Κώδικας Τοπικής ΑυτοδιοίκησηςΝ. 5314/2026 · ΚΤΑ

  • Άρθρα774
  • Τελευταία τροποποίησηΝ. 5321/2026
  • ΚατάστασηΣε ισχύ

Μην ψάχνετε σε 774 άρθρα. Ρωτήστε με απλά ελληνικά και λάβετε άμεσα απάντηση με παραπομπές.

Απάντηση σε δευτερόλεπτα · Με παραπομπές στα ακριβή άρθρα του κώδικα

Άρθρο 1

Σκοπός

Σκοπός του Μέρους Α’ του Βιβλίου Πρώτου του Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης είναι η καταγραφή: α) Της διοικητικής διαίρεσης της επικράτειας, β) του τρόπου σύστασης και συγκρότησης της αποκεντρωμένης...

Άρθρο 2

Αντικείμενο

Αντικείμενο του Μέρους Α’ του Βιβλίου Πρώτου του Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης είναι: α) Η καταγραφή των αποκεντρωμένων διοικήσεων, των περιφερειών, των περιφερειακών ενοτήτων, των δήμων, των...

Άρθρο 3

Διοικητική διαίρεση επικράτειας

1. Με την επιφύλαξη του άρθρου 105 του Συντάγματος, περί του καθεστώτος του Αγίου Όρους, το σύνολο της Επικράτειας διαιρείται ως εξής: α) Αποκεντρωμένες διοικήσεις, β) περιφέρειες, γ) περιφερειακές...

Άρθρο 4

Σύσταση και συγκρότηση τοπικής αυτοδιοίκησης

1. Οι δήμοι και οι περιφέρειες της χώρας συγκροτούν την τοπική αυτοδιοίκηση, η οποία, ως έκφραση της λαϊκής κυριαρχίας, αποτελεί θεμελιώδη θεσμό του δημόσιου βίου των Ελλήνων, όπως αυτός...

Άρθρο 5

Εδαφική περιφέρεια δήμων και περιφερειών

1. Κάθε δήμος έχει ενιαία εδαφική περιφέρεια. Με την επιφύλαξη του άρθρου 105 του Συντάγματος, περί του καθεστώτος του Αγίου Όρους, κάθε τμήμα της χώρας ανήκει στην εδαφική περιφέρεια ενός δήμου,...

Άρθρο 6

Σφραγίδα και σήμα δήμων, δημοτικών κοινοτήτων και περιφερειών

1. Η σφραγίδα των δήμων είναι μελανού χρώματος και αποτελείται από τρεις (3) επάλληλους και ομόκεντρους κύκλους, από τους οποίους ο εξωτερικός έχει διάμετρο μηδέν κόμμα μηδέν τέσσερα (0,04) μέτρα....

Άρθρο 7

Σύσταση και συγκρότηση αποκεντρωμένης διοίκησης

1. Οι αποκεντρωμένες διοικήσεις συγκροτούνται ως ενιαίες μονάδες για τις αποκεντρωμένες υπηρεσίες του κράτους και ασκούν γενική αποφασιστική αρμοδιότητα στις κρατικές υποθέσεις της εδαφικής τους...

Άρθρο 8

Κατηγορίες δήμων

1. Οι δήμοι, με βάση τον πληθυσμό τους, τα ιδιαίτερα γεωμορφολογικά χαρακτηριστικά τους, τα βασικά χαρακτηριστικά της οικονομικής δραστηριότητας εντός των ορίων τους, τον βαθμό αστικοποίησής τους και...

Άρθρο 9

Μεταφορά έδρας δήμου - Ορισμός οικισμού ως ιστορικής έδρας δήμου

1. Η μεταφορά της έδρας δήμου είναι δυνατή με προεδρικό διάταγμα, το οποίο εκδίδεται με πρόταση του Υπουργού Εσωτερικών, ύστερα από απόφαση του οικείου δημοτικού συμβουλίου, η οποία λαμβάνεται με την...

Άρθρο 10

Προσάρτηση δημοτικής κοινότητας

1. Προσάρτηση δημοτικής κοινότητας σε όμορο δήμο είναι δυνατή με προεδρικό διάταγμα, το οποίο εκδίδεται με πρόταση του Υπουργού Εσωτερικών, εφόσον συντρέχουν σωρευτικά οι παρακάτω προϋποθέσεις: α) Το...

Άρθρο 11

Συνένωση δημοτικών κοινοτήτων

1. Συνένωση δημοτικής κοινότητας με όμορη δημοτική κοινότητα της ίδιας δημοτικής ενότητας είναι δυνατή, εφόσον ο συνολικός πληθυσμός της νέας δημοτικής κοινότητας είναι τουλάχιστον τριακόσιοι (300)...

Άρθρο 12

Διαίρεση οικισμών σε δημοτικές κοινότητες

1. Διαίρεση οικισμού, ο οποίος αποτελεί έδρα δήμου σε δημοτικές κοινότητες είναι δυνατή, εφόσον έχει πληθυσμό πάνω από εκατό χιλιάδες (100.000) κατοίκους, με προεδρικό διάταγμα, το οποίο εκδίδεται...

Άρθρο 13

Αναγνώριση οικισμού ως δημοτικής κοινότητας

1. Αναγνώριση οικισμού ως δημοτικής κοινότητας είναι δυνατή με προεδρικό διάταγμα, το οποίο εκδίδεται με πρόταση του Υπουργού Εσωτερικών, ύστερα από απόφαση του δημοτικού συμβουλίου, η οποία...

Άρθρο 14

Μετονομασία δήμων, δημοτικών κοινοτήτων, οικισμών και θέσεων, περιφερειών και περιφερειακών ενοτήτων - Συμβούλιο Τοπωνυμιών

1. H μετονομασία δήμων, δημοτικών κοινοτήτων, οικισμών και θέσεων, όπως πεδιάδα, βουνό, λίμνη, ποταμός και κάθε άλλος γεωγραφικός προσδιορισμός του χώρου, καθώς και η απόδοση της ονομασίας τους στην...

Άρθρο 15

Ονομασία και μετονομασία οδών και πλατειών - Περιφερειακό Συμβούλιο Τοπωνυμιών

1. Η ονομασία και μετονομασία οδών και πλατειών γίνεται με απόφαση του δημοτικού συμβουλίου, ύστερα από γνώμη του συμβουλίου ή του εκπροσώπου της οικείας δημοτικής κοινότητας. Το θέμα μπορεί να το...

Άρθρο 16

Καθορισμός ορίων δήμων και δημοτικών κοινοτήτων - Επιτροπή Ορίων

1. Τα όρια της εδαφικής περιφέρειας κάθε δήμου, καθώς και αυτά των δημοτικών κοινοτήτων του, καθορίζονται από την Επιτροπή Ορίων, η οποία συγκροτείται με απόφαση του Γραμματέα της οικείας...

Άρθρο 17

Νέος καθορισμός ορίων δήμων και δημοτικών κοινοτήτων

1. Δεν επιτρέπεται νέος καθορισμός των ορίων δήμων και δημοτικών κοινοτήτων, εφόσον τα όρια αυτά έχουν καθορισθεί με απόφαση της Επιτροπής Ορίων, η οποία δεν υπόκειται σε ένδικο μέσο, ή έχουν...

Άρθρο 18

Δημοτικότητα - Αποδεικτική δύναμη δημοτολογικών εγγραφών

1. Κάθε Έλληνας πολίτης είναι δημότης ενός (1) μόνο δήμου. Δημότες ενός δήμου είναι όσοι είναι εγγεγραμμένοι στο δημοτολόγιο με ενεργή κανονική εγγραφή. 2. Τα στοιχεία του ονόματος, του επωνύμου, η...

Άρθρο 19

Κτήση δημοτικότητας

1. Το τέκνο που γεννήθηκε σε γάμο ή σύμφωνο συμβίωσης των γονέων του είναι δημότης του δήμου, όπου είναι γραμμένος ο ένας (1) εκ των δύο (2) γονέων του. Οι γονείς υποχρεούνται να προσδιορίσουν, με...

Άρθρο 20

Απώλεια δημοτικότητας

Η απώλεια της δημοτικότητας επέρχεται αυτοδίκαια ανεξαρτήτως του χρόνου που συντελείται η σχετική διαγραφή: α) Με την απώλεια της ελληνικής ιθαγένειας, β) με την απόκτηση νέας δημοτικότητας ή γ) με...

Άρθρο 21

Μεταδημότευση

1. Ο ενήλικος που κατοικεί σε δήμο μόνιμα επί δύο (2) έτη, τουλάχιστον, δύναται να γίνει δημότης αυτού, κατόπιν σχετικής αίτησής του. Η διετία της μόνιμης κατοικίας που απαιτείται για τη...

Άρθρο 22

Μεταφορά σε νέα οικογενειακή μερίδα εντός του ιδίου δήμου

Μεταφορά σε νέα οικογενειακή μερίδα εντός του ιδίου δήμου, χωρίς μεταβολή δημοτικότητας, πραγματοποιείται στις εξής περιπτώσεις: α) Τέλεση γάμου ή συμφώνου συμβίωσης, αυτεπάγγελτα, β) λύση του γάμου...

Άρθρο 23

Δημοτολόγιο

1. Δημοτολόγιο τηρείται από κάθε δήμο εντός του πληροφοριακού συστήματος «Μητρώο Πολιτών» του άρθρου 115 του ν. 4483/2017 (Α’ 107), περί της Δημιουργίας Μητρώου Πολιτών. Στο δημοτολόγιο εγγράφονται...

Άρθρο 24

Τρόπος ενέργειας των εγγραφών και μεταβολών στο δημοτολόγιο

1. Κάθε εγγραφή, διαγραφή, μεταφορά από τη μία σε άλλη οικογενειακή μερίδα, προσθήκη ελλειπόντων στοιχείων, διόρθωση εσφαλμένων στοιχείων, μεταδημότευση, καθώς και κάθε άλλη μεταβολή στο δημοτολόγιο...

Άρθρο 25

Πιστοποιητικά δημοτολογίου

1. Τα πιστοποιητικά δημοτολογίου είναι τυποποιημένα και ενιαία. Εκδίδονται βάσει των στοιχείων του δημοτολογίου από ενεργές κανονικές εγγραφές και απεικονίζουν την υφιστάμενη αστική κατάσταση των...

Άρθρο 26

Εξουσιοδοτικές διατάξεις

1. Με απόφαση του Προέδρου της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής (ΕΛ.ΣΤΑΤ.) κυρώνονται και δημοσιεύονται στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως τα αποτελέσματα της εκάστοτε απογραφής αναφορικά με τον μόνιμο...

Άρθρο 27

Τελικές διατάξεις

1. Όπου στον παρόντα Κώδικα γίνεται αναφορά στον όρο «πληθυσμός», συμπεριλαμβανομένων των κανονιστικών πράξεων που εκδίδονται κατ’ εξουσιοδότηση του παρόντος, νοείται ο μόνιμος πληθυσμός, όπως...

Άρθρο 28

Μεταβατική διάταξη

Οι Επιτροπές του άρθρου 8 του Κώδικα Δήμων και Κοινοτήτων (ν. 3463/2006, Α’ 114), περί ονομασίας και μετονομασίας συνοικιών, οδών και πλατειών, που έχουν συγκροτηθεί ανά νομό εξακολουθούν να ισχύουν...

Άρθρο 29

Σκοπός

Σκοπός του Μέρους Β’ του Βιβλίου Πρώτου του Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης είναι ο εκσυγχρονισμός του εκλογικού συστήματος ανάδειξης των αιρετών οργάνων διοίκησης των δήμων και περιφερειών, καθώς και...

Άρθρο 30

Αντικείμενο

Αντικείμενο του Μέρους Β’ του Βιβλίου Πρώτου του Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης είναι: α) Η θέσπιση ενός σύγχρονου, αντιπροσωπευτικού εκλογικού συστήματος ανάδειξης των αυτοδιοικητικών αρχών της χώρας...

Άρθρο 31

Αιρετά όργανα διοίκησης δήμων και περιφερειών

1. Αιρετά όργανα διοίκησης των δήμων (δημοτικές αρχές) είναι ο δήμαρχος, το δημοτικό συμβούλιο, η δημοτική επιτροπή και η αποφασιστικού χαρακτήρα επιτροπή του δημοτικού συμβουλίου σε δήμους με...

Άρθρο 32

Αιρετά όργανα ενδοδημοτικής αποκέντρωσης

1. Αιρετό όργανο ενδοδημοτικής αποκέντρωσης (αρχή δημοτικής κοινότητας) σε δημοτικές κοινότητες με πληθυσμό έως τριακόσιους (300) κατοίκους είναι ο εκπρόσωπος της δημοτικής κοινότητας. 2. Αιρετά...

Άρθρο 33

Αριθμός μελών δημοτικών και περιφερειακών συμβουλίων

1.Το δημοτικό συμβούλιο αποτελείται από: α) δεκατρία (13) μέλη, σε δήμους με πληθυσμό έως δύο χιλιάδες (2.000) κατοίκους, β) δεκαπέντε (15) μέλη, σε δήμους με πληθυσμό από δύο χιλιάδες έναν έως πέντε...

Άρθρο 34

Αριθμός μελών συμβουλίων δημοτικών κοινοτήτων

1. Το συμβούλιο της δημοτικής κοινότητας αποτελείται από: α) Τρία (3) μέλη, σε δημοτικές κοινότητες με πληθυσμό από τριακόσιους έναν (301) έως δύο χιλιάδες (2.000) κατοίκους, β) πέντε (5) μέλη, σε...

Άρθρο 35

Χρόνος διενέργειας αυτοδιοικητικών εκλογών - Διάρκεια δημοτικής και περιφερειακής (αυτοδιοικητικής) περιόδου

1. Οι δήμαρχοι, οι περιφερειάρχες, οι δημοτικοί και περιφερειακοί σύμβουλοι, οι σύμβουλοι των δημοτικών κοινοτήτων και οι εκπρόσωποι των δημοτικών κοινοτήτων εκλέγονται κάθε πέντε (5) έτη με άμεση,...

Άρθρο 36

Δικαίωμα του εκλέγειν και άσκησή του

1. Δικαίωμα να εκλέγουν τις δημοτικές και περιφερειακές αρχές και τις αρχές των δημοτικών κοινοτήτων έχουν όλοι οι δημότες του δήμου και για την περιφέρεια οι δημότες των δήμων της αντίστοιχης...

Άρθρο 37

Εκλογικοί κατάλογοι

1. Οι εκλογικοί κατάλογοι που ισχύουν για την εκλογή βουλευτών ισχύουν και για τις εκλογές των δημοτικών και περιφερειακών αρχών, των συμβουλίων των δημοτικών κοινοτήτων και των εκπροσώπων των...

Άρθρο 38

Ειδικοί Εκλογικοί Κατάλογοι Ηλεκτρονικής Ψήφου

1. Κατά τις αυτοδιοικητικές εκλογές είναι δυνατή η άσκηση του εκλογικού δικαιώματος με ηλεκτρονική ψήφο. Για τον σκοπό αυτό, καταρτίζονται «Ειδικοί Εκλογικοί Κατάλογοι Ηλεκτρονικής Ψήφου», οι οποίοι...

Άρθρο 39

Ειδική εφαρμογή εγγραφής εκλογέων που επιθυμούν να ασκήσουν το εκλογικό τους δικαίωμα με ηλεκτρονική ψήφο

1. Στο Υπουργείο Εσωτερικών λειτουργεί ηλεκτρονική εφαρμογή, προσβάσιμη μέσω της Ενιαίας Ψηφιακής Πύλης της Δημόσιας Διοίκησης (gov.gr), για την εγγραφή, τη μεταβολή στοιχείων και τη διαγραφή από τον...

Άρθρο 40

Απαραίτητος αριθμός εγγεγραμμένων εκλογέων ανά δήμο για τη διεξαγωγή ηλεκτρονικής ψηφοφορίας

1. Προκειμένου να διεξαχθεί ηλεκτρονική ψηφοφορία σε έναν δήμο για την ανάδειξη δημοτικών και περιφερειακών αρχών, οι εγγεγραμμένοι εκλογείς στον οικείο ειδικό εκλογικό κατάλογο ηλεκτρονικής ψήφου,...

Άρθρο 41

Προσόντα εκλογιμότητας

1. Δήμαρχος και περιφερειάρχης δύναται να εκλεγεί: α) δημότης που έχει το δικαίωμα του εκλέγειν και έχει συμπληρώσει το εικοστό πρώτο (21ο) έτος της ηλικίας του κατά την ημέρα των εκλογών και β)...

Άρθρο 42

Κωλύματα εκλογιμότητας και ασυμβίβαστα

1. Δεν δύνανται να εκλεγούν ή να είναι δήμαρχοι, περιφερειάρχες, δημοτικοί και περιφερειακοί σύμβουλοι, σύμβουλοι δημοτικών κοινοτήτων ή εκπρόσωποι δημοτικών κοινοτήτων, πολίτες οι οποίοι στερούνται...

Άρθρο 43

Ασυμβίβαστο λόγω οφειλών

1. Δεν δύνανται να είναι δήμαρχοι, δημοτικοί σύμβουλοι, σύμβουλοι δημοτικής κοινότητας ή εκπρόσωποι δημοτικών κοινοτήτων, όσοι έχουν ληξιπρόθεσμες οφειλές, για τις οποίες έχει κοινοποιηθεί στους...

Άρθρο 44

Εκλογικές περιφέρειες

1. Ο δήμος θεωρείται ενιαία εκλογική περιφέρεια για την εκλογή δημοτικών συμβούλων. 2. Κατ’ εξαίρεση: α) Ο Δήμος Κεντρικής Κέρκυρας και Διαποντίων Νήσων διαιρείται: αα) στην εκλογική περιφέρεια...

Άρθρο 45

Έδρες περιφερειακών συμβούλων κάθε εκλογικής περιφέρειας

1. Μέτρο για τον υπολογισμό των εδρών των περιφερειακών συμβούλων κάθε εκλογικής περιφέρειας αποτελεί το ακέραιο πηλίκο της διαίρεσης του πληθυσμού της περιφέρειας δια του αριθμού των μελών του...

Άρθρο 46

Αρμόδιο δικαστήριο

Αρμόδιο δικαστήριο για τις ενέργειες που ορίζονται στο παρόν Κεφάλαιο και στο Κεφάλαιο ΙΒ’, για τις αυτοδιοικητικές εκλογές, είναι το Πολυμελές Πρωτοδικείο στην περιφέρεια του οποίου έχει την έδρα...

Άρθρο 47

Κατάρτιση συνδυασμών - Υποβολή υποψηφιοτήτων

1. Η εκλογή των δημάρχων, περιφερειαρχών, δημοτικών και περιφερειακών συμβούλων, καθώς και των συμβούλων δημοτικών κοινοτήτων και των εκπροσώπων των δημοτικών κοινοτήτων γίνεται κατά συνδυασμούς....

Άρθρο 48

Αντικατάσταση υποψηφίων που παραιτήθηκαν ή απεβίωσαν

1. Ο υποψήφιος δήμαρχος ή περιφερειάρχης δύναται να παραιτηθεί από την υποψηφιότητά του πριν από τις εκλογές. Η παραίτηση υποβάλλεται με γραπτή δήλωση, η οποία επιδίδεται με δικαστικό επιμελητή, ή...

Άρθρο 49

Ανακήρυξη και κοινοποίηση συνδυασμών

1. Την 1η Οκτωβρίου του έτους των εκλογών, το αρμόδιο δικαστήριο ανακηρύσσει σε δημόσια συνεδρίαση τους συνδυασμούς που έχουν δηλωθεί νόμιμα. 2. Ο πρόεδρος του αρμόδιου δικαστηρίου κοινοποιεί αμέσως...

Άρθρο 50

Δικαιώματα συνδυασμών και υποψηφίων

1. Κάθε συνδυασμός έχει δικαίωμα να διορίσει έναν (1) αντιπρόσωπο και έως (2) δύο αναπληρωτές του σε κάθε εκλογικό τμήμα, με γραπτή δήλωση του υποψήφιου δημάρχου και αντίστοιχα του περιφερειάρχη. Με...

Άρθρο 51

Πρόγραμμα εκλογής

Ο προϊστάμενος της διεύθυνσης του δήμου που είναι αρμόδια για τη διεξαγωγή των αυτοδιοικητικών εκλογών, δημοσιεύει: α) στην ιστοσελίδα του δήμου και β) σε μία (1) ημερήσια ή εβδομαδιαία εφημερίδα της...

Άρθρο 52

Μορφή και περιεχόμενο ψηφοδελτίων

1. Τα ψηφοδέλτια κατασκευάζονται από λευκό χαρτί. 2. Τα ψηφοδέλτια, για όλη την Επικράτεια, έχουν σχήμα ορθογώνιο. 3. Η εκτύπωση των εντύπων ψηφοδελτίων είναι με μαύρη απόχρωση. 4. Στο επάνω μέρος...

Άρθρο 53

Εκτύπωση και διανομή ψηφοδελτίων

1. Τα ψηφοδέλτια των συνδυασμών εκτυπώνονται με μέριμνα του οικείου συνδυασμού. 2. Οι δημοτικοί και περιφερειακοί συνδυασμοί οφείλουν να τυπώσουν τα ψηφοδέλτια και να παραδώσουν επαρκή αριθμό αυτών...

Άρθρο 54

Σταυροί προτίμησης

1. Ο εκλογέας εκφράζει την προτίμησή του σε υποψήφιο συνδυασμού, σημειώνοντας στο ψηφοδέλτιο σταυρό παραπλεύρως του ονόματός του. 2. Για την εκλογή δημοτικών συμβούλων, ο εκλογέας δύναται να εκφράσει...

Άρθρο 55

Άκυρα ψηφοδέλτια

Το ψηφοδέλτιο είναι άκυρο όταν: α) δεν είναι έντυπο, έστω και μερικά, ή β) έχει τυπωθεί σε χαρτί ή με μελάνι που το χρώμα του διαφέρει, κατά τρόπο εμφανή, από αυτό που ορίζουν οι παρ. 1 και 3 του...

Άρθρο 56

Επιτυχών συνδυασμός και επιλαχόντες συνδυασμοί -Εκλογή δημάρχου και περιφερειάρχη

1. Στις δημοτικές και περιφερειακές εκλογές, επιτυχών θεωρείται ο συνδυασμός που πλειοψήφησε με ποσοστό μεγαλύτερο του σαράντα δύο τοις εκατό (42% + 1 ψήφο) του συνόλου των έγκυρων ψηφοδελτίων, χωρίς...

Άρθρο 57

Δεύτερο στάδιο προσμέτρησης

1. Αν κανένας συνδυασμός δεν πληροί τις προϋποθέσεις της παρ. 1 του άρθρου 56, περί επιτυχόντος συνδυασμού, επιλαχόντων συνδυασμών και εκλογής δημάρχου και περιφερειάρχη, τότε, για τους δύο (2)...

Άρθρο 58

Κατανομή εδρών δημοτικού και περιφερειακού συμβουλίου

1. Αν το ποσοστό επί του συνόλου των έγκυρων ψηφοδελτίων, χωρίς να προσμετρώνται οι εναλλακτικές ψήφοι της παρ. 6 του άρθρου 54, περί σταυρών προτίμησης, που έλαβε ο επιτυχών συνδυασμός, είναι έως...

Άρθρο 59

Εκλογή συμβούλων δημοτικών κοινοτήτων με πληθυσμό πάνω από δύο χιλιάδες κατοίκους

1. Στις δημοτικές κοινότητες με πληθυσμό μεγαλύτερο ή ίσο των δύο χιλιάδων ενός (2.001) κατοίκων, ο συνδυασμός του επιτυχόντος δημάρχου λαμβάνει τα τρία πέμπτα (3/5) του συνόλου των εδρών των...

Άρθρο 60

Εκλογή συμβούλων δημοτικών κοινοτήτων με πληθυσμό μεταξύ τριακοσίων ενός και δύο χιλιάδων κατοίκων

1. Σε κάθε δημοτική κοινότητα με πληθυσμό από τριακοσίους έναν (301) έως δύο χιλιάδες (2.000) κατοίκους, η κατανομή των εδρών των συμβούλων γίνεται, μεταξύ όλων των συνδυασμών που συμμετέχουν στις...

Άρθρο 61

Εκλογή εκπροσώπων δημοτικών κοινοτήτων με πληθυσμό έως και τριακόσιους κατοίκους

1. Στις δημοτικές κοινότητες με πληθυσμό έως και τριακόσιους (300) κατοίκους, εκπρόσωπος της δημοτικής κοινότητας εκλέγεται ο πρώτος σε σταυρούς προτίμησης υποψήφιος του συνδυασμού που συγκέντρωσε...

Άρθρο 62

Κατανομή εδρών περιφερειακού συμβουλίου ανά εκλογική περιφέρεια

1. Ο επιτυχών συνδυασμός εκλέγει ως περιφερειακούς συμβούλους όλους τους υποψηφίους άνευ σταυρού προτίμησης, εφόσον έχουν ανακηρυχθεί και δεν έχουν παραιτηθεί ή αποβιώσει. 2. Από το υπόλοιπο των...

Άρθρο 63

Τακτικοί και αναπληρωματικοί δημοτικοί σύμβουλοι - Ισοψηφία

1. Τακτικοί δημοτικοί σύμβουλοι του επιτυχόντος συνδυασμού εκλέγονται: α) Όλοι οι υποψήφιοι άνευ σταυρού, εφόσον έχουν ανακηρυχθεί και δεν έχουν παραιτηθεί ή αποβιώσει και β) κατά σειρά, αυτοί που...

Άρθρο 64

Τακτικοί και αναπληρωματικοί περιφερειακοί σύμβουλοι - Ισοψηφία

1. Τακτικοί περιφερειακοί σύμβουλοι εκλέγονται από τους υποψηφίους καθενός από τους συνδυασμούς που εκλέγουν περιφερειακό σύμβουλο σύμφωνα με τα άρθρα 58 και 62, κατά σειρά, αυτοί που έλαβαν τους...

Άρθρο 65

Τακτικοί και αναπληρωματικοί σύμβουλοι δημοτικών κοινοτήτων- Ισοψηφία

1. Τακτικοί σύμβουλοι της δημοτικής κοινότητας εκλέγονται από τους υποψηφίους καθενός από τους συνδυασμούς που δικαιούνται έδρα στη δημοτική κοινότητα, κατά σειρά, αυτοί που έλαβαν τους περισσότερους...

Άρθρο 66

Εφορευτική επιτροπή ψηφοφορίας με ηλεκτρονική ψήφο - Ειδική Επιτροπή Αξιολόγησης Λογισμικού Ηλεκτρονικής Ψήφου

1. Για τη διεξαγωγή της διαδικασίας ψηφοφορίας με ηλεκτρονική ψήφο συγκροτείται από τον Πρόεδρο του Αρείου Πάγου εφορευτική επιτροπή ψηφοφορίας με ηλεκτρονική ψήφο το αργότερο είκοσι (20) ημέρες πριν...

Άρθρο 67

Τρόπος διεξαγωγής ψηφοφορίας με ηλεκτρονική ψήφο

1. Η ψηφοφορία με ηλεκτρονική ψήφο διεξάγεται σε ειδικά εκλογικά τμήματα ηλεκτρονικής ψήφου, τα οποία συστήνονται σε όλη την Επικράτεια με απόφαση του Υπουργού Εσωτερικών, το νωρίτερο τριάντα (30)...

Άρθρο 68

Διαλογή ψήφων στα καταστήματα ψηφοφορίας

1. Η εφορευτική επιτροπή των αυτοδιοικητικών εκλογών προβαίνει στη διαλογή των ψήφων με τον εξής τρόπο: α) Ο πρόεδρος της επιτροπής ή εκείνος που διευθύνει τις εργασίες της παίρνει από την κάλπη έναν...

Άρθρο 69

Μετάδοση αποτελεσμάτων

1. Για τη μετάδοση στο Υπουργείο Εσωτερικών των αποτελεσμάτων των εκλογών των αυτοδιοικητικών αρχών, των αποτελεσμάτων υπέρ συνδυασμών και υποψηφίων δημοτικών και περιφερειακών συμβούλων, συμβούλων...

Άρθρο 70

Εξαγωγή και δημοσίευση αποτελεσμάτων

1. Οι αντιπρόσωποι της δικαστικής αρχής, ως πρόεδροι των εφορευτικών επιτροπών, αποστέλλουν με ασφαλή τρόπο τα εκλογικά στοιχεία στον πρόεδρο πρωτοδικών. Μετά από τη συγκέντρωση των στοιχείων όλων...

Άρθρο 71

Έκθεση πρακτικών

1. Ο πρόεδρος της εφορευτικής επιτροπής ή άλλο μέλος της παραδίδει τα πρακτικά της, τα λοιπά εκλογικά έγγραφα, τα δέματα των ψηφοδελτίων ταξινομημένα κατά συνδυασμούς και με τη σειρά που είναι...

Άρθρο 72

Επικύρωση εκλογής

1. Το αρμόδιο πολυμελές πρωτοδικείο μετά από την πάροδο των τριών (3) ημερών της παρ. 2 του άρθρου 71, περί έκθεσης πρακτικών, ανακηρύσσει τον επιτυχόντα και τους επιλαχόντες συνδυασμούς του...

Άρθρο 73

Τροποποίηση Ν. 5321/2026

Ορκωμοσία αιρετών - Εγκατάσταση και ανάληψη καθηκόντων

1. Μετά από την ανακήρυξη του επιτυχόντος και των επιλαχόντων συνδυασμών, ο δήμαρχος ή ο περιφερειάρχης, αντίστοιχα, οι δημοτικοί ή περιφερειακοί σύμβουλοι, οι σύμβουλοι δημοτικής κοινότητας και οι...

Άρθρο 74

Αποποίηση εκλογής

Αιρετός, ο οποίος δεν αποποιείται την εκλογή του δέκα (10) τουλάχιστον ημέρες πριν από την έναρξη της αυτοδιοικητικής περιόδου, με γραπτή δήλωσή του προς τον Γενικό Επόπτη Νομιμότητας, θεωρείται ότι...

Άρθρο 75

Παραίτηση αιρετών

1. Η παραίτηση του δημάρχου ή του περιφερειάρχη υποβάλλεται εγγράφως στον Γραμματέα της οικείας αποκεντρωμένης διοίκησης και καθίσταται αυτοδικαίως οριστική την επομένη της κατάθεσης της δήλωσης στο...

Άρθρο 76

Αντικατάσταση και αναπλήρωση δημοτικών και περιφερειακών συμβούλων

1. Τις έδρες των δημοτικών συμβούλων, συμπεριλαμβανομένων και των άνευ σταυρού προτίμησης, που για οποιονδήποτε λόγο μένουν κενές, καταλαμβάνουν οι αναπληρωματικοί σύμβουλοι του ίδιου συνδυασμού κατά...

Άρθρο 77

Αντικατάσταση και αναπλήρωση συμβούλων δημοτικής κοινότητας και εκπροσώπων δημοτικών κοινοτήτων

1. Τις έδρες των συμβούλων των δημοτικών κοινοτήτων που για οποιονδήποτε λόγο μένουν κενές καταλαμβάνουν, κατά σειρά εκλογής, οι αναπληρωματικοί σύμβουλοι του ίδιου συνδυασμού στην ίδια δημοτική...

Άρθρο 78

Εκλογή εξαιτίας διάλυσης συμβουλίων

1. Αν ένα δημοτικό ή περιφερειακό συμβούλιο διαλυθεί για σοβαρούς λόγους δημόσιου συμφέροντος, σύμφωνα με το άρθρο 723, περί παύσης αιρετών οργάνων δήμων και περιφερειών, ο Γραμματέας της οικείας...

Άρθρο 79

Εκούσια προκήρυξη εκλογών

1. Το δημοτικό ή το περιφερειακό συμβούλιο δύναται, με εισήγηση του δημάρχου ή του περιφερειάρχη, αντίστοιχα, και με πλειοψηφία τεσσάρων πέμπτων (4/5) του όλου αριθμού των μελών να αποφασίσει τη...

Άρθρο 80

Εκλογικοί φάκελοι - Λευκά ψηφοδέλτια - Κάλπες ψηφοφορίας

1. Οι φάκελοι στους οποίους εσωκλείονται τα ψηφοδέλτια κατασκευάζονται για όλη την Επικράτεια με μέριμνα του Υπουργείου Εσωτερικών από χαρτί αδιαφανές και έχουν στην εμπρός πλευρά έντυπο γνώρισμα. 2....

Άρθρο 81

Εφαρμογή της νομοθεσίας για την εκλογή βουλευτών

1. Για την άσκηση του δικαιώματος του εκλέγειν εφαρμόζεται αναλόγως το άρθρο 106 του π.δ. 26/2012 (Α’ 57), περί ανάκλησης και απαγόρευσης κανονικών αδειών δημοσίων υπαλλήλων, στρατιωτικών κ.λπ. 2. Το...

Άρθρο 82

Εκλογικές διαφορές

Οι διαφορές που αναφύονται κατά την εκλογική διαδικασία για την ανάδειξη των δημοτικών και περιφερειακών αρχών εκδικάζονται, σύμφωνα με τα άρθρα 244 έως 266 του Κώδικα Διοικητικής Δικονομίας (ν....

Άρθρο 83

Αίτηση αναίρεσης

1. Κατά των αποφάσεων που εκδόθηκαν από τα τριμελή διοικητικά πρωτοδικεία ή τα διοικητικά εφετεία σύμφωνα με τα άρθρα 244 έως 261 του Κώδικα Διοικητικής Δικονομίας (ν. 2717/1999, Α’ 97), περί των...

Άρθρο 84

Επανάληψη εκλογής σε περίπτωση ακύρωσης

1. Αν ακυρωθεί η εκλογή για παράβαση νόμου ή για οποιαδήποτε πλημμέλεια, επαναλαμβάνεται η ψηφοφορία μεταξύ των ίδιων υποψηφίων που είχαν ανακηρυχθεί νόμιμα. Ο Γραμματέας της οικείας αποκεντρωμένης...

Άρθρο 85

Εξουσιοδοτικές διατάξεις

1. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Εσωτερικών και Ψηφιακής Διακυβέρνησης καθορίζονται η διαδικασία εγγραφής, μεταβολής και ακύρωσης της αίτησης εγγραφής στους ειδικούς εκλογικούς καταλόγους...

Άρθρο 86

Τελικές διατάξεις

1. Σε περίπτωση διενέργειας εκλογών σύμφωνα με τα άρθρα 78, 79 και 84, δεν πραγματοποιείται ψηφοφορία με ηλεκτρονική ψήφο. 2. Για τη διενέργεια εκλογών σύμφωνα με το άρθρο 78, περί της εκλογής...

Άρθρο 87

Τροποποίηση Ν. 5321/2026

Μεταβατική διάταξη

Εξακολουθούν να εφαρμόζονται μέχρι τη λήξη της τρέχουσας αυτοδιοικητικής περιόδου, τα εξής άρθρα του ν. 4804/2021 (Α’ 90): α) Το άρθρο 10, περί κωλυμάτων εκλογιμότητας και ασυμβιβάστων. β) Το άρθρο...

Άρθρο 88

Σκοπός

Σκοπός του Μέρους Γ’ του Βιβλίου Πρώτου του Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης είναι η βελτιστοποίηση του νομοθετικού πλαισίου που ρυθμίζει τις εκλογικές δαπάνες συνδυασμών και υποψηφίων κατά τις...

Άρθρο 89

Αντικείμενο

Αντικείμενο του Μέρους Γ’ του Βιβλίου Πρώτου του Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης είναι: α) Ο καθορισμός των εσόδων και των εξόδων στα οποία δύνανται να προβαίνουν οι υποψήφιοι συνδυασμοί των...

Άρθρο 90

Έσοδα και δαπάνες υποψήφιων περιφερειακών και δημοτικών συνδυασμών

1. Έσοδα περιφερειακών και δημοτικών συνδυασμών είναι, για την εφαρμογή του παρόντος Μέρους, τα ποσά που προέρχονται από εισφορές φυσικών προσώπων και πολιτικών κομμάτων ή/και συνασπισμών κομμάτων....

Άρθρο 91

Έσοδα και δαπάνες υποψήφιων δημοτικών και περιφερειακών συμβούλων

1. Έσοδα των υποψήφιων δημοτικών και περιφερειακών συμβούλων, για την εφαρμογή του παρόντος Μέρους, είναι οι εισφορές φυσικών προσώπων, που καταβάλλονται σε αυτούς, κατά τη διάρκεια της προεκλογικής...

Άρθρο 92

Απαγορεύσεις ως προς τη χρηματοδότηση συνδυασμών και υποψηφίων

1. Απαγορεύονται η χρηματοδότηση και κάθε είδους παροχές προς τους περιφερειακούς και δημοτικούς συνδυασμούς, καθώς και προς τους υποψήφιους περιφερειακούς και δημοτικούς συμβούλους, από πάσης φύσης...

Άρθρο 93

Όρια χρηματοδότησης

1. Η χρηματοδότηση συνδυασμών, από το ίδιο φυσικό πρόσωπο, κατά την προεκλογική περίοδο, δεν επιτρέπεται να υπερβαίνει το ποσό των: α) πεντακοσίων (500) ευρώ, για δήμους με πληθυσμό έως δύο χιλιάδες...

Άρθρο 94

Ανώτατο όριο εκλογικών δαπανών των υποψηφίων

1. Το ανώτατο επιτρεπόμενο όριο εκλογικών δαπανών για κάθε υποψήφιο στις περιφερειακές εκλογές, στις οποίες συνυπολογίζεται και η αξία των αποτιμώμενων παροχών και διευκολύνσεων, καθορίζεται ανάλογα...

Άρθρο 95

Ανώτατο όριο εκλογικών δαπανών των συνδυασμών

1. Το ανώτατο επιτρεπόμενο όριο των εκλογικών δαπανών των συνδυασμών, κατά τις περιφερειακές εκλογές, στο οποίο συνυπολογίζεται και η αξία των αποτιμώμενων παροχών και διευκολύνσεων, καθορίζεται...

Άρθρο 96

Απαγορεύσεις για συνδυασμούς και υποψηφίους κατά τη διάρκεια της προεκλογικής περιόδου

1. Η δημιουργία εκλογικών κέντρων επιτρέπεται μόνο από τους συνδυασμούς, κατά τη διάρκεια της προεκλογικής περιόδου. Για τις δημοτικές εκλογές δεν είναι επιτρεπτή η δημιουργία πέραν του ενός (1)...

Άρθρο 97

Εμφανίσεις υποψηφίων κατά την προεκλογική περίοδο

1.α) Απαγορεύεται στους επικεφαλής των συνδυασμών και τους υποψηφίους περιφερειακούς και δημοτικούς συμβούλους να παρουσιάζουν ή να συμμετέχουν αμέσως ή εμμέσως σε κάθε είδους εκπομπές, κατά τη...

Άρθρο 98

Διαχείριση οικονομικών συνδυασμών και υποψηφίων

1. Η διαχείριση των οικονομικών των συνδυασμών γίνεται από συγκεκριμένο πρόσωπο, που ορίζεται από τον επικεφαλής του συνδυασμού με την επιφύλαξη του τρίτου εδαφίου της παρούσας, μέσω της Κεντρικής...

Άρθρο 99

Διαχείριση και δημοσιοποίηση εσόδων και δαπανών στην Κεντρική Βάση Εκλογικών Εσόδων και Δαπανών του Υπουργείου Εσωτερικών - Δημοσιότητα στοιχείων

1. Για τη διαχείριση των εσόδων και δαπανών των συνδυασμών και των υποψηφίων δημοτικών και περιφερειακών συμβούλων και τη διασφάλιση της διαφάνειάς τους για τις αυτοδιοικητικές εκλογές εγκαθίσταται...

Άρθρο 100

Επιτροπή Ελέγχου Δαπανών και Εκλογικών Παραβάσεων

1. Ο έλεγχος των οικονομικών των συνδυασμών και των υποψήφιων περιφερειακών και δημοτικών συμβούλων, των υποχρεώσεων που απορρέουν από τον παρόν μέρος, καθώς και του ελέγχου των εκλογικών παραβάσεων,...

Άρθρο 101

Επιβολή κυρώσεων

1. Η απόφαση της Επιτροπής Ελέγχου Δαπανών και Εκλογικών Παραβάσεων, του άρθρου 100, με την οποία επιβάλλονται άμεση αφαίρεση και καταστροφή ή απάλειψη του σχετικού προεκλογικού υλικού, απαγγέλλεται...

Άρθρο 102

Έκπτωση από τα αιρετά αξιώματα

1. Απαγγέλλεται έκπτωση από τα αξιώματα του περιφερειάρχη και του δημάρχου, όταν οι αντίστοιχοι συνδυασμοί των οποίων είναι επικεφαλής υπερβούν, κατά το ένα τρίτο (1/3), το ανώτατο επιτρεπτό όριο των...

Άρθρο 103

Διοικητικές και ποινικές κυρώσεις εις βάρος τρίτων

1. Η παραβίαση από τρίτους των παρ. 1 και 2 του άρθρου 96, περί απαγορεύσεων για τους συνδυασμούς και τους υποψηφίους κατά τη διάρκεια της προεκλογικής περιόδου, επισύρει πρόστιμο έως δύο χιλιάδες...

Άρθρο 104

Εξουσιοδοτικές διατάξεις

1. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Εσωτερικών και Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, ύστερα από γνώμη του Διοικητή της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων, καθορίζονται οι λεπτομέρειες για το είδος και...

Άρθρο 105

Μεταβατική διάταξη

Το παρόν Μέρος εφαρμόζεται και ισχύει για την ανάδειξη των δημοτικών και περιφερειακών αρχών της αυτοδιοικητικής περιόδου 2029-2033. Για την τρέχουσα αυτοδιοικητική περίοδο 2024-2028 εξακολουθούν να...

Άρθρο 106

Σκοπός

Σκοπός του Μέρους Α’ του Βιβλίου Δεύτερου του Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης είναι η επικαιροποίηση του συστήματος διακυβέρνησης των δήμων και των περιφερειών, μέσω της αποσαφήνισης των αρμοδιοτήτων...

Άρθρο 107

Αντικείμενο

Αντικείμενο του Μέρους Α’ του Βιβλίου Δεύτερου του Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης είναι η θέσπιση του θεσμικού πλαισίου για τον προσδιορισμό: α) Των αρμοδιοτήτων του δημάρχου και του περιφερειάρχη, β)...

Άρθρο 108

Αιρετά όργανα διοίκησης δήμων και περιφερειών και αιρετά όργανα ενδοδημοτικής αποκέντρωσης

1. Αιρετά όργανα διοίκησης των δήμων είναι: α) Ο δήμαρχος, β) το δημοτικό συμβούλιο, γ) η δημοτική επιτροπή και δ) η αποφασιστικού χαρακτήρα επιτροπή του δημοτικού συμβουλίου, σε δήμους με πάνω από...

Άρθρο 109

Τροποποίηση Ν. 5321/2026

Αρμοδιότητες δημάρχου και περιφερειάρχη

1. Ο δήμαρχος και, αντίστοιχα, ο περιφερειάρχης, κατά την άσκηση των αρμοδιοτήτων τους, προασπίζουν το τοπικό δημόσιο συμφέρον και ενεργούν με γνώμονα τις αρχές της νομιμότητας, της διαφάνειας, της...

Άρθρο 110

Ορισμός, αρμοδιότητες και αριθμός αντιδημάρχων

1. Τον δήμαρχο δύναται να επικουρούν αντιδήμαρχοι. Ο αντιδήμαρχος είναι δημοτικός σύμβουλος που ανήκει στην παράταξη του δημάρχου, ορίζεται και ανακαλείται με απόφασή του. Σε περίπτωση...

Άρθρο 111

Ορισμός, αρμοδιότητες αναπληρωτή περιφερειάρχη και αντιπεριφερειαρχών, αριθμός αντιπεριφερειαρχών

1. Τον περιφερειάρχη δύναται να επικουρούν αντιπεριφερειάρχες, οι οποίοι ορίζονται και ανακαλούνται με απόφαση του περιφερειάρχη. Με όμοια απόφαση δύναται να ορίζεται και αναπληρωτής περιφερειάρχης,...

Άρθρο 112

Εξουσιοδότηση υπογραφής δημάρχου και περιφερειάρχη

1. Ο δήμαρχος δύναται, με απόφασή του, να μεταβιβάζει σε: α) Αντιδήμαρχο, β) δημοτικό σύμβουλο, γ) πρόεδρο συμβουλίου δημοτικής κοινότητας, δ) εκπρόσωπο δημοτικής κοινότητας, ε) γενικό γραμματέα του...

Άρθρο 113

Αναπλήρωση δημάρχου και περιφερειάρχη

1. Όταν ο δήμαρχος απουσιάζει ή κωλύεται ή έχει τεθεί σε αργία, τον αναπληρώνει ένας από τους αντιδημάρχους με τη σειρά αναπλήρωσης που έχει ορίσει ο δήμαρχος, σύμφωνα με την παρ. 1 του άρθρου 110,...

Άρθρο 114

Εκλογή νέου δημάρχου και νέου περιφερειάρχη

1. Αν μετά την εγκατάσταση των δημοτικών και περιφερειακών αρχών, η θέση του δημάρχου και, αντίστοιχα, του περιφερειάρχη μείνει κενή, λόγω ακύρωσης εκλογής, παραίτησης, έκπτωσης, θανάτου, ή παύσης,...

Άρθρο 115

Συγκρότηση και λειτουργία δημοτικής και περιφερειακής παράταξης

1. Τα μέλη του δημοτικού συμβουλίου και, αντίστοιχα, τα μέλη του περιφερειακού συμβουλίου από την εγκατάστασή τους, σύμφωνα με το άρθρο 73, περί ορκωμοσίας αιρετών και εγκατάστασης και ανάληψης...

Άρθρο 116

Ανεξαρτητοποίηση και διαγραφή μελών δημοτικής και περιφερειακής παράταξης

1. Οι δημοτικοί και, αντίστοιχα, οι περιφερειακοί σύμβουλοι έχουν απεριόριστο το δικαίωμα γνώμης και ψήφου κατά συνείδηση. 2. Μέλος του δημοτικού και, αντίστοιχα, του περιφερειακού συμβουλίου...

Άρθρο 117

Συγκρότηση και θητεία προεδρείου δημοτικού και περιφερειακού συμβουλίου

1. Η συγκρότηση του προεδρείου είναι προϋπόθεση νόμιμης λειτουργίας και λήψης αποφάσεων του δημοτικού και, αντίστοιχα, του περιφερειακού συμβουλίου. 2. Το προεδρείο συγκροτείται από τον πρόεδρο, τον...

Άρθρο 118

Τροποποίηση Ν. 5321/2026

Διαδικασία εκλογής μελών προεδρείου δημοτικού και περιφερειακού συμβουλίου

1. Το δημοτικό και, αντίστοιχα, το περιφερειακό συμβούλιο συνέρχονται για την εκλογή των μελών του προεδρείου τους σε ειδική δημόσια συνεδρίαση δια ζώσης, ύστερα από πρόσκληση του συμβούλου της...

Άρθρο 119

Εκλογή μελών προεδρείου δημοτικού και περιφερειακού συμβουλίου σε περίπτωση παραίτησης ή κένωσης θέσης μέλους του

1. Η παραίτηση από τα αξιώματα του προεδρείου του δημοτικού και, αντίστοιχα, του περιφερειακού συμβουλίου, υποβάλλεται στο συμβούλιο και γίνεται οριστική, αφότου πληρωθεί η αντίστοιχη θέση, με...

Άρθρο 120

Αρμοδιότητες δημοτικού και περιφερειακού συμβουλίου

1.Το δημοτικό και το περιφερειακό συμβούλιο, αντίστοιχα: α) Αποφασίζουν για όλα τα θέματα που αφορούν στον δήμο και στην περιφέρεια, αντίστοιχα, εκτός από εκείνα που: αα) ανήκουν από τον νόμο στην...

Άρθρο 121

Τροποποίηση Ν. 5321/2026

Τρόπος και τόπος συνεδρίασης δημοτικού και περιφερειακού συμβουλίου

Το δημοτικό και το περιφερειακό συμβούλιο, αντίστοιχα, με απόφαση του προέδρου τους, δύνανται να συνεδριάζουν: α) δια ζώσης στο κατάστημα της έδρας του δήμου ή της περιφέρειας ή και εκτός αυτού, σε...

Άρθρο 122

Δημοσιότητα συνεδριάσεων δημοτικού και περιφερειακού συμβουλίου

1. Ο δημόσιος χαρακτήρας της συνεδρίασης του δημοτικού και του περιφερειακού συμβουλίου, αντίστοιχα, καθώς και η δυνατότητα πρόσβασης και παρουσίας των δημοτών, κατοίκων και φορέων της τοπικής...

Άρθρο 123

Χρόνος σύγκλησης δημοτικού και περιφερειακού συμβουλίου

1. Το δημοτικό και το περιφερειακό συμβούλιο, αντίστοιχα, συνεδριάζουν, ύστερα από πρόσκληση του προέδρου τους τουλάχιστον μία (1) φορά τον μήνα, καθώς και όποτε το ζητήσει ο δήμαρχος ή η δημοτική...

Άρθρο 124

Πρόσκληση για σύγκληση δημοτικού και περιφερειακού συμβουλίου σε τακτική συνεδρίαση

1. Το δημοτικό και το περιφερειακό συμβούλιο, αντίστοιχα, συνεδριάζουν, ύστερα από γραπτή πρόσκληση του προέδρου τους, στην οποία αναγράφονται ο τρόπος, ο χρόνος, ο τόπος σύγκλησης της συνεδρίασης,...

Άρθρο 125

Πρόσκληση για σύγκληση δημοτικού και περιφερειακού συμβουλίου σε κατεπείγουσα συνεδρίαση

1. Σε κατεπείγουσες περιπτώσεις, η πρόσκληση για σύγκληση δημοτικού ή περιφερειακού συμβουλίου δύναται να κοινοποιηθεί από τον πρόεδρο ακόμα και την ημέρα της συνεδρίασης, εφόσον αναρτηθεί,...

Άρθρο 126

Περιεχόμενο ημερήσιας διάταξης συνεδρίασης δημοτικού και περιφερειακού συμβουλίου

1. Ο πρόεδρος του συμβουλίου καταρτίζει την ημερήσια διάταξη της συνεδρίασης. Στην ημερήσια διάταξη αναγράφονται υποχρεωτικά και όλα τα θέματα που προτείνει ο δήμαρχος και ο περιφερειάρχης,...

Άρθρο 127

Απαρτία δημοτικού και περιφερειακού συμβουλίου

1. Το δημοτικό και, αντίστοιχα, το περιφερειακό συμβούλιο συνεδριάζουν νόμιμα, εφόσον έχουν απαρτία. Η απαρτία λαμβάνεται πριν από την έναρξη της συνεδρίασης, με βάση τον αριθμό των συμβούλων που...

Άρθρο 128

Λήψη απόφασης δημοτικού και περιφερειακού συμβουλίου

1. Το δημοτικό και το περιφερειακό συμβούλιο, αντίστοιχα, λαμβάνουν για κάθε θέμα της ημερήσιας διάταξης ξεχωριστή απόφαση, με τη συνήθη πλειοψηφία, η οποία συνίσταται στην απόλυτη πλειοψηφία των...

Άρθρο 129

Λειτουργία δημοτικού και περιφερειακού συμβουλίου

1. Ο πρόεδρος του συμβουλίου διαπιστώνει την ύπαρξη απαρτίας και κηρύσσει την έναρξη της συνεδρίασης, προκειμένου να αρχίσει η συζήτηση των θεμάτων της ημερήσιας διάταξης. 2. Αν ο πρόεδρος απουσιάζει...

Άρθρο 130

Αποφασιστικού χαρακτήρα επιτροπές δημοτικού και περιφερειακού συμβουλίου

1. Είναι δυνατή η σύσταση επιτροπών αποφασιστικού χαρακτήρα, με σκοπό τη μεταβίβαση σε αυτές αρμοδιοτήτων του δημοτικού και του περιφερειακού συμβουλίου, αντίστοιχα, για συγκεκριμένους τομείς...

Άρθρο 131

Συμμετοχή εκπροσώπου και προέδρου συμβουλίου δημοτικής κοινότητας στο δημοτικό συμβούλιο

1. Στις συνεδριάσεις του δημοτικού συμβουλίου, όταν συζητούνται θέματα που αφορούν αποκλειστικά δημοτική κοινότητα του δήμου, προσκαλείται και ο εκπρόσωπος ή ο πρόεδρος του συμβουλίου της αντίστοιχης...

Άρθρο 132

Πρακτικά συνεδρίασης δημοτικού και περιφερειακού συμβουλίου

1. Σε κάθε συνεδρίαση του συμβουλίου τηρούνται επίσημα και πρόχειρα πρακτικά, με ευθύνη του προέδρου και του γραμματέα του συμβουλίου, καθώς και υπαλλήλου του δήμου και της περιφέρειας, αντίστοιχα....

Άρθρο 133

Τροποποίηση Ν. 5321/2026

Δημοσίευση αποφάσεων δημοτικού και περιφερειακού συμβουλίου

1. Οι αποφάσεις του δημοτικού ή περιφερειακού συμβουλίου, με εξαίρεση τις αποφάσεις κανονιστικού χαρακτήρα, είναι άμεσα εκτελεστές, αφότου εκδοθούν, και φέρουν την υπογραφή του προέδρου και του...

Άρθρο 134

Δημοσίευση αποφάσεων δήμων και περιφερειών σε εφημερίδα

1. Οι δήμοι και οι περιφέρειες δημοσιεύουν τις αποφάσεις της παρ. 2 σε δύο (2) ημερήσιες ή εβδομαδιαίες εφημερίδες του υπομητρώου του Μητρώου Περιφερειακού και Τοπικού Τύπου του ν. 3548/2007 (Α’ 68)...

Άρθρο 135

Συγκρότηση δημοτικής και περιφερειακής επιτροπής

1. Η δημοτική επιτροπή αποτελείται από τον δήμαρχο ή τον οριζόμενο από αυτόν αντιδήμαρχο, ως πρόεδρο, και από δημοτικούς συμβούλους, ως μέλη, τα οποία εκλέγονται από το δημοτικό συμβούλιο, με θητεία...

Άρθρο 136

Αριθμός μελών δημοτικής και περιφερειακής επιτροπής

1. Ο αριθμός των μελών της δημοτικής επιτροπής, πλέον του προέδρου αυτής, τα οποία εκλέγονται από το δημοτικό συμβούλιο, ορίζεται ως εξής: α) Τέσσερα (4) μέλη, αν το συμβούλιο έχει έως και δεκαεννέα...

Άρθρο 137

Εκλογή μελών δημοτικής και περιφερειακής επιτροπής

1. Το δημοτικό και το περιφερειακό συμβούλιο, αντίστοιχα, μετά από την εκλογή του προεδρείου τους, κατά τις ημερομηνίες που ορίζονται στην παρ. 4 του άρθρου 117, περί συγκρότησης και θητείας...

Άρθρο 138

Τροποποίηση Ν. 5321/2026

Αρμοδιότητες δημοτικής και περιφερειακής επιτροπής

1. Η δημοτική και η περιφερειακή επιτροπή, αντίστοιχα, είναι συλλογικά όργανα αρμόδια για τη διοικητική λειτουργία του δήμου και της περιφέρειας, αντίστοιχα. 2. Η δημοτική και η περιφερειακή...

Άρθρο 139

Τροποποίηση Ν. 5321/2026

Τρόπος και τόπος συνεδρίασης δημοτικής και περιφερειακής επιτροπής

Η δημοτική και η περιφερειακή επιτροπή, αντίστοιχα, με απόφαση του προέδρου τους, δύνανται να συνεδριάζουν: α) δια ζώσης στο κατάστημα της έδρας του δήμου και, αντίστοιχα, της περιφέρειας, ή και...

Άρθρο 140

Δημοσιότητα συνεδριάσεων δημοτικής και περιφερειακής επιτροπής

1. Ο δημόσιος χαρακτήρας της συνεδρίασης της επιτροπής και η δυνατότητα πρόσβασης και παρουσίας των δημοτών, κατοίκων και των φορέων της τοπικής κοινωνίας σε αυτή πρέπει να διασφαλίζεται τόσο στη δια...

Άρθρο 141

Χρόνος σύγκλησης δημοτικής και περιφερειακής επιτροπής

1. Η δημοτική και η περιφερειακή επιτροπή, αντίστοιχα, συνεδριάζουν, ύστερα από πρόσκληση του προέδρου τους, τουλάχιστον μία (1) φορά τον μήνα, καθώς και όποτε το ζητήσουν ο δήμαρχος και ο...

Άρθρο 142

Πρόσκληση για σύγκληση δημοτικής και περιφερειακής επιτροπής σε τακτική συνεδρίαση

1. Η δημοτική και η περιφερειακή επιτροπή, αντίστοιχα, συνεδριάζουν ύστερα από γραπτή πρόσκληση του προέδρου τους, στην οποία αναγράφονται: α) Ο τρόπος, β) ο χρόνος, γ) ο τόπος σύγκλησης της...

Άρθρο 143

Πρόσκληση για σύγκληση δημοτικής και περιφερειακής επιτροπής σε κατεπείγουσα συνεδρίαση

Σε κατεπείγουσες περιπτώσεις, η πρόσκληση για σύγκληση δημοτικής ή περιφερειακής επιτροπής δύναται να κοινοποιηθεί από τον πρόεδρο ακόμα και την ημέρα της συνεδρίασης, εφόσον αναρτηθεί στην οικεία...

Άρθρο 144

Περιεχόμενο ημερήσιας διάταξης δημοτικής και περιφερειακής επιτροπής

1. Ο πρόεδρος της επιτροπής καταρτίζει την ημερήσια διάταξη της συνεδρίασης. Στην ημερήσια διάταξη αναγράφονται υποχρεωτικά και όλα τα θέματα που προτείνουν ο δήμαρχος και ο περιφερειάρχης,...

Άρθρο 145

Απαρτία δημοτικής και περιφερειακής επιτροπής

1. Η δημοτική και, αντίστοιχα, η περιφερειακή επιτροπή συνεδριάζουν νόμιμα, εφόσον έχουν απαρτία. Η απαρτία λαμβάνεται πριν από την έναρξη της συνεδρίασης με βάση τον συνολικό αριθμό των μελών τους...

Άρθρο 146

Λήψη απόφασης δημοτικής και περιφερειακής επιτροπής

1. Η δημοτική και, αντίστοιχα, η περιφερειακή επιτροπή λαμβάνουν για κάθε θέμα της ημερήσιας διάταξης ξεχωριστή απόφαση, με φανερή ψηφοφορία, και με τη συνήθη πλειοψηφία, η οποία συνίσταται στην...

Άρθρο 147

Λειτουργία δημοτικής και περιφερειακής επιτροπής

1. Ο πρόεδρος της επιτροπής διαπιστώνει την ύπαρξη απαρτίας και κηρύσσει την έναρξη της συνεδρίασης, προκειμένου να αρχίσει η συζήτηση των θεμάτων της ημερήσιας διάταξης. Αν ο πρόεδρος απουσιάζει ή...

Άρθρο 148

Υποχρεώσεις αιρετών οργάνων διοίκησης δήμων και περιφερειών

1. Ο δήμαρχος, ο αντιδήμαρχος, ο περιφερειάρχης, ο αναπληρωτής περιφερειάρχης, ο αντιπεριφερειάρχης, τα μέλη της δημοτικής και περιφερειακής επιτροπής, τα μέλη του δημοτικού και περιφερειακού...

Άρθρο 149

Ειδικότερες υποχρεώσεις δημοτικών και περιφερειακών συμβούλων

1. Ο σύμβουλος εκφράζει τη γνώμη του και ψηφίζει κατά συνείδηση, αποβλέποντας πάντοτε στην εξυπηρέτηση του συμφέροντος του συνόλου των δημοτών και κατοίκων. 2. Οι δημοτικοί και περιφερειακοί...

Άρθρο 150

Ειδική συνεδρίαση λογοδοσίας δημοτικής και περιφερειακής αρχής

1. Το δημοτικό και το περιφερειακό συμβούλιο, αντίστοιχα, συγκαλούνται υποχρεωτικά σε ειδική συνεδρίαση λογοδοσίας της δημοτικής και περιφερειακής αρχής το αργότερο κάθε τέσσερις (4) μήνες, εκτός και...

Άρθρο 151

Απολογισμός πεπραγμένων δημοτικής και περιφερειακής αρχής

1. Σε ειδική δημόσια συνεδρίαση του δημοτικού και του περιφερειακού συμβουλίου, αντίστοιχα, πραγματοποιούνται ο απολογισμός πεπραγμένων της δημοτικής και της περιφερειακής αρχής, αντίστοιχα. 2. Η...

Άρθρο 152

Συμπαραστάτης του δημότη και της επιχείρησης και περιφερειακός συμπαραστάτης του πολίτη και της επιχείρησης

1. Στους δήμους είκοσι χιλιάδων (20.000) κατοίκων και άνω, με απόφαση του δημοτικού συμβουλίου, επιλέγεται ο συμπαραστάτης του δημότη και της επιχείρησης. Στους δήμους κάτω των είκοσι χιλιάδων...

Άρθρο 153

Γνωμοδοτικές επιτροπές δημοτικού και περιφερειακού συμβουλίου

1. Με τον κανονισμό λειτουργίας του δημοτικού και του περιφερειακού συμβουλίου, αντίστοιχα, δύναται να προβλέπεται η σύσταση γνωμοδοτικών επιτροπών, οι οποίες μελετούν και εισηγούνται θέματα που...

Άρθρο 154

Συμβούλιο Ένταξης Μεταναστών και Προσφύγων

1. Σε κάθε δήμο δύναται να συγκροτείται και να λειτουργεί, με απόφαση του δημοτικού συμβουλίου και σύμφωνα με την παρ. 4, Συμβούλιο Ένταξης Μεταναστών και Προσφύγων, ως συμβουλευτικό όργανο του δήμου...

Άρθρο 155

Επιστημονική Επιτροπή Διαχείρισης και Αντιμετώπισης Κινδύνων και Κρίσεων

1. Με απόφαση του περιφερειακού συμβουλίου, δύναται να συστήνεται Επιστημονική Επιτροπή Διαχείρισης και Αντιμετώπισης Κινδύνων και Κρίσεων, η οποία αποτελείται από τον πρόεδρο και οκτώ (8) μέλη, με...

Άρθρο 156

Συμβούλια νέων

1. Σε κάθε δήμο, με πληθυσμό πάνω από δύο χιλιάδες (2.000) κατοίκους, συγκροτείται συμβούλιο νέων. Με απόφαση του δημοτικού συμβουλίου που λαμβάνεται εντός των δύο (2) πρώτων μηνών κάθε...

Άρθρο 157

Αριθμός μελών συμβουλίων νέων

Το συμβούλιο νέων αποτελείται από: α) Τρία (3) μέλη, σε δήμους με πληθυσμό έως δέκα χιλιάδες (10.000) κατοίκους, β) πέντε (5) μέλη, σε δήμους με πληθυσμό από δέκα χιλιάδες και έναν (10.001) έως...

Άρθρο 158

Εκλογή μελών συμβουλίων νέων

1. Το συμβούλιο νέων εκλέγεται με άμεση, καθολική και μυστική ηλεκτρονική ψηφοφορία για χρονικό διάστημα τριάντα (30) μηνών. Η εκλογή διεξάγεται την πρώτη Κυριακή του Απριλίου του πρώτου (1ου) έτους...

Άρθρο 159

Διεξάγουσα Αρχή, όργανο διεξαγωγής εκλογής και διαχειριστής ηλεκτρονικής ψηφοφορίας

1. Διεξάγουσα αρχή της εκλογής συμβουλίου νέων είναι ο δήμος. Η διεξάγουσα αρχή έχει την αποκλειστική ευθύνη για την προετοιμασία, τη διεξαγωγή της εκλογής, καθώς και την εξαγωγή του αποτελέσματος....

Άρθρο 160

Πρόεδρος και λειτουργία συμβουλίου νέων

1. Το συμβούλιο νεών εκπροσωπείται από τον πρόεδρό του, ο οποίος εκλέγεται μεταξύ των μελών του με φανερή ψηφοφορία. 2. Ο πρόεδρος του συμβουλίου νέων μετέχει στις συνεδριάσεις του δημοτικού...

Άρθρο 161

Πρόεδρος συμβουλίου δημοτικής κοινότητας με πληθυσμό από τριακόσιους έναν και άνω κατοίκους

1.α) Πρόεδρος του συμβουλίου της δημοτικής κοινότητας, με πληθυσμό από τριακόσιους έναν (301) έως δύο χιλιάδες (2.000) κατοίκους, ορίζεται ο σύμβουλος του πρώτου, κατά σειρά, σε εκλογική δύναμη...

Άρθρο 162

Εκπρόσωπος δημοτικής κοινότητας με πληθυσμό έως και τριακόσιους κατοίκους

1. Εκπρόσωπος δημοτικής κοινότητας, με μόνιμο πληθυσμό έως και τριακόσιους (300) κατοίκους, είναι ο επιτυχών υποψήφιος, σύμφωνα με το άρθρο 61, περί της εκλογής εκπροσώπων δημοτικών κοινοτήτων με...

Άρθρο 163

Αρμοδιότητες προέδρου συμβουλίου δημοτικής κοινότητας με πληθυσμό από τριακόσιους έναν και άνω κατοίκους

Ο πρόεδρος του συμβουλίου της δημοτικής κοινότητας, με πληθυσμό από τριακόσιους έναν (301) και άνω κατοίκους, ασκεί τις ακόλουθες αρμοδιότητες: α) Εκπροσωπεί το συμβούλιο της δημοτικής κοινότητας και...

Άρθρο 164

Αρμοδιότητες συμβουλίου δημοτικής κοινότητας με πληθυσμό από τριακόσιους έναν και άνω κατοίκους

1. Το συμβούλιο δημοτικής κοινότητας, με πληθυσμό από τριακόσιους έναν (301) και άνω κατοίκους, ασκεί τις ακόλουθες αρμοδιότητες, εντός των ορίων της δημοτικής κοινότητας: α) Αποφασίζει για την...

Άρθρο 165

Αρμοδιότητες εκπροσώπου δημοτικής κοινότητας με πληθυσμό έως και τριακόσιους κατοίκους

1. Ο εκπρόσωπος της δημοτικής κοινότητας, με πληθυσμό έως και τριακοσίους (300) κατοίκους, ασκεί τις ακόλουθες αρμοδιότητες: α) Μεταφέρει και παρουσιάζει στον δήμαρχο και στα άλλα αρμόδια όργανα του...

Άρθρο 166

Γενικές διατάξεις για τη λειτουργία δημοτικών κοινοτήτων

1. Ο δήμαρχος, με απόφασή του, δύναται να μεταβιβάζει αρμοδιότητές του στους εκπροσώπους ή στους προέδρους των συμβουλίων δημοτικών κοινοτήτων, με εξαίρεση αυτές που είναι αμεταβίβαστες. Η απόφαση...

Άρθρο 167

Λειτουργία συμβουλίου δημοτικής κοινότητας

1. Για τη λειτουργία του συμβουλίου της δημοτικής κοινότητας, εφαρμόζονται αναλογικά: α) Το άρθρο 121, περί του τρόπου και τόπου συνεδρίασης του δημοτικού συμβουλίου και περιφερειακού συμβουλίου, β)...

Άρθρο 168

Υποχρεώσεις συμβούλων δημοτικών κοινοτήτων

1. Οι σύμβουλοι της δημοτικής κοινότητας έχουν υποχρέωση να μετέχουν στις συνεδριάσεις του οικείου συμβουλίου και να εκτελούν τα λοιπά καθήκοντά τους, όπως προβλέπει ο νόμος. Έχουν, επίσης,...

Άρθρο 169

Δημοσίευση και εκτελεστότητα αποφάσεων αιρετών οργάνων ενδοδημοτικής αποκέντρωσης

1. Οι αποφάσεις των αιρετών οργάνων ενδοδημοτικής αποκέντρωσης, εκτός από τις γνωμοδοτικές και εισηγητικές, είναι εκτελεστές από την έκδοσή τους. 2. Οι εκτελεστές αποφάσεις των αιρετών οργάνων...

Άρθρο 170

Διαδικασία υλοποίησης αποφάσεων αιρετών οργάνων ενδοδημοτικής αποκέντρωσης

1. Οι αποφάσεις των αιρετών οργάνων ενδοδημοτικής αποκέντρωσης, με τις οποίες διατυπώνονται προτάσεις ή γνώμες για τα θέματα της αρμοδιότητάς τους, διαβιβάζονται στον δήμαρχο μέσα σε προθεσμία οκτώ...

Άρθρο 171

Γραφείο δημοτικής κοινότητας

Κάθε δημοτική κοινότητα διαθέτει δημοτικό γραφείο. Το δημοτικό συμβούλιο καθορίζει ποιες υπηρεσιακές μονάδες δύνανται να λειτουργήσουν στις δημοτικές κοινότητες.

Άρθρο 172

Συνέλευση κατοίκων δημοτικής κοινότητας

Σε δημοτικές κοινότητες με πληθυσμό έως δύο χιλιάδες (2.000) κατοίκους, με ευθύνη του εκπροσώπου ή του συμβουλίου δημοτικής κοινότητας, σε συνεργασία με τον τυχόν κατά τόπο αρμόδιο αντιδήμαρχο,...

Άρθρο 173

Αντικείμενο δημοτικού δημοψηφίσματος και πρωτοβουλία για τη διεξαγωγή του

1. Οι δήμοι δύνανται να προκηρύσσουν συμβουλευτικό δημοψήφισμα για κάθε θέμα αποκλειστικής αρμοδιότητάς τους, εκτός από ζητήματα δημοσιονομικής διαχείρισής τους, επιβολής τελών, ανακαθορισμού του...

Άρθρο 174

Περιορισμοί στη διεξαγωγή δημοτικού δημοψηφίσματος

1. Δεν επιτρέπεται να διεξαχθεί δημοτικό δημοψήφισμα: α) Κατά τη διάρκεια της προεκλογικής περιόδου για την ανάδειξη των μελών του εθνικού ή του ευρωπαϊκού κοινοβουλίου ή τη διεξαγωγή δημοψηφίσματος...

Άρθρο 175

Διαδικασία προκήρυξης δημοτικού δημοψηφίσματος - Ερώτημα

1. Το δημοψήφισμα προκηρύσσεται με τη δημοσίευση της απόφασης του δημοτικού συμβουλίου της παρ. 2 του άρθρου 173, περί αντικειμένου δημοτικού δημοψηφίσματος και πρωτοβουλίας για τη διεξαγωγή του, με...

Άρθρο 176

Υποχρεωτικός έλεγχος νομιμότητας απόφασης περί διενέργειας δημοτικού δημοψηφίσματος

1. Η απόφαση του δημοτικού συμβουλίου για τη διενέργεια του δημοψηφίσματος, αποστέλλεται για υποχρεωτικό έλεγχο νομιμότητας μέσα σε τρεις (3) ημέρες από την επομένη της συνεδρίασης του δημοτικού...

Άρθρο 177

Δημόσιος διάλογος

1. Στον δημόσιο διάλογο, επί του ερωτήματος ή των ερωτημάτων που τίθενται στην ψηφοφορία σε δημοτικό δημοψήφισμα, δύναται να συμμετέχουν δημοτικές παρατάξεις, τοπικές και περιφερειακές επιστημονικές...

Άρθρο 178

Διεξαγωγή δημοτικού δημοψηφίσματος - Ψηφοφορία - Δικαίωμα εκλέγειν

1. Το δημοτικό δημοψήφισμα διεξάγεται με ηλεκτρονική ψηφοφορία, σε συνεργασία με το Εθνικό Δίκτυο Υποδομών Τεχνολογίας και Έρευνας (Ε.Δ.Υ.ΤΕ. Α.Ε). 2. Το δημοψήφισμα διενεργείται με άμεση, καθολική...

Άρθρο 179

Διεξάγουσα αρχή - Όργανο διεξαγωγής δημοτικού δημοψηφίσματος - Διαχειριστής ηλεκτρονικής ψηφοφορίας

Διεξάγουσα αρχή - Όργανο διεξαγωγής δημοτικού δημοψηφίσματοςΔιαχειριστής ηλεκτρονικής ψηφοφορίας 1. Διεξάγουσα αρχή του δημοτικού δημοψηφίσματος είναι ο δήμος. Η διεξάγουσα αρχή έχει την αποκλειστική...

Άρθρο 180

Διαλογή ψήφων - Επικρατούσα απάντηση επί δημοψηφίσματος

1. Από τις προτιμήσεις των ψηφοφόρων σε κάθε ερώτημα επικρατεί εκείνη, η οποία συγκεντρώνει τη σχετική πλειοψηφία των έγκυρων ψηφοδελτίων. 2. Έγκυρο θεωρείται το αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος, εφόσον...

Άρθρο 181

Έλεγχος κύρους του δημοψηφίσματος και του αποτελέσματος της ψηφοφορίας

1. Ο έλεγχος του κύρους του δημοψηφίσματος και του αποτελέσματος της ψηφοφορίας ανήκει στην αρμοδιότητα του Διοικητικού Εφετείου, στο οποίο υπάγεται η έδρα του οικείου δήμου. 2. Η ένσταση κατά του...

Άρθρο 182

Εξουσιοδοτικές διατάξεις

1. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Εσωτερικών και Ψηφιακής Διακυβέρνησης καθορίζονται οι τεχνικές προδιαγραφές της ηλεκτρονικής εφαρμογής υποβολής υποψηφιοτήτων για το συμβούλιο νέων του άρθρου 158,...

Άρθρο 183

Τροποποίηση Ν. 5321/2026

Μεταβατικές διατάξεις

1. Μέχρι τη λήξη της τρέχουσας αυτοδιοικητικής περιόδου 2024-2028, ο ανώτατος αριθμός των αντιδημάρχων, συμπεριλαμβανομένων των άμισθων αντιδημάρχων του άρθρου 59 του ν. 3852/2010 (Α’ 87), όπως αυτό...

Άρθρο 184

Σκοπός

Σκοπός του Μέρους Β’ του Βιβλίου Δεύτερου του Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης είναι η καταγραφή, η κωδικοποίηση και ο εκσυγχρονισμός του θεσμικού πλαισίου που διέπει την οργάνωση και λειτουργία των...

Άρθρο 185

Αντικείμενο

Αντικείμενο του Μέρους Β’ του Βιβλίου Δεύτερου του Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης είναι: α) Η ενιαία και ομοιογενής ρύθμιση, ανά κατηγορία, θεμάτων οργάνωσης και λειτουργίας των νομικών προσώπων...

Άρθρο 186

Ορισμοί

Ως «νομικά πρόσωπα τοπικής αυτοδιοίκησης» νοούνται, για τον παρόντα Κώδικα, όσα περιγράφονται, κατά κατηγορία, στα άρθρα 187, περί νομικών προσώπων δημοσίου δικαίου της τοπικής αυτοδιοίκησης και 188,...

Άρθρο 187

Νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου της τοπικής αυτοδιοίκησης

1. Στους δήμους συνεχίζουν να λειτουργούν τα εξής νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου: α) Τα υφιστάμενα δημοτικά ιδρύματα, β) οι υφιστάμενοι διαδημοτικοί και διαβαθμιδικοί σύνδεσμοι, γ) τα νομικά πρόσωπα...

Άρθρο 188

Νομικά πρόσωπα ιδιωτικού δικαίου της τοπικής αυτοδιοίκησης

1. Στους δήμους συνεχίζουν να λειτουργούν τα εξής νομικά πρόσωπα ιδιωτικού δικαίου: α) Οι υφιστάμενοι αναπτυξιακοί οργανισμοί, με την επιφύλαξη του άρθρου 207, περί της διαδικασίας μετατροπής...

Άρθρο 189

Λοιπά νομικά πρόσωπα στα οποία συμμετέχουν δήμοι και περιφέρειες

1. Δεν αποτελούν νομικά πρόσωπα τοπικής αυτοδιοίκησης, σύμφωνα με το άρθρο 186, περί ορισμών, τα εξής: α) Οι υφιστάμενες αστικές μη κερδοσκοπικές εταιρείες, στις οποίες συμμετέχουν δήμοι, περιφέρειες...

Άρθρο 190

Γενικές ρυθμίσεις

1. Οι δήμοι και οι περιφέρειες δεν δύνανται να μεταβιβάζουν στα νομικά τους πρόσωπα αρμοδιότητες που συνιστούν αποστολή του κράτους, κατά το άρθρο 316, περί αρμοδιοτήτων που συνιστούν αποστολή του...

Άρθρο 191

Συγκρότηση διοικητικών συμβουλίων

1. Τα νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου του άρθρου 187 διοικούνται από το Διοικητικό Συμβούλιο και τον πρόεδρο αυτού, με την επιφύλαξη των συνδέσμων, οι οποίοι διοικούνται από το διοικητικό συμβούλιο,...

Άρθρο 192

Ιδιότητες και θητεία μελών διοικητικού συμβουλίου

1. Τα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου των νομικών προσώπων της τοπικής αυτοδιοίκησης του άρθρου 186, περί ορισμών και, σε όσα από αυτά προβλέπεται, της εκτελεστικής επιτροπής, πρέπει να είναι Έλληνες...

Άρθρο 193

Αναπλήρωση και αντικατάσταση μελών διοικητικού συμβουλίου

1. Τα αναπληρωματικά μέλη αναπληρώνουν τα τακτικά μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου των νομικών προσώπων της τοπικής αυτοδιοίκησης του άρθρου 186, περί ορισμών, όταν απουσιάζουν ή κωλύονται ή η θέση...

Άρθρο 194

Αρμοδιότητες και λειτουργία οργάνων διοίκησης νομικών προσώπων δημοσίου δικαίου τοπικής αυτοδιοίκησης

1. Το Διοικητικό Συμβούλιο των νομικών προσώπων δημοσίου δικαίου του άρθρου 187, εξαιρουμένων των συνδέσμων, έχει αντίστοιχα τις αρμοδιότητες του δημοτικού ή περιφερειακού συμβουλίου του άρθρου 120,...

Άρθρο 195

Κανονισμοί νομικών προσώπων ιδιωτικού δικαίου τοπικής αυτοδιοίκησης

1. Το Διοικητικό Συμβούλιο των νομικών προσώπων ιδιωτικού δικαίου του άρθρου 188, συντάσσει τους ακόλουθους κανονισμούς: α) Εσωτερικό κανονισμό υπηρεσιών, με τον οποίο καθορίζονται η οργάνωση, η...

Άρθρο 196

Οικονομική διοίκηση νομικών προσώπων τοπικής αυτοδιοίκησης

1. Για τα νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου του άρθρου 187 εφαρμόζονται αναλογικά οι διατάξεις που ισχύουν για τους δήμους ή τις περιφέρειες αναφορικά με: α) Τον προϋπολογισμό, β) τις ετήσιες...

Άρθρο 197

Διαχείριση περιουσίας νομικών προσώπων τοπικής αυτοδιοίκησης

1. Οι διατάξεις του Μέρους Ε’ του Βιβλίου Τέταρτου για τη διαχείριση της περιουσίας των δήμων και περιφερειών, εφαρμόζονται αναλόγως στα νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου του άρθρου 187. 2. Η...

Άρθρο 198

Τροποποίηση Ν. 5321/2026

Πόροι και χρηματοδότηση νομικών προσώπων τοπικής αυτοδιοίκησης

1. Πόροι των νομικών προσώπων δημοσίου δικαίου του άρθρου 187, είναι: α) Η ετήσια τακτική ή τυχόν έκτακτη επιχορήγηση του δήμου ή της περιφέρειας, β) κάθε είδους εισφορές, επιχορηγήσεις, δωρεές,...

Άρθρο 199

Έλεγχος διαχείρισης νομικών προσώπων τοπικής αυτοδιοίκησης

1. Ο τακτικός διαχειριστικός έλεγχος των νομικών προσώπων της τοπικής αυτοδιοίκησης του άρθρου 186, περί ορισμών, γίνεται από ορκωτούς ελεγκτές λογιστές ή ελεγκτικές εταιρείες, που είναι...

Άρθρο 200

Αύξηση κεφαλαίου νομικών προσώπων ιδιωτικού δικαίου τοπικής αυτοδιοίκησης

Αύξηση κεφαλαίου νομικού προσώπου ιδιωτικού δικαίου του άρθρου 188 επιτρέπεται μόνον για: α) Επενδυτικό πρόγραμμα ή β) επέκταση των σκοπών του νομικού προσώπου ή γ) για υποχρεωτική με νόμο μετατροπή...

Άρθρο 201

Διάθεση καθαρών κερδών νομικών προσώπων ιδιωτικού δικαίου τοπικής αυτοδιοίκησης

Με απόφαση του διοικητικού συμβουλίου ή της γενικής συνέλευσης νομικού προσώπου ιδιωτικού δικαίου του άρθρου 188, που εγκρίνεται από το δημοτικό ή περιφερειακό ή διοικητικό συμβούλιο, τα καθαρά κέρδη...

Άρθρο 202

Αποφάσεις νομικών προσώπων τοπικής αυτοδιοίκησης για τις οποίες απαιτείται κοινοποίηση ή σύμφωνη γνώμη δήμων ή περιφερειών

1. Οι αποφάσεις του αρμόδιου οργάνου των νομικών προσώπων της τοπικής αυτοδιοίκησης του άρθρου 186, οι οποίες αφορούν στον προϋπολογισμό και την αποδοχή κληρονομιών και δωρεών που περιέχουν όρο, ή...

Άρθρο 203

Λύση νομικών προσώπων δημοσίου δικαίου τοπικής αυτοδιοίκησης

1. Με την επιφύλαξη ειδικότερων προβλέψεων του παρόντος Μέρους ανά κατηγορία νομικών προσώπων δημοσίου δικαίου, εξαιρούμενων των ιδρυμάτων, τα νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου τοπικής αυτοδιοίκησης...

Άρθρο 204

Λύση κοινωφελών επιχειρήσεων

1. Για τη λύση κοινωφελών επιχειρήσεων εκδίδεται διαπιστωτική πράξη του Γραμματέα της οικείας αποκεντρωμένης διοίκησης, η οποία δημοσιεύεται στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, μετά από απόφαση του...

Άρθρο 205

Θέματα προσωπικού νομικών προσώπων δημοσίου δικαίου τοπικής αυτοδιοίκησης και κοινωφελών επιχειρήσεων που λύονται

1. Το πάσης φύσης προσωπικό, οι νομικοί σύμβουλοι και οι δικηγόροι με σχέση έμμισθης εντολής, που απασχολούνται σε νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου ή σε κοινωφελείς επιχειρήσεις που λύονται,...

Άρθρο 206

Θέματα περιουσιακών και οικονομικών στοιχείων νομικών προσώπων δημοσίου δικαίου τοπικής αυτοδιοίκησης και κοινωφελών επιχειρήσεων που λύονται

1. Από τη λύση του νομικού προσώπου δημοσίου δικαίου ή των κοινωφελών επιχειρήσεων, τα κινητά και ακίνητα περιουσιακά τους στοιχεία περιέρχονται αυτοδικαίως στον δήμο ή την περιφέρεια, αντίστοιχα,...

Άρθρο 207

Διαδικασία μετατροπής υφιστάμενων νομικών προσώπων ιδιωτικού δικαίου τοπικής αυτοδιοίκησης σε αναπτυξιακούς οργανισμούς

1. Τα νομικά πρόσωπα ιδιωτικού δικαίου των ακόλουθων κατηγοριών μετατρέπονται σε αναπτυξιακούς οργανισμούς του άρθρου 224 ή συγχωνεύονται σε υπάρχοντες, διατηρώντας τον σκοπό τους, ή λύονται: α) Οι...

Άρθρο 208

Θέματα προσωπικού μετατρεπόμενων νομικών προσώπων ιδιωτικού δικαίου τοπικής αυτοδιοίκησης σε αναπτυξιακούς οργανισμούς

Το πάσης φύσης προσωπικό, οι νομικοί σύμβουλοι και οι δικηγόροι με σχέση έμμισθης εντολής που απασχολούνται σε νομικά πρόσωπα της παρ. 1 του άρθρου 207, περί διαδικασίας μετατροπής υφιστάμενων...

Άρθρο 209

Καταγραφή νομικών προσώπων τοπικής αυτοδιοίκησης

1. Ο Υπουργός Εσωτερικών, εντός δύο (2) μηνών από την παρέλευση της προθεσμίας της παρ. 4 του άρθρου 207, περί διαδικασίας μετατροπής υφιστάμενων νομικών προσώπων ιδιωτικού δικαίου τοπικής...

Άρθρο 210

Διαδημοτικοί και διαβαθμιδικοί σύνδεσμοι

Συνεχίζουν να λειτουργούν οι υφιστάμενοι διαδημοτικοί και διαβαθμιδικοί σύνδεσμοι οι οποίοι έχουν συσταθεί με τη μορφή νομικού προσώπου δημοσίου δικαίου, με ειδικό σκοπό τη μελέτη και εκτέλεση έργων...

Άρθρο 211

Συμμετοχή, αποχώρηση μελών και οικονομική διοίκηση συνδέσμου

1. Η συμμετοχή νέου δήμου σε υφιστάμενο σύνδεσμο ή η αποχώρηση από αυτόν επιτρέπεται, εάν το αποφασίσει το δημοτικό συμβούλιο του ενδιαφερομένου δήμου και αποδεχθεί την απόφαση το Διοικητικό...

Άρθρο 212

Συγκρότηση διοικητικού συμβουλίου συνδέσμου

1. Το Διοικητικό Συμβούλιο συγκροτείται από συμβούλους του κάθε δήμου ή περιφέρειας, οι οποίοι εκλέγονται από τα συμβούλιά τους για όλη τη διάρκεια της αυτοδιοικητικής περιόδου, ανάλογα με τον...

Άρθρο 213

Εκλογή προέδρου διοικητικού συμβουλίου και μελών εκτελεστικής επιτροπής συνδέσμου

1. Στην πρώτη συνεδρίασή του το Διοικητικό Συμβούλιο του συνδέσμου εκλέγει από τα μέλη του τον πρόεδρο και τον αντιπρόεδρό του, καθώς και τα μέλη της εκτελεστικής επιτροπής για όλη τη διάρκεια της...

Άρθρο 214

Λύση συνδέσμου

1. Ο σύνδεσμος λύεται: α) Με απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου του, που λαμβάνεται με πλειοψηφία των δύο τρίτων (2/3) του συνολικού αριθμού των μελών του όταν: αα) έχει εκπληρωθεί ο σκοπός του ή αβ)...

Άρθρο 215

Απαλλοτριώσεις συνδέσμων

Επιτρέπεται να απαλλοτριωθούν αναγκαστικά υπέρ των συνδέσμων δήμων και περιφερειών, για λόγους δημόσιας ωφέλειας, αστικά ή αγροτικά ακίνητα ή να συσταθεί δουλεία σε βάρος τους, για την υλοποίηση κάθε...

Άρθρο 216

Φορείς Λειτουργίας Λαϊκών Αγορών Περιφέρειας Αττικής και Περιφερειακής Ενότητας Θεσσαλονίκης

1. Συνεχίζουν να λειτουργούν με τη μορφή νομικών προσώπων δημοσίου δικαίου της Περιφέρειας Αττικής και της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας οι ακόλουθοι φορείς λειτουργίας λαϊκών αγορών, οι οποίοι...

Άρθρο 217

Διοίκηση Φορέων Λειτουργίας Λαϊκών Αγορών Περιφέρειας Αττικής και Περιφερειακής Ενότητας Θεσσαλονίκης

1. Κάθε φορέας λειτουργίας λαϊκών αγορών διοικείται από δεκαπενταμελές (15μελές) διοικητικό συμβούλιο, τα μέλη του οποίου, με τους αναπληρωτές τους, ορίζονται με απόφαση του οικείου περιφερειάρχη, με...

Άρθρο 218

Αρμοδιότητες διοικητικού συμβουλίου φορέων λειτουργίας λαϊκών αγορών

Το Διοικητικό Συμβούλιο του φορέα λειτουργίας λαϊκών αγορών έχει τις εξής αρμοδιότητες: α) Αποφασίζει την έκδοση της προκήρυξης για τη χορήγηση αδειών και θέσεων στις λαϊκές αγορές, β) αποφασίζει,...

Άρθρο 219

Καθήκοντα προέδρου διοικητικού συμβουλίου φορέων λειτουργίας λαϊκών αγορών

Ο πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου του φορέα λειτουργίας λαϊκών αγορών ασκεί τα ακόλουθα καθήκοντα: α) Συγκαλεί σε συνεδρίαση το διοικητικό συμβούλιο και εισηγείται τα θέματα της ημερήσιας...

Άρθρο 220

Αρμοδιότητες Φορέων Λειτουργίας Λαϊκών Αγορών Περιφέρειας Αττικής και Περιφερειακής Ενότητας Θεσσαλονίκης

Τα νομικά πρόσωπα του άρθρου 216, περί Φορέων Λειτουργίας Λαϊκών Αγορών Περιφέρειας Αττικής και Περιφερειακής Ενότητας Θεσσαλονίκης, έχουν τις εξής αρμοδιότητες: α) Την έκδοση προκήρυξης για τη...

Άρθρο 221

Οργανισμός Εσωτερικής Υπηρεσίας φορέων λειτουργίας λαϊκών αγορών

1. Με τον Οργανισμό Εσωτερικής Υπηρεσίας (Ο.Ε.Υ.) καθορίζονται ιδίως η εσωτερική διάρθρωση των υπηρεσιών, οι αρμοδιότητες κάθε οργανικής μονάδας, οι θέσεις κατά κατηγορίες, κλάδους και ειδικότητες...

Άρθρο 222

Θέματα προσωπικού φορέων λειτουργίας λαϊκών αγορών

1. Η πλήρωση των θέσεων προσωπικού των φορέων λειτουργίας λαϊκών αγορών πραγματοποιείται ως εξής: α) Με πρόσληψη προσωπικού, σύμφωνα με τον ν. 4765/2021 (Α’ 6), εφόσον οι εν λόγω προσλήψεις έχουν...

Άρθρο 223

Πόροι φορέων λειτουργίας λαϊκών αγορών

1. Οι πόροι του Φορέα Λειτουργίας Λαϊκών Αγορών Περιφέρειας Αττικής και του Φορέα Λειτουργίας Λαϊκών Αγορών Περιφερειακής Ενότητας Θεσσαλονίκης προέρχονται από: α) Το ημερήσιο ανταποδοτικό τέλος που...

Άρθρο 224

Αναπτυξιακοί οργανισμοί τοπικής αυτοδιοίκησης

1. Οι αναπτυξιακοί οργανισμοί τοπικής αυτοδιοίκησης είναι ανώνυμες εταιρείες ειδικού σκοπού των δήμων και των περιφερειών, οι οποίες λειτουργούν υπέρ του δημοσίου συμφέροντος. Σκοπός των αναπτυξιακών...

Άρθρο 225

Διοίκηση αναπτυξιακών οργανισμών

1. Οι αναπτυξιακοί οργανισμοί διοικούνται από διοικητικό συμβούλιο, το οποίο εκλέγεται από τη γενική συνέλευση των μετόχων, κατά τις διατάξεις του ν. 4548/2018 (Α’ 104). Το διοικητικό συμβούλιο...

Άρθρο 226

Προσωπικό αναπτυξιακών οργανισμών

1. Το τακτικό προσωπικό των αναπτυξιακών οργανισμών προσλαμβάνεται, σύμφωνα με τον ν. 4765/2021 (Α’ 6) για την κάλυψη θέσεων, βάσει κανονισμού εσωτερικής υπηρεσίας (Κ.Ε.Υ.), που εγκρίνεται από τη...

Άρθρο 227

Σκοπός - Αρμοδιότητες περιφερειακών ταμείων ανάπτυξης

1. Τα Περιφερειακά Ταμεία Ανάπτυξης (Π.Τ.Α.), τα οποία έχουν συσταθεί ως νομικά πρόσωπα ιδιωτικού δικαίου, συνεχίζουν να λειτουργούν στην έδρα κάθε περιφέρειας. 2. Σκοπός και αρμοδιότητες των Π.Τ.Α....

Άρθρο 228

Διοίκηση - Όργανα - Αρμοδιότητες οργάνων διοίκησης περιφερειακών ταμείων ανάπτυξης

1. Το Περιφερειακό Ταμείο Ανάπτυξης (Π.Τ.Α.) διοικείται από το διοικητικό συμβούλιο και τον πρόεδρο. Το διοικητικό συμβούλιο συγκροτείται με απόφαση του περιφερειάρχη για πενταετή θητεία και...

Άρθρο 229

Πόροι - Οικονομική διαχείριση περιφερειακών ταμείων ανάπτυξης

1. Οι πόροι του Περιφερειακού Ταμείου Ανάπτυξης (Π.Τ.Α.) είναι: α) Ποσοστό από τις χρηματοδοτήσεις τις οποίες διαχειρίζεται, β) έσοδα από την επιβολή τελών, δικαιωμάτων και εισφορών, γ) πόροι για τη...

Άρθρο 230

Οργάνωση - Κανονισμοί - Προσωπικό περιφερειακών ταμείων ανάπτυξης

1. Στον κανονισμό εσωτερικής υπηρεσίας του Περιφερειακού Ταμείου Ανάπτυξης (Π.Τ.Α.) καθορίζονται η εσωτερική διάρθρωσή του, οι θέσεις του προσωπικού, οι θέσεις ειδικών επιστημόνων που δύναται να...

Άρθρο 231

Γενικές ρυθμίσεις για τους Φορείς Διαχείρισης Στερεών Αποβλήτων

1. Οι δήμοι και οι περιφέρειες λειτουργούν Φορείς Διαχείρισης Στερεών Αποβλήτων (Φο.Δ.Σ.Α.) είτε ως νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου με τη μορφή συνδέσμου είτε ως επιχειρήσεις με τη μορφή ανώνυμης...

Άρθρο 232

Τροποποίηση Ν. 5321/2026

Αρμοδιότητες Φορέων Διαχείρισης Στερεών Αποβλήτων

1. Οι Φορείς Διαχείρισης Στερεών Αποβλήτων (Φο.Δ.Σ.Α.) είναι αποκλειστικά αρμόδιοι για: α) Την κατασκευή και λειτουργία εγκαταστάσεων επεξεργασίας αστικών στερεών αποβλήτων και σταθμών μεταφόρτωσης,...

Άρθρο 233

Αρμοδιότητες δήμων επί αστικών στερεών αποβλήτων

1. Οι δήμοι έχουν τις εξής αρμοδιότητες επί των αστικών στερεών αποβλήτων: α) Την εκπόνηση και υλοποίηση Τοπικού Σχεδίου Διαχείρισης Αποβλήτων (Τ.Σ.Δ.Α.) στα διοικητικά όρια του οικείου δήμου που...

Άρθρο 234

Αρμοδιότητες διοικητικού συμβουλίου Φορέων Διαχείρισης Στερεών Αποβλήτων με νομική μορφή συνδέσμου

1. Το διοικητικό συμβούλιο είναι αρμόδιο για όλα τα θέματα που αφορούν τον Φορέα Διαχείρισης Στερεών Αποβλήτων (Φο.Δ.Σ.Α.), εκτός από εκείνα που από τον νόμο ανήκουν στην αρμοδιότητα του προέδρου και...

Άρθρο 235

Αρμοδιότητες εκτελεστικής επιτροπής Φορέων Διαχείρισης Στερεών Αποβλήτων με νομική μορφή συνδέσμου

1. Η εκτελεστική επιτροπή: α) Ασκεί τις αρμοδιότητες που της μεταβιβάζονται από το διοικητικό συμβούλιο σύμφωνα με την παρ. 2 του άρθρου 234, περί αρμοδιοτήτων διοικητικού συμβουλίου των Φορέων...

Άρθρο 236

Αρμοδιότητες προέδρου Φορέων Διαχείρισης Στερεών Αποβλήτων με νομική μορφή συνδέσμου

1. Ο πρόεδρος του διοικητικού συμβουλίου του Φορέα Διαχείρισης Στερεών Αποβλήτων (Φο.Δ.Σ.Α.): α) Εκπροσωπεί τον Φο.Δ.Σ.Α. στα δικαστήρια και σε κάθε δημόσια αρχή, β) εκτελεί τις αποφάσεις του...

Άρθρο 237

Διοίκηση και λειτουργία Φορέων Διαχείρισης Στερεών Αποβλήτων με νομική μορφή ανώνυμης εταιρείας

1. Ο Φορέας Διαχείρισης Στερεών Αποβλήτων (Φο.Δ.Σ.Α.) με τη νομική μορφή ανώνυμης εταιρείας λειτουργεί σύμφωνα με τις διατάξεις του παρόντος κεφαλαίου και το καταστατικό του, σε συνδυασμό με τον ν....

Άρθρο 238

Τιμολογιακή πολιτική - Πόροι Φορέων Διαχείρισης Στερεών Αποβλήτων

1. Η τιμολογιακή πολιτική των Φορέων Διαχείρισης Στερεών Αποβλήτων (Φο.Δ.Σ.Α.), καθορίζεται στη βάση της επίτευξης των στόχων της ολοκληρωμένης διαχείρισης των Αστικών Στερεών Αποβλήτων (Α.Σ.Α.) και...

Άρθρο 239

Οικονομική διοίκηση και διαχείριση Φορέων Διαχείρισης Στερεών Αποβλήτων

1. Οι ακόλουθες λογιστικές και ταμειακές πράξεις εκτελούνται υποχρεωτικά από τις οικονομικές υπηρεσίες των Φορέων Διαχείρισης Στερεών Αποβλήτων (Φο.Δ.Σ.Α.), ανεξαρτήτως νομικής μορφής: α) λογιστική...

Άρθρο 240

Τροποποίηση Ν. 5321/2026

Εισφορές δήμων υπέρ Φορέων Διαχείρισης Στερεών Αποβλήτων και διαδικασίες είσπραξης

1. Οι δήμοι που συμμετέχουν στον Φορέα Διαχείρισης Στερεών Αποβλήτων (Φο.Δ.Σ.Α.) εισφέρουν στο ετήσιο κόστος διαχείρισης, σύμφωνα με τον κανονισμό τιμολόγησης των Φο.Δ.Σ.Α., που διαμορφώνεται σύμφωνα...

Άρθρο 241

Ενημέρωση δημοτικών συμβουλίων

1. Το σχέδιο καθορισμού της τιμολογιακής πολιτικής του άρθρου 238, περί τιμολογιακής πολιτικής και πόρων Φορέων Διαχείρισης Στερεών Αποβλήτων (Φο.Δ.Σ.Α.), καθώς και το σχέδιο του τεχνικού...

Άρθρο 242

Οργανωτική διάρθρωση και κανονισμός προσωπικού Φορέων Διαχείρισης Στερεών Αποβλήτων

1. Αν ο Φορέας Διαχείρισης Στερεών Αποβλήτων (Φο.Δ.Σ.Α.) λειτουργεί με νομική μορφή συνδέσμου, με απόφαση του διοικητικού συμβουλίου του οικείου Φο.Δ.Σ.Α., η οποία λαμβάνεται μέσα σε έναν (1) μήνα...

Άρθρο 243

Αντισταθμιστικό όφελος

1. Οι Φορείς Διαχείρισης Στερεών Αποβλήτων (Φο.Δ.Σ.Α.) καταβάλλουν αντισταθμιστικό όφελος στους δήμους που φιλοξενούν τη λειτουργία εγκαταστάσεων μηχανικής βιολογικής επεξεργασίας αποβλήτων και χώρων...

Άρθρο 244

Ειδικός Διαβαθμιδικός Σύνδεσμος Νομού Αττικής

1. Στην Περιφέρεια Αττικής εξακολουθεί να λειτουργεί ο Ειδικός Διαβαθμιδικός Σύνδεσμος Νομού Αττικής (Ε.Δ.Σ.Ν.Α.), ως νομικό πρόσωπο δημοσίου δικαίου, με έδρα την Αθήνα, ο οποίος συστάθηκε με την υπό...

Άρθρο 245

Διαχείριση στερεών αποβλήτων στις νησιωτικές περιφέρειες του Νοτίου Αιγαίου και των Ιονίων Νήσων

1. Για τη διαχείριση στερεών αποβλήτων στις νησιωτικές περιφέρειες του Νοτίου Αιγαίου και των Ιονίων Νήσων, λειτουργεί για κάθε μία από αυτές Ειδικός Περιφερειακός Διαβαθμιδικός Φορέας Διαχείρισης...

Άρθρο 246

Διαχείριση στερεών αποβλήτων στην Περιφέρεια Βορείου Αιγαίου

1. Η ανώνυμη εταιρεία με την επωνυμία «ΔΙΑΔΗΜΟΤΙΚΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΑΠΟΡΡΙΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΔΗΜΟΥ ΛΕΣΒΟΥ Ανώνυμη εταιρεία Ο.Τ.Α.» και διακριτικό τίτλο «Δ.Ε.Δ.Α.Π.Α.Λ. Α.Ε.»...

Άρθρο 247

Διαχείριση στερεών αποβλήτων στην Περιφέρεια Κρήτης

1. Για την αποτελεσματικότερη διαχείριση των στερεών αποβλήτων στην Περιφέρεια Κρήτης μοναδικοί φορείς για την άσκηση αρμοδιοτήτων διαχείρισης στερεών αποβλήτων είναι: α) Για την Περιφερειακή Ενότητα...

Άρθρο 248

Διαχείριση στερεών αποβλήτων στην Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδας

1. Τα νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου με την επωνυμία «ΕΝΙΑΙΟΣ ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΣΤΕΡΕΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ Π.Ε. ΑΙΤΩΛΟΚΑΡΝΑΝΙΑΣ» και «ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ Ν. ΗΛΕΙΑΣ» συγχωνεύονται υποχρεωτικά,...

Άρθρο 249

Διαχείριση στερεών αποβλήτων στην Περιφέρεια Θεσσαλίας

1. Τα νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου με την επωνυμία «ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΣΤΕΡΕΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑΣ ΛΑΡΙΣΑΣ» και «ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΣΤΕΡΕΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΝΟΜΟΥ ΜΑΓΝΗΣΙΑΣ»,...

Άρθρο 250

Ίδρυση, νομική μορφή, σκοπός και αρμοδιότητες Δημοτικών Επιχειρήσεων Ύδρευσης και Αποχέτευσης

1. Οι Δημοτικές Επιχειρήσεις Ύδρευσης και Αποχέτευσης (Δ.Ε.Υ.Α.) αποτελούν νομικά πρόσωπα ιδιωτικού δικαίου ειδικού σκοπού, οι οποίες έχουν κοινωφελή και μη κερδοσκοπικό χαρακτήρα. 2. Οι Δ.Ε.Υ.Α....

Άρθρο 251

Διεύρυνση σκοπού Δημοτικών Επιχειρήσεων Ύδρευσης και Αποχέτευσης

1. Ο σκοπός των Δημοτικών Επιχειρήσεων Ύδρευσης και Αποχέτευσης (Δ.Ε.Υ.Α.) δύναται να διευρυνθεί και να περιλάβει, εκτός από την ύδρευση, την αποχέτευση και τη διαχείριση δικτύων όμβριων υδάτων, και...

Άρθρο 252

Υποχρεωτική επέκταση περιοχής αρμοδιότητας Δημοτικών Επιχειρήσεων Ύδρευσης και Αποχέτευσης

1. Σε δήμους που έχουν συστήσει ή συμμετέχουν σε Δημοτικές Επιχειρήσεις Ύδρευσης και Αποχέτευσης (Δ.Ε.Υ.Α.) είναι υποχρεωτική η επέκταση της αρμοδιότητάς τους στις εδαφικές περιφέρειες όλων των...

Άρθρο 253

Οικειοθελής συγχώνευση Δημοτικών Επιχειρήσεων Ύδρευσης και Αποχέτευσης και μεταφορά οικείων αρμοδιοτήτων δήμων

1. Οι Δημοτικές Επιχειρήσεις Ύδρευσης και Αποχέτευσης (Δ.Ε.Υ.Α.) δύνανται να προβαίνουν σε οικειοθελείς συγχωνεύσεις μεταξύ τους, είτε με μια, είτε με περισσότερες, κατόπιν απόφασης των οικείων...

Άρθρο 254

Διοικητικό συμβούλιο Δημοτικών Επιχειρήσεων Ύδρευσης και Αποχέτευσης

1. Η Δημοτική Επιχείρηση Ύδρευσης και Αποχέτευσης (Δ.Ε.Υ.Α.) που συστήνεται σε έναν (1) δήμο διοικείται από τον Πρόεδρο και δεκαμελές (10μελές) διοικητικό συμβούλιο. Η θητεία του διοικητικού...

Άρθρο 255

Αρμοδιότητες διοικητικού συμβουλίου και προέδρου Δημοτικών Επιχειρήσεων Ύδρευσης και Αποχέτευσης

1. Το διοικητικό συμβούλιο διοικεί τη Δημοτική Επιχείρηση Ύδρευσης και Αποχέτευσης (Δ.Ε.Υ.Α.), διαχειρίζεται την περιουσία και τους πόρους αυτής και αποφασίζει για κάθε θέμα που αφορά στην...

Άρθρο 256

Γενικός διευθυντής Δημοτικών Επιχειρήσεων Ύδρευσης και Αποχέτευσης

1. Ο γενικός διευθυντής προΐσταται των υπηρεσιών της Δημοτικής Επιχείρησης Ύδρευσης και Αποχέτευσης (Δ.Ε.Υ.Α.). 2. Ο γενικός διευθυντής διαθέτει, κατ’ ελάχιστον, τα ακόλουθα προσόντα: α) Είναι...

Άρθρο 257

Οργανισμός Εσωτερικής Υπηρεσίας - Κανονισμός Εργασίας - Προσωπικό Δημοτικών Επιχειρήσεων Ύδρευσης και Αποχέτευσης

Οργανισμός Εσωτερικής Υπηρεσίας - Κανονισμός ΕργασίαςΠροσωπικό Δημοτικών Επιχειρήσεων Ύδρευσης και Αποχέτευσης 1. Με τον Οργανισμό Εσωτερικής Υπηρεσίας (Ο.Ε.Υ.), ο οποίος συντάσσεται με απόφαση του...

Άρθρο 258

Κανονισμοί λειτουργίας και διαχείρισης Δημοτικών Επιχειρήσεων Ύδρευσης και Αποχέτευσης

1. Με κανονισμούς, που συντάσσονται και ψηφίζονται από το διοικητικό συμβούλιο της Δημοτικής Επιχείρησης Ύδρευσης και Αποχέτευσης (Δ.Ε.Υ.Α.), ρυθμίζονται θέματα σχετικά με τη λειτουργία και...

Άρθρο 259

Κανονισμοί λειτουργίας δικτύων αποχέτευσης και ύδρευσης και διαχείρισης του δικτύου όμβριων υδάτων

1. Με απόφαση του διοικητικού συμβουλίου της Δημοτικής Επιχείρησης Ύδρευσης και Αποχέτευσης (Δ.Ε.Υ.Α.), εκδίδεται κανονισμός, με τον οποίο καθορίζονται τα ζητήματα λειτουργίας του αποχετευτικού...

Άρθρο 260

Περιουσία Δημοτικών Επιχειρήσεων Ύδρευσης και Αποχέτευσης

1. Στην περιουσία της Δημοτικής Επιχείρησης Ύδρευσης και Αποχέτευσης (Δ.Ε.Υ.Α.) ανήκει κάθε κινητό ή ακίνητο περιουσιακό στοιχείο της. 2. Οι επιφάνειες που προκύπτουν από την εκτέλεση των έργων...

Άρθρο 261

Πόροι Δημοτικών Επιχειρήσεων Ύδρευσης και Αποχέτευσης

1. Πόροι της Δημοτικής Επιχείρησης Ύδρευσης και Αποχέτευσης (Δ.Ε.Υ.Α.) είναι: α) Το ειδικό τέλος για τη μελέτη, κατασκευή και επέκταση έργων ύδρευσης και αποχέτευσης του άρθρου 262, β) το τέλος...

Άρθρο 262

Ειδικό τέλος για τη μελέτη, κατασκευή και επέκταση έργων ύδρευσης και αποχέτευσης

1. Με απόφαση του οικείου διοικητικού συμβουλίου της Δημοτικής Επιχείρησης Ύδρευσης και Αποχέτευσης (Δ.Ε.Υ.Α.) δύναται να επιβάλλεται πρόσθετο ειδικό τέλος, υπολογιζόμενο σε ποσοστό μέχρι εκατό τοις...

Άρθρο 263

Τέλος χρήσης αποχέτευσης και τέλος ύδρευσης

1. Οι ιδιοκτήτες των ακινήτων που συνδέονται με τα δίκτυα υποχρεούνται στην καταβολή τέλους χρήσης αποχέτευσης και τέλους ύδρευσης, που εισπράττεται μέσω των λογαριασμών κατανάλωσης ύδατος, σύμφωνα...

Άρθρο 264

Ακατάσχετο υποδομών Δημοτικών Επιχειρήσεων Ύδρευσης και Αποχέτευσης

Τα πάγια περιουσιακά στοιχεία, που χρησιμοποιούνται από τις Δημοτικές Επιχειρήσεις Ύδρευσης και Αποχέτευσης για την παροχή των υπηρεσιών ύδρευσης, αποχέτευσης, άρδευσης και διαχείρισης δικτύων...

Άρθρο 265

Απαλλοτριώσεις Δημοτικών Επιχειρήσεων Ύδρευσης και Αποχέτευσης

1. Τα έργα που εκτελούνται από τη Δημοτική Επιχείρηση Ύδρευσης και Αποχέτευσης (Δ.Ε.Υ.Α.) χαρακτηρίζονται ως έργα δημόσιας ωφέλειας και για τα έργα αυτά, καθώς και για τις συναφείς εγκαταστάσεις, τα...

Άρθρο 266

Τιμολογιακή πολιτική Δημοτικών Επιχειρήσεων Ύδρευσης και Αποχέτευσης

1. Με απόφαση του διοικητικού συμβουλίου της Δημοτικής Επιχείρησης Ύδρευσης και Αποχέτευσης (Δ.Ε.Υ.Α.), καθορίζεται η τιμολογιακή πολιτική της, σύμφωνα με την υπό στοιχεία...

Άρθρο 267

Συμβολή του Αναπτυξιακού Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων

Οι μελέτες και οι κατασκευές κάθε είδους έργων που εμπίπτουν στην αρμοδιότητα των Δημοτικών Επιχειρήσεων Ύδρευσης και Αποχέτευσης, δύνανται να χρηματοδοτούνται από το Αναπτυξιακό Πρόγραμμα Δημοσίων...

Άρθρο 268

Δανειοδότηση των Δημοτικών Επιχειρήσεων Ύδρευσης και Αποχέτευσης

1. Οι Δημοτικές Επιχειρήσεις Ύδρευσης και Αποχέτευσης (Δ.Ε.Υ.Α.) δύνανται να συνομολογούν δάνεια με αναγνωρισμένα πιστωτικά ιδρύματα ή χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς της Ελλάδας και του εξωτερικού,...

Άρθρο 269

Προϋπολογισμός Δημοτικών Επιχειρήσεων Ύδρευσης και Αποχέτευσης

1. Η οικονομική διαχείριση της Δημοτικής Επιχείρησης Ύδρευσης και Αποχέτευσης (Δ.Ε.Υ.Α.) διενεργείται σύμφωνα με ιδιαίτερο προϋπολογισμό εσόδων και εξόδων κατά τον τύπο που καθορίζεται με την περ. γ...

Άρθρο 270

Χρηματοοικονομικές καταστάσεις Δημοτικών Επιχειρήσεων Ύδρευσης και Αποχέτευσης

1. Με τη λήξη του ημερολογιακού έτους κλείνουν οι ετήσιοι λογαριασμοί, διενεργείται η απογραφή της περιουσίας της επιχείρησης και συντάσσονται οι ετήσιες χρηματοοικονομικές καταστάσεις των Δημοτικών...

Άρθρο 271

Είσπραξη εσόδων Δημοτικών Επιχειρήσεων Ύδρευσης και Αποχέτευσης

1. Η έγκαιρη βεβαίωση και η διασφάλιση της είσπραξης των εσόδων των Δημοτικών Επιχειρήσεων Ύδρευσης και Αποχέτευσης (Δ.Ε.Υ.Α.) ανήκουν στα καθήκοντα του γενικού διευθυντή και του προϊσταμένου...

Άρθρο 272

Διευκολύνσεις οφειλετών Δημοτικών Επιχειρήσεων Ύδρευσης και Αποχέτευσης

1. Στους οφειλέτες των Δημοτικών Επιχειρήσεων Ύδρευσης και Αποχέτευσης (Δ.Ε.Υ.Α.), παρέχονται διευκολύνσεις τμηματικής καταβολής των οφειλών τους, κατόπιν απόφασης του γενικού διευθυντή αυτών. Η...

Άρθρο 273

Ρύθμιση ληξιπρόθεσμων οφειλών μεταξύ Δημοτικών Επιχειρήσεων Ύδρευσης και Αποχέτευσης και οικείου δήμου

1. Ληξιπρόθεσμες οφειλές Δημοτικής Επιχείρησης Ύδρευσης και Αποχέτευσης (Δ.Ε.Υ.Α.), από οποιαδήποτε αιτία, προς τον οικείο δήμο, δύνανται να ρυθμίζονται σε πολλαπλές ισόποσες δόσεις, κατόπιν απόφασης...

Άρθρο 274

Εξόφληση ληξιπρόθεσμων υποχρεώσεων Δημοτικών Επιχειρήσεων Ύδρευσης και Αποχέτευσης προς παρόχους ηλεκτρικής ενέργειας

1. Για την εξόφληση μέρους των οφειλών των Δημοτικών Επιχειρήσεων Ύδρευσης και Αποχέτευση (Δ.Ε.Υ.Α.) και των συνδέσμων ύδρευσης προς τους παρόχους ηλεκτρικής ενέργειας, οι οποίες έχουν καταστεί...

Άρθρο 275

Καταβολή και συμψηφισμός οφειλών Δημοτικών Επιχειρήσεων Ύδρευσης και Αποχέτευσης στο ελληνικό Δημόσιο και τα ασφαλιστικά ταμεία από τον οικείο δήμο

1. Βεβαιωμένες και ληξιπρόθεσμες, μέχρι την έναρξη ισχύος του παρόντος, οφειλές Δημοτικής Επιχείρησης Ύδρευσης και Αποχέτευσης (Δ.Ε.Υ.Α.) προς το ελληνικό Δημόσιο και τα ασφαλιστικά ταμεία, στις...

Άρθρο 276

Ειδικές ποινικές διατάξεις

1. Απαγορεύεται η εκτέλεση οποιασδήποτε εργασίας αποχέτευσης εκτός του σιφονιού στο οποίο καταλήγουν οι εσωτερικές εγκαταστάσεις αποχέτευσης του ακινήτου, χωρίς έγγραφη άδεια της Δημοτικής...

Άρθρο 277

Διοικητικές κυρώσεις

Στους κυρίους των ακινήτων, τα οποία βρίσκονται σε περιοχή αρμοδιότητας Δημοτικής Επιχείρησης Ύδρευσης και Αποχέτευσης όπου έχει ολοκληρωθεί η κατασκευή εξωτερικών διακλαδώσεων, και οι οποίοι δεν...

Άρθρο 278

Επιθεώρηση και βλάβες των δικτύων ύδρευσης και αποχέτευσης

1. Η επιθεώρηση των συστημάτων ύδρευσης και αποχέτευσης της επιχείρησης ανατίθεται σε τεχνικούς, που αποτελούν προσωπικό των Δημοτικών Επιχειρήσεων Ύδρευσης και Αποχέτευσης (Δ.Ε.Υ.Α.) ή συνδέονται με...

Άρθρο 279

Δήλωση αποχέτευσης ακινήτου

Ο κύριος ακινήτου που βρίσκεται στην περιοχή αρμοδιότητας του οικείου παρόχου υπηρεσιών ύδατος της περ. α) της παρ. 2 του άρθρου 3 του ν. 5037/2023 (Α’ 78), εντός της τασσόμενης από τον πάροχο...

Άρθρο 280

Λύση και εκκαθάριση Δημοτικής Επιχείρησης Ύδρευσης Αποχέτευσης

1. Οι Δημοτικές Επιχειρήσεις Ύδρευσης και Αποχέτευσης (Δ.Ε.Υ.Α.) λύονται με απόφαση του οικείου ή των οικείων δημοτικών συμβουλίων, η οποία λαμβάνεται με πλειοψηφία των δύο τρίτων (2/3) του συνόλου...

Άρθρο 281

Επιχειρήσεις με ειδικό σκοπό τη λειτουργία ραδιοφωνικού ή τηλεοπτικού σταθμού

1. Οι δήμοι συνεχίζουν να λειτουργούν ή να συμμετέχουν σε μία (1) υφιστάμενη δημοτική επιχείρηση για τη λειτουργία ραδιοφωνικού και τηλεοπτικού σταθμού, η οποία λειτουργεί σύμφωνα με το καταστατικό...

Άρθρο 282

Αστικές μη κερδοσκοπικές εταιρείες

1. Οι υφιστάμενες αστικές μη κερδοσκοπικές εταιρείες στις οποίες συμμετέχουν δήμοι, περιφέρειες ή νομικά πρόσωπα αυτών, συνεχίζουν να λειτουργούν σύμφωνα με το καταστατικό τους και τον Αστικό Κώδικα...

Άρθρο 283

Σύσταση εταιρείας για τον θεσμό «Πολιτιστική Πρωτεύουσα της Ευρώπης»

1. Κάθε δήμος που θέτει υποψηφιότητα για τη φιλοξενία του θεσμού «Πολιτιστική Πρωτεύουσα της Ευρώπης» δύναται να συστήσει αστική μη κερδοσκοπική εταιρεία του Αστικού Κώδικα, με αποκλειστικό σκοπό την...

Άρθρο 284

Τροποποίηση Ν. 5321/2026

Οργάνωση Κεντρικής Ένωσης Δήμων Ελλάδας, Περιφερειακών Ενώσεων Δήμων και της Ένωσης Περιφερειών

1. Συνεχίζουν να λειτουργούν, με σκοπό την οργανωμένη συνεργασία, προαγωγή κοινών σκοπών και εκπροσώπηση των δήμων και των περιφερειών της χώρας, τα εξής νομικά πρόσωπα ιδιωτικού δικαίου, τα οποία...

Άρθρο 285

Ελληνική Εταιρεία Τοπικής Ανάπτυξης και Αυτοδιοίκησης Ανώνυμη Εταιρεία

1. Η Ελληνική Εταιρεία Τοπικής Ανάπτυξης και Αυτοδιοίκησης Ανώνυμη Εταιρεία (Ε.Ε.Τ.Α.Α. Α.Ε.), συνεχίζει να λειτουργεί με βάση το παρόν άρθρο και τον ν. 4548/2018 (Α’ 104), με κύριους σκοπούς: α) Την...

Άρθρο 286

Τροποποίηση Ν. 5321/2026

Εξουσιοδοτικές διατάξεις

1. Τα υφιστάμενα προεδρικά διατάγματα με τα οποία έχουν συσταθεί τα ιδρύματα της περ. α) των παρ. 1 και 2 του άρθρου 187, περί νομικών προσώπων δημοσίου δικαίου της τοπικής αυτοδιοίκησης, δύναται να...

Άρθρο 287

Τελικές διατάξεις Κεφαλαίων Δ’, Ε’ και Ζ’

1. Από την έναρξη ισχύος του παρόντος το περιφερειακό ίδρυμα «Κεφαλληνιακό Ίδρυμα Ερευνών» του π.δ. 252/2005 (Α’ 301) καταργείται και η εκκαθάριση εκκινεί άμεσα από την κατάργησή του από την...

Άρθρο 288

Τελικές διατάξεις Κεφαλαίου Θ’

1. Το μόνιμο προσωπικό των καταργηθέντων συνδέσμων Λάρισας και Μαγνησίας που κατέστη αυτοδικαίως προσωπικό του Φο.Δ.Σ.Α. Περιφέρειας Θεσσαλίας Α.Ε. με την ίδια σχέση εργασίας, εξακολουθεί να διέπεται...

Άρθρο 289

Τροποποίηση Ν. 5321/2026

Μεταβατική διάταξη Μέρους Β’

1. Τα διοικητικά συμβούλια των νομικών προσώπων της περ. γ) της παρ. 1 του άρθρου 187, περί νομικών προσώπων δημοσίου δικαίου της τοπικής αυτοδιοίκησης και της περ. στ) της παρ. 1 του άρθρου 188,...

Άρθρο 290

Μεταβατικές διατάξεις Κεφαλαίου ΣΤ’

1. Το προσωπικό της Περιφέρειας Αττικής και της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας, το οποίο υπηρετεί με απόσπαση στους οικείους Φορείς Λειτουργίας Λαϊκών Αγορών κατά την έναρξη ισχύος του παρόντος,...

Άρθρο 291

Μεταβατικές διατάξεις Κεφαλαίου Ζ’

1. Ειδικά για τους αναπτυξιακούς οργανισμούς οι οποίοι εντάχθηκαν στους φορείς του υποτομέα των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης της Γενικής Κυβέρνησης εντός του 2026, οι υποχρεώσεις που επιβάλλει το...

Άρθρο 292

Σκοπός

Σκοπός του Μέρους Γ’ του Βιβλίου Δεύτερου του Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης είναι η αναδιαμόρφωση του θεσμικού πλαισίου που διέπει την καταστατική θέση των αιρετών και των μελών οργάνων διοίκησης των...

Άρθρο 293

Αντικείμενο

Αντικείμενο του Μέρους Γ’ του Βιβλίου Δεύτερου του Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης αποτελεί ο προσδιορισμός: α) Της αναστολής άσκησης δημόσιου λειτουργήματος ή δημόσιων υπαλληλικών καθηκόντων των...

Άρθρο 294

Τροποποίηση Ν. 5321/2026

Αναστολή άσκησης δημόσιου λειτουργήματος ή δημόσιων υπαλληλικών καθηκόντων δημάρχων, περιφερειαρχών, αναπληρωτών περιφερειαρχών, αντιδημάρχων, αντιπεριφερειαρχών - Αναστολή επαγγελματικής και επιχειρηματικής δραστηριότητας περιφερειαρχών - Ειδική άδεια άνευ αποδοχών

1. Κατά τη διάρκεια της θητείας των δημάρχων, περιφερειαρχών, αναπληρωτών περιφερειαρχών, αντιδημάρχων και αντιπεριφερειαρχών, οι οποίοι είναι: α) Μόνιμοι υπάλληλοι ή υπάλληλοι Ιδιωτικού Δικαίου...

Άρθρο 295

Αιρετά πρόσωπα τα οποία λαμβάνουν αντιμισθία

Οι δήμαρχοι, περιφερειάρχες, αναπληρωτές περιφερειάρχες, αντιδήμαρχοι και αντιπεριφερειάρχες λαμβάνουν αντιμισθία, η οποία καταβάλλεται από τον δήμο και την περιφέρεια, αντίστοιχα, και καθορίζεται...

Άρθρο 296

Πρόσωπα τα οποία λαμβάνουν έξοδα παράστασης

1. Κατά τη διάρκεια της θητείας τους: α) Τα πρόσωπα τα οποία δεν λαμβάνουν αντιμισθία, σύμφωνα με το δεύτερο εδάφιο του άρθρου 295, β) οι πρόεδροι δημοτικών και περιφερειακών συμβουλίων, γ) ο...

Άρθρο 297

Ειδική άδεια προσώπων τα οποία λαμβάνουν έξοδα παράστασης

1.α) Κατά τη διάρκεια της θητείας: αα) των εκπροσώπων των δημοτικών κοινοτήτων και αβ) των προέδρων συμβουλίων δημοτικών κοινοτήτων, χορηγείται από την υπηρεσία τους ειδική άδεια τριάντα (30) ημερών...

Άρθρο 298

Ειδική άδεια επικεφαλής παρατάξεων, αιρετών μελών συλλογικών οργάνων δήμων, περιφερειών και οργάνων διοίκησης των νομικών τοπικής αυτοδιοίκησης

Ειδική άδεια επικεφαλής παρατάξεων, αιρετών μελών συλλογικών οργάνων δήμων, περιφερειών και οργάνων διοίκησης των νομικών προσώπων τοπικής αυτοδιοίκησης 1.α) Στους επικεφαλής των δημοτικών και...

Άρθρο 299

Αποζημίωση μελών δημοτικού και περιφερειακού συμβουλίου, δημοτικών και περιφερειακών επιτροπών, διοικητικών συμβουλίων νομικών προσώπων δημοσίου δικαίου, κοινωφελών επιχειρήσεων δήμων και περιφερειών, Δημοτικών Επιχειρήσεων Ύδρευσης και Αποχέτευσης και συνδέσμων

1.α) Τα μέλη του δημοτικού συμβουλίου, πλην αυτών που λαμβάνουν αντιμισθία ή έξοδα παράστασης, καθώς και οι πρόεδροι συμβουλίων και οι εκπρόσωποι δημοτικών κοινοτήτων, δικαιούνται αποζημίωση για τη...

Άρθρο 300

Δαπάνες μετακίνησης

1. Οι αντιδήμαρχοι, οι πρόεδροι των δημοτικών συμβουλίων και οι δημοτικοί σύμβουλοι μετακινούνται εκτός της έδρας του δήμου ή της περιφέρειας ή εκτός του δήμου ή της περιφέρειας, αντίστοιχα, όπου...

Άρθρο 301

Γενικές ρυθμίσεις

1. Τα πρόσωπα που λαμβάνουν αντιμισθία σύμφωνα με το άρθρο 295, περί των αιρετών προσώπων που λαμβάνουν αντιμισθία, δεν δύνανται να λαμβάνουν αυτή ή έξοδα παράστασης για οποιαδήποτε άλλη ιδιότητα...

Άρθρο 302

Γραμματείς δήμων, περιφερειών και συνδέσμων

1.α) Στους δήμους προβλέπεται μία (1) θέση μετακλητού γενικού γραμματέα. β) Στις περιφέρειες προβλέπονται μία (1) θέση μετακλητού εκτελεστικού γραμματέα και μία (1) θέση μετακλητού ειδικού γραμματέα,...

Άρθρο 303

Τροποποίηση Ν. 5321/2026

Συνεργάτες δημάρχων και περιφερειαρχών

1. Σε κάθε δήμο, για την κάλυψη των αναγκών του δημάρχου, συστήνονται θέσεις συνεργατών, ανάλογα με τον πληθυσμό του δήμου, ως εξής: α) Σε δήμους με πληθυσμό έως πέντε χιλιάδες (5.000) κατοίκους...

Άρθρο 304

Συνεργάτες προέδρων νομικών προσώπων τοπικής αυτοδιοίκησης

1. Για την επικουρία του προέδρου κάθε αναπτυξιακού οργανισμού ανεξαρτήτως πληθυσμού, καθώς και κάθε συνδέσμου με συνολικό πληθυσμό των μελών του πάνω από εκατόν πενήντα χιλιάδες κατοίκους (150.000),...

Άρθρο 305

Εξουσιοδοτικές διατάξεις

1. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Εσωτερικών και Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών καθορίζεται το ύψος της αντιμισθίας που λαμβάνουν τα πρόσωπα του άρθρου 295, περί αιρετών προσώπων που λαμβάνουν...

Άρθρο 306

Τελικές διατάξεις

Οι θητείες των άμεσα εκλεγέντων αντιπεριφερειαρχών των αυτοδιοκητικών περιόδων 2011 έως 2014 και 2014 έως 2019, σύμφωνα με την περ. β) της παρ. 2 του άρθρου 120 του ν. 3852/2010, περί των...

Άρθρο 307

Τροποποίηση Ν. 5321/2026

Μεταβατικές διατάξεις

1. Το Κεφάλαιο Β’ «ΚΑΤΑΣΤΑΤΙΚΗ ΘΕΣΗ ΑΙΡΕΤΩΝ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΩΝ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΝΟΜΙΚΩΝ ΠΡΟΣΩΠΩΝ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ» του παρόντος Μέρους εφαρμόζεται για κάθε δήμο, περιφέρεια, νομικό πρόσωπο τοπικής...

Άρθρο 308

Σκοπός

Σκοπός του Μέρους Α’ του Βιβλίου Τρίτου του Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης είναι ο προσδιορισμός του πλαισίου οργάνωσης των αρμοδιοτήτων των δήμων και των περιφερειών, με την εξειδίκευση του εύρους των...

Άρθρο 309

Αντικείμενο

Αντικείμενο του Μέρους Α’ του Βιβλίου Τρίτου του Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης αποτελεί: α) Η καταγραφή των αρχών τις οποίες οφείλουν να λαμβάνουν υπόψη τα όργανα διοίκησης των δήμων και των...

Άρθρο 310

Ορισμοί

Για τους σκοπούς του παρόντος Βιβλίου, καθώς και για την καταγραφή των αρμοδιοτήτων των δήμων και των περιφερειών, όπως αυτές εμφανίζονται στον Πίνακα με τον τίτλο «Αρμοδιότητες Δήμων και...

Άρθρο 311

Γενικές αρχές άσκησης αρμοδιοτήτων δήμων και περιφερειών

Τα όργανα διοίκησης των δήμων και των περιφερειών, κατά την άσκηση των αρμοδιοτήτων τους, λαμβάνουν υπόψη: α) Τις εθνικές, περιφερειακές και ευρωπαϊκές πολιτικές, καθώς και τις διεθνείς συμβάσεις που...

Άρθρο 312

Προγραμματισμός δράσεων δήμων και περιφερειών

1. Εντός των πρώτων επτά (7) μηνών της αυτοδιοικητικής περιόδου, οι δήμοι και οι περιφέρειες, με απόφαση του δημοτικού και περιφερειακού συμβουλίου, αντίστοιχα, δύνανται να καταρτίζουν Πενταετές...

Άρθρο 313

Τροποποίηση Ν. 5321/2026

Καταγραφή αρμοδιοτήτων δήμων και περιφερειών

1. Ο Πίνακας με τον τίτλο «Αρμοδιότητες Δήμων και Περιφερειών» στο Παράρτημα του παρόντος Κώδικα, αποτελεί καταγραφή αρμοδιοτήτων που έχουν απονεμηθεί στους δήμους και τις περιφέρειες από...

Άρθρο 314

Θέσπιση, μεταβίβαση και τροποποίηση αρμοδιοτήτων δήμων και περιφερειών

1. Κατά τη διαδικασία θέσπισης νέας αρμοδιότητας ή μεταβίβασης αρμοδιότητας άλλου φορέα στους δήμους ή τις περιφέρειες ή τροποποίησης υφιστάμενης αρμοδιότητας των δήμων ή περιφερειών, λαμβάνονται...

Άρθρο 315

Κατηγορίες αρμοδιοτήτων δήμων και περιφερειών

1. Οι δήμοι και οι περιφέρειες ασκούν, στο αναγκαίο και προσήκον μέτρο, τις αρμοδιότητές τους, οι οποίες: α) συνδέονται λειτουργικά με τη διοίκηση των τοπικών υποθέσεων χωρικής τους αρμοδιότητας ή β)...

Άρθρο 316

Αρμοδιότητες που συνιστούν αποστολή του κράτους

1. Ως προς τον καθορισμό του περιεχομένου των αρμοδιοτήτων που συνιστούν αποστολή του κράτους και έχουν μεταβιβαστεί στους δήμους και στις περιφέρειες, καθώς και την εφαρμογή του εκάστοτε ειδικού...

Άρθρο 317

Αρμοδιότητες που απορρέουν από το τεκμήριο καθημερινότητας

1. Στο τεκμήριο καθημερινότητας των δημοτών και των κατοίκων των δήμων εντάσσονται οι κατωτέρω αρμοδιότητες: α) Η ανάληψη πρωτοβουλιών, εντός του πλαισίου του Εθνικού Σχεδίου Δράσης για τη Δημόσια...

Άρθρο 318

Δημοτικές κανονιστικές πράξεις τοπικού ενδιαφέροντος

1. Οι δήμοι ρυθμίζουν θέματα της αρμοδιότητάς τους, σύμφωνα με το Παράρτημα της παρ. 1 του άρθρου 313, περί καταγραφής των αρμοδιοτήτων των δήμων και των περιφερειών, εκδίδοντας τοπικές κανονιστικές...

Άρθρο 319

Δημοτικές κανονιστικές πράξεις κατ’ εξουσιοδότηση άλλων νομοθετημάτων και σχέδια δράσης δήμων

1. Οι δήμοι οφείλουν να εκδίδουν πράξεις κανονιστικού χαρακτήρα, κατ’ εξουσιοδότηση ειδικότερης νομοθεσίας, κατ’ ελάχιστον, για τα εξής: α) Τον Κανονισμό λειτουργίας Τοπικού Συμβουλίου Πρόληψης...

Άρθρο 320

Περιφερειακές κανονιστικές πράξεις κατ’ εξουσιοδότηση άλλων νομοθετημάτων

Οι περιφέρειες εκδίδουν πράξεις κανονιστικού χαρακτήρα, κατ’ εξουσιοδότηση ειδικότερης νομοθεσίας, κατ’ ελάχιστον για τα εξής: α) Τους αδειούχους επαγγελματίες πωλητές στις λαϊκές αγορές, σύμφωνα με...

Άρθρο 321

Εξουσιοδοτικές διατάξεις

1. Για κάθε θέσπιση, μεταβίβαση ή τροποποίηση αρμοδιότητας δήμων ή περιφερειών με διάταξη νόμου, γίνεται σχετική καταγραφή και τροποποιείται αντίστοιχα υποχρεωτικά το Παράρτημα του παρόντος με...

Άρθρο 322

Σκοπός

Σκοπός του Μέρους Β’ του Βιβλίου Τρίτου του Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης είναι η εισαγωγή και διάθεση θεσμικών εργαλείων στην ευχέρεια των δήμων και των περιφερειών, για την αποτελεσματική διοίκηση...

Άρθρο 323

Αντικείμενο

Αντικείμενο του Μέρους Β’ του Βιβλίου Τρίτου του Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης αποτελεί η καταγραφή υφιστάμενων και η θέσπιση νέων επικουρικών διοικητικών συστημάτων άσκησης των αρμοδιοτήτων των δήμων...

Άρθρο 324

Επιλογές οργάνωσης άσκησης αρμοδιότητας

1. Οι αρμοδιότητες των δήμων και των περιφερειών ασκούνται με το προσωπικό του φορέα και σύμφωνα με τα οριζόμενα στον οικείο Οργανισμό Εσωτερικής Υπηρεσίας (Ο.Ε.Υ.). Σε περίπτωση που η δημοτική ή η...

Άρθρο 325

Οργανισμός Εσωτερικής Υπηρεσίας δήμου

Το δημοτικό συμβούλιο αποφασίζει, σύμφωνα με το άρθρο 10 του Κώδικα Κατάστασης Δημοτικών και Κοινοτικών Υπαλλήλων (ν. 3584/2007, Α’ 143), περί Οργανισμών Εσωτερικής Υπηρεσίας και συγκρότησης...

Άρθρο 326

Οργανισμός Εσωτερικής Υπηρεσίας περιφέρειας

Το περιφερειακό συμβούλιο αποφασίζει, σύμφωνα με το άρθρο 241 του ν. 3852/2010 (Α’ 87), περί Οργανισμού Εσωτερικής Λειτουργίας: α) για την οργανωτική δομή των υπηρεσιών της περιφέρειας και β) για τον...

Άρθρο 327

Σύσταση ειδικής υπηρεσίας

1. Οι δήμοι και οι περιφέρειες, με απόφαση του δημοτικού και του περιφερειακού συμβουλίου, αντίστοιχα, δύνανται να συστήνουν στον οικείο δήμο ή περιφέρεια ειδική υπηρεσία, ως οργανική μονάδα επιπέδου...

Άρθρο 328

Σύσταση κοινής υπηρεσίας δήμων και περιφερειών

1. Δήμοι οι οποίοι ανήκουν στην ίδια περιφερειακή ενότητα δύνανται να συστήνουν, με απόφαση των οικείων συμβουλίων τους, μεταξύ τους ή με την οικεία περιφέρεια, κοινή υπηρεσία οποιασδήποτε...

Άρθρο 329

Σύσταση κοινής θέσης θεματικού διευθυντή

1. Αν δήμοι της χώρας επιθυμούν να ασκήσουν από κοινού μία αρμοδιότητά τους, η οποία απαιτεί εξειδικευμένη γνώση, δύνανται να συστήσουν, με απόφαση των δημοτικών τους συμβουλίων, κοινή θέση θεματικού...

Άρθρο 330

Σύμβαση έργου με υπάλληλο άλλου δήμου ή περιφέρειας

1. Για την άσκηση συγκεκριμένης αρμοδιότητας, με απόφαση δημοτικού ή περιφερειακού συμβουλίου δύναται να συνάπτεται σύμβαση έργου με υπάλληλο άλλου δήμου ή περιφέρειας ή υπάλληλο των νομικών τους...

Άρθρο 331

Συμβάσεις διαδημοτικής ή διαπεριφερειακής ή διαβαθμιδικής συνεργασίας

1. Δήμοι δύνανται να συνάπτουν μεταξύ τους συμβάσεις διαδημοτικής συνεργασίας, με τις οποίες αναλαμβάνουν την άσκηση αρμοδιότητας για λογαριασμό τους ή την υποστήριξη της άσκησής της. Αντίστοιχη...

Άρθρο 332

Προγραμματικές συμβάσεις

Οι δήμοι και οι περιφέρειες για τη μελέτη και εκτέλεση έργων και προγραμμάτων ανάπτυξης μιας περιοχής, καθώς και για την παροχή υπηρεσιών και την υλοποίηση προμηθειών συνάπτουν προγραμματικές...

Άρθρο 333

Συμβάσεις δήμων και περιφερειών με φορείς της κοινωνίας των πολιτών

Οι δήμοι και οι περιφέρειες δύνανται, με απόφαση του δημοτικού ή του περιφερειακού συμβουλίου, αντίστοιχα, η οποία λαμβάνεται με πλειοψηφία τριών πέμπτων (3/5) του όλου αριθμού των μελών, να...

Άρθρο 334

Ανάθεση άσκησης αρμοδιότητας σε άλλο φορέα

Μετά από αίτημα του δήμου για παροχή συνδρομής κατά την άσκηση συγκεκριμένης αρμοδιότητας λόγω αδυναμίας άσκησής της, ο Υπουργός Εσωτερικών, ο Υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και ο καθ’...

Άρθρο 335

Αδικαιολόγητη αποχή από την άσκηση αρμοδιότητας

Όταν αιρετό όργανο, της παρ. 1 του άρθρου 108, δήμου ή περιφέρειας απέχει αδικαιολόγητα από την άσκηση της αρμοδιότητάς του, θέτοντας σε σοβαρό και προφανή κίνδυνο το δημόσιο συμφέρον, ο Υπουργός...

Άρθρο 336

Γνώμη δήμων και περιφερειών για ειδικά θέματα

1. Προκειμένου οι κρατικές αρχές να εκδώσουν οποιαδήποτε κανονιστική διοικητική πράξη, που αφορά την προστασία του περιβάλλοντος, τα ρυθμιστικά ή χωροταξικά σχέδια και τις αποφάσεις χωροθέτησης...

Άρθρο 337

Προθεσμία για έκδοση απόφασης ή παροχή γνωμοδότησης από άλλες αρχές

Όπου απαιτείται προηγούμενη απόφαση ή γνώμη οποιασδήποτε αρχής, για θέματα που αποφασίζουν οι δήμοι ή οι περιφέρειες, η σχετική απόφαση εκδίδεται ή η γνώμη παρέχεται σε αποκλειστική προθεσμία ενός...

Άρθρο 338

Θέματα προσωπικού και περιουσίας σε περίπτωση μεταφοράς κρατικών υπηρεσιών σε δήμους και περιφέρειες

1. Σε περίπτωση μεταφοράς υπηρεσιών του κράτους σε δήμους και περιφέρειες εφαρμόζονται τα ακόλουθα για τα θέματα του μεταφερόμενου προσωπικού, και της περιουσίας: α) Το μόνιμο προσωπικό, το προσωπικό...

Άρθρο 339

Υποστηρικτική υπηρεσία ορεινών και νησιωτικών δήμων

1. Στην περίπτωση μεταφοράς υπηρεσίας του κράτους σύμφωνα με το άρθρο 338, περί θεμάτων προσωπικού και περιουσίας σε περίπτωση μεταφοράς κρατικών υπηρεσιών σε δήμους και περιφέρειες, σε μικρό ορεινό...

Άρθρο 340

Υποστήριξη ορεινών και νησιωτικών δήμων από την Ελληνική Εταιρεία Τοπικής Ανάπτυξης και Αυτοδιοίκησης Ανώνυμη Εταιρεία

1. Ορεινοί και νησιωτικοί δήμοι δύνανται να υποστηρίζονται, κατά την άσκηση των αρμοδιοτήτων τους από την «Ελληνική Εταιρεία Τοπικής Ανάπτυξης και Αυτοδιοίκησης Ανώνυμη Εταιρεία Α.Ε.» (Ε.Ε.Τ.Α.Α....

Άρθρο 341

Μεταφορά μαθητών σε νησιωτικούς δήμους

1. Σε νησιωτικούς δήμους, η εδαφική έκταση των οποίων εκτείνεται στο σύνολο του νησιού, η μεταφορά μαθητών των δημόσιων σχολείων από τον τόπο κατοικίας τους προς τις σχολικές μονάδες και αντίστροφα...

Άρθρο 342

Διεθνείς συνεργασίες

1. Οι δήμοι και οι περιφέρειες συνεργάζονται με αντίστοιχους φορείς τοπικής αυτοδιοίκησης, καθώς και με λοιπούς φορείς της αλλοδαπής, στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων τους και υπό την επιφύλαξη των...

Άρθρο 343

Αδελφοποιήσεις πόλεων και περιφερειών

1. Οι δήμοι και οι περιφέρειες, στο πλαίσιο μακροχρόνιας συνεργασίας τους με αντίστοιχους οργανισμούς χωρών της αλλοδαπής, δύνανται να αναπτύσσουν τις κατά νόμο πρωτοβουλίες τους για θέματα που...

Άρθρο 344

Εξουσιοδοτικές διατάξεις

1. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Εσωτερικών και Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, ύστερα από γνώμη της Κεντρικής Ένωσης Δήμων Ελλάδας, δύναται να παρέχονται ειδικά κίνητρα και να προβλέπονται...

Άρθρο 345

Σκοπός

Σκοπός του Μέρους Γ’ του Βιβλίου Τρίτου του Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης είναι η μεταφορά εντός του Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης αρμοδιοτήτων που έχουν αποδοθεί στους δήμους από λοιπά νομοθετήματα...

Άρθρο 346

Αντικείμενο

Αντικείμενο του Μέρους Γ’ του Βιβλίου Τρίτου του Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης αποτελεί η μεταφορά ρυθμίσεων στον παρόντα Κώδικα για: α) Τη δυνατότητα άσκησης από τους δήμους των αρμοδιοτήτων της...

Άρθρο 347

Δημοτική συγκοινωνία

1. Οι δήμοι δύνανται να ασκούν συγκοινωνιακό έργο για την εξυπηρέτηση της μετακίνησης των κατοίκων της εδαφικής περιφέρειάς τους, εντός των διοικητικών τους ορίων, εφόσον το έργο αυτό δεν...

Άρθρο 348

Κοινωνικά παντοπωλεία

1. Τα κοινωνικά παντοπωλεία είναι υπηρεσία παροχής ειδών πρώτης ανάγκης για τη σίτιση και την ένδυση απόρων κατοίκων. Τα παρεχόμενα είδη προέρχονται από δωρεές και χορηγίες και, εφόσον διαπιστώνεται...

Άρθρο 349

Βεβαίωση μόνιμης κατοικίας

1. Για την απόδειξη της ιδιότητας μόνιμου κατοίκου, όπου απαιτείται, εκδίδεται βεβαίωση μόνιμης κατοικίας ηλεκτρονικά, μέσω της Ενιαίας Ψηφιακής Πύλης της Δημόσιας Διοίκησης (gov.gr ΕΨΠ), μετά από...

Άρθρο 350

Αρμόδια όργανα επιβολής κυρώσεων σε καταστήματα και επιχειρήσεις αρμοδιότητας δήμου

1. Όπου δεν προβλέπεται αρμόδιο όργανο επιβολής κυρώσεων σε καταστήματα και επιχειρήσεις αρμοδιότητας του δήμου, ορίζεται ως αρμόδιος ο δήμαρχος ή ο αρμόδιος αντιδήμαρχος. Η απόφαση του δημάρχου...

Άρθρο 351

Ορισμός καταστημάτων υγειονομικού ενδιαφέροντος και κέντρων διασκέδασης

1. Καταστήματα Υγειονομικού Ενδιαφέροντος είναι εκείνα, στα οποία γίνεται παρασκευή ή/και διάθεση σε πελάτες ή διανομή φαγητών ή γλυκισμάτων ή οποιουδήποτε άλλου παρασκευάσματος τροφίμων ή ποτών ή...

Άρθρο 352

Προέγκριση ίδρυσης κέντρου διασκέδασης

1. Η προέγκριση ίδρυσης συνίσταται στη δυνατότητα ίδρυσης από τον ενδιαφερόμενο του καταστήματος στην αιτούμενη θέση και χορηγείται εντός προθεσμίας δεκαπέντε (15) ημερών από την υποβολή του...

Άρθρο 353

Άδεια ίδρυσης και λειτουργίας κέντρου διασκέδασης

1. Για τη χορήγηση της άδειας ίδρυσης και λειτουργίας ο ενδιαφερόμενος υποβάλλει στον δήμο, εντός τριών (3) μηνών από τη χορήγηση της προέγκρισης, αίτηση με τα ακόλουθα δικαιολογητικά: α)...

Άρθρο 354

Απαγορεύσεις χορήγησης άδειας ίδρυσης και λειτουργίας κέντρου διασκέδασης

1. Απαγορεύεται η χορήγηση της άδειας για την ίδρυση και τη λειτουργία κέντρου διασκέδασης: α) Σε όσους έχουν καταδικασθεί με τελεσίδικη δικαστική απόφαση για: αα) αντίσταση του άρθρου 167 του...

Άρθρο 355

Αντικατάσταση άδειας ίδρυσης και λειτουργίας κέντρου διασκέδασης

1. Η άδεια ίδρυσης και λειτουργίας κέντρου διασκέδασης αντικαθίσταται με νέα χωρίς την τήρηση περαιτέρω διαδικασίας στις ακόλουθες περιπτώσεις: α) Λειτουργίας καταστήματος από νέο πρόσωπο εφόσον δεν...

Άρθρο 356

Αρμοδιότητες δημοτικής αστυνομίας

Η δημοτική αστυνομία ασκεί τις ακόλουθες αρμοδιότητες: 1. Πρώτη κατηγορία αρμοδιοτήτων: α) Ελέγχει την τήρηση κάθε είδους κανονιστικών αποφάσεων που εκδίδουν οι δημοτικές αρχές, και επιβάλλει τα...

Άρθρο 357

Άσκηση αρμοδιοτήτων δημοτικής αστυνομίας

1. Οι αρμοδιότητες της πρώτης κατηγορίας της παρ. 1 του άρθρου 356, περί αρμοδιοτήτων της δημοτικής αστυνομίας, ασκούνται από υπηρεσίες δημοτικής αστυνομίας δήμων με μόνιμο πληθυσμό έως δεκαπέντε...

Άρθρο 358

Τρόπος άσκησης αρμοδιοτήτων δημοτικής αστυνομίας

1. Το προσωπικό της δημοτικής αστυνομίας υποχρεούται να εργάζεται εντός και εκτός γραφείων της υπηρεσίας, ανάλογα με τις υπηρεσιακές ανάγκες και τα καθήκοντα που του ανατίθενται. Τελεί σε διαρκή...

Άρθρο 359

Συμβάσεις υποστήριξης αρμοδιοτήτων

Δήμοι, οι οποίοι δεν έχουν συστήσει υπηρεσία δημοτικής αστυνομίας δύνανται να συνάπτουν συμβάσεις διαδημοτικής συνεργασίας με όμορους δήμους που διαθέτουν υπηρεσία δημοτικής αστυνομίας, σύμφωνα με το...

Άρθρο 360

Εξουσιοδοτικές διατάξεις

1. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Εσωτερικών και Ψηφιακής Διακυβέρνησης ρυθμίζονται οι απαιτούμενες διαλειτουργικότητες και κάθε αναγκαίο τεχνικό και λεπτομερειακό θέμα για την υλοποίηση των...

Άρθρο 361

Τελικές διατάξεις

1. Η αρμοδιότητα της στέγασης των περιφερειακών υπηρεσιών νομαρχιακού επιπέδου πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης της παρ. 2 του άρθρου 1 του π.δ. 161/2000 (Α’ 145) και των Κέντρων...

Άρθρο 362

Σκοπός

Σκοπός του Μέρους Α’ του Βιβλίου Τέταρτου του Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης, είναι η ενοποίηση και αναμόρφωση του συνολικού θεσμικού πλαισίου κατάρτισης του προϋπολογισμού των δήμων και των...

Άρθρο 363

Αντικείμενο

Αντικείμενο του Μέρους Α’ του Βιβλίου Τέταρτου του Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης, είναι ο προσδιορισμός του προϋπολογισμού των δήμων και των περιφερειών και των διαδικασιών κατάρτισης, ψήφισης,...

Άρθρο 364

Έννοια και περιεχόμενο προϋπολογισμού

1. Προϋπολογισμός είναι η διοικητική πράξη με την οποία προσδιορίζονται τα έσοδα που προβλέπονται να εισπραχθούν και καθορίζονται τα έξοδα για το οικονομικό έτος αναφοράς. Το οικονομικό έτος αρχίζει...

Άρθρο 365

Έσοδα

1. Έσοδα του ετήσιου προϋπολογισμού είναι τα ποσά που προβλέπεται ότι θα εισπραχθούν κατά τη διάρκεια του αντίστοιχου οικονομικού έτους, ανεξαρτήτως της χρονικής περιόδου από την οποία προέρχονται....

Άρθρο 366

Έξοδα

1. Έξοδα του προϋπολογισμού είναι οι δαπάνες που πρέπει να εξοφληθούν κατά τη διάρκεια του οικονομικού έτους στο οποίο αφορά ο προϋπολογισμός, ανεξάρτητα από τον χρόνο κατά τον οποίο δημιουργήθηκε η...

Άρθρο 367

Γενικό και ειδικά αποθεματικά

1. Για την ενίσχυση των πιστώσεων που αποδεικνύονται κατά την εκτέλεση του προϋπολογισμού ανεπαρκείς ή για τη δημιουργία νέων πιστώσεων προς αντιμετώπιση δαπανών που δεν έχουν προβλεφθεί, εγγράφεται...

Άρθρο 368

Κατάρτιση και ψήφιση προϋπολογισμού

1. Ο προϋπολογισμός των δήμων και των περιφερειών καταρτίζεται, εκτελείται και αναμορφώνεται σύμφωνα με τις οδηγίες που παρέχονται με τις αποφάσεις της παρ. 4 του άρθρου 380, περί εξουσιοδοτικών...

Άρθρο 369

Εναλλακτικές προτάσεις επί του προϋπολογισμού

1. Εναλλακτικές προτάσεις παρατάξεων ή συμβούλων δύνανται να υποβάλλονται στο δημοτικό και περιφερειακό συμβούλιο, κατά τη συζήτηση και ψήφιση του προϋπολογισμού και γίνονται δεκτές προς συζήτηση...

Άρθρο 370

Έλεγχος προϋπολογισμού

1. Η απόφαση ψήφισης του προϋπολογισμού αναρτάται για έλεγχο νομιμότητας στο Πληροφοριακό Σύστημα Ελέγχου Νομιμότητας Τοπικής Αυτοδιοίκησης του άρθρου 672, μέσα σε προθεσμία δέκα (10) ημερών από τη...

Άρθρο 371

Ανάρτηση στο διαδίκτυο και δημοσίευση προϋπολογισμού

Μετά από την έκδοση της απόφασης περί της νομιμότητας του προϋπολογισμού, σύμφωνα με το άρθρο 370, η οικονομική υπηρεσία του δήμου και της περιφέρειας, αντίστοιχα, αναρτά τον προϋπολογισμό και...

Άρθρο 372

Ανάρτηση στο διαδίκτυο της εκτέλεσης προϋπολογισμού

Οι οικονομικές υπηρεσίες του δήμου και της περιφέρειας, αναρτούν στην ιστοσελίδα τους, καθώς και στον ιστότοπο του προγράμματος «Διαύγεια», μηνιαία στοιχεία για την εκτέλεση του προϋπολογισμού τους,...

Άρθρο 373

Αναμόρφωση προϋπολογισμού

1. Για την αναμόρφωση του προϋπολογισμού εφαρμόζεται αναλογικά το άρθρο 370, περί ελέγχου του προϋπολογισμού. 2. Αναμόρφωση του προϋπολογισμού δύναται να πραγματοποιείται κατά τη διάρκεια του...

Άρθρο 374

Διάρκεια ισχύος προϋπολογισμού

1. Μέχρι την έναρξη ισχύος του νέου προϋπολογισμού και, πάντως, όχι αργότερα από την 31η Μαρτίου του επόμενου οικονομικού έτους ισχύει ο προϋπολογισμός του έτους που έχει λήξει, κατά παρέκκλιση κάθε...

Άρθρο 375

Διακανονισμός οφειλών για ισοσκέλιση προϋπολογισμού

Σε περίπτωση αδυναμίας κατάρτισης ή αναμόρφωσης ισοσκελισμένου προϋπολογισμού, παρέχεται η δυνατότητα στους δήμους και τις περιφέρειες, κατόπιν απόφασης του δημοτικού ή περιφερειακού συμβουλίου,...

Άρθρο 376

Ισοσκέλιση ανταποδοτικών υπηρεσιών

Αν η αδυναμία ισοσκέλισης του προϋπολογισμού του δήμου οφείλεται σε μη ισοσκέλιση ανταποδοτικών υπηρεσιών, εξαιτίας χρεών ή πραγματοποίησης επενδύσεων, και υπάρχει το δημοσιονομικό περιθώριο σε...

Άρθρο 377

Ισοσκέλιση ανταποδοτικών υπηρεσιών μικρών δήμων

1. Για την ισοσκέλιση ανταποδοτικών υπηρεσιών κατά την κατάρτιση των προϋπολογισμών τους, οι δήμοι με πληθυσμό έως είκοσι χιλιάδες (20.000) κατοίκους δύνανται, όταν τα έσοδα των ανταποδοτικών τους...

Άρθρο 378

Τροποποίηση Ν. 5321/2026

Προϋπολογισμός δημοτικών παιδικών, βρεφικών και βρεφονηπιακών σταθμών

1. Στον προϋπολογισμό του δήμου εγγράφεται, σε ιδιαίτερο κωδικό φορέα, το σύνολο των εσόδων και των δαπανών που αφορούν στη λειτουργία των δημοτικών παιδικών, βρεφικών και βρεφονηπιακών σταθμών. 2....

Άρθρο 379

Τήρηση λογιστικού πλαισίου της Γενικής Κυβέρνησης από δήμους και περιφέρειες

1. Για τις ανάγκες συμμόρφωσης με το Λογιστικό Πλαίσιο της Γενικής Κυβέρνησης (Λ.Π.Γ.Κ.), οι δήμοι και οι περιφέρειες δύνανται να αναθέτουν σε εξωτερικούς συνεργάτες που διαθέτουν τα απαιτούμενα από...

Άρθρο 380

Εξουσιοδοτικές διατάξεις

1. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Εσωτερικών και Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, δύναται να ορίζεται τυποποιημένη ανάλυση πέραν του πέμπτου (5ου) βαθμού για μέρος ή το σύνολο των εσόδων και εξόδων...

Άρθρο 381

Σκοπός

Σκοπός του Μέρους Β’ του Βιβλίου Τέταρτου του Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης, αποτελεί η διαμόρφωση ενός συνεκτικού και δομημένου θεσμικού πλαισίου όσον αφορά στα έσοδα των δήμων και των περιφερειών,...

Άρθρο 382

Αντικείμενο

Αντικείμενο του Μέρους Β’ του Βιβλίου Τέταρτου του Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης, αποτελεί: α) Ο προσδιορισμός των εσόδων των δήμων και των περιφερειών, β) η κατά είδος εσόδου ρύθμιση των ζητημάτων...

Άρθρο 383

Προσδιορισμός εσόδων δήμων

Τα έσοδα των δήμων που προέρχονται από επιχορηγήσεις, χρηματοδοτικά προγράμματα, μισθώματα, τέλη, εισφορές, πρόστιμα, αντισταθμιστικά οφέλη, παράβολα και λοιπά έσοδα είναι τα ακόλουθα: 1....

Άρθρο 384

Προσδιορισμός εσόδων περιφερειών

Τα έσοδα των περιφερειών που προέρχονται από επιχορηγήσεις, χρηματοδοτικά προγράμματα, μισθώματα, τέλη, πρόστιμα, παράβολα και λοιπά έσοδα είναι τα ακόλουθα: 1. Επιχορηγήσεις - χρηματοδοτήσεις -...

Άρθρο 385

Επιβολή τελών και εισφορών

1. Τα τέλη και οι εισφορές υπέρ δήμων και περιφερειών επιβάλλονται με απόφαση του δημοτικού ή περιφερειακού συμβουλίου, αντίστοιχα, σε όσες περιπτώσεις απαιτείται. Με την ίδια απόφαση προβλέπεται και...

Άρθρο 386

Εναλλακτικές προτάσεις τελών και εισφορών

1. Εναλλακτικές προτάσεις παρατάξεων ή συμβούλων δύνανται να υποβάλλονται στο δημοτικό και περιφερειακό συμβούλιο, αντίστοιχα, κατά τη συζήτηση και ψήφιση των αποφάσεων καθορισμού τελών και εισφορών...

Άρθρο 387

Διοικητικές - χρηματικές κυρώσεις

1. Στις περιπτώσεις μη υποβολής ή υποβολής ανακριβούς ή εκπρόθεσμης υπεύθυνης δήλωσης όταν για βεβαίωση εσόδου των δήμων και των περιφερειών απαιτείται η υποβολή δήλωσης, ή μη εκπλήρωσης άλλων...

Άρθρο 388

Βάση επιβολής και υπόχρεοι καταβολής ενιαίου τέλους καθαριότητας - φωτισμού

1. Επί των κάθε είδους ακινήτων που βρίσκονται εντός της εδαφικής περιφέρειας του δήμου επιβάλλεται υπέρ αυτού ενιαίο ανταποδοτικό τέλος καθαριότητας - φωτισμού (Τ.Κ.Φ.). Τα εισπραττόμενα έσοδα από...

Άρθρο 389

Συντελεστές ενιαίου τέλους καθαριότητας - φωτισμού

1. Οι συντελεστές του τέλους καθαριότητας - φωτισμού (Τ.Κ.Φ.), που καθορίζονται με την απόφαση της παρ. 2 του άρθρου 388, περί βάσης επιβολής και υπόχρεων καταβολής του ενιαίου τέλους καθαριότητας...

Άρθρο 390

Διαδικασία βεβαίωσης και είσπραξης ενιαίου τέλους καθαριότητας - φωτισμού

1.α) Η βεβαίωση και είσπραξη του τέλους καθαριότητας - φωτισμού (Τ.Κ.Φ.) για τα ακίνητα που έχουν μετρητή παροχής ηλεκτρικής ενέργειας του Διαχειριστή Ελληνικού Δικτύου Διανομής Ηλεκτρικής Ενέργειας...

Άρθρο 391

Κυρώσεις

1. Οι υπόχρεοι σε καταβολή τέλους καθαριότητας - φωτισμού (Τ.Κ.Φ.) υποχρεούνται σε υποβολή συμπληρωματικής δήλωσης, εντός δύο (2) μηνών από τη αύξηση ή τη μείωση της επιφάνειας που υπόκειται στο...

Άρθρο 392

Βάση επιβολής Τέλους Τοπικής Ανάπτυξης

1. Επί της συνολικής αξίας της κάθε είδους ακίνητης περιουσίας που βρίσκεται εντός της εδαφικής περιφέρειας των δήμων, επιβάλλεται υπέρ αυτών τέλος τοπικής ανάπτυξης (Τ.Τ.Α.), σύμφωνα με τα παρακάτω...

Άρθρο 393

Συντελεστής Τέλους Τοπικής Ανάπτυξης

1. Ο συντελεστής του τέλους τοπικής ανάπτυξης καθορίζεται με απόφαση του δημοτικού συμβουλίου, η οποία λαμβάνεται σύμφωνα με το άρθρο 385, περί επιβολής τελών και εισφορών, κυμαίνεται από μηδέν κόμμα...

Άρθρο 394

Υπόχρεοι καταβολής Τέλους Τοπικής Ανάπτυξης

1. Το τέλος τοπικής ανάπτυξης (Τ.Τ.Α.) βαρύνει τον κύριο του ακινήτου κατά την 1η Ιανουαρίου κάθε έτους και σε περίπτωση επικαρπίας ή νομής τον επικαρπωτή ή νομέα. 2. Το Τ.Τ.Α. υπολογίζεται...

Άρθρο 395

Διαδικασία βεβαίωσης και είσπραξης Τέλους Τοπικής Ανάπτυξης

1. Η βεβαίωση και είσπραξη του τέλους τοπικής ανάπτυξης (Τ.Τ.Α.) για τα ακίνητα που έχουν μετρητή παροχής ηλεκτρικής ενέργειας του Διαχειριστή Ελληνικού Δικτύου Διανομής Ηλεκτρικής Ενέργειας...

Άρθρο 396

Κυρώσεις

Σε περίπτωση μη υποβολής ή υποβολής ανακριβούς δήλωσης, ο υπόχρεος αυτής υπόκειται σε χρηματικό πρόστιμο διπλάσιο του οφειλόμενου τέλους τοπικής ανάπτυξης (Τ.Τ.Α.) που αντιστοιχεί στο ακίνητο. Κατά...

Άρθρο 397

Βάση επιβολής και υπόχρεοι καταβολής τέλους χρήσης κοινόχρηστων χώρων

Οι κοινόχρηστοι χώροι ή τα τμήματα αυτών των οποίων επιτρέπεται η παραχώρηση χρήσης, καθορίζονται με την απόφαση της παρ. 2 του άρθρου 576, περί παραχώρησης χρήσης κοινόχρηστων χώρων. Για την...

Άρθρο 398

Συντελεστής τέλους χρήσης κοινόχρηστων χώρων

1. Με την απόφαση του άρθρου 397, περί βάσης επιβολής και υπόχρεων καταβολής του τέλους χρήσης κοινόχρηστων χώρων, ή με όμοια απόφαση καθορίζεται το ύψος του τέλους χρήσης κοινόχρηστων χώρων ανά...

Άρθρο 399

Διαδικασία είσπραξης τέλους χρήσης κοινόχρηστων χώρων

1. Το τέλος χρήσης κοινόχρηστων χώρων καταβάλλεται στον οικείο δήμο, πριν από την παράδοση της άδειας που προβλέπεται στο άρθρο 576, περί παραχώρησης χρήσης κοινόχρηστων χώρων. Η είσπραξη...

Άρθρο 400

Κυρώσεις αυθαίρετης χρήσης κοινόχρηστων χώρων

1. Σε περίπτωση παράβασης των όρων χορηγηθείσας άδειας χρήσης κοινόχρηστων χώρων επιβάλλεται σε βάρος του παραβάτη εκτός από το αναλογούν τέλος, και χρηματικό πρόστιμο τριπλάσιο αυτού. 2. Σε...

Άρθρο 401

Βάση επιβολής και υπόχρεοι καταβολής τέλους διαμονής παρεπιδημούντων

1. Επί του καταβαλλόμενου μισθώματος κλίνης, ενοικιαζόμενου δωματίου, διαμερίσματος, χώρου ή θέσης σε οργανωμένη κατασκήνωση, και επί της τιμής κλίνης για τις ξενοδοχειακές επιχειρήσεις και τα...

Άρθρο 402

Συντελεστής τέλους διαμονής παρεπιδημούντων

Το ποσοστό του τέλους του άρθρου 401, περί βάσης επιβολής του τέλους διαμονής παρεπιδημούντων και υπόχρεων καταβολής του τέλους, ορίζεται σε μηδέν κόμμα πέντε τοις εκατό (0,5%). Το ποσοστό του πρώτου...

Άρθρο 403

Διαδικασία είσπραξης τέλους διαμονής παρεπιδημούντων

1. Το τέλος διαμονής παρεπιδημούντων βαρύνει τον διαμένοντα πελάτη, αναγράφεται επί των εκδιδόμενων φορολογικών στοιχείων, εισπράττεται από τον εκμισθωτή και αποδίδεται από αυτόν στον δικαιούχο δήμο...

Άρθρο 404

Κυρώσεις

Στις περιπτώσεις μη υποβολής δήλωσης για το τέλος διαμονής παρεπιδημούντων επιβάλλεται σε βάρος του υπόχρεου πρόστιμο σύμφωνα με το άρθρο 387, περί διοικητικών - χρηματικών κυρώσεων. Στις περιπτώσεις...

Άρθρο 405

Βάση επιβολής και υπόχρεοι καταβολής τέλους επί των ακαθάριστων εσόδων

1. Επί των ακαθαρίστων εσόδων των: α) Κάθε είδους, μορφής και ονομασίας καταστημάτων, στα οποία πωλούνται για κατανάλωση εντός των χώρων δραστηριοποίησης του καταστήματος ή σε πακέτο, φαγητά, ποτά,...

Άρθρο 406

Συντελεστής τέλους ακαθάριστων εσόδων

1. Τα ποσοστά του τέλους επί των ακαθάριστων εσόδων για τα καταστήματα της παρ. 1 του άρθρου 405, περί βάσης επιβολής και υπόχρεων καταβολής του τέλους επί των ακαθαρίστων εσόδων, υπολογίζονται ως...

Άρθρο 407

Διαδικασία είσπραξης τέλους ακαθάριστων εσόδων

1. Το τέλος επί των ακαθάριστων εσόδων βαρύνει τον πελάτη, αναγράφεται ξεχωριστά επί των εκδιδόμενων φορολογικών στοιχείων, εισπράττεται από αυτόν που εκδίδει τον λογαριασμό και αποδίδεται από αυτόν...

Άρθρο 408

Κυρώσεις

Στις περιπτώσεις μη υποβολής δήλωσης για το τέλος επί των ακαθάριστων εσόδων επιβάλλεται σε βάρος του υπόχρεου πρόστιμο σύμφωνα με το άρθρο 387, περί διοικητικών - χρηματικών κυρώσεων. Στις...

Άρθρο 409

Βάση επιβολής, συντελεστής και υπόχρεοι καταβολής τέλους χρήσης ιαματικών πηγών

1. Επί του αντίτιμου χρήσης των φυσικών ιαματικών πηγών δύναται να επιβάλλεται τέλος σε ποσοστό μέχρι δεκαπέντε τοις εκατό (15%), με απόφαση του δημοτικού συμβουλίου, η ισχύς της οποίας αρχίζει τρεις...

Άρθρο 410

Διαδικασία είσπραξης τέλους χρήσης ιαματικών πηγών

1. Το τέλος χρήσης ιαματικών πηγών βαρύνει τον χρήστη της υπηρεσίας και αναγράφεται ξεχωριστά στα εκδιδόμενα στοιχεία, εισπράττεται δε από αυτόν που εκδίδει τον λογαριασμό, ο οποίος υποχρεούται να το...

Άρθρο 411

Κυρώσεις

Στις περιπτώσεις μη υποβολής δήλωσης για το τέλος επιβάλλεται σε βάρος του υπόχρεου πρόστιμο σύμφωνα με το άρθρο 387, περί διοικητικών - χρηματικών κυρώσεων. Στις περιπτώσεις εκπρόθεσμης υποβολής...

Άρθρο 412

Βάση επιβολής και υπόχρεοι καταβολής τέλους εμπορίας πόσιμων υδάτων

1. Η εμπορία των ποσίμων ιαματικών ή μη ιαματικών νερών που διατίθενται είτε σε φυσική κατάσταση, είτε με ανάμειξη με χημικές ή άλλες ουσίες ή χυμούς και με οποιαδήποτε ονομασία, κατάσταση και...

Άρθρο 413

Συντελεστής τέλους εμπορίας πόσιμων υδάτων

Το ύψος του τέλους καθορίζεται με την απόφαση της παρ. 1 του άρθρου 412, περί βάσης επιβολής και υπόχρεων καταβολής του τέλους εμπορίας πόσιμων υδάτων σε ποσοστό: α) Από τρία τοις χιλίοις (3‰) έως...

Άρθρο 414

Διαδικασία είσπραξης τέλους εμπορίας πόσιμων υδάτων

1. Το ποσό του τέλους που προκύπτει βάσει του άρθρου 413, περί συντελεστή του τέλους εμπορίας πόσιμων υδάτων, καταβάλλεται από τον υπόχρεο στην ταμειακή υπηρεσία του δικαιούχου δήμου μέσα στο πρώτο...

Άρθρο 415

Κυρώσεις

1. Σε περίπτωση μη καταβολής ή ελλιπούς ή εκπρόθεσμης καταβολής του τέλους, επιβάλλεται σε βάρος του υπόχρεου, με πράξη του δημάρχου, το αναλογούν τέλος εμπορίας πόσιμων υδάτων, προσαυξημένο με...

Άρθρο 416

Βάση επιβολής και υπόχρεοι καταβολής τέλους διαφήμισης

1. Στη δραστηριότητα της προβολής διαφήμισης κατά το παρόν Κεφάλαιο περιλαμβάνονται οι διαφημίσεις που αναλαμβάνονται από πολίτη ή συλλογικό φορέα κάθε κατηγορίας, με οποιονδήποτε τρόπο, μέσο και...

Άρθρο 417

Συντελεστής τέλους διαφήμισης

1. Το ύψος του τέλους και η χρονική διάρκειά του διαφοροποιούνται κατά κατηγορίες διαφήμισης, ως εξής: α) Κατηγορία Α’: Διαφημίσεις με επιγραφές κάθε μορφής σε ανοιχτούς χώρους. Το τέλος υπολογίζεται...

Άρθρο 418

Διαδικασία είσπραξης τέλους διαφήμισης

1. Η καταβολή των τελών του άρθρου 417, περί συντελεστή του τέλους διαφήμισης, διενεργείται ως εξής: α) για τις περ. α), β), γ) και στ) της παρ. 1 του άρθρου 417, δικαιούχος είναι ο δήμος στα όρια...

Άρθρο 419

Επιβολή τέλους ύδατος

1. Στις περιπτώσεις κατά τις οποίες οι αρμοδιότητες ύδρευσης, αποχέτευσης και άρδευσης ασκούνται από τον δήμο, με απόφαση του δημοτικού συμβουλίου, η οποία λαμβάνεται σύμφωνα με το άρθρο 385, περί...

Άρθρο 420

Διαδικασία βεβαίωσης και είσπραξης τέλους ύδατος

1. Η βεβαίωση και είσπραξη του τέλους ύδατος από τους δήμους που ασκούν τις αρμοδιότητες ύδρευσης, αποχέτευσης και άρδευσης και παρέχουν τις σχετικές υπηρεσίες, ενεργούνται με μηχανογραφημένους...

Άρθρο 421

Επιβολή λιμενικών τελών

1. Επιβάλλονται ανταποδοτικά τέλη προσόρμισης, παραβολής, πρυμνοδέτησης και ειδικά τέλη ελλιμενισμού, το ύψος των οποίων και οι κατηγορίες των υπόχρεων καθορίζονται με την υπ’ αρ....

Άρθρο 422

Διαδικασία βεβαίωσης και είσπραξης λιμενικών τελών

1. Η βεβαίωση και είσπραξη των τελών του άρθρου 421, περί επιβολής λιμενικών τελών, διενεργείται σύμφωνα με τις προβλέψεις του Μέρους Γ’ του παρόντος Βιβλίου, από το προσωπικό των οικείων δήμων ή των...

Άρθρο 423

Τέλος λειτουργίας νεκροταφείων

1. Επί του συνόλου των ενεργειών ταφής ή αποτέφρωσης και διατήρησης της μνήμης, οι δήμοι επιβάλλουν υποχρεωτικά με τον κανονισμό λειτουργίας του νεκροταφείου και του κέντρου αποτέφρωσης νεκρών...

Άρθρο 424

Τέλος χρήσης σφαγείων

1. Οι δήμοι δύνανται να ιδρύουν και να λειτουργούν σφαγεία, τα οποία διέπονται από το π.δ. 79/2007 (Α’ 95) και τον ν. 4442/2016 (Α’ 230). 2. Η λειτουργία των σφαγείων ρυθμίζεται με κανονισμό...

Άρθρο 425

Τέλη ελεγχόμενης στάθμευσης

1. Τα τέλη στάθμευσης, τα οποία καταβάλλονται μέσω μετρητών χρόνου στάθμευσης ή με οποιοδήποτε άλλο σύστημα χρονομέτρησης, καθορίζονται με απόφαση του δημοτικού συμβουλίου, η οποία λαμβάνεται σύμφωνα...

Άρθρο 426

Τέλος οικοδομικών αδειών

1. Υπέρ των δήμων στους οποίους υφίσταται εγκεκριμένο σχέδιο πόλης επιβάλλεται τέλος σε κάθε άδεια ανέγερσης, συμπλήρωσης, προσθήκης, επέκτασης ή διαρρύθμισης οικοδομών. 2. Το τέλος υπολογίζεται επί...

Άρθρο 427

Τέλος βοσκής

1. Για τις βοσκήσιμες γαίες του άρθρου 10 του ν. 4351/2015 (Α’ 164) επιβάλλεται τέλος βόσκησης ως εξής: Δύο (2) τουλάχιστον μήνες πριν από την έναρξη του οικονομικού έτους, ο δήμαρχος δημοσιεύει...

Άρθρο 428

Ανταποδοτικό τέλος απαλλοτρίωσης

1. Για τις απαλλοτριώσεις των άρθρων 641 έως 644, δύναται να επιβάλλεται, με απόφαση του δημοτικού και περιφερειακού συμβουλίου, αντίστοιχα, ανταποδοτικό τέλος. Με την ίδια απόφαση καθορίζονται το...

Άρθρο 429

Τέλος χρήσης κτημάτων, έργων ή υπηρεσιών

1. Επί της χρήσης δημοτικών ή περιφερειακών κτημάτων, έργων ή υπηρεσιών, δύναται να επιβάλλονται τέλη υπέρ του δήμου ή της περιφέρειας αντίστοιχα, που ορίζονται με απόφαση του οικείου δημοτικού ή...

Άρθρο 430

Δυνητικά τέλη

1. Επί των υπηρεσιών που αναλαμβάνουν να παρέχουν οι δήμοι ή οι περιφέρειες και των έργων/δράσεων που αναλαμβάνουν να πραγματοποιήσουν, με σκοπό τη βελτίωση της ποιότητας ζωής των κατοίκων, την...

Άρθρο 431

Απαλλαγές από δημοτικά και περιφερειακά τέλη και εισφορές

1. Απαλλάσσονται από κάθε δημοτικό ή περιφερειακό τέλος και εισφορά: α) Οι φορείς της Γενικής Κυβέρνησης της περ. β) της παρ. 1 του άρθρου 14 του ν. 4270/2014 (Α’ 143), περί ορισμών, β) οι ιεροί...

Άρθρο 432

Απαλλαγές λόγω εξαιρετικών συνθηκών

1. Απαλλάσσονται από το ενιαίο Τέλος Καθαριότητας - Φωτισμού του Κεφαλαίου Γ’ και το Τέλος Τοπικής Ανάπτυξης του Κεφαλαίου Δ’ του παρόντος Μέρους, ακίνητα, τα οποία βρίσκονται σε περιοχές που έχουν...

Άρθρο 433

Συμβιβαστική επίλυση αμφισβητήσεων σε δήμους και περιφέρειες

1. Συνιστάται σε κάθε δήμο και περιφέρεια επιτροπή συμβιβαστικής επίλυσης αμφισβητήσεων, για την αναγνώριση διαγραφής ή μείωσης οποιουδήποτε τέλους και προστίμου, μεταξύ δήμου ή συνδέσμου δήμων ή...

Άρθρο 434

Κεντρικοί Αυτοτελείς Πόροι δήμων

1. Οι Κεντρικοί Αυτοτελείς Πόροι (Κ.Α.Π.) των δήμων αφορούν σε θεσμοθετημένους πόρους που αποδίδονται σε αυτούς προς εκπλήρωση της αποστολής τους. Οι Κ.Α.Π. των δήμων προέρχονται από τις παρακάτω...

Άρθρο 435

Κεντρικοί Αυτοτελείς Πόροι περιφερειών

1. Οι Κεντρικοί Αυτοτελείς Πόροι (Κ.Α.Π.) των περιφερειών αφορούν σε θεσμοθετημένους πόρους που αποδίδονται σε αυτές προς εκπλήρωση της αποστολής τους. Οι Κ.Α.Π. των περιφερειών προέρχονται από τις...

Άρθρο 436

Προκαταβολές Κεντρικών Αυτοτελών Πόρων

Προκαταβολές από τους Κεντρικούς Αυτοτελείς Πόρους (Κ.Α.Π.) προς τους δήμους και τις περιφέρειες από το Υπουργείο Εσωτερικών, καταβάλλονται εφόσον συντρέχουν τα ακόλουθα κριτήρια: α) Ο δήμος ή η...

Άρθρο 437

Συμψηφισμός Κεντρικών Αυτοτελών Πόρων δήμων και περιφερειών με οφειλές τους στο ελληνικό Δημόσιο και τα ασφαλιστικά ταμεία

1. Βεβαιωμένες και ληξιπρόθεσμες οφειλές δήμων και περιφερειών στο ελληνικό Δημόσιο και τα ασφαλιστικά ταμεία, στις οποίες συμπεριλαμβάνονται και όσες έχουν υπαχθεί σε ρυθμίσεις ή διευκολύνσεις...

Άρθρο 438

Επιχορήγηση δήμων για περιβαλλοντικές παρεμβάσεις

1. Ποσό που αντιστοιχεί σε ποσοστό τρία τοις εκατό (3%) των διαθεσίμων του Πράσινου Ταμείου, όπως αυτά προκύπτουν από τον δημοσιευμένο ετήσιο ισολογισμό του Ταμείου και τα οποία τηρούνται στον...

Άρθρο 439

Τροποποίηση Ν. 5321/2026

Σκοποί και προϋποθέσεις δανεισμού

1. Οι δήμοι και οι περιφέρειες δύνανται να συνομολογούν δάνεια με αναγνωρισμένα πιστωτικά ιδρύματα ή χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς της Ελλάδας και του εξωτερικού, περιλαμβανόμενου του Ταμείου...

Άρθρο 440

Διαδικασία συνομολόγησης δανείου

1. Η απόφαση του δημοτικού ή του περιφερειακού συμβουλίου, η οποία αφορά στη σύναψη του δανείου λαμβάνεται, κατόπιν εισήγησης του δημάρχου ή του περιφερειάρχη, αντίστοιχα, με απόλυτη πλειοψηφία του...

Άρθρο 441

Ασφάλεια και εξυπηρέτηση δανείου

1. Επιτρέπεται η λήψη δανείου με ασφάλεια την εκχώρηση εσόδων από εξειδικευμένες επιχορηγήσεις ή από το τμήμα των Κεντρικών Αυτοτελών Πόρων (Κ.Α.Π.), που προορίζονται για επενδυτικές δραστηριότητες...

Άρθρο 442

Δάνεια με εγγύηση του ελληνικού Δημοσίου

Εγγυήσεις του Δημοσίου για τη σύναψη δανείων δήμων και περιφερειών παρέχονται με κοινή απόφαση των Υπουργών Εσωτερικών και Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών. Η εγγύηση δύναται να παρέχεται με όρους...

Άρθρο 443

Ομολογιακά δάνεια

Οι δήμοι και οι περιφέρειες δύνανται να εκδίδουν ομολογιακά δάνεια, για την πραγματοποίηση των σκοπών της αρμοδιότητάς τους, ύστερα από έγκριση της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς. Η σχετική απόφαση του...

Άρθρο 444

Λοιπά τραπεζικά προϊόντα

Οι δήμοι και οι περιφέρειες, με σκοπό την κάλυψη των βραχυπρόθεσμων αναγκών ρευστότητάς τους και αποκλειστικά για τη χρηματοδότηση των λειτουργικών τους δαπανών, δύνανται να συνομολογούν με...

Άρθρο 445

Δαπάνες για τη συνομολόγηση δανείων

1. Οι διατάξεις, που επιβάλλουν την παράσταση δικηγόρων κατά τη σύνταξη δανειστικών συμβολαιογραφικών εγγράφων, δεν εφαρμόζονται για τους δήμους και τις περιφέρειες. Οι συμβάσεις για τη συνομολόγηση...

Άρθρο 446

Εξουσιοδοτικές διατάξεις

1. Με απόφαση του Υπουργού Εσωτερικών δύναται να καθορίζονται τα απαιτούμενα στοιχεία, για την απόδειξη της πραγματικής επιδίωξης των σκοπών για τα αλλοδαπά νομικά πρόσωπα καθώς και της εξασφάλισης...

Άρθρο 447

Τελικές διατάξεις

1. Εάν στην οικεία διάταξη στην οποία προβλέπεται έσοδο υπέρ των δήμων και των περιφερειών δεν αναφέρεται διαδικασία βεβαίωσής του, νοείται η διαδικασία βεβαίωσης του Κεφαλαίου Β’ του Μέρους Γ’ του...

Άρθρο 448

Μεταβατικές διατάξεις

1. Το Τέλος Τοπικής Ανάπτυξης (Τ.Τ.Α.) επιβάλλεται από την 1η Ιανουαρίου 2027, σύμφωνα με τις διατάξεις του παρόντος και τις σχετικές κανονιστικές αποφάσεις των οικείων δημοτικών συμβουλίων, οι...

Άρθρο 449

Σκοπός

Σκοπός του Μέρους Γ’ του Βιβλίου Τέταρτου του Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης είναι η συστηματική ρύθμιση του συνόλου των θεμάτων που άπτονται της οικονομικής διοίκησης και διαχείρισης των δήμων και των...

Άρθρο 450

Αντικείμενο

Αντικείμενο του Μέρους Γ’ του Βιβλίου Τέταρτου του Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης αποτελεί: α) Ο εκσυγχρονισμός των προβλέψεων και η αναμόρφωση των διαδικασιών που αφορούν στις διαδικασίες βεβαίωσης...

Άρθρο 451

Γενικές διατάξεις Κεφαλαίου Β’

1. Οι διαδικασίες δημιουργίας, παραγωγικής έκδοσης, διαβίβασης, διακίνησης και τήρησης: α) Των χρηματικών καταλόγων του άρθρου 454, β) των πράξεων βεβαίωσης οφειλής του άρθρου 456, γ) των ατομικών...

Άρθρο 452

Βεβαίωση εσόδων

1. Βεβαίωση εσόδου είναι η πράξη της δημοτικής ή περιφερειακής ή άλλης αρμόδιας αρχής, με την οποία προσδιορίζονται το οφειλόμενο στον δήμο ή στην περιφέρεια ποσό, το πρόσωπο του οφειλέτη, το είδος...

Άρθρο 453

Τίτλοι βεβαίωσης

1. Τίτλο βεβαίωσης αποτελεί κάθε πράξη, ανεξαρτήτως του μέσου καταγραφής της, με την οποία πιστοποιείται η πραγματοποίηση γεγονότος γενεσιουργού οφειλής προς τον δήμο ή την περιφέρεια. 2. Έγγραφα που...

Άρθρο 454

Χρηματικοί κατάλογοι

1. Για κάθε είδος εσόδου και για κάθε οικονομικό έτος συντάσσεται ξεχωριστός χρηματικός κατάλογος. Αν πρόκειται να βεβαιωθούν ποσά του ίδιου εσόδου, που αφορούν παρελθόντα οικονομικά έτη, συντάσσεται...

Άρθρο 455

Σύνταξη χρηματικών καταλόγων

1. Κάθε δημόσια αρχή ή δημοτική υπηρεσία ή υπηρεσία της περιφέρειας, η οποία ενεργεί ή επιμελείται λόγω αρμοδιότητάς της, την έκδοση τίτλων βεβαίωσης, υποχρεούται να κοινοποιήσει εντός προθεσμίας...

Άρθρο 456

Πράξη βεβαίωσης οφειλής

1. Μετά από τη σύνταξη και υπογραφή των χρηματικών καταλόγων του άρθρου 454, για κάθε εγγραφή εσόδου σε αυτούς εκδίδεται «Πράξη Βεβαίωσης Οφειλής», με την επιφύλαξη της παρ. 3 του παρόντος, η οποία...

Άρθρο 457

Ατομική ειδοποίηση υπερημερίας

1. Ο χρηματικός κατάλογος του άρθρου 454 περιέρχεται στο αρμόδιο για την είσπραξη ταμείο με έγγραφο του προϊσταμένου των οικονομικών υπηρεσιών ή του εξουσιοδοτημένου από αυτόν προϊσταμένου της...

Άρθρο 458

Οίκοθεν βεβαίωση εσόδων

1. Η οίκοθεν βεβαίωση των εσόδων πραγματοποιείται για: α) Κάθε περίπτωση κατά την οποία η είσπραξη πραγματοποιείται βάσει δήλωσης ή αίτησης των υπόχρεων και εν γένει σε κάθε περίπτωση κατά την οποία...

Άρθρο 459

Βεβαίωση δαπάνης κατασκευής και επισκευής πεζοδρομίων σε βάρος υπόχρεων ιδιοκτητών

Για τη βεβαίωση σε βάρος των υπόχρεων ιδιοκτητών της δαπάνης στην οποία υποβάλλεται ο δήμος για την κατασκευή, ανακατασκευή, επισκευή και συντήρηση των πεζοδρομίων, ακολουθείται η παρακάτω...

Άρθρο 460

Έννοια πιστώσεων

1. Πιστώσεις είναι τα ποσά που προβλέπονται στον προϋπολογισμό για την πληρωμή συγκεκριμένων δαπανών, όπως αυτές περιγράφονται στους οικείους αναλυτικούς λογαριασμούς. 2. Η πρόβλεψη ανάλογης πίστωσης...

Άρθρο 461

Ειδικότητα πιστώσεων

1. Κάθε πίστωση που έχει εγγραφεί στον προϋπολογισμό, διατίθεται αποκλειστικά για τον σκοπό για τον οποίο προορίζεται, όπως αυτός προσδιορίζεται από τον οικείο αναλυτικό λογαριασμό. Η χρησιμοποίηση...

Άρθρο 462

Μεταφορά πιστώσεων

1. Κατά παρέκκλιση των περιορισμών της περ. β) της παρ. 1 του άρθρου 373, περί αναμόρφωσης του προϋπολογισμού, και εφόσον δεν ορίζεται διαφορετικά από ειδικότερες διατάξεις, τα υπόλοιπα κρατικών ή...

Άρθρο 463

Ανάληψη υποχρεώσεων δήμων και περιφερειών

1. Αρμόδιος διατάκτης για την έκδοση της απόφασης ανάληψης υποχρέωσης και της απόφασης ανάληψης πολυετούς υποχρέωσης, δηλαδή για την έγκριση των δαπανών και τη διάθεση όλων των εγγεγραμμένων στον...

Άρθρο 464

Ειδικές κατηγορίες δαπανών

1. Από την αρχή του έτους για ολόκληρο το ποσό των εγγεγραμμένων πιστώσεων, χωρίς να απαιτείται προηγούμενο αίτημα του διατάκτη, αναλαμβάνονται οι δαπάνες που αφορούν: α) αποδοχές προσωπικού με...

Άρθρο 465

Συμβάσεις

1. Συμβάσεις με τις οποίες δημιουργούνται οικονομικές υποχρεώσεις σε βάρος των δήμων και των περιφερειών, δεν επιτρέπεται να συνομολογηθούν, εάν δεν έχουν τηρηθεί οι νόμιμες διαδικασίες ή εάν δεν...

Άρθρο 466

Λοιπές ρυθμίσεις

Για όσα θέματα δεν ρυθμίζονται από το παρόν Κεφάλαιο, εφαρμόζονται ο ν. 4270/2014 (Α’ 143) και οι κανονιστικές πράξεις που εκδίδονται κατ’ εξουσιοδότησή του, κατά το μέρος που αφορούν όλους τους...

Άρθρο 467

Έννοια, έλεγχος και εκκαθάριση δαπανών

1. Εκκαθάριση δαπάνης είναι η πράξη με την οποία προσδιορίζονται το ύψος υφισταμένης οφειλής και το πρόσωπο του δικαιούχου έναντι του οποίου αυτή υφίσταται. 2. Η εκκαθάριση της δαπάνης ενεργείται με...

Άρθρο 468

Αρμόδια υπηρεσία εκκαθάρισης δαπανών

1. Η εκκαθάριση όλων των δαπανών, συμπεριλαμβανομένων των αποδοχών, ενεργείται από την αρμόδια για τον σκοπό αυτό οργανική μονάδα της οικονομικής υπηρεσίας, που συνιστάται με τον οργανισμό εσωτερικής...

Άρθρο 469

Δικαιολογητικά

1. Τα δικαιολογητικά που απαιτούνται για κάθε κατηγορία δαπάνης, συγκεντρώνονται και προελέγχονται από την υπηρεσία που επιμελήθηκε την εκτέλεση της δαπάνης ή διαχειρίστηκε λόγω αρμοδιότητας την...

Άρθρο 470

Απώλεια ή καταστροφή δικαιολογητικών

1. Σε περίπτωση απώλειας των πρωτότυπων έντυπων δικαιολογητικών της φορολογικής νομοθεσίας, ακολουθείται η εξής διαδικασία: α) Εάν η απώλεια οφείλεται σε υπαιτιότητα του δήμου ή της περιφέρειας,...

Άρθρο 471

Πράξη εκκαθάρισης

1. Μετά τον έλεγχο των δικαιολογητικών συντάσσεται πράξη εκκαθάρισης, σε ειδικό έντυπο, στο οποίο αναγράφονται: α) Το ονοματεπώνυμο του δικαιούχου ή των δικαιούχων ή η επωνυμία, αν πρόκειται για...

Άρθρο 472

Έκδοση χρηματικών ενταλμάτων

1. Μετά από την εκκαθάριση της δαπάνης ακολουθεί η έκδοση χρηματικού εντάλματος για την πληρωμή της. Χρηματικό ένταλμα είναι η διοικητική πράξη, με την οποία εντέλλεται το αρμόδιο ταμείο να πληρώσει...

Άρθρο 473

Τύπος και περιεχόμενο χρηματικών ενταλμάτων

1. Τα χρηματικά εντάλματα εκδίδονται, μέσω του πληροφοριακού συστήματος ή της μηχανογραφικής εφαρμογής του δήμου ή της περιφέρειας και σε αυτά επισυνάπτονται τα πρωτότυπα δικαιολογητικά. Τα χρηματικά...

Άρθρο 474

Δικαιολογητικά χρηματικών ενταλμάτων

1. Στο χρηματικό ένταλμα επισυνάπτονται με ευθύνη της αρμόδιας υπηρεσίας η απόφαση ανάληψης της υποχρέωσης, η πράξη εκκαθάρισης (κατάσταση πληρωμής) και όλα τα δικαιολογητικά που είναι απαραίτητα για...

Άρθρο 475

Καταχώρηση χρηματικών ενταλμάτων

1. Μετά την υπογραφή τους τα χρηματικά εντάλματα καταχωρούνται από την οικονομική υπηρεσία στο καθολικό χρηματικών ενταλμάτων, κατά αναλυτικό λογαριασμό και σε στήλες, στις οποίες αναγράφονται: α) Ο...

Άρθρο 476

Φύλαξη χρηματικών ενταλμάτων

1. Τα χρηματικά εντάλματα, με όλα τα δικαιολογητικά τους μετά την εξόφλησή τους, αρχειοθετούνται από την ταμειακή υπηρεσία του δήμου και της περιφέρειας και φυλάσσονται με ευθύνη του προϊσταμένου...

Άρθρο 477

Ακύρωση χρηματικών ενταλμάτων

1. Μέχρι να εξοφληθούν, τα εκδοθέντα χρηματικά εντάλματα είναι δυνατό να ακυρωθούν. Η ακύρωση γίνεται με πράξη που καταχωρείται στο πρωτότυπο του εντάλματος ή με την έκδοση ακυρωτικού σημειώματος που...

Άρθρο 478

Απώλεια χρηματικών ενταλμάτων

1. Σε περίπτωση απώλειας χρηματικού εντάλματος εκδίδεται νέο χρηματικό ένταλμα, ύστερα από αίτηση του δικαιούχου ή οποιουδήποτε έχει έννομο συμφέρον. Στο νέο χρηματικό ένταλμα καταχωρείται η ακόλουθη...

Άρθρο 479

Εξόφληση χρηματικών ενταλμάτων

1. Τα χρηματικά εντάλματα εξοφλούνται από τον δήμο ή την περιφέρεια με έναν από τους ακόλουθους τρόπους: α) Με μεταφορά ή κατάθεση του πληρωτέου ποσού σε τραπεζικό λογαριασμό του δικαιούχου, αφού...

Άρθρο 480

Συμψηφιστικά χρηματικά εντάλματα

Για την έκδοση συμψηφιστικών χρηματικών ενταλμάτων από τους δήμους και τις περιφέρειες εφαρμόζεται ο ν. 4270/2014 (Α’ 143) και οι κανονιστικές διοικητικές πράξεις που εκδίδονται κατ’ εξουσιοδότηση...

Άρθρο 481

Ευθύνες οργάνων

1. Οι υπάλληλοι που εμπλέκονται στη διαδικασία εκκαθάρισης και εντολής πληρωμής δαπανών ευθύνονται εις ολόκληρον έναντι του δήμου ή της περιφέρειας για κάθε θετική ζημία που προκαλείται από ενέργεια...

Άρθρο 482

Έννοια και προϋποθέσεις έκδοσης χρηματικών ενταλμάτων προπληρωμής

1. Χρηματικό ένταλμα προπληρωμής είναι το ένταλμα, με το οποίο προκαταβάλλεται σε δημοτικό υπάλληλο ή υπάλληλο της περιφέρειας (υπόλογο) χρηματικό ποσό για συγκεκριμένη δαπάνη, με την υποχρέωση να...

Άρθρο 483

Προθεσμία απόδοσης λογαριασμού

1. Η προθεσμία απόδοσης λογαριασμού, η οποία ορίζεται με την απόφαση του αρμοδίου οργάνου, δεν μπορεί να είναι μεγαλύτερη των έξι (6) μηνών και δεν μπορεί να υπερβαίνει την 31η Δεκεμβρίου του έτους,...

Άρθρο 484

Υποχρεώσεις υπολόγων

1. Τα χρηματικά εντάλματα προπληρωμής εξοφλούνται με εντολή μεταφοράς του ποσού σε λογαριασμό ειδικού σκοπού που ανοίγεται σε πιστωτικό ίδρυμα που εποπτεύεται από την Τράπεζα της Ελλάδος στο όνομα...

Άρθρο 485

Απόδοση λογαριασμού

1. Μέχρι τη λήξη της καθορισμένης προθεσμίας ο υπόλογος υποβάλλει με αναφορά του τα δικαιολογητικά των πληρωθέντων εξόδων στην οικονομική υπηρεσία του δήμου ή της περιφέρειας. Αν δεν χρησιμοποιήθηκε...

Άρθρο 486

Έλεγχος χρηματικών ενταλμάτων προπληρωμής από το Ελεγκτικό Συνέδριο

1. Ο έλεγχος των χρηματικών ενταλμάτων προπληρωμής και η απαλλαγή ή ο καταλογισμός των υπολόγων διενεργούνται από το Ελεγκτικό Συνέδριο, σύμφωνα με τα άρθρα 133 και 134 του ν. 4820/2021 (Α’ 130),...

Άρθρο 487

Πάγια προκαταβολή

1. Πάγια προκαταβολή του δήμου και της περιφέρειας είναι το χρηματικό ποσό που τίθεται στη διάθεση του τακτικού υπαλλήλου, για την άμεση αντιμετώπιση δαπανών μικρού ύψους ή δαπανών των οποίων λόγω...

Άρθρο 488

Διεξαγωγή ταμειακής υπηρεσίας

1. Η ταμειακή λειτουργία των δήμων και των περιφερειών διεξάγεται υποχρεωτικά από ταμειακή υπηρεσία που συνιστάται με τον Οργανισμό Εσωτερικής Υπηρεσίας (Ο.Ε.Υ.). 2. Δήμοι δύνανται να συστήσουν κοινή...

Άρθρο 489

Οργάνωση ταμειακής υπηρεσίας

1. Στον Οργανισμό Εσωτερικής Υπηρεσίας (Ο.Ε.Υ.) ορίζεται η βαθμίδα της οργανικής μονάδας που αποτελεί η ταμειακή υπηρεσία και περιγράφονται οι αρμοδιότητές της. Με τον Ο.Ε.Υ., η ταμειακή υπηρεσία...

Άρθρο 490

Καθήκοντα ταμία

1. Ο ταμίας έχει τα ακόλουθα καθήκοντα και αρμοδιότητες: α) διευθύνει την ταμειακή υπηρεσία και προΐσταται των υπαλλήλων που υπηρετούν σε αυτή, β) κοινοποιεί ο ίδιος ή με φροντίδα των υπαλλήλων του...

Άρθρο 491

Καθήκοντα υπηρετούντων στο Τμήμα Εσόδων ταμειακής υπηρεσίας

1. Οι υπηρετούντες στο τμήμα εσόδων της ταμειακής υπηρεσίας έχουν τα εξής καθήκοντα: α) παραδίδουν αντίγραφα των χρηματικών καταλόγων στους εισπράκτορες, ελέγχουν τους λογαριασμούς τους και μεριμνούν...

Άρθρο 492

Καθήκοντα υπηρετούντων στο Τμήμα Εξόδων ταμειακής υπηρεσίας

Οι υπηρετούντες στο Τμήμα Εξόδων της ταμειακής υπηρεσίας έχουν τα εξής καθήκοντα: α) Ενεργούν τον έλεγχο της εξωτερικής (τυπικής) νομιμότητας και της εγκυρότητας των πάσης φύσεως τίτλων πληρωμής, β)...

Άρθρο 493

Καθήκοντα υπηρετούντων στο Τμήμα Ταμειακών Διαχειριστών

Οι υπηρετούντες στο Τμήμα Ταμειακών Διαχειριστών έχουν τα εξής καθήκοντα: α) Εξοφλούν τα χρηματικά εντάλματα πληρωμής, β) παραλαμβάνουν τις εισπράξεις από τους εισπράκτορες του ταμείου, γ) αποδίδουν...

Άρθρο 494

Ημερήσια τακτοποίηση διαχείρισης

1. Το ημερήσιο δελτίο εισπράξεων που συντάσσει κάθε υπάλληλος εντεταλμένος για την είσπραξη, περιλαμβάνει τον αριθμό και τη χρονολογία του τριπλοτύπου αποδεικτικού παραλαβής εισπρακτέων εσόδων, τον...

Άρθρο 495

Είσπραξη εσόδων

1. Για την είσπραξη των εσόδων των δήμων και των περιφερειών εφαρμόζεται ο παρών Κώδικας. Για όσα ζητήματα δεν ρυθμίζονται με τον παρόντα εφαρμόζεται αναλογικά ο Κώδικας Είσπραξης Δημοσίων Εσόδων...

Άρθρο 496

Αποδεικτικά είσπραξης

1. Για κάθε είσπραξη του δήμου ή της περιφέρειας εκδίδεται υποχρεωτικά διπλότυπο είσπραξης, από εισπράκτορες ή γραμμάτιο είσπραξης, από το δημοτικό ή περιφερειακό ταμία. 2. Το διπλότυπο είσπραξης...

Άρθρο 497

Είσπραξη εσόδων εντός ταμείου

1. Για την είσπραξη εσόδων εντός του ταμείου, ο εισπράκτορας εκδίδει διπλότυπο είσπραξης και παραδίδει ένα αντίτυπο στον οφειλέτη. Μετά από την είσπραξη του ποσού, καταχωρεί μέσω του πληροφοριακού...

Άρθρο 498

Ακύρωση διπλοτύπου είσπραξης

1. Αν ο οφειλέτης δεν καταβάλει το ποσό που αναγράφεται στο εκδοθέν διπλότυπο είσπραξης, αυτό ακυρώνεται και στο σώμα του αναφέρεται ότι δεν καταβλήθηκε το ποσό. 2. Στα εκδιδόμενα διπλότυπα είσπραξης...

Άρθρο 499

Έσοδα εισπραττόμενα οίκοθεν εκτός ταμείου

1. Τα τέλη που καταβάλλονται από τον υπόχρεο εκτός του ταμείου, ταυτόχρονα με τη χρήση του έργου ή της υπηρεσίας, δύνανται να εισπράττονται από εξουσιοδοτημένους υπαλλήλους του δήμου και με ειδικές...

Άρθρο 500

Είσπραξη εσόδων μέσω λογαριασμών ύδρευσης-αποχέτευσης

Είσπραξη εσόδων μέσω λογαριασμών ύδρευσης - αποχέτευσης Δήμοι που ασκούν τις αρμοδιότητες ύδρευσης, αποχέτευσης και άρδευσης και παρέχουν τις σχετικές υπηρεσίες ή έχουν δημοτική επιχείρηση ύδρευσης...

Άρθρο 501

Είσπραξη εσόδων μέσω φορέων είσπραξης

1. Με απόφαση του δημοτικού ή περιφερειακού συμβουλίου, η είσπραξη των εσόδων των δήμων και περιφερειών δύναται να ανατεθεί σε πιστωτικά ιδρύματα ή χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς υπό την προϋπόθεση...

Άρθρο 502

Είσπραξη βάσει γραμματίων

Γραμμάτια είσπραξης εκδίδονται στις ακόλουθες περιπτώσεις: α) για την τακτική εισαγωγή των εισπράξεων που έχουν διενεργηθεί με διπλότυπα είσπραξης, β) για την είσπραξη εσόδων από δάνεια,...

Άρθρο 503

Απώλεια αποδεικτικών είσπραξης

Σε περίπτωση απώλειας αποδεικτικού είσπραξης, το οποίο εκδόθηκε για ποσό που έχει εισαχθεί στο ταμείο, κατόπιν αίτησης του ενδιαφερόμενου, εκδίδεται αντίγραφο αυτού, το οποίο φέρει την ένδειξη ότι...

Άρθρο 504

Πληρωμή δαπανών

1. Τα χρηματικά εντάλματα παραδίδονται στο τμήμα εξόδων της ταμειακής υπηρεσίας. Ο ταμίας, είτε ο ίδιος είτε δια του προϊσταμένου του τμήματος εξόδων της ταμειακής υπηρεσίας, ελέγχει: α) Την...

Άρθρο 505

Δικαιολογητικά νομιμοποίησης δικαιούχων

Οι ισχύουσες εκάστοτε κανονιστικές αποφάσεις, οι οποίες εκδίδονται βάσει του νόμου περί δημοσίου λογιστικού και καθορίζουν τα δικαιολογητικά νομιμοποίησης των δικαιούχων και τα συναφή θέματα...

Άρθρο 506

Είσπραξη και απόδοση κρατήσεων

1. Κατά την εξόφληση των χρηματικών ενταλμάτων, ο ταμίας ή ο ταμειακός διαχειριστής καταχωρεί σε κατάσταση κρατήσεων τις κρατήσεις υπέρ του δημοσίου και τρίτων. Με την εξόφληση των ενταλμάτων εκδίδει...

Άρθρο 507

Δημοσιονομικός έλεγχος

1. Η Γενική Διεύθυνση Δημοσιονομικών Ελέγχων του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών δύναται να διενεργεί δημοσιονομικούς ελέγχους στις διαχειρίσεις των δήμων και των περιφερειών και μετά...

Άρθρο 508

Έντοκη κατάθεση εσόδων δήμων και περιφερειών

Το ανώτατο ποσό που δύναται να διατηρεί σε μετρητά στο ταμείο ο ταμίας του δήμου και της περιφέρειας ορίζεται σε δύο χιλιάδες (2.000) ευρώ και δύναται να αναπροσαρμόζεται με την απόφαση της παρ. 5...

Άρθρο 509

Απαλλαγή από επιβαρύνσεις εκπρόθεσμης καταβολής

1. Με αιτιολογημένη απόφαση του δημοτικού ή περιφερειακού συμβουλίου, για ποσά βασικής οφειλής ίσης ή άνω των εκατόν πενήντα χιλιάδων (150.000) ευρώ, ή της δημοτικής ή περιφερειακής επιτροπής, για...

Άρθρο 510

Προθεσμίες βεβαίωσης και είσπραξης εσόδων

1. Οι δήμοι και οι περιφέρειες εκδίδουν πράξη βεβαίωσης οφειλής του άρθρου 456 για τα πάσης φύσεως έσοδά τους, εντός προθεσμίας πέντε (5) ετών, από τη λήξη του έτους εντός του οποίου γεννήθηκε η...

Άρθρο 511

Διαγραφή παραγεγραμμένων απαιτήσεων

1. Στο τέλος κάθε οικονομικού έτους συντάσσεται από την ταμειακή υπηρεσία πρωτόκολλο διαγραφής των βεβαιωμένων οφειλών, για τις οποίες έχει συμπληρωθεί η προβλεπόμενη από τον νόμο προθεσμία...

Άρθρο 512

Διαγραφή βεβαιωμένων οφειλών

1. Κάθε είδους βεβαιωμένες οφειλές προς τους δήμους και τις περιφέρειες δύναται να διαγραφούν ολόκληρες ή εν μέρει όταν: α) Οι οφειλέτες πέθαναν, χωρίς να αφήσουν καμιά περιουσία και οι κληρονόμοι...

Άρθρο 513

Διευκολύνσεις οφειλετών

1. Οι κάθε είδους βεβαιωμένες οφειλές προς τους δήμους και τις περιφέρειες δύνανται, κατόπιν αίτησης των οφειλετών, πριν ή μετά τη λήξη της προθεσμίας καταβολής αυτών, να ρυθμίζονται και να...

Άρθρο 514

Εξωδικαστικός μηχανισμός για οφειλές προς δήμους και περιφέρειες

1. Για κάθε είδους οφειλές προς τους δήμους, τις περιφέρειες και τα νομικά τους πρόσωπα, το ύψος των οποίων υπερβαίνει τις πέντε χιλιάδες (5.000) ευρώ, ο οφειλέτης δικαιούται να υπαχθεί, με αίτησή...

Άρθρο 515

Ετήσιος οικονομικός απολογισμός - Χρηματοοικονομικές αναφορές

1. Ετήσιος οικονομικός απολογισμός του δήμου και της περιφέρειας είναι το σύνολο των χρηματοοικονομικών αναφορών, των διαχειριστικών στοιχείων και των λοιπών εγγράφων τα οποία υποβάλλονται μαζί με το...

Άρθρο 516

Κατάσταση προϋπολογισμού/απολογισμού

1. Η κατάρτιση της χρηματοοικονομικής αναφοράς του προϋπολογισμού/απολογισμού διέπεται από τις αρχές: α) Της ενότητας, β) της καθολικότητας, γ) του ενιαυσίου και δ) της ειδικότητας των πιστώσεων και...

Άρθρο 517

Χρηματοοικονομικές καταστάσεις

1. Οι δήμοι και οι περιφέρειες συντάσσουν για κάθε οικονομικό έτος τις χρηματοοικονομικές καταστάσεις που ορίζονται στο π.δ. 54/2018 (Α’ 108), δηλαδή: α) Κατάσταση χρηματοοικονομικής θέσης, β)...

Άρθρο 518

Έλεγχος, έγκριση και δημοσίευση χρηματοοικονομικών αναφορών

1. Οι χρηματοοικονομικές καταστάσεις του άρθρου 517 ελέγχονται από ορκωτό ελεγκτή - λογιστή ή ελεγκτική εταιρεία, που είναι εγγεγραμμένοι στο Δημόσιο Μητρώο του άρθρου 14 του ν. 4449/2017 (Α’ 7), που...

Άρθρο 519

Τρόπος τήρησης βιβλίων και έκδοσης στοιχείων

1. Τα βιβλία των δήμων και των περιφερειών τηρούνται ηλεκτρονικά μέσω του πληροφοριακού τους συστήματος κατά οικονομικό έτος και είναι αθεώρητα. 2. Σε όλα τα στοιχεία αναφέρονται το όνομα του δήμου ή...

Άρθρο 520

Λογιστικά αρχεία και μητρώα

Το λογιστικό σύστημα παρακολουθεί σε αρχείο κάθε στοιχείο ισολογισμού, καθώς και κάθε μεταβολή αυτού. Τα απαραίτητα βιβλία και Μητρώα τηρούνται μέσω των πληροφοριακών συστημάτων των δήμων και των...

Άρθρο 521

Διαχειριστικά βιβλία

Οι δήμοι και οι περιφέρειες υποχρεούνται στην τήρηση των παρακάτω βιβλίων: α) Μητρώο δεσμεύσεων, β) ημερολόγιο καταχώρησης χρηματικών ενταλμάτων, γ) καθολικό καταχώρησης χρηματικών ενταλμάτων, δ)...

Άρθρο 522

Βιβλία ταμείου

1. Στην ταμειακή υπηρεσία τηρούνται, μέσω του πληροφοριακού συστήματος, με ευθύνη του ταμία, τα ακόλουθα βιβλία: α) Βιβλίο ημερολόγιο (καθημερινό). Στο ημερολόγιο καταχωρούνται κατά χρονολογική σειρά...

Άρθρο 523

Ειδικά βιβλία λειτουργίας δημοτικών υπηρεσιών

1. Για τη λειτουργία ειδικών δημοτικών υπηρεσιών οι δήμοι τηρούν βιβλία προς διευκόλυνση αυτών. Ειδικότερα και κατά την κρίση του αρμόδιου οργάνου του δήμου εφόσον υφίσταται σχετικό αντικείμενο...

Άρθρο 524

Ενημέρωση και διαφύλαξη λογιστικών αρχείων

1. Η ενημέρωση για τα εκδιδόμενα ή λαμβανόμενα παραστατικά του κάθε μήνα γίνεται το αργότερο μέχρι το τέλος του επόμενου μήνα. 2. Κάθε άλλο ειδικό ή πρόσθετο βιβλίο, που αφορά σε εισπράξεις ή...

Άρθρο 525

Επιχορηγήσεις και βοηθήματα δήμων

1. Με απόφαση του δημοτικού συμβουλίου, κατά παρέκκλιση του ν. 4873/2021 (Α’ 248), είναι δυνατή η παροχή χρηματικών επιχορηγήσεων σε: α) νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου, περιλαμβανομένων των...

Άρθρο 526

Κάλυψη δαπανών ταφής θανόντων και ανακομιδής οστών οικονομικά αδύναμων προσώπων

Οι δαπάνες για ταφή και ανακομιδή των οστών προσώπων τα οποία εν ζωή βρίσκονταν σε οικονομική αδυναμία ή είχαν την ιδιότητα δικαιούχου διεθνούς προστασίας ή είχαν αιτηθεί την αναγνώριση της ιδιότητας...

Άρθρο 527

Βραβεία και χορηγίες δήμων και περιφερειών

1. Οι δήμοι και οι περιφέρειες δύναται να θεσπίζουν βραβεία, χορηγίες και ενισχύσεις σε φυσικά και νομικά πρόσωπα, καθώς και οργανισμούς εντός των ορίων χωρικής αρμοδιότητάς τους για την ενθάρρυνση...

Άρθρο 528

Επιχορηγήσεις κρατικών υπηρεσιών και δομών από δήμους, περιφέρειες και νομικά τους πρόσωπα

Οι δήμοι, οι περιφέρειες και τα νομικά πρόσωπα αυτών του άρθρου 186, μετά από απόφαση του οικείου συμβουλίου, δύνανται να επιχορηγούν τις υπηρεσίες της Ελληνικής Αστυνομίας, του Λιμενικού Σώματος...

Άρθρο 529

Παροχή κινήτρων σε εργαζομένους από δήμους, περιφέρειες και νομικά τους πρόσωπα

1. Οι ορεινοί δήμοι της παρ. 2 του άρθρου 8, περί κατηγοριών δήμων, οι δήμοι με μόνιμο πληθυσμό έως τριάντα χιλιάδες (30.000) κατοίκους στους οποίους τουλάχιστον το πενήντα τοις εκατό (50%) των...

Άρθρο 530

Εξουσιοδοτικές διατάξεις

1. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και Εσωτερικών, δύναται να καθορίζονται οι περιπτώσεις, στις οποίες βάσει νόμου προηγείται απόφαση συλλογικού ή μονομελούς...

Άρθρο 531

Σκοπός

Σκοπός του Μέρους Δ’ του Βιβλίου Τέταρτου του Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης είναι η βελτίωση του πλαισίου παρακολούθησης της οικονομικής και μη οικονομικής δραστηριότητας της τοπικής αυτοδιοίκησης,...

Άρθρο 532

Αντικείμενο

Αντικείμενο του Μέρους Δ’ του Βιβλίου Τέταρτου του Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης είναι ο προσδιορισμός του τρόπου και των μηχανισμών με τους οποίους επιτυγχάνεται η οικονομική παρακολούθηση των δήμων,...

Άρθρο 533

Κόμβος Οικονομικής Πληροφόρησης Τοπικής Αυτοδιοίκησης

1. Η συλλογή, η επεξεργασία και η διάδοση των οικονομικών στοιχείων: α) Των δήμων, β) των περιφερειών, γ) των νομικών προσώπων του άρθρου 186, περί ορισμών και δ) των λοιπών νομικών προσώπων στα...

Άρθρο 534

Παρατηρητήριο Οικονομικής Αυτοτέλειας Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης

1. Στο Υπουργείο Εσωτερικών λειτουργεί το Παρατηρητήριο Οικονομικής Αυτοτέλειας των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης (Ο.Τ.Α.) (Παρατηρητήριο) για την παρακολούθηση των προϋπολογισμών και της εν γένει...

Άρθρο 535

Παρακολούθηση εκτέλεσης προϋπολογισμών από το Παρατηρητήριο

1. Εντός δέκα (10) ημερών από την επικύρωση του προϋπολογισμού ο δήμαρχος, ο περιφερειάρχης και ο πρόεδρος του νομικού προσώπου που περιλαμβάνεται στους φορείς της παρ. 1 του άρθρου 534, περί...

Άρθρο 536

Διαχείριση προβλημάτων υπερχρέωσης και οικονομικής βιωσιμότητας

1. Αν το Παρατηρητήριο του άρθρου 534 διαπιστώσει με οποιονδήποτε τρόπο για φορέα της παρ. 1 του ίδιου άρθρου ότι τα χρηματικά διαθέσιμα έναρξης και τα εκτιμώμενα έσοδα του προϋπολογισμού δεν...

Άρθρο 537

Λογαριασμός Οικονομικής Ενίσχυσης Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης

1. Στο Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων τηρείται λογαριασμός, για τη χρηματοδότηση και την ενίσχυση των φορέων της παρ. 1 του άρθρου 534, οι οποίοι εφαρμόζουν σχέδιο εξορθολογισμού της οικονομικής...

Άρθρο 538

Προγραμματική συμφωνία οικονομικής υποστήριξης

1. Για τη χρηματοδότηση των φορέων που εφαρμόζουν σχέδιο εξορθολογισμού της οικονομικής τους διαχείρισης κατά το άρθρο 536, περί διαχείρισης προβλημάτων υπερχρέωσης και οικονομικής βιωσιμότητας, από...

Άρθρο 539

Μηχανισμός αποτροπής συσσώρευσης ληξιπρόθεσμων οφειλών προς τρίτους από τους Οργανισμούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης

1. Στον δεσμευμένο τομέα του Ταμείου Παρακαταθηκών και Δανείων, συστήνεται άτοκος και ακατάσχετος λογαριασμός με την ονομασία «Ειδικός λογαριασμός κάλυψης ληξιπρόθεσμων οφειλών προς τρίτους» για κάθε...

Άρθρο 540

Κόμβος Παρακολούθησης Επιδόσεων Τοπικής Αυτοδιοίκησης

ω1. Για τη χάραξη αποτελεσματικών και στοχευμένων πολιτικών για την τοπική αυτοδιοίκηση, καθώς και για την παρακολούθηση των επιδόσεων των δήμων, των περιφερειών και των νομικών προσώπων του άρθρου...

Άρθρο 541

Βραβεία επιδόσεων

1. Στους δήμους και τις περιφέρειες που έχουν επιδείξει τη μεγαλύτερη βελτίωση σε σχέση με το προηγούμενο έτος συνολικά ή σε επιμέρους δείκτες του άρθρου 540, περί κόμβου παρακολούθησης επιδόσεων...

Άρθρο 542

Εξουσιοδοτικές διατάξεις

1. Με απόφαση του Υπουργού Εσωτερικών καθορίζονται το περιεχόμενο και ο τύπος των στοιχείων, ο χρόνος και η συχνότητα ενημέρωσης ανά κατηγορία φορέα και ρυθμίζεται κάθε θέμα σχετικά με τους υπόχρεους...

Άρθρο 543

Σκοπός

Ο σκοπός του Μέρους Ε’ του Βιβλίου Τέταρτου του Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης, συνίσταται στη θέσπιση ενός σαφούς, ενιαίου, λειτουργικού και συνεκτικού θεσμικού πλαισίου, το οποίο περιλαμβάνει σαφείς...

Άρθρο 544

Αντικείμενο

Αντικείμενο του Μέρους Ε’ του Βιβλίου Τέταρτου του Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης, αποτελούν: α) Η αποτύπωση των βασικών αρχών, που διέπουν τη διαχείριση των περιουσιακών στοιχείων των δήμων και των...

Άρθρο 545

Γενικές υποχρεώσεις - Προστασία περιουσίας

1. Οι δήμοι και οι περιφέρειες οφείλουν να διατηρούν, να προστατεύουν, να διαχειρίζονται και να αξιοποιούν την κάθε είδους περιουσία τους με τρόπο επιμελή και αποδοτικό. 2. Ακίνητα και κινητά...

Άρθρο 546

Πρόγραμμα διαχείρισης και αξιοποίησης περιουσίας δήμων και περιφερειών

Η συζήτηση και η ψήφιση του προγράμματος διαχείρισης και αξιοποίησης της περιουσίας των δήμων και των περιφερειών πραγματοποιούνται κατά το πρώτο έτος της δημοτικής ή περιφερειακής περιόδου...

Άρθρο 547

Δωρεά ακινήτων

1. Δωρεές ακινήτων των δήμων και περιφερειών για την εκπλήρωση σπουδαίου κοινωφελούς σκοπού που συνδέεται με την προαγωγή των τοπικών συμφερόντων και την εξυπηρέτηση των κατοίκων της περιοχής,...

Άρθρο 548

Δωρεάν παραχώρηση χρήσης ακινήτων

1. Η δωρεάν παραχώρηση της χρήσης ακινήτων των δήμων και των περιφερειών επιτρέπεται με απόφαση του δημοτικού ή περιφερειακού συμβουλίου, αντίστοιχα. Η παραχώρηση ανακαλείται με όμοια απόφαση, εφόσον...

Άρθρο 549

Εκποίηση ακινήτων

1. Η εκποίηση δημοτικών ή περιφερειακών ακινήτων επιτρέπεται, κατόπιν δημοπρασίας, μόνο για ωφέλεια του δήμου ή της περιφέρειας, με ειδικά αιτιολογημένη απόφαση του οικείου δημοτικού ή περιφερειακού...

Άρθρο 550

Αξιοποίηση ακινήτων με σύμβαση κοινωνικής αντιπαροχής

1. Δήμοι και περιφέρειες, με την ιδιότητα της αναθέτουσας αρχής, δύνανται να συνάπτουν σύμβαση κοινωνικής αντιπαροχής του άρθρου 5 του ν. 5006/2022 (Α’ 239), περί της έννοιας της κοινωνικής...

Άρθρο 551

Ανταλλαγή ακινήτων

Η ανταλλαγή ακινήτων των δήμων και των περιφερειών με άλλα ακίνητα, δύναται να γίνει χωρίς δημοπρασία. Στην περίπτωση αυτή, καθώς και στην περίπτωση της επιβάρυνσής τους με εμπράγματα δικαιώματα,...

Άρθρο 552

Αγορά ακινήτων

1. Η αγορά ακινήτων επιτρέπεται κατόπιν δημοπρασίας, με απόφαση του οικείου δημοτικού ή περιφερειακού συμβουλίου, που λαμβάνεται με την απόλυτη πλειοψηφία του συνολικού αριθμού των μελών του. 2. Κατ’...

Άρθρο 553

Εκμίσθωση ακινήτων

1. Η εκμίσθωση ακινήτων των δήμων και περιφερειών γίνεται με δημοπρασία. Η δημοπρασία επαναλαμβάνεται υποχρεωτικά για μία (1) φορά, εάν δεν παρουσιάστηκε κανένας πλειοδότης. Αν και η δεύτερη...

Άρθρο 554

Μίσθωση ακινήτων

1. Για ακίνητα που μισθώνουν οι δήμοι και οι περιφέρειες απαιτείται δημοπρασία. 2. Κατ’ εξαίρεση, επιτρέπεται η απευθείας μίσθωση ακινήτου, με απόφαση του δημοτικού ή περιφερειακού συμβουλίου που...

Άρθρο 555

Δικαίωμα εκμετάλλευσης κυλικείων εντός κτηρίων που στεγάζονται υπηρεσίες των δήμων και περιφερειών

Η παραχώρηση δικαιώματος εκμετάλλευσης των κυλικείων, εντός κτηρίων που στεγάζονται υπηρεσίες των δήμων και περιφερειών προς εξυπηρέτηση του προσωπικού αυτών και των συναλλασσομένων με αυτούς,...

Άρθρο 556

Εκποίηση κινητών πραγμάτων

1. Η εκποίηση κινητών πραγμάτων και ειδών τεχνικού εξοπλισμού, εξαιρουμένων των οχημάτων, των δήμων και των περιφερειών επιτρέπεται: α) Κατόπιν διενέργειας δημοπρασίας με σχετική απόφαση του...

Άρθρο 557

Δωρεά κινητών πραγμάτων

1. Δωρεές κινητών πραγμάτων των δήμων και περιφερειών, εξαιρουμένων των οχημάτων, επιτρέπονται ύστερα από απόφαση του οικείου δημοτικού ή περιφερειακού συμβουλίου που λαμβάνεται με την απόλυτη...

Άρθρο 558

Δωρεάν παραχώρηση χρήσης κινητών πραγμάτων

Επιτρέπεται η δωρεάν παραχώρηση της χρήσης κινητών πραγμάτων και ειδών τεχνικού εξοπλισμού, εξαιρουμένων των οχημάτων, για ορισμένο χρονικό διάστημα: α) στο δημόσιο, σε νομικά πρόσωπα δημοσίου...

Άρθρο 559

Εκμίσθωση κινητών πραγμάτων

H εκμίσθωση κινητών πραγμάτων των δήμων και περιφερειών, εξαιρουμένων των οχημάτων, γίνεται με δημοπρασία. Κατ’ εξαίρεση, με απόφαση της οικείας δημοτικής η περιφερειακής επιτροπής η εκμίσθωση...

Άρθρο 560

Καταστροφή κινητών πραγμάτων

Αντικείμενα που δεν έχουν καμία αξία καταστρέφονται με απόφαση του οικείου δημοτικού ή περιφερειακού συμβουλίου, που εκδίδεται ύστερα από γνώμη επιτροπής, η οποία αποτελείται από τρεις (3) συμβούλους...

Άρθρο 561

Οχήματα

1. Η δωρεά κατά κυριότητα οχημάτων ή πλωτών μέσων από δήμο ή περιφέρεια, επιτρέπεται με απόφαση του δημοτικού ή περιφερειακού συμβουλίου, α) σε άλλο δήμο ή περιφέρεια για την εξυπηρέτηση του σκοπού...

Άρθρο 562

Χρηματοδοτική μίσθωση

1. Οι δήμοι και οι περιφέρειες δύνανται να συμβάλλονται στο πλαίσιο συμβάσεων χρηματοδοτικής μίσθωσης που έχουν ως αντικείμενο πράγματα κινητά ή ακίνητα, σύμφωνα με τις οικείες διατάξεις. 2. Όταν...

Άρθρο 563

Επιτροπές αξιολόγησης περιουσιακών στοιχείων

1. Με την επιφύλαξη ειδικότερων διατάξεων, κατόπιν απόφασης του οικείου δημοτικού ή περιφερειακού συμβουλίου, συστήνονται επιτροπές αξιολόγησης των περιουσιακών στοιχείων των δήμων και περιφερειών....

Άρθρο 564

Μεταγραφή συμβάσεων

Το πλήρες κείμενο των συμβάσεων, με τις οποίες γίνεται εκμίσθωση ακινήτων των δήμων και των περιφερειών για χρονική διάρκεια μεγαλύτερη από εννέα (9) έτη, μεταγράφεται - καταχωρείται ατελώς στα...

Άρθρο 565

Συγκυριότητα

1. Ο τρόπος με τον οποίο ασκούνται η διαχείριση και η εκμετάλλευση ακινήτων που ανήκουν εξ αδιαιρέτου σε περισσότερους δήμους ή περιφέρειες, καθορίζεται με ομόφωνη απόφαση όλων των ενδιαφερόμενων...

Άρθρο 566

Παραχώρηση περιουσιακών στοιχείων σε δήμους και περιφέρειες

1. Περιουσιακά στοιχεία οποιασδήποτε φύσης που ανήκουν στο ελληνικό Δημόσιο και σε δημόσια νομικά πρόσωπα επιτρέπεται να παραχωρηθούν ή να διατεθούν δωρεάν στους δήμους και στις περιφέρειες και να...

Άρθρο 567

Ακίνητη περιουσία σε περίπτωση προσάρτησης δημοτικής κοινότητας σε δήμο

1. Εάν δημοτική κοινότητα αποσπάται από έναν δήμο και προσαρτάται σε άλλο όμορο δήμο σύμφωνα με το άρθρο 10, περί προσάρτησης δημοτικής κοινότητας, η ακίνητη περιουσία ρυθμίζεται, ως ακολούθως: α) Τα...

Άρθρο 568

Διάθεση βοσκοτόπων

Βοσκότοποι που ανήκουν στο κράτος διατίθενται για εκμετάλλευση στους δήμους στη διοικητική περιφέρεια των οποίων βρίσκονται, κατά προτεραιότητα, αποκλειστικά και μόνο για την ικανοποίηση...

Άρθρο 569

Διάθεση αποκαλυπτόμενων καλλιεργητικών εκτάσεων

1. Επιτρέπεται, με απόφαση του δημοτικού συμβουλίου, να παραχωρηθεί, χωρίς δημοπρασία και χρονικό περιορισμό, σε γεωργούς δημότες κατοίκους για αυτοκαλλιέργεια, η χρήση: α) Των καλλιεργήσιμων...

Άρθρο 570

Εκμίσθωση καλλιεργήσιμης γης

1. Η καλλιεργήσιμη γη του δήμου, που περιλαμβάνεται στη δημοτική περιφέρεια, αφού βεβαιωθεί ως προς τη θέση, τα όρια και την έκταση, εκμισθώνεται ολόκληρη ή σε τμήματα, με δημοπρασία, που γίνεται...

Άρθρο 571

Εκμετάλλευση δημοτικών δασών

1. Η διαχείριση, η καλλιέργεια και η εκμετάλλευση των δημοτικών δασών και των δασικών γενικά εκτάσεων γίνονται σύμφωνα με τη δασική νομοθεσία. Η εκμίσθωση της εκμετάλλευσης γίνεται με δημοπρασία. 2....

Άρθρο 572

Εκμετάλλευση δημοτικών λατομείων

Η εκμίσθωση λατομείων που ανήκουν στην κυριότητα των δήμων, πραγματοποιείται ύστερα από απόφαση του δημοτικού συμβουλίου, με απευθείας σύμβαση ή με πλειοδοτική δημοπρασία, σύμφωνα με τα άρθρα 54 και...

Άρθρο 573

Στεγαστική αποκατάσταση δημοτών

1. Η απευθείας εκποίηση δημοτικών οικοπέδων σε οικονομικά αδύνατους δημότες που στερούνται πρώτης κατοικίας, κατά προτίμηση εκείνους που κατοικούν στον δήμο, επιτρέπεται με απόφαση του δημοτικού...

Άρθρο 574

Δωρεάν παραχώρηση κυριότητας δημοτικών ακινήτων

1. Επιτρέπεται να παραχωρούνται δωρεάν, κατά πλήρη κυριότητα, με απόφαση του δημοτικού συμβουλίου που λαμβάνεται με την απόλυτη πλειοψηφία των μελών του, δημοτικά ακίνητα σε Ρομά και ομογενείς που...

Άρθρο 575

Δωρεάν παραχώρηση χρήσης δημοτικών ακινήτων

Σε εξαιρετικές περιπτώσεις, επιτρέπεται η δωρεάν παραχώρηση της χρήσης υφιστάμενων ακινήτων του δήμου, για στέγαση φυσικών προσώπων λόγω οικονομικής αδυναμίας ή για άλλους λόγους που συνδέονται με...

Άρθρο 576

Παραχώρηση χρήσης κοινόχρηστων χώρων

1. Επιτρέπεται η παραχώρηση χρήσης πεζοδρομίων, πλατειών, οδών και εν γένει κοινόχρηστων χώρων και του υπεδάφους αυτών. Ως κοινόχρηστος χώρος για την εφαρμογή του παρόντος νοούνται και η επιφάνεια...

Άρθρο 577

Σχολική περιουσία

1. Η κινητή και ακίνητη περιουσία των δημοσίων σχολείων πρωτοβάθμιας ή δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης μετά των κτηριακών εγκαταστάσεων, οικοπέδων και εν γένει υποδομών τους, αποτελεί περιουσία των δήμων...

Άρθρο 578

Αξιοποίηση σχολικών χώρων, υποδομών και λοιπών εγκαταστάσεων

1. Τα σχολικά κτήρια, υποδομές και εγκαταστάσεις χρησιμοποιούνται αποκλειστικά για τη στέγαση δημόσιων σχολείων της πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης που λειτουργούν στην περιοχή του δήμου....

Άρθρο 579

Εκμετάλλευση κυλικείων δημόσιων σχολείων

Η διάθεση και εκμετάλλευση κυλικείων δημοσίων σχολείων γίνεται με δημοπρασία. Τα θέματα λειτουργίας καθώς και οι όροι και οι προϋποθέσεις της δημοπρασίας καθορίζονται με την απόφαση της παρ. 4 του...

Άρθρο 580

Ίδρυση και λειτουργία νεκροταφείων

1. Η ίδρυση και συντήρηση νεκροταφείων ανήκει στην αποκλειστική αρμοδιότητα των δήμων. 2. Η διοίκηση και διαχείριση όλων των λειτουργούντων νεκροταφείων ανήκει στην αρμοδιότητα των δήμων. Με...

Άρθρο 581

Δικαίωμα εκμετάλλευσης περιπτέρου

1. Η αρμοδιότητα χορήγησης του δικαιώματος εκμετάλλευσης περιπτέρων εντός κοινόχρηστων χώρων, των οποίων την κυριότητα ή τη διαχείριση έχουν οι δήμοι, ανήκει αποκλειστικά σε αυτούς. 2. Οι θέσεις των...

Άρθρο 582

Παραχώρηση δικαιώματος εκμετάλλευσης περιπτέρου με δημόσια κλήρωση

1. Επί του συνόλου των περιπτέρων, ποσοστό τριάντα τοις εκατό (30%) κατ’ ελάχιστο, το οποίο δεν μπορεί να υπερβαίνει το τριάντα πέντε τοις εκατό (35%), παραχωρείται κατόπιν δημόσιας κλήρωσης με την...

Άρθρο 583

Παραχώρηση δικαιώματος εκμετάλλευσης περιπτέρου με δημοπρασία

1. Η παραχώρηση του δικαιώματος εκμετάλλευσης των λοιπών θέσεων της παρ. 1 του άρθρου 582, περί παραχώρησης δικαιώματος εκμετάλλευσης περιπτέρου με δημόσια κλήρωση, γίνεται με δημοπρασία, σύμφωνα με...

Άρθρο 584

Διαδοχή - Εκμίσθωση δικαιώματος εκμετάλλευσης περιπτέρου

1. Σύζυγος ή ενήλικα τέκνα, που καθίστανται κληρονόμοι των δικαιούχων κατά το διάστημα της παραχώρησης υπεισέρχονται αυτοδίκαια στο ανωτέρω δικαίωμα, εφόσον δηλώσουν την επιθυμία τους στην αρμόδια...

Άρθρο 585

Μετατόπιση περιπτέρου

1. Η μετατόπιση περιπτέρου γίνεται με πρωτοβουλία του δήμου για λόγους ασφάλειας, κυκλοφορίας, εκτέλεσης δημοσίων, δημοτικών ή άλλων εργασιών κοινής ωφέλειας. Μετατόπιση επιτρέπεται και κατόπιν...

Άρθρο 586

Όργανα δημοπρασιών

1. Με την επιφύλαξη ειδικότερων διατάξεων, για τις δημοπρασίες εκποίησης και εκμίσθωσης ακινήτων και κινητών πραγμάτων δήμων και περιφερειών, καθώς και αγοράς και μίσθωσης ακινήτων από τους δήμους...

Άρθρο 587

Τόπος διεξαγωγής δημοπρασιών

1. Η δημοπρασία διεξάγεται στο κατάστημα του δήμου ή της περιφέρειας αντίστοιχα. 2. Εφόσον το ακίνητο προς εκποίηση ή εκμίσθωση δεν βρίσκεται στον δήμο ή στην περιφέρεια στους οποίους ανήκει, η...

Άρθρο 588

Όροι διακήρυξης πλειοδοτικής δημοπρασίας

1. Οι όροι για την εκμίσθωση και εκποίηση ακινήτων και κινητών πραγμάτων καθορίζονται από τη δημοτική ή περιφερειακή επιτροπή και περιλαμβάνονται στην οικεία διακήρυξη. 2. Η διακήρυξη περιλαμβάνει...

Άρθρο 589

Δημοσίευση διακήρυξης πλειοδοτικής δημοπρασίας

1. Η διακήρυξη δημοσιεύεται με επιμέλεια του δημάρχου ή περιφερειάρχη κατά περίπτωση, τουλάχιστον δέκα (10) ημέρες προ της διενέργειας της δημοπρασίας στην ιστοσελίδα του δήμου ή της περιφέρειας...

Άρθρο 590

Διενέργεια πλειοδοτικής δημοπρασίας

1. Η δημοπρασία είναι φανερή και προφορική και διεξάγεται κατά την ορισθείσα ημέρα και ώρα. Η δημοπρασία δύναται να συνεχίζεται και πέραν της ώρας που ορίζεται στη διακήρυξη, εφόσον εξακολουθούν...

Άρθρο 591

Επανάληψη πλειοδοτικής δημοπρασίας

1. Η δημοπρασία επαναλαμβάνεται από τον δήμαρχο ή τον περιφερειάρχη υποχρεωτικά μία φορά και με τους ίδιους όρους, εάν δεν παρουσιάστηκε κανένας πλειοδότης. Με απόφαση της δημοτικής ή περιφερειακής...

Άρθρο 592

Όροι διακήρυξης μειοδοτικής δημοπρασίας

1. Οι όροι για τη μίσθωση και αγορά ακινήτων καθορίζονται από τη δημοτική ή περιφερειακή επιτροπή και περιλαμβάνονται στην οικεία διακήρυξη. 2. Η διακήρυξη περιλαμβάνει υποχρεωτικά: α) Την υποχρέωση...

Άρθρο 593

Δημοσίευση διακήρυξης μειοδοτικής δημοπρασίας

1. Η διακήρυξη δημοσιεύεται με επιμέλεια του δημάρχου ή περιφερειάρχη κατά περίπτωση, στην ιστοσελίδα του δήμου ή της περιφέρειας σύμφωνα με το άρθρο 133, περί δημοσίευσης αποφάσεων δημοτικού και...

Άρθρο 594

Διενέργεια μειοδοτικής δημοπρασίας

1. Εντός αποκλειστικής προθεσμίας είκοσι (20) ημερών από τη δημοσίευση της διακήρυξης, οι προσφορές ενδιαφέροντος αποστέλλονται στην επιτροπή του άρθρου 563, περί επιτροπών αξιολόγησης περιουσιακών...

Άρθρο 595

Επανάληψη μειοδοτικής δημοπρασίας

1. Η δημοπρασία επαναλαμβάνεται από τον δήμαρχο ή τον περιφερειάρχη υποχρεωτικά για μία φορά και με τους ίδιους όρους, εάν δεν παρουσιάστηκε κανένας μειοδότης. 2. Με απόφαση του δημοτικού ή...

Άρθρο 596

Ηλεκτρονικές δημοπρασίες

Οι πλειοδοτικές δημοπρασίες για την εκποίηση και την εκμίσθωση ακινήτων των δήμων και περιφερειών διενεργούνται αποκλειστικά μέσω ηλεκτρονικής πλατφόρμας δημοπρασιών. Έως την έκδοση της κοινής...

Άρθρο 597

Εξουσιοδοτικές διατάξεις

1. Με απόφαση του Υπουργού Εσωτερικών, δύναται να καθορίζονται πρόσθετες ειδικές προϋποθέσεις, καθώς και θέματα τεχνικού χαρακτήρα για την εφαρμογή των προβλέψεων του άρθρου 562, περί χρηματοδοτικής...

Άρθρο 598

Ολοκλήρωση μεταβίβασης και μεταγραφής σχολικής περιουσίας δήμων

1. Ως απόφαση του Νομάρχη της παρ. 1 του άρθρου 5 του ν. 1894/1990 (Α’ 110) νοείται εφεξής απόφαση του Γραμματέα της οικείας αποκεντρωμένης διοίκησης. 2. Ως νεοπροσλαμβανόμενο σχολικό κτήριο της παρ....

Άρθρο 599

Διατήρηση διατάξεων που προβλέπουν παραχώρηση ακινήτου

Ειδικές διατάξεις που προβλέπουν την παραχώρηση, εκ μέρους του Δημοσίου ή άλλων νομικών προσώπων, ακινήτων στους δήμους, στις περιφέρειες, στα ιδρύματα και στα άλλα νομικά πρόσωπα των δήμων και των...

Άρθρο 600

Ασφάλιση περιουσιακών στοιχείων

Οι δήμοι, οι περιφέρειες και τα νομικά τους πρόσωπα δύνανται να ασφαλίζουν τα περιουσιακά τους στοιχεία, καθώς και την αστική τους ευθύνη εκ των δραστηριοτήτων που συντελούν στην εκπλήρωση των σκοπών...

Άρθρο 601

Λειτουργία δημοτικών κινηματογράφων

Οι υφιστάμενοι κατά την έναρξη ισχύος του παρόντος δημοτικοί κινηματογράφοι, οι οποίοι βρίσκονται εντός κοινόχρηστων χώρων, εξακολουθούν να λειτουργούν έως την έγκριση τοπικού ή ειδικού πολεοδομικού...

Άρθρο 602

Εφαρμοστέο δίκαιο συμβάσεων

Συμβάσεις εκμίσθωσης ακινήτων και κινητών των δήμων, των περιφερειών και των νομικών τους προσώπων, καθώς και συμβάσεις μίσθωσης ακινήτων τρίτων που έχουν συναφθεί πριν από τη δημοσίευση του...

Άρθρο 603

Άδειες περιπτέρων

1. Υφιστάμενες άδειες εκμετάλλευσης περιπτέρων που εκδόθηκαν εφ’ όρου ζωής των δικαιούχων πριν από την έναρξη ισχύος του ν. 4093/2012 (Α’ 222), δεν θίγονται. Οι δικαιούχοι υπόκεινται σε καταβολή...

Άρθρο 604

Παράταση συμβάσεων δωρεάν παραχώρησης προς ναυταθλητικά σωματεία

Ενεργές συμβάσεις δωρεάν παραχώρησης χρήσης ακινήτων προς τα ναυταθλητικά σωματεία της περ. δ) του άρθρου 548, περί δωρεάν παραχώρησης ακινήτων, παρατείνονται αυτοδικαίως έως την 31η Δεκεμβρίου 2036.

Άρθρο 605

Σκοπός

Σκοπός του Μέρους ΣΤ’ του Βιβλίου Τέταρτου του Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης είναι η συγκέντρωση και κωδικοποίηση των διατάξεων που αφορούν τις διαδικασίες σύναψης και εκτέλεσης των συμβάσεων έργων,...

Άρθρο 606

Αντικείμενο

Αντικείμενο του Μέρους ΣΤ’ του Βιβλίου Τέταρτου του Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης είναι ο καθορισμός των αποφαινόμενων και γνωμοδοτούντων οργάνων κατά τη διαδικασία σύναψης, την εποπτεία, την...

Άρθρο 607

Πεδίο εφαρμογής

Στο πεδίο εφαρμογής του παρόντος Μέρους εμπίπτουν όλα τα έργα, οι μελέτες, οι παροχές τεχνικών και λοιπών συναφών επιστημονικών υπηρεσιών, οι προμήθειες και οι γενικές υπηρεσίες που ανατίθενται και...

Άρθρο 608

Διευθύνουσα υπηρεσία ή επιβλέπουσα υπηρεσία

Ως «διευθύνουσα υπηρεσία» ή «επιβλέπουσα υπηρεσία» για τα έργα, τις μελέτες και παροχές τεχνικών και λοιπών συναφών επιστημονικών υπηρεσιών νοείται: α) για τους δήμους και τις περιφέρειες, η αρμόδια...

Άρθρο 609

Αρμόδια όργανα που αποφασίζουν κατά το στάδιο που προηγείται της σύναψης και κατά την εκτέλεση των συμβάσεων έργων, μελετών, παροχής τεχνικών και λοιπών συναφών επιστημονικών υπηρεσιών

1. Η δημοτική ή περιφερειακή επιτροπή ασκεί τα καθήκοντα και τις αρμοδιότητες της αναθέτουσας αρχής, όπως αυτές ειδικότερα προσδιορίζονται στον ν. 4412/2016 (Α’ 147) κατά το στάδιο που προηγείται της...

Άρθρο 610

Τεχνικό συμβούλιο

1. Το τεχνικό συμβούλιο συστήνεται στην έδρα της οικείας περιφέρειας, συγκροτείται με απόφαση του περιφερειάρχη και αποτελείται από: α) δύο (2) τεχνικούς υπαλλήλους με τους αναπληρωτές τους,...

Άρθρο 611

Απευθείας ανάθεση - Συμβάσεις ενεργειών τεχνικής βοήθειας

1. Η προσφυγή στη διαδικασία της απευθείας ανάθεσης έργου, μελέτης ή παροχής τεχνικών και λοιπών συναφών επιστημονικών υπηρεσιών επιτρέπεται, όταν η εκτιμώμενη αξία της σύμβασης είναι ίση ή κατώτερη...

Άρθρο 612

Εκτέλεση έργων με αυτεπιστασία

1. Η εκτέλεση έργων με αυτεπιστασία, διενεργείται σύμφωνα με το άρθρο 177 του ν. 4412/2016 (Α’ 147). Ως προϊσταμένη αρχή νοείται η δημοτική ή περιφερειακή επιτροπή, αντίστοιχα και ως διευθύνουσα...

Άρθρο 613

Σύσταση επιτροπών παραλαβής έργων

1. Οι επιτροπές παραλαβής των έργων, η εκτιμώμενη αξία των οποίων υπερβαίνει το εκάστοτε ισχύον χρηματικό όριο μέχρι του οποίου επιτρέπεται η απευθείας ανάθεση, συγκροτούνται με απόφαση της δημοτικής...

Άρθρο 614

Διοικητική και δικαστική επίλυση συμβατικών διαφορών

1. Κατά των εκτελεστών πράξεων ή παραλείψεων της διευθύνουσας υπηρεσίας ή της προϊσταμένης αρχής ή του κυρίου του έργου, που προσβάλλουν για πρώτη φορά δικαίωμα του αναδόχου, χωρεί ένσταση. 2. Για...

Άρθρο 615

Αρμόδια όργανα για τη σύναψη και εκτέλεση συμβάσεων προμηθειών και παροχής γενικών υπηρεσιών

1. Η δημοτική και περιφερειακή επιτροπή ασκούν τα καθήκοντα και τις αρμοδιότητες της αναθέτουσας αρχής, όπως αυτά ειδικότερα προσδιορίζονται στον ν. 4412/2016 (Α’ 147) τόσο κατά το στάδιο που...

Άρθρο 616

Απευθείας ανάθεση - Συμβάσεις ενεργειών τεχνικής βοήθειας

1. Η προσφυγή στη διαδικασία της απευθείας ανάθεσης προμηθειών και γενικών υπηρεσιών επιτρέπεται όταν η εκτιμώμενη αξία της σύμβασης είναι ίση ή κατώτερη από το εκάστοτε ισχύον χρηματικό όριο, όπως...

Άρθρο 617

Σύσταση επιτροπών παραλαβής και παρακολούθησης συμβάσεων προμηθειών και παροχής γενικών υπηρεσιών

1. Οι επιτροπές παρακολούθησης και παραλαβής συμβάσεων προμηθειών και γενικών υπηρεσιών, οι οποίες δεν εμπίπτουν στην περ. 30α της παρ. 1 του άρθρου 2 του ν. 4412/2016 (Α’ 147) συγκροτούνται με...

Άρθρο 618

Διοικητικές προσφυγές κατά τη διαδικασία εκτέλεσης των συμβάσεων προμηθειών και γενικών υπηρεσιών

Επί των προσφυγών του αναδόχου που ασκούνται κατ’ εφαρμογή του άρθρου 205 του ν. 4412/2016 (Α’ 147), αποφασίζει το δημοτικό ή περιφερειακό συμβούλιο ή το διοικητικό συμβούλιο των νομικών προσώπων του...

Άρθρο 619

Μελέτες και τεύχη προμηθειών και παροχής γενικών υπηρεσιών

1. Οι μελέτες προμηθειών και παροχής γενικών υπηρεσιών των δήμων, των περιφερειών και των νομικών προσώπων του άρθρου 607, περί πεδίου εφαρμογής, καθώς και τα τεύχη που τις συνοδεύουν (περιγραφή,...

Άρθρο 620

Διαδικασίες σύναψης, εποπτεία και παρακολούθηση δημοσίων συμβάσεων προμηθειών και παροχής υπηρεσιών

1. Επιτρέπεται η διεξαγωγή των διαδικασιών σύναψης, η εποπτεία και η παρακολούθηση δημοσίων συμβάσεων προμηθειών και παροχής υπηρεσιών από δήμο ή περιφέρεια με βάση τον ν. 4412/2016 (Α’ 147) για...

Άρθρο 621

Σύνταξη και θεώρηση μελετών από το προσωπικό της τεχνικής υπηρεσίας δήμων και περιφερειών

1. Με την επιφύλαξη του άρθρου 189 του ν. 4412/2016 (Α’ 147), περί έγκρισης των μελετών και παραλαβής του αντικειμένου των συμβάσεων, οι μελέτες έργων και παροχής τεχνικών και συναφών επιστημονικών...

Άρθρο 622

Σύνταξη και θεώρηση μελετών από το προσωπικό της τεχνικής υπηρεσίας νομικών προσώπων

1. Οι μελέτες έργων και παροχής τεχνικών και λοιπών συναφών επιστημονικών υπηρεσιών και τα τεύχη δημόσιου διαγωνισμού ανάθεσης μελετών, ή παροχής τεχνικών και λοιπών συναφών επιστημονικών υπηρεσιών...

Άρθρο 623

Αδυναμία σύνταξης μελέτης

1. Η αδυναμία σύνταξης μελέτης από τον δήμο ή την περιφέρεια ή τα νομικά πρόσωπα του άρθρου 607, περί πεδίου εφαρμογής, βεβαιώνεται από τον προϊστάμενο της τεχνικής τους υπηρεσίας. Στην περίπτωση...

Άρθρο 624

Όρια θεώρησης μελετών και παροχής τεχνικών και λοιπών συναφών επιστημονικών υπηρεσιών, με γνωμοδότηση τεχνικού συμβουλίου

1. Η θεώρηση μελετών και παροχής τεχνικών και λοιπών συναφών επιστημονικών υπηρεσιών των δήμων και των νομικών προσώπων αυτών του άρθρου 607, περί πεδίου εφαρμογής, διενεργείται: α) Από την τεχνική...

Άρθρο 625

Συγκρότηση Τεχνικού Συμβουλίου αποκεντρωμένης διοίκησης

1. Με απόφαση του Γραμματέα της αποκεντρωμένης διοίκησης συγκροτείται στην έδρα της τεχνικό συμβούλιο το οποίο αποτελείται από: α) Τον γενικό διευθυντή Χωροταξικής και Περιβαλλοντικής Πολιτικής της...

Άρθρο 626

Αρμόδια όργανα για τη σύναψη και εκτέλεση συμβάσεων καλλιτεχνικών έργων

1. Η δημοτική ή περιφερειακή επιτροπή ή το διοικητικό συμβούλιο των νομικών προσώπων του άρθρου 607, αντίστοιχα, ασκεί όλα τα καθήκοντα και τις αρμοδιότητες της αναθέτουσας αρχής, όπως αυτές...

Άρθρο 627

Επιτροπή κρίσης καλλιτεχνικών έργων

1. Η επιτροπή κρίσης καλλιτεχνικών έργων (Επιτροπή), συστήνεται σε κάθε δήμο και περιφέρεια με απόφαση του δημάρχου και του περιφερειάρχη, αντίστοιχα και αποτελείται από: α) Έναν (1) αρχιτέκτονα...

Άρθρο 628

Απευθείας ανάθεση καλλιτεχνικών έργων

1. Η προσφυγή στη διαδικασία της απευθείας ανάθεσης συμβάσεων καλλιτεχνικών έργων των δήμων και των περιφερειών επιτρέπεται, όταν η εκτιμώμενη αξία της σύμβασης είναι ίση ή κατώτερη από το εκάστοτε...

Άρθρο 629

Διαπραγμάτευση χωρίς προηγούμενη δημοσίευση

1. Η προσφυγή στη διαδικασία διαπραγμάτευσης, χωρίς προηγούμενη δημοσίευση, για την ανάθεση καλλιτεχνικών έργων των δήμων, των περιφερειών και των νομικών προσώπων του άρθρου 607, περί πεδίου...

Άρθρο 630

Ανάδειξη προμηθευτών δήμων, περιφερειών και νομικών προσώπων αυτών

1. Η διαδικασία ανάδειξης προμηθευτών, για προμήθειες α) Τροφίμων, β) λοιπών αναλώσιμων ειδών παντοπωλείου, καθώς και παροχών των σχετικών υπηρεσιών, γ) πετρελαιοειδών και δ) φαρμάκων και αναλώσιμου...

Άρθρο 631

Συμπράξεις δήμων και περιφερειών με τον ιδιωτικό τομέα

Για την εκτέλεση έργων και την παροχή υπηρεσιών, οι δήμοι και οι περιφέρειες δύνανται να συνάπτουν συμβάσεις με νομικά πρόσωπα του ιδιωτικού τομέα, σύμφωνα με τους όρους και τις διαδικασίες των ν....

Άρθρο 632

Έλεγχος ασφάλειας και λειτουργίας έργων

Ο έλεγχος και η εποπτεία για την ασφάλεια και λειτουργικότητα των δημοτικών και περιφερειακών έργων ασκούνται από τις αρμόδιες τεχνικές υπηρεσίες των δήμων και των περιφερειών. Οι υπηρεσίες αυτές...

Άρθρο 633

Παρεκκλίσεις έργων και εγκαταστάσεων από πολεοδομικές διατάξεις

Τα τεχνικά έργα και οι εγκαταστάσεις που εξυπηρετούν την ύδρευση και αποχέτευση, την τηλεθέρμανση δήμων, την άρδευση περιοχών τους, καθώς και την κατασκευή και λειτουργία χώρων υγειονομικής ταφής...

Άρθρο 634

Διενέργεια τομών ή εκσκαφών στο οδικό δίκτυο δήμων και περιφερειών

1. Για τη διενέργεια οποιασδήποτε τομής ή εκσκαφής οδοστρώματος, ερείσματος, πεζόδρομου ή πεζοδρομίου εθνικής, επαρχιακής, δημοτικής οδού, η οποία είναι απαραίτητη για την κατασκευή έργου, που...

Άρθρο 635

Συμβάσεις παραχώρησης έργων ή υπηρεσιών δήμων, περιφερειών και νομικών προσώπων αυτών

1. Οι δήμοι, οι περιφέρειες, και τα νομικά πρόσωπα του άρθρου 607, περί πεδίου εφαρμογής, δύνανται να αναθέτουν με τη διενέργεια διαγωνισμού σε φυσικά ή νομικά πρόσωπα δημοσίου ή ιδιωτικού δικαίου ή...

Άρθρο 636

Τροποποίηση Ν. 5321/2026

Ανάθεση συμβάσεων όμοιων ή ομοειδών δαπανών

Όμοιες ή ομοειδείς δαπάνες δύνανται να εγγραφούν σε ξεχωριστές πιστώσεις κατά Ειδικό Φορέα ή κατά Υπηρεσία, στον ίδιο αναλυτικό λογαριασμό της οικονομικής ταξινόμησης του εγκεκριμένου προϋπολογισμού...

Άρθρο 637

Ανάθεση συμβάσεων δημοτικών έργων ανά δημοτική κοινότητα ή οργανωμένους οικισμούς νησιωτικών δήμων

Επιτρέπονται η εκτέλεση δημοτικών έργων και η σύνταξη των αντίστοιχων μελετών, με αναγραφή στον προϋπολογισμό του δήμου πιστώσεων για την εκτέλεση αυτών, ανά δημοτική κοινότητα ή σε οργανωμένους...

Άρθρο 638

Κατηγοριοποίηση έργων περιφερειών

1. Τα έργα των περιφερειών δύνανται να κατατάσσονται στις ακόλουθες κατηγορίες: α) Μείζονος σημασίας έργα. Ως τέτοια νοούνται τα έργα γενικότερης σημασίας για την οικονομία όλης της χώρας, κοινής...

Άρθρο 639

Εκτέλεση έργου και εκπόνηση μελέτης ή παροχής τεχνικής υπηρεσίας από φυσικό ή νομικό πρόσωπο χωρίς επιβάρυνση Δημοσίου

1. Ως προς την εκτέλεση έργου και την εκπόνηση μελέτης ή παροχής τεχνικής υπηρεσίας από ενδιαφερόμενο φυσικό ή νομικό πρόσωπο, με δαπάνη του χωρίς καμία επιβάρυνση του Δημοσίου εφαρμόζεται η παρ. 3...

Άρθρο 640

Τεχνική υποστήριξη νησιωτικών δήμων Περιφερειακής Ενότητας Νήσων της Περιφέρειας Αττικής

1. Το τμήμα τεχνικής υποστήριξης νησιωτικών δήμων της Περιφερειακής Ενότητας Νήσων της Περιφέρειας Αττικής, το οποίο συστήθηκε και λειτουργεί με το άρθρο 52 του ν. 3979/2011 (Α’ 138), περί μετάταξης...

Άρθρο 641

Απαλλοτρίωση, δουλεία, εξαγορά επιχειρήσεων

1. Επιτρέπεται να απαλλοτριωθούν αναγκαστικά υπέρ των δήμων και περιφερειών, για λόγους δημόσιας ωφέλειας, αστικά ή αγροτικά ακίνητα ή να συσταθεί δουλεία εις βάρος τους, για την υλοποίηση κάθε...

Άρθρο 642

Κήρυξη απαλλοτρίωσης και σύσταση δουλείας

1. Η απαλλοτρίωση κηρύσσεται με απόφαση του δημοτικού ή περιφερειακού συμβουλίου, αντίστοιχα, η οποία λαμβάνεται με την απόλυτη πλειοψηφία των μελών του. 2. Η απόφαση της παρ. 1 περιέχει επί ποινή...

Άρθρο 643

Προϋποθέσεις κήρυξης απαλλοτρίωσης και σύστασης δουλείας

1. Για την έκδοση της απόφασης του άρθρου 642, περί κήρυξης απαλλοτρίωσης και σύστασης δουλείας, τηρούνται οι προϋποθέσεις και η διαδικασία των παρ. 1 έως 6 του άρθρου 3 και του άρθρου 6 του Κώδικα...

Άρθρο 644

Δημοσίευση απόφασης κήρυξης απαλλοτρίωσης και σύστασης δουλείας

1. Αν κριθεί ότι νόμιμα εκδόθηκε η απόφαση του άρθρου 642, περί κήρυξης απαλλοτρίωσης και σύστασης δουλείας, το πλήρες κείμενο αυτής δημοσιεύεται με φροντίδα του οικείου δήμου ή της οικείας...

Άρθρο 645

Λοιπές επεμβάσεις στην ιδιοκτησία

1. Οι κύριοι ή κάτοχοι κτημάτων και οικοπέδων υποχρεούνται να ανέχονται τη διενέργεια δοκιμαστικών γεωτρήσεων και εκσκαφών μέσα σε αυτά από τους δήμους, τις περιφέρειες ή τις δημοτικές επιχειρήσεις...

Άρθρο 646

Συμβαλλόμενοι φορείς προγραμματικών συμβάσεων

1. Για τη μελέτη και εκτέλεση έργων και προγραμμάτων ανάπτυξης μιας περιοχής, καθώς και για την παροχή υπηρεσιών και την υλοποίηση προμηθειών κάθε είδους, οι δήμοι, οι περιφέρειες, τα ιδρύματα και...

Άρθρο 647

Προγραμματικές συμβάσεις με αναπτυξιακούς οργανισμούς

Πέραν των περιπτώσεων του άρθρου 646, περί συμβαλλόμενων φορέων προγραμματικών συμβάσεων, οι δήμοι, οι περιφέρειες, οι σύνδεσμοι δήμων, τα δίκτυα δήμων, τα νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου της τοπικής...

Άρθρο 648

Προγραμματικές συμβάσεις πολιτισμικής ανάπτυξης

1. Σε προγραμματική σύμβαση με αντικείμενο έργα, προγράμματα και υπηρεσίες πολιτιστικού χαρακτήρα, όπως ιδίως η ανάδειξη, προστασία και συντήρηση μνημείων, παρεμβάσεις σε διατηρητέα ή παραδοσιακά...

Άρθρο 649

Σύναψη προγραμματικών συμβάσεων στον τομέα πολιτικής προστασίας σε νησιωτικούς δήμους

1. Σε νησιωτικούς δήμους είναι δυνατή η σύναψη προγραμματικών συμβάσεων με αντικείμενο δράσεις προστασίας του περιβάλλοντος και πολιτικής προστασίας μεταξύ των φορέων του άρθρου 646, περί...

Άρθρο 650

Συμμετέχοντες φορείς στις προγραμματικές συμβάσεις

Στις προγραμματικές συμβάσεις επιτρέπεται η συμμετοχή επικουρικά των νομικών προσώπων του άρθρου 189, περί λοιπών νομικών προσώπων στα οποία συμμετέχουν δήμοι και περιφέρειες, των Κέντρων...

Άρθρο 651

Συμβάσεις έργου της Ελληνικής Εταιρείας Τοπικής Ανάπτυξης και Αυτοδιοίκησης Ανώνυμη Εταιρεία

1. Για την εκτέλεση των προγραμματικών συμβάσεων της περ. α) της παρ. 1 του άρθρου 44 του ν. 4412/2016 (Α’ 147), η Ελληνική Εταιρεία Τοπικής Ανάπτυξης και Αυτοδιοίκησης (Ε.Ε.Τ.Α.Α. Α.Ε.) δύναται, στο...

Άρθρο 652

Περιεχόμενο προγραμματικών συμβάσεων

1. Στις προγραμματικές συμβάσεις ορίζονται τουλάχιστον: α) Το αντικείμενο, ο σκοπός και η διάρκεια της σύμβασης, β) το περιεχόμενο των μελετών, των έργων, των προγραμμάτων, των προμηθειών ή των...

Άρθρο 653

Χρηματοδότηση και προϋπολογισμός

1. Οι προγραμματικές συμβάσεις δύναται να χρηματοδοτούνται: α) Από το Αναπτυξιακό Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων μέσω προγραμμάτων συγχρηματοδοτούμενων από την Ευρωπαϊκή Ένωση ή χρηματοπιστωτικούς...

Άρθρο 654

Λοιπά αντικείμενα προγραμματικών συμβάσεων

Οι δήμοι, οι περιφέρειες και τα νομικά πρόσωπα του άρθρου 646, περί συμβαλλόμενων φορέων προγραμματικών συμβάσεων, κατά περίπτωση, δύνανται να συμβάλλονται σε προγραμματικές συμβάσεις, σύμφωνα με...

Άρθρο 655

Εξουσιοδοτικές διατάξεις

1. Με απόφαση του Υπουργού Εσωτερικών δύναται να αναπροσαρμόζονται τα χρηματικά όρια του άρθρου 624, περί ορίων θεώρησης μελετών και παροχής τεχνικών και λοιπών συναφών επιστημονικών υπηρεσιών, με...

Άρθρο 656

Τροποποίηση Ν. 5321/2026

Μεταβατικές διατάξεις

1. Συμβάσεις δήμων και Δημοτικών Επιχειρήσεων Ύδρευσης και Αποχέτευσης, που έχουν συναφθεί πριν από την έναρξη ισχύος του παρόντος Κώδικα κατ’ εφαρμογή της παρ. 14 του άρθρου 6 του ν. 4071/2012 (Α’...

Άρθρο 657

Σκοπός

Σκοπός του Μέρους Α’ του Βιβλίου Πέμπτου του Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης είναι η διασφάλιση της αποτελεσματικής και αντικειμενικής άσκησης του ελέγχου νομιμότητας επί των πράξεων των οργάνων της...

Άρθρο 658

Αντικείμενο

Αντικείμενο του Μέρους Α’ του Βιβλίου Πέμπτου του Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης είναι: α) Η σύσταση και διάρθρωση της Υπηρεσίας Γενικής Εποπτείας Νομιμότητας των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης...

Άρθρο 659

Σύσταση και αποστολή Υπηρεσίας Γενικής Εποπτείας Νομιμότητας Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης

1. Συστήνεται στο Υπουργείο Εσωτερικών (Τομέας Εσωτερικών) αυτοτελής υπηρεσία, η οποία υπάγεται στον Υπουργό Εσωτερικών, με την ονομασία: «Υπηρεσία Γενικής Εποπτείας Νομιμότητας Οργανισμών Τοπικής...

Άρθρο 660

Διάρθρωση της Υπηρεσίας Γενικής Εποπτείας Νομιμότητας Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης

1. Η Υπηρεσία Γενικής Εποπτείας Νομιμότητας Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης (Ο.Τ.Α.) αποτελείται από τις ακόλουθες οργανικές μονάδες: α) Το Ιδιαίτερο Γραφείο Γενικού Επόπτη. β) Το Τμήμα Διοικητικής...

Άρθρο 661

Κατανομή αρμοδιοτήτων της Υπηρεσίας Γενικής Εποπτείας Νομιμότητας Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης σε σχέση με τους καθ’ ύλη αρμόδιους δημόσιους φορείς και τις αποκεντρωμένες διοικήσεις Σχέση Γενικού Επόπτη και Επόπτη - Εκπροσώπηση Υπηρεσίας Εποπτείας Νομιμότητας Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης ενώπιον των δικαστηρίων

Κατανομή αρμοδιοτήτων της Υπηρεσίας Γενικής Εποπτείας Νομιμότητας Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης σε σχέση με τους καθ’ ύλην αρμόδιους δημόσιους φορείς και τις αποκεντρωμένες διοικήσεις - Σχέση...

Άρθρο 662

Ρυθμίσεις για την οικονομική λειτουργία της Υπηρεσίας Γενικής Εποπτείας Νομιμότητας Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης

1. Οι δαπάνες για τη λειτουργία της Υπηρεσίας Γενικής Εποπτείας Νομιμότητας Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης βαρύνουν τον εγκεκριμένο προϋπολογισμό εξόδων του Υπουργείου Εσωτερικών (Τομέας...

Άρθρο 663

Αρμοδιότητες Γενικού Επόπτη Νομιμότητας Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης

1. Ο Γενικός Επόπτης ασκεί τις ακόλουθες αρμοδιότητες: α) Συντονίζει την Υπηρεσία Γενικής Εποπτείας Νομιμότητας Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης (Ο.Τ.Α.) και διασφαλίζει την ομαλή λειτουργία της. β)...

Άρθρο 664

Αρμοδιότητες Ιδιαίτερου Γραφείου Γενικού Επόπτη

Το Ιδιαίτερο Γραφείο Γενικού Επόπτη επικουρεί τον Γενικό Επόπτη, ασκώντας αναλογικά τις αρμοδιότητες της παρ. 3 του άρθρου 45 του ν. 4622/2019 (Α’ 133), περί της οργάνωσης και λειτουργίας ιδιαίτερων...

Άρθρο 665

Αρμοδιότητες Τμήματος Διοικητικής Υποστήριξης

Το Τμήμα Διοικητικής Υποστήριξης υπάγεται στον Γενικό Επόπτη και ασκεί τις εξής αρμοδιότητες: α) Παρέχει γραμματειακή και οργανωτική υποστήριξη προς τον Γενικό Επόπτη και το Συμβούλιο Εποπτείας...

Άρθρο 666

Αρμοδιότητες Τμήματος Αυτεπάγγελτου Ελέγχου

Το Τμήμα Αυτεπάγγελτου Ελέγχου υπάγεται στον Γενικό Επόπτη και ασκεί τις ακόλουθες αρμοδιότητες: α) Εξετάζει τις προϋποθέσεις του άρθρου 702, περί κατ’ εξαίρεσης άσκησης του αυτεπάγγελτου ελέγχου...

Άρθρο 667

Συμβούλιο Εποπτείας Νομιμότητας Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης

1. Ως συμβουλευτικό όργανο της Υπηρεσίας Γενικής Εποπτείας Νομιμότητας Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης (Ο.Τ.Α.), συστήνεται και λειτουργεί στο Υπουργείο Εσωτερικών το Συμβούλιο Εποπτείας Νομιμότητας...

Άρθρο 668

Αρμοδιότητες Επόπτη Νομιμότητας Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης

1. Ο Επόπτης είναι ο τελικός υπογράφων των αποφάσεων που αφορούν: α) στον υποχρεωτικό έλεγχο νομιμότητας, σύμφωνα με τα άρθρα 690, περί κατηγοριών πράξεων που εμπίπτουν στον υποχρεωτικό έλεγχο...

Άρθρο 669

Αρμοδιότητες ιδιαίτερου γραφείου Επόπτη

Το ιδιαίτερο γραφείο επικουρεί τον Επόπτη, ασκώντας αναλογικά τις αρμοδιότητες της παρ. 3 του άρθρου 45 του ν. 4622/2019 (Α’ 133), περί της οργάνωσης και λειτουργίας ιδιαίτερων γραφείων, καθώς και...

Άρθρο 670

Αρμοδιότητες Μονάδων Εποπτείας Αυτοτελών Υπηρεσιών Εποπτείας Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης

Όλες οι Μονάδες Εποπτείας των Αυτοτελών Υπηρεσιών Εποπτείας Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης (Α.Υ.Ε. Ο.Τ.Α.) υπάγονται στον οικείο Επόπτη και ασκούν τις ακόλουθες αρμοδιότητες: α) Προβαίνουν στον...

Άρθρο 671

Αρμοδιότητες Γραφείου Νομικής Υποστήριξης

Το Γραφείο Νομικής Υποστήριξης της Αυτοτελούς Υπηρεσίας Εποπτείας Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης (Α.Υ.Ε. Ο.Τ.Α.) υπάγεται στον Επόπτη και ασκεί τις ακόλουθες αρμοδιότητες: α) Υποστηρίζει το έργο...

Άρθρο 672

Πληροφοριακό σύστημα ελέγχου νομιμότητας Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης

1.α) Για την αποτελεσματική άσκηση του έργου της Υπηρεσίας Γενικής Εποπτείας Νομιμότητας Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης (Ο.Τ.Α.) λειτουργεί στο Υπουργείο Εσωτερικών πληροφοριακό σύστημα στον...

Άρθρο 673

Σύσταση θέσεων Υπηρεσίας Γενικής Εποπτείας Νομιμότητας Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης

1. Για τη στελέχωση της Υπηρεσίας Γενικής Εποπτείας Νομιμότητας Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης (Ο.Τ.Α.), συστήνονται στο Υπουργείο Εσωτερικών διακόσιες πενήντα μία (251) οργανικές θέσεις μόνιμου...

Άρθρο 674

Στελέχωση Υπηρεσίας Γενικής Εποπτείας Νομιμότητας Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης

1. Η Υπηρεσία Γενικής Εποπτείας Νομιμότητας Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης, δύναται να στελεχώνεται: α) Με μετακίνηση υπαλλήλων του Υπουργείου Εσωτερικών, σύμφωνα με το άρθρο 66 του Κώδικα...

Άρθρο 675

Στελέχωση Γραφείου Νομικής Υποστήριξης με δημόσιους υπαλλήλους και δικηγόρους

1. Κάθε Γραφείο Νομικής Υποστήριξης στελεχώνεται από: α) Έναν (1) υπάλληλο της περ. γ) της παρ. 1 του άρθρου 673 και β) έναν (1) δικηγόρο με έμμισθη εντολή, πλήρους και αποκλειστικής απασχόλησης. Τα...

Άρθρο 676

Προϊστάμενοι οργανικών μονάδων της Υπηρεσίας Γενικής Εποπτείας Νομιμότητας Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης

1. Στα Τμήματα: α) Διοικητικής Υποστήριξης και β) Αυτεπάγγελτου Ελέγχου της Υπηρεσίας Γενικής Εποπτείας Νομιμότητας Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης (Ο.Τ.Α.) προΐστανται υπάλληλοι κλάδου ΠΕ...

Άρθρο 677

Υπηρεσιακές μεταβολές υπαλλήλων Αυτοτελούς Υπηρεσίας Εποπτείας Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης

1. Η απόσπαση υπαλλήλων από την Αυτοτελή Υπηρεσία Εποπτείας Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης (Α.Υ.Ε. Ο.Τ.Α.), σύμφωνα με τον ν. 4440/2016 (Α’ 224), διενεργείται αποκλειστικά μετά από σύμφωνη γνώμη...

Άρθρο 678

Θητεία και προσόντα Γενικού Επόπτη και Επόπτη

1. Ο Γενικός Επόπτης και ο Επόπτης διορίζονται για θητεία έξι (6) ετών. 2. Ο Γενικός Επόπτης δύναται να ασκεί καθήκοντα για δύο (2) θητείες συνολικά στο ανωτέρω αξίωμα, διαδοχικά ή μη. Αντίστοιχα, ο...

Άρθρο 679

Διαδικασία επιλογής Γενικού Επόπτη και Επόπτη

1. Η επιλογή του Γενικού Επόπτη και του Επόπτη γίνεται με γραπτό διαγωνισμό που διενεργείται από το Ανώτατο Συμβούλιο Επιλογής Προσωπικού (Α.Σ.Ε.Π.), ύστερα από πρόσκληση εκδήλωσης ενδιαφέροντος που...

Άρθρο 680

Μισθολογική μεταχείριση Γενικού Επόπτη και Επόπτη

1. Στον Γενικό Επόπτη καταβάλλεται μισθός ίσος με τις πάσης φύσης αποδοχές του Γενικού Γραμματέα Υπουργείου. 2. Στον Επόπτη καταβάλλεται μισθός ίσος με τις πάσης φύσης αποδοχές του Ειδικού Γραμματέα...

Άρθρο 681

Πειθαρχικός έλεγχος Γενικού Επόπτη και Επόπτη

1. Ο πειθαρχικός έλεγχος επί των πράξεων και παραλείψεων του Γενικού Επόπτη και του Επόπτη ανατίθεται σε πρώτο και τελευταίο βαθμό στο Πειθαρχικό Συμβούλιο Ανθρώπινου Δυναμικού Δημόσιου Τομέα του...

Άρθρο 682

Νομική υποστήριξη Γενικού Επόπτη και Επόπτη

1. Για τη νομική υποστήριξη του Γενικού Επόπτη και του Επόπτη, ενώπιον δικαστηρίων ή δικαστικών αρχών, σε περίπτωση άσκησης ποινικής δίωξης και σε περίπτωση διενέργειας προκαταρκτικής εξέτασης για...

Άρθρο 683

Πειθαρχικός έλεγχος υπαλλήλων της Υπηρεσίας Γενικής Εποπτείας Νομιμότητας Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης

1. Πειθαρχικώς προϊστάμενοι των υπαλλήλων της Υπηρεσίας Γενικής Εποπτείας Νομιμότητας Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης (Ο.Τ.Α.) είναι: α) Ο Γενικός Επόπτης, για τον πειθαρχικό έλεγχο των υπαλλήλων...

Άρθρο 684

Νομική υποστήριξη υπαλλήλων Υπηρεσίας Γενικής Εποπτείας Νομιμότητας Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης

1. Για τη νομική υποστήριξη των υπαλλήλων που στελεχώνουν το Τμήμα Αυτεπάγγελτου Ελέγχου και το Τμήμα Διοικητικής Υποστήριξης της Υπηρεσίας Γενικής Εποπτείας Νομιμότητας Οργανισμών Τοπικής...

Άρθρο 685

Εξουσιοδοτικές διατάξεις

1. Με απόφαση του Υπουργού Εσωτερικών διαπιστώνεται η έναρξη λειτουργίας της Υπηρεσίας Γενικής Εποπτείας Νομιμότητας Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης (Ο.Τ.Α.) του άρθρου 659, περί σύστασης και...

Άρθρο 686

Μεταβατικές διατάξεις

1. Κατά την πρώτη εφαρμογή του παρόντος Κώδικα, οι Αυτοτελείς Υπηρεσίες Εποπτείας Ο.Τ.Α. (Α.Υ.Ε. Ο.Τ.Α.) στελεχώνονται, κατά σειρά προτεραιότητας: α) Με μετάταξη προσωπικού, ανεξαρτήτως θέσης...

Άρθρο 687

Σκοπός

Σκοπός του Μέρους Β’ του Βιβλίου Πέμπτου του Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης είναι η διαμόρφωση ενός ολοκληρωμένου πλαισίου άσκησης εποπτείας των δήμων και των περιφερειών, καθώς και των νομικών...

Άρθρο 688

Αντικείμενο

Αντικείμενο του Μέρους Β’ του Βιβλίου Πέμπτου του Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης είναι η οριοθέτηση: α) Του περιεχομένου του ελέγχου νομιμότητας που ασκεί η Υπηρεσία Γενικής Εποπτείας Νομιμότητας...

Άρθρο 689

Περιεχόμενο ελέγχου νομιμότητας

1. Ο έλεγχος νομιμότητας ασκείται σε εκτελεστές διοικητικές πράξεις ή παραλείψεις οφειλόμενης νόμιμης ενέργειας των δήμων, των περιφερειών και των νομικών προσώπων τοπικής αυτοδιοίκησης, σύμφωνα με...

Άρθρο 690

Κατηγορίες πράξεων που εμπίπτουν στον υποχρεωτικό έλεγχο νομιμότητας

1. Στον υποχρεωτικό έλεγχο νομιμότητας εμπίπτουν αποκλειστικά οι ακόλουθες κατηγορίες πράξεων των δήμων και των περιφερειών, καθώς και των νομικών τους προσώπων δημοσίου δικαίου του άρθρου 187,...

Άρθρο 691

Διαδικασία υποχρεωτικού ελέγχου νομιμότητας

1. Οι πράξεις του άρθρου 690, περί κατηγοριών πράξεων που εμπίπτουν στον υποχρεωτικό έλεγχο νομιμότητας αναρτώνται, εκτός από τον ιστότοπο του προγράμματος «Διαύγεια», και στο πληροφοριακό σύστημα...

Άρθρο 692

Δικαίωμα άσκησης ειδικής διοικητικής προσφυγής

1. Οποιοσδήποτε έχει έννομο συμφέρον δύναται να προσβάλλει για λόγους νομιμότητας κανονιστική ή ατομική εκτελεστή διοικητική πράξη ή παράλειψη οφειλόμενης νόμιμης ενέργειας των προσώπων και οργάνων...

Άρθρο 693

Προθεσμία άσκησης ειδικής διοικητικής προσφυγής

1. Η ειδική διοικητική προσφυγή ασκείται αποκλειστικά εντός δεκαπέντε (15) ημερών από τη δημοσίευση της πράξης, σύμφωνα με τα άρθρα 133, περί δημοσίευσης αποφάσεων δημοτικού και περιφερειακού...

Άρθρο 694

Διαδικασία άσκησης ειδικής διοικητικής προσφυγής

1. Η ειδική διοικητική προσφυγή υποβάλλεται αποκλειστικά μέσω του πληροφοριακού συστήματος του άρθρου 672, υπογεγραμμένη με εγκεκριμένη ψηφιακή υπογραφή ή με θεωρημένο γνήσιο υπογραφής μέσω της...

Άρθρο 695

Παραίτηση από την ειδική διοικητική προσφυγή

1. Παραίτηση από υποβληθείσα ειδική διοικητική προσφυγή επιτρέπεται μέχρι την καταληκτική προθεσμία έκδοσης απόφασης από τον Επόπτη σύμφωνα με την παρ. 1 του άρθρου 699, περί διαδικασίας λήψης...

Άρθρο 696

Αναστολή εκτέλεσης

1. Ο Επόπτης δύναται, αν υποβληθεί σχετικό αίτημα ταυτόχρονα με την υποβολή της ειδικής διοικητικής προσφυγής, να αναστείλει με απόφασή του την εκτέλεση της προσβαλλόμενης πράξης, μέχρι την έκδοση...

Άρθρο 697

Προσωρινή διαταγή αναστολής εκτέλεσης

Με την υποβολή της αίτησης αναστολής και της ειδικής διοικητικής προσφυγής ο προσφεύγων δύναται να αιτηθεί την έκδοση προσωρινής διαταγής αναστολής εκτέλεσης της προσβαλλόμενης πράξης. Ο Επόπτης,...

Άρθρο 698

Διαδικασία εξέτασης της ειδικής διοικητικής προσφυγής

1. Εντός προθεσμίας δέκα (10) ημερών από την ημερομηνία ηλεκτρονικής υποβολής και ταυτόχρονης ανάθεσης της προσφυγής στην επιλεγείσα Αυτοτελή Υπηρεσία Εποπτείας Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης...

Άρθρο 699

Διαδικασία λήψης απόφασης Επόπτη επί της ειδικής διοικητικής προσφυγής

1. Ο Επόπτης, μετά από τη διενέργεια ελέγχου νομιμότητας, αποφασίζει αιτιολογημένα, με την έκδοση σχετικής απόφασης, για την αποδοχή, εν όλω ή εν μέρει, ή την απόρριψη της ειδικής διοικητικής...

Άρθρο 700

Συνεργασία των Αυτοτελών Υπηρεσιών Εποπτείας Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης με άλλες δημόσιες αρχές

1. Οι δημόσιες αρχές και υπηρεσίες οφείλουν να συνεργάζονται με τις Αυτοτελείς Υπηρεσίες Εποπτείας Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης (Α.Υ.Ε. Ο.Τ.Α.) και να παρέχουν σε αυτές κάθε αναγκαία σχετική...

Άρθρο 701

Αρχειοθέτηση διοικητικής προσφυγής πριν από την έκδοση απόφασης Επόπτη

Η Αυτοτελής Υπηρεσία Εποπτείας Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης θέτει την ειδική διοικητική προσφυγή κατά προσβαλλόμενης πράξης ή παράλειψης οφειλόμενης νόμιμης ενέργειας στο αρχείο, εάν η εκδούσα...

Άρθρο 702

Κατ’ εξαίρεση άσκηση αυτεπάγγελτου ελέγχου για λόγους δημοσίου συμφέροντος και πρόδηλης παράβασης νόμου

1. Κατ’ εξαίρεση, για σοβαρούς λόγους δημοσίου συμφέροντος και πρόδηλης παράβασης νόμου, ο Γενικός Επόπτης δύναται αυτεπαγγέλτως να ακυρώσει για λόγους νομιμότητας παράνομη εκτελεστή διοικητική πράξη...

Άρθρο 703

Δικαστική προστασία κατά αποφάσεων ελέγχου νομιμότητας Γενικού Επόπτη και Επόπτη

Οι αποφάσεις του Γενικού Επόπτη και του Επόπτη προσβάλλονται αποκλειστικά ενώπιον του καθ’ ύλη αρμόδιου δικαστηρίου, στη χωρική αρμοδιότητα του οποίου ανήκει ο δήμος ή η περιφέρεια ή το νομικό...

Άρθρο 704

Υποχρέωση συμμόρφωσης στις αποφάσεις Γενικού Επόπτη και Επόπτη

1. Τα όργανα και τα πρόσωπα της περ. α) της παρ. 2 του άρθρου 659, περί σύστασης και αποστολής Υπηρεσίας Γενικής Εποπτείας Νομιμότητας Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης, έχουν υποχρέωση συμμόρφωσης,...

Άρθρο 705

Αρχείο της Υπηρεσίας Γενικής Εποπτείας Νομιμότητας Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης

1. Στο πληροφοριακό σύστημα ελέγχου νομιμότητας Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης (Ο.Τ.Α.) του άρθρου 672, τηρείται αρχείο, στο οποίο περιλαμβάνεται το σύνολο των στοιχείων του φακέλου: α) Κάθε...

Άρθρο 706

Κοινοποίηση και δημοσίευση αποφάσεων Γενικού Επόπτη και Επόπτη

1. Μέσω του πληροφοριακού συστήματος ελέγχου νομιμότητας Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης (Ο.Τ.Α.) του άρθρου 672, οι αποφάσεις του Γενικού Επόπτη, επί του κατ’ εξαίρεση αυτεπάγγελτου ελέγχου για...

Άρθρο 707

Ετήσια έκθεση Γενικού Επόπτη

1. Ο Γενικός Επόπτης συντάσσει στο τέλος κάθε έτους έκθεση, με στατιστικά στοιχεία που αντλούνται από το αρχείο της Υπηρεσίας Γενικής Εποπτείας Νομιμότητας Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης (Ο.Τ.Α.)...

Άρθρο 708

Αστική ευθύνη

1. Τα πρόσωπα της περ. α) της παρ. 2 του άρθρου 659, περί σύστασης και αποστολής της Υπηρεσίας Γενικής Εποπτείας Νομιμότητας Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης, οφείλουν να αποζημιώσουν τον δήμο, την...

Άρθρο 709

Πειθαρχική ευθύνη

1. Ο Επόπτης και το πειθαρχικό συμβούλιο του άρθρου 711, περί της σύνθεσης και συγκρότησης πειθαρχικού συμβουλίου, ασκούν πειθαρχικό έλεγχο στα πρόσωπα της περ. β) της παρ. 2 του άρθρου 659, περί...

Άρθρο 710

Παραγραφή πειθαρχικών παραπτωμάτων

1. Τα πειθαρχικά παραπτώματα της παρ. 3 του άρθρου 709, περί πειθαρχικής ευθύνης, υπόκεινται σε πενταετή παραγραφή, η οποία αρχίζει από την ημέρα που διαπράχθηκαν. 2. Πειθαρχικό παράπτωμα, το οποίο...

Άρθρο 711

Σύνθεση και συγκρότηση πειθαρχικού συμβουλίου

1. Συγκροτείται πειθαρχικό συμβούλιο στο Υπουργείο Εσωτερικών, με απόφαση του Γενικού Επόπτη, το οποίο αποτελείται: α) Από έναν (1) πρόεδρο εφετών του Διοικητικού Εφετείου Αθηνών, ως πρόεδρο, με τον...

Άρθρο 712

Προκαταρκτική εξέταση και κλήση σε απολογία

1. Προκαταρκτική εξέταση είναι η άτυπη συλλογή και καταγραφή στοιχείων για να διαπιστωθεί εάν υπάρχουν επαρκείς ενδείξεις τέλεσης ή μη πειθαρχικού παραπτώματος, καθώς και οι συνθήκες τέλεσής του. 2....

Άρθρο 713

Άσκηση πειθαρχικής δίωξης

1. Η πειθαρχική δίωξη αρχίζει με την έκδοση από τον Επόπτη παραπεμπτικού εγγράφου σε βάρος του πειθαρχικά ελεγχόμενου προσώπου, ενώπιον του πειθαρχικού συμβουλίου και λήγει με την έκδοση απόφασης του...

Άρθρο 714

Πειθαρχική διαδικασία

1. Οι πειθαρχικές ποινές της παρ. 2 του άρθρου 709, περί πειθαρχικής ευθύνης επιβάλλονται με αιτιολογημένη απόφαση του Επόπτη, αφού προηγηθεί απολογία του πειθαρχικά ελεγχόμενου ενώπιόν του, ή...

Άρθρο 715

Επανάληψη πειθαρχικής διαδικασίας

1. Αν μετά από την έκδοση πειθαρχικής απόφασης, με την οποία απαλλάσσεται το πειθαρχικά ελεγχόμενο πρόσωπο ή επιβάλλεται ποινή κατώτερη της αργίας ενός (1) μήνα, εκδοθεί αμετάκλητη καταδικαστική...

Άρθρο 716

Εφαρμογή αρχών του ποινικού δικαίου στην πειθαρχική διαδικασία

Στο πειθαρχικό δίκαιο του παρόντος νόμου εφαρμόζονται οι ακόλουθες αρχές που ισχύουν στην ποινική δίκη: α) Το δικαίωμα σιωπής και μη αυτοενοχοποίησης του πειθαρχικά διωκομένου, β) το τεκμήριο της...

Άρθρο 717

Σχέση της πειθαρχικής διαδικασίας με την ποινική δίκη

1. Η πειθαρχική διαδικασία είναι αυτοτελής και ανεξάρτητη από την ποινική ή άλλη δίκη. 2. Η ποινική δίκη δεν αναστέλλει την πειθαρχική διαδικασία. 3. Το πειθαρχικό συμβούλιο δεσμεύεται από την κρίση...

Άρθρο 718

Διοικητικό μέτρο έκπτωσης λόγω καταδίκης

1. Τα πρόσωπα της περ. β της παρ. 2 του άρθρου 659, περί σύστασης και αποστολής της Υπηρεσίας Γενικής Εποπτείας Νομιμότητας Ο.Τ.Α., εκπίπτουν αυτοδικαίως από το αξίωμά τους: α) Αν τεθούν σε δικαστική...

Άρθρο 719

Λοιπές περιπτώσεις επιβολής διοικητικού μέτρου έκπτωσης αιρετών οργάνων

1. Περιφερειάρχες, αναπληρωτές περιφερειάρχες, αντιπεριφερειάρχες, δήμαρχοι, αντιδήμαρχοι, δημοτικοί και περιφερειακοί σύμβουλοι, εκπρόσωποι δημοτικών κοινοτήτων και μέλη συμβουλίων δημοτικής...

Άρθρο 720

Διοικητικό μέτρο αργίας

1. Στα πρόσωπα της περ. β) της παρ. 2 του άρθρου 659, περί σύστασης και αποστολής Υπηρεσίας Γενικής Εποπτείας Νομιμότητας Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης επιβάλλεται το διοικητικό μέτρο της αργίας:...

Άρθρο 721

Ιδιάζουσα δωσιδικία, εξαίρεση από συνοπτική διαδικασία και ειδικές προβλέψεις για την προστασία των ζώων

1. Οι δήμαρχοι και οι περιφερειάρχες υπάγονται στην ιδιάζουσα δωσιδικία της περ. δ) του άρθρου 110 του Κώδικα Ποινικής Δικονομίας (ν. 4620/2019, Α’ 96). 2. Για τα πλημμελήματα των αιρετών της παρ. 1...

Άρθρο 722

Κατά προτεραιότητα εκδίκαση υποθέσεων αιρετών οργάνων Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης

Οι υποθέσεις της παρ. 1 του άρθρου 720, περί του διοικητικού μέτρου αργίας, που αφορούν ειδικά σε δημάρχους και περιφερειάρχες εκδικάζονται από το δικαστήριο, κατά απόλυτη προτεραιότητα, και δεν...

Άρθρο 723

Παύση αιρετών οργάνων δήμων και περιφερειών

1. Περιφερειάρχες, αναπληρωτές περιφερειάρχες, αντιπεριφερειάρχες, δήμαρχοι, αντιδήμαρχοι, δημοτικοί και περιφερειακοί σύμβουλοι, εκπρόσωποι δημοτικών κοινοτήτων και μέλη συμβουλίων δημοτικής...

Άρθρο 724

Κοινοποιήσεις Κεφαλαίων Γ’ και Δ’

Για τη διενέργεια των κοινοποιήσεων των Κεφαλαίων Γ’ και Δ’ από την Υπηρεσία Γενικής Εποπτείας Νομιμότητας Ο.Τ.Α. εφαρμόζεται αναλογικά το άρθρο 138 του Κώδικα Κατάστασης Δημοσίων Πολιτικών...

Άρθρο 725

Εξουσιοδοτικές διατάξεις

1. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Εσωτερικών και Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών καθορίζονται οι λεπτομέρειες για τη διαδικασία ενημέρωσης των υπόχρεων δήμων, περιφερειών και των νομικών τους...

Άρθρο 726

Τελική διάταξη

Για την κάλυψη των αναγκών της Υπηρεσίας Γενικής Εποπτείας Νομιμότητας Ο.Τ.Α. σε ζητήματα διοικητικής, τεχνικής και οικονομικής φύσης, όπως η διενέργεια προμηθειών, η διαχείριση της υπηρεσιακής...

Άρθρο 727

Τροποποίηση Ν. 5321/2026

Μεταβατικές διατάξεις

1.α) Μέχρι την έκδοση της διαπιστωτικής απόφασης της παρ. 1 του άρθρου 685, περί εξουσιοδοτικών διατάξεων, για την έναρξη λειτουργίας της Υπηρεσίας Γενικής Εποπτείας Νομιμότητας Ο.Τ.Α., ο έλεγχος...

Άρθρο 728

Σκοπός

Σκοπός του Μέρους Α’ του Βιβλίου Έκτου του Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης είναι η θέσπιση ενιαίου πλαισίου γενικών διατάξεων, οι οποίες εφαρμόζονται οριζόντια στο σύνολο των ρυθμίσεων του Κώδικα και...

Άρθρο 729

Αντικείμενο

Αντικείμενο του Μέρους Α’ του Βιβλίου Έκτου του Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης αποτελεί η ρύθμιση ζητημάτων γενικής εφαρμογής, τα οποία ισχύουν οριζόντια για όλα τα Βιβλία του Κώδικα Τοπικής...

Άρθρο 730

Αμοιβή πληρεξουσίων δικηγόρων

1. Η αμοιβή των πληρεξούσιων δικηγόρων, που διορίζονται από δήμο ή περιφέρεια καθορίζεται με απόφαση της δημοτικής ή της περιφερειακής επιτροπής, αντίστοιχα, σύμφωνα με το Παράρτημα Ι του Κώδικα...

Άρθρο 731

Δίκες για προσδιορισμό εργασιακής σχέσης μεταξύ εργαζομένων δήμων και περιφερειών και των νομικών τους προσώπων

1. Σε περιπτώσεις δικών που αφορούν στον προσδιορισμό ή στη μετατροπή της εργασιακής σχέσης των εργαζομένων δήμου ή περιφέρειας, καθώς και νομικών τους προσώπων, η αγωγή ή η κλήση κοινοποιούνται στο...

Άρθρο 732

Ενημερότητα οφειλών

Προϋπόθεση για τη χορήγηση οποιασδήποτε μορφής αδειών από δήμους και περιφέρειες είναι η μη ύπαρξη, σε βάρος του ενδιαφερομένου, βεβαιωμένων ληξιπρόθεσμων οφειλών προς αυτούς, με εξαίρεση τις...

Άρθρο 733

Απαλλαγές και ατέλειες δήμων, περιφερειών και των νομικών τους προσώπων και αναλογική εφαρμογή διατάξεων του δημοσίου σε δήμους και περιφέρειες

1. Οι δήμοι, οι περιφέρειες, τα νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου των δήμων και περιφερειών του άρθρου 187, οι κοινωφελείς δημοτικές επιχειρήσεις, οι Δημοτικές Επιχειρήσεις Ύδρευσης και Αποχέτευσης, η...

Άρθρο 734

Παραχώρηση δημοτικών χώρων σε πιστωτικά ιδρύματα και παρόχους ταχυδρομικών υπηρεσιών

1. Οι δήμοι και τα νομικά πρόσωπα δημοσίου και ιδιωτικού δικαίου αυτών δύνανται, με απόφαση του οικείου συμβουλίου, να παραχωρούν δωρεάν για χρονικό διάστημα έως τριών (3) ετών, χώρους για τη στέγαση...

Άρθρο 735

Κατ’ εξαίρεση ανάθεση δικαιώματος υπογραφής πράξεων οικονομικής διοίκησης σε συνεργάτες δήμων

1. Στους μικρούς δήμους, στους οποίους, λόγω έλλειψης προσωπικού, οι αρμοδιότητες της οικονομικής υπηρεσίας ασκούνται από έναν (1) μοναδικό υπάλληλο, εξαιρουμένου του ταμία, επιτρέπεται η ανάθεση...

Άρθρο 736

Δάνεια αναχρηματοδότησης

1.α) Επιτρέπεται η συνομολόγηση δανείων από δήμους και περιφέρειες με αναγνωρισμένα πιστωτικά ιδρύματα ή χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς της Ελλάδας και του εξωτερικού, με αποκλειστικό σκοπό την...

Άρθρο 737

Δωρεές προς δήμους, περιφέρειες και νομικά τους πρόσωπα

1. Η δωρεά προς τους δήμους, τις περιφέρειες και τα νομικά πρόσωπα του άρθρου 186, περί ορισμών, δύναται να συνίσταται σε: α) παροχή χρηματικού ποσού, β) παροχή χρηματικού ποσού, με σκοπό την...

Άρθρο 738

Χρήση Τεχνολογιών Πληροφορικής και Επικοινωνίας από δήμους και περιφέρειες

1. Οι δήμοι και οι περιφέρειες για τις ανάγκες λειτουργίας τους, την υποστήριξη της άσκησης των αρμοδιοτήτων τους, την επικοινωνία και τις συναλλαγές τους με φυσικά ή νομικά πρόσωπα ή νομικές...

Άρθρο 739

Έκδοση ηλεκτρονικών αρχείων και εγγράφων

1. Διοικητικές πράξεις, αποφάσεις και έγγραφα κάθε είδους των δήμων και των περιφερειών, τα οποία παράγονται με χρήση Τεχνολογιών Πληροφορικής και Επικοινωνίας (Τ.Π.Ε.) φέρουν υποχρεωτικά εγκεκριμένη...

Άρθρο 740

Ηλεκτρονικές επιδόσεις και κοινοποιήσεις

1 Η επίδοση ή η κοινοποίηση των διοικητικών πράξεων, αποφάσεων και εγγράφων κάθε είδους που εκδίδονται από τους δήμους και τις περιφέρειες συντελείται με ηλεκτρονικά μέσα σύμφωνα με το παρόν, με την...

Άρθρο 741

Εξαιρέσεις από ηλεκτρονικές επιδόσεις και κοινοποιήσεις

1. Αν λόγω της φύσης της διοικητικής πράξης, της απόφασης, ή κάθε είδους εγγράφου, η επίδοση ή η κοινοποίηση δεν δύναται να πραγματοποιηθεί με ηλεκτρονικά μέσα, ή εάν η χρήση μέσων Τεχνολογιών...

Άρθρο 742

Τήρηση ηλεκτρονικών εγγράφων και αρχείων

Τα κάθε είδους ηλεκτρονικά έγγραφα και αρχεία που εκδίδονται από τους δήμους και τις περιφέρειες τηρούνται σε ηλεκτρονικά ψηφιακά αρχεία, σύμφωνα με τον ν. 4727/2020 (Α’ 184). Τα αρχεία αυτά πληρούν...

Άρθρο 743

Παροχή στοιχείων στους δήμους και περιφέρειες

1. Οι δήμοι και οι περιφέρειες, για την ταυτοποίηση των οφειλετών τους και τη διασφάλιση της είσπραξης των εσόδων τους, δύνανται να αιτούνται την παροχή στοιχείων φορολογικού μητρώου και συγκεκριμένα...

Άρθρο 744

Προμήθεια και χρήση οχημάτων

1. Επιτρέπεται στους δήμους και τις περιφέρειες η προμήθεια επιβατικών υπηρεσιακών αυτοκινήτων και μοτοσυκλετών νέας αντιρρυπαντικής τεχνολογίας χαμηλών ρύπων, φιλικών προς το περιβάλλον,...

Άρθρο 745

Αποκατάσταση έκτακτης και απρόβλεπτης βλάβης οχημάτων

1. Η προμήθεια ανταλλακτικών, ελαστικών, γενικών υλικών και αναλωσίμων, συμπεριλαμβανομένων των εργασιών τοποθέτησής τους, των οχημάτων των δήμων, των περιφερειών και των νομικών τους προσώπων,...

Άρθρο 746

Καθορισμός κατανάλωσης καυσίμων

1. Η ποσότητα καυσίμων που καταναλώνεται από τα οχήματα της παρ. 1 του άρθρου 744, περί προμήθειας και χρήσης οχημάτων, στις εκτός έδρας κινήσεις τους, δικαιολογείται σύμφωνα με τις χιλιομετρικές...

Άρθρο 747

Γραμματέας αποκεντρωμένης διοίκησης

1. Σε κάθε αποκεντρωμένη διοίκηση προΐσταται Γραμματέας που καταλαμβάνει θέση μετακλητού υπαλλήλου με βαθμό πρώτο (1ο) της κατηγορίας των ειδικών θέσεων. Οι απολαβές του Γραμματέα της αποκεντρωμένης...

Άρθρο 748

Αρμοδιότητες Γραμματέα αποκεντρωμένης διοίκησης

1.α) Ο Γραμματέας της αποκεντρωμένης διοίκησης είναι υπεύθυνος για την άσκηση της κυβερνητικής πολιτικής για θέματα που αφορούν στην αποκεντρωμένη διοίκηση. Ειδικότερα: αα) Εκπροσωπεί την...

Άρθρο 749

Αρμοδιότητες αποκεντρωμένης διοίκησης

1. Οι αποκεντρωμένες διοικήσεις, ως ενιαίες μονάδες για τις αποκεντρωμένες υπηρεσίες του κράτους, ασκούν γενική αποφασιστική αρμοδιότητα στις κρατικές υποθέσεις της περιφέρειάς τους, όπως έχουν...

Άρθρο 750

Εξουσιοδοτικές διατάξεις

1. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και Εσωτερικών δύναται να καθορίζονται οι ειδικότεροι όροι και προϋποθέσεις ένταξης φορέων στη ρύθμιση της περ. α) της παρ. 2 του...

Άρθρο 751

Τελικές διατάξεις

1. Όπου στον παρόντα γίνονται αριθμητικοί υπολογισμοί, αν δεν ορίζεται ειδικότερα, τυχόν δεκαδικός αριθμός που προκύπτει στρογγυλοποιείται στον αμέσως επόμενο ακέραιο αριθμό, εφόσον το κλάσμα είναι...

Άρθρο 752

Τροποποίηση Ν. 5321/2026

Μεταβατικές διατάξεις

1. Έως την εξασφάλιση εγκεκριμένης ηλεκτρονικής υπογραφής, οι διοικητικές πράξεις, οι αποφάσεις, τα παραστατικά και τα κάθε είδους έγγραφα που εκδίδονται σύμφωνα με τον παρόντα Κώδικα υπογράφονται με...

Άρθρο 753

Σκοπός

Σκοπός του παρόντος Μέρους είναι η κύρωση του Πρόσθετου Πρωτοκόλλου του Ευρωπαϊκού Χάρτη Τοπικής Αυτονομίας, αναφορικά με το δικαίωμα συμμετοχής στις υποθέσεις τοπικής αρχής μετά την κύρωση του...

Άρθρο 754

Αντικείμενο

Αντικείμενο του παρόντος Μέρους είναι: α) Η άρση των επιφυλάξεων που διατυπώθηκαν στον ν. 1850/1989 (Α’ 114), αναφορικά με την κύρωση του Ευρωπαϊκού Χάρτη Τοπικής Αυτονομίας. β) Η κύρωση του...

Άρθρο 755

Κύρωση Πρόσθετου Πρωτοκόλλου του Ευρωπαϊκού Χάρτη Τοπικής Αυτονομίας Προοίμιο

Κύρωση Πρόσθετου Πρωτοκόλλου του Ευρωπαϊκού Χάρτη Τοπικής Αυτονομίας Κυρώνεται και έχει την ισχύ, που ορίζει η παρ. 1 του άρθρου 28 του Συντάγματος, το Πρόσθετο Πρωτόκολλο του Ευρωπαϊκού Χάρτη...

Άρθρο 756

Άρση επιφυλάξεων του Ευρωπαϊκού Χάρτη Τοπικής Αυτονομίας - Τροποποίηση άρθρου πρώτου ν.1850/1989

Άρση επιφυλάξεων του Ευρωπαϊκού Χάρτη Τοπικής Αυτονομίας Τροποποίηση άρθρου πρώτου ν. 1850/1989 1. Αίρονται οι επιφυλάξεις ως προς το άρθρο 5, την παρ. 2 του άρθρου 7, την παρ. 2 του άρθρου 8, και...

Άρθρο 757

Σκοπός

Σκοπός του παρόντος Μέρους είναι η καθιέρωση ενός ενιαίου και αξιοκρατικού πλαισίου προσλήψεων του παιδαγωγικού και βοηθητικού προσωπικού των δημοτικών παιδικών, βρεφικών και βρεφονηπιακών σταθμών,...

Άρθρο 758

Αντικείμενο

Διαμορφώνεται πάγιο σύστημα προσλήψεων του παιδαγωγικού και βοηθητικού προσωπικού όλων των κατηγοριών, κλάδων και ειδικοτήτων, που εφαρμόζεται εφεξής για τη στελέχωση των παιδικών, βρεφικών και...

Άρθρο 759

Σύσταση θέσεων τακτικού προσωπικού

1. Οι οργανισμοί τοπικής αυτοδιοίκησης (Ο.Τ.Α.) α’ βαθμού κατά την έννοια του άρθρου 2 του Κώδικα Κατάστασης Δημοτικών και Κοινοτικών Υπαλλήλων (ν. 3584/2007, Α’ 143), περί έννοιας όρων, στους...

Άρθρο 760

Επιλογή με σειρά προτεραιότητας - Ηλεκτρονικός Κατάλογος Ανώτατου Συμβουλίου Επιλογής Προσωπικού - Αιτήσεις και προϋποθέσεις συμμετοχής

Επιλογή με σειρά προτεραιότητας Ηλεκτρονικός Κατάλογος Ανώτατου Συμβουλίου Επιλογής Προσωπικού Αιτήσεις και προϋποθέσεις συμμετοχής 1. Οι κενές θέσεις τακτικού προσωπικού όλων των κατηγοριών, κλάδων...

Άρθρο 761

Κατάταξη υποψηφίων

Το Ανώτατο Συμβούλιο Επιλογής Προσωπικού (Α.Σ.Ε.Π.) κατατάσσει σε ηλεκτρονικούς καταλόγους τους υποψηφίους, ανά φορέα, κατηγορία, κλάδο και ειδικότητα, σύμφωνα με τα δηλωθέντα από τους υποψηφίους...

Άρθρο 762

Διαδικασία προγραμματισμού προσλήψεων

1. Τα αιτήματα των φορέων του άρθρου 759, περί σύστασης θέσεων τακτικού προσωπικού, για την κάλυψη αναγκών βρεφικών, παιδικών και βρεφονηπιακών σταθμών μέσω διορισμού ή πρόσληψης τακτικού προσωπικού...

Άρθρο 763

Διαδικασία επιλογής

1. Μετά από την έκδοση της απόφασης του Υπουργού Εσωτερικών της παρ. 1 του άρθρου 762, περί διαδικασίας προγραμματισμού προσλήψεων, το Ανώτατο Συμβούλιο Επιλογής Προσωπικού (Α.Σ.Ε.Π.) προκηρύσσει τις...

Άρθρο 764

Κάλυψη παροδικών αναγκών

1. Κατά τη διάρκεια ισχύος των ηλεκτρονικών καταλόγων κατάταξης του άρθρου 761, περί κατάταξης υποψηφίων, η κάλυψη παροδικών αναγκών των δημοτικών παιδικών, βρεφικών και βρεφονηπιακών σταθμών γίνεται...

Άρθρο 765

Προθεσμία προσαρμογής δημοτικών παιδικών, βρεφικών και βρεφονηπιακών σταθμών

Οι προθεσμίες συμμόρφωσης στο π.δ. 99/2017 (Α’ 141), περί καθορισμού προϋποθέσεων αδειοδότησης και λειτουργίας των παιδικών, βρεφικών και βρεφονηπιακών σταθμών που λειτουργούν στο πλαίσιο νομικών...

Άρθρο 766

Εξουσιοδοτικές διατάξεις

1. Με απόφαση του Υπουργού Εσωτερικών δύναται να παραταθεί η ισχύς των ηλεκτρονικών καταλόγων του άρθρου 761, περί κατάταξης υποψηφίων, έως δύο (2) επιπλέον έτη. 2. Με προεδρικό διάταγμα που...

Άρθρο 767

Μεταβατική διάταξη

Κατά την πρώτη εφαρμογή των διατάξεων του παρόντος: α) Η πρόσκληση του άρθρου 760, περί επιλογής με σειρά προτεραιότητας, ηλεκτρονικού καταλόγου, πρόσκλησης Ανώτατου Συμβουλίου Επιλογής Προσωπικού...

Άρθρο 768

Τελικές διατάξεις

1. Επιπλέον των θέσεων του άρθρου 759, οι φορείς του άρθρου αυτού δύνανται να συστήσουν επιπλέον θέσεις τακτικού προσωπικού σε οποιαδήποτε υπηρεσιακή μονάδα τους, κατηγορίας ΠΕ ή ΤΕ ή ΔΕ, με τη...

Άρθρο 769

Προσθήκη περίπτωσης για αναστολή κυρώσεων του άρθρου 128 του ν. 4759/2020 - Τροποποίηση παρ. 1 άρθρου 128 ν. 4759/2020

Προσθήκη περίπτωσης για αναστολή κυρώσεων του άρθρου 128 του ν. 4759/2020 Τροποποίηση παρ. 1 άρθρου 128 ν. 4759/2020 Στην παρ. 1 του άρθρου 128 του ν. 4759/2020 (Α’ 245), περί ειδικών περιπτώσεων...

Άρθρο 770

Τροποποίηση Ν. 5321/2026

Προσαρμογή Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος στον Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης - Προσθήκη περ. ιη) στο άρθρο 23, περ. ζ) στο άρθρο 46 και παρ. 12 στο άρθρο 47 του Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος

1. Στο άρθρο 23 του Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος (ν. 4172/2013, Α’ 167), περί μη εκπιπτόμενων επιχειρηματικών δαπανών, προστίθεται περ. ιη) ως εξής: «ιη) οι δαπάνες διαφήμισης της διαφημιζόμενης...

Άρθρο 771

Απολαβές συνεργατών δήμων και περιφερειών - Κατάργηση παρ. 8 και αντικατάσταση παρ. 9 άρθρου 9 ν. 4354/2015

Απολαβές συνεργατών δήμων και περιφερειών Κατάργηση παρ. 8 και αντικατάσταση παρ. 9 άρθρου 9 ν. 4354/2015 1. Στο άρθρο 9 του ν. 4354/2015 (Α’ 176), περί των μισθολογικών κλιμακίων και της κατάταξης...

Άρθρο 772

Παράταση διάρκειας ισχύος της Μονάδας Σύνταξης και Εφαρμογής Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης - Τροποποίηση παρ. 5 άρθρου 39 ν. 5143/2024

Παράταση διάρκειας ισχύος Μονάδας Σύνταξης και Εφαρμογής Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης Τροποποίηση παρ. 5 άρθρου 39 ν. 5143/2024 Στην παρ. 5 του άρθρου 39 του ν. 5143/2024 (Α’ 161), περί της σύστασης...

Άρθρο 773

Τροποποίηση Ν. 5321/2026

Καταργούμενες διατάξεις

Α. Από την έναρξη ισχύος του παρόντος: 1. Με την επιφύλαξη του άρθρου 28, περί μεταβατικών διατάξεων, του άρθρου 727, περί μεταβατικών διατάξεων, και της περ. α) της παρ. 5 του παρόντος άρθρου...

Άρθρο 774

Τροποποίηση Ν. 5321/2026

Έναρξη ισχύος

1. Η ισχύς του παρόντος εκκινεί από τη δημοσίευσή του στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, με την επιφύλαξη των παρ. 2, 3, 4 και 5. 2. Η ισχύς των προθεσμιών: α) της παρ. 2 του άρθρου 517, περί...

Αναζήτηση Νομολογίας

Βρείτε αποφάσεις που ερμηνεύουν τα άρθρα του ΚΤΑ σε δευτερόλεπτα

Αναζήτηση Νομολογίας