεκεμβρίου 2024 ανακοίνωση του Προέδρου αυτού κατ’ εφαρμογή της παρ. 8 του άρθρου 34 του π.δ. 18/1989, αναστέλλονται (παρ. 1): α) η έκδοση προεγκρίσεων και νέων οικοδομικών αδειών που κάνουν χρήση των κινήτρων: αα) προσαύξησης των όρων δόμησης του άρθρου 10, της παρ. 8 του άρθρου 15, της παρ. 2 του άρθρου 19 και του άρθρου 25, αβ) της μη προσμέτρησης στον συντελεστή δόμησης, δυνάμει της παρ. 6 του άρθρου 11, των εσωτερικών εξωστών (παταριών) και του χώρου κύριας χρήσης επιφάνειας τριάντα πέντε τετραγωνικών μέτρων (35 τ.μ.) στο δώμα της οικοδομής, καθώς και της εξομοίωσης της πισίνας με φυτεμένη επιφάνεια της παρ. 2 του άρθρου 19. Κατά την περ. β) της παρ. 1 αναστέλλονται και οι συνεδριάσεις των Συμβουλίων του ν. 4495/2017 για θέματα στις μελέτες των οποίων γίνεται χρήση των κινήτρων της περ. α). Οι οικοδομικές άδειες που έχουν εκδοθεί κατ’ εφαρμογή των κινήτρων δεν ανακαλούνται από τη Διοίκηση έως τη δημοσίευση της απόφασης του Συμβουλίου της Επικρατείας. Ανακλήσεις οικοδομικών αδειών από τη Διοίκηση, λόγω της χρήσης των κινήτρων αυτών, που έλαβαν χώρα από την 11η Δεκεμβρίου 2024 έως τη δημοσίευση του ν. 5167/2024, ανακαλούνται αυτοδικαίως (παρ. 2). Η απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας είναι η Ολομ. 146-149/2025, που δημοσιεύθηκε σε δημόσια συνεδρίαση της 24.1.2025. Κατά την παρ. 1 η αναστολή διαρκεί έως τη δημοσίευση αυτή, ενώ κατά την παρ. 3 το χρονικό διάστημα εφαρμογής δύναται να παραταθεί με απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας για διάστημα που δεν υπερβαίνει τον ένα (1) μήνα από τη δημοσίευση· με το άρθρο 44 παρ. 1 του ν. 5184/2025 το χρονικό διάστημα της παρ. 3 παρατάθηκε έως τις 30.4.2025 (βλ. το σημείωμα για τον ν. 5184/2025). Η διατύπωση δεν διευκρινίζει αν η παράταση αυτή συνεπάγεται αυτοτελώς παράταση της αναστολής ή προϋποθέτει υπουργική απόφαση· η έκδοση υπουργικής απόφασης παράτασης δεν έχει επαληθευθεί. Με τις αποφάσεις ΣτΕ Ολομ. 146, 147, 148 και 149/2025, που δημοσιεύθηκαν σε δημόσια συνεδρίαση της 24.1.2025 και επί των οποίων εκδόθηκε η ανακοίνωση της 11.12.2024 του άρθρου 41 του ν. 5167/2024, το Δικαστήριο έκρινε ότι το σύστημα κινήτρων των άρθρων 10 παρ. 1, 15 παρ. 8 περ. γ΄ και δ΄, 19 παρ. 2 και 25 του ΝΟΚ αντίκειται στο άρθρο 24 παρ. 1 και 2 του Συντάγματος· κατά πλειοψηφία, η αντίθεση οφείλεται όχι στο περιεχόμενο των διατάξεων αλλά στο ότι παρέχουν απευθείας στις υπηρεσίες δόμησης τη δυνατότητα έκδοσης οικοδομικών αδειών με ουσιώδη απόκλιση από τους όρους δόμησης του πολεοδομικού καθεστώτος κάθε περιοχής, χωρίς πολεοδομικό σχεδιασμό (146/2025, σκ. 33-34). Κατά τη σκ. 34 τα κίνητρα δύνανται να θεσπίζονται μέσω τοπικού πολεοδομικού σχεδιασμού, με ειδική επιστημονική μελέτη που καταρτίζεται στο πλαίσιο της διαδικασίας έγκρισης του σχεδιασμού και λαμβάνει υπόψη τη φυσιογνωμία, την οικιστική πυκνότητα και τη συνολική επιβάρυνση της περιοχής, υπό δικαστικό έλεγχο. Η μειοψηφία (ο Αντιπρόεδρος και επτά Σύμβουλοι, με τους οποίους ετάχθη και Πάρεδρος) έκρινε και αυτή τα κίνητρα αντισυνταγματικά, προεχόντως λόγω της επιδείνωσης του οικιστικού περιβάλλοντος και κατά παράβαση της αρχής της αναλογικότητας, χωρίς η αντισυνταγματικότητα να θεραπεύεται με πολεοδομικό σχεδιασμό (σκ. 35). Τα αποτελέσματα της αντισυνταγματικότητας δεν καταλαμβάνουν τις οικοδομικές άδειες των οποίων η υλοποίηση (εργασίες εκσκαφής) είχε αποδεδειγμένα αρχίσει έως και την 11.12.2024, ημερομηνία ανακοίνωσης του περιεχομένου της απόφασης κατά το άρθρο 34 παρ. 8 του π.δ. 18/1989· η αυτόματη ηλεκτρονική έκδοση της άδειας και η λήψη αριθμού άδειας δεν αρκούν ως απόδειξη έναρξης· ο χρόνος των εργασιών εκσκαφής αποδεικνύεται με κάθε πρόσφορο τρόπο, ιδίως με τη γνωστοποίηση της έναρξής τους σε οποιαδήποτε διοικητική αρχή ή με την ηλεκτρονική υποβολή Αναλυτικής Περιοδικής Δήλωσης (ΑΠΔ) στη βάση δεδομένων του ΕΦΚΑ, εφόσον η γνωστοποίηση ή η υποβολή έλαβε χώρα έως και την 11.12.2024 (146/2025, σκ. 49, με μειοψηφούσες απόψεις). Αιτήσεις ακυρώσεως που ασκούνται μετά την 11.12.2024 κατά αδειών των οποίων η υλοποίηση είχε αρχίσει πριν από αυτήν δεν γίνονται δεκτές για λόγους αντισυνταγματικότητας των διατάξεων, χωρίς να κωλύονται άλλοι λόγοι ακυρότητας (σκ. 50, με μειοψηφία δύο Αντιπροέδρων και εννέα Συμβούλων, προς την οποία ετάχθη και Πάρεδρος, κατά την οποία ο αποκλεισμός του λόγου αναιρεί το δικαίωμα δικαστικής προστασίας των άρθρων 20 παρ. 1 και 95 του Συντάγματος)· ο περιορισμός δεν καταλαμβάνει εκκρεμείς δίκες επί αιτήσεων που ασκήθηκαν παραδεκτώς έως την 11.12.2024 (σκ. 51). Την ίδια ημερομηνία ορίζουν οι 147, 148 και 149/2025. Το σημείωμα ενημερώνει και δεν μεταβάλλει το κείμενο. Με την παρ. 1 του άρθρου 44 του ν. 5184/2025 (Α΄ 34/6.3.2025), το χρονικό διάστημα της παρ. 3 του άρθρου 41 του ν. 5167/2024 (Α΄ 207), περί μεταβατικών διατάξεων για τον Νέο Οικοδομικό Κανονισμό, παρατείνεται έως τις 30.4.2025. Η παράταση έληξε το αργότερο την 30.4.2025· δεν εντοπίστηκε διάταξη που την παρατείνει περαιτέρω, και ο ν. 5197/2025 (Α΄ 76/16.5.2025) ρύθμισε εκ νέου τα κίνητρα (άρθρα 66 και 71) χωρίς να παραπέμπει στο άρθρο 41 του ν. 5167/2024. Η έκδοση τυχόν υπουργικής απόφασης παράτασης δεν έχει επαληθευθεί. Με τα άρθρα 66 έως 71 του ν. 5197/2025 (Α΄ 76/16.5.2025): α) με το άρθρο 66 προστέθηκε παρ. 6 στο άρθρο 1 του ΝΟΚ, κατά την οποία τα κίνητρα και οι προσαυξήσεις του άρθρου 10, των περ. γ) και δ) της παρ. 8 του άρθρου 15 και των παρ. 1 και 2 του άρθρου 25 δύναται να εφαρμόζονται, εφόσον ενσωματώνονται στα Τοπικά και Ειδικά Πολεοδομικά Σχέδια, μέσω καθορισμού ζωνών κινήτρων· β) με το άρθρο 71 καταργήθηκαν, από την έναρξη ισχύος του νόμου και με την επιφύλαξη του άρθρου 68, η περ. ιδ) της παρ. 6 του άρθρου 11 και η περ. α) και το δεύτερο εδάφιο της περ. γ) της παρ. 2 του άρθρου 19· γ) οι οικοδομικές άδειες που εκδόθηκαν με χρήση των κινήτρων και προσαυξήσεων των άρθρων 66 και 71 του ν. 5197/2025 έως και την 11η Δεκεμβρίου 2024 και για τις οποίες δεν είχαν εκκινήσει οι οικοδομικές εργασίες έως την ημερομηνία αυτή υλοποιούνται μόνο αν προηγηθεί αναθεώρησή τους για την αφαίρεση των κινήτρων, με την επιφύλαξη του άρθρου 68 και της παρ. 2 του άρθρου 70· αν οι εργασίες είχαν εκκινήσει, δεν θίγεται η προ της αναθεώρησης χρήση κινήτρων και προσαυξήσεων και δεν επιτρέπεται η επέκταση της χρήσης των κινήτρων διά της αναθεώρησης, εκτός αν η επέκταση δύναται να προσμετρηθεί στα πολεοδομικά μεγέθη σύμφωνα με τις ισχύουσες, κατά τον χρόνο αναθεώρησης, διατάξεις (άρθρο 67)· δ) θεσπίζεται περιβαλλοντικό ισοδύναμο για οικοδομικές άδειες που ακυρώνονται με δικαστική απόφαση ή έχουν προσβληθεί με εκκρεμή αίτηση ακυρώσεως και για τις οποίες είχαν εκκινήσει εργασίες έως και την 11η Δεκεμβρίου 2024, καθώς και για άδειες που εκδόθηκαν έως την ημερομηνία αυτή και για τις οποίες είχε υποβληθεί αίτημα ένταξης σε πρόγραμμα του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας ή του Εταιρικού Συμφώνου Περιφερειακής Ανάπτυξης, υπό την προϋπόθεση έγκρισης του αιτήματος (άρθρο 68)· ε) τα άρθρα 66 έως 71 δεν εφαρμόζονται για ακίνητα για τα οποία εκδόθηκαν έως 16.5.2025 υπουργικές αποφάσεις ειδικών και εντοπισμένων ρυθμίσεων για την προστασία και ανάδειξη διατηρητέων κτιρίων και μνημείων, εφόσον έως την 11η Δεκεμβρίου 2024 είχαν εκδοθεί οι σχετικές γνωμοδοτήσεις του Κεντρικού Συμβουλίου Αρχιτεκτονικής (άρθρο 70 παρ. 2)· στ) με προεδρικό διάταγμα δύναται να εγκρίνεται η εφαρμογή των κινήτρων και προσαυξήσεων των άρθρων 66 και 71 αν έως την 11η Δεκεμβρίου 2024 έχουν ληφθεί υπόψη σε εγκεκριμένα Ειδικά Σχέδια Χωρικής Ανάπτυξης Δημοσίων Ακινήτων, Ειδικά Σχέδια Χωρικής Ανάπτυξης Στρατηγικών Επενδύσεων, Σχέδια Ολοκληρωμένης Ανάπτυξης, τροποποιηθέντα ρυμοτομικά σχέδια με άρση απαλλοτρίωσης ή προεδρικά διατάγματα καθορισμού χρήσεων γης, κατόπιν αιτήματος προς το ΚΕ.ΣΥ.ΠΟ.Θ.Α. με ειδική τεκμηρίωση (άρθρο 69 παρ. 2). Οι προθεσμίες της υποπερ. αα) και του δεύτερου εδαφίου της υποπερ. αβ) της περ. α) της παρ. 4 του άρθρου 68 και του τελευταίου εδαφίου της παρ. 2 του άρθρου 69 τροποποιήθηκαν με το άρθρο 56 του ν. 5215/2025 (Α΄ 116), το άρθρο 111 παρ. 4 και 5 του ν. 5243/2025 (Α΄ 187) και, ως προς την υποπερ. αα), το άρθρο 89 του ν. 5299/2026 (Α΄ 67/5.5.2026), και ισχύουν όπως στις παρ. 19 του άρθρου 224 και 17 του άρθρου 225 του Κώδικα Χωροταξίας - Πολεοδομίας: αίτηση επανέκδοσης της υποπερ. αα) έως και 31.12.2026· αιτήσεις προς τα Κεντρικά Συμβούλια της υποπερ. αβ) έως και 16.7.2025 και εξέταση αυτών έως 31.12.2025· αίτημα προς το ΚΕ.ΣΥ.ΠΟ.Θ.Α. της παρ. 2 του άρθρου 69 έως και 16.3.2026. Η έκδοση των προεδρικών διαταγμάτων και των υπουργικών αποφάσεων των άρθρων 69 και 70 δεν έχει επαληθευθεί από την παρούσα κωδικοποίηση. Οι διατάξεις του άρθρου 41 του ν. 5167/2024 και του άρθρου 44 του ν. 5184/2025, στις οποίες αναφέρονται τα προηγούμενα σημειώματα του άρθρου, δεν περιλαμβάνονται στους Πίνακες των Παραρτημάτων Α΄ και Β΄ του ν. 5306/2026. Το κείμενο του παρόντος άρθρου κωδικοποιήθηκε στα άρθρα 204 (άρθρο 10), 206 (11), 210 (15), 214 (19) και 222 (25) του Κώδικα Χωροταξίας - Πολεοδομίας. Οι δύο διατάξεις είχαν λήξει πριν από την κωδικοποίηση (βλ. τα προηγούμενα σημειώματα). Η παρ. 1 του άρθρου 120 του ν. 5043/2023, στην οποία αναφέρεται το προηγούμενο σημείωμα του άρθρου (αποκλεισμός πολεοδομικών κινήτρων σε ειδικότερες περιοχές), δεν περιλαμβάνεται στους Πίνακες των Παραρτημάτων Α΄ και Β΄ του ν. 5306/2026. Οι παραπεμπόμενες διατάξεις κωδικοποιήθηκαν ως εξής: παρ. 1 του άρθρου 10 στο άρθρο 204 παρ. 1, παρ. 8 του άρθρου 15 στο άρθρο 210 παρ. 8, παρ. 2 του άρθρου 19 στο άρθρο 214 παρ. 2 και παρ. 1 του άρθρου 25 στο άρθρο 222 παρ. 1 του Κώδικα Χωροταξίας - Πολεοδομίας. Οι διατάξεις των άρθρων 67 έως 70 του ν. 5197/2025, που αναφέρονται στο προηγούμενο σημείωμα του άρθρου, περιλαμβάνονται στον Πίνακα του Παραρτήματος Α΄ του ν. 5306/2026: οι παρ. 1 έως 3 του άρθρου 67 στο άρθρο 329 παρ. 14 έως 16, οι παρ. 1 έως 4 του άρθρου 68 στο άρθρο 224 παρ. 16 έως 19, οι παρ. 1 έως 5 του άρθρου 69 στο άρθρο 225 παρ. 16 έως 20 και οι παρ. 1 και 2 του άρθρου 70 στο άρθρο 224 παρ. 20 και 21 του Κώδικα Χωροταξίας - Πολεοδομίας (σελ. 3998-4000 και 4019).

(Καταργήθηκε με το άρθρο 477 του ν. 5306/2026 (Α΄ 88/8.6.2026)· κωδικοποιήθηκε στο άρθρο 222 του Κώδικα Χωροταξίας - Πολεοδομίας)

Άρθρο 26

Τροποποίηση Ν. 5306/2026

Ειδικές ρυθμίσεις για την εξυπηρέτηση ατόμων με αναπηρία ή εμποδιζόμενων ατόμων

Κατά το άρθρο 48 του ν. 4067/2012 (Α΄ 79/9.4.2012), η ισχύς του νόμου αρχίζει τρεις (3) μήνες από την ψήφισή του, εκτός από τις διατάξεις των άρθρων 27 παρ. 4, 28 έως 33 και 36 έως 47, η ισχύς των οποίων αρχίζει από τη δημοσίευσή του στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως. Με την παρ. 1 του άρθρου 25 του ν. 4373/2016 (Α΄ 49/1.4.2016), οι απαραίτητες διαμορφώσεις σταδίων, γηπέδων και κτιρίων, στα οποία διεξάγονται αγώνες της Α΄ Εθνικής κατηγορίας των επαγγελματικών πρωταθλημάτων ποδοσφαίρου και καλαθοσφαίρισης, οι οποίες προβλέπονται στην παρ. 4 του παρόντος άρθρου, ολοκληρώνονται το αργότερο έως τις 31.12.2017, με ευθύνη και δαπάνες των αθλητικών ανωνύμων εταιρειών που τα χρησιμοποιούν ως γηπεδούχες· η προθεσμία αυτή έχει παρέλθει (βλ. το επόμενο σημείωμα για τη νεότερη ρύθμιση του ν. 5237/2025). Με το άρθρο 27 του ν. 4495/2017 (Α΄ 167/3.11.2017), όπως αντικαταστάθηκε με την παρ. 17 του άρθρου 34 του ν. 4546/2018 (Α΄ 101/12.6.2018), προβλεπόταν η κατάργηση της παρ. 7 του παρόντος άρθρου μετά τη συγκρότηση των νέων οργάνων. Η παρ. 7 καταργήθηκε με το άρθρο 119 του ν. 4759/2020 (Α΄ 245/9.12.2020). Με το άρθρο 39 του ν. 5237/2025 (Α΄ 176/13.10.2025, ισχύς του άρθρου από 1.10.2025 κατά την παρ. 2) αντικαταστάθηκε εκ νέου το άρθρο 25 του ν. 4373/2016, με προσθήκη παρ. 3Α: αθλητική ανώνυμη εταιρεία που συμμετέχει στη διοργάνωση της παρ. 1 και έως 30.9.2025 δεν έχει λάβει τη βεβαίωση της παρ. 2 υποχρεούται, με δική της ευθύνη και δαπάνες, α) να εκπονήσει μελέτη υποδομών προσβασιμότητας ατόμων με αναπηρία στην αθλητική εγκατάσταση σύμφωνα με την παρ. 4 του άρθρου 26 του ΝΟΚ έως 31.3.2026 και β) να αποπερατώσει τις εργασίες εφαρμογής της μελέτης έως 31.7.2026, με διοικητικά πρόστιμα από 20.000 έως 100.000 ευρώ (περ. α) και από 100.000 έως 500.000 ευρώ (περ. β), και για την περ. β) χορήγηση του πιστοποιητικού της παρ. 3 του άρθρου 77Α του ν. 2725/1999· η παρ. 3 του άρθρου 25 δεν εφαρμόζεται έως 31.7.2026 για τις εταιρείες αυτές. Η παρ. 1 του άρθρου 25 επαναλαμβάνει την προθεσμία της 31.12.2017, που έχει παρέλθει. Το παρόν άρθρο καταργήθηκε από 8.6.2026 και κωδικοποιήθηκε στο άρθρο 223 του Κώδικα Χωροταξίας - Πολεοδομίας (η παρ. 4 ως παρ. 4)· ο ν. 5237/2025 δεν περιλαμβάνεται στους Πίνακες των Παραρτημάτων του ν. 5306/2026. Οι προθεσμίες της 31.3.2026 και της 31.7.2026 έχουν παρέλθει κατά την κωδικοποίηση· η εκπλήρωση των υποχρεώσεων και η επιβολή προστίμων δεν έχουν επαληθευθεί.

(Καταργήθηκε με το άρθρο 477 του ν. 5306/2026 (Α΄ 88/8.6.2026)· κωδικοποιήθηκε στο άρθρο 223 (οι παρ. 1 έως 6 ως παρ. 1 έως 6 και οι παρ. 8 έως 10 ως παρ. 7 έως 9) του Κώδικα Χωροταξίας - Πολεοδομίας)

Άρθρο 26Α

Τροποποίηση Ν. 5306/2026

Στάθμευση ποδηλάτων

Τα σχήματα των Παραρτημάτων Α (Σχήμα 1: διάταξη θέσεων σε σειρά) και Β (Σχήμα 2: διάταξη θέσεων υπό γωνία σε σειρά), στα οποία παραπέμπει η παρ. 1 του παρόντος άρθρου, δημοσιεύονται ως εικόνες στη σελ. 1589 του ΦΕΚ Α΄ 63/1.5.2024 και δεν αναπαράγονται στο κείμενο. Ο Κώδικας Χωροταξίας - Πολεοδομίας αναπαράγει τα δύο σχήματα στις σελ. 3704-3705 του ΦΕΚ Α΄ 88/8.6.2026 (άρθρο 224 παρ. 8, Παραρτήματα Α΄ και Β΄).

(Καταργήθηκε με το άρθρο 477 του ν. 5306/2026 (Α΄ 88/8.6.2026)· κωδικοποιήθηκε στο άρθρο 224 παρ. 8 έως 15 (για τις παρ. 1 έως 8) και, ως προς την παρ. 9, στο άρθρο 225 παρ. 10 του Κώδικα Χωροταξίας...

Άρθρο 27

Τροποποίηση Ν. 5306/2026

Ειδικές διατάξεις

Κατά το άρθρο 48 του ν. 4067/2012 (Α΄ 79/9.4.2012), η παρ. 4 του παρόντος αρχίζει να ισχύει από τη δημοσίευση του νόμου στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως· οι λοιπές παράγραφοι αρχίζουν να ισχύουν τρεις (3) μήνες από την ψήφισή του. Με την παρ. 21 του άρθρου 10 του ν. 4315/2014 (Α΄ 269/24.12.2014) οι διατάξεις του τελευταίου εδαφίου της παρ. 2 του άρθρου 27 του ν. 4067/2012 ισχύουν και για τις εργασίες της περ. γ΄ της παρ. 2 του άρθρου 19, σε περίπτωση που ο ιδιοκτήτης του τελευταίου ορόφου είναι και δικαιούχος της αποκλειστικής χρήσης του δώματος, χωρίς την προϋπόθεση ύπαρξης κινητικών ή άλλων προβλημάτων· η άδεια δόμησης εκδίδεται κατά παρέκκλιση κάθε ισχύουσας διάταξης και κανονισμού (συμπεριλαμβανομένου του κανονισμού πολυκατοικίας). Με το άρθρο 95 του ν. 4796/2021 (Α΄ 63/17.4.2021), η παρ. 5 του παρόντος άρθρου έχει εφαρμογή και προκειμένου για τον εκσυγχρονισμό, την επέκταση και την ενεργειακή αναβάθμιση κτιρίων και εγκαταστάσεων εκπαίδευσης, οι οποίες ανήκουν κατά κυριότητα σε κράτος μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η παρ. 4 (δικαιολογητικά για την κατασκευή ή επισκευή τεμένους σε βακουφικό ακίνητο της Θράκης) δεν περιλαμβάνεται στον Πίνακα του Παραρτήματος Α΄ ούτε στον Πίνακα του Παραρτήματος Β΄ (σελ. 4078, όπου αντιστοιχίζονται οι παρ. 1 έως 3, 5 έως 7 και 8) και δεν καταργήθηκε με το άρθρο 477 του ν. 5306/2026· ο όρος «βακουφικό» δεν εμφανίζεται σε κανένα άρθρο του Κώδικα Χωροταξίας - Πολεοδομίας. Οι παρ. 1 έως 3 και 5 έως 8 κωδικοποιήθηκαν στο άρθρο 224.

1. (Καταργήθηκε με το άρθρο 477 του ν. 5306/2026 (Α΄ 88/8.6.2026)· κωδικοποιήθηκε στο άρθρο 224 παρ. 1 του Κώδικα Χωροταξίας - Πολεοδομίας.)
2. (Καταργήθηκε με το άρθρο 477 του ν. 5306/2026 (Α΄...

Άρθρο 27Α

Τροποποίηση Ν. 5306/2026

Εθνικό σήμα προσβασιμότητας

(Καταργήθηκε με το άρθρο 477 του ν. 5306/2026 (Α΄ 88/8.6.2026)· κωδικοποιήθηκε στο άρθρο 223 παρ. 10 και 11 (για τις παρ. 1 και 2) και στο άρθρο 225 παρ. 11 έως 15 (για τις παρ. 3 έως 7) του Κώδικα...

Άρθρο 28

Τροποποίηση Ν. 5306/2026

Εξουσιοδοτικές διατάξεις

Κατά το άρθρο 48 του ν. 4067/2012 (Α΄ 79/9.4.2012), η ισχύς του παρόντος άρθρου αρχίζει από τη δημοσίευση του νόμου στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, κατά παρέκκλιση από τη γενική έναρξη ισχύος τρεις (3) μήνες από την ψήφισή του. Η παρ. 11 (εξουσιοδότηση του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας για την εξειδίκευση των προϋποθέσεων της περ. θ) της παρ. 4 του άρθρου 12 και της παρ. 9 του άρθρου 20 και τη θέσπιση νέων), όπως προστέθηκε με το άρθρο 227 του ν. 5037/2023 (Α΄ 78/28.3.2023), δεν περιλαμβάνεται στον Πίνακα του Παραρτήματος Α΄ του ν. 5306/2026 (σελ. 3999 και 4043, όπου αντιστοιχίζονται μόνο οι παρ. 1 έως 10 του άρθρου 28) και δεν καταργήθηκε με το άρθρο 477· δεν εντοπίστηκε αντίστοιχη διάταξη στον Κώδικα Χωροταξίας - Πολεοδομίας. Οι παρ. 1 έως 10 καταργήθηκαν και κωδικοποιήθηκαν στα άρθρα 225 και 461 του Κώδικα· οι διατάξεις στις οποίες παραπέμπει η παρ. 11 (άρθρα 12 και 20 του ΝΟΚ) κωδικοποιήθηκαν στα άρθρα 207 και 216.

1. (Καταργήθηκε με το άρθρο 477 του ν. 5306/2026 (Α΄ 88/8.6.2026)· κωδικοποιήθηκε στο άρθρο 225 παρ. 1 του Κώδικα Χωροταξίας - Πολεοδομίας.)
2. (Καταργήθηκε με το άρθρο 477 του ν. 5306/2026 (Α΄...

Άρθρο 29

Τροποποίηση Ν. 5261/2025

Κατά το άρθρο 48 του ν. 4067/2012 (Α΄ 79/9.4.2012), η ισχύς του παρόντος άρθρου αρχίζει από τη δημοσίευση του νόμου στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, κατά παρέκκλιση από τη γενική έναρξη ισχύος τρεις (3) μήνες από την ψήφισή του. Το άρθρο δεν περιλαμβάνεται στους Πίνακες των Παραρτημάτων Α΄ και Β΄ του ν. 5306/2026 (Κώδικας Χωροταξίας - Πολεοδομίας, Α΄ 88/8.6.2026) και δεν καταργήθηκε με το άρθρο 477 αυτού· ισχύει στο κείμενο που παρατίθεται. Από 8.6.2026 (έναρξη ισχύος του ν. 5306/2026 κατά το άρθρο δεύτερο) καταργήθηκαν και κωδικοποιήθηκαν τα άρθρα 1 έως 3, 5, 9 έως 26Α, 27Α, 32Α και 33 του ΝΟΚ, ενώ τα άρθρα 6 έως 8, 27, 28 και 31 καταργήθηκαν εν μέρει. Η προθεσμία της παρ. 6 (31 Δεκεμβρίου 2027), όπως ισχύει μετά τον ν. 5261/2025, δεν έχει παρέλθει. Μεταγενέστερη παράταση ή κατάργηση δεν έχει εντοπιστεί στα ΦΕΚ Α΄ που έχουν ενταχθεί στο σύστημα έως και το Α΄ 183/2026.

1. Η ισχύς της διάταξης του τρίτου εδαφίου της παρ. 1 του άρθρου 8 του ν. 4030/2011 αρχίζει μετά την έκδοση απόφασης του Υπουργού Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής, με την οποία...

Άρθρο 30

Τροποποίηση Ν. 4117/2013

Κατά το άρθρο 48 του ν. 4067/2012 (Α΄ 79/9.4.2012), η ισχύς του παρόντος άρθρου αρχίζει από τη δημοσίευση του νόμου στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, κατά παρέκκλιση από τη γενική έναρξη ισχύος τρεις (3) μήνες από την ψήφισή του. Το άρθρο δεν περιλαμβάνεται στους Πίνακες των Παραρτημάτων Α΄ και Β΄ του ν. 5306/2026 (Κώδικας Χωροταξίας - Πολεοδομίας, Α΄ 88/8.6.2026) και δεν καταργήθηκε με το άρθρο 477 αυτού· ισχύει στο κείμενο που παρατίθεται. Από 8.6.2026 (έναρξη ισχύος του ν. 5306/2026 κατά το άρθρο δεύτερο) καταργήθηκαν και κωδικοποιήθηκαν τα άρθρα 1 έως 3, 5, 9 έως 26Α, 27Α, 32Α και 33 του ΝΟΚ, ενώ τα άρθρα 6 έως 8, 27, 28 και 31 καταργήθηκαν εν μέρει. Το άρθρο 414 παρ. 4 του Κώδικα Χωροταξίας - Πολεοδομίας παραπέμπει στην περ. ε) της παρ. 3 του παρόντος άρθρου για ιδιοκτήτες ή συνιδιοκτήτες ακινήτων, των οποίων οι αυθαίρετες κατασκευές είχαν υπαχθεί στις ρυθμίσεις του ν. 4014/2011 σύμφωνα με την περίπτωση αυτή και η υπαγωγή δεν έχει ολοκληρωθεί, και τους επιτρέπει να περαιώσουν την υπαγωγή εντός δύο μηνών από τις 3.11.2017.

1.α. Στην παράγραφο 2 του άρθρου 1 του π.δ. 340/1990 (Α΄ 135) προστίθεται εδάφιο στ΄ ως εξής: «στ. Διεύθυνση Αρχιτεκτονικής». β. Η περίπτωση ε΄ του στοιχείου ζ΄ της παραγράφου 2 του άρθρου 4 του π.δ....

Άρθρο 31

Τροποποίηση Ν. 5356/2026

Ρύθμιση πολεοδομικών θεμάτων

Κατά το άρθρο 48 του ν. 4067/2012 (Α΄ 79/9.4.2012), η ισχύς του παρόντος άρθρου αρχίζει από τη δημοσίευση του νόμου στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, κατά παρέκκλιση από τη γενική έναρξη ισχύος τρεις (3) μήνες από την ψήφισή του. Το πρώτο έως τρίτο εδάφιο της παρ. 1 κωδικοποιήθηκε στο άρθρο 60 παρ. 2 και 3 και οι περ. α΄, β΄ και δ΄ της παρ. 3 (αντικαταστάσεις διατάξεων του άρθρου 39 του ν. 4030/2011) στο άρθρο 99 παρ. 1, 5 και 10 του Κώδικα Χωροταξίας - Πολεοδομίας (Παράρτημα Α΄, σελ. 3948 και 3956). Με την παρ. 32 του άρθρου 79 του ν. 5356/2026 (Α΄ 190/17.11.2026) διορθώθηκε η γραμμή του Παραρτήματος Α΄ για το άρθρο 60 παρ. 3 του Κώδικα, ώστε να αναφέρεται ολόκληρη η παρ. 1 του άρθρου 31, με ισχύ από 8.6.2026 (άρθρο 91 παρ. 4 του ν. 5356/2026)· συνεπώς καταργήθηκε με το άρθρο 477 του ν. 5306/2026 ολόκληρη η παρ. 1, περιλαμβανομένων των εδαφίων τέταρτου έως έκτου. Η περ. γ΄ της παρ. 3 δεν περιλαμβάνεται στον Πίνακα του Παραρτήματος Α΄ και δεν καταργήθηκε με το άρθρο 477 του ν. 5306/2026· το άρθρο 477 καταργεί μόνο τις διατάξεις που περιλαμβάνονται στο Παράρτημα Α΄, και η περ. γ΄ διατηρείται ως ισχύουσα. Η παρ. 2, καταργημένη με την παρ. 1 του άρθρου 6 του ν. 4315/2014, αναγράφεται στο Παράρτημα Β΄ με το άρθρο 140 (σελ. 4078).

1. (Καταργήθηκε με το άρθρο 477 του ν. 5306/2026 (Α΄ 88/8.6.2026), όπως το Παράρτημα Α΄ διορθώθηκε με την παρ. 32 του άρθρου 79 του ν. 5356/2026 (Α΄ 190/17.11.2026), με ισχύ από 8.6.2026·...

Άρθρο 32

Τροποποίηση Ν. 4759/2020

Διαδικασία τροποποίησης εγκεκριμένων ρυμοτομικών σχεδίων μετά από άρση ρυμοτομικής απαλλοτρίωσης ή δέσμευσης

Κατά το άρθρο 48 του ν. 4067/2012 (Α΄ 79/9.4.2012), η ισχύς του παρόντος άρθρου αρχίζει από τη δημοσίευση του νόμου στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, κατά παρέκκλιση από τη γενική έναρξη ισχύος τρεις (3) μήνες από την ψήφισή του. Κατά την παρ. 6 του άρθρου 6 του ν. 4315/2014 (Α΄ 269/24.12.2014), εκκρεμείς διαδικασίες τροποποίησης εγκεκριμένων ρυμοτομικών σχεδίων λόγω άρσης προς συμμόρφωση δικαστικών αποφάσεων, για τις οποίες έχει υποβληθεί σχετικό αίτημα στις αρμόδιες υπηρεσίες, συνεχίζουν με τις προϊσχύουσες διατάξεις του άρθρου 20 του ν. 2508/1997 και του άρθρου 32 του ν. 4067/2012· μετά από αίτημα του ιδιοκτήτη ή του συνόλου των συνιδιοκτητών του ακινήτου δύναται να υπάγονται στις διατάξεις της παρ. 7 του άρθρου 1 και του άρθρου 3 του ν. 4315/2014. Σε κάθε περίπτωση εκκρεμών διαδικασιών ισχύουν οι διατάξεις των παραγράφων 4, 6, 7, 16 και 18 του παρόντος άρθρου, όπως τροποποιήθηκε με τον ν. 4315/2014. Με το άρθρο 69 του ν. 4342/2015 (Α΄ 143/9.11.2015) καταργήθηκε η παρ. 4 του παρόντος άρθρου, όπως ίσχυε με το άρθρο 3 του ν. 4315/2014, και επαναφέρθηκε σε ισχύ η παρ. 3 όπως ίσχυε πριν την τροποποίησή του με το άρθρο 3 του ν. 4315/2014. Η παρ. 6 του άρθρου 6 του ν. 4315/2014 αναφέρεται, μεταξύ άλλων, στην παρ. 4 που έχει καταργηθεί. Με την παρ. 1 του άρθρου εικοστού του ν. 4787/2021 (Α΄ 44/26.3.2021), διαδικασίες τροποποίησης εγκεκριμένων ρυμοτομικών σχεδίων μετά από άρση ρυμοτομικής απαλλοτρίωσης ή δέσμευσης κατά το άρθρο 32 του ν. 4067/2012, για τις οποίες είχε υποβληθεί αίτηση πριν από την 9η.12.2020 (ημερομηνία κατάργησης του παρόντος άρθρου με την περ. γ΄ του άρθρου 138 του ν. 4759/2020), ολοκληρώνονται σύμφωνα με τα οριζόμενα στο άρθρο 32 ως ίσχυε πριν από την κατάργησή του. Οι μεταβατικές ρυθμίσεις που αναφέρονται στα προηγούμενα σημειώματα του άρθρου κωδικοποιήθηκαν με τον ν. 5306/2026 (Α΄ 88/8.6.2026): η παρ. 1 του άρθρου εικοστού του ν. 4787/2021 στο άρθρο 190 και η παρ. 6 του άρθρου 6 του ν. 4315/2014 στο άρθρο 191 του Κώδικα Χωροταξίας - Πολεοδομίας (Παράρτημα Α΄, σελ. 3981). Το άρθρο 190 του Κώδικα ρυθμίζει τις διαδικασίες τροποποίησης ρυμοτομικών σχεδίων κατά το άρθρο 32 του ΝΟΚ για τις οποίες είχε υποβληθεί αίτηση πριν από την 9η.12.2020, και το άρθρο 191 τις εκκρεμείς διαδικασίες που συνεχίζουν με τις προϊσχύουσες διατάξεις του άρθρου 20 του ν. 2508/1997 και του άρθρου 32 του ΝΟΚ.

(Καταργήθηκε με την περ. γ΄ του άρθρου 138 του ν. 4759/2020 (Α΄ 245/9.12.2020).)

Άρθρο 32Α

Τροποποίηση Ν. 5306/2026

Αίτημα διατήρησης ρυμοτομικής απαλλοτρίωσης

(Καταργήθηκε με το άρθρο 477 του ν. 5306/2026 (Α΄ 88/8.6.2026)· κωδικοποιήθηκε στο άρθρο 192 του Κώδικα Χωροταξίας - Πολεοδομίας)

Άρθρο 33

Τροποποίηση Ν. 5306/2026

Χρηματοδότηση και ειδική εισφορά εφαρμογής ρυμοτομικών σχεδίων

Κατά το άρθρο 48 του ν. 4067/2012 (Α΄ 79/9.4.2012), η ισχύς του παρόντος άρθρου αρχίζει από τη δημοσίευση του νόμου στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, κατά παρέκκλιση από τη γενική έναρξη ισχύος τρεις (3) μήνες από την ψήφισή του.

(Καταργήθηκε με το άρθρο 477 του ν. 5306/2026 (Α΄ 88/8.6.2026)· κωδικοποιήθηκε στο άρθρο 182 (οι παρ. 1 έως 10 ως παρ. 1 έως 10) του Κώδικα Χωροταξίας - Πολεοδομίας)

Άρθρο 34

Μεταβατικές διατάξεις

Κατά το άρθρο 48 του ν. 4067/2012 (Α΄ 79/9.4.2012), η ισχύς του νόμου αρχίζει τρεις (3) μήνες από την ψήφισή του, εκτός από τις διατάξεις των άρθρων 27 παρ. 4, 28 έως 33 και 36 έως 47, η ισχύς των οποίων αρχίζει από τη δημοσίευσή του στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως. Το άρθρο δεν περιλαμβάνεται στους Πίνακες των Παραρτημάτων Α΄ και Β΄ του ν. 5306/2026 (Κώδικας Χωροταξίας - Πολεοδομίας, Α΄ 88/8.6.2026) και δεν καταργήθηκε με το άρθρο 477 αυτού· ισχύει στο κείμενο που παρατίθεται. Από 8.6.2026 (έναρξη ισχύος του ν. 5306/2026 κατά το άρθρο δεύτερο) καταργήθηκαν και κωδικοποιήθηκαν τα άρθρα 1 έως 3, 5, 9 έως 26Α, 27Α, 32Α και 33 του ΝΟΚ, ενώ τα άρθρα 6 έως 8, 27, 28 και 31 καταργήθηκαν εν μέρει.

Οικοδομικές άδειες σε ισχύ κατά την έναρξη ισχύος του παρόντος αναθεωρούνται μέσα στο χρόνο ισχύος τους είτε σύμφωνα με το σύνολο των διατάξεων του παρόντος είτε σύμφωνα με το σύνολο των διατάξεων,...

Άρθρο 35

Καταργούμενες διατάξεις

Κατά το άρθρο 48 του ν. 4067/2012 (Α΄ 79/9.4.2012), η ισχύς του νόμου αρχίζει τρεις (3) μήνες από την ψήφισή του, εκτός από τις διατάξεις των άρθρων 27 παρ. 4, 28 έως 33 και 36 έως 47, η ισχύς των οποίων αρχίζει από τη δημοσίευσή του στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως. Το άρθρο δεν περιλαμβάνεται στους Πίνακες των Παραρτημάτων Α΄ και Β΄ του ν. 5306/2026 (Κώδικας Χωροταξίας - Πολεοδομίας, Α΄ 88/8.6.2026) και δεν καταργήθηκε με το άρθρο 477 αυτού· ισχύει στο κείμενο που παρατίθεται. Από 8.6.2026 (έναρξη ισχύος του ν. 5306/2026 κατά το άρθρο δεύτερο) καταργήθηκαν και κωδικοποιήθηκαν τα άρθρα 1 έως 3, 5, 9 έως 26Α, 27Α, 32Α και 33 του ΝΟΚ, ενώ τα άρθρα 6 έως 8, 27, 28 και 31 καταργήθηκαν εν μέρει. Η παρ. 5 του άρθρου 1 του ΝΟΚ, στην οποία παραπέμπει το παρόν άρθρο, κωδικοποιήθηκε στην παρ. 5 του άρθρου 196 του Κώδικα Χωροταξίας - Πολεοδομίας (Παράρτημα Α΄, σελ. 3983)· το άρθρο 34, στο οποίο παραπέμπει επίσης το παρόν, ισχύει.

Από την έναρξη ισχύος του παρόντος καταργείται κάθε διάταξη, η οποία είναι αντίθετη στις ρυθμίσεις του παρόντος, με την επιφύλαξη της παραγράφου 5 του άρθρου 1 και του άρθρου 34.

Άρθρο 36

Τροποποίηση Ν. 5301/2026

Διασφάλιση παροχής Υπηρεσιών Κοινής Ωφέλειας (Υ.Κ.Ω.) στον τομέα της ηλεκτρικής ενέργειας

Κατά το άρθρο 48 του ν. 4067/2012 (Α΄ 79/9.4.2012), η ισχύς του παρόντος άρθρου αρχίζει από τη δημοσίευση του νόμου στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, κατά παρέκκλιση από τη γενική έναρξη ισχύος τρεις (3) μήνες από την ψήφισή του. Με την παρ. 2 του άρθρου 9 του ν. 4467/2017 (Α΄ 56/13.4.2017), η απαλλαγή της παρ. 7 όπως αντικαταστάθηκε με την παρ. 1 του ίδιου άρθρου (δικαιούχοι του τιμολογίου Πολυτέκνων και του Κοινωνικού Οικιακού Τιμολογίου) εφαρμοζόταν από την έναρξη ισχύος της απόφασης του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας που τροποποιεί την υπ΄ αριθμ. Δ5-ΗΛ/Β/Φ29/16027/6.8.2010 απόφαση (Β΄ 1403). Το άρθρο 36 αντικαταστάθηκε εξ ολοκλήρου με το άρθρο 52 του ν. 5299/2026 (Α΄ 67/5.5.2026), που περιέχει νέα διατύπωση της παρ. 7 (με τμηματική απαλλαγή και των δικαιούχων Τιμολογίου Υπηρεσιών Αλληλεγγύης) και δεν παραπέμπει στην παρ. 2 του άρθρου 9 του ν. 4467/2017. Η έκδοση και η έναρξη ισχύος της απόφασης και η τυχόν εφαρμογή της προϋπόθεσης αυτής στη διατύπωση του ν. 5299/2026 δεν έχουν επαληθευθεί. Με το άρθρο 16 του ν. 4635/2019 (Α΄ 167/30.10.2019), με απόφαση του Υπουργού Οικονομικών δύναται να καλύπτεται από τον Κρατικό Προϋπολογισμό το κόστος παροχής Υπηρεσιών Κοινής Ωφέλειας της περιόδου 2007-2011, με αντίστοιχη πίστωση ως εισροή του Ειδικού Λογαριασμού ΥΚΩ, η οποία προστίθεται στις προβλεπόμενες πιστώσεις του τελευταίου εδαφίου της παρ. 2 του παρόντος άρθρου, όπως τροποποιήθηκε και ισχύει. Με το άρθρο 32 του ν. 4872/2021 (Α΄ 247/10.12.2021), όπως αντικαταστάθηκε με το άρθρο 152 του ν. 5037/2023 (Α΄ 78/28.3.2023), για την περίοδο κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας από 1.11.2021 έως και 31.3.2022 απαλλάσσονται από την υποχρέωση καταβολής χρεώσεων Υπηρεσιών Κοινής Ωφέλειας (Υ.Κ.Ω.) των κατηγοριών καταναλωτών του πίνακα της παρ. 1α του παρόντος άρθρου: βιομηχανικής χρήσης ΜΤ > 13 GWh, βιομηχανικής χρήσης ΜΤ, γενικής χρήσης ΜΤ, αγροτικής χρήσης ΜΤ, βιομηχανικής χρήσης ΧΤ και αγροτικής χρήσης ΧΤ για τριφασικές παροχές ισχύος μεγαλύτερης ή ίσης των 85 kVA. Με το άρθρο 52 του ν. 5299/2026 (Α΄ 67/5.5.2026, ισχύς από τη δημοσίευση) το άρθρο αναδιατυπώθηκε και με το άρθρο 123 του ν. 5301/2026 (Α΄ 74/15.5.2026, ισχύς του άρθρου 123 από 1.7.2026, παρ. 3) η παρ. 1.α τροποποιήθηκε (νέος πίνακας μοναδιαίων χρεώσεων, έναρξη 1.7.2026) και η παρ. 8 αντικαταστάθηκε· το κείμενο που παρατίθεται είναι αυτό που ισχύει από 1.7.2026· για τον προγενέστερο χρόνο βλ. τις ιστορικές καταστάσεις. Το άρθρο δεν περιλαμβάνεται στους Πίνακες των Παραρτημάτων Α΄ και Β΄ του ν. 5306/2026 (Κώδικας Χωροταξίας - Πολεοδομίας, Α΄ 88/8.6.2026) και δεν καταργήθηκε με το άρθρο 477 αυτού· ισχύει στο κείμενο που παρατίθεται. Από 8.6.2026 (έναρξη ισχύος του ν. 5306/2026 κατά το άρθρο δεύτερο) καταργήθηκαν και κωδικοποιήθηκαν τα άρθρα 1 έως 3, 5, 9 έως 26Α, 27Α, 32Α και 33 του ΝΟΚ, ενώ τα άρθρα 6 έως 8, 27, 28 και 31 καταργήθηκαν εν μέρει. [Μελλοντική ρύθμιση: Με το άρθρο 57 του ν. 5356/2026 (Α΄ 190/17.11.2026) αντικαθίσταται το κείμενο της παρ. 1.α του παρόντος από την 1η Ιανουαρίου 2027 (άρθρο 91 παρ. 3 του ίδιου νόμου): η έναρξη εφαρμογής των μοναδιαίων χρεώσεων του πίνακα μετατίθεται από την 1η.7.2026 στην 1η.1.2027, η μοναδιαία χρέωση της κλίμακας «Μηδέν (0) έως χίλιες εξακόσιες (1.600) κιλοβατώρες» της οικιακής χρήσης χαμηλής τάσης (και στα δύο ωράρια τιμολόγησης) μειώνεται από 6,90 σε 3,45 ευρώ ανά μεγαβατώρα, η τελευταία κλίμακα αναδιατυπώνεται ως «Δύο χιλιάδες και μία (2.001) κιλοβατώρες (kWh) και άνω» και διατυπώνονται εκ νέου οι ονομασίες ορισμένων κατηγοριών του πίνακα. Έως και τις 31.12.2026 ισχύει η παρ. 1.α όπως παρατίθεται.]

1. Μέχρι την ολοκλήρωση των διαδικασιών ανάθεσης της παροχής Υπηρεσιών Κοινής Ωφέλειας (Υ.Κ.Ω.) κατά τις διατάξεις των άρθρων 55 επόμενα του ν. 4001/2011 (Α΄ 179) και τη θέσπιση του Κώδικα...

Άρθρο 37

Κατά το άρθρο 48 του ν. 4067/2012 (Α΄ 79/9.4.2012), η ισχύς του παρόντος άρθρου αρχίζει από τη δημοσίευση του νόμου στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, κατά παρέκκλιση από τη γενική έναρξη ισχύος τρεις (3) μήνες από την ψήφισή του.

Στο άρθρο 6 του από 19.7/24.7.2007 π.δ. «Καθορισμός Ζωνών προστασίας του ορεινού όγκου Πάρνηθας (Ν. Αττικής)» (Δ΄ 336), που προστέθηκε με το άρθρο 1 στοιχείο IV του π.δ. 40707/2008 (Δ΄ 619), μετά την...

Άρθρο 38

Τροποποίηση στο ν.δ. 721/1970 (Α΄ 251) περί Οικονομικής Μέριμνας και Λογιστικού Ενόπλων Δυνάμεων

Κατά το άρθρο 48 του ν. 4067/2012 (Α΄ 79/9.4.2012), η ισχύς του παρόντος άρθρου αρχίζει από τη δημοσίευση του νόμου στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, κατά παρέκκλιση από τη γενική έναρξη ισχύος τρεις (3) μήνες από την ψήφισή του.

Στο ν.δ. 721/1970 (Α΄ 251, Οικονομική Μέριμνα και Λογιστικό Ενόπλων Δυνάμεων) και στο άρθρο 55, μετά την παράγραφο τέσσερα (4) προστίθεται παράγραφος 5 ως εξής και αναριθμούνται οι επόμενες: «5. Για...

Άρθρο 39

Κατά το άρθρο 48 του ν. 4067/2012 (Α΄ 79/9.4.2012), η ισχύς του παρόντος άρθρου αρχίζει από τη δημοσίευση του νόμου στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, κατά παρέκκλιση από τη γενική έναρξη ισχύος τρεις (3) μήνες από την ψήφισή του.

Στο άρθρο 28 του ν. 4014/2011 όπως τροποποιήθηκε με τις παραγράφους 12 και 13 του άρθρου 49 του ν. 4030/2011, προστίθεται παράγραφος 8 η οποία έχει ως εξής: «8. Οι τελεσίδικες αποφάσεις κατεδάφισης...

Άρθρο 40

Κατά το άρθρο 48 του ν. 4067/2012 (Α΄ 79/9.4.2012), η ισχύς του παρόντος άρθρου αρχίζει από τη δημοσίευση του νόμου στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, κατά παρέκκλιση από τη γενική έναρξη ισχύος τρεις (3) μήνες από την ψήφισή του. Με το άρθρο 14 του ν. 4164/2013 (Α΄ 156/9.7.2013) οι διατάξεις του παρόντος άρθρου εξακολουθούν να εφαρμόζονται για τις δαπάνες από πιστώσεις του Ειδικού Φορέα Δασών του Πράσινου Ταμείου οικονομικών ετών 2013 και 2014, οι οποίες καταβάλλονται από τα Περιφερειακά Ταμεία Ανάπτυξης του άρθρου 190 του ν. 3852/2010 (Α΄ 87) μέχρι την 31η Δεκεμβρίου 2015· η προθεσμία αυτή έχει παρέλθει. Το άρθρο δεν περιλαμβάνεται στους Πίνακες των Παραρτημάτων Α΄ και Β΄ του ν. 5306/2026 (Κώδικας Χωροταξίας - Πολεοδομίας, Α΄ 88/8.6.2026) και δεν καταργήθηκε με το άρθρο 477 αυτού· ισχύει στο κείμενο που παρατίθεται. Από 8.6.2026 (έναρξη ισχύος του ν. 5306/2026 κατά το άρθρο δεύτερο) καταργήθηκαν και κωδικοποιήθηκαν τα άρθρα 1 έως 3, 5, 9 έως 26Α, 27Α, 32Α και 33 του ΝΟΚ, ενώ τα άρθρα 6 έως 8, 27, 28 και 31 καταργήθηκαν εν μέρει.

Η προβλεπόμενη διαδικασία στο άρθρο 56 «Ρύθμιση θεμάτων του Ειδικού Φορέα Δασών» του ν. 4030/2011 «Νέος τρόπος έκδοσης αδειών δόμησης, ελέγχου κατασκευών και λοιπές διατάξεις» (Α΄ 249), εφαρμόζεται...

Άρθρο 41

Κατά το άρθρο 48 του ν. 4067/2012 (Α΄ 79/9.4.2012), η ισχύς του παρόντος άρθρου αρχίζει από τη δημοσίευση του νόμου στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, κατά παρέκκλιση από τη γενική έναρξη ισχύος τρεις (3) μήνες από την ψήφισή του. Η παρ. 1 του άρθρου 49 του ν. 998/1979, στην οποία αναφέρεται το άρθρο, αντικαταστάθηκε με το άρθρο 36 του ν. 4280/2014 (Α΄ 159/8.8.2014), που αντικατέστησε τα άρθρα 45 έως 61 του ν. 998/1979. Η διάταξη του άρθρου έχει εξαντλήσει τα αποτελέσματά της.

Η παρ. 1 του άρθρου 49 του ν. 998/1979 τροποποιείται ως εξής: 1.α. Υπό την επιφύλαξη των, στο άρθρο 48 παρ. 1 του παρόντος νόμου και στο άρθρο 53 παρ. 1 του ν. 4042/ 2012 προβλεπομένων, δεν...

Άρθρο 42

Κατά το άρθρο 48 του ν. 4067/2012 (Α΄ 79/9.4.2012), η ισχύς του παρόντος άρθρου αρχίζει από τη δημοσίευση του νόμου στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, κατά παρέκκλιση από τη γενική έναρξη ισχύος τρεις (3) μήνες από την ψήφισή του.

1. Στην παρ. 5 του άρθρου 32 του ν. 4038/2012 (Α΄ 14), μετά τις λέξεις «.., της Εθνικής Πινακοθήκης−Ίδρυμα Αλέξανδρου Σούτζου, Λαογραφικού και Εθνολογικού Μουσείου Μακεδονίας του Μουσείου Λαϊκής...

Άρθρο 43

Τροποποίηση Ν. 4280/2014

Κατά το άρθρο 48 του ν. 4067/2012 (Α΄ 79/9.4.2012), η ισχύς του παρόντος άρθρου αρχίζει από τη δημοσίευση του νόμου στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, κατά παρέκκλιση από τη γενική έναρξη ισχύος τρεις (3) μήνες από την ψήφισή του.

(Καταργήθηκε με την περ. ιβ΄ της παρ. 1 του άρθρου 53 του ν. 4280/2014 (Α΄ 159/8.8.2014).)

Άρθρο 44

Κατά το άρθρο 48 του ν. 4067/2012 (Α΄ 79/9.4.2012), η ισχύς του παρόντος άρθρου αρχίζει από τη δημοσίευση του νόμου στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, κατά παρέκκλιση από τη γενική έναρξη ισχύος τρεις (3) μήνες από την ψήφισή του. Το άρθρο δεν περιλαμβάνεται στους Πίνακες των Παραρτημάτων Α΄ και Β΄ του ν. 5306/2026 (Κώδικας Χωροταξίας - Πολεοδομίας, Α΄ 88/8.6.2026) και δεν καταργήθηκε με το άρθρο 477 αυτού· ισχύει στο κείμενο που παρατίθεται. Από 8.6.2026 (έναρξη ισχύος του ν. 5306/2026 κατά το άρθρο δεύτερο) καταργήθηκαν και κωδικοποιήθηκαν τα άρθρα 1 έως 3, 5, 9 έως 26Α, 27Α, 32Α και 33 του ΝΟΚ, ενώ τα άρθρα 6 έως 8, 27, 28 και 31 καταργήθηκαν εν μέρει.

Εντός του Ο.Τ. του Χώρου Αθλητικών Εγκαταστάσεων του Γυμναστικού Συλλόγου «Ο ΗΡΑΚΛΗΣ» στην περιοχή «Χορτατζήδες» του Δήμου Θεσσαλονίκης που εγκρίθηκε με το άρθρο 21 − Κεφαλαίου Β΄ του ν. 2947/2001...

Άρθρο 45

Κατά το άρθρο 48 του ν. 4067/2012 (Α΄ 79/9.4.2012), η ισχύς του παρόντος άρθρου αρχίζει από τη δημοσίευση του νόμου στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, κατά παρέκκλιση από τη γενική έναρξη ισχύος τρεις (3) μήνες από την ψήφισή του. Τα τοπογραφικά διαγράμματα στα οποία παραπέμπει η παρ. 1 δημοσιεύονται σε φωτοσμίκρυνση στο ΦΕΚ Α΄ 79/9.4.2012 ως εικόνες και δεν αναπαράγονται στο κείμενο. Το άρθρο δεν περιλαμβάνεται στους Πίνακες των Παραρτημάτων Α΄ και Β΄ του ν. 5306/2026 (Κώδικας Χωροταξίας - Πολεοδομίας, Α΄ 88/8.6.2026) και δεν καταργήθηκε με το άρθρο 477 αυτού· ισχύει στο κείμενο που παρατίθεται. Από 8.6.2026 (έναρξη ισχύος του ν. 5306/2026 κατά το άρθρο δεύτερο) καταργήθηκαν και κωδικοποιήθηκαν τα άρθρα 1 έως 3, 5, 9 έως 26Α, 27Α, 32Α και 33 του ΝΟΚ, ενώ τα άρθρα 6 έως 8, 27, 28 και 31 καταργήθηκαν εν μέρει.

1. Από την έναρξη της ισχύος του παρόντος νόμου τα ακίνητα, που αναφέρονται και περιγράφονται στον παρακάτω πίνακα και στα παρακάτω τοπογραφικά διαγράμματα, τα οποία σε φωτοσμίκρυνση δημοσιεύονται με...

Άρθρο 46

Κατά το άρθρο 48 του ν. 4067/2012 (Α΄ 79/9.4.2012), η ισχύς του παρόντος άρθρου αρχίζει από τη δημοσίευση του νόμου στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, κατά παρέκκλιση από τη γενική έναρξη ισχύος τρεις (3) μήνες από την ψήφισή του. Η παρ. 4 του άρθρου 23 του ν. 3054/2002, στην οποία αναφέρεται το άρθρο, καταργήθηκε με την παρ. 11 του άρθρου 23 του ν. 4447/2016 (Α΄ 241/23.12.2016)· οι Άδειες Εμπορίας που ανανεώθηκαν κατ΄ εφαρμογή της διατηρούνται σε ισχύ έως τη λήξη τους. Η διάταξη του άρθρου έχει εξαντλήσει τα αποτελέσματά της.

Η παρ. 4 του άρθρου 23 του ν. 3054/2002 (Α΄ 230) αντικαθίσταται ως εξής: «4. Οι Άδειες κατηγορίας Α΄ που έχουν εκδοθεί σύμφωνα με την παρ. 7 του άρθρου 15 του ν. 1571/1985 (Α΄ 192, όπως αυτή...

Άρθρο 47

Κατά το άρθρο 48 του ν. 4067/2012 (Α΄ 79/9.4.2012), η ισχύς του παρόντος άρθρου αρχίζει από τη δημοσίευση του νόμου στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, κατά παρέκκλιση από τη γενική έναρξη ισχύος τρεις (3) μήνες από την ψήφισή του. Το άρθρο δεν περιλαμβάνεται στους Πίνακες των Παραρτημάτων Α΄ και Β΄ του ν. 5306/2026 (Κώδικας Χωροταξίας - Πολεοδομίας, Α΄ 88/8.6.2026) και δεν καταργήθηκε με το άρθρο 477 αυτού· ισχύει στο κείμενο που παρατίθεται. Από 8.6.2026 (έναρξη ισχύος του ν. 5306/2026 κατά το άρθρο δεύτερο) καταργήθηκαν και κωδικοποιήθηκαν τα άρθρα 1 έως 3, 5, 9 έως 26Α, 27Α, 32Α και 33 του ΝΟΚ, ενώ τα άρθρα 6 έως 8, 27, 28 και 31 καταργήθηκαν εν μέρει.

Οι διατάξεις των δύο τελευταίων εδαφίων του άρθρου 70 του ν. 4042/2012 (Α΄ 24) εφαρμόζονται και για τα μέλη της μουσουλμανικής μειονότητας της Θράκης.

Άρθρο 47Α

Τροποποίηση Ν. 4513/2018

Το άρθρο δεν περιλαμβάνεται στους Πίνακες των Παραρτημάτων Α΄ και Β΄ του ν. 5306/2026 (Κώδικας Χωροταξίας - Πολεοδομίας, Α΄ 88/8.6.2026) και δεν καταργήθηκε με το άρθρο 477 αυτού· ισχύει στο κείμενο που παρατίθεται. Από 8.6.2026 (έναρξη ισχύος του ν. 5306/2026 κατά το άρθρο δεύτερο) καταργήθηκαν και κωδικοποιήθηκαν τα άρθρα 1 έως 3, 5, 9 έως 26Α, 27Α, 32Α και 33 του ΝΟΚ, ενώ τα άρθρα 6 έως 8, 27, 28 και 31 καταργήθηκαν εν μέρει. Η προθεσμία της 30ής.4.2018 έχει παρέλθει. Μεταγενέστερη παράταση δεν έχει εντοπιστεί στους νόμους που παραπέμπουν στον ν. 4067/2012 (ΦΕΚ Α΄ έως και 183/2026).

Αν μέχρι την ημερομηνία έναρξης του ν. 4067/2012 έχει υποβληθεί φάκελος για την έκδοση διοικητικής πράξης άδειας εκτέλεσης οικοδομικών εργασιών, σύμφωνα με τις διατάξεις του ν. 1577/1985, όπως...

Άρθρο 48

Έναρξη ισχύος

Κατά το άρθρο 48 του ν. 4067/2012 (Α΄ 79/9.4.2012), η ισχύς του νόμου αρχίζει τρεις (3) μήνες από την ψήφισή του, εκτός από τις διατάξεις των άρθρων 27 παρ. 4, 28 έως 33 και 36 έως 47, η ισχύς των οποίων αρχίζει από τη δημοσίευσή του στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως. Το άρθρο δεν περιλαμβάνεται στους Πίνακες των Παραρτημάτων Α΄ και Β΄ του ν. 5306/2026 (Κώδικας Χωροταξίας - Πολεοδομίας, Α΄ 88/8.6.2026) και δεν καταργήθηκε με το άρθρο 477 αυτού· ισχύει στο κείμενο που παρατίθεται. Από 8.6.2026 (έναρξη ισχύος του ν. 5306/2026 κατά το άρθρο δεύτερο) καταργήθηκαν και κωδικοποιήθηκαν τα άρθρα 1 έως 3, 5, 9 έως 26Α, 27Α, 32Α και 33 του ΝΟΚ, ενώ τα άρθρα 6 έως 8, 27, 28 και 31 καταργήθηκαν εν μέρει.

Η ισχύς του παρόντος αρχίζει τρεις (3) μήνες από την ψήφισή του, εκτός από τις διατάξεις των άρθρων 27 παράγραφος 4, 28, 29, 30, 31, 32, 33, 36, 37, 38, 39, 40, 41, 42, 43, 44, 45, 46 και 47 η ισχύς...

Αναζήτηση Νομολογίας

Βρείτε αποφάσεις που ερμηνεύουν τα άρθρα του Ν. 4067/2012 σε δευτερόλεπτα

Αναζήτηση Νομολογίας