Μεταβολή τόπου διαμονής ανήλικου τέκνου στο

ΑΚ Άρθρο 1511

Αστικός Κώδικας

Σχετικότητα: 94.5%

Κείμενο Άρθρου

ΑΚ Άρθρο 1511: Άσκηση - ανάθεση γονικής μέριμνας κατά το συμφέρον του τέκνου 1. Κάθε απόφαση των γονέων σχετικά με την άσκηση της γονικής μέριμνας πρέπει να αποβλέπει στο βέλτιστο συμφέρον του τέκνου. 2. Στο βέλτιστο συμφέρον του τέκνου, που εξυπηρετείται ιδίως από την ουσιαστική συμμετοχή και των δύο γονέων στην ανατροφή και φροντίδα του, καθώς επίσης και από την αποτροπή διάρρηξης των σχέσεών του με καθένα από αυτούς, πρέπει να αποβλέπει και η απόφαση του δικαστηρίου, όταν αποφασίζει σχετικά με την ανάθεση της γονικής μέριμνας ή με τον τρόπο άσκησής της. Η απόφαση του δικαστηρίου συνεκτιμά παραμέτρους, όπως την ικανότητα και πρόθεση καθενός εκ των γονέων να σεβαστεί τα δικαιώματα του άλλου, τη συμπεριφορά κάθε γονέα κατά το προηγούμενο χρονικό διάστημα και τη συμμόρφωσή του με τις νόμιμες υποχρεώσεις του, δικαστικές αποφάσεις, εισαγγελικές διατάξεις και προηγούμενες συμφωνίες που είχε συνάψει με τον άλλο γονέα και αφορούν το τέκνο. 3. Η απόφαση του δικαστηρίου πρέπει επίσης να σέβεται την ισότητα μεταξύ των γονέων και να μην κάνει διακρίσεις εξαιτίας ιδίως του φύλου, του σεξουαλικού προσανατολισμού, της φυλής, της γλώσσας, της θρησκείας, των πολιτικών ή όποιων άλλων πεποιθήσεων, της ιθαγένειας, της εθνικής ή κοινωνικής προέλευσης ή της περιουσίας. 4. Ανάλογα με την ωριμότητα του τέκνου πρέπει να ζητείται και να συνεκτιμάται η γνώμη του, πριν από κάθε απόφαση σχετική με τη γονική μέριμνα και τα συμφέροντά του..

Κώδικας

Αστικός Κώδικας

Συντομογραφία

ΑΚ

Άρθρο

1511

Τροποποίηση

16/09/2021

Δείτε το άρθρο→

ΑΚ Άρθρο 1520

Αστικός Κώδικας

Σχετικότητα: 93.7%

Κείμενο Άρθρου

ΑΚ Άρθρο 1520: Προσωπική επικοινωνία Ο γονέας με τον οποίο δεν διαμένει το τέκνο, έχει το δικαίωμα και την υποχρέωση της, κατά το δυνατό, ευρύτερης επικοινωνίας με αυτό, στην οποία περιλαμβάνονται τόσο η φυσική παρουσία και επαφή του με το τέκνο, όσο και η διαμονή του τέκνου στην οικία του. Ο γονέας με τον οποίο διαμένει το τέκνο οφείλει να διευκολύνει και να προωθεί την επικοινωνία του τέκνου με τον άλλο γονέα σε τακτή χρονική βάση. Ο χρόνος επικοινωνίας του τέκνου με φυσική παρουσία με τον γονέα, με τον οποίο δεν διαμένει, τεκμαίρεται στο ένα τρίτο (1/3) του συνολικού χρόνου, εκτός αν ο γονέας αυτός ζητά μικρότερο χρόνο επικοινωνίας, ή επιβάλλεται να καθορισθεί μικρότερος ή μεγαλύτερος χρόνος επικοινωνίας για λόγους που αφορούν στις συνθήκες διαβίωσης ή στο συμφέρον του τέκνου, εφόσον, σε κάθε περίπτωση, δεν διαταράσσεται η καθημερινότητα του τέκνου. Αποκλεισμός ή περιορισμός της επικοινωνίας είναι δυνατός μόνο για εξαιρετικά σοβαρούς λόγους, ιδίως όταν ο γονέας με τον οποίον δεν διαμένει το τέκνο, κριθεί ακατάλληλος να ασκεί το δικαίωμα επικοινωνίας. Για τη διαπίστωση της ακαταλληλότητας του γονέα το δικαστήριο μπορεί να διατάξει κάθε πρόσφορο μέσο, ιδίως την εκπόνηση εμπεριστατωμένης έκθεσης κοινωνικών λειτουργών ή ψυχιάτρων ή ψυχολόγων. Οι γονείς δεν έχουν το δικαίωμα να εμποδίζουν την επικοινωνία του τέκνου με τους ανώτερους ανιόντες και τους αδελφούς του, εκτός αν συντρέχει σπουδαίος λόγος. Οι γονείς δεν έχουν το δικαίωμα να εμποδίζουν την επικοινωνία του τέκνου με τρίτους που έχουν αναπτύξει μαζί του κοινωνικοσυναισθηματική σχέση οικογενειακής φύσης, εφόσον με την επικοινωνία εξυπηρετείται το συμφέρον του τέκνου. Τα σχετικά με την επικοινωνία ζητήματα καθορίζονται ειδικότερα είτε με έγγραφη συμφωνία των γονέων είτε από το δικαστήριο. Στην περίπτωση αυτή εφαρμόζεται και η παρ. 4 του άρθρου 1511. Όταν συντρέχει περίπτωση κακής ή καταχρηστικής άσκησης του δικαιώματος επικοινωνίας, ο άλλος γονέας ή κάθε ένας από τους γονείς, αν πρόκειται για επικοινωνία με τρίτο, μπορεί να ζητήσει από το δικαστήριο τη μεταρρύθμιση της επικοινωνίας..

Κώδικας

Αστικός Κώδικας

Συντομογραφία

ΑΚ

Άρθρο

1520

Τροποποίηση

21/05/2021

Δείτε το άρθρο→

ΑΚ Άρθρο 1512

Αστικός Κώδικας

Σχετικότητα: 92.9%

Κείμενο Άρθρου

ΑΚ Άρθρο 1512: Σε περίπτωση διαφωνίας "Κατά την άσκηση της γονικής μέριμνας οι γονείς καταβάλλουν προσπάθεια για την εξεύρεση κοινά αποδεκτών λύσεων. Αν διαφωνούν, αποφασίζει το δικαστήριο.».

Κώδικας

Αστικός Κώδικας

Συντομογραφία

ΑΚ

Άρθρο

1512

Τροποποίηση

16/09/2021

Δείτε το άρθρο→

ΑΚ Άρθρο 1519

Αστικός Κώδικας

Σχετικότητα: 94.9%

Κείμενο Άρθρου

ΑΚ Άρθρο 1519: Σημαντικά ζητήματα επιμέλειας τέκνου Όταν η επιμέλεια ασκείται από τον έναν γονέα ή έχει γίνει κατανομή της μεταξύ των γονέων, οι αποφάσεις για την ονοματοδοσία του τέκνου, για το θρήσκευμα, για ζητήματα της υγείας του, εκτός από τα επείγοντα και τα εντελώς τρέχοντα, καθώς και για ζητήματα εκπαίδευσης που επιδρούν αποφασιστικά στο μέλλον του, λαμβάνονται από τους δύο γονείς από κοινού. Τα δύο τελευταία εδάφια του άρθρου 1510 και το άρθρο 1512 εφαρμόζονται αναλόγως. Για τη μεταβολή του τόπου διαμονής του τέκνου που επιδρά ουσιωδώς στο δικαίωμα επικοινωνίας του γονέα με τον οποίο δεν διαμένει το τέκνο, απαιτείται προηγούμενη έγγραφη συμφωνία των γονέων ή προηγούμενη δικαστική απόφαση που εκδίδεται μετά από αίτηση ενός από τους γονείς. Το δικαστήριο μπορεί να διατάξει κάθε πρόσφορο μέτρο. Ο γονέας στον οποίο δεν έχει ανατεθεί η άσκηση της επιμέλειας έχει το δικαίωμα να ζητά από τον άλλο πληροφορίες για το πρόσωπο και την περιουσία του τέκνου.

Κώδικας

Αστικός Κώδικας

Συντομογραφία

ΑΚ

Άρθρο

1519

Τροποποίηση

21/05/2021

Δείτε το άρθρο→

ΑΚ Άρθρο 1514

Αστικός Κώδικας

Σχετικότητα: 93.5%

Κείμενο Άρθρου

ΑΚ Άρθρο 1514: Παρέκκλιση από την από κοινού άσκηση της γονικής μέριμνας 1. Κατά παρέκκλιση του άρθρου 1513, οι γονείς μπορούν με έγγραφο βεβαίας χρονολογίας να ρυθμίζουν διαφορετικά την κατανομή της γονικής μέριμνας, ιδίως να αναθέτουν την άσκησή της στον έναν από αυτούς, και να καθορίζουν τον τόπο κατοικίας του τέκνου τους, τον γονέα με τον οποίο θα διαμένει, καθώς και τον τρόπο επικοινωνίας του με τον άλλο γονέα. Το ανωτέρω έγγραφο ισχύει τουλάχιστον για δύο (2) έτη και παρατείνεται αυτοδικαίως, εκτός αν κάποιος από τους δύο γονείς δηλώσει εγγράφως στον άλλο γονέα, πριν τη λήξη του συμφωνημένου χρόνου, ότι δεν επιθυμεί την παράτασή του. 2. Αν δεν είναι δυνατή η από κοινού άσκηση της γονικής μέριμνας, εξαιτίας διαφωνίας των γονέων και ιδίως αν ο ένας γονέας αδιαφορεί ή δεν συμπράττει σε αυτήν ή δεν τηρεί την τυχόν υπάρχουσα συμφωνία για την άσκηση ή τον τρόπο άσκησης της γονικής μέριμνας ή αν η συμφωνία αυτή είναι αντίθετη προς το συμφέρον του τέκνου ή αν η γονική μέριμνα ασκείται αντίθετα προς το συμφέρον του τέκνου, καθένας από τους γονείς προσφεύγει σε διαμεσολάβηση, εξαιρουμένων των περιπτώσεων ενδοοικογενειακής βίας, όπως ο νόμος ορίζε ι. Αν διαφωνούν, αποφασίζει το δικαστήριο. 3. Το δικαστήριο μπορεί ανάλογα με την περίπτωση: α) να κατανείμει την άσκηση της γονικής μέριμνας μεταξύ των γονέων, να εξειδικεύσει τον τρόπο άσκησής της στα κατ' ιδίαν θέματα ή να αναθέσει την άσκηση της γονικής μέριμνας στον ένα γονέα ή σε τρίτο, β) να διατάξει πραγματογνωμοσύνη ή τη λήψη οποιουδήποτε άλλου πρόσφορου μέτρου, γ) να διατάξει διαμεσολάβηση ή την επανάληψη διακοπείσας διαμεσολάβησης, ορίζοντας συγχρόνως τον διαμεσολαβητή. Για τη λήψη της απόφασής του το δικαστήριο λαμβάνει υπόψη τους έως τότε δεσμούς του τέκνου με τους γονείς και τους αδελφούς του, καθώς και τις τυχόν συμφωνίες που έκαναν οι γονείς του τέκνου για την άσκηση της γονικής μέριμνας..

Κώδικας

Αστικός Κώδικας

Συντομογραφία

ΑΚ

Άρθρο

1514

Τροποποίηση

16/09/2021

Δείτε το άρθρο→

ΚΠολΔ Άρθρο 681Γ

Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας

Σχετικότητα: 91.3%

Κείμενο Άρθρου

ΚΠολΔ Άρθρο 681Γ: 1. Στις διαφορές της περίπτωσης β' της πρώτης παραγράφου του άρθρου 681 Β εφαρμόζονται και τα άρθρα 598, 600, 601, 605, 606, 744 και 759 παρ. 3. Αν οι διαφορές αυτές ενωθούν με οποιαδήποτε από τις διαφορές των άρθρων 592 παρ. 1 ή 614 παρ. 1, εφαρμόζονται τα άρθρα 744 και 759 παρ. 3. "2. Στις ίδιες διαφορές καθιερώνεται στάδιο υποχρεωτικής προδικασίας που περιλαμβάνει την έρευνα, από όργανα της αρμόδιας κοινωνικής υπηρεσίας, των συνθηκών διαβίωσης του ανηλίκου και την υποβολή στο δικαστήριο, έως την ημέρα της συζήτησης, σχετικής αναλυτικής έκθεσης η οποία, στις περιπτώσεις όπου φέρεται στο δικόγραφο της αγωγής ότι ο ένας από τους γονείς ή το ανήλικο τέκνο παρουσιάζει ψυχικά προβλήματα, θα πρέπει να συνοδεύεται και από ψυχιατρική έκθεση. Το μονομελές ή πολυμελές δικαστήριο είναι εξάλλου υποχρεωμένο, κατά την "συζήτηση"* στο ακροατήριο της αγωγής και πριν από κάθε συζήτηση να προσπαθήσει, με την ποινή του απαράδεκτου, να επιλύσει συμβιβαστικά τη διαφορά, ύστερα από ακρόαση των διαδίκων και των πληρεξουσίων τους. Ο συμβιβασμός πρέπει να αποβλέπει στο συμφέρον του τέκνου, αλλιώς δεν δεσμεύει το δικαστήριο. 3. Το δικαστήριο πριν από την έκδοση της απόφασής του, ανάλογα με την ωριμότητα του τέκνου, λαμβάνει υπόψη τη γνώμη του. Μπορεί αν αποφασίσει τη διενέργεια πραγματογνωμοσύνης, να ορίζει ελεύθερα το χρόνο διεξαγωγής της, χωρίς να δεσμεύεται από χρονικούς περιορισμούς. 4. Για την επικοινωνία με το τέκνο, ορίζονται, στα πρακτικά του αρμόδιου δικαστηρίου, ο χρόνος και ο τόπος της συνάντησης, καθώς και στην περίπτωση του πολυμελούς δικαστηρίου, ο δικαστής που θα επικοινωνήσει με το τέκνο. Με τα ίδια πρακτικά καλείται επίσης να παρουσιάσει το τέκνο όποιος διαμένει μαζί του. Σε περίπτωση ερημοδικίας κάποιου διαδίκου, το δικαστήριο ορίζει χρόνο επιδόσεως αντιγράφου των πρακτικών στον απολειπόμενο διάδικο. Η επικοινωνία του δικαστή με το τέκνο γίνεται ιδιαιτέρως και δεν επιτρέπεται να είναι παρόν σ' αυτήν άλλο πρόσωπο, εκτός αν ο δικαστής κρίνει διαφορετικά. Για το περιεχόμενο της συνομιλίας δεν συντάσσεται έκθεση".

Κώδικας

Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας

Συντομογραφία

ΚΠολΔ

Άρθρο

681Γ

Τροποποίηση

01/01/2002

Δείτε το άρθρο→

ΑΚ Άρθρο 1510

Αστικός Κώδικας

Σχετικότητα: 91.1%

Κείμενο Άρθρου

ΑΚ Άρθρο 1510: Γονική μέριμνα «Η μέριμνα για το ανήλικο τέκνο είναι καθήκον και δικαίωμα των γονέων (γονική μέριμνα), οι οποίοι την ασκούν από κοινού και εξίσου.». Η γονική μέριμνα περιλαμβάνει την επιμέλεια του προσώπου, τη διοίκηση της περιουσίας και την εκπροσώπηση του τέκνου σε κάθε υπόθεση ή δικαιοπραξία ή δίκη, που αφορούν το πρόσωπο ή την περιουσία του. Σε περίπτωση που η γονική μέριμνα παύει λόγω θανάτου, κήρυξης σε αφάνεια ή έκπτωσης του ενός γονέα, η γονική μέριμνα ανήκει αποκλειστικά στον άλλο. Αν ο ένας από τους γονείς αδυνατεί να ασκήσει τη γονική μέριμνα για πραγματικούς λόγους ή γιατί είναι ανίκανος ή περιορισμένα ικανός για δικαιοπραξία, την ασκεί μόνος ο άλλος γονέας. Η επιμέλεια όμως του προσώπου του τέκνου ασκείται και από τον ανήλικο γονέα.

Κώδικας

Αστικός Κώδικας

Συντομογραφία

ΑΚ

Άρθρο

1510

Τροποποίηση

21/05/2021

Δείτε το άρθρο→

ΑΚ Άρθρο 56

Αστικός Κώδικας

Σχετικότητα: 91.0%

Κείμενο Άρθρου

ΑΚ Άρθρο 56: Ο ανήλικος που τελεί υπό γονική μέριμνα, έχει κατοικία την κατοικία των γονέων του ή του γονέα που ασκεί μόνος του τη γονική μέριμνα. Αν τη γονική μέριμνα ασκούν και οι δύο γονείς, χωρίς να έχουν την ίδια κατοικία, ο ανήλικος έχει κατοικία την κατοικία του γονέα με τον οποίο διαμένει. Η επίδοση εγγράφων που αφορούν το τέκνο γίνεται στην κατοικία του γονέα με τον οποίο διαμένει ή του τρίτου που ασκεί τη γονική μέριμνα. Ο γονέας με τον οποίο διαμένει το τέκνο, υποχρεώνεται άμεσα να ενημερώσει τον άλλο γονέα σχετικά με την επίδοση και το περιεχόμενο των εγγράφων που το αφορούν. Ο ανήλικος που τελεί υπό επιτροπεία ή όποιος τελεί υπό πλήρη στερητική δικαστική συμπαράσταση, έχει κατοικία την κατοικία του επιτρόπου ή του δικαστικού συμπαραστάτη του..

Κώδικας

Αστικός Κώδικας

Συντομογραφία

ΑΚ

Άρθρο

56

Τροποποίηση

16/09/2021

Δείτε το άρθρο→

ΑΚ Άρθρο 1656

Αστικός Κώδικας

Σχετικότητα: 90.1%

Κείμενο Άρθρου

ΑΚ Άρθρο 1656: Υποχρεώσεις των ανάδοχων γονέων Οι ανάδοχοι γονείς οφείλουν να διευκολύνουν τις προσωπικές σχέσεις και την επικοινωνία των φυσικών γονέων ή του επιτρόπου με τον ανήλικο, εφόσον δεν παραβλάπτονται ουσιώδη συμφέροντά του. Σε περίπτωση διαφωνίας αποφασίζει το δικαστήριο.

Κώδικας

Αστικός Κώδικας

Συντομογραφία

ΑΚ

Άρθρο

1656

Τροποποίηση

30/12/1996

Δείτε το άρθρο→

ΑΚ Άρθρο 1518

Αστικός Κώδικας

Σχετικότητα: 89.7%

Κείμενο Άρθρου

ΑΚ Άρθρο 1518: Επιμέλεια του προσώπου Η επιμέλεια του προσώπου του τέκνου περιλαμβάνει ιδίως την ανατροφή, την επίβλεψη, τη μόρφωση και την εκπαίδευσή του, καθώς και τον προσδιορισμό του τόπου διαμονής του. Κατά την ανατροφή του τέκνου οι γονείς το ενισχύουν, χωρίς διάκριση φύλου, να αναπτύσσει υπεύθυνα και με κοινωνική συνείδηση την προσωπικότητά του. Η λήψη σωφρονιστικών μέτρων επιτρέπεται μόνο εφόσον αυτά είναι παιδαγωγικώς αναγκαία και δεν θίγουν την αξιοπρέπεια του τέκνου. Κατά τη μόρφωση και την επαγγελματική εκπαίδευση του τέκνου οι γονείς λαμβάνουν υπόψη τις ικανότητες και τις προσωπικές του κλίσεις. Γι' αυτόν τον σκοπό οφείλουν να συνεργάζονται με το σχολείο και αν υπάρχει ανάγκη, να ζητούν τη συνδρομή αρμοδίων κρατικών υπηρεσιών ή δημοσίων οργανισμών. Κάθε γονέας υποχρεούται να διαφυλάσσει και να ενισχύει τη σχέση του τέκνου με τον άλλο γονέα, τους αδελφούς του, καθώς και με την οικογένεια του άλλου γονέα, ιδίως όταν οι γονείς δεν ζουν μαζί ή ο άλλος γονέας έχει αποβιώσει..

Κώδικας

Αστικός Κώδικας

Συντομογραφία

ΑΚ

Άρθρο

1518

Τροποποίηση

21/05/2021

Δείτε το άρθρο→

ΑΚ Άρθρο 1536

Αστικός Κώδικας

Σχετικότητα: 88.9%

Κείμενο Άρθρου

ΑΚ Άρθρο 1536: Ανάκληση ή μεταρρύθμιση δικαστικής απόφασης σχετικής με τη γονική μέριμνα 1. Αν από τότε που εκδόθηκε δικαστική απόφαση σχετική με τη γονική μέριμνα μεταβλήθηκαν οι συνθήκες, το δικαστήριο οφείλει, ύστερα από αίτηση ενός ή και των δύο γονέων, των πλησιέστερων συγγενών του τέκνου ή του εισαγγελέα, να προσαρμόσει την απόφασή του στις νέες συνθήκες, ανακαλώντας ή μεταρρυθμίζοντάς την, σύμφωνα με το συμφέρον του τέκνου, και ιδίως να αποδώσει στους γονείς την άσκηση της γονικής μέριμνας που τους είχε αφαιρεθεί. 2. Μεταρρύθμιση δύναται να αποφασίζεται από το δικαστήριο που εξέδωσε την απόφαση, έπειτα από αίτηση του ασκούντος το ένδικο μέσο ή του αρμόδιου εισαγγελέα, και κατά οριστικής αποφάσεως που ρυθμίζει ζητήματα επιμέλειας και επικοινωνίας τέκνου κατά της οποίας έχει ασκηθεί έφεση. Η ισχύς της ως άνω απόφασης ισχύει μέχρι την έκδοση απόφασης επί του ενδίκου μέσου και εκδίδεται αποκλειστικά σε περιπτώσεις που το επιβάλλει το συμφέρον του τέκνου.

Κώδικας

Αστικός Κώδικας

Συντομογραφία

ΑΚ

Άρθρο

1536

Τροποποίηση

Ν. 5264/2025

Δείτε το άρθρο→

ΑΚ Άρθρο 1516

Αστικός Κώδικας

Σχετικότητα: 88.1%

Κείμενο Άρθρου

ΑΚ Άρθρο 1516: Πράξεις από τον ένα γονέα Ο καθένας από τους γονείς επιχειρεί και μόνος του πράξεις αναφερόμενες στην άσκηση της γονικής μέριμνας: 1. Όταν πρόκειται για συνήθεις πράξεις επιμέλειας του προσώπου του τέκνου ή για την τρέχουσα διαχείριση της περιουσίας του ή για πράξεις που έχουν επείγοντα χαρακτήρα. 2. Όταν πρόκειται για τη λήψη δήλωσης της βούλησης που είναι απευθυντέα προς το τέκνο. Στις περιπτώσεις διακοπής της συμβίωσης των γονέων, διαζυγίου ή ακύρωσης του γάμου τους, καθώς και όταν πρόκειται για τέκνο γεννημένο χωρίς γάμο των γονέων του, κάθε ένας από τους γονείς μπορεί να ασκεί τις αξιώσεις διατροφής που έχει το τέκνο κατά του άλλου γονέα ή τρίτου..

Κώδικας

Αστικός Κώδικας

Συντομογραφία

ΑΚ

Άρθρο

1516

Τροποποίηση

16/09/2021

Δείτε το άρθρο→

ΑΚ Άρθρο 18

Αστικός Κώδικας

Σχετικότητα: 87.5%

Κείμενο Άρθρου

ΑΚ Άρθρο 18: Σχέσεις γονέων και τέκνου "Οι σχέσεις μεταξύ γονέων και τέκνου ρυθμίζεται κατά σειρά: 1. από το δίκαιο της τελευταίας κοινής ιθαγένειάς τους. 2. από το δίκαιο της τελευταίας κοινής συνήθους διαμονής τους. 3. από το δίκαιο της ιθαγένειας του τέκνου".

Κώδικας

Αστικός Κώδικας

Συντομογραφία

ΑΚ

Άρθρο

18

Δείτε το άρθρο→

ΑΚ Άρθρο 1526

Αστικός Κώδικας

Σχετικότητα: 86.4%

Κείμενο Άρθρου

ΑΚ Άρθρο 1526: Διαχείριση με διατυπώσεις "Οι γονείς δεν μπορούν, χωρίς την άδεια του δικαστηρίου, να επιχειρήσουν στο όνομα του τέκνου τις πράξεις που απαγορεύονται και στον επίτροπο ανηλίκου χωρίς άδεια του δικαστηρίου". (ΠΑΡΑΛΕΙΠΕΤΑΙ ΤΟ ΔΕΥΤΕΡΟ ΕΔΑΦΙΟ ΩΣ ΜΗ ΙΣΧΥΟΝ: ).

Κώδικας

Αστικός Κώδικας

Συντομογραφία

ΑΚ

Άρθρο

1526

Τροποποίηση

30/12/1996

Δείτε το άρθρο→

ΑΚ Άρθρο 1552

Αστικός Κώδικας

Σχετικότητα: 85.1%

Κείμενο Άρθρου

ΑΚ Άρθρο 1552: Δικαστική αναπλήρωση της συναίνεσης Δικαστική αναπλήρωση της συναίνεσης. Η συναίνεση των γονέων για υιοθεσία του τέκνου τους αναπληρώνεται, με ειδικώς αιτιολογημένη απόφαση του δικαστηρίου, στις ακόλουθες περιπτώσεις: α) αν οι γονείς είναι άγνωστοι ή το τέκνο είναι έκθετο, β) αν και οι δύο γονείς έχουν εκπέσει από τη γονική μέριμνα ή βρίσκονται σε καθεστώς στερητικής δικαστικής συμπαράστασης που τους αφαιρεί και την ικανότητα να συναινούν για την υιοθεσία του παιδιού τους, γ) αν οι γονείς έχουν άγνωστη διαμονή είτε πριν είτε μετά την παροχή της γενικής εξουσιοδότησης του άρθρου 1554, δ) αν το τέκνο προστατεύεται από αναγνωρισμένη κοινωνική οργάνωση, έχει αφαιρεθεί από τους γονείς η άσκηση της επιμέλειας, σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 1532 και 1533, και αυτοί αρνούνται καταχρηστικά να συναινέσουν και ε) αν το τέκνο έχει παραδοθεί με τη συναίνεση των γονέων σε οικογένεια για φροντίδα και ανατροφή, με σκοπό την υιοθεσία, και έχει ενταχθεί σε αυτήν επί χρονικό διάστημα ενός τουλάχιστον έτους, οι δε γονείς εκ των υστέρων αρνούνται καταχρηστικά να συναινέσουν. Αν οι περιπτώσεις α' έως ε' συντρέχουν μόνο στο πρόσωπο του ενός εκ των γονέων, η απόφαση του δικαστηρίου αναπληρώνει τη συναίνεση μόνο αυτού. Με απόφαση του δικαστηρίου αναπληρώνεται και η συναίνεση του επιτρόπου για την υιοθεσία του ανηλίκου, εφόσον οτε λευταίος προστατεύεται από αναγνωρισμένη κοινωνική οργάνωση και ο επίτροπος αρνείται καταχρηστικά να συναινέσει..

Κώδικας

Αστικός Κώδικας

Συντομογραφία

ΑΚ

Άρθρο

1552

Τροποποίηση

26/11/2008

Δείτε το άρθρο→

ΚΠολΔ Άρθρο 797

Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας

Σχετικότητα: 85.1%

Κείμενο Άρθρου

ΚΠολΔ Άρθρο 797: " Όταν σύμφωνα με το νόμο ζητείται να δοθεί άδεια να ενεργήσουν κάποια πράξη ο ανήλικος, αυτός που ασκεί τη γονική μέριμνα, ο επίτροπος ανηλίκου, ο δικαστικός συμπαραστάτης ενηλίκου, ο ίδιος ο ενήλικος που βρίσκεται σε κατάσταση δικαστικής συμπαράστασης, ο κληρονόμος από απογραφή, ο κηδεμόνας σχολάζουσας κληρονομιάς, ο εκκαθαριστής κληρονομιάς και ο εκτελεστής διαθήκης, αρμόδιο είναι το ειρηνοδικείο της συνήθους διαμονής του ανηλίκου ή αυτού που τελεί υπό δικαστική συμπαράσταση ή το δικαστήριο της κληρονομι άς. Για τις περιπτώσεις της δικαστικής επιμέλειας ξένων υποθέσεων αρμόδιο είναι το ειρηνοδικείο της συνήθους διαμονής αυτού που ζητεί το διορισμό του επιμελητή ή του τόπου όπου θα διεξαχθεί κυρίως η διαχείριση της υπόθεσης."

Κώδικας

Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας

Συντομογραφία

ΚΠολΔ

Άρθρο

797

Τροποποίηση

01/01/2016

Δείτε το άρθρο→

ΑΚ Άρθρο 1513

Αστικός Κώδικας

Σχετικότητα: 84.9%

Κείμενο Άρθρου

ΑΚ Άρθρο 1513: Διαζύγιο ή ακύρωση του γάμου - διάσταση των συζύγων Στις περιπτώσεις διαζυγίου ή ακύρωσης του γάμου ή λύσης ή ακύρωσης του συμφώνου συμβίωσης ή διακοπής της συμβίωσης των συζύγων ή των μερών του συμφώνου συμβίωσης και εφόσον ζουν και οι δύο γονείς, εξακολουθούν να ασκούν από κοινού και εξίσου τη γονική μέρ ιμνα. Ο γονέας με τον οποίο διαμένει το τέκνο, επιχειρεί τις πράξεις που προβλέπονται στο πρώτο εδάφιο του άρθρου 1516, κατόπιν προηγούμενης ενημέρωσης του άλλου γονέα..

Κώδικας

Αστικός Κώδικας

Συντομογραφία

ΑΚ

Άρθρο

1513

Τροποποίηση

16/09/2021

Δείτε το άρθρο→

ΑΚ Άρθρο 1515

Αστικός Κώδικας

Σχετικότητα: 84.7%

Κείμενο Άρθρου

ΑΚ Άρθρο 1515: Τέκνα χωρίς γάμο των γονέων τους Η γονική μέριμνα του ανηλίκου τέκνου που γεννήθηκε και παραμένει χωρίς γάμο των γονέων του ανήκει στη μητέρα του. Όταν το τέκνο αναγνωρίζεται εκούσια ή δικαστικά με αγωγή που άσκησε ο πατέρας, αποκτά γονική μέριμνα και ο πατέρας, την οποία ασκεί από κοινού με τη μητέρα. Αν οι γονείς δεν ζουν μαζί, εφαρμόζονται αναλόγως τα άρθρα 1513 και 1514. Σε περίπτωση δικαστικής αναγνώρισης, στην οποία αντιδίκησε ο πατέρας, αυτός δεν ασκεί γονική μέριμνα ούτε αναπληρώνει τη μητέρα στην άσκησή της, εκτός αν υπάρχει συμφωνία των γονέων. Το δικαστήριο μπορεί, αν το επιβάλλει το συμφέρον του τέκνου, να αποφασίσει διαφορετικά μετά από αίτηση του πατέρα..

Κώδικας

Αστικός Κώδικας

Συντομογραφία

ΑΚ

Άρθρο

1515

Τροποποίηση

16/09/2021

Δείτε το άρθρο→

ΚΠολΔ Άρθρο 735

Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας

Σχετικότητα: 84.5%

Κείμενο Άρθρου

ΚΠολΔ Άρθρο 735: Το δικαστήριο έχει το δικαίωμα να διατάξει κάθε πρόσφορο ασφαλιστικό μέτρο που υπαγορεύεται από τις περιστάσεις, για τη ρύθμιση των σχέσεων των συζύγων από το γάμο και των σχέσεων γονέων και τέκνων. Ιδίως να διατάξει τη μετοίκηση ενός από τους συζύγους, να ορίσει ποια πράγματα δικαιούται αυτός να παραλάβει για τη χωριστή του εγκατάσταση, να καθορίσει τον τρόπο με τον οποίο ο κάθε σύζυγος θα χρησιμοποιεί το ακίνητο όπου διαμένουν ή τα έπιπλα και σκεύη που χρησιμοποιούν από κοινού, να ορίσει το γονέα στον οποίο ανήκει προσωρινά η άσκηση της γονικής μέριμνας, να αφαιρέσει από τους γονείς τη γονική μέριμνα εν όλω ή εν μέρει και να ρυθμίσει τα σχετικά με την επικοινωνία με το τέκνο. «Σε υποθέσεις ενδοοικογενειακής βίας μπορεί να διατάσσεται ιδίως η απομάκρυνση το υ καθ' ου από την οικογενειακή κατοικία, η μετοίκηση του, η απαγόρευση να προσεγγίζει τους χώρους κατοικίας ή και εργασίας του αιτούντος, κατοικίες στενών συγγενών του, τα εκπαιδευτήρια των παιδιών και ξενώνες φιλοξενίας.»**

Κώδικας

Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας

Συντομογραφία

ΚΠολΔ

Άρθρο

735

Τροποποίηση

24/01/2007

Δείτε το άρθρο→

ΑΚ Άρθρο 1497

Αστικός Κώδικας

Σχετικότητα: 84.5%

Κείμενο Άρθρου

ΑΚ Άρθρο 1497: Οι γονείς που οφείλουν διατροφή σε ανήλικο άγαμο τέκνο τους έχουν δικαίωμα να ορίσουν τον τρόπο και τα χρονικά διαστήματα που θα προκαταβάλλεται η διατροφή. Αν το ζήτησε το τέκνο, το δικαστήριο μπορεί να αποφασίσει διαφορετικά, εφόσον συντρέχουν ιδιαίτεροι λόγοι.

Κώδικας

Αστικός Κώδικας

Συντομογραφία

ΑΚ

Άρθρο

1497

Δείτε το άρθρο→

ΑΚ Άρθρο 1532

Αστικός Κώδικας

Σχετικότητα: 84.4%

Κείμενο Άρθρου

ΑΚ Άρθρο 1532: Συνέπειες κακής άσκησης Αν ο πατέρας ή η μητέρα παραβαίνουν τα καθήκοντα που τους επιβάλλει το λειτούργημά τους για την επιμέλεια του προσώπου του τέκνου ή τη διοίκηση της περιουσίας του ή αν ασκούν το λειτούργημα αυτό καταχρηστικά ή δεν είναι σε θέση να ανταποκριθούν σε αυτό, τ ο δικαστήριο μπορεί, εφόσον το ζητήσουν ο άλλος γονέας ή οι πλησιέστεροι συγγενείς του τέκνου ή ο εισαγγελέας, να διατάξει οποιοδήποτε πρόσφορο μέτρο. Κακή άσκηση της γονικής μέριμνας συνιστούν ιδίως: α. η υπαίτια μη συμμόρφωση προς αποφάσεις και διατάξεις δικαστικών και εισαγγελικών αρχών που αφορούν το τέκνο ή προς την υπάρχουσα συμφωνία των γονέων για την άσκηση της γονικής μέριμνας, β. η διατάραξη της συναισθηματικής σχέσης του τέκνου με τον άλλο γονέα και την οικογένειά του και η με κάθε τρόπο πρόκληση διάρρηξης των σχέσεων του τέκνου με αυτούς, γ. η υπαίτια παράβαση των όρων της συμφωνίας των γονέων ή της δικαστικής απόφασης για την επικοινωνία του τέκνου με τον γονέα με τον οποίο δεν διαμένει και η με κάθε άλλο τρόπο παρεμπόδιση της επικοινωνίας, δ. η κακή άσκηση και η υπαίτια παράλειψη της άσκησης του δικαιώματος επικοινωνίας από τον δικαιούχο γονέα, ε. η αδικαιολόγητη άρνηση του γονέα να καταβάλει τη διατροφή που επιδικάστηκε στο τέκνο από το δικαστήριο ή συμφωνήθηκε μεταξύ των γονέων, στ. η καταδίκη του γονέα, με οριστική δικαστική απόφαση, για ενδοοικογενειακή βία ή για εγκλήματα κατά της γενετήσιας ελευθερίας ή για εγκλήματα οικονομικής εκμετάλλευσης της γενετήσιας ζωής. Το δικαστήριο, στις περιπτώσεις του προηγούμενου εδαφίου, δύναται να αφαιρέσει από τον υπαίτιο γονέα την άσκηση της γονικής μέριμνας ή την επιμέλεια, ολικά ή μερικά, και να την αναθέσει αποκλειστικά στον άλλο γονέα, καθώς επίσης να διατάξει κάθε πρόσφορο μέτρο προς διασφάλιση του συμφέροντος του τέκνου. Αν συντρέχουν στο πρόσωπο και των δύο γονέων οι περιπτώσεις του δευτέρου εδαφίου, το δικαστήριο μπορεί να αναθέσει την πραγματική φροντίδα του τέκνου ή ακόμα και την επιμέλειά του ολικά ή μερικά σε τρίτο ή και να διορίσει επίτροπο. Σε εξαιρετικά επείγουσες περιπτώσεις, εφόσον συντρέχουν οι προϋποθέσεις του πρώτου εδαφίου και επίκειται άμεσος κίνδυνος για τη σωματική ή την ψυχική υγεία του τέκνου, ο εισαγγελέας διατάσσει κάθε πρόσφορο μέτρο για την προστασία του, μέχρι την έκδοση της απόφασης του δικαστηρίου, στο οποίο πρέπει να απευθύνεται εντός ενενήντα (90) ημερών, με δυνατότητα αιτιολογημένης παράτασης της προθεσμίας αυτής κατά ενενήντα (90) επιπλέον ημέρες..

Κώδικας

Αστικός Κώδικας

Συντομογραφία

ΑΚ

Άρθρο

1532

Τροποποίηση

21/05/2021

Δείτε το άρθρο→

ΑΚ Άρθρο 1533

Αστικός Κώδικας

Σχετικότητα: 84.3%

Κείμενο Άρθρου

ΑΚ Άρθρο 1533: Η αφαίρεση του συνόλου της επιμέλειας του προσώπου του τέκνου και από τους δύο γονείς και η ανάθεσή της σε τρίτο διατάσσονται από το δικαστήριο μόνο όταν άλλα μέτρα έμειναν χωρίς αποτέλεσμα ή κρίνεται ότι δεν επαρκούν για να αποτρέψουν κίνδυνο της σωματικής, πνευματικής ή ψυχικής υγείας του τέκνου. (ΤΑ ΕΔΑΦΙΑ ΔΕΥΤΕΡΟ ΚΑΙ ΤΡΙΤΟ ΠΑΡΑΛΕΙΠΟΝΤΑΙ ΩΣ ΜΗ ΙΣΧΥΟΝΤΑ: ). Το δικαστήριο ορίζει την έκταση της γονικής μέριμνας που παραχωρεί στον τρίτο, και τους όρους της άσκησής της. «Το δικαστήριο αποφασίζει την ανάθεση της πραγματικής φροντίδας ή της επιμέλειας στον τρίτο κατά τη δεύτερη παράγραφο του προηγούμενου άρθρου ή την πρώτη παράγραφο του παρόντος, ύστερα από έλεγχο του ήθους, των βιοτικών συνθηκών και γενικά της καταλληλότητάς του, στηριζόμενο υποχρεωτικά σε βεβαίωση της κοινωνικής υπηρεσίας. Η ανάθεση γίνεται σε κατάλληλη οικογένεια, κατά προτίμηση συγγενική (ανάδοχη οικογένεια) και, αν αυτό δεν είναι δυνατό, σε κατάλληλο ίδρυμα.».

Κώδικας

Αστικός Κώδικας

Συντομογραφία

ΑΚ

Άρθρο

1533

Τροποποίηση

30/12/1996

Δείτε το άρθρο→

ΑΚ Άρθρο 1517

Αστικός Κώδικας

Σχετικότητα: 84.3%

Κείμενο Άρθρου

ΑΚ Άρθρο 1517: Σύγκρουση συμφερόντων Αν τα συμφέροντα του τέκνου συγκρούονται με τα συμφέροντα του πατέρα του ή της μητέρας του, που ασκούν τη γονική μέριμνα, καθώς και των συζύγων ή των συγγενών τους εξ αίματος ή εξ αγχιστείας σε ευθεία γραμμή, διορίζεται ειδικός επίτροπος.

Κώδικας

Αστικός Κώδικας

Συντομογραφία

ΑΚ

Άρθρο

1517

Δείτε το άρθρο→

ΑΚ Άρθρο 1555

Αστικός Κώδικας

Σχετικότητα: 83.8%

Κείμενο Άρθρου

ΑΚ Άρθρο 1555: Συναίνεση του ανηλίκου Ενώπιον του δικαστηρίου συναινεί αυτοπροσώπως και ο ανήλικος που υιοθετείται, εφόσον έχει συμπληρώσει το δωδέκατο έτος της ηλικίας του, εκτός αν βρίσκεται σε κατάσταση ψυχικής ή διανοητικής διαταραχής που περιορίζει αποφασιστικά τη λειτουργία της βούλησής του. Σε κάθε περίπτωση το δικαστήριο, ανάλογα με την ωριμότητα του ανηλίκου, οφείλει να ακούει και τη δική του γνώμη.

Κώδικας

Αστικός Κώδικας

Συντομογραφία

ΑΚ

Άρθρο

1555

Τροποποίηση

30/12/1996

Δείτε το άρθρο→

ΚΠολΔ Άρθρο 612

Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας

Σχετικότητα: 83.3%

Κείμενο Άρθρου

ΚΠολΔ Άρθρο 612: 1. Το δικαστήριο στις διαφορές του άρθρου 592 αριθμ. 3 περίπτωση β' πριν από την έκδοση της απόφασης του, ανάλογα με την ωριμότητα του τέκνου, λαμβάνει υπόψη τη γνώμη του. Μπορεί αν αποφασίσει τη διενέργεια πραγματογνωμοσύνης, να ορίζει ελεύθερα το χρόνο διεξαγωγής της, χωρίς να δεσμεύεται από χρονικούς περιορισμούς. 2. Για την επικοινωνία με το τέκνο ορίζονται και καταχωρίζονται, στα πρακτικά του αρμόδιου δικαστηρίου, ο χρόνος και ο τόπος της συνάντησης, καθώς και, ο δικαστής που θα επικοινωνήσει με το τέκνο. Με διαταγή του δικαστηρίου, που καταχωρίζεται επίσης στα πρακτικά, καλείται να παρουσιάσει το τέκνο όποιος διαμένει μαζί του. Σε περίπτωση ερημοδικίας κάποιου διαδίκου, το δικαστήριο ορίζει χρόνο επίδοσης αντιγράφου των πρακτικών στον απολειπόμενο διάδικο. Η επικοινωνία του δικαστή με το τέκνο γίνεται ιδιαιτέρως και δεν επιτρέπεται να είναι παρόν σε αυτήν άλλο πρόσωπο, εκτός αν ο δικαστής κρίνει διαφορετικά. Για το περιεχόμενο της συνομιλίας δεν συντάσσεται έκθεση.

Κώδικας

Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας

Συντομογραφία

ΚΠολΔ

Άρθρο

612

Τροποποίηση

01/01/2016

Δείτε το άρθρο→

ΑΚ Άρθρο 1550

Αστικός Κώδικας

Σχετικότητα: 83.1%

Κείμενο Άρθρου

ΑΚ Άρθρο 1550: Συναίνεση των γονέων ή του νόμιμου αντιπροσώπου Για να υιοθετηθεί ένας ανήλικος χρειάζεται να συναινέσουν ενώπιον του δικαστηρίου οι γονείς του ή ο ένας τους μόνο, αν ο άλλος έχει εκπέσει από τη γονική μέριμνα κατά το άρθρο 1537 ή η συναίνεσή του είναι αδύνατη γιατί έχει τεθεί σε στερητική δικαστική συμ παράσταση, που περιλαμβάνει και τη στέρηση της ικανότητας να συναινεί για την υιοθεσία του παιδιού του. Αν ο ανήλικος δεν έχει γονείς, συναινεί ενώπιον του δικαστηρίου ο επίτροπος, ύστερα από άδεια του εποπτικού συμβουλίου. Η συναίνεση της προηγούμενης παραγράφου είναι, στην περίπτωση που ο ανήλικος προστατεύεται από αρμόδια κοινωνική υπηρεσία ή οργάνωση, έγκυρη και όταν αυτός που συναινεί δεν γνωρίζει το πρόσωπο του υποψηφίου θετού γονέα.

Κώδικας

Αστικός Κώδικας

Συντομογραφία

ΑΚ

Άρθρο

1550

Τροποποίηση

30/12/1996

Δείτε το άρθρο→

ΑΚ Άρθρο 1655

Αστικός Κώδικας

Σχετικότητα: 83.1%

Κείμενο Άρθρου

ΑΚ Άρθρο 1655: Διατήρηση των σχέσεων με τη φυσική οικογένεια ή τον επίτροπο Όταν τρίτοι έχουν την πραγματική φροντίδα του προσώπου του ανηλίκου, γιατί τους την ανέθεσαν είτε οι φυσικοί γονείς ή ο επίτροπος είτε το δικαστήριο (ανάδοχοι γονείς ή ανάδοχη οικογένεια), οι έννομες σχέσεις μεταξύ του ανηλίκου και της φυσικής του οικογένειας ή του επιτρόπου και ιδίως οι αρμοδιότητες από τη γονική μέριμνα ή την επιτροπεία παραμένουν αμετάβλητες, εφόσον δεν ορίζεται στο νόμο διαφορετικά.

Κώδικας

Αστικός Κώδικας

Συντομογραφία

ΑΚ

Άρθρο

1655

Τροποποίηση

30/12/1996

Δείτε το άρθρο→

ΑΚ Άρθρο 1566

Αστικός Κώδικας

Σχετικότητα: 83.0%

Κείμενο Άρθρου

ΑΚ Άρθρο 1566: Γονική μέριμνα Αφότου συντελεσθεί η υιοθεσία, τη γονική μέριμνα των φυσικών γονέων ή την επιτροπεία, υπό την οποία τυχόν τελούσε το θετό τέκνο, αντικαθιστά αυτοδικαίως η γονική μέριμνα των θετών γονέων. Οι φυσικοί γονείς δεν έχουν ούτε δικαίωμα επικοινωνίας με το θετό τέ κνο. Αν ένας από τους συζύγους υιοθετήσει το τέκνο του άλλου, τη γονική μέριμνα έχουν από κοινού και οι δύο σύζυγοι.

Κώδικας

Αστικός Κώδικας

Συντομογραφία

ΑΚ

Άρθρο

1566

Τροποποίηση

30/12/1996

Δείτε το άρθρο→

ΑΚ Άρθρο 1567

Αστικός Κώδικας

Σχετικότητα: 82.5%

Κείμενο Άρθρου

ΑΚ Άρθρο 1567: Διαζύγιο, ακύρωση του γάμου ή διακοπή της συμβίωσης των θετών γονέων Σε περίπτωση κοινής υιοθεσίας ανηλίκου από συζύγους, αν ακολουθήσει διαζύγιο, ακύρωση του γάμου ή διακοπή της συμβίωσής τους, έχουν ανάλογη εφαρμογή, σχετικά με την άσκηση της γονικής μέριμνας, τα άρθρα 1513 και 1514. Όταν όμως πρόκειται για υιοθεσία του τέκνου του άλλου συζύγου, η άσκηση της γονικής μέριμνας ανήκει αποκλειστικά στο φυσικό γονέα του ανηλίκου, εκτός αν το δικαστήριο αποφασίσει διαφορετικά λόγω συνδρομής σπουδαίου λόγου.

Κώδικας

Αστικός Κώδικας

Συντομογραφία

ΑΚ

Άρθρο

1567

Τροποποίηση

30/12/1996

Δείτε το άρθρο→

ΑΚ Άρθρο 1659

Αστικός Κώδικας

Σχετικότητα: 82.2%

Κείμενο Άρθρου

ΑΚ Άρθρο 1659: Αρμοδιότητες και δικαιώματα Αν δεν παρέχονται σ' αυτούς περισσότερες αρμοδιότητες από το νόμο ή με δικαστική απόφαση, οι ανάδοχοι γονείς ασκούν, στο όνομα και για λογαριασμό των φυσικών γονέων ή του επιτρόπου, όσες αρμοδιότητες τους είναι απαραίτητες για να μεριμνούν για τις τρέχουσες και τις επείγουσες υποθέσεις του ανηλίκου. Έχουν επιπλέον, σε κάθε περίπτωση, το δικαίωμα να αξιώνουν από τους φυσικούς γονείς ή τον επίτροπο, πριν αυτοί λάβουν οποιαδήποτε απόφαση σχετική με τον ανήλικο, να τους παρέχουν τη δυνατότητα να διατυπώνουν τη γνώμη τους.

Κώδικας

Αστικός Κώδικας

Συντομογραφία

ΑΚ

Άρθρο

1659

Τροποποίηση

30/12/1996

Δείτε το άρθρο→

ΚΠολΔ Άρθρο 796

Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας

Σχετικότητα: 82.2%

Κείμενο Άρθρου

ΚΠολΔ Άρθρο 796: 1. Όταν ζητείται ο διορισμός, η αντικατάσταση ή η παύση επιτρόπου, ειδικού επιτρόπου ή προσωρινού επιτρόπου, αρμόδιο είναι το δικαστήριο στην περιφέρεια του οποίου έχει τη συνήθη διαμονή του εκείνος που πρόκειται να τεθεί ή που βρίσκεται σε επιτροπεία. Το ίδιο δικαστήριο είναι αρμόδιο και για το διορισμό, την αντικατάσταση ή την παύση των μελών του εποπτικού συμβουλίου. Αν ο ανήλικος, που έχει την ελληνική ιθαγένεια, δεν έχει τη συνήθη διαμονή του στην ημεδαπή, η σχετική αίτηση μπορεί να ασκηθεί στο δικαστήριο της τελευταίας συνήθους διαμονής του στην Ελλάδα, διαφορετικά στο δικαστήριο της πρωτεύουσας του κράτους. 2. Σε όλες τις περιπτώσεις όπου, κατά την ισχύουσα νομοθεσία για την επιτροπεία ανηλίκου, προβλέπεται η αυτεπάγγελτη ενέργεια του δικαστηρίου, αυτό οφείλει να συντάσσει χωρίς καθυστέρηση την κατά την τέταρτη παράγραφο του άρθρου 747 πράξη του, ώστε η υπόθεση να εισάγεται προς συζήτηση στη συντομότερη κατά το δυνατό δικάσιμο. 3. Η σχετική αίτηση ή η πράξη της τέταρτης παραγράφου του άρθρου 747 κοινοποιούνται υποχρεωτικά και στην αρμόδια κοινωνική υπηρεσία στις περιπτώσεις όπου ο νόμος προβλέπει ότι η σύνταξη και η υποβολή σχετικής έκθεσής της είναι υποχρεωτική. Η έκθεση της κοινωνικής υπηρεσίας πρέπει να κατατίθεται στη γραμματεία του δικαστηρίου τρεις ημέρες πριν από αυτήν που ορίστηκε για τη συζήτηση. Η έκθεση δεν είναι υποχρεωτική για τις περιπτώσεις του άρθρου 781. " 4. Σε όλες τις περιπτώσεις όπου οι ισχύουσες διατάξεις για την επιτροπεία των ανηλίκων προβλέπουν την επικοινωνία του δικαστηρίου με τον ανήλικο και την ακρόαση του ή κρίνουν αναγκαία τη διεξαγωγή πραγματογνωμοσύνης, έχει εφαρμογή το άρθρο 612."

Κώδικας

Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας

Συντομογραφία

ΚΠολΔ

Άρθρο

796

Τροποποίηση

01/01/2016

Δείτε το άρθρο→

ΑΚ Άρθρο 21

Αστικός Κώδικας

Σχετικότητα: 81.9%

Κείμενο Άρθρου

ΑΚ Άρθρο 21: "Οι σχέσεις μητέρας και πατέρα τέκνου, που γεννήθηκε χωρίς γάμο τους, ρυθμίζονται κατά σειρά από το δίκαιο της τελευταίας, κατά τη διάρκεια της κύησης, κοινής τους ιθαγένειας, συνήθους διαμονής ή απλής διαμονής".

Κώδικας

Αστικός Κώδικας

Συντομογραφία

ΑΚ

Άρθρο

21

Δείτε το άρθρο→

ΑΚ Άρθρο 1441

Αστικός Κώδικας

Σχετικότητα: 81.9%

Κείμενο Άρθρου

ΑΚ Άρθρο 1441: Συναινετικό διαζύγιο 1. Οι σύζυγοι μπορούν, με έγγραφη συμφωνία ή κοινή ψηφιακή δήλωση, να λύσουν τον γάμο τους. Η έγγραφη συμφωνία καταρτίζεται μεταξύ των συζύγων ή η κοινή ψηφιακή δήλωση υποβάλλεται από αυτούς με την παρουσία ή με ψηφιακή σύμπραξη πληρεξούσιου δικηγόρου αντίστοιχα για καθέναν από αυτούς. Όταν η συμφωνία είναι έγγραφη, υπογράφεται από τους ίδιους και από τους πληρεξούσιους δικηγόρους τους ή μόνο από τους τελευταίους, εφόσον είναι εφοδιασμένοι με ειδικό πληρεξούσιο. Η πληρεξουσιότητα πρέπει να έχει δοθεί μέσα στον τελευταίο μήνα πριν από την υπογραφή της συμφωνίας. 2. Αν υπάρχουν ανήλικα τέκνα, για να λυθεί ο γάμος, πρέπει με την έγγραφη συμφωνία ή την κοινή ψηφιακή δήλωση της παρ. 1 ή με άλλη συμφωνία μεταξύ των συζύγων, που καταρτίζεται, όπως ορίζεται στην παρ. 1, να ρυθμίζεται η κατανομή της γονικής μέριμνας και ιδίως η επιμέλεια των τέκνων, ο τόπος διαμονής τους, ο γονέας με τον οποίο διαμένουν, η επικοινωνία τους με τον άλλο γονέα και η διατροφή τους. Η ανωτέρω έγγραφη συμφωνία ή η κοινή ψηφιακή δήλωση ισχύει για τουλάχιστον δύο (2) έτη και παρατείνεται αυτοδικαί ως, εκτός αν κάποιος από τους δύο γονείς δηλώσει εγγράφως στον άλλο γονέα, πριν τη λήξη του συμφωνημένου χρόνου, ότι δεν επιθυμεί την παράτασή της. 3. α. Η έγγραφη συμφωνία για τη λύση του γάμου, καθώς και κάθε χωριστή συμφωνία για την κατανομή της γονικής μέριμνας, την επιμέλεια, τον τόπο διαμονής, την επικοινωνία και τη διατροφή των ανηλίκων τέκνων, υποβάλλονται από τους πληρεξουσίους δικηγόρους του κάθε συζύγου μαζί με τα ειδικά πληρεξούσια σε συμβολαιογράφο. β. Η κατάρτιση της συμβολαιογραφικής πράξης της παρ. 4 απέχει τουλάχιστον δέκα (10) ημέρες από την έγγραφη συμφωνία των συζύγων ή την κοινή ψηφιακή δήλωση. Η ημερομηνία της έγγραφης συμφωνίας των συζύγων αποδεικνύεται με βεβαίωση του γνησίου της υπογραφής αυτών. Βεβαίωση του γνησίου της υπογραφής των συζύγων δεν απαιτείται στην περίπτωση υποβολής κοινής ψηφιακής δήλωσης. 4. Ο συμβολαιογράφος συντάσσει πράξη με την οποία βεβαιώνει τη λύση του γάμου, επικυρώνει τις συμφωνίες των συζύγων και τις ενσωματώνει σε αυτή. Τη συμβολαιογραφική πράξη υπογράφουν ή εγκρίνουν με ηλεκτρονικά μέσα οι σύζυγοι και οι πληρεξούσιοι δικηγόροι τους ή μόνο οι τελευταίοι, εφόσον είναι εφοδιασμένοι με ειδικό πληρεξούσιο. Η πληρεξουσιότητα δίδεται τον τελευταίο μήνα πριν από την υπογραφή της πράξης. Όταν η βεβαίωση αφορά στην επιμέλεια, επικοινωνία και διατροφή των ανηλίκων τέκνων, η πράξη αποτελεί ε κτελεστό τίτλο, εφόσον έχουν συμπεριληφθεί στη συμφωνία οι ρυθμίσεις των άρθρων 950 και 951 του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας. Μετά τη λήξη ισχύος της επικυρωμένης συμφωνίας, μπορεί να ρυθμίζονται η επιμέλεια, η επικοινωνία και η διατροφή των τέκνων για περαιτέρω χρονικό διάστημα με νέα συμφωνία και με την ίδια διαδικασία. 5. Η λύση του γάμου επέρχεται με την κατάθεση αντιγράφου της συμβολαιογραφικής πράξης στο ληξιαρχείο όπου έχει κατατεθεί η σύσταση του γάμου, ή με ενημέρωση του ληξιαρχείου με χρήση Τεχνολογιών Πληροφορικής και Επικοινωνιών..

Κώδικας

Αστικός Κώδικας

Συντομογραφία

ΑΚ

Άρθρο

1441

Τροποποίηση

16/09/2021

Δείτε το άρθρο→

ΑΚ Άρθρο 1607

Αστικός Κώδικας

Σχετικότητα: 81.7%

Κείμενο Άρθρου

ΑΚ Άρθρο 1607: Διαβίωση του ανηλίκου σε τρίτους Ο επίτροπος μπορεί, με την άδεια του δικαστηρίου, ύστερα από γνωμοδότηση του εποπτικού συμβουλίου, να εμπιστεύεται τη διαβίωση και την πραγματική φροντίδα του ανηλίκου σε κατάλληλη οικογένεια (ανάδοχη οικογένεια) και, αν δεν βρίσκεται τέτοια οικογένεια, σε κατάλληλο ίδρυμα. Αν το εποπτικό συμβούλιο αρνείται να γνωμοδοτήσει ή γνωμοδοτεί αρνητικά, το δικαστήριο μπορεί να αποφασίζει σχετικά και με μόνη την αίτηση του επιτρόπου. Το δικαστήριο μπορεί, και χωρίς αίτηση του επιτρόπου, να εμπιστευθεί τη διαβίωση και την πραγματική φροντίδα του ανηλίκου σε οικογένεια ή σε ίδρυμα, είτε αυτεπαγγέλτως είτε με αίτηση του αρμόδιου εισαγγελέα ή οποιουδήποτε άλλου έχει έννομο συμφέρον, μετά γνώμη του εποπτικού συμβουλίου, αν η σωματική αγωγή ή η πνευματική ανάπτυξη του ανηλίκου δεν προάγονται με τις φροντίδες του επιτρόπου.

Κώδικας

Αστικός Κώδικας

Συντομογραφία

ΑΚ

Άρθρο

1607

Τροποποίηση

30/12/1996

Δείτε το άρθρο→

ΑΚ Άρθρο 1531

Αστικός Κώδικας

Σχετικότητα: 81.7%

Κείμενο Άρθρου

ΑΚ Άρθρο 1531: Ευθύνη των γονέων Οι γονείς, κατά την άσκηση της γονικής μέριμνας, έχουν υποχρέωση να δείχνουν την επιμέλεια που δείχνουν και στις δικές τους υποθέσεις. Αν ζημία που προκλήθηκε οφείλεται σε παράβαση υποχρέωσης και των δύο γονέων, οι γονείς ευθύνονται εις ολόκληρον.

Κώδικας

Αστικός Κώδικας

Συντομογραφία

ΑΚ

Άρθρο

1531

Δείτε το άρθρο→

ΚΜΑ Άρθρο 105

Κώδικας Μετανάστευσης και Ασύλου

Σχετικότητα: 81.5%

Κείμενο Άρθρου

ΚΜΑ Άρθρο 105: Γενικές προϋποθέσεις δικαιώματος διαμονής με σκοπό τις σπουδές ή την εθελοντική υπηρεσία (άρθρο 7 Οδηγίας 2016/801) 1. Η είσοδος και διαμονή πολίτη τρίτης χώρας σύμφωνα με το Κεφάλαιο Α’ του Μέρους ΣΤ’υπόκεινται σε έλεγχο δικαιολογητικών που αποδεικνύουν ότι πληρούνται σωρευτικά οι προϋποθέσεις της παρ. 2 του παρόντος και οι αντίστοιχες προϋποθέσεις των άρθρων 106 και 108. 2. Επιτρέπεται η είσοδος και διαμονή πολιτών τρίτων χωρών στην Ελλάδα με σκοπό τις σπουδές ή την εθελοντική υπηρεσία, εφόσον πληρούνται σωρευτικά οι εξής γενικές προϋποθέσεις: α. είναι κάτοχοι διαβατηρίου ή άλλου ταξιδιωτικού εγγράφου αναγνωρισμένου από την Ελλάδα, η ισχύς του οποίου διαρκεί τρεις (3) τουλάχιστον μήνες μετά τη λήξη της θεώρησης εισόδου και έχουν λάβει θεώρηση εισόδου για τον σκοπό των σπουδών ή της εθελοντικής υπηρεσίας, β. προσκομίζουν συναίνεση των γονέων ή του ασκούντος τη γονική μέριμνα για την προβλεπόμενη διαμονή σε περίπτωση που είναι κάτω των δεκαοκτώ (18) ετών, γ. διαθέτουν πλήρη ασφάλιση ασθενείας ως προς το σύνολο των παροχών που καλύπτονται αντίστοιχα για τους ημεδαπούς, δ. δεν αποτελούν κίνδυνο για τη δημόσια τάξη και ασφάλεια και τη δημόσια υγεία, ε. έχουν καταβάλει παράβολο, σύμφωνα με την περ. δ’της παρ. 1 του άρθρου 171, μόνο αν πρόκειται για διαμονή με σκοπό τις σπουδές. 3. Οι σπουδαστές που καλύπτονται αυτομάτως από ασφάλιση ασθενείας για όλους τους κίνδυνους για τους οποίους καλύπτονται κανονικά και οι ημεδαποί λόγω της εγγραφής τους σε εκπαιδευτικό ίδρυμα θεωρούνται ότι πληρούν την προϋπόθεση της περ. γ’ της παρ. 2. 4. Υπό την επιφύλαξη ειδικότερων διατάξεων του παρόντος, αρμόδια υπηρεσία για την εξέταση των αιτήσεων χορήγησης αδειών διαμονής του παρόντος είναι η αρμόδια υπηρεσία της οικείας Αποκεντρωμένης Διοίκησης. Η αίτηση υποβάλλεται σύμφωνα με τα οριζόμενα στο άρθρο 10. Εάν κατά την υποβολή της αίτησης ο ενδιαφερόμενος πολίτης τρίτης χώρας δεν γνωρίζει ακόμη τη μελλοντική του διεύθυνση, δηλώνει μια προσωρινή διεύθυνση. Στην περίπτωση αυτή, ο πολίτης τρίτης χώρας δηλώνει τη μόνιμη διεύθυνσή του το αργότερο κατά τον χρόνο έκδοσης της άδειας διαμονής που προβλέπεται στα άρθρα 106 και 108.

Κώδικας

Κώδικας Μετανάστευσης και Ασύλου

Συντομογραφία

ΚΜΑ

Άρθρο

105

Δείτε το άρθρο→

ΚΠολΔ Άρθρο 681Β

Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας

Σχετικότητα: 80.4%

Κείμενο Άρθρου

ΚΠολΔ Άρθρο 681Β: 1. Με την ειδική διαδικασία των άρθρων 666 παρ. 1, 667, 670, 671 παρ. 1 έως 3 και 672 έως 676 δικάζονται οι διαφορές που αφορούν: α) Τον καθορισμό, τη μείωση ή την αύξηση της συνεισφοράς του καθενός από τους συζύγους για τις ανάγκες της οικογένειας, της διατροφής που οφείλεται λόγω γάμου, διαζυγίου ή συγγένειας, των δαπανών τοκετού και της διατροφής της άγαμης μητέρας, καθώς και της διατροφής της μητέρας από την κληρονομική μερίδα που έχει επαχθεί στο τέκνο που αυτή κυοφορεί, «β) την άσκηση ή αφαίρεση της γονικής μέριμνας αναφορικά με το τέκνο κατά τη διάρκεια του γάμου και σε περίπτωση διαζυγίου ή ακύρωση του γάμου ή όταν πρόκειται για τέκνο χωρίς γάμο των γονέων του, τη διαφωνία των γονέων κατά την κοινή άσκηση από αυτούς της γονικής μέριμνας, καθώς και την επικοινωνία των γονέων και των υπολοίπων ανιόντων με το τέκνο». γ)* τη ρύθμιση της χρήσης της οικογενειακής στέγης και της κατανομής των κινητών μεταξύ συζύγων. 2. Οι διαφορές της πρώτης παραγράφου, αν ενωθούν με οποιαδήποτε από τις διαφορές των άρθρων 592 παράγρ. 1 ή 614 παράγρ. 1, μπορεί να εισάγονται, και στα «μονομελή» πρωτοδικεία και να δικάζονται με την ειδική διαδικασία των άρθρων 593 έως 612 ή 616 έως 622. 3. Η ανταγωγή συνεκδικάζεται με την αγωγή, είτε παρίσταται ο ενάγων είτε ερημοδικεί, μόνο αν πέντε τουλάχιστον εργάσιμες ημέρες πριν από τη συζήτηση στο ακροατήριο, κοινοποιήθηκε στον ενάγοντα το σχετικό δικόγραφο ή κατατέθηκαν οι προτάσεις που περιέχουν την ανταγωγή και αυτό βεβαιώνεται σύμφωνα με το άρθρο 237 παρ. 1.

Κώδικας

Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας

Συντομογραφία

ΚΠολΔ

Άρθρο

681Β

Τροποποίηση

02/04/2012

Δείτε το άρθρο→

ΚΜΑ Άρθρο 92

Κώδικας Μετανάστευσης και Ασύλου

Σχετικότητα: 80.4%

Κείμενο Άρθρου

ΚΜΑ Άρθρο 92: Ρυθμίσεις οικογενειακής επανένωσης με σύσταση της οικογένειας στην Ελλάδα 1. Σε περιπτώσεις τέλεσης γάμου ή σύναψης συμφώνου συμβίωσης στην Ελλάδα μεταξύ πολιτών τρίτων χωρών που διαμένουν στη χώρα με άδεια διαμονής, στον ένα εκ των συζύγων ή συμβίων και στα μέλη της οικογένειάς τους, που διαμένουν ήδη νόμιμα στη χώρα μπορεί να χορηγηθεί άδεια διαμονής για οικογενειακή επανένωση. 2. Η διαμονή των ανήλικων τέκνων που γεννώνται στην Ελλάδα καλύπτεται από την άδεια διαμονής του συντηρούντος γονέα μέχρις ότου υποβληθεί αίτηση για τη χορήγηση άδειας διαμονής σε αυτά.

Κώδικας

Κώδικας Μετανάστευσης και Ασύλου

Συντομογραφία

ΚΜΑ

Άρθρο

92

Δείτε το άρθρο→

ΑΚ Άρθρο 1534

Αστικός Κώδικας

Σχετικότητα: 80.2%

Κείμενο Άρθρου

ΑΚ Άρθρο 1534: Σε περίπτωση όπου υπάρχει κατεπείγουσα ανάγκη ιατρικής επέμβασης, για να αποτραπεί κίνδυνος ζωής ή υγείας του τέκνου, ο εισαγγελέας πρωτοδικών μπορεί, αν αρνούνται οι γονείς, να δώσει αυτός αμέσως την απαιτούμενη άδεια, ύστερα από αίτηση του αρμόδιου για τ η θεραπεία γιατρού ή του διευθυντή της κλινικής όπου νοσηλεύεται το τέκνο ή οποιουδήποτε άλλου αρμόδιου υγειονομικού οργάνου.

Κώδικας

Αστικός Κώδικας

Συντομογραφία

ΑΚ

Άρθρο

1534

Δείτε το άρθρο→

ΚΜΑ Άρθρο 13

Κώδικας Μετανάστευσης και Ασύλου

Σχετικότητα: 79.9%

Κείμενο Άρθρου

ΚΜΑ Άρθρο 13: Διάρκεια ισχύος αδειών διαμονής 1. Η διάρκεια ισχύος της αρχικής άδειας διαμονής ορίζεται σε τρία (3) έτη με δυνατότητα ισόχρονης ανανέωσης, εκτός αν ορίζεται διαφορετικά στον παρόντα. 2. Η διάρκεια της άδειας διαμονής των ανήλικων τέκνων πολιτών τρίτων χωρών, ηλικίας μικρότερης των έξι (6) ετών, είναι ισόχρονη της άδειας διαμονής του συντηρούντος γονέα κατά την έννοια του Κεφαλαίου Α ’ του Μέρους Δ ’. Η ισχύς της διακόπτεται με τη συμπλήρωση του έκτου έτους της ηλικίας του ανήλικου και ανανεώνεται σύμφωνα με τον παρόντα, αφού προηγουμένως γίνει λήψη δακτυλικών αποτυπωμάτων. 3. Κατά παρέκκλιση της παρ. 1, για κάθε άδεια διαμονής, η οποία εκδίδεται σύμφωνα με τον παρόντα Κώδικα και έχει ονομαστική χρονική διάρκεια ισχύος τουλάχιστον για τρία (3) έτη από τη στιγμή της υποβολής του αιτήματος για χορήγηση ή ανανέωση, διασφαλίζεται από την αρμόδια υπηρεσία στάσης ότι ο υπολειπόμενος χρόνος, έως τη λήξη της, θα είναι τουλάχιστον δύο (2) έτη. Αν ο υπολειπόμενος χρόνος ισχύος της κατά τη στιγμή της έκδοσης της απόφασης χορήγησης ή ανανέωσης είναι μικρότερος των δύο (2) ετών, η διάρκεια ισχύος αναπροσαρμόζεται, ώστε ο υπολειπόμενος χρόνος να εκτείνεται στα δύο (2) έτη από την έκδοση της απόφασης χορήγησης ή ανανέωσης.

Κώδικας

Κώδικας Μετανάστευσης και Ασύλου

Συντομογραφία

ΚΜΑ

Άρθρο

13

Τροποποίηση

Ν. 5275/2026

Δείτε το άρθρο→

ΑΚ Άρθρο 20

Αστικός Κώδικας

Σχετικότητα: 79.9%

Κείμενο Άρθρου

ΑΚ Άρθρο 20: "Οι σχέσεις πατέρα και τέκνου, που γεννήθηκε χωρίς γάμο των γονέων του, ρυθμίζονται κατά σειρά: 1. από το δίκαιο της τελευταίας κοινής ιθαγένειάς τους. 2. από το δίκαιο της τελευταίας κοινής συνήθους διαμονής τους. 3. από το δίκαιο της ιθαγένειας του πατέρα".

Κώδικας

Αστικός Κώδικας

Συντομογραφία

ΑΚ

Άρθρο

20

Δείτε το άρθρο→

ΑΚ Άρθρο 1507

Αστικός Κώδικας

Σχετικότητα: 79.5%

Κείμενο Άρθρου

ΑΚ Άρθρο 1507: Αμοιβαία υποχρέωση Γονείς και τέκνα οφείλουν αμοιβαία μεταξύ τους βοήθεια, στοργή και σεβασμό.

Κώδικας

Αστικός Κώδικας

Συντομογραφία

ΑΚ

Άρθρο

1507

Δείτε το άρθρο→

ΑΚ Άρθρο 1589

Αστικός Κώδικας

Σχετικότητα: 79.4%

Κείμενο Άρθρου

ΑΚ Άρθρο 1589: Ποιοι τελούν υπό επιτροπεία Ο ανήλικος τελεί υπό επιτροπεία όταν κανένας γονέας δεν έχει ή δεν μπορεί να ασκήσει τη γονική μέριμνα, όταν το δικαστήριο διορίσει επίτροπο κατά τα άρθρα 1532 και 1535 ή αναθέσει την άσκηση της γονικής μέριμνας σε τρίτον κατά τα άρθρα 1513, 1514, καθώς και όταν συντρέχουν οι περιπτώσεις των άρθρων 1660 και 1661..

Κώδικας

Αστικός Κώδικας

Συντομογραφία

ΑΚ

Άρθρο

1589

Τροποποίηση

26/11/2008

Δείτε το άρθρο→

ΑΚ Άρθρο 1540

Αστικός Κώδικας

Σχετικότητα: 78.9%

Κείμενο Άρθρου

ΑΚ Άρθρο 1540: Αν έπαυσε η γονική μέριμνα ή η άσκησή της, ολικά ή μερικά, οι γονείς έχουν δικαίωμα να εξακολουθήσουν τις πράξεις που ανάγονται στην επιμέλεια του προσώπου ή τη διοίκηση της περιουσίας του τέκνου, ώσπου να πληροφορηθούν την παύση της. Οι τρίτοι όμως δεν δικαιούνται να επικαλεστούν αυτό το δικαίωμα των γονέων, αν γνώριζαν ή όφειλαν να γνωρίζουν την παύση.

Κώδικας

Αστικός Κώδικας

Συντομογραφία

ΑΚ

Άρθρο

1540

Δείτε το άρθρο→

ΠΚ Άρθρο 324

Ποινικός Κώδικας

Σχετικότητα: 78.8%

Κείμενο Άρθρου

ΠΚ Άρθρο 324: Αρπαγή ανηλίκων 1. Όποιος αφαιρεί ανήλικο από τους γονείς, τους επιτρόπους ή από οποιονδήποτε δικαιούται να μεριμνήσει για το πρόσωπό του ή όποιος υποστηρίζει την εκούσια διαφυγή του ανηλίκου από την εξουσία των παραπάνω προσώπων τιμωρείται με φυλάκιση. Αν ο ανήλικος από τη στέρηση της επιμέλειας διέτρεξε σοβαρό κίνδυνο ζωής ή βαριάς βλάβης της υγείας του, ο δράστης τιμωρείται με φυλάκιση τουλάχιστον ενός έτους. 2. Αν ο ανήλικος δεν έχει συμπληρώσει τα δεκατέσσερα έτη, επιβάλλεται κάθειρξη έως δέκα έτη, εκτός εάν η πράξη τελέστηκε από ανιόντα, οπότε εφαρμόζεται η προηγούμενη παράγραφος. Σε κάθε περίπτωση, αν ο υπαίτιος τέλεσε την πράξη από κερδοσκοπία ή με σκοπό ν α μεταχειριστεί τον ανήλικο σε ανήθικες ασχολίες ή να επιτύχει τη μεταβολή της οικογενειακής τάξης του ανηλίκου επιβάλλεται κάθειρξη έως δέκα έτη. 3. Αν ο υπαίτιος των πράξεων των προηγουμένων παραγράφων είχε σκοπό να εισπράξει λύτρα ή να εξαναγκάσει άλλον σε πράξη ή παράλειψη, επιβάλλεται κάθειρξη. Στην περίπτωση που ο δράστης με τη θέλησή του και προτού εκπληρωθεί οποιοσδήποτε όρος ή αξίωσή του απελευθέρωσε και απέδωσε υγιή και σώο τον ανήλικο επιβάλλεται φυλάκιση.

Κώδικας

Ποινικός Κώδικας

Συντομογραφία

ΠΚ

Άρθρο

324

Δείτε το άρθρο→

ΚΠολΔ Άρθρο 950

Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας

Σχετικότητα: 78.4%

Κείμενο Άρθρου

ΚΠολΔ Άρθρο 950: 1. Με την απόφαση με την οποία διατάζεται η απόδοση ή παράδοση τέκνου, καταδικάζεται ο γονέας που έχει το τέκνο να εκτελέσει αυτήν την πράξη και με την ίδια απόφαση, για την περίπτωση που δεν την εκτελέσει, απαγγέλλεται αυτεπαγγέλτως χρηματική ποινή έως εκατό χιλιάδες (100.000) ευρώ υπέρ του αιτούντος την απόδοση ή παράδοση και σε προσωπική κράτηση έως ένα (1) έτος. Αν το τέκνο δεν βρεθεί, εφαρμόζονται οι διατάξεις των άρθρων 861 έως 866. 2. Αν παρεμποδίζεται το δικαίωμα της προσωπικής επικοινωνίας του γονέα με το τέκνο, το δικαστήριο, που ρυθμίζει το δικαίωμα της προσωπικής επικοινωνίας του γονέα με το τέκνο, καθορίζει τα χρονικά διαστήματα αυτής και απειλεί, και αυτεπάγγελτα, σε βάρος εκείνου που εμποδίζει κάθε φορά την επικοινωνία, για κάθε παράβαση, χρηματική ποινή έως δέκα χιλιάδες (10,000.00) ευρώ και προσωπική κράτηση έως ένα (1) έτος. Η παρεμπόδιση του δικαιώματος της προσωπικής επικοινωνίας του γονέα με το τέκνο διαπιστώνεται με έκθεση δικαστικού επιμελητή, ο οποίος παρευρίσκεται κατά τον ορισθέντα χρόνο έναρξης της επικοινωνίας. 3. (Καταργείται)..

Κώδικας

Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας

Συντομογραφία

ΚΠολΔ

Άρθρο

950

Τροποποίηση

01/01/2022

Δείτε το άρθρο→

ΑΚ Άρθρο 1537

Αστικός Κώδικας

Σχετικότητα: 78.2%

Κείμενο Άρθρου

ΑΚ Άρθρο 1537: Έκπτωση των γονέων Ο γονέας εκπίπτει από τη γονική μέριμνα αν καταδικάστηκε τελεσίδικα σε φυλάκιση τουλάχιστον ενός μηνός για αδίκημα που διέπραξε με δόλο και που αφορά τη ζωή, την υγεία και τα ήθη του τέκνου. Το δικαστήριο μπορεί, σ' αυτή την περίπτωση, εκτιμώντας τις περισ τάσεις, να αφαιρέσει από το γονέα τη γονική μέριμνα και ως προς τα λοιπά τέκνα του, ύστερα από αίτηση του άλλου γονέα, των πλησιέστερων συγγενών ή του εισαγγελέα.

Κώδικας

Αστικός Κώδικας

Συντομογραφία

ΑΚ

Άρθρο

1537

Δείτε το άρθρο→

ΑΚ Άρθρο 19

Αστικός Κώδικας

Σχετικότητα: 78.1%

Κείμενο Άρθρου

ΑΚ Άρθρο 19: Τέκνο χωρίς γάμο των γονέων του "Οι σχέσεις μητέρας και τέκνου, που γεννήθηκε χωρίς γάμο των γονέων του, ρυθμίζονται κατά σειρά: 1. από το δίκαιο της τελευταίας κοινής ιθαγένειάς τους. 2. από το δίκαιο της τελευταίας κοινής συνήθους διαμονής τους. 3. από το δίκαιο της ιθαγένειας της μητέρας".

Κώδικας

Αστικός Κώδικας

Συντομογραφία

ΑΚ

Άρθρο

19

Δείτε το άρθρο→

ΑΚ Άρθρο 1535

Αστικός Κώδικας

Σχετικότητα: 78.0%

Κείμενο Άρθρου

ΑΚ Άρθρο 1535: Αφαίρεση με αίτηση των γονέων Το δικαστήριο αφαιρεί την άσκηση της γονικής μέριμνας ή μέρους της από τους δύο γονείς για σπουδαίο λόγο, αν το ζητήσουν οι ίδιοι, υποδεικνύοντας και το πρόσωπο που δέχεται να αναλάβει την αφαιρούμενη άσκηση. Με την απόφαση για την αφαίρεση, το δικαστήριο αναθέτει την αφαιρούμενη άσκηση στο υποδεικνυόμενο ή σε άλλο πρόσωπο, προσδιορίζοντας και τον τρόπο της άσκησής της. Όταν λείπει τέτοιος προσδιορισμός, εφαρμόζονται ανάλογα οι διατάξεις για την επιτροπεία.

Κώδικας

Αστικός Κώδικας

Συντομογραφία

ΑΚ

Άρθρο

1535

Δείτε το άρθρο→

ΚΠολΔ Άρθρο 592

Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας

Σχετικότητα: 77.3%

Κείμενο Άρθρου

ΚΠολΔ Άρθρο 592: Κατά την ειδική διαδικασία των οικογενειακών διαφορών δικάζονται οι γαμικές διαφορές, οι διαφορές από την ελεύθερη συμβίωση, οι διαφορές από τις σχέσεις γονέων και τέκνων, και οι λοιπές οικογενειακές διαφορές που ορίζονται στην παράγραφο 3 του άρθρου αυτού: 1. Οι γαμικές διαφορές αφορούν: α) το διαζύγιο, β) την ακύρωση γάμου, γ) την αναγνώριση της ύπαρξης ή της ανυπαρξίας γάμου, δ) τις σχέσεις των συζύγων κατά τη διάρκεια του γάμου, οι οποίες πηγάζουν από αυτόν, εκτός από τις υπαγόμενες στην παράγραφο 3 του άρθρου αυτού. Στην ίδια κατηγορία εντάσσονται και οι διαφορές που προκύπτουν από το ν. 3719/2008 για την ελεύθερη συμβίωση. 2. Οι διαφορές από τις σχέσεις γονέων και τέκνων αφορούν: α) την προσβολή της πατρότητας, β) την προσβολή της μητρότητας, γ) την αναγνώριση ότι υπάρχει ή δεν υπάρχει σχέση γονέα και τέκνου ή γονική μέριμνα, δ) την αναγνώριση ότι υπάρχει ή δεν υπάρχει ή είναι άκυρη η εκούσια αναγνώριση ενός τέκνου χωρίς γάμο των γονέων του ή η εξομοίωση του με τέκνο γεννημένο σε γάμο λόγω επιγενόμενου γάμου των γονέων του, καθώς και την προσβολή της εκούσιας αναγνώρισης, ε) την αναγνώριση ότι υπάρχει ή δεν υπάρχει ή είναι άκυρη υιοθεσία ή τη λύση της, στ) την αναγνώριση ότι υπάρχει ή δεν υπάρχει επιτροπεία. 3. Οι λοιπές οικογενειακές διαφορές αφορούν: α) τον καθορισμό, τη μείωση ή την αύξηση της συνεισφοράς του καθενός από τους συζύγους για τις ανάγκες της οικογένειας, της διατροφής που οφείλεται λόγω γάμου, διαζυγίου ή συγγένειας, των δαπανών τοκετού και της διατροφής της άγαμης μητέρας, καθώς και της διατροφής της μητέρας από την κληρονομική μερίδα που έχει επαχθεί στο τέκνο που αυτή κυοφορεί, β) την άσκηση της γονικής μέριμνας αναφορικά με το τέκνο κατά τη διάρκεια του γάμου, και σε περίπτωση διαζυγίου ή ακύρωσης του γάμου ή όταν πρόκειται για τέκνο χωρίς γάμο των γονέων του, τη διαφωνία των γονέων κατά την κοινή άσκηση από αυτούς της γονικής τους μέριμνας, καθώς και την επικοινωνία των γονέων και των λοιπών ανιόντων με το τέκνο, συμπεριλαμβανομένων και των διαφορών του άρθρου 1536 του Αστικού Κώδικα, γ) τη ρύθμιση της χρήσης της οικογενειακής στέγης και της κατανομής των κινητών μεταξύ συζύγων, δ) κάθε άλλη περιουσιακού δικαίου διαφορά, που απορρέει από τη σχέση των συζύγων, ή των γονέων και τέκνων. 4. Σε περίπτωση διαζυγίου και κατά την ίδια διαδικασία της παραγράφου 1 μπορεί να ενωθεί ή συνεκδικασθεί η απαίτηση του αναίτιου συζύγου για ηθική βλάβη. ΤΙΤΛΟΣ II ΚΟΙΝΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ

Κώδικας

Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας

Συντομογραφία

ΚΠολΔ

Άρθρο

592

Τροποποίηση

Ν. 5264/2025

Δείτε το άρθρο→

ΑΚ Άρθρο 1489

Αστικός Κώδικας

Σχετικότητα: 77.2%

Κείμενο Άρθρου

ΑΚ Άρθρο 1489: Αν δεν υπάρχουν κατιόντες, υποχρέωση διατροφής έχουν οι πλησιέστεροι ανιόντες, που ενέχονται σε ίσα μέρη αν είναι περισσότεροι στον ίδιο βαθμό. Οι γονείς έχουν υποχρέωση να διατρέφουν το τέκνο τους από κοινού, ο καθένας ανάλογα με τις δυνάμεις του.

Κώδικας

Αστικός Κώδικας

Συντομογραφία

ΑΚ

Άρθρο

1489

Δείτε το άρθρο→

ΚΜΑ Άρθρο 90

Κώδικας Μετανάστευσης και Ασύλου

Σχετικότητα: 76.9%

Κείμενο Άρθρου

ΚΜΑ Άρθρο 90: Αυτοτελής άδεια διαμονής μελών οικογένειας πολίτη τρίτης χώρας (άδεια διαμονής τύπου «Ο.2») (άρθρο 15 Οδηγίας 2003/86) 1. Το αργότερο έπειτα από πέντε (5) έτη διαμονής στην Ελλάδα και εφόσον στο μέλος της οικογένειας δεν έχει χορηγηθεί άδεια διαμονής για άλλους λόγους εκτός της οικογενειακής επανένωσης, ο/η σύζυγος ή συμβίος/α και το τέκνο που έχει ενηλικιωθεί δικαιούνται, κατόπιν αίτησής τους, να αποκτήσουν αυτοτελή άδεια διαμονής στην Ελλάδα. 2. Αυτοτελής άδεια διαμονής μπορεί να χορηγείται στα πρόσωπα που έχουν εισέλθει στη χώρα δυνάμει οικογενειακής επανένωσης στις ακόλουθες περιπτώσεις: α. θανάτου του συντηρούντος, εφόσον τα μέλη της οικογένειας διαμένουν στη χώρα τουλάχιστον επί ένα (1) έτος πριν τον θάνατό του, β. σε περίπτωση διαζυγίου ή ακύρωσης του γάμου ή αποδεδειγμένης διακοπής της έγγαμης συμβίωσης, εφόσον: βα. Ο γάμος διήρκεσε, έως την έναρξη της δίκης έκδοσης διαζυγίου ή τη λύση του γάμου στην περίπτωση συναινετικού διαζυγίου, σύμφωνα με το άρθρο 1441 του Αστικού Κώδικα, ή ακύρωσης του γάμου ή αποδεδειγμένης διακοπής της έγγαμης συμβίωσης, επί τρία (3), τουλάχιστον, έτη από τα οποία το ένα (1) έτος έχει διανυθεί στη χώρα, ββ. συντρέχουν ιδιαιτέρως δυσχερείς καταστάσεις, όπως σε περίπτωση που το μέλος της οικογένειας υπήρξε θύμα οικογενειακής βίας, ενόσω υφίστατο ο γάμος. 3. Η διάρκεια της αυτοτελούς άδειας διαμονής δεν μπορεί να υπερβαίνει τα τρία (3) έτη. Κάτοχοι αυτοτελούς άδειας διαμονής δύνανται να υποβάλουν οποτεδήποτε εντός του διαστήματος ισχύος της, αίτηση για μεταβολή κατηγορίας, σύμφωνα με το άρθρο 12. 4. Το δικαίωμα διαμονής των ανήλικων τέκνων ακολουθεί την τύχη του δικαιώματος διαμονής του γονέα, στον οποίον έχει ανατεθεί η επιμέλεια. 5. Για τα τέκνα που ενηλικιώνονται, η αυτοτελής άδεια διαμονής είναι τριετής και ανανεώνεται για άλλα τρία (3) έτη, με μόνη υποχρέωση την προσκόμιση της προηγούμενης αυτοτελούς άδειας διαμονής. Περαιτέρω ανανέωσή της δεν επιτρέπεται και ο κάτοχός της δύναται να αιτηθεί μεταβολή κατηγορίας άδειας διαμονής, σύμφωνα με το άρθρο 12. 6. Η αίτηση για τη χορήγηση αυτοτελούς άδειας διαμονής υποβάλλεται σύμφωνα με το άρθρο 85 και συνοδεύεται από τα απαιτούμενα δικαιολογητικά της απόφασης της παρ. 1 του άρθρου 176. 7. Η αυτοτελής άδεια διαμονής παρέχει στον κάτοχό της δικαίωμα άμεσης πρόσβασης στην εξαρτημένη εργασία, καθώς και σε σπουδές σε οποιαδήποτε βαθμίδα εκπαίδευσης.

Κώδικας

Κώδικας Μετανάστευσης και Ασύλου

Συντομογραφία

ΚΜΑ

Άρθρο

90

Δείτε το άρθρο→

ΚΜΑ Άρθρο 127

Κώδικας Μετανάστευσης και Ασύλου

Σχετικότητα: 76.7%

Κείμενο Άρθρου

ΚΜΑ Άρθρο 127: Ειδικές ρυθμίσεις διαμονής για λόγους σπουδών 1. Στα τέκνα που γεννιούνται στην Ελλάδα από γονείς κατόχους άδειας διαμονής για σπουδές, κατά παρέκκλιση των ισχυουσών διατάξεων της νομοθεσίας για την οικογενειακή επανένωση πολιτών τρίτων χωρών, χορηγείται ατομική άδεια διαμονής με την ιδιότητά τους ως μελών οικογένειας σπουδαστή, που λήγει ταυτόχρονα με την άδεια διαμονής των γονέων τους ή ενός εξ αυτών. 2. Δεν χορηγείται άδεια διαμονής για λόγους σπουδών στους πολίτες τρίτων χωρών που διαμένουν στη χώρα για εργασιακούς ή επαγγελματικούς λόγους, με εξαίρεση όσους έχουν γίνει δεκτοί για λόγους οικογενειακής επανένωσης. 3. Η ανανέωση άδειας διαμονής οικογενειακής επανένωσης ή αυτοτελούς άδειας διαμονής, για λόγους σπουδών δεν υπόκειται στην περ. β’ της παρ. 2 του άρθρου 105 και στην περ. β’ της παρ. 1 του άρθρου 106.

Κώδικας

Κώδικας Μετανάστευσης και Ασύλου

Συντομογραφία

ΚΜΑ

Άρθρο

127

Δείτε το άρθρο→

ΠΚ Άρθρο 169Α

Ποινικός Κώδικας

Σχετικότητα: 76.6%

Κείμενο Άρθρου

ΠΚ Άρθρο 169Α: Παραβίαση δικαστικών αποφάσεων, συμφωνιών που επικυρώθηκαν από συμβολαιογράφο και πρακτικού διαμεσολάβησης 1. Όποιος δεν συμμορφώθηκε σε προσωρινή διαταγή ή διάταξη δικαστικής απόφασης πολιτικού δικαστηρίου ή σε εισαγγελική διάταξη, που αφορούν τη ρύθμιση της νομής ή της κατοχής, την άσκηση της γονικής μέριμνας, την επικοινωνία με το τέκνο και τη ρύθμιση της χρήσης της οικογενειακής στέγης και της κατανομής των κινητών μεταξύ συζύγων ή την απαγόρευση προσέγγισης και επικοινωνίας μεταξύ προσώπων, τιμωρείται με φυλάκιση έως τρία (3) έτη ή χρηματική ποινή. Με την ίδια ποινή τιμωρείται και όποιος δεν συμμορφώθηκε σε συμφωνία που επικυρώθηκε από συμβολαιογράφο κατά το άρθρο 1441 του Αστικού Κώδικα ή παραβιάζει πρακτικό διαμεσολάβησης που αφορούν στην επικοινωνία των ανήλικων τέκνων. 2. [Καταργείται]. 3. Όποιος εν γνώσει ματαιώνει την εκτέλεση της ποινής ή του μέτρου ασφαλείας που επιβλήθηκε σε άλλον τιμωρείται με φυλάκιση έως τρία (3) έτη ή χρηματική ποινή. Η πράξη μένει ατιμώρητη αν ο υπαίτιος την τέλεσε υπέρ κάποιου οικείου του.

Κώδικας

Ποινικός Κώδικας

Συντομογραφία

ΠΚ

Άρθρο

169Α

Τροποποίηση

01/05/2024

Δείτε το άρθρο→

ΑΚ Άρθρο 1571

Αστικός Κώδικας

Σχετικότητα: 76.5%

Κείμενο Άρθρου

ΑΚ Άρθρο 1571: Λύση με δικαστική απόφαση Αν ο θετός γονέας εκπέσει από τη γονική μέριμνα ή αν του αφαιρεθεί η άσκησή της για έναν από τους λόγους του άρθρου 1532, καθώς και αν συντρέχει λόγος αποκλήρωσης του θετού τέκνου για μια από τις περιπτώσεις 1, 2 και 3 του άρθρου 1840, το δικαστήριο μπορεί , εφόσον οι συνέπειες αυτές κρίνονται ανεπαρκείς, να διατάσσει, λόγω της βαρύτητας της περίπτωσης ακόμη και τη λύση της υιοθεσίας.

Κώδικας

Αστικός Κώδικας

Συντομογραφία

ΑΚ

Άρθρο

1571

Τροποποίηση

30/12/1996

Δείτε το άρθρο→

ΑΚ Άρθρο 1538

Αστικός Κώδικας

Σχετικότητα: 76.5%

Κείμενο Άρθρου

ΑΚ Άρθρο 1538: Παύση της γονικής μέριμνας Η γονική μέριμνα παύει στο σύνολό της, ως προς τον ένα γονέα, αν αυτός εκπέσει σύμφωνα με το προηγούμενο άρθρο ή πεθάνει ή κηρυχθεί σε αφάνεια, και ως προς τους δύο γονείς αν το τέκνο ενηλικιωθεί ή πεθάνει ή κηρυχθεί σε αφάνεια.

Κώδικας

Αστικός Κώδικας

Συντομογραφία

ΑΚ

Άρθρο

1538

Δείτε το άρθρο→

ΑΚ Άρθρο 1568

Αστικός Κώδικας

Σχετικότητα: 76.3%

Κείμενο Άρθρου

ΑΚ Άρθρο 1568: Συνέπειες παύσης της γονικής μέριμνας Αν κατά τη διάρκεια της ανηλικότητας του τέκνου η γονική μέριμνα του θετού ή των θετών γονέων έπαυσε για οποιονδήποτε λόγο, δεν επανέρχεται στους εξ αίματος γονείς. Σ' αυτή την περίπτωση έχουν εφαρμογή οι διατάξεις για την επιτροπεία.

Κώδικας

Αστικός Κώδικας

Συντομογραφία

ΑΚ

Άρθρο

1568

Τροποποίηση

30/12/1996

Δείτε το άρθρο→

ΠΚ Άρθρο 122

Ποινικός Κώδικας

Σχετικότητα: 75.9%

Κείμενο Άρθρου

ΠΚ Άρθρο 122: Αναμορφωτικά μέτρα 1. Αναμορφωτικά μέτρα είναι: α) η επίπληξη του ανηλίκου, β) η ανάθεση της υπεύθυνης επιμέλειας του ανηλίκου στους γονείς ή στους επιτρόπους του, γ) η ανάθεση της υπεύθυνης επιμέλειας του ανηλίκου σε ανάδοχη οικογένεια, δ) η ανάθεση της επιμέλειας του ανηλίκου σε προστατευτικές εταιρείες ή σε ιδρύματα ανηλίκων ή σε επιμελητές ανηλίκων, ε) η συνδιαλλαγή μεταξύ ανήλικου δράστη και θύματος για έκφραση συγγνώμης και εν γένει για εξώδικη διευθέτηση των συνεπειών της πράξης, στ) η αποζημίωση του θύματος ή η κατ’ άλλον τρόπο άρση ή μείωση των συνεπειών της πράξης από τον ανήλικο, ζ) η παρακολούθηση κοινωνικών και ψυχολογικών προγραμμάτων σε κρατικούς, δημοτικούς, κοινοτικούς ή ιδιωτικούς φορείς, η) η φοίτηση σε σχολές επαγγελματικής ή άλλης εκπαίδευσης ή κατάρτισης, θ) η παρακολούθηση ειδικών προγραμμάτων κυκλοφοριακής αγωγής, θα) η παρακολούθηση ειδικών εκπαιδευτικών, καλλιτεχνικών ή πολιτιστικών προγραμμάτων σε κρατικούς, δημοτικούς ή ιδιωτικούς φορείς, θβ) η παρακολούθηση προγραμμάτων αθλητισμού και η συμμετοχή σε αθλητικά σωματεία, ι) η παροχή κοινωφελούς εργασίας, ια) η ανάθεση της επιμέλειας και επιτήρησης του ανηλίκου σε προστατευτικές εταιρείες ή σε επιμελητές ανηλίκων και ιβ) η τοποθέτηση σε κατάλληλο κρατικό, δημοτικό, κοινοτικό ή ιδιωτικό ίδρυμα αγωγής. 2. Σε κάθε περίπτωση, το δικαστήριο μπορεί να επιβάλει ως πρόσθετα αναμορφωτικά μέτρα επιπλέον υποχρεώσεις που αφορούν στον τρόπο ζωής του ανηλίκου ή στη διαπαιδαγώγησή του. Σε εξαιρετικές περιπτώσεις μπορεί να επιβάλει δύο ή περισσότερα από τα μέτρα που προβλέπονται στις περ. α’ έως και ια’ της παρ. 1. «3. Η επιλογή του αναμορφωτικού μέτρου που πρόκειται να επιβληθεί διέπεται από την αρχή της επικουρικότητας, για την εφαρμογή της οποίας τα αναμορφωτικά μέτρα που προβλέπονται στις περ. α' έως θβ' της παρ. 1 προτάσσονται των υπολοίπων. Το περιεχόμενο και η διάρκεια κάθε μέτρου πρέπει να είναι ανάλογα προς τη βαρύτητα της πράξης που έχει τελεστεί, την προσωπικότητα του ανηλίκου και τις βιοτικές του συνθήκες. Με κοινή απόφαση του Υπουργού Δικαιοσύνης και των κατά περίπτωση συναρμόδιων Υπουργών, ρυθμίζονται όλα τα θέματα που αφορούν στην επιβολή και εκτέλεση των μέτρων της πρώτης παραγράφου.». 4. Στην απόφαση του δικαστηρίου ορίζεται η μέγιστη διάρκεια του αναμορφωτικού μέτρου.

Κώδικας

Ποινικός Κώδικας

Συντομογραφία

ΠΚ

Άρθρο

122

Τροποποίηση

04/11/2024

Δείτε το άρθρο→

ΑΚ Άρθρο 1666

Αστικός Κώδικας

Σχετικότητα: 75.6%

Κείμενο Άρθρου

ΑΚ Άρθρο 1666: Ποιοι υποβάλλονται σε δικαστική συμπαράσταση Το ΠΑΡΟΝ άρθρο τίθεται σύμφωνα με το περιεχόμενο που έλαβε από 30.12.1996 με το άρθρο 13 του Ν. 2447/1996 (ΦΕΚ Α' 278/30.12.1996). Σε δικαστική συμπαράσταση υποβάλλεται ο ενήλικος: 1. όταν λόγω ψυχικής ή διανοητικής διαταραχής ή λόγω σωματικής αναπηρίας αδυνατεί εν όλω ή εν μέρει να φροντίζει μόνος για τις υποθέσεις του. 2. όταν, λόγω ασωτίας, τοξικομανίας ή αλκοολισμού, εκθέτει στον κίνδυνο της στέρησης τον εαυτό του, το σύζυγό του, τους κατιόντες του ή τους ανιόντες του. Ο ανήλικος, που βρίσκεται υπό γονική μέριμνα ή επιτροπεία, μπορεί να υποβληθεί σε δικαστική συμπαράσταση, αν συντρέχουν οι όροι της, κατά το τελευταίο έτος της ανηλικότητας. Τα αποτελέσματα της υποβολής σε δικαστική συμπαράσταση αρχίζουν, αφότου ο ανήλικος ενηλικιωθεί.

Κώδικας

Αστικός Κώδικας

Συντομογραφία

ΑΚ

Άρθρο

1666

Τροποποίηση

30/12/1996

Δείτε το άρθρο→

ΕΚ Άρθρο 231

Εργατικός Κώδικας

Σχετικότητα: 74.9%

Κείμενο Άρθρου

ΕΚ Άρθρο 231: Γονική άδεια 1. Κάθε εργαζόμενος γονέας ή πρόσωπο που ασκεί τη γονική μέριμνα έχει ατομικό και αμεταβίβαστο δικαίωμα γονικής άδειας για την ανατροφή του παιδιού, διάρκειας τεσσάρων (4) μηνών, την οποία μπορεί να χρησιμοποιήσει συνεχόμενα ή τμηματικά, μέχρι το παιδί να συμπληρώσει την ηλικία των οκτώ (8) ετών, με σκοπό την εκπλήρωση των ελάχιστων υποχρεώσεων ανατροφής προς αυτό. Σε περίπτωση υιοθεσίας ή αναδοχής τέκνου ηλικίας έως οκτώ (8) ετών, η γονική άδεια χορηγείται από την ένταξη του παιδιού στην οικογένεια. 2. Για τη χορήγηση της γονικής άδειας, ο εργαζόμενος γονέας πρέπει να έχει συμπληρώσει ένα (1) έτος συνεχόμενης ή με διαδοχικές συμβάσεις εργασίας ορισμένου χρόνου στον ίδιο εργοδότη, εκτός αν ορίζεται ευνοϊκότερα από ειδική διάταξη νόμου, διαταγμάτων, κανονισμών, συλλογικών συμβάσεων εργασίας, διαιτητικών αποφάσεων ή συμφωνιών εργοδοτών και εργαζομένων. 3. Για τους δύο (2) πρώτους μήνες της γονικής άδειας, η Δ.ΥΠ.Α. υποχρεούται να καταβάλλει επίδομα γονικής άδειας στον κάθε γονέα, μηνιαίως, ποσού ίσου με τον ελάχιστο νομοθετημένο μισθό, όπως κάθε φορά καθορίζεται, καθώς και αναλογία δώρων εορτών και επιδόματος άδειας με βάση το προαναφερόμενο ποσό. Αν υπάρχουν περισσότερα παιδιά, το δικαίωμα των γονέων στη γονική άδεια και στο επίδομα είναι αυτοτελές για το καθένα από αυτά, εφόσον από τη λήξη της άδειας που δόθηκε για το προηγούμενο παιδί μεσολάβησε ένας (1) χρόνος πραγματικής απασχόλησης στον ίδιο εργοδότη, εκτός αν ορίζεται ευνοϊκότερα από ειδική διάταξη νόμου, διαταγμάτων, κανονισμών, συλλογικών συμβάσεων εργασίας, διαιτητικών αποφάσεων ή συμφωνιών εργοδοτών και εργαζομένων. Κατ ’ εξαίρεση, γονείς διδύμων, τριδύμων ή και περισσότερων πολύδυμων τέκνων δικαιούνται να λάβουν τη γονική άδεια για κάθε παιδί ξεχωριστά, διακεκομμένα ή και συνεχόμενα και δικαιούνται να λάβουν το επίδομα της παρούσας για δύο (2) μήνες επιπλέον, ανεξαρτήτως του αριθμού των παιδιών που γεννήθηκαν μαζί. Γονείς μόνοι, λόγω θανάτου του άλλου γονέα ή λόγω ολικής αφαίρεσης της γονικής μέριμνας ή μη αναγνώρισης του τέκνου από τον άλλο γονέα, δικαιούνται τη γονική άδεια και το επίδομα εις διπλούν. 4. Αν και οι δύο γονείς απασχολούνται στον ίδιο εργοδότη, αποφασίζουν, με κοινή δήλωση, ποιος από τους δύο θα κάνει πρώτος χρήση αυτού του δικαιώματος και για πόσο χρονικό διάστημα. 5. Η γονική άδεια διακόπτεται με τη λήξη της σύμβασης ορισμένου χρόνου και δύναται να συνεχιστεί σε περίπτωση ανανέωσης ή παράτασης της σύμβασης εργασίας ή και σε περίπτωση που ο εργαζόμενος συνάψει σύμβαση εργασίας με άλλο εργοδότη, με την επιφύλαξη της παρ. 2. 6. Η γονική άδεια χορηγείται συνεχόμενα, τμηματικά ή με άλλο ευέλικτο τρόπο, με βάση σχετική αίτηση του γονέα, η οποία υποβάλλεται στον εργοδότη με κάθε πρόσφορο τρόπο εγγράφως ή ηλεκτρονικά και στην οποία προσδιορίζει την έναρξη και τη λήξη της. Η αίτηση υποβάλλεται στον εργοδότη τουλάχιστον ένα (1) μήνα πριν την έναρξη της άδειας, εκτός εάν συντρέχουν έκτακτοι λόγοι, οι οποίοι καθιστούν αναγκαία την έναρξη της άδειας σε μικρότερο χρονικό διάστημα. Ο εργοδότης, κατόπιν διαβούλευσης, απαντά στην αίτηση του εργαζομένου άμεσα και κατ’ ανώτατο εντός ενός (1) μηνός από την υποβολή της. Ο εργοδότης υποχρεούται να χορηγήσει την άδεια στον αιτούμενο χρόνο, εκτός αν αυτό θα διατάρασσε σοβαρά την εύρυθμη λειτουργία της επιχείρησης. Σε αυτήν την περίπτωση, υποχρεούται να τεκμηριώσει εγγράφως τον λόγο αναβολής χορήγησής της προς τον εργαζόμενο και δύναται να προτείνει προς αυτόν εναλλακτικές λύσεις ως προς τον χρόνο χορήγησής της ή ευέλικτους τρόπους χορήγησής της. Σε κάθε περίπτωση, ο εργοδότης υποχρεούται να χορηγήσει τη γονική άδεια εντός δύο (2) μηνών από την υποβολή της αίτησης. Αιτήσεις γονέων με αναπηρία, γονέων παιδιών με αναπηρία, με μακροχρόνια ή αιφνίδια ασθένεια, πολύτεκνων και μόνων γονέων λόγω θανάτου γονέα, ολικής αφαίρεσης της γονικής μέριμνας ή μη αναγνώρισης τέκνων, καθώς και γυναικών μετά την άδεια μητρότητας και την ειδική παροχή προστασίας της μητρότητας, χορηγούνται με απόλυτη προτεραιότητα. Επίσης, προτεραιότητα δίνεται στις αιτήσεις γονέων παιδιών λόγω νοσηλείας ή ασθένειας του παιδιού ή λόγω αναπηρίας ή σοβαρής ασθένειας συζύγου, συντρόφου συμβίωσης, συγγενούς, γονέων παιδιών διδύμων, τριδύμων ή και περισσότερων πολύδυμων τέκνων, καθώς και γονέων έπειτα από πρόωρο τοκετό. Η γονική άδεια, έπειτα από σχετική αίτηση του εργαζόμενου, δύναται εναλλακτικά να χορηγείται με κάθε ευέλικτο τρόπο που εξυπηρετεί τα μέρη, όπως ενδεικτικά με τη μορφή μειωμένου ημερήσιου ωραρίου ή σε ημέρες άδειας, οι οποίες μπορούν να κατανέμονται σε εβδομαδιαία ή σε μηνιαία βάση, χωρίς να θίγεται το δικαίωμα του εργαζομένου να λάβει το επίδομα γονικής άδειας. Στην περίπτωση αυτήν, ο εργαζόμενος, με την αίτησή του, προσδιορίζει τον αντίστοιχο χρόνο του συνόλου ή του τμήματος της γονικής άδειας που επιθυμεί να λάβει με ευέλικτο τρόπο, καθώς και το είδος της ευελιξίας του οποίου επιθυμεί να κάνει χρήση. Ο εργοδότης εξετάζει την αίτηση, λαμβάνοντας υπόψη τις ανάγκες της επιχείρησης και του εργαζομένου και τεκμηριώνει γραπτώς απόρριψή της, εντός ενός (1) μηνός από την υποβολή της. 7. Η γονική άδεια αναρτάται στο Π.Σ. ΕΡΓ ΑΝΗ ΙΙ. 8. Κατά τη διάρκεια της γονικής άδειας παρέχεται προς τους εργαζομένους ενημέρωση για τις διαδικασίες προαγωγών και για την εσωτερική στελέχωση κενών θέσεων εργασίας και πρέπει να τους επιτρέπεται να συμμετέχουν σε αυτές τις διαδικασίες και να υποβάλλουν υποψηφιότητα για αυτές τις θέσεις, χωρίς καμία διάκριση σε βάρος τους. 9. Ο χρόνος του τμήματος της άδειας κατά τον οποίο ο εργαζόμενος λαμβάνει επίδομα από τη Δ.ΥΠ.Α. λογίζεται ως χρόνος ασφάλισης στους κλάδους κύριας σύνταξης και ασθένειας του οικείου ασφαλιστικού φορέα, καθώς και στους οικείους φορείς επικουρικής ασφάλισης, οι δε προβλεπόμενες εισφορές υπολογίζονται επί του κατά περίπτωση αναφερόμενου παραπάνω ποσού, από το οποίο η Δ.ΥΠ.Α. παρακρατεί την προβλεπόμενη εισφορά ασφαλισμένου και την αποδίδει στον οικείο ασφαλιστικό φορέα, μαζί με την προβλεπόμενη εισφορά εργοδότη που βαρύνει τη Δ.ΥΠ.Α.. Για τον μη επιδοτούμενο χρόνο γονικής άδειας, ο οποίος λαμβάνεται υπόψη τόσο για τη θεμελίωση του ασφαλιστικού δικαιώματος όσο και για τον υπολογισμό του ποσού της σύνταξης, ο γονέας δύναται να αποκτήσει πλήρη ασφαλιστική κάλυψη από τον ασφαλιστικό του φορέα κατόπιν αναγνώρισης του χρόνου απουσίας του, σύμφωνα με το άρθρο 40 του ν. 2084/1992 (Α’ 165), εφόσον δεν έχει συμφωνηθεί να του καταβάλει αποδοχές ο εργοδότης. 10. Μετά τη λήξη της γονικής άδειας, ο εργαζόμενος γονέας δικαιούται να επιστρέψει στην ίδια θέση εργασίας ή σε ισοδύναμη ή ανάλογη θέση, με όχι λιγότερο ευνοϊκούς επαγγελματικούς όρους και να επωφεληθεί από οποιαδήποτε βελτίωση των συνθηκών εργασίας, την οποία θα δικαιούνταν κατά την απουσία του. 11. Ο χρόνος απουσίας των εργαζομένων από την εργασία τους λόγω γονικής άδειας, λογίζεται ως χρόνος πραγματικής υπηρεσίας για τον υπολογισμό των αποδοχώ

Κώδικας

Εργατικός Κώδικας

Συντομογραφία

ΕΚ

Άρθρο

231

Δείτε το άρθρο→

ΕισΝΑΚ Άρθρο 85

Εισαγωγικός Νόμος Αστικού Κώδικα

Σχετικότητα: 74.4%

Κείμενο Άρθρου

ΕισΝΑΚ Άρθρο 85: Προκειμένου για τέκνα που γεννήθηκαν πριν από την εισαγωγή του Αστικού Κώδικα, η σχέση τους με τους γονείς και τα σχετικά με την πατρική εξουσία, καθώς και τα αποτελέσματά τους, κρίνονται κατά τις διατάξεις του Κώδικα. Αυτό ισχύει ιδίως για την αμοιβαία υποχρέωση διατροφής, τη συναίνεση του γονέα σε γάμο ή σε υιοθεσία του τέκνου, την υποχρέωση του γονέα να προικίσει τη θυγατέρα του, εφόσον ο γάμος γίνεται μετά την εισαγωγή του Κώδικα, την πατρική διοίκηση και την επικαρπία στην περιουσία του τέκνου, έστω και αν η περιουσία αποκτήθηκε πριν από την εισαγωγή του Κώδικα.

Κώδικας

Εισαγωγικός Νόμος Αστικού Κώδικα

Συντομογραφία

ΕισΝΑΚ

Άρθρο

85

Τροποποίηση

23/02/1946

Δείτε το άρθρο→

ΑΚ Άρθρο 1665

Αστικός Κώδικας

Σχετικότητα: 74.1%

Κείμενο Άρθρου

ΑΚ Άρθρο 1665: Εποπτεία της κοινωνικής υπηρεσίας Σε κάθε περίπτωση αναδοχής ανηλίκου, η αρμόδια κοινωνική υπηρεσία παρακολουθεί με ειδικευμένα όργανά της την εξασφάλιση των απαραίτητων υλικών και ηθικών προϋποθέσεων για την κανονική διαβίωση και ανάπτυξη του ανηλίκου, επεμβαίνει με κατάλληλες συμβουλές ή άλλες πρόσφορες μεθόδους κάθε φορά που το επιβάλλει το συμφέρον του και αναφέρεται σχετικά στο δικαστήριο. Όταν η αναδοχή του ανηλίκου γίνεται με σύμβαση, έχουν τόσο οι φυσικοί γονείς ή ο επίτροπος όσο και οι ανάδοχοι γονείς την υποχρέωση να αναγγείλουν χωρίς καθυστέρηση τη σύμβαση στην κοινωνική υπηρεσία.

Κώδικας

Αστικός Κώδικας

Συντομογραφία

ΑΚ

Άρθρο

1665

Τροποποίηση

30/12/1996

Δείτε το άρθρο→

ΚΜΑ Άρθρο 86

Κώδικας Μετανάστευσης και Ασύλου

Σχετικότητα: 74.1%

Κείμενο Άρθρου

ΚΜΑ Άρθρο 86: Χορήγηση της άδειας διαμονής (άρθρο 5 Οδηγίας 2003/86) 1. Κάθε μέλος της οικογένειας, μετά από την είσοδό του στη χώρα και πριν από τη λήξη της θεώρησης εισόδου, υποβάλλει αίτηση για χορήγηση της οικείας άδειας διαμονής, σύμφωνα με το άρθρο 10. Για τα ανήλικα τέκνα, η αίτηση υποβάλλεται από εκείνον που ασκεί την επιμέλεια και χορηγείται ατομική άδεια διαμονής. 2. Η αίτηση για τη χορήγηση της άδειας διαμονής συνοδεύεται από τα απαιτούμενα δικαιολογητικά της απόφασης της παρ. 1 του άρθρου 176. Η άδεια διαμονής χορηγείται με απόφαση του Γραμματέα της Αποκεντρωμένης Διοίκησης ή του Υπουργού Μετανάστευσης και Ασύλου, κατά περίπτωση. 3. Η διαδικασία της οικογενειακής επανένωσης ολοκληρώνεται το αργότερο μέσα σε εννέα (9) μήνες αφότου υποβλήθηκε η αίτηση της παρ. 1 του άρθρου 85 για την έγκριση της οικογενειακής επανένωσης. Σε περίπτωση συνδρομής εξαιρετικών λόγων, η ανωτέρω προθεσμία μπορεί να παρατείνεται έως τρεις (3) μήνες ακόμη.

Κώδικας

Κώδικας Μετανάστευσης και Ασύλου

Συντομογραφία

ΚΜΑ

Άρθρο

86

Δείτε το άρθρο→

ΑΚ Άρθρο 1624

Αστικός Κώδικας

Σχετικότητα: 73.8%

Κείμενο Άρθρου

ΑΚ Άρθρο 1624: Πράξεις με άδεια του δικαστηρίου Ο επίτροπος, χωρίς τη γνωμοδότηση του εποπτικού συμβουλίου και την άδεια του δικαστηρίου, δεν έχει το δικαίωμα στο όνομα του ανηλίκου: 1. να διαθέτει την περιουσία του ανηλίκου συνολικά ή κατά ένα μέρος της. 2. να εκποιεί ή να αποκτά με αντάλλαγμα ακίνητο ή εμπράγματο δικαίωμα σε ξένο ακίνητο. 3. να εκχωρεί απαίτηση που έχει αντικείμενο τη μεταβίβαση ακινήτου στον ανήλικο. 4. να εκποιεί τους τίτλους και τα πολύτιμα αντικείμενα του άρθρου 1614. 5. να επιχειρεί οποιοδήποτε έργο σε ακίνητο του ανηλίκου που η δαπάνη του υπερβαίνει το όριο της τρίτης παραγράφου του παρόντος άρθρου. 6. να εκποιεί εμπορική, βιομηχανική ή άλλη επιχείρηση που περιλαμβάνεται στην περιουσία του ανηλίκου, να αποφασίζει τη διάλυση και την εκκαθάρισή της, καθώς και να ιδρύει νέα επιχείρηση. 7. να εκμισθώνει ακίνητο του ανηλίκου για χρόνο που υπερβαίνει τα εννέα έτη. 8. να δανείζει ή να δανείζεται. 9. να παραιτείται από ασφάλεια για απαίτηση του ανηλίκου ή να ελαττώνει μια τέτοια ασφάλεια. 10. να συνάπτει συμβιβασμό ή συμφωνία περί διαιτησίας για αντικείμενο που η αξία του υπερβαίνει το όριο της τρίτης παραγράφου του παρόντος. 11. να εγγυάται ή να αναδέχεται από επαχθή αιτία ξένο χρέος, με την επιφύλαξη του δεύτερου εδαφίου του άρθρου 1623. Οι παραπάνω διατυπώσεις, όταν αφορούν διαθέσεις, απαιτούνται και για τις σχετικές υποσχετικές συμβάσεις. Η άδεια του δικαστηρίου μπορεί να δίνεται υπό όρους. Το όριο πέρα από το οποίο δεν μπορεί ο επίτροπος να επιχειρεί τις πράξεις αριθμ. 5 και 10 της πρώτης παραγράφου του παρόντος ισούται με το ποσό της ετήσιας δαπάνης του ανηλίκου που έχει προσδιοριστεί σύμφωνα με το άρθρο 1612.

Κώδικας

Αστικός Κώδικας

Συντομογραφία

ΑΚ

Άρθρο

1624

Τροποποίηση

30/12/1996

Δείτε το άρθρο→

ΑΚ Άρθρο 1522

Αστικός Κώδικας

Σχετικότητα: 73.5%

Κείμενο Άρθρου

ΑΚ Άρθρο 1522: Ο διαθέτης ή ο δωρητής μπορούν να ορίσουν τον τρόπο, με τον οποίο θα διοικηθούν τα περιουσιακά στοιχεία που άφησαν ή έδωσαν στο τέκνο. Παρέκκλιση επιτρέπεται, στην περίπτωση της δωρεάς, εφόσον ο δωρητής συναινεί σ' αυτήν. Αν ο δωρητής δεν ζει ή αρνείται να συναινέσει ή η συναίνεσή του δεν είναι εφικτή, καθώς και στις περιπτώσεις των επιδόσεων με διάταξη τελευταίας βούλησης, η παρέκκλιση επιτρέπεται μόνο με άδεια του δικαστηρίου και εφόσον επιβάλλεται από το συμφέρον του τέκνου.

Κώδικας

Αστικός Κώδικας

Συντομογραφία

ΑΚ

Άρθρο

1522

Δείτε το άρθρο→

ΑΚ Άρθρο 1551

Αστικός Κώδικας

Σχετικότητα: 73.5%

Κείμενο Άρθρου

ΑΚ Άρθρο 1551: Χρόνος της συναίνεσης Η συναίνεση των γονέων για υιοθεσία δεν επιτρέπεται να δοθεί προτού να συμπληρωθούν τρεις μήνες από τη γέννηση του τέκνου.

Κώδικας

Αστικός Κώδικας

Συντομογραφία

ΑΚ

Άρθρο

1551

Τροποποίηση

30/12/1996

Δείτε το άρθρο→

ΑΚ Άρθρο 1575

Αστικός Κώδικας

Σχετικότητα: 73.4%

Κείμενο Άρθρου

ΑΚ Άρθρο 1575: Αποτελέσματα της λύσης Με την αμετάκλητη δικαστική απόφαση που λύνει την υιοθεσία, η υιοθεσία αίρεται για το μέλλον, παύει η σχέση συγγένειας του θετού τέκνου και των κατιόντων του με αυτόν που το υιοθέτησε και τους έως τότε συγγενείς του και αναβιώνουν οι δεσμοί με τη φυσική οι κογένεια. Το δικαστήριο όμως μπορεί να αναθέτει, σ' αυτή την περίπτωση, την άσκηση της γονικής μέριμνας του θετού τέκνου, εφόσον είναι ανήλικο, σε τρίτον, αν το επιβάλλει το συμφέρον του.

Κώδικας

Αστικός Κώδικας

Συντομογραφία

ΑΚ

Άρθρο

1575

Τροποποίηση

30/12/1996

Δείτε το άρθρο→

ΑΚ Άρθρο 1541

Αστικός Κώδικας

Σχετικότητα: 73.2%

Κείμενο Άρθρου

ΑΚ Άρθρο 1541: Αν η γονική μέριμνα έπαυσε με το θάνατο ή την αφάνεια του τέκνου, οι γονείς έχουν υποχρέωση να φροντίζουν τις υποθέσεις που δεν επιδέχονται αναβολή, ώσπου να μπορέσουν να τις φροντίσουν οι κληρονόμοι.

Κώδικας

Αστικός Κώδικας

Συντομογραφία

ΑΚ

Άρθρο

1541

Δείτε το άρθρο→

ΑΚ Άρθρο 1546

Αστικός Κώδικας

Σχετικότητα: 72.9%

Κείμενο Άρθρου

ΑΚ Άρθρο 1546: Υιοθεσία από έγγαμο Ο έγγαμος δεν μπορεί να υιοθετήσει χωρίς τη συναίνεση του συζύγου του, η οποία παρέχεται αυτοπροσώπως με δήλωση στο δικαστήριο. Αν ο σύζυγος έχει τη συνήθη διαμονή του στην αλλοδαπή, η συναίνεσή του μπορεί να δοθεί και με δήλωση ενώπιον συμβολαιογράφου. Το δικαστήριο όμως μπορεί να επιτρέπει την υιοθεσία και χωρίς αυτή τη συναίνεση, αν η παροχή της είναι αδύνατη για νομικούς ή πραγματικούς λόγους ή αν εκκρεμεί ανάμεσα στους συζύγους δίκη διαζυγίου.

Κώδικας

Αστικός Κώδικας

Συντομογραφία

ΑΚ

Άρθρο

1546

Τροποποίηση

30/12/1996

Δείτε το άρθρο→

ΚΜΑ Άρθρο 163

Κώδικας Μετανάστευσης και Ασύλου

Σχετικότητα: 72.9%

Κείμενο Άρθρου

ΚΜΑ Άρθρο 163: Λοιποί λόγοι χορήγησης άδειας διαμονής Στον πολίτη τρίτης χώρας, που έχει λάβει θεώρηση εισόδου για έναν από τους λόγους του παρόντος άρθρου, χορηγείται αντίστοιχη άδεια διαμονής. 1. Άδεια διαμονής προς εξυπηρέτηση του δημοσίου συμφέροντος (άδεια διαμονής τύπου «Ι.1»): Με απόφαση του Υπουργού Μετανάστευσης και Ασύλου μπορεί να χορηγείται άδεια διαμονής σε πολίτες τρίτων χωρών, εφόσον συντρέχει δημόσιο συμφέρον, ιδίως στους τομείς της εξωτερικής πολιτικής, άμυνας, δημόσιας ασφάλειας, οικονομίας και ανάπτυξης, επενδύσεων, εκπαίδευσης, πολιτισμού. Ο κατά περίπτωση αρμόδιος φορέας δύναται να γνωμοδοτήσει σχετικώς. Η ανωτέρω άδεια διαμονής (άδεια διαμονής τύπου «Ι.1») παρέχει στον πολίτη τρίτης χώρας δικαίωμα πρόσβασης στην αγορά εργασίας. Η άδεια διαμονής χορηγείται για χρονικό διάστημα έως τριών (3) ετών και μπορεί να ανανεώνεται για ισόχρονο διάστημα. Οι παραπάνω πολίτες τρίτης χώρας μπορούν να συνοδεύονται και από τα μέλη της οικογένειάς τους, στα οποία χορηγείται, ύστερα από αίτησή τους, ατομική άδεια διαμονής, που λήγει ταυτόχρονα με την άδεια διαμονής του συντηρούντος. 2. 2. Άδειες διαμονής: (α) ενηλίκων, άνω των είκοσι τριών (23) ετών, άγαμων τέκνων υπαλλήλων, μελών διπλωματικών αποστολών, εφόσον συγκατοικούν με τους γονείς τους που υπηρετούν στην Ελλάδα, (β) ενηλίκων, άνω των είκοσι τριών (23) ετών, άγαμων τέκνων υπαλλήλων, μελών προξενικών αρχών, εφόσον συγκατοικούν με τους γονείς τους που υπηρετούν στην Ελλάδα, (γ) ενηλίκων, άνω των είκοσι τριών (23) ετών, άγαμων τέκνων, ανακοινωθέντων στις αρμόδιες ελληνικές αρχές υπαλλήλων διεθνών και ευρωπαϊκών οργανισμών, στο μέτρο που το νομικό τους καθεστώς διέπεται από τις οικείες διεθνείς συμβάσεις, συμπεριλαμβανομένης και τυχόν συμφωνίας έδρας, εφόσον συγκατοικούν με τους γονείς τους που υπηρετούν στην Ελλάδα, καθώς και (δ) μελών οικογένειας, ανιόντων πρώτου βαθμού συγγένειας, υπαλλήλων, μελών διπλωματικών αποστολών, μελών προξενικών αρχών και ανακοινωθέντων στις αρμόδιες ελληνικές αρχές υπαλλήλων διεθνών και ευρωπαϊκών οργανισμών, στο μέτρο που το νομικό τους καθεστώς διέπεται από τις οικείες διεθνείς συμβάσεις, συμπεριλαμβανομένης και τυχόν συμφωνίας έδρας, κατά τα ανωτέρω (άδεια διαμονής τύπου «Ι.2»). Η άδεια διαμονής χορηγείται με απόφαση του Γραμματέα της Αποκεντρωμένης Διοίκησης για χρονικό διάστημα ίσο με τον χρόνο υπηρεσίας των προσώπων αυτών και παρέχει δικαίωμα πρόσβασης στην αγορά εργασίας, εφόσον το δικαίωμα παρέχεται με βάση αντίστοιχες συμφωνίες στις οποίες η Ελληνική Δημοκρατία είναι συμβαλλόμενο μέρος. Για τη ρύθμιση του καθεστώτος διαμονής των άγαμων τέκνων υπαλλήλων, μελών διπλωματικών αποστολών, μελών προξενικών αρχών και ανακοινωθέντων στις αρμόδιες ελληνικές αρχές υπαλλήλων διεθνών και ευρωπαϊκών οργανισμών, στο μέτρο που το νομικό τους καθεστώς διέπεται από τις οικείες διεθνείς συμβάσεις, συμπεριλαμβανομένης και 1005 Τεύχος A’ 48/21.03.2025 τυχόν συμφωνίας έδρας, τα οποία τέκνα έχουν αποδεδειγμένη αναπηρία, η οποία δεν τους επιτρέπει να διαμένουν χωρίς την υποστήριξη των γονέων τους, ανεξαρτήτως ηλικίας των τέκνων αυτών, εφαρμόζεται το άρθρο 169Α. 3. Άδειες διαμονής σε εργαζόμενους ως ιδιωτικούς υπηρέτες μελών διπλωματικών αποστολών, σύμφωνα με την παρ. η’ του άρθρου 1 της Σύμβασης της Βιέννης του 1961 «Περί των Διπλωματικών Σχέσεων», η οποία έχει κυρωθεί με το ν.δ. 503/1970 (Α’ 108), οι οποίοι βρίσκονται στο εξωτερικό και καλούνται στην Ελλάδα (άδεια διαμονής τύπου «Ι.3»). Η άδεια διαμονής χορηγείται με απόφαση του Γραμματέα της Αποκεντρωμένης Διοίκησης για χρονικό διάστημα ίσο με τον χρόνο που διαρκεί η σχέση τους με το μέλος της διπλωματικής αποστολής και δεν παρέχει δικαίωμα πρόσβασης στην αγορά εργασίας. 4. α. Άδεια διαμονής για λήψη ιατρικής - νοσηλευτικής και παρηγορητικής φροντίδας (άδεια διαμονής τύπου «Ι.4»). Με απόφαση του Γραμματέα της οικείας Αποκεντρωμένης Διοίκησης μπορεί να χορηγείται άδεια διαμονής (άδεια διαμονής τύπου «Ι.4») σε πολίτες τρίτων χωρών που εισέρχονται στη χώρα με εθνική θεώρηση εισόδου, προκειμένου να τους παρασχεθεί ιατρική - νοσηλευτική και παρηγορητική φροντίδα. Όταν πρόκειται για ανήλικο παιδί ή για ενήλικα πολίτη που λόγω του προβλήματος υγείας που αντιμετωπίζει έχει την ανάγκη συνοδού/ών, μπορεί να χορηγηθεί άδεια διαμονής και στους γονείς ή τους έχοντες την επιμέλεια του ανήλικου και στον/στην σύζυγο ή σε συνοδό/ούς για τον ενήλικα πολίτη τρίτης χώρας, ύστερα από αίτησή τους. β. Η χορήγηση της εθνικής θεώρησης εισόδου και της άδειας διαμονής της παρούσας προϋποθέτει: βα. την προσκόμιση βεβ αίωσης αποδοχής για νοσηλεία ή θεραπεία από νοσηλευτικό ίδρυμα της χώρας, στην οποία αναγράφονται ο εκτιμώμενος χρόνος και το εκτιμώμενο κόστος νοσηλείας θεραπείας και, όταν πρόκειται για ενήλικα, και η αναγκαιότητα ή μη συνοδείας του στη χώρα, ββ. την ύπαρξη ασφάλισης για την κάλυψη των εξόδων νοσηλείας και ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης. Στην περίπτωση μη ύπαρξης επαρκούς ασφάλισης για την κάλυψη των εξόδων νοσηλείας και ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης, δύναται να γίνεται αποδεκτή η προσκόμιση στοιχείων απόδειξης επαρκών πόρων για την αντιμετώπιση εξ ιδίων όλων των εξόδων νοσηλείας και ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης, βγ. την απόδειξη επαρκών πόρων διαβίωσης, για το διάστημα διαμονής στη χώρα του ιδίου και του/των συνοδού/ών του, όπου απαιτείται. γ. Η εν λόγω άδεια διαμονής δεν παρέχει δικαίωμα πρόσβασης σε οποιαδήποτε μορφή εργασίας, ούτε δυνατότητα προσφυγής στο ασφαλιστικό ή προνοιακό σύστημα της χώρας. Η άδεια διαμονής είναι ετήσια και μπορεί να ανανεώνεται για ισόχρονη διάρκεια, εφόσον πληρούνται οι ίδιες προϋποθέσεις και μέχρι τέσσερα (4) έτη, κατ’ ανώτατο όριο. Αλλαγή σκοπού της άδειας διαμονής της παρούσας δεν επιτρέπεται και ο πολίτης τρίτης χώρας, καθώς και ο/οι συνοδός/οί του, μετά το πέρας του προγράμματος νοσηλείας θεραπείας, και σε κάθε περίπτωση πριν τη λήξη ισχύος της άδειας διαμονής, οφείλουν να αναχωρήσουν από τη χώρα. 5. Άδειες διαμονής σε πολίτες Καναδά που συμμετέχουν στο πρόγραμμα για την κινητικότητα των νέων, βάσει της Συμφωνίας Ελλάδας και Καναδά (Work and Holiday Visa) που κυρώθηκε με τον ν. 4091/2012 (Α’ 219) (άδεια διαμονής τύπου «Ι.5»). Η άδεια διαμονής χορηγείται με απόφαση του Υπουργού Μετανάστευσης και Ασύλου για χρονικό διάστημα έως ένα (1) έτος και δεν υπόκειται σε ανανέωση. 6. Άδειες διαμονής ανταποκριτών ξένου τύπου που έχουν διαπιστευθεί στη Γενική Γραμματεία Απόδημου Ελληνισμού και Δημόσιας Διπλωματίας του Υπουργείου Εξωτερικών ή η διαδικασία διαπίστευσής τους βρίσκεται σε εξέλιξη, εφόσον προσκομίσουν στην αρμόδια προξενική αρχή βεβαίωση ότι έχουν διαπιστευθεί στη Γενική Γραμματεία Απόδημου Ελληνισμού και Δημόσιας Διπλωματίας του Υπουργείου Εξωτερικών (άδεια διαμονής τύπου «Ι.6»). Η άδεια διαμονής χορηγείται με απόφαση του Γραμματέα της Αποκεντρωμένης Διοίκησης και η ισχύς της είναι τριετής ή ίσης διάρκειας με την προβλεπόμενη περίοδο διαμονής στη χώρα, εφόσον αυτή είναι βραχύτερη και ανανεώνεται ανά τριετ

Κώδικας

Κώδικας Μετανάστευσης και Ασύλου

Συντομογραφία

ΚΜΑ

Άρθρο

163

Τροποποίηση

Ν. 5275/2026

Δείτε το άρθρο→

954/2015

2015Άρειος ΠάγοςΔικονομικό ΔίκαιοΑστικό Δίκαιο

Σχετικότητα: 97.0%

Κρίσιμα Πραγματικά Περιστατικά

Οι γονείς τέλεσαν γάμο στις 6-12-2003 και έχουν τρία τέκνα, γεννημένα 21/3/2003, 3/8/2004 και 18/3/2008. Η οικογένεια διέμεινε στο Κοκκάρι και από το 2008 στον Κέδρο Σάμου. Τον Ιούνιο 2009 ο ένας γονέας μετέβη με τα τέκνα στη Γερμανία χωρίς συναίνεση του άλλου, με πρόθεση μόνιμης εγκατάστασης· τα τέκνα επέστρεψαν και έκτοτε διαβιούν με τον γονέα στον Κέδρο. Υπογράφηκε στις 10.1.2011 ιδιωτικό συμφωνητικό με πρόβλεψη καθημερινής, ελεύθερης επικοινωνίας του άλλου γονέα. Ο γονέας στον Κέδρο διαθέτει άνετη κατοικία, εποχική επιχείρηση (surfing και ενοικίαση ποδηλάτων) λειτουργούσα Μάιο–Σεπτέμβριο, με δυνατότητα αυξημένης φροντίδας τους λοιπούς μήνες, και συνδρομή της γιαγιάς. Έχει διαμορφώσει χώρους απασχόλησης για τα παιδιά (τσουλήθρες, τραμπολίνο, πάγκοι ζωγραφικής). Ο άλλος γονέας μισθώνει κατοικία στο Καρλόβασι (1/2/2011–31/1/2014, μίσθωμα 200 ευρώ), δεν διαθέτει ακίνητη περιουσία στην Ελλάδα και εξετάζει εγκατάσταση στη Γερμανία όπου έχει ιδιόκτητη κατοικία από δωρεά γονέων. Το μεγαλύτερο τέκνο δυσκολεύτηκε στη σχολική προσαρμογή και επανέλαβε την Α’ Δημοτικού μετά από πολλαπλές αλλαγές περιβάλλοντος.

Νομική Σκέψη του Δικαστηρίου

Το άρθρο 1511 § 1 ΑΚ ορίζει ότι κάθε ρύθμιση για γονική μέριμνα και επιμέλεια αποφασίζεται αποκλειστικά με γνώμονα το συμφέρον του τέκνου, λαμβάνοντας υπόψη σταθερότητα, ικανότητα γονέων και διατήρηση της επικοινωνίας με τον άλλο γονέα. Συναφώς εφαρμόζονται τα άρθρα 1510, 1512 και 1518 ΑΚ. Το δικαστήριο διαπίστωσε ότι τα τέκνα είχαν ήδη υποστεί τρεις αλλαγές περιβάλλοντος, με αποτέλεσμα το μεγαλύτερο να δυσκολευτεί στη φοίτηση και να επαναλάβει την Α’ Δημοτικού. Ο γονέας στον Κέδρο Σάμου διαθέτει άνετη κατοικία, σταθερή φροντίδα (με συνδρομή της γιαγιάς), εποχική απασχόληση Μάιος–Σεπτέμβριος και διαμορφωμένους χώρους για δημιουργική απασχόληση. Ο άλλος γονέας κατοικεί σε μισθωμένη οικία στο Καρλόβασι (1/2/2011–31/1/2014, μίσθωμα 200 ευρώ) και δεν έχει αποκλείσει μόνιμη μετοίκηση στη Γερμανία, γεγονός που θα δυσχέραινε την επικοινωνία. Εφαρμόζοντας το άρθρο 1511 § 1 ΑΚ, έκρινε ότι η συνέχιση της διαβίωσης στο υφιστάμενο, σταθερό περιβάλλον με τον γονέα που παρέχει επαρκή εχέγγυα ανατροφής και διευκολύνει την καθημερινή επικοινωνία με τον άλλο γονέα, εξυπηρετεί το αληθές συμφέρον των ανηλίκων. Η προοπτική μετοίκησης στο εξωτερικό, χωρίς συναίνεση και με διακοπή της τακτικής επικοινωνίας, θα επιδείνωνε την ήδη διαταραγμένη σταθερότητα.

Κύριοι Λόγοι Απόφασης

Η αίτηση απορρίφθηκε διότι το Εφετείο αιτιολόγησε επαρκώς ότι το αληθές συμφέρον των ανηλίκων επιβάλλει να συνεχίσουν να διαμένουν στον Κέδρο Σάμου με τον γονέα που εξασφαλίζει σταθερό και κατάλληλο περιβάλλον και διευκολύνει την καθημερινή επικοινωνία με τον άλλο γονέα. Η προοπτική μετοίκησης στη Γερμανία χωρίς συναίνεση θα δυσχέραινε ουσιωδώς την επικοινωνία και θα διατάρασσε περαιτέρω τη σταθερότητα, συνεπώς ο λόγος του άρθρου 559 αριθ. 19 ΚΠολΔ ήταν αβάσιμος.

Τελική Απόφαση

Απορρίπτει την από 12 Δεκεμβρίου 2013 αίτηση της Α. Λ. για αναίρεση της υπ’ αριθ. 76/2013 αποφάσεως του Μονομελούς Εφετείου Αιγαίου. Διατάσσει την εισαγωγή του παραβόλου στο Δημόσιο Ταμείο. Καταδικάζει την αναιρεσείουσα στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσιβλήτου, τα οποία ορίζει στο ποσό των δύο χιλιάδων επτακοσίων ( 2.700 ) ευρώ.

Ακριβές Νομικό Ερώτημα

Αν, για την ανάθεση αποκλειστικής επιμέλειας, το συμφέρον του τέκνου επιβάλλει τη διατήρηση σταθερού περιβάλλοντος με τον γονέα που εξασφαλίζει κατάλληλες συνθήκες και την απρόσκοπτη επικοινωνία με τον άλλο γονέα, ιδίως όταν εξετάζεται μετοίκηση στο εξωτερικό χωρίς συναίνεση.

Αναφορές σε Νόμους

Αριθμός

954/2015

Έτος

2015

Δείτε την πλήρη απόφαση→

358/2019

2019Άρειος ΠάγοςΑστικό ΔίκαιοΔικονομικό Δίκαιο

Σχετικότητα: 95.6%

Κρίσιμα Πραγματικά Περιστατικά

Σύζυγοι με τρία τέκνα (ενήλικη κόρη και δύο ανήλικους γιους, ηλικίας 16 και 11 ετών κατά τη συζήτηση), διέκοψαν την έγγαμη συμβίωση. Οικογένεια ζούσε σε συνθήκες απόλυτης ανέχειας σε ισόγειο χώρο καταστήματος, με διακοπές ηλεκτρικού ρεύματος λόγω μη πληρωμής. Πατέρας αγιογράφος χωρίς σταθερή εργασία, μητέρα με περιστασιακές εργασίες. Τον Σεπτέμβριο 2014 μητέρα μετεγκαταστάθηκε στη Γερμανία με τον μικρότερο ανήλικο (τότε 8 ετών), με πρόσχημα προετοιμασία μετεγκατάστασης όλης της οικογένειας, αλλά πραγματικός σκοπός ήταν η διάσπαση του έγγαμου βίου και εγκατάσταση με νέο σύντροφο. Ανήλικος φοιτά σε γερμανικό σχολείο, έμαθε γερμανικά, ενταχθεί ομαλά, διακρίνεται για τις επιδόσεις του και προκρίθηκε για οκταετές σχολείο δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης. Αιτιάσεις πατέρα περί κακοποίησης από σύντροφο μητέρας απορρίφθηκαν από Γερμανικό Ειρηνοδικείο. Πατέρας διαμένει στην Ελλάδα με τα άλλα δύο τέκνα και τη γιαγιά τους.

Νομική Σκέψη του Δικαστηρίου

Το άρθρο 1511 ΑΚ σε συνδυασμό με τα άρθρα 1510, 1512-1514 ΑΚ ορίζει ότι το δικαστήριο, για την ανάθεση της γονικής επιμέλειας, έχει ως αποκλειστικό γνώμονα το συμφέρον του ανηλίκου τέκνου, λαμβάνοντας υπόψη τους δεσμούς του με τους γονείς, τις ικανότητες των γονέων, το περιβάλλον, τη σταθερότητα των συνθηκών ανάπτυξης. Η επικοινωνία του δικαστή με το τέκνο δεν αποτελεί αποκλειστικό στοιχείο και μπορεί να παραλειφθεί όταν ειδικές περιστάσεις το επιβάλλουν. Το δικαστήριο διαπίστωσε ότι ο ανήλικος διαμένει στη Γερμανία από το 2014, έχει προσαρμοστεί, προοδεύει σχολικά, έμαθε γερμανικά, προκρίθηκε για σχολείο υψηλών επιδόσεων, ενώ η μητέρα ασχολείται ενεργά και υπεύθυνα με τη φροντίδα και εκπαίδευσή του. Οι αιτιάσεις κακοποίησης απορρίφθηκαν από το Γερμανικό Δικαστήριο. Η οικογένεια στην Ελλάδα ζούσε σε συνθήκες απόλυτης ανέχειας. Εφαρμόζοντας το κριτήριο του συμφέροντος του τέκνου, το δικαστήριο εξέτασε τη σταθερότητα και συνέχεια των συνθηκών ανάπτυξης, την προσαρμογή του ανηλίκου στο νέο περιβάλλον, τις βιοτικές συνθήκες και την πρόοδό του, κρίνοντας ότι το περιβάλλον της μητέρας είναι καταλληλότερο.

Κύριοι Λόγοι Απόφασης

Η αίτηση αναίρεσης απορρίφθηκε διότι το Εφετείο ορθώς έκρινε ότι η επικοινωνία του ανηλίκου με τον δικαστή δεν ήταν δυνατή λόγω ειδικών περιστάσεων (τόπος διαμονής στη Γερμανία, αδυναμία πραγματοποίησης σε κανένα στάδιο της πρωτοβάθμιας δίκης), και ότι η τοιαύτη επικοινωνία δεν αποτελεί αποκλειστικό στοιχείο για την ανάθεση της επιμέλειας. Το συμφέρον του ανηλίκου επιβάλλει την παραμονή του στο περιβάλλον της Γερμανίας όπου έχει προσαρμοστεί από το 2014, προοδεύει σχολικά, έχει ενταχθεί ομαλά, και η μητέρα ασχολείται υπεύθυνα με τη φροντίδα του, σε αντίθεση με τις συνθήκες απόλυτης ανέχειας στην Ελλάδα. Οι λοιποί λόγοι αναιρέσεως (ανεπαρκείς αιτιολογίες, παραμόρφωση εγγράφων, μη λήψη υπόψη αποδεικτικών μέσων) απορρίφθηκαν ως αβάσιμοι ή απαράδεκτοι.

Τελική Απόφαση

Απορρίπτει την από 27-9-2017 αίτηση του Θ. Χ. για αναίρεση της υπ' αριθ. 1686/2017 αποφάσεως του Μονομελούς Εφετείου Θεσσαλονίκης.

Ακριβές Νομικό Ερώτημα

Αν η επικοινωνία του δικαστή με το ανήλικο τέκνο αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση για την ανάθεση της γονικής επιμέλειας ή μπορεί να παραλειφθεί όταν ειδικές περιστάσεις το επιβάλλουν, και αν το συμφέρον του τέκνου προσδιορίζεται με βάση τη σταθερότητα του περιβάλλοντος, τις βιοτικές συνθήκες, την προσαρμογή και την πρόοδο του ανηλίκου, ανεξάρτητα από την υπαιτιότητα των γονέων ως προς τη διάσταση.

Αναφορές σε Νόμους

Αριθμός

358/2019

Έτος

2019

Δείτε την πλήρη απόφαση→

157/2022

2022Άρειος ΠάγοςΑστικό ΔίκαιοΔικονομικό Δίκαιο

Σχετικότητα: 95.5%

Κρίσιμα Πραγματικά Περιστατικά

Διάδικοι τέλεσαν γάμο στις 02.11.2014 και απέκτησαν ένα τέκνο, που γεννήθηκε στις 26.02.2015. Η έγγαμη συμβίωση διασπάστηκε οριστικά στις 02.07.2015, οπότε η μητέρα αποχώρησε από την οικογενειακή κατοικία και εγκαταστάθηκε με το ανήλικο τέκνο, ηλικίας τότε 4 μηνών, στην πατρική της οικία. Με απόφαση δικαστηρίου ανατέθηκε στη μητέρα η επιμέλεια του ανηλίκου τέκνου και ρυθμίστηκε το δικαίωμα επικοινωνίας του πατέρα. Από το φθινόπωρο του 2016 έως το καλοκαίρι του 2018, η μητέρα πραγματοποιούσε συχνά ταξίδια διάρκειας περίπου είκοσι ημερών προς την πόλη Ράλεϊ της πολιτείας Βόρειας Καρολίνας των ΗΠΑ, προκειμένου να δρομολογήσει την εισαγωγή της ως υποψήφιας διδάκτορος στο Πανεπιστήμιο. Το Νοέμβριο του 2016 προέβη σε μίσθωση κατοικίας στην πόλη Ράλεϊ. Το έτος 2018 έγινε δεκτή ως υποψήφια διδάκτορας. Στις 04.08.2018, λίγη ώρα πριν την προγραμματισμένη παράδοση του ανήλικου τέκνου στον πατέρα, η μητέρα τον ενημέρωσε τηλεφωνικά ότι έχει αναχωρήσει στις ΗΠΑ με το ανήλικο τέκνο και δεν πρόκειται να επιστρέψει. Από τον Αύγουστο του 2018 έχει εγκατασταθεί μόνιμα με το ανήλικο τέκνο στην πόλη Ράλεϊ. Η ανήλικη, ηλικίας πέντε ετών, φοιτά από τις 04.09.2018 σε ακαδημία προσχολικής αγωγής ως μαθήτρια πλήρους απασχόλησης και έχει προσαρμοστεί πλήρως στο νέο περιβάλλον. Η μητέρα είναι Μηχανολόγος Μηχανικός, απόφοιτος Πολυτεχνικής Σχολής και κάτοχος μεταπτυχιακού διπλώματος, ήδη υποψήφια διδάκτορας. Ο πατέρας έχει να εκπληρώσει τις στρατιωτικές του υποχρεώσεις στο άμεσο μέλλον.

Νομική Σκέψη του Δικαστηρίου

Το άρθρο 1511 παρ.1 ΑΚ ορίζει ότι κάθε απόφαση των γονέων σχετικά με την άσκηση της γονικής μέριμνας πρέπει να αποβλέπει στο βέλτιστο συμφέρον του τέκνου. Το άρθρο 1518 παρ.1 ΑΚ προβλέπει ότι η επιμέλεια περιλαμβάνει τον προσδιορισμό του τόπου διαμονής του τέκνου. Το άρθρο 1532 ΑΚ ορίζει ότι η κακή άσκηση της γονικής μέριμνας συνιστά λόγο αφαίρεσής της, περιλαμβάνοντας την παράβαση καθηκόντων, την καταχρηστική άσκηση ή την αδυναμία ανταπόκρισης. Το συμφέρον του τέκνου προσδιορίζεται εξατομικευμένα με βάση την ηλικία, την υγεία, τις οικογενειακές και κοινωνικές συνθήκες, τη συναισθηματική ασφάλεια και σταθερότητα. Το δικαστήριο διαπίστωσε ότι μεταξύ της μητέρας και του ανήλικου τέκνου εξακολουθεί να υφίσταται καλλιεργημένη σχέση αγάπης, θαλπωρής και εμπιστοσύνης, ότι η μητέρα εξακολουθεί να επιτελεί το καθήκον της επιμέλειας με υποδειγματικό τρόπο, ότι το πεντάχρονο τέκνο έχει προσαρμοστεί πλήρως επί δύο πλέον χρόνια στο νέο κοινωνικό και σχολικό περιβάλλον στις ΗΠΑ, και ότι τυχόν απομάκρυνσή του από τη μητέρα θα επέφερε δυσμενέστατες συνέπειες στην ψυχοσύνθεσή του. Εφαρμόζοντας τα κριτήρια του βέλτιστου συμφέροντος του τέκνου, το δικαστήριο έκρινε ότι παρά την κακόπιστη και καταχρηστική ενέργεια της μητέρας να μεταβάλει μονομερώς τον τόπο διαμονής, η συνολική συμπεριφορά της και η σταθερότητα που παρέχει στο τέκνο δικαιολογούν τη διατήρηση της επιμέλειας σε αυτήν, καθώς η αφαίρεσή της θα έβλαπτε περισσότερο το τέκνο.

Κύριοι Λόγοι Απόφασης

Η αίτηση απορρίφθηκε διότι δεν αποδείχθηκε ουσιώδης μεταβολή των συνθηκών που να επιβάλλει, με γνώμονα το συμφέρον του τέκνου, την αφαίρεση της επιμέλειας από τη μητέρα. Παρά την κακόπιστη και δόλια ενέργεια της μητέρας να μεταβάλει μονομερώς τον τόπο διαμονής του τέκνου χωρίς τη σύμφωνη γνώμη του πατέρα, η συνολική συμπεριφορά της δεν συνιστά κακή άσκηση της επιμέλειας σε βαθμό που να δικαιολογεί την αφαίρεσή της. Το τέκνο έχει προσαρμοστεί πλήρως στο νέο περιβάλλον, διατηρεί στενή σχέση αγάπης με τη μητέρα που ασκεί υποδειγματικά την επιμέλεια, και η απομάκρυνσή του θα επέφερε δυσμενέστατες συνέπειες στην ψυχοσύνθεσή του. Η μητέρα παρέχει εχέγγυα σταθερότητας και διασφαλίζει άνετο περιβάλλον διαβίωσης και εκπαίδευσης, ενώ ο πατέρας έχει να εκπληρώσει στρατιωτικές υποχρεώσεις που θα περιόρισαν τη δυνατότητά του να ασκήσει με επάρκεια την επιμέλεια.

Τελική Απόφαση

ΑΠΟΡΡΙΠΤΕΙ την από 17.11.2020 αίτηση αναίρεσης και τον από 11.06.2021 πρόσθετο λόγο κατά της 1581/2020 τελεσίδικης απόφασης του Μονομελούς Εφετείου Θεσσαλονίκης. ΚΑΤΑΔΙΚΑΖΕΙ τον αναιρεσείοντα στην πληρωμή δύο χιλιάδων επτακοσίων (2.700) ευρώ, για τα δικαστικά έξοδα της αναιρεσίβλητης.

Ακριβές Νομικό Ερώτημα

Αν η μονομερής και αιφνίδια μεταβολή του τόπου διαμονής ανήλικου τέκνου από τον γονέα που ασκεί αποκλειστικά την επιμέλεια, χωρίς τη σύμφωνη γνώμη του άλλου γονέα και με περιορισμό του δικαιώματος επικοινωνίας του, συνιστά κακή άσκηση της επιμέλειας που επιβάλλει την αφαίρεσή της, όταν η μετοικία εξυπηρετεί το βέλτιστο συμφέρον του τέκνου και η μητέρα εξακολουθεί να ασκεί υποδειγματικά την επιμέλεια.

Αναφορές σε Νόμους

Αριθμός

157/2022

Έτος

2022

Δείτε την πλήρη απόφαση→

1245/2024

2024Άρειος ΠάγοςΑστικό ΔίκαιοΔικονομικό Δίκαιο

Σχετικότητα: 95.4%

Κρίσιμα Πραγματικά Περιστατικά

Οι γονείς τέλεσαν γάμο το 2003 και απέκτησαν τέκνο το 2015. Ο πατέρας κατοικεί μόνιμα στην Ελλάδα και διατηρεί οδοντιατρείο. Η μητέρα, παιδίατρος, από τον Ιούνιο 2020 μετεγκαταστάθηκε μόνιμα στην Ελβετία, εργάζεται με ωράριο 08:00-12:00 και 14:00-18:00 και απολαβές περίπου 12.000 ευρώ μηνιαίως. Από το 2019 πραγματοποιούσε συχνές μετακινήσεις Ελβετία-Ελλάδα και μετά τη μετεγκατάσταση επισκέπτεται την Ελλάδα δύο Σαββατοκύριακα κάθε μήνα. Το ανήλικο διαμένει στην Ελλάδα στην οικία της μητέρας του με τους μητρικούς παππού και γιαγιά (γεννηθέντες το 1942), οι οποίοι παρέχουν καθημερινή φροντίδα. Το παιδί έχει αναπτύξει ισχυρούς δεσμούς με τον πατέρα και τους παππούδες και φοιτά στο σχολείο στην Ελλάδα. Προβλήθηκαν ισχυρισμοί περί κρίσεων πανικού του πατέρα, χωρίς ιατρική επιβεβαίωση ενεργού προβλήματος. Ειδικός ψυχικής υγείας αξιολόγησε ότι μετοίκηση του παιδιού στην Ελβετία θα προκαλούσε πολλαπλές ταυτόχρονες απώλειες και συναισθηματικούς κλυδωνισμούς διαρκείας.

Νομική Σκέψη του Δικαστηρίου

Το άρθρο 1514 § 2 ΑΚ επιτρέπει στο δικαστήριο, σε περίπτωση διαφωνίας των γονέων, να ρυθμίσει τη γονική μέριμνα αποκλίνοντας από τη συνεπιμέλεια, εφόσον αυτό επιβάλλει το βέλτιστο συμφέρον του τέκνου. Καθοδηγητικό είναι το άρθρο 1511 § 2 ΑΚ (κριτήρια: ικανότητα, πρόθεση σεβασμού δικαιωμάτων, συμπεριφορά), ενώ ζητήματα πυρήνα ρυθμίζονται κατά το άρθρο 1519 § 1 ΑΚ. Σε αναιρετικό επίπεδο, ο έλεγχος αφορά παράβαση ουσιαστικού δικαίου (άρθρο 559 αριθ. 1 ΚΠολΔ) και έλλειψη νόμιμης βάσης (άρθρο 559 αριθ. 19 ΚΠολΔ). Το δικαστήριο διαπίστωσε ότι η μητέρα μετεγκαταστάθηκε μόνιμα στην Ελβετία τον 06/2020, εργάζεται με απολαβές περίπου 12.000 ευρώ/μήνα και επισκέπτεται την Ελλάδα δύο Σαββατοκύριακα ανά μήνα. Το ανήλικο διαμένει στην Ελλάδα με τους μητρικούς παππού και γιαγιά (γεν. 1942), ενώ ο πατέρας, μόνιμα εγκατεστημένος στην Ελλάδα, έχει ισχυρό συναισθηματικό δεσμό και παρέχει καθημερινή φροντίδα, με κατάλληλες συνθήκες διαβίωσης. Ειδική πραγματογνωμοσύνη κατέγραψε πολλαπλές απώλειες και συναισθηματικούς κλυδωνισμούς σε περίπτωση μετοίκησης του τέκνου στην Ελβετία. Εφαρμόζοντας τα άρθρα 1511 και 1514 ΑΚ, το δικαστήριο έκρινε ότι η συνεπιμέλεια δεν είναι λειτουργικά εφικτή λόγω μόνιμης μετεγκατάστασης της μητέρας και ότι το βέλτιστο συμφέρον του τέκνου επιβάλλει ανάθεση της επιμέλειας αποκλειστικά στον πατέρα. Οι αιτιάσεις περί εσφαλμένης εφαρμογής δικαίου και ανεπάρκειας αιτιολογιών απορρίφθηκαν, καθώς η απόφαση περιέχει σαφείς, επαρκείς και μη αντιφατικές αιτιολογίες.

Κύριοι Λόγοι Απόφασης

Η αναίρεση απορρίφθηκε διότι το Εφετείο ορθά εφάρμοσε τα άρθρα 1510, 1511, 1513 και 1514 ΑΚ και εξειδίκευσε την αόριστη έννοια του βέλτιστου συμφέροντος. Καθοριστικά ήταν ότι: (α) ο πατέρας έχει ισχυρό δεσμό, ικανότητα και αφοσίωση στην ανατροφή, (β) η μητέρα, μολονότι κατάλληλη, μετεγκαταστάθηκε μόνιμα στην Ελβετία (06/2020) και έρχεται μόνο δύο Σαββατοκύριακα τον μήνα, με αποτέλεσμα να μην μπορεί να ασκήσει κατ’ ουσίαν επιμέλεια, την οποία στην πράξη παρέχουν οι μητρικοί παππούδες, (γ) η μετοίκηση του τέκνου στην Ελβετία θα προκαλούσε διαρκείας συναισθηματικούς κλυδωνισμούς και παλινδρομήσεις. Οι λόγοι από το άρθρο 559 αριθ. 1 και 19 ΚΠολΔ κρίθηκαν αβάσιμοι, καθώς δεν προέκυψε ούτε εσφαλμένη υπαγωγή ούτε έλλειψη νόμιμης βάσης, ενώ τα περαιτέρω παράπονα ανάγονταν σε ανέλεγκτη εκτίμηση αποδείξεων (άρθρο 561 § 1 ΚΠολΔ).

Τελική Απόφαση

Απορρίπτει την από 11-10-2023 αίτηση της Σ. Χ. του Χ., για αναίρεση της υπ' αριθ. 3598/2023 απόφασης του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών.

Ακριβές Νομικό Ερώτημα

Αν, υπό το καθεστώς του ν. 4800/2021, μπορεί να αποκλειστεί η κατά νόμο συνεπιμέλεια και να ανατεθεί αποκλειστική επιμέλεια στον έναν γονέα όταν ο άλλος μετεγκαθίσταται μόνιμα στο εξωτερικό και η μετοίκηση του τέκνου δεν εξυπηρετεί το βέλτιστο συμφέρον του.

Αναφορές σε Νόμους

Αριθμός

1245/2024

Έτος

2024

Δείτε την πλήρη απόφαση→

1413/2011

2011Άρειος ΠάγοςΔικονομικό ΔίκαιοΑστικό Δίκαιο

Σχετικότητα: 95.4%

Κρίσιμα Πραγματικά Περιστατικά

Οι γονείς είναι σε διάσταση και υπάρχει ανήλικο τέκνο. Ο γονέας που ασκεί την επιμέλεια διαμένει με το τέκνο στο εξωτερικό (Ελβετία) από το Φθινόπωρο του 2004. Ο άλλος γονέας προβάλλει ισχυρισμούς περί σεξουαλικής προσβολής, οι οποίοι δεν επιβεβαιώθηκαν από ψυχιατρική γνωμάτευση (25-2-2005), η οποία απέδωσε τα ψυχοτραυματικά στοιχεία σε άλλες συμπεριφορές και πρότεινε αραιά επικοινωνία: μία εβδομάδα τα Χριστούγεννα, μία εβδομάδα το Πάσχα και δεκαπέντε ημέρες το θέρος, μέχρι την ηλικία των 16 ετών. Ιατρικές απόψεις τόνισαν ότι πρακτικές θεραπείας όπως ο βελονισμός σε ξένη χώρα και παραμονή μακριά από τους γονείς βλάπτουν την ψυχοσυναισθηματική ανάπτυξη. Η επικοινωνία απαιτεί μετακινήσεις και πρακτική οργάνωση λόγω μόνιμης κατοικίας του τέκνου στο εξωτερικό.

Νομική Σκέψη του Δικαστηρίου

Το άρθρο 1520 ΑΚ κατοχυρώνει το δικαίωμα επικοινωνίας του γονέα με το τέκνο, το οποίο ρυθμίζεται από το δικαστήριο με αποκλειστικό κριτήριο το συμφέρον του τέκνου. Συμπληρωματικά, το άρθρο 681Γ ΚΠολΔ προβλέπει προδικασία κοινωνικής έρευνας, χωρίς η μη υποβολή έκθεσης να συνεπάγεται απαράδεκτο, και το άρθρο 671 παρ. 1 ΚΠολΔ απαιτεί κλήτευση αντιδίκου για εγκυρότητα ενόρκων βεβαιώσεων. Το δικαστήριο διαπίστωσε ότι το ανήλικο διαμένει στο εξωτερικό από το φθινόπωρο του 2004. Ψυχιατρική πραγματογνωμοσύνη της 25-2-2005 δεν επιβεβαίωσε σεξουαλική κακοποίηση, αλλά πρότεινε αραιή επικοινωνία: μία εβδομάδα τα Χριστούγεννα, μία εβδομάδα το Πάσχα και δεκαπέντε ημέρες το θέρος, έως την ηλικία των 16 ετών. Επισημάνθηκε ότι πρακτικές όπως βελονισμός και παρατεταμένη απομάκρυνση από γονείς και οικείο κοινωνικό περιβάλλον βλάπτουν την ανάπτυξη. Εφαρμόζοντας το άρθρο 1520 ΑΚ, το δικαστήριο έλαβε υπόψη τις γνωματεύσεις και τις συνθήκες διαβίωσης στο εξωτερικό, καθορίζοντας ρυθμίσεις επικοινωνίας με περιοδική και χρονικά συγκεκριμένη επαφή, ώστε να εξυπηρετείται το συμφέρον του τέκνου και να διασφαλίζεται ασφαλής και πρακτική δυνατότητα επικοινωνίας.

Κύριοι Λόγοι Απόφασης

Οι λόγοι αναιρέσεως της μη ασκούσας την επιμέλεια κρίθηκαν είτε αβάσιμοι είτε απαράδεκτοι: η ένσταση συνεισφοράς στη διατροφή μπορούσε να προβληθεί (άρθρα 559 αριθμ. 14 ΚΠολΔ, 1489 παρ. 2 ΑΚ), η έλλειψη έκθεσης κοινωνικής υπηρεσίας δεν δημιουργεί απαράδεκτο (άρθρο 681Γ ΚΠολΔ, άρθρο 19 ν. 2521/1997), οι αιτιάσεις περί μη επίκλησης ή λήψης αποδεικτικών μέσων απορρίφθηκαν ως αόριστες ή αβάσιμες (άρθρα 559 αριθμ. 11, 11γ, 561 παρ. 1-2 ΚΠολΔ), και η απόφαση είχε επαρκείς αιτιολογίες για την επικοινωνία κατά το άρθρο 1520 ΑΚ (άρθρο 559 αριθμ. 19 ΚΠολΔ). Οι λόγοι του άλλου γονέα απορρίφθηκαν ως αόριστοι/απαράδεκτοι (άρθρο 559 αριθμ. 1, 8, 10, 17, 19 ΚΠολΔ) και αβάσιμοι ως προς την αιτίαση περί ομολογίας (άρθρο 559 αριθμ. 11β ΚΠολΔ). Οι πρόσθετοι λόγοι απορρίφθηκαν ως απαράδεκτοι λόγω μη επίδοσης εντός προθεσμίας (άρθρο 569 παρ. 2 εδ. α’ ΚΠολΔ σε συνδυασμό με άρθρο 577 παρ. 1-2 ΚΠολΔ). Κατόπιν αυτών, οι δύο αναιρέσεις απορρίφθηκαν.

Τελική Απόφαση

Απορρίπτει την από 28-6-2006 αίτηση του Π. Ξ. και την από 14-6-2006 αίτηση της Κ. Σ. για αναίρεση της 9776/2005 αποφάσεως του Εφετείου Αθηνών, καθώς και τους από 15-4-2010 πρόσθετους λόγους αναιρέσεως της Κ. Σ.. Συμψηφίζει μεταξύ των διαδίκων την δικαστική αυτών δαπάνη.

Ακριβές Νομικό Ερώτημα

Αν η ρύθμιση της επικοινωνίας του γονέα με το ανήλικο τέκνο καθορίζεται με γνώμονα το συμφέρον του τέκνου, λαμβάνοντας υπόψη επιστημονικές γνωματεύσεις και τις συνθήκες διαβίωσης, ιδίως όταν το τέκνο διαμένει στο εξωτερικό.

Αναφορές σε Νόμους

Αριθμός

1413/2011

Έτος

2011

Δείτε την πλήρη απόφαση→

799/2024

2024Άρειος ΠάγοςΑστικό ΔίκαιοΔικονομικό Δίκαιο

Σχετικότητα: 94.9%

Κρίσιμα Πραγματικά Περιστατικά

Διάδικοι, έγγαμοι από το 2007, απέκτησαν δύο τέκνα (γεννηθέντα το 2008 και 2011). Αρχικά διέμεναν στην Ελλάδα, το 2014 μετοίκησαν στη Σουηδία λόγω οικονομικών προβλημάτων. Μητέρα εργαζόταν από Σεπτέμβριο 2016 ως Γενική Διευθύντρια Πωλήσεων με μηνιαίο μισθό 3.800 ευρώ, πατέρας δεν ανηύρε σταθερή εργασία. Τέκνα φοιτούσαν σε σουηδικό σχολείο και παρακολουθούσαν εβδομαδιαίως ελληνικό σχολείο. Απρίλιο 2017 μητέρα κατέθεσε αίτηση διαζυγίου στη Σουηδία. Μετά θερινές διακοπές στην Ελλάδα, πατέρας κατέθεσε αίτηση ασφαλιστικών μέτρων για επιμέλεια. Μητέρα επέστρεψε στην Ελλάδα και διέμενε με πατέρα στην Κηφισιά από 9-9-2017 έως 1-6-2018, ταξιδεύοντας στη Στοκχόλμη για εργασία. Σχολικό έτος 2017-2018 πατέρας ασκούσε ενεργή φυσική παρουσία και προσωπική ενασχόληση με τέκνα. Πριν το σχολικό έτος 2019-2020, μητέρα μετέβη με τέκνα στη Σουηδία και τα ενέγραψε σε σχολείο, παρά την αντίθεση πατέρα και την εκπεφρασμένη αντίθεση των τέκνων (ηλικίας τότε 12 και 9 ετών). Τέκνα είχαν εκφράσει από το 2018 φόβο μήπως τα πάρει μητέρα στη Σουηδία. Μετά προσωρινή διαταγή 24-9-2019, τέκνα επέστρεψαν στην Ελλάδα με πατέρα. Από 13-11-2020 μητέρα, διαμένουσα μόνιμα στη Σουηδία, δεν προσερχόταν για καθορισθείσα επικοινωνία κάθε δεύτερο και τέταρτο σαββατοκύριακο στο ΑΤ Κηφισιάς. Τέκνα αρνήθηκαν κατηγορηματικά να αποχωρήσουν με μητέρα στις 23-10-2020, κλαίγοντας και αναζητώντας πατέρα. Πατέρας εξασφάλιζε αξιοπρεπές επίπεδο διαβίωσης, σταθερό οικογενειακό περιβάλλον, εκδηλώσεις αγάπης και στοργής. Από ψυχιατρική εξέταση πατέρα δεν προέκυψε ενεργός μείζων ψυχοπαθολογία.

Νομική Σκέψη του Δικαστηρίου

Το άρθρο 1511 παρ.1-4 ΑΚ ορίζει ότι κάθε απόφαση για τη γονική μέριμνα πρέπει να αποβλέπει στο βέλτιστο συμφέρον του τέκνου, το οποίο εξυπηρετείται από την ουσιαστική συμμετοχή και των δύο γονέων. Η γνώμη του τέκνου συνεκτιμάται ανάλογα με την ωριμότητά του, αλλά δεν αποτελεί το μοναδικό κριτήριο. Το άρθρο 1532 ΑΚ προβλέπει ότι κακή άσκηση της γονικής μέριμνας συνιστά η παράβαση καθηκόντων, η καταχρηστική άσκηση ή η αδυναμία ανταπόκρισης, και η κρίση πρέπει να στηρίζεται στη συνολική συμπεριφορά του γονέα. Το δικαστήριο διαπίστωσε ότι τα τέκνα (ηλικίας 15 και 12 ετών) εξέφρασαν ρητά και ανενδοίαστα την επιθυμία να μείνουν με τον πατέρα, αποκρούοντας κατηγορηματικά τη διαμονή με τη μητέρα. Η αρνητική στάση των τέκνων δεν ήταν προϊόν πειθαναγκασμού του πατέρα, αλλά τροφοδοτήθηκε από ενέργειες και παραλείψεις της μητέρας, ιδίως την ακούσια απομάκρυνσή τους στη Σουηδία παρά την αντίθεσή τους. Ο πατέρας εξασφάλιζε σταθερό οικογενειακό περιβάλλον και αξιοπρεπές επίπεδο διαβίωσης. Εφαρμόζοντας τα κριτήρια των άρθρων 1511 και 1532 ΑΚ, το δικαστήριο εξέτασε τη συνολική συμπεριφορά του πατέρα και έκρινε ότι οι εκδηλώσεις υπερβολής και η παθητική στάση του ως προς την επικοινωνία με τη μητέρα δεν ήταν τέτοιας μορφής, σπουδαιότητας και διάρκειας ώστε να χαρακτηριστούν ως καταχρηστική άσκηση της γονικής μέριμνας που θα επέβαλλε την αφαίρεσή της.

Κύριοι Λόγοι Απόφασης

Η αίτηση απορρίφθηκε διότι το πραγματικό συμφέρον των ανηλίκων τέκνων, τουλάχιστον το βραχυπρόθεσμο και μεσοπρόθεσμο, είναι η εξακολούθηση της άσκησης της επιμέλειας από τον πατέρα, καθώς οποιαδήποτε αλλαγή θα τα επιβάρυνε ψυχικά και συναισθηματικά. Η συνολική συμπεριφορά του πατέρα έναντι των τέκνων δεν χαρακτηρίζεται ως καταχρηστική, παρά τις εκδηλώσεις υπερβολής και την παθητική στάση του ως προς την επικοινωνία με τη μητέρα. Η αρνητική στάση των τέκνων έναντι της μητέρας τροφοδοτήθηκε από ενέργειες και παραλείψεις της ίδιας, με σημαντικό εκλυτικό γεγονός την ακούσια απομάκρυνσή τους από την Ελλάδα και τη μεταφορά τους στη Σουηδία παρά την αντίθεσή τους, και δεν αποδείχθηκε ότι είναι προϊόν πειθαναγκασμού του πατέρα.

Τελική Απόφαση

ΑΠΟΡΡΙΠΤΕΙ την από 07.03.2023 αίτηση αναίρεσης κατά της υπ' αριθμ. 3652/2022 απόφασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών. ΔΙΑΤΑΣΣΕΙ την εισαγωγή του παραβόλου που κατατέθηκε από την αναιρεσείουσα για την άσκηση της αναίρεσης στο δημόσιο ταμείο. ΚΑΤΑΔΙΚΑΖΕΙ την αναιρεσείουσα στην πληρωμή δύο χιλιάδων επτακοσίων (2.700) ευρώ, για τα δικαστικά έξοδα του αναιρεσίβλητου.

Ακριβές Νομικό Ερώτημα

Αν η γνώμη των ανηλίκων τέκνων αποτελεί το μοναδικό κριτήριο για την ανάθεση της γονικής μέριμνας κατά το άρθρο 1511 παρ.4 ΑΚ ή αν πρέπει να συνεκτιμάται με άλλα κριτήρια του βέλτιστου συμφέροντος του τέκνου, και αν η συνολική συμπεριφορά γονέα που δεν ενθαρρύνει ενεργά την επικοινωνία των τέκνων με τον άλλο γονέα συνιστά καταχρηστική άσκηση της γονικής μέριμνας κατά το άρθρο 1532 ΑΚ που επιβάλλει την αφαίρεσή της.

Αναφορές σε Νόμους

Αριθμός

799/2024

Έτος

2024

Δείτε την πλήρη απόφαση→

174/2015

2015Άρειος ΠάγοςΔικονομικό ΔίκαιοΑστικό Δίκαιο

Σχετικότητα: 94.3%

Κρίσιμα Πραγματικά Περιστατικά

Γονείς σε διάσταση με ένα ανήλικο τέκνο γεννημένο στις 5-6-2004. Ο γονέας-πατέρας, καθηγητής Θεολογίας, διέμενε στη Λαμία σε οικογενειακή διώροφη κατοικία, με καθημερινή υποστήριξη από τη 70χρονη γιαγιά του τέκνου που κατοικεί στον άνω όροφο. Ο γονέας-μητέρα, απόφοιτη ΤΕΦΑΑ, παρακολούθησε πρόγραμμα ΙΕΚ (2004-2007) και διορίστηκε συνοδός ασθενοφόρου στο ΕΚΑΒ Λήμνου (12-2-2010) με βάρδιες. Το τέκνο είχε εγγραφεί στο 2ο Δημοτικό Λαμίας για το σχολικό έτος 2010-2011 και αργότερα φοίτησε στη Δ’ τάξη του Δημοτικού Νέας Κούταλης Λήμνου, τάξη με 8 μαθητές. Διαμονή σε Παλαιό Πεδινό (14 κάτοικοι), ενιαίο με Νέο Πεδινό (σύνολο περίπου 268 κάτοικοι), σε απόσταση περίπου 2 χλμ από Νέα Κούταλη. Συνοίκηση της μητέρας με νέο σύντροφο και τον 15ετή υιό του. Το τέκνο εξέφρασε επανειλημμένα επιθυμία διαμονής με τον πατέρα στη Λαμία. Δεν αποδείχθηκε χρήση ναρκωτικών από τον πατέρα.

Νομική Σκέψη του Δικαστηρίου

Το άρθρο 1511 ΑΚ, σε συνδυασμό με τα άρθρα 1510, 1512-1514 και 1518 ΑΚ, ορίζει ότι η ανάθεση γονικής μέριμνας/επιμέλειας κρίνεται αποκλειστικά από το συμφέρον του τέκνου, με εκτίμηση δεσμών, καταλληλότητας των γονέων, σταθερότητας συνθηκών διαβίωσης και της γνώμης του τέκνου κατά την ωριμότητά του, χωρίς αυτοτελή βαρύτητα σε φύλο ή μικρή ηλικία μετά τη νηπιακή φάση. Το δικαστήριο διαπίστωσε ότι ο πατέρας διαθέτει χρόνο και υποστήριξη από τη 70χρονη γιαγιά στο σπίτι στη Λαμία, ενώ η μητέρα εργάζεται σε βάρδιες στο ΕΚΑΒ Λήμνου και συνοικεί με νέο σύντροφο και τον 15ετή υιό του. Το τέκνο (γεν. 5-6-2004) φοίτησε στη Λαμία και αργότερα στη Νέα Κούταλη (Δ’ τάξη με 8 μαθητές), διαμένοντας σε Παλαιό Πεδινό (14 κάτοικοι· με Νέο Πεδινό σύνολο ~268), σε απόσταση ~2 χλμ από Νέα Κούταλη, και εξέφρασε επιθυμία διαμονής με τον πατέρα. Εφαρμόζοντας τα κριτήρια των άρθρων 1510-1514 ΑΚ, εξέτασε την επίδραση της μετακόμισης και της νέας συμβίωσης στη σταθερότητα, την εκπαιδευτική/κοινωνική ένταξη και τη φροντίδα του τέκνου, καθώς και τη διαθεσιμότητα και καταλληλότητα κάθε γονέα, απαιτώντας ειδική, εμπεριστατωμένη αιτιολόγηση για την υπεροχή του ενός περιβάλλοντος και για τυχόν μειωμένη καταλληλότητα.

Κύριοι Λόγοι Απόφασης

Το Εφετείο ανέθεσε την επιμέλεια στον πατέρα με επίκληση υπεροχής των συνθηκών στη Λαμία έναντι της Λήμνου, χωρίς επαρκώς εξειδικευμένες αιτιολογίες για το πώς οι εκπαιδευτικές, κοινωνικές και ψυχοσωματικές συνθήκες υπηρετούν καλύτερα το συμφέρον του τέκνου. Δεν τεκμηρίωσε ότι η νέα σχέση και συνοίκηση της μητέρας μειώνει την καταλληλότητά της υπό το πρίσμα της μητρικής στοργής. Υπό το φως της απόφασης 321/2014 (ασφαλιστικά μέτρα) του Μον. Πρωτ. Μυτιλήνης, η οποία διέγνωσε μεταβολή συνθηκών και αναγκαιότητα μη αποκοπής του τέκνου από το υφιστάμενο περιβάλλον για να μην δημιουργηθούν έντονα συναισθήματα ανασφάλειας, οι αιτιολογίες κρίθηκαν ανεπαρκείς. Ως εκ τούτου, κατά παραδοχή λόγων από τους αριθμούς 1 και 19 του άρθρου 559 ΚΠολΔ (εσφαλμένη εφαρμογή ουσιαστικού δικαίου και έλλειψη νόμιμης βάσης), η απόφαση αναιρέθηκε και η υπόθεση παραπέμφθηκε.

Τελική Απόφαση

Αναιρεί την με αριθμό 89/2014 απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Λαμίας. Παραπέμπει την υπόθεση, προς περαιτέρω εκδίκαση, στο ίδιο Δικαστήριο, που θα συντεθεί από άλλο δικαστή. Καταδικάζει τον αναιρεσίβλητο στην καταβολή της δικαστικής δαπάνης της αναιρεσείουσας που ορίζει στο ποσό των δύο χιλιάδων τριακοσίων (2.300) Ευρώ.

Ακριβές Νομικό Ερώτημα

Αν η ανάθεση της επιμέλειας ανηλίκου μετά από διάσταση πρέπει να καθορίζεται αποκλειστικά από το συμφέρον του τέκνου, με αξιολόγηση δεσμών με κάθε γονέα και αδέλφια, σταθερότητας συνθηκών διαβίωσης, καταλληλότητας και διαθέσιμου χρόνου του κάθε γονέα, κοινωνικού και εκπαιδευτικού περιβάλλοντος και γνώμης του τέκνου κατά την ωριμότητά του, χωρίς αυτοτελή βαρύτητα σε φύλο ή ηλικία μετά τη νηπιακή φάση, και αν μετακόμιση ή νέα σχέση γονέα επηρεάζει το συμφέρον μόνο καθόσον επιδρά στην ανατροφή.

Αναφορές σε Νόμους

Αριθμός

174/2015

Έτος

2015

Δείτε την πλήρη απόφαση→

58/2017

2017Άρειος ΠάγοςΑστικό ΔίκαιοΔικονομικό Δίκαιο

Σχετικότητα: 94.1%

Κρίσιμα Πραγματικά Περιστατικά

Διάδικοι τέλεσαν νόμιμο γάμο στις 19.6.2004 και απέκτησαν δύο άρρενα δίδυμα τέκνα, που γεννήθηκαν στις 7.10.2008. Η έγγαμη συμβίωση διακόπηκε τον Ιανουάριο 2011, όταν ο πατέρας αποχώρησε από την οικογενειακή στέγη. Τα ανήλικα τέκνα, ηλικίας 3,5 ετών κατά την άσκηση των αγωγών, διαμένουν με τη μητέρα τους. Ο πατέρας είναι απόφοιτος της ΑΣΟΕ με μεταπτυχιακές σπουδές και εργάζεται ως σύμβουλος σε προγράμματα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με αποτέλεσμα να απουσιάζει για μεγάλα χρονικά διαστήματα στο εξωτερικό. Από τις αρχές του 2014, λόγω αναστολής εργασιών που είχε αναλάβει για λογαριασμό του Υπουργείου Περιβάλλοντος της Τουρκίας, διαμένει μεγαλύτερο χρονικό διάστημα στην Ελλάδα. Μετά τη διάσπαση της συμβίωσης, η επικοινωνία του πατέρα με τα τέκνα δεν πραγματοποιείτο ομαλά λόγω αντιθέσεων και προστριβών μεταξύ των διαδίκων.

Νομική Σκέψη του Δικαστηρίου

Το άρθρο 1520 ΑΚ προβλέπει ότι ο γονέας με τον οποίο δεν διαμένει το τέκνο διατηρεί το δικαίωμα προσωπικής επικοινωνίας, το οποίο ρυθμίζεται από το δικαστήριο με γνώμονα το καλώς εννοούμενο συμφέρον του ανηλίκου. Η έννοια αυτή εξειδικεύεται με αξιολόγηση όλων των επωφελών στοιχείων και περιστάσεων, χωρίς να επηρεάζεται από την υπαιτιότητα του γονέα στη διακοπή της συμβίωσης. Το Εφετείο διαπίστωσε ότι ο πατέρας εργάζεται ως σύμβουλος σε προγράμματα της Ευρωπαϊκής Ένωσης με απουσίες στο εξωτερικό, αλλά από τις αρχές του 2014 διαμένει μεγαλύτερο χρονικό διάστημα στην Ελλάδα λόγω αναστολής εργασιών. Δέχθηκε ότι η επικοινωνία είναι αναγκαία για να μην αποξενωθούν ψυχικά τα τέκνα από τον πατέρα και να αναπτυχθούν αισθήματα στοργής και ασφάλειας. Εφαρμόζοντας το κριτήριο του συμφέροντος των ανηλίκων, το Εφετείο ρύθμισε την επικοινωνία με τηλεφωνική επικοινωνία καθημερινά, προσωπική επικοινωνία κάθε δύο Σαββατοκύριακα με διανυκτέρευση, κάθε Τρίτη για δύο ώρες, και συγκεκριμένες περιόδους κατά τις εορτές Χριστουγέννων, Πάσχα και καλοκαιριού, προκειμένου να ενδυναμωθεί ο ψυχικός δεσμός χωρίς να διαταραχθεί ο ρυθμός ζωής των ανηλίκων.

Κύριοι Λόγοι Απόφασης

Η αίτηση αναίρεσης απορρίφθηκε διότι το Εφετείο ορθά ερμήνευσε και εφάρμοσε τις διατάξεις των άρθρων 1511 και 1520 ΑΚ, λαμβάνοντας υπόψη όλα τα αποδειχθέντα επωφελή για τα ανήλικα στοιχεία και περιστάσεις, συμπεριλαμβανομένης της επαγγελματικής απασχόλησης του πατέρα και των απουσιών του στο εξωτερικό, αλλά και της διαπίστωσης ότι από τις αρχές του 2014 διαμένει μεγαλύτερο χρονικό διάστημα στην Ελλάδα. Η ρύθμιση της επικοινωνίας με τηλεφωνική επικοινωνία καθημερινά, προσωπική επικοινωνία κάθε δύο Σαββατοκύριακα, κάθε Τρίτη και κατά τις εορτές κρίθηκε ότι εξυπηρετεί το συμφέρον των ανηλίκων, ενδυναμώνοντας τον ψυχικό δεσμό με τον πατέρα χωρίς να διαταράσσεται ο ρυθμός ζωής τους.

Τελική Απόφαση

Απορρίπτει την από 11.3.2015 αίτηση του Γ. Δ. του Π. για αναίρεση της 7085/2014 απόφασης του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών. Διατάσσει την εισαγωγή στο δημόσιο ταμείο των παραβόλων υπέρ του Δημοσίου και υπέρ του ΤΑ.Χ.ΔΙ.Κ. που κατατέθηκαν κατά την άσκηση της αναίρεσης. Καταδικάζει τον αναιρεσείοντα στην πληρωμή των δικαστικών εξόδων της αναιρεσίβλητης, τα οποία ορίζει σε δύο χιλιάδες επτακόσια (2700) ευρώ.

Ακριβές Νομικό Ερώτημα

Αν η ρύθμιση του δικαιώματος προσωπικής επικοινωνίας γονέα με ανήλικα τέκνα πρέπει να λαμβάνει υπόψη την επαγγελματική απασχόληση του γονέα που επιβάλλει συχνές και μακροχρόνιες απουσίες στο εξωτερικό και πώς εξειδικεύεται η έννοια του συμφέροντος του ανηλίκου στον καθορισμό της συχνότητας και διάρκειας της επικοινωνίας.

Αναφορές σε Νόμους

Αριθμός

58/2017

Έτος

2017

Δείτε την πλήρη απόφαση→

2046/2013

2013Άρειος ΠάγοςΑστικό ΔίκαιοΔικονομικό Δίκαιο

Σχετικότητα: 94.1%

Κρίσιμα Πραγματικά Περιστατικά

Γονείς απέκτησαν ένα τέκνο το 2000. Από το 2003 το τέκνο διέμενε με τη μητέρα, ενώ το 2004 η μητέρα, λόγω οικονομικών και επαγγελματικών δυσκολιών, παρέδωσε την καθημερινή φροντίδα στο πατέρα, ο οποίος προσέλαβε παιδαγωγό και ενέγραψε το τέκνο σε ιδιωτικό σχολείο. Από το 2007 η μητέρα απέκτησε σταθερή εργασία στον δημόσιο τομέα και περιόρισε ταξίδια και εξόδους, αφοσιώθηκε στη φροντίδα του τέκνου. Ο πατέρας είχε καθαρές μηνιαίες αποδοχές περίπου 3.500 ευρώ, η μητέρα 800 ευρώ. Από το 2008 το τέκνο διαμένει με τη μητέρα, συνεχίζοντας το ίδιο ιδιωτικό σχολείο, με ετήσια δίδακτρα 5.110 ευρώ, και έχει συχνή επικοινωνία με τον πατέρα. Και οι δύο κατοικούν σε μισθωμένες κατοικίες στην ίδια περιοχή. Το τέκνο είναι ηλικίας 10 ετών, έχει αναπτύξει δεσμούς με το οικογενειακό περιβάλλον της μητέρας (συχνές επισκέψεις σε παππού-γιαγιά) και δήλωσε ότι δεν κάνει διάκριση μεταξύ των γονέων. Ο πατέρας εξέφρασε πρόθεση έκδοσης σουηδικού διαβατηρίου και μετάβασης στη Σουηδία.

Νομική Σκέψη του Δικαστηρίου

Το άρθρο 561 § 1 ΚΠολΔ προβλέπει ότι η εκτίμηση των πραγματικών περιστατικών από το δικαστήριο της ουσίας είναι ανέλεγκτη, εκτός αν συντρέχει παραβίαση ουσιαστικού κανόνα (άρθρο 559 αριθ. 1), ή έλλειψη νόμιμης βάσης/ανεπαρκείς-αντιφατικές αιτιολογίες (άρθρο 559 αριθ. 19). Παράλληλα, τα άρθρα 1510, 1511, 1512, 1513 § 2 και 1514 ΑΚ θέτουν ως κριτήριο για την επιμέλεια το αληθές συμφέρον του τέκνου, λαμβάνοντας υπόψη καταλληλότητα γονέων, ηλικία, προσαρμογή και σταθερότητα περιβάλλοντος. Κατά το άρθρο 527 § 2-3 ΚΠολΔ οψιγενή γεγονότα μπορούν να συνεκτιμηθούν στην έφεση. Το δικαστήριο διαπίστωσε ότι το τέκνο (10 ετών) ζει από το 2008 με τη μητέρα, έχει προσαρμοστεί στο οικογενειακό και κοινωνικό περιβάλλον της, φοιτά σε ιδιωτικό σχολείο με ετήσια δίδακτρα 5.110 ευρώ, και διατηρεί συχνή επικοινωνία με τον πατέρα. Ο πατέρας έχει καθαρές αποδοχές ~3.500 ευρώ, η μητέρα ~800 ευρώ. Και οι δύο γονείς επιδεικνύουν αγάπη και ενδιαφέρον. Η μητέρα έχει σταθερή εργασία και παρέχει ήρεμο περιβάλλον, ενώ η εκ νέου μετακίνηση θα δημιουργούσε προβλήματα προσαρμογής. Εφαρμόζοντας τα παραπάνω, το δικαστήριο έκρινε ότι το συμφέρον του τέκνου εξυπηρετείται με ανάθεση επιμέλειας στη μητέρα και συνέχιση της διαβίωσης στο υφιστάμενο περιβάλλον. Ως προς διατροφή, αξιολόγησε ανάγκες και οικονομικές δυνάμεις: συνολική μηνιαία ανάγκη 900 ευρώ, συμμετοχή της μητέρας αποτιμώμενη σε 150 ευρώ, και υποχρέωση του πατέρα σε 740 ευρώ μηνιαίως, χωρίς να στοιχειοθετείται αναιρετικός λόγος για έλλειψη αιτιολογίας ή μη λήψη αποδεικτικών.

Κύριοι Λόγοι Απόφασης

Η αίτηση αναιρέσεως απορρίφθηκε διότι: (α) το Εφετείο ορθά υπήγαγε τα αποδεκτά περιστατικά στις διατάξεις των άρθρων 1510, 1511, 1512, 1513 § 2, 1514 και 1518 ΑΚ, προσδιορίζοντας το αληθές συμφέρον του τέκνου με βάση προσαρμογή στο περιβάλλον της μητέρας, μικρή ηλικία και ανάγκη μητρικής στοργής, σταθερή εργασία και σταθερότητα συνθηκών, καθώς και τη συνέχιση φοίτησης στο ίδιο σχολείο· (β) η αιτιολογία ήταν πλήρης, σαφής και μη αντιφατική, χωρίς λογικά κενά, συνεκτιμώντας και τη γνώμη του τέκνου· (γ) τα οψιγενή πραγματικά γεγονότα σχετικά με τη διαβίωση του τέκνου με τη μητέρα μετά το 2008 λήφθηκαν νομίμως υπόψη κατ’ άρθρο 527 ΚΠολΔ· (δ) δεν υπήρξε παράβαση των άρθρων 559 αριθ. 8, 11, 14 ΚΠολΔ, αφού δεν παραλείφθηκε «πράγμα» ούτε αποδεικτικό μέσο, και (ε) για τη διατροφή, το Εφετείο ορθά ερμήνευσε και εφάρμοσε τα άρθρα 1485, 1486, 1489, 1493 ΑΚ, καθορίζοντας μηνιαία ανάγκη 900 ευρώ, συμμετοχή της μητέρας 150 ευρώ και υποχρέωση του πατέρα 740 ευρώ.

Τελική Απόφαση

Απορρίπτει την από 29-10-2012 αίτηση για αναίρεση της υπ' αριθ. 5376/2011 αποφάσεως του Εφετείου Αθηνών. Διατάσσει την εισαγωγή του καταβληθέντος από τον αναιρεσείοντα παραβόλου στο Δημόσιο Ταμείο. Καταδικάζει τον αναιρεσείοντα στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσίβλητης, τα οποία ορίζει σε χίλια οκτακόσια (1.800) ευρώ.

Ακριβές Νομικό Ερώτημα

Αν η ανάθεση της επιμέλειας κρίνεται αποκλειστικά με γνώμονα το αληθές συμφέρον του τέκνου, συνεκτιμώντας ηλικία, προσαρμογή, οικογενειακό-κοινωνικό περιβάλλον και οικονομικές δυνατότητες των γονέων, και αν επιγενόμενα πραγματικά γεγονότα μπορούν να ληφθούν υπόψη στην έφεση.

Αναφορές σε Νόμους

Αριθμός

2046/2013

Έτος

2013

Δείτε την πλήρη απόφαση→

621/2021

2021Άρειος ΠάγοςΑστικό ΔίκαιοΔικονομικό Δίκαιο

Σχετικότητα: 93.8%

Κρίσιμα Πραγματικά Περιστατικά

Σύζυγοι τέλεσαν γάμο το 1985 και απέκτησαν δύο τέκνα, γεννηθέντα το 1997 και το 2006. Μετά τη γέννηση του δεύτερου τέκνου οι σχέσεις τους διαταράχθηκαν λόγω διαφωνιών για την ονοματοδοσία, απαγόρευσης επικοινωνίας της συζύγου με τους συγγενείς της, αδιάφορης συμπεριφοράς του συζύγου, νυχτερινών εξόδων του, αποκλειστικής οικονομικής διαχείρισης από αυτόν από το 2011, υπονοιών για εξωσυζυγικό δεσμό και περιστατικών χειροδικίας. Μετά τη διάσταση, η μητέρα μετοίκησε με τα τέκνα στη Γερμανία όπου διαμένουν σε μισθωμένη κατοικία, τα τέκνα φοιτούν σε σχολεία, είναι υγιή με ιατροφαρμακευτική κάλυψη από γερμανικό ασφαλιστικό φορέα. Ο πατέρας διατηρεί ατομική επιχείρηση εμπορίας ανταλλακτικών αυτοκινήτων με μηνιαίο εισόδημα 2.000 ευρώ, εισπράττει 150 ευρώ από εκμίσθωση διαμερίσματος, κατέχει δύο αυτοκίνητα (Ferrari και Seat Cordoba), είναι κύριος αξιόλογης ακίνητης περιουσίας (διαμέρισμα 98,22 τ.μ., κατάστημα 82,03 τ.μ., διώροφη οικοδομή), διαμένει σε ιδιόκτητη κατοικία των γονέων του και πάσχει από οστεοπόρωση.

Νομική Σκέψη του Δικαστηρίου

Το άρθρο 1511 σε συνδυασμό με τα άρθρα 1510, 1512-1514 ΑΚ ορίζει ότι για την ανάθεση της επιμέλειας ανηλίκου το δικαστήριο έχει ως αποκλειστικό οδηγό το συμφέρον του τέκνου, λαμβάνοντας υπόψη τους δεσμούς με τους γονείς, τις συμφωνίες τους και τη γνώμη του τέκνου. Τα άρθρα 1485, 1486 παρ.2, 1487, 1489 παρ.2 και 1493 ΑΚ ορίζουν ότι τα ανήλικα τέκνα έχουν δικαίωμα διατροφής από τους γονείς, το μέτρο της οποίας προσδιορίζεται με βάση τις ανάγκες του τέκνου και τις συνθήκες ζωής του. Το δικαστήριο διαπίστωσε ότι η μητέρα είναι καλή και στοργική, έχει δημιουργηθεί ισχυρός συναισθηματικός δεσμός με τα τέκνα που διαβιούν σε σταθερό περιβάλλον, φοιτούν σε σχολεία και έχουν προσαρμοστεί. Ο πατέρας εργάζεται πολλές ώρες, έχει επισφαλή υγεία λόγω οστεοπόρωσης και δεν μπορεί να προσφέρει σταθερή φροντίδα. Οι διατροφικές ανάγκες των ανηλίκων (στέγαση, τροφή, εκπαίδευση, ψυχαγωγία) ανέρχονται σε 500 ευρώ για τον πρώτο και 350 ευρώ για τη δεύτερη, ενώ ο πατέρας έχει μηνιαίο εισόδημα 2.000 ευρώ και αξιόλογη ακίνητη περιουσία. Εφαρμόζοντας τα κριτήρια του συμφέροντος του τέκνου, το δικαστήριο έκρινε ότι η μητέρα είναι καταλληλότερη για την επιμέλεια, ενώ για τη διατροφή αξιολόγησε τις συνθήκες ζωής των τέκνων και την οικονομική δυνατότητα του πατέρα, χωρίς να απαιτείται αναλυτικός προσδιορισμός κάθε δαπάνης.

Κύριοι Λόγοι Απόφασης

Η αίτηση αναίρεσης απορρίφθηκε διότι το Εφετείο ορθά εφάρμοσε τις διατάξεις των άρθρων 1510-1514 ΑΚ για την ανάθεση της επιμέλειας στη μητέρα ως καταλληλότερη, λαμβάνοντας υπόψη το συμφέρον των ανηλίκων, τον ισχυρό συναισθηματικό δεσμό τους με τη μητέρα, τη σταθερότητα του περιβάλλοντός τους και την αδυναμία του πατέρα να προσφέρει σταθερή φροντίδα λόγω εργασίας και προβλημάτων υγείας. Επίσης, ορθά εφάρμοσε τα άρθρα 1485, 1486, 1489 και 1493 ΑΚ για τη διατροφή, καθορίζοντας τα ποσά των 500 και 350 ευρώ μηνιαίως με βάση τις συνθήκες ζωής των ανηλίκων και την οικονομική δυνατότητα του πατέρα (εισόδημα 2.000 ευρώ, αξιόλογη ακίνητη περιουσία), χωρίς να απαιτείται αναλυτικός προσδιορισμός κάθε δαπάνης. Οι λόγοι αναίρεσης απορρίφθηκαν ως απαράδεκτοι ή αβάσιμοι, αφού επιχειρούσαν να πλήξουν την αναιρετικώς ανέλεγκτη εκτίμηση των αποδείξεων.

Τελική Απόφαση

Απορρίπτει την από 24/6/2015 αίτηση του Δ. Κ., για αναίρεση της με αριθμό 2050/2014 απόφασης του Εφετείου Θεσσαλονίκης. Καταδικάζει τον αναιρεσείοντα στην πληρωμή των δικαστικών εξόδων της αναιρεσίβλητης, τα οποία ορίζει στο ποσό των δύο χιλιάδων επτακοσίων (2,700) ευρώ.

Ακριβές Νομικό Ερώτημα

Αν για την ανάθεση της επιμέλειας ανηλίκων τέκνων σε έναν από τους διαστασέντες γονείς το δικαστήριο πρέπει να λαμβάνει ως αποκλειστικό κριτήριο το συμφέρον του ανηλίκου, αξιολογώντας τους δεσμούς με τους γονείς, την ικανότητα φροντίδας και τις συνθήκες διαβίωσης, και αν για τον προσδιορισμό του ύψους της διατροφής ανηλίκων τέκνων απαιτείται αναλυτικός προσδιορισμός των διατροφικών αναγκών ή αρκεί η αξιολόγηση των συνθηκών ζωής τους σε συνδυασμό με τις οικονομικές δυνατότητες του υπόχρεου γονέα.

Αριθμός

621/2021

Έτος

2021

Δείτε την πλήρη απόφαση→

989/2015

2015Άρειος ΠάγοςΑστικό ΔίκαιοΔικονομικό Δίκαιο

Σχετικότητα: 93.5%

Κρίσιμα Πραγματικά Περιστατικά

Η έγγαμη συμβίωση είχε διακοπεί και η επιμέλεια των δύο ανηλίκων είχε ανατεθεί στον γονέα που διαμένει στη Μυτιλήνη, όπου τα τέκνα ζούσαν σταθερά. Ο άλλος γονέας κατοικούσε στην Αθήνα και αντιμετώπιζε σοβαρά προβλήματα υγείας που καθιστούσαν τη μετακίνηση προς Μυτιλήνη δυσχερή. Ένα από τα τέκνα, γεννημένο στις 21-10-2005, δεν είχε μνήμες από τον γονέα που δεν συμβίωνε. Η επιθυμητή επικοινωνία περιελάμβανε: τις τελευταίες 6 ημέρες κάθε μήνα από 15:00 έως 20:00, εναλλασσόμενα χρονικά διαστήματα κατά τις εορτές Χριστουγέννων/Νέου Έτους, αντίστοιχες περιόδους κατά το Πάσχα, θερινές διακοπές από 1η Ιουλίου έως 31η Αυγούστου, και καθημερινή τηλεφωνική επικοινωνία. Προβλεπόταν παραλαβή/παράδοση στην Αθήνα λόγω υγείας, εναλλακτικά στη Μυτιλήνη.

Νομική Σκέψη του Δικαστηρίου

Το άρθρο 1520 ΑΚ προβλέπει ότι ο γονέας με τον οποίο δεν διαμένει το τέκνο διατηρεί δικαίωμα προσωπικής επικοινωνίας, το οποίο ρυθμίζεται από το δικαστήριο με γνώμονα το συμφέρον του τέκνου. Σε συνδυασμό με τα άρθρα 1511 και 1512 ΑΚ, το συμφέρον του τέκνου αποτελεί γενική ρήτρα που εξειδικεύεται με βάση τα περιστατικά κάθε υπόθεσης, λαμβάνοντας υπόψη τα πορίσματα της ψυχολογίας και παιδοψυχιατρικής. Ο δικαιούχος μπορεί να προσδιορίσει τόπο, χρόνο και όρους, αλλά το δικαστήριο καθορίζει το περιεχόμενο. Το δικαστήριο διαπίστωσε ότι τα τέκνα διαμένουν στη Μυτιλήνη με τον γονέα που έχει την επιμέλεια, ενώ ο άλλος γονέας κατοικεί στην Αθήνα με σοβαρά προβλήματα υγείας. Ένα τέκνο, γεννημένο στις 21-10-2005, δεν είχε μνήμες από τον γονέα. Η επιλεγόμενη επικοινωνία περιελάμβανε συγκεκριμένα διαστήματα: τις τελευταίες 6 ημέρες κάθε μήνα (15:00-20:00), περιόδους Χριστουγέννων/Νέου Έτους, Πάσχα, θερινές διακοπές (1/7-31/8) και καθημερινή τηλεφωνική επαφή. Εφαρμόζοντας τη ρήτρα του συμφέροντος του τέκνου, το δικαστήριο εξέτασε εάν ο τόπος και χρόνος επικοινωνίας πρέπει να προσαρμοστούν στις ανάγκες των τέκνων και τις πραγματικές δυνατότητες του γονέα, επιτρέποντας ρύθμιση διαφορετική από τον αρχικά προτεινόμενο τρόπο, όταν η σταδιακή ενίσχυση της σχέσης και η αποφυγή επιβαρύνσεων εξυπηρετούν καλύτερα το τέκνο.

Κύριοι Λόγοι Απόφασης

Η έφεση δεν μπορούσε να απορριφθεί ως απαράδεκτη για έλλειψη εννόμου συμφέροντος, διότι, κατά το άρθρο 516 ΚΠολΔ, ο ενάγων θεωρείται ότι ηττήθηκε εν μέρει όταν η ρύθμιση της επικοινωνίας έγινε σύμφωνα με τον επικουρικό και όχι τον κύριο τρόπο που πρότεινε. Ως εκ τούτου, συνέτρεχε έννομο συμφέρον για άσκηση έφεσης. Κατά το άρθρο 559 αριθ. 14 ΚΠολΔ, η κήρυξη απαραδέκτου λόγω έλλειψης εννόμου συμφέροντος ήταν παρά το νόμο, ο σχετικός λόγος αναίρεσης κρίθηκε βάσιμος και, κατ’ εφαρμογή του άρθρου 580 παρ. 3 ΚΠολΔ, η απόφαση αναιρέθηκε και η υπόθεση παραπέμφθηκε για περαιτέρω έρευνα.

Τελική Απόφαση

Αναιρεί την υπ’ αριθ. 66/2014 απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Βορείου Αιγαίου. Παραπέμπει την υπόθεση προς περαιτέρω έρευνα στο ίδιο δικαστήριο, το οποίο θα συγκροτηθεί από άλλον δικαστή. Καταδικάζει την αναιρεσίβλητη στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσείοντος, τα οποία ορίζει στο ποσό των δύο χιλιάδων πεντακοσίων (2.500) ευρώ και επιδικάζει υπέρ του Ελληνικού Δημοσίου.

Ακριβές Νομικό Ερώτημα

Αν το δικαίωμα προσωπικής επικοινωνίας του γονέα με ανήλικο τέκνο ρυθμίζεται από το δικαστήριο με γνώμονα το συμφέρον του τέκνου και αν ο δικαιούχος μπορεί να προσδιορίσει συγκεκριμένο περιεχόμενο (τόπο, χρόνο και όρους) της επικοινωνίας, το οποίο το δικαστήριο μπορεί να καθορίσει διαφορετικά εφόσον αυτό εξυπηρετεί καλύτερα το τέκνο.

Αναφορές σε Νόμους

Αριθμός

989/2015

Έτος

2015

Δείτε την πλήρη απόφαση→

1132/2017

2017Άρειος ΠάγοςΑστικό ΔίκαιοΔικονομικό Δίκαιο

Σχετικότητα: 93.1%

Κρίσιμα Πραγματικά Περιστατικά

Διάδικοι τέλεσαν γάμο στις 17.6.2005 στα Χανιά και απέκτησαν ένα τέκνο, γεννηθέν στις 19.11.2007. Η έγγαμη συμβίωση διακόπηκε οριστικά τον Οκτώβριο 2009, όταν ο πατέρας αποχώρησε από την οικογενειακή εστία και η μητέρα παρέμεινε με τον ανήλικο. Στις 4.11.2011 η μητέρα, ρουμανικής καταγωγής, ιατρός ενδοκρινολόγος, αναχώρησε με τον ανήλικο για μόνιμη εγκατάσταση στην Τιμισοάρα της Ρουμανίας. Ο πατέρας είναι νευρολόγος, διατηρεί ιατρείο στα Χανιά και προσφέρει υπηρεσίες στην Ελληνική Εταιρεία Προστασίας και Αποκατάστασης Αναπήρων Παίδων Χανίων. Ο ανήλικος ηλικίας 4,5 ετών κατά την άσκηση της αγωγής, είναι παιδί με ιδιαίτερη ευφυΐα, εγγεγραμμένος σε σχολείο, κάνει μαθήματα αγγλικών και χορού, αγαπά τη μητέρα του και έχει αναπτύξει δυνατούς δεσμούς με το συγγενικό της περιβάλλον. Ο πατέρας επικοινώνησε με τον ανήλικο λίγες φορές από το 2011 έως το 2014, μεταβαίνοντας στην Τιμισοάρα, πάντοτε με παρουσία διερμηνέα, καθώς δεν μιλούν κοινή γλώσσα. Ο ανήλικος δεν γνωρίζει την ελληνική γλώσσα.

Νομική Σκέψη του Δικαστηρίου

Το άρθρο 569 παρ. 2 ΚΠολΔ προβλέπει ότι οι πρόσθετοι λόγοι αναίρεσης ασκούνται τουλάχιστον τριάντα ημέρες πριν από τη συζήτηση της αίτησης αναίρεσης. Ως χρόνος συζήτησης θεωρείται η αρχικώς οριζόμενη δικάσιμος και όχι μεταγενέστερη δικάσιμος μετά από αναβολή. Από τα άρθρα 1510-1518 ΑΚ συνάγεται ότι η γονική μέριμνα περιλαμβάνει την επιμέλεια του προσώπου, τη διοίκηση της περιουσίας και την εκπροσώπηση του τέκνου, με κατευθυντήρια γραμμή το αληθινό συμφέρον του τέκνου. Το δικαστήριο διαπίστωσε ότι ο ανήλικος διαμένει με τη μητέρα στην Τιμισοάρα από το 2011, έχει αναπτύξει δυνατούς δεσμούς με αυτήν και το περιβάλλον της, δεν γνωρίζει την ελληνική γλώσσα, και ο πατέρας επικοινώνησε μαζί του ελάχιστες φορές με παρουσία διερμηνέα. Οι προσκομιζόμενες ιατρικές γνωματεύσεις για ψυχολογικά προβλήματα του ανήλικου δεν αποτέλεσαν ασφαλές αποδεικτικό στοιχείο. Εφαρμόζοντας τα κριτήρια του συμφέροντος του τέκνου, το δικαστήριο έκρινε ότι μία μετακίνηση του ανήλικου στην Ελλάδα για μόνιμη εγκατάσταση με τον πατέρα θα προκαλούσε αρνητικά αποτελέσματα στον ψυχισμό του, αισθήματα ανασφάλειας και δυσκολίες προσαρμογής σε άγνωστο περιβάλλον, λόγω της γλωσσικής διαφοράς και της απομάκρυνσης από τη μητέρα.

Κύριοι Λόγοι Απόφασης

Η αίτηση αναίρεσης απορρίφθηκε διότι το Εφετείο ορθώς ερμήνευσε και εφήρμοσε τις διατάξεις των άρθρων 1510-1518 ΑΚ, λαμβάνοντας υπόψη το αληθινό συμφέρον του ανήλικου. Το δικαστήριο αξιολόγησε όλα τα επωφελή στοιχεία και περιστάσεις και έκρινε ότι η ανάθεση της επιμέλειας αποκλειστικά στη μητέρα εξυπηρετεί το συμφέρον του τέκνου, καθώς αυτό έχει αναπτύξει δυνατούς δεσμούς με τη μητέρα, διαμένει μόνιμα στη Ρουμανία, δεν γνωρίζει την ελληνική γλώσσα και η απομάκρυνσή του θα δημιουργούσε ψυχολογικά προβλήματα. Οι πρόσθετοι λόγοι αναίρεσης απορρίφθηκαν ως απαράδεκτοι, διότι ασκήθηκαν στις 5.7.2016, μετά την αρχικώς ορισθείσα δικάσιμο της 30.5.2016 και όχι εντός της προθεσμίας των τριάντα ημερών πριν από αυτήν.

Τελική Απόφαση

Απορίπτει την από 19 Οκτωβρίου 2015 αίτηση και τους από 4 Ιουλίου 2016 πρόσθετους λόγους του Κ. Λ. του Π. για αναίρεση της υπ' αριθ. 67/2015 του Μονομελούς Εφετείου Κρήτης. Διατάσσει την εισαγωγή του κατατεθέντος από τον αναιρεσείοντα παραβόλου στο δημόσιο ταμείο. Καταδικάζει τον αναιραισείοντα στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσίβλητης, τα οποία ορίζει στο ποσό των δύο χιλιάδων επτακοσίων (2.700) ευρώ.

Ακριβές Νομικό Ερώτημα

Αν το απαράδεκτο των πρόσθετων λόγων αναίρεσης συντρέχει όταν αυτοί ασκούνται μετά την αρχικώς ορισθείσα δικάσιμο και όχι εντός της προθεσμίας των τριάντα ημερών πριν από αυτήν, και αν το αληθινό συμφέρον του ανήλικου τέκνου επιβάλλει την ανάθεση της επιμέλειας αποκλειστικά στη μητέρα όταν το τέκνο έχει αναπτύξει ιδιαίτερο δεσμό με αυτήν, διαμένει μόνιμα στη Ρουμανία, δεν γνωρίζει την ελληνική γλώσσα και η απομάκρυνσή του θα δημιουργούσε ψυχολογικά προβλήματα.

Αναφορές σε Νόμους

Αριθμός

1132/2017

Έτος

2017

Δείτε την πλήρη απόφαση→

104/2012

2012Άρειος ΠάγοςΔικονομικό ΔίκαιοΑστικό Δίκαιο

Σχετικότητα: 93.1%

Κρίσιμα Πραγματικά Περιστατικά

Οι γονείς τέλεσαν γάμο στις 26.4.2006 και απέκτησαν ανήλικη κόρη στις 15.8.2006. Η μητέρα είχε ήδη ένα ανήλικο τέκνο με διάχυτη αναπτυξιακή διαταραχή, με το οποίο υπήρχαν τριβές λόγω στάσης του πατέρα. Συγκατοικούσαν σε διαμέρισμα όπου διέμενε και η γιαγιά από την πλευρά του πατέρα. Προέκυψαν εντάσεις, με προσβλητική φράση προς το ανήλικο από τον πατέρα και ανάμιξη της γιαγιάς. Μετά από διάσταση (τέλη 10/2006), ο πατέρας κράτησε την κοινή ανήλικη και δεν την επέστρεψε μετά από επικοινωνία (20.10.2007), διατηρώντας την μακριά από τη μητέρα για άνω των δύο ετών. Η μητέρα διαμένει σε ιδιόκτητο διαμέρισμα 90 τ.μ. σε καλή κατάσταση, με εισόδημα περίπου 1.000 ευρώ από εποχική εργασία σε κοσμηματοπωλείο, χωρίς χρήση τοξικών ουσιών και χωρίς ψυχοπαθολογικά ευρήματα. Το παιδί παρακολουθεί από 19.1.2010 ιδιωτικό παιδικό σταθμό.

Νομική Σκέψη του Δικαστηρίου

Το άρθρο 1511 ΑΚ, σε συνδυασμό με τα άρθρα 1510, 1512-1514 και 1518 ΑΚ, επιβάλλει ως αποκλειστικό κριτήριο την εξυπηρέτηση του συμφέροντος του τέκνου (σωματικό, πνευματικό, ψυχικό, ηθικό). Το άρθρο 681Γ ΚΠολΔ επιτρέπει στην ειδική διαδικασία τη λήψη και μη νομοτύπων αποδεικτικών μέσων, ενώ η διάταξη του άρθρου 368 ΚΠολΔ για πραγματογνωμοσύνη και του άρθρου 254 ΚΠολΔ για επανάληψη συζήτησης εναπόκεινται στην ανέλεγκτη κρίση του δικαστηρίου της ουσίας. Ο αναιρετικός έλεγχος κινείται εντός των ορίων του άρθρου 559 αρ. 1 και 19 ΚΠολΔ. Το δικαστήριο διαπίστωσε ότι οι γονείς παντρεύτηκαν στις 26.4.2006, αποκτώντας τέκνο στις 15.8.2006. Ο πατέρας επέδειξε εχθρική στάση προς το ανήλικο από προηγούμενο γάμο της μητέρας, ενώ υπήρξε έντονη ανάμιξη της γιαγιάς. Ο πατέρας κράτησε το κοινό τέκνο για άνω των δύο ετών. Η μητέρα διαμένει σε ιδιόκτητο διαμέρισμα 90 τ.μ., έχει εισόδημα περίπου 1.000 ευρώ, είναι υγιής, χωρίς χρήση τοξικών ουσιών. Δεν αποδείχθηκε ότι εγκαύματα του τέκνου προκλήθηκαν από τη μητέρα. Εφαρμόζοντας τα κριτήρια του άρθρου 1511 ΑΚ, συνεκτιμήθηκαν ηλικία (νηπιακή), σταθερότητα συνθηκών, προσωπική καταλληλότητα, δεσμοί και πραγματικά δεδομένα. Η βιοκοινωνική υπεροχή της μητέρας συνεκτιμήθηκε μόνο στη νηπιακή περίοδο. Η κρίση περί μη αναγκαιότητας πραγματογνωμοσύνης και μη επανάληψης συζήτησης είναι ανέλεγκτη. Η υπαγωγή των παραδοχών κατέδειξε ότι το συμφέρον του τέκνου εξυπηρετείται με επιμέλεια στη μητέρα.

Κύριοι Λόγοι Απόφασης

Το ανώτερο δικαστήριο έκρινε ότι η απόφαση του Εφετείου ερμήνευσε και εφάρμοσε ορθά τα άρθρα 4 Συντ. και 1511, 1510, 1512-1514, 1518 ΑΚ, με πλήρεις, σαφείς και μη αντιφατικές αιτιολογίες. Δεν στηρίχθηκε αποκλειστικά στη βιοκοινωνική υπεροχή της μητέρας ούτε στη μη συμμόρφωση του πατέρα, αλλά συνεκτίμησε συνολικά τις περιστάσεις (νηπιακή ηλικία, καταλληλότητα, σταθερότητα συνθηκών, δεσμοί). Δεν έγινε δεκτό ότι τα εγκαύματα προκλήθηκαν από τη μητέρα. Η καταλληλότητα του πατέρα δεν απέκλεισε την υπεροχή της μητέρας ως πλέον κατάλληλης. Ελήφθη υπόψη η αναγκαία μεταβολή των συνθηκών διαβίωσης του ανηλίκου και κρίθηκε ότι το συμφέρον του τέκνου επιβάλλει επιμέλεια στη μητέρα. Ως εκ τούτου, οι λόγοι από το άρθρο 559 αρ. 1 και 19 ΚΠολΔ απορρίφθηκαν ως αβάσιμοι.

Τελική Απόφαση

Απορρίπτει την από 6-7-2010 αίτηση και το από 19-7-2010 δικόγραφο πρόσθετων λόγων αναιρέσεως της υπ' αριθμό 237/2010 αποφάσεως του Εφετείου Αιγαίου.- Καταδικάζει τον αναιρεσείοντα στη δικαστική δαπάνη της αναιρεσίβλητης, την οποία ορίζει στο ποσό των δύο χιλιάδων επτακοσίων (2.700).-

Ακριβές Νομικό Ερώτημα

Αν, στην ανάθεση επιμέλειας ανηλίκου, το δικαστήριο οφείλει να κρίνει αποκλειστικά με γνώμονα το συμφέρον του τέκνου, συνεκτιμώντας όλους τους σχετικούς παράγοντες, και αν στην ειδική διαδικασία του άρθρου 681Γ ΚΠολΔ επιτρέπεται η λήψη μη νομοτύπων αποδεικτικών μέσων, ενώ η μη διαταγή πραγματογνωμοσύνης και η επανάληψη της συζήτησης ελέγχονται αναιρετικά μόνο εντός στενών ορίων.

Αριθμός

104/2012

Έτος

2012

Δείτε την πλήρη απόφαση→

136/2022

2022Άρειος ΠάγοςΑστικό ΔίκαιοΔικονομικό Δίκαιο

Σχετικότητα: 93.1%

Κρίσιμα Πραγματικά Περιστατικά

Δύο γυναίκες συνήψαν σύμφωνο συμβίωσης στις 20.08.2013 και νόμιμο γάμο στις 10.01.2015 σύμφωνα με το δίκαιο του Ηνωμένου Βασιλείου. Στις 17.09.2013 γεννήθηκε θήλυ τέκνο από τη βιολογική μητέρα με τεχνητή σπερματέγχυση και χρήση σπέρματος δωρητή. Το τέκνο καταγράφηκε με γονέα την μη βιολογική μητέρα και μητέρα τη βιολογική. Με δικαστική απόφαση της 29.03.2016 ορίστηκε να έχει γονική μέριμνα η μη βιολογική μητέρα. Η διακοπή της συμβίωσης επήλθε στις αρχές του 2016. Με απόφαση της 03.02.2017 ανατέθηκε η πλήρη επιμέλεια στη μη βιολογική μητέρα λόγω εγκατάλειψης του τέκνου από τη βιολογική μητέρα τον Ιανουάριο 2017. Έκτοτε το τέκνο (ηλικίας τότε 3,5 ετών) ζει συνεχώς με τη μη βιολογική μητέρα. Με απόφαση της 8.8.2017 η μη βιολογική μητέρα απέκτησε δικαίωμα άσκησης γονικής μέριμνας σε θέματα μόρφωσης και τόπου εκπαίδευσης, ενώ απαγορεύτηκε στη βιολογική μητέρα να υποβάλλει αιτήσεις μέχρι 07.08.2020. Στις αρχές του 2018 η μη βιολογική μητέρα μετακίνησε το τέκνο στην Ελλάδα (Θεσσαλονίκη) χωρίς τη συναίνεση της βιολογικής μητέρας. Με απόφαση της 25.07.2018 χορηγήθηκε άδεια μόνιμης μετεγκατάστασης στην Ελλάδα. Το τέκνο φοιτά στην πρώτη τάξη δημοτικού, γνωρίζει άριστα την ελληνική γλώσσα, έχει προσαρμοστεί πλήρως στο ελληνικό περιβάλλον και έχει αναπτύξει ιδιαίτερο συναισθηματικό δεσμό με τη μη βιολογική μητέρα. Κατά την προσωπική επαφή με το δικαστήριο, το τέκνο (ηλικίας 6,5 ετών) εξέφρασε κατηγορηματικά την επιθυμία να παραμείνει στην Ελλάδα και να μην επιστρέψει στο Ηνωμένο Βασίλειο.

Νομική Σκέψη του Δικαστηρίου

Το άρθρο 13 στοιχ. β της Διεθνούς Σύμβασης της Χάγης της 25.10.1980 προβλέπει εξαιρέσεις από την υποχρέωση επιστροφής παιδιού που μετακινήθηκε παρανόμως, όταν υπάρχει σοβαρός κίνδυνος η επιστροφή να το εκθέσει σε φυσική ή ψυχική δοκιμασία ή να το περιαγάγει σε αφόρητη κατάσταση, ή όταν το παιδί αντιτίθεται στην επιστροφή και έχει την ηλικία και ωριμότητα που υπαγορεύει να ληφθεί υπόψη η γνώμη του. Ο κίνδυνος πρέπει να είναι ιδιαίτερα σοβαρός, κρινόμενος με βάση συγκεκριμένες εξωτερικές καταστάσεις που θα αντιμετωπίσει το παιδί. Το δικαστήριο διαπίστωσε ότι το τέκνο, ηλικίας 6,5 ετών, ζει συνεχώς από το 2017 με τη μη βιολογική μητέρα, έχει πλήρως προσαρμοστεί στο ελληνικό περιβάλλον, φοιτά στο δημοτικό, γνωρίζει άριστα την ελληνική γλώσσα, έχει αναπτύξει ιδιαίτερο συναισθηματικό δεσμό με τη μη βιολογική μητέρα και εξέφρασε κατηγορηματικά την επιθυμία να παραμείνει στην Ελλάδα. Η βιολογική μητέρα είχε εγκαταλείψει το τέκνο τον Ιανουάριο 2017 και έχει έρθει σε επαφή μαζί του λίγες φορές. Εφαρμόζοντας τις διατάξεις της Σύμβασης, το δικαστήριο έκρινε ότι το τέκνο έχει την απαιτούμενη ωριμότητα για να ληφθεί υπόψη η γνώμη του και ότι η επιστροφή θα το εξέθετε σε ψυχική δοκιμασία, καθώς η παραγνώριση της εκφρασθείσας θέλησής του θα αποτελούσε βίαιη επέμβαση με σοβαρές δυσμενείς συνέπειες για τον ψυχικό και συναισθηματικό του κόσμο.

Κύριοι Λόγοι Απόφασης

Η αίτηση αναίρεσης απορρίφθηκε διότι το Εφετείο ορθώς εφάρμοσε τις διατάξεις του άρθρου 13 στοιχ. β της Διεθνούς Σύμβασης της Χάγης, δεχόμενο με επάλληλη αιτιολογία ότι: α) το ανήλικο τέκνο, ηλικίας 6,5 ετών, έχει την ηλικία και ωριμότητα που υπαγορεύει να ληφθεί υπόψη η γνώμη του και αντιτίθεται σθεναρά στην επιστροφή του, εκφράζοντας κατηγορηματικά την επιθυμία να παραμείνει με τη μη βιολογική μητέρα στην Ελλάδα, και β) υπάρχει σοβαρός κίνδυνος η επιστροφή να το εκθέσει σε φυσική και ψυχική δοκιμασία, καθώς έχει πλήρως προσαρμοστεί στο ελληνικό περιβάλλον, έχει αναπτύξει ιδιαίτερο συναισθηματικό δεσμό με τη μη βιολογική μητέρα και η παραγνώριση της θέλησής του θα αποτελούσε βίαιη επέμβαση με σοβαρές δυσμενείς συνέπειες. Η μία από τις δύο αυτοτελείς αιτιολογίες δεν πλήχθηκε επιτυχώς, καθιστώντας αλυσιτελείς τους λοιπούς λόγους αναίρεσης.

Τελική Απόφαση

ΑΠΟΡΡΙΠΤΕΙ την από 1-9-2020 αίτηση της E. J.. του H. και της M. για αναίρεση της υπ' αριθ. 145/2020 απόφασης του Μονομελούς Εφετείου Θεσσαλονίκης . ΔΙΑΤΑΣΣΕΙ την εισαγωγή στο δημόσιο ταμείο του παραβόλου που κατατέθηκε κατά την άσκηση της αναίρεσης. ΚΑΤΑΔΙΚΑΖΕΙ την αναιρεσείουσα στην πληρωμή των δικαστικών εξόδων της αναιρεσίβλητης, τα οποία ορίζει σε δύο χιλιάδες επτακόσια (2.700) ευρώ.

Ακριβές Νομικό Ερώτημα

Αν συντρέχουν οι προϋποθέσεις εξαίρεσης από την υποχρέωση επιστροφής ανηλίκου τέκνου που μετακινήθηκε παρανόμως σε άλλο κράτος, κατά το άρθρο 13 στοιχ. β της Διεθνούς Σύμβασης της Χάγης της 25.10.1980, όταν το τέκνο αντιτίθεται στην επιστροφή και έχει την ηλικία και ωριμότητα που υπαγορεύει να ληφθεί υπόψη η γνώμη του, ή όταν υπάρχει σοβαρός κίνδυνος η επιστροφή να το εκθέσει σε φυσική ή ψυχική δοκιμασία ή να το περιαγάγει σε αφόρητη κατάσταση.

Αναφορές σε Νόμους

Αριθμός

136/2022

Έτος

2022

Δείτε την πλήρη απόφαση→

1589/2011

2011Άρειος ΠάγοςΔικονομικό ΔίκαιοΑστικό Δίκαιο

Σχετικότητα: 93.0%

Κρίσιμα Πραγματικά Περιστατικά

Οι γονείς τελούν γάμο από 4.11.1997 και έχουν δύο ανήλικα τέκνα, ηλικίας 13 και 10 ετών. Υφίστατο ρύθμιση: επιμέλεια στη μητέρα, μηνιαία διατροφή 400 και 330 ευρώ για τα τέκνα και καθορισμένη επικοινωνία με τον πατέρα. Η μητέρα ζήτησε και πέτυχε υπηρεσιακή μετάθεση, εγκαταστάθηκε με τα τέκνα στο Βόλο, ενώ ο πατέρας παρέμεινε στην Αθήνα. Η επικοινωνία περιορίστηκε στα Σαββατοκύριακα λόγω απόστασης· υπήρξαν αρχικά δυσκολίες προσαρμογής των τέκνων, εντάσεις στην οικογενειακή ατμόσφαιρα και συχνή παρουσία συντρόφου στην οικία. Ακολούθως, τα τέκνα προσαρμόστηκαν, απέκτησαν φίλους, βελτίωσαν σχολικές επιδόσεις και η μητέρα ενθαρρύνει την επικοινωνία. Επιστροφή στην Αθήνα θα συνεπαγόταν νέο περιβάλλον χωρίς φίλους, απομάκρυνση από τη μητέρα, αλλαγή σχολείων και ανάγκη αποδοχής συντρόφου του πατέρα.

Νομική Σκέψη του Δικαστηρίου

Το άρθρο 1536 ΑΚ προβλέπει ότι, αν μετά από απόφαση για γονική μέριμνα μεταβληθούν οι συνθήκες, η ρύθμιση αναπροσαρμόζεται σύμφωνα με το συμφέρον του τέκνου. Το άρθρο 559 § 1 και αρ. 19 ΚΠολΔ θεμελιώνει λόγους αναιρέσεως για παραβίαση ουσιαστικού κανόνα και έλλειψη νόμιμης βάσης, ενώ το άρθρο 559 αρ. 9 περ. γ' ΚΠολΔ αφορά αίτηση που έμεινε αδίκαστη. Το δικαστήριο δέχθηκε ότι οι γονείς παντρεύτηκαν 4.11.1997, έχουν δύο τέκνα (13 και 10 ετών). Η επιμέλεια τελούσε στη μητέρα με διατροφή 400 και 330 ευρώ και καθορισμένη επικοινωνία. Η μητέρα μετέθεσε και εγκαταστάθηκε με τα τέκνα στο Βόλο, ο πατέρας έμεινε στην Αθήνα. Η επικοινωνία περιορίστηκε σε Σαββατοκύριακα, υπήρξαν αρχικά δυσκολίες προσαρμογής, εντάσεις και παρουσία συντρόφων, αλλά ακολούθως τα τέκνα προσαρμόστηκαν και η μητέρα ενθαρρύνει την επαφή. Εφαρμόζοντας τις διατάξεις, έπρεπε να διατυπωθεί ειδική, σαφής κρίση για το συμφέρον των τέκνων ως προς μεταβολή γονικής μέριμνας/επικοινωνίας, με αξιολόγηση των νέων συνθηκών. Το Εφετείο άφησε αδίκαστο το επικουρικό αίτημα επικοινωνίας (559 αρ. 9 περ. γ') και, ως προς την ουσία, ερμήνευσε εσφαλμένα το άρθρο 1536 ΑΚ, στερώντας την απόφαση νόμιμης βάσης λόγω ελλιπών, ασαφών και αντιφατικών αιτιολογιών για τις μεταβολές και την καταλληλότητα της μητέρας (559 αρ. 19 ΚΠολΔ).

Κύριοι Λόγοι Απόφασης

Η απόφαση του Εφετείου αναιρέθηκε διότι: (α) παρέλειψε να δικάσει το επικουρικό αίτημα περί ρύθμισης επικοινωνίας, ιδρύοντας τον λόγο του άρθρου 559 αρ. 9 περ. γ' ΚΠολΔ, και (β) ερμήνευσε και εφάρμοσε εσφαλμένα το άρθρο 1536 ΑΚ, χωρίς ειδική κρίση για το συμφέρον των τέκνων. Οι αιτιολογίες του Εφετείου για τη μεταβολή συνθηκών (μετάθεση και εγκατάσταση στο Βόλο, περιορισμός επικοινωνίας, αρχικές δυσκολίες και μεταγενέστερη προσαρμογή) και για την καταλληλότητα της μητέρας κρίθηκαν ελλιπείς, ασαφείς και αντιφατικές, στερώντας την απόφαση νόμιμης βάσης κατά το άρθρο 559 αρ. 19 ΚΠολΔ.

Τελική Απόφαση

Αναιρεί την υπ' αριθμό 1834/2010 απόφαση του Εφετείου Αθηνών. Παραπέμπει την υπόθεση προς περαιτέρω εκδίκαση στο Εφετείο Αθηνών, το οποίο θα συγκροτηθεί από άλλους δικαστές, πλην εκείνων που εξέδωσαν την αναιρουμένη απόφαση. Καταδικάζει την αναιρεσίβλητη στη δικαστική δαπάνη του αναιρεσείοντος, την οποία καθορίζει στο ποσό των δυο χιλιάδων επτακοσίων (2.700) ευρώ.

Ακριβές Νομικό Ερώτημα

Αν η μεταβολή των συνθηκών μετά από προηγούμενη ρύθμιση γονικής μέριμνας επιβάλλει αναπροσαρμογή της επιμέλειας και της ρύθμισης επικοινωνίας, με αποκλειστικό κριτήριο το συμφέρον του τέκνου, λαμβάνοντας υπόψη μετακίνηση κατοικίας, προσαρμογή του τέκνου, σχολική επίδοση, σχέσεις με κάθε γονέα και τυχόν παρεμπόδιση επικοινωνίας.

Αναφορές σε Νόμους

Αριθμός

1589/2011

Έτος

2011

Δείτε την πλήρη απόφαση→

426/2021

2021Άρειος ΠάγοςΑστικό ΔίκαιοΔικονομικό Δίκαιο

Σχετικότητα: 92.8%

Κρίσιμα Πραγματικά Περιστατικά

Διάδικοι, ηλικίας 38 και 37 ετών κατά την άσκηση της αγωγής, τέλεσαν γάμο στις 09-06-2007 και απέκτησαν δύο ανήλικα τέκνα, γεννηθέντα στις 29-12-2007 και 29-06-2011. Η έγγαμη συμβίωσή τους διεκόπη τέλη Δεκεμβρίου 2011. Ο γάμος τους λύθηκε με τελεσίδικη απόφαση. Αρχικά, τα τέκνα παρέμειναν με τον πατέρα στην τελευταία οικογενειακή στέγη στην Αττική, στον οποίο ανατέθηκε προσωρινά η επιμέλειά τους με απόφαση ασφαλιστικών μέτρων, με συναίνεση της μητέρας που αντιμετώπιζε σοβαρό πρόβλημα υγείας με τον θυρεοειδή αδένα της (ευμεγέθης, μονήρης, ψυχρός όζος με κίνδυνο εξέλιξης σε θηλώδες καρκίνωμα), το οποίο αντιμετωπίστηκε χειρουργικά με ολική θυρεοειδεκτομή. Μετά την αποκατάσταση της υγείας της, τα τέκνα παραδόθηκαν στη μητέρα στις 11-12-2013 κατόπιν μεταρρυθμιστικής απόφασης ασφαλιστικών μέτρων και έκτοτε διαμένουν μαζί της σε ιδιόκτητο ακίνητο στην Αττική. Πατέρας είναι επιχειρηματίας, συμμετέχει κατά 50% σε ομόρρυθμη εταιρεία εμπορίας ανταλλακτικών και λειτουργίας συνεργείου, κύριος μεζονέτας 146,71 τ.μ. Μητέρα έχει σπουδές διακοσμήσεως και αρχιτεκτονικής εσωτερικών χώρων, μοναδική μέτοχος μονοπρόσωπης ΕΠΕ σε αδράνεια από Νοέμβριο 2010, κυρία οικοπέδου 363,59 τ.μ. με διώροφη οικία συνολικής επιφάνειας 318 τ.μ., όπου διαμένει με τα τέκνα και τους γονείς της. Τα τέκνα κατά τα τελευταία δύο έτη αρνούνται να επικοινωνήσουν με τον πατέρα τους.

Νομική Σκέψη του Δικαστηρίου

Τα άρθρα 1510-1518 ΑΚ ορίζουν ότι η γονική μέριμνα περιλαμβάνει την επιμέλεια του προσώπου του ανηλίκου τέκνου και επί διαζυγίου ή διακοπής συζυγικής συμβίωσης η ρύθμισή της γίνεται από το δικαστήριο με κατευθυντήρια γραμμή το αληθινό συμφέρον του τέκνου. Κρίσιμα στοιχεία είναι η καταλληλότητα των γονέων, οι αναπτυχθέντες δεσμοί του τέκνου με τους γονείς, οι συνθήκες κατοικίας, η οικονομική κατάσταση, η σταθερότητα των συνθηκών ανάπτυξης χωρίς εναλλαγές στις συνθήκες διαβίωσης. Το Εφετείο διαπίστωσε ότι η μητέρα επιδεικνύει στοργή και αγάπη, φροντίζει τα τέκνα, ενδιαφέρεται για την ομαλή ψυχοσωματική και διανοητική τους ανάπτυξη, έχει την ικανότητα για τη σωστή ανάπτυξη και διαπαιδαγώγησή τους, παρέχει ήρεμο οικογενειακό περιβάλλον και καλής ποιότητας φροντίδα. Τα τέκνα διαμένουν συνεχώς μαζί της από 11-12-2013 επί τέσσερα και πλέον έτη, έχουν προσαρμοστεί στο περιβάλλον και ρυθμό ζωής της και έχουν αναπτύξει σταθερό ψυχολογικό σύνδεσμο μαζί της. Εφαρμόζοντας το κριτήριο του συμφέροντος του τέκνου, το δικαστήριο έκρινε ότι η νέα αλλαγή του τόπου κατοικίας και του περιβάλλοντος των ανηλίκων, σε συνδυασμό με τη μικρή τους ηλικία που τις καθιστά ευάλωτες στον κίνδυνο αποπροσανατολισμού από διαδοχικές εναλλαγές, θα επέφερε απότομη μεταβολή στον κανονικό ρυθμό ζωής τους και θα επιβάρυνε την ψυχική τους υγεία.

Κύριοι Λόγοι Απόφασης

Η αίτηση αναίρεσης απορρίφθηκε διότι το Εφετείο ορθώς έκρινε ότι το συμφέρον των ανηλίκων επιβάλλει την οριστική ανάθεση της επιμέλειας στη μητέρα, με προέχον κριτήριο την αποφυγή της διαταράξεως και την εξασφάλιση της σταθερότητας, συνέχειας και ενότητας του μέχρι σήμερα τρόπου ζωής τους. Τα τέκνα διαμένουν μαζί της επί τετραετία, έχουν αναπτύξει σταθερό ψυχολογικό σύνδεσμο μαζί της, και η νέα αλλαγή του περιβάλλοντός τους θα επέφερε απότομη μεταβολή και θα επιβάρυνε την ψυχική τους υγεία. Η μητέρα έχει την ικανότητα για τη σωστή ανάπτυξη και διαπαιδαγώγησή τους και παρέχει ήρεμο οικογενειακό περιβάλλον. Οι λόγοι αναίρεσης απορρίφθηκαν ως αβάσιμοι ή απαράδεκτοι, καθώς το Εφετείο συνεκτίμησε όλα τα απαιτούμενα στοιχεία και δεν παραβίασε τις διατάξεις των άρθρων 1510-1518 ΑΚ.

Τελική Απόφαση

Απορρίπτει την από 27-03-2019 αίτηση για αναίρεση της 257/2019 απόφασης του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών. Διατάσσει την εισαγωγή στο δημόσιο ταμείο του παραβόλου που κατατέθηκε κατά την άσκηση της αναίρεσης. Καταδικάζει τον αναιρεσείοντα στην καταβολή των δικαστικών εξόδων της αναιρεσίβλητης, τα οποία ορίζει σε δύο χιλιάδες οκτακόσια (2800) ευρώ.

Ακριβές Νομικό Ερώτημα

Αν το συμφέρον ανηλίκων τέκνων επιβάλλει την ανάθεση της επιμέλειάς τους στη μητέρα τους, όταν διαμένουν μαζί της επί τετραετία μετά από προσωρινή ανάθεση της επιμέλειας στον πατέρα, έχουν αναπτύξει σταθερό ψυχολογικό σύνδεσμο μαζί της και η αλλαγή του περιβάλλοντός τους θα επέφερε απότομη μεταβολή στον κανονικό ρυθμό ζωής τους και θα επιβάρυνε την ψυχική τους υγεία, ενώ αμφότεροι οι γονείς είναι κατάλληλοι για την άσκηση της επιμέλειας.

Αναφορές σε Νόμους

Αριθμός

426/2021

Έτος

2021

Δείτε την πλήρη απόφαση→

1660/2025

2025Άρειος ΠάγοςΑστικό ΔίκαιοΔικονομικό Δίκαιο

Σχετικότητα: 92.8%

Κρίσιμα Πραγματικά Περιστατικά

Γονείς τέλεσαν γάμο (πολιτικό και θρησκευτικό) και απέκτησαν δύο τέκνα (γεννήσεις 2009 και 2017). Η οικογένεια διέμενε σε διαμέρισμα β’ ορόφου στο Πέραμα, εμβαδού 95 τ.μ., που ανήκε στον πατέρα της πατρικής γραμμής και μεταβιβάστηκε στον γονέα κατά ψιλή κυριότητα το 2010 με παρακράτηση ισόβιας επικαρπίας. Μετά από διάσταση, ο νεότερος τέκνο διαβιεί με τη μητέρα στην Κώμη Λέσβου, ενώ ο μεγαλύτερος αδελφός διαβιεί με τον πατέρα στο Πέραμα. Το νεότερο τέκνο φοιτά στην Α’ δημοτικού και έχει διαγνωσθεί με υπερκινητικότητα/ΔΕΠ-Υ. Ο γονέας πατέρας εργάζεται ως οδηγός με πενθήμερο και οκτάωρο, ο γονέας μητέρα ως υπάλληλος σε σούπερ μάρκετ στη Μυτιλήνη από τον Ιούλιο 2020. Και οι δύο έχουν σταθερή κατοικία, βοήθεια από τους παππούδες, οικιακή επάρκεια και Ι.Χ. αυτοκίνητο. Το τέκνο έχει ισχυρό συναισθηματικό δεσμό με τον μεγαλύτερο αδελφό, θετικές σχέσεις με αμφότερους τους γονείς, περισσότερα κοινωνικά ερεθίσματα και επαφές (ξαδέλφια, παππούδες) στο Πέραμα, ενώ στην Κώμη συναναστρέφεται κυρίως τους παππούδες και έναν φίλο.

Νομική Σκέψη του Δικαστηρίου

Το άρθρο 1511 § 1 ΑΚ καθιερώνει ως κριτήριο την εξυπηρέτηση του βέλτιστου συμφέροντος του τέκνου για τη ρύθμιση γονικής μέριμνας και επιμέλειας, ενώ το άρθρο 1514 § 2 ΑΚ επιτρέπει αποκλίσεις από την κοινή άσκηση μόνο για σπουδαίο λόγο. Κατά ΚΠολΔ 559 αριθ. 1 και 19, ελέγχεται παραβίαση ουσιαστικού κανόνα και έλλειψη νόμιμης βάσης, και κατά 559 αριθ. 11 περ. γ’ η μη λήψη υπόψη αποδεικτικών μέσων. Το δικαστήριο διαπίστωσε ότι το νεότερο τέκνο (γεν. 2017) είναι περίπου 6 ετών, φοιτά στην Α’ δημοτικού, παρουσιάζει υπερκινητικότητα, έχει ασφαλείς δεσμούς με αμφότερους τους γονείς και ισχυρό δεσμό με τον μεγαλύτερο αδελφό που διαβιεί με τον πατέρα. Στο Πέραμα (διαμέρισμα 95 τ.μ.) διαθέτει ευρύτερο δίκτυο (τρία ξαδέλφια, παππούδες), ευκαιρίες δραστηριοτήτων και μάθησης· στην Κώμη Λέσβου η κοινωνική έκθεση είναι περιορισμένη (παππούδες και ένας φίλος). Και οι δύο γονείς εργάζονται, έχουν σταθερή κατοικία και επάρκεια φροντίδας. Εφαρμόζοντας τα ανωτέρω, έκρινε ότι το συμφέρον του τέκνου προάγεται με την επιμέλεια από τον πατέρα λόγω συγκατοίκησης με τον αδελφό και πλουσιότερων γνωστικών/κοινωνικών ερεθισμάτων. Η μη λήψη γνώμης παιδιού 6 ετών δεν συνιστά πλημμέλεια λόγω ανεπαρκούς ωριμότητας. Οι αιτιάσεις για παραβίαση ουσιαστικού δικαίου και έλλειψη νόμιμης βάσης απορρίπτονται, όπως και ο ισχυρισμός μη συνεκτίμησης ενόρκων βεβαιώσεων.

Κύριοι Λόγοι Απόφασης

Η αναίρεση απορρίφθηκε διότι το δικαστήριο της ουσίας ορθά ερμήνευσε και εφάρμοσε τα άρθρα 1510, 1511, 1512, 1513, 1514 και 1518 ΑΚ: έκρινε τεκμηριωμένα ότι το βέλτιστο συμφέρον του τέκνου (ηλικία ~6, ασφαλείς δεσμοί με αμφότερους τους γονείς, ισχυρός δεσμός με αδελφό) εξυπηρετείται καλύτερα με την επιμέλεια από τον πατέρα, λόγω συγκατοίκησης με τον αδελφό και πλουσιότερων κοινωνικών και γνωστικών ερεθισμάτων του αστικού περιβάλλοντος σε σχέση με το χωριό. Η μη ακρόαση του τέκνου δεν συνιστά παράβαση, δεδομένης της ανωριμότητας στην ηλικία των 6 ετών. Η απόφαση περιέχει σαφείς, πλήρεις και μη αντιφατικές αιτιολογίες, άρα δεν στερείται νόμιμης βάσης (559 αριθ. 19 ΚΠολΔ), ούτε παραβιάζει ουσιαστικό κανόνα (559 αριθ. 1 ΚΠολΔ). Επιπλέον, ελήφθησαν υπόψη οι ένορκες βεβαιώσεις που επικαλέστηκε ο διάδικος, οπότε ο λόγος του 559 αριθ. 11 περ. γ’ ΚΠολΔ είναι αβάσιμος.

Τελική Απόφαση

Απορρίπτει την από 18-12-2023 αίτηση αναιρέσεως της Φ. Γ. για αναίρεση της 662/2023 απόφασης του Μονομελούς Εφετείου Πειραιώς και των συμπροσβαλλόμενων με αυτήν 260/2023 και 333/2023 αποφάσεων του ίδιου δικαστηρίου. Διατάσσει την εισαγωγή του παραβόλου στο δημόσιο ταμείο. Και Καταδικάζει την αναιρεσείουσα στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσίβλητου, τα οποία ορίζει σε δύο χιλιάδες επτακόσια (2.700) ευρώ.

Ακριβές Νομικό Ερώτημα

Αν η ανάθεση αποκλειστικής επιμέλειας σε έναν γονέα, παρά την καταλληλότητα και των δύο, εξυπηρετεί το βέλτιστο συμφέρον του τέκνου λαμβάνοντας υπόψη τον δεσμό με αδελφό, τις αναπτυξιακές και κοινωνικές δυνατότητες του περιβάλλοντος διαβίωσης και την απουσία έντονης προτίμησης του τέκνου, και αν η μη λήψη γνώμης τέκνου 6 ετών συνιστά ή όχι αναιρετέα πλημμέλεια.

Αναφορές σε Νόμους

Αριθμός

1660/2025

Έτος

2025

Δείτε την πλήρη απόφαση→

196/2022

2022Άρειος ΠάγοςΑστικό ΔίκαιοΔικονομικό Δίκαιο

Σχετικότητα: 92.7%

Κρίσιμα Πραγματικά Περιστατικά

Διάδικοι, αμφότεροι ιατροί (μικροβιολόγος και ψυχίατρος), τέλεσαν γάμο το 2007 και απέκτησαν τρία τέκνα: Θ. (γεννηθείς 21-8-2008), Κ. (γεννηθείς 22-6-2011) και Ά.-Μ. (γεννηθείσα 23-7-2015). Η έγγαμη συμβίωση διασπάστηκε οριστικά τον Φεβρουάριο 2017 με πρωτοβουλία της μητέρας. Πατέρας αποχώρησε από την οικογενειακή στέγη τον Μάρτιο 2017. Μητέρα επέβαλε άμεσα την παρουσία νέου συντρόφου της στη ζωή των τέκνων, ο οποίος διανυκτέρευε στην οικογενειακή στέγη από τον Ιούνιο 2017. Έναν μήνα αργότερα, μητέρα μετακόμισε με τα τέκνα στην ιδιόκτητη οικία του συντρόφου της, χωρίς επαρκή χρόνο προετοιμασίας των ανηλίκων. Μεγαλύτερο τέκνο Θ. βίωσε εντονότερα τις αλλαγές, εκδηλώνοντας αρνητική συμπεριφορά απέναντι στη μητέρα και επιθετική αντίδραση προς τα αδέλφια του, αισθανόμενος θυμό για τις επιλογές της μητέρας και αδικία λόγω της προσοχής που δείχνει προς τη θυγατέρα του συντρόφου της. Δύο μικρότερα τέκνα προσαρμόστηκαν σταδιακά. Θ. εξέφρασε ελεύθερα και ανεπηρέαστα την επιθυμία του να διαμένει με τον πατέρα του, για τον οποίο τρέφει ισχυρά αισθήματα αγάπης. Κ. εξέφρασε επιθυμία να διαμένει με τη μητέρα του. Ά.-Μ. έχει νηπιακή ηλικία.

Νομική Σκέψη του Δικαστηρίου

Τα άρθρα 1510, 1511, 1512, 1513, 1514 και 1518 ΑΚ προβλέπουν ότι η γονική μέριμνα περιλαμβάνει την επιμέλεια του προσώπου του ανηλίκου τέκνου. Επί διαζυγίου ή διακοπής συζυγικής συμβίωσης, η ρύθμιση της γονικής μέριμνας γίνεται από το δικαστήριο με κατευθυντήρια γραμμή το αληθινό συμφέρον του τέκνου. Κρίσιμα στοιχεία είναι η καταλληλότητα των γονέων, οι αναπτυχθέντες δεσμοί του τέκνου με τους γονείς, η ύπαρξη ιδιαίτερου δεσμού και η ρητώς εκφραζόμενη προτίμηση του τέκνου, υπό την προϋπόθεση ότι ο δεσμός έχει αναπτυχθεί φυσιολογικά και αβίαστα ως προϊόν ελεύθερης και ανεπηρέαστης επιλογής. Το δικαστήριο διαπίστωσε ότι ο ανήλικος Θ. τρέφει αναμφισβήτητα ισχυρά αισθήματα αγάπης για τον πατέρα του και εξέφρασε την επιθυμία του να συνεχίσει να διαμένει μαζί του, χωρίς η βούλησή του να είναι προϊόν πειθαναγκασμού. Ο ανήλικος βίωσε εντονότερα τη διάσταση, εκδηλώνοντας αρνητική συμπεριφορά απέναντι στη μητέρα και επιθετική αντίδραση προς τα αδέλφια του, διακατεχόμενος από θυμό για τις επιλογές της μητέρας και αίσθημα αδικίας, βρισκόμενος σε μετέωρη συναισθηματική κατάσταση με επιβάρυνση του ψυχισμού του. Εφαρμόζοντας τα κριτήρια του συμφέροντος του τέκνου, το δικαστήριο έπρεπε να εξηγήσει επαρκώς γιατί προέχει η ομαλοποίηση των σχέσεων με τη μητέρα παρά ο ιδιαίτερος συναισθηματικός δεσμός με τον πατέρα, πώς θα αρθεί η αντιπαλότητα των γονέων, αν θα προκληθεί ψυχολογικός κλονισμός από την απομάκρυνση από τον πατέρα, και αν θα αρθεί η επιθετική αντίδραση προς τα αδέλφια.

Κύριοι Λόγοι Απόφασης

Η αίτηση αναίρεσης έγινε δεκτή κατά το κεφάλαιο της ανάθεσης της επιμέλειας του ανηλίκου Θ. στη μητέρα, διότι το Εφετείο διέλαβε ασαφείς και ανεπαρκείς αιτιολογίες ως προς τον προσδιορισμό του συμφέροντος του ανηλίκου. Ειδικότερα, ενώ δέχθηκε ότι ο ανήλικος έχει αναπτύξει ιδιαίτερο δεσμό με τον πατέρα του, εξέφρασε ελεύθερα και ανεπηρέαστα την επιθυμία να διαμένει μαζί του, βιώνει θυμό απέναντι στη μητέρα για τις επιλογές της και βρίσκεται σε μετέωρη συναισθηματική κατάσταση, δεν εξήγησε επαρκώς γιατί προέχει η ομαλοποίηση των σχέσεων με τη μητέρα παρά ο συναισθηματικός δεσμός με τον πατέρα, πώς θα αρθεί η αντιπαλότητα των γονέων με την ανάθεση στη μητέρα, αν θα προκληθεί ψυχολογικός κλονισμός από την απομάκρυνση από τον πατέρα, και αν θα αρθεί η επιθετική αντίδραση προς τα αδέλφια.

Τελική Απόφαση

Αναιρεί την υπ` αριθ. 220/2020 απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Θεσσαλονίκης κατά το κεφάλαιο της ανάθεσης της επιμέλειας του ανηλίκου τέκνου των διαδίκων Θ. στη μητέρα του. Παραπέμπει την υπόθεση, προς περαιτέρω εκδίκαση, στο ίδιο Δικαστήριο, που θα συγκροτηθεί από άλλον δικαστή εκτός εκείνου που εξέδωσε την αναιρούμενη απόφαση. Διατάσσει την επιστροφή του παραβόλου στον αναιρεσείοντα. Καταδικάζει την αναιρεσίβλητη να πληρώσει στον αναιρεσείοντα ένα μέρος των δικαστικών του εξόδων τα οποία ορίζει σε δύο χιλιάδες (2.000) Ευρώ.

Ακριβές Νομικό Ερώτημα

Αν η ανάθεση της επιμέλειας ανηλίκου τέκνου στον ένα από τους γονείς μετά τη διάσπαση της έγγαμης συμβίωσης απαιτεί επαρκή και σαφή αιτιολογία ως προς τον προσδιορισμό του συμφέροντος του τέκνου, όταν το ανήλικο έχει εκφράσει ελεύθερα και ανεπηρέαστα την επιθυμία του να διαμένει με τον άλλο γονέα, με τον οποίο έχει αναπτύξει ιδιαίτερο συναισθηματικό δεσμό, και όταν συντρέχουν περιστάσεις που επιβαρύνουν τον ψυχισμό του λόγω των επιλογών του γονέα στον οποίο ανατίθεται η επιμέλεια.

Αναφορές σε Νόμους

Αριθμός

196/2022

Έτος

2022

Δείτε την πλήρη απόφαση→

706/2025

2025Άρειος ΠάγοςΑστικό ΔίκαιοΔικονομικό Δίκαιο

Σχετικότητα: 92.6%

Κρίσιμα Πραγματικά Περιστατικά

Πρώην σύζυγοι τέλεσαν γάμο το 2009 και απέκτησαν ένα τέκνο, τον Δ. Χ., που γεννήθηκε το 2012. Η έγγαμη συμβίωση ήταν δυσαρμονική και διασπάστηκε οριστικά στις 14-9-2013. Με απόφαση ασφαλιστικών μέτρων του 2014 ανατέθηκε προσωρινά στη μητέρα η αποκλειστική επιμέλεια του ανηλίκου και υποχρεώθηκε ο πατέρας να καταβάλει διατροφή 250 ευρώ μηνιαίως. Το ανήλικο τέκνο, ηλικίας 10 ετών κατά τη δίκη, διέμενε με τη μητέρα επί δεκαετία από τη διάσπαση της συμβίωσης. Αμφότεροι οι γονείς υπεραγαπούν το τέκνο, το περιβάλλουν με στοργή, ενδιαφέρονται για την ανατροφή και εκπαίδευσή του και είναι ικανοί και άξιοι για την άσκηση του γονεϊκού ρόλου. Το ανήλικο έχει αναπτύξει ιδιαίτερο ψυχικό δεσμό με αμφότερους τους γονείς. Ο πατέρας υπηρετεί σε διοικητική θέση στο Πολεμικό Ναυτικό. Οι γονείς διατηρούν λίαν τεταμένες σχέσεις που δεν έχουν αποφορτιστεί, όπως προκύπτει από ποινικές δικογραφίες, δικαστικές αποφάσεις και δελτία συμβάντων από αστυνομικά τμήματα.

Νομική Σκέψη του Δικαστηρίου

Το άρθρο 1510 παρ. 1 ΑΚ ορίζει ότι η γονική μέριμνα ασκείται από κοινού και εξίσου από τους γονείς και περιλαμβάνει την επιμέλεια του προσώπου, τη διοίκηση της περιουσίας και την εκπροσώπηση του τέκνου. Το άρθρο 1511 ΑΚ προβλέπει ότι κάθε απόφαση πρέπει να αποβλέπει στο βέλτιστο συμφέρον του τέκνου, το οποίο εξυπηρετείται από την ουσιαστική συμμετοχή και των δύο γονέων. Το άρθρο 1514 παρ. 2 και 3 ΑΚ ορίζει ότι όταν δεν είναι δυνατή η από κοινού άσκηση λόγω διαφωνίας, το δικαστήριο μπορεί να κατανείμει την άσκηση της γονικής μέριμνας, να εξειδικεύσει τον τρόπο άσκησής της ή να την αναθέσει στον ένα γονέα. Το δικαστήριο διαπίστωσε ότι αμφότεροι οι γονείς υπεραγαπούν το τέκνο, είναι ικανοί και άξιοι για την άσκηση του γονεϊκού ρόλου, και το τέκνο έχει αναπτύξει ιδιαίτερο ψυχικό δεσμό με αμφότερους. Ωστόσο, οι γονείς διατηρούν λίαν τεταμένες σχέσεις. Το τέκνο, ηλικίας 10 ετών, εξέφρασε προτίμηση να διαμένει με τον πατέρα, ο οποίος υπηρετεί σε διοικητική θέση στο Πολεμικό Ναυτικό και μπορεί να εξασφαλίσει ήρεμη καθημερινότητα. Εφαρμόζοντας τα κριτήρια του βέλτιστου συμφέροντος του τέκνου, το Εφετείο ανέθεσε στον πατέρα τον προσδιορισμό του τόπου διαμονής και σε αμφότερους τους γονείς από κοινού τις λοιπές εκφάνσεις της επιμέλειας. Ο Άρειος Πάγος όμως έκρινε ότι η απόφαση στερείται επαρκών αιτιολογιών, καθώς δεν εξειδικεύει την ελεύθερη βούληση του τέκνου, δεν αιτιολογεί την ανατροπή της δεκαετούς καθημερινότητας, δεν συγκρίνει τα προσόντα των γονέων και δεν εξηγεί πώς θα συνεργαστούν παρά τις τεταμένες σχέσεις τους.

Κύριοι Λόγοι Απόφασης

Η αίτηση αναίρεσης έγινε δεκτή διότι η προσβαλλόμενη απόφαση διέλαβε ασαφείς και ανεπαρκείς αιτιολογίες ως προς το κρίσιμο ζήτημα του προσδιορισμού του συμφέροντος του ανηλίκου. Ειδικότερα: α) δεν διαλαμβάνει παραδοχή ότι η βούληση του ανηλίκου να διαμένει με τον πατέρα είναι προϊόν ελεύθερης και ανεπηρέαστης επιλογής, β) παραλείπει να αιτιολογήσει την αναγκαιότητα ανατροπής της επί δεκαετία παγιωθείσας καθημερινότητας του ανηλίκου με τη μητέρα και τις συνέπειες στις σχολικές και εξωσχολικές δραστηριότητές του, γ) δεν εξειδικεύει τα προσόντα του πατέρα που τον καθιστούν καταλληλότερο και παραλείπει να παραθέσει συγκριτικά στοιχεία για τη μητέρα (εργασία, μορφωτικό επίπεδο, διαθέσιμο χρόνο, περιβάλλον), και δ) ενώ δέχεται ότι οι γονείς διατηρούν λίαν τεταμένες σχέσεις, αναθέτει σε αμφότερους την από κοινού άσκηση των λοιπών εκφάνσεων της επιμέλειας χωρίς να εξηγεί επαρκώς πώς θα συνεργαστούν.

Τελική Απόφαση

ΑΝΑΙΡΕΙ την με αριθμό 5333/2023 τελεσίδικη απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών κατά τα αναφερόμενα στο σκεπτικό κεφάλαια. ΠΑΡΑΠΕΜΠΕΙ την υπόθεση, κατά τα ως άνω κεφάλαια, προς περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο ως άνω Δικαστήριο συγκροτούμενο από άλλο Δικαστή, εκτός εκείνου που εξέδωσε την αναιρούμενη απόφαση. Και ΚΑΤΑΔΙΚΑΖΕΙ τον αναιρεσίβλητο στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσείουσας, τα οποία ορίζει στο ποσό των δύο χιλιάδων (2.000) ευρώ.

Ακριβές Νομικό Ερώτημα

Αν η δικαστική απόφαση που αναθέτει την επιμέλεια ανηλίκου τέκνου μετά τη διάσπαση της έγγαμης συμβίωσης των γονέων πρέπει να περιλαμβάνει επαρκείς και σαφείς αιτιολογίες ως προς τον προσδιορισμό του βέλτιστου συμφέροντος του τέκνου, ιδίως όταν αναθέτει αποκλειστικά στον ένα γονέα τον προσδιορισμό του τόπου διαμονής του τέκνου και στους δύο γονείς από κοινού τις λοιπές εκφάνσεις της επιμέλειας, λαμβάνοντας υπόψη την ελεύθερη βούληση του τέκνου, την παγιωθείσα καθημερινότητά του, την καταλληλότητα των γονέων και τη δυνατότητα συνεργασίας τους.

Αναφορές σε Νόμους

Αριθμός

706/2025

Έτος

2025

Δείτε την πλήρη απόφαση→

1286/2018

2018Άρειος ΠάγοςΑστικό ΔίκαιοΔικονομικό Δίκαιο

Σχετικότητα: 92.6%

Κρίσιμα Πραγματικά Περιστατικά

Διάδικοι, αμφότεροι δικαστικοί λειτουργοί, γνωρίστηκαν το Νοέμβριο 2013, συνήψαν ερωτικές σχέσεις και συγκατοικούσαν από τον Ιανουάριο 2013. Όταν η μητέρα έμεινε έγκυος, αποφάσισαν να τελέσουν γάμο που ορίστηκε για τις 6-7-2014, αλλά ένα μήνα πριν η σχέση διακόπηκε με πρωτοβουλία του πατέρα και ο γάμος ματαιώθηκε. Την 1-12-2014 γεννήθηκε θήλυ τέκνο, το οποίο ο πατέρας αναγνώρισε με συμβολαιογραφική πράξη στις 26-1-2015, χωρίς τη συναίνεση της μητέρας. Ο πατέρας επικοινώνησε με το τέκνο μόνο μία φορά, στις 7-3-2015, όταν ήταν τριών μηνών. Η συμβίωση των διαδίκων δεν ήταν αρμονική λόγω εριστικής συμπεριφοράς του πατέρα. Η μεταξύ τους επικοινωνία μετά τη γέννηση είναι ανύπαρκτη και οι σχέσεις τους τεταμένες. Το ανήλικο διαμένει συνεχώς με τη μητέρα από τη γέννησή του και το περιβάλλον του πατέρα είναι παντελώς άγνωστο σε αυτό.

Νομική Σκέψη του Δικαστηρίου

Το άρθρο 1515 παρ. 1 και 2 ΑΚ ορίζει ότι η γονική μέριμνα του ανήλικου τέκνου που γεννήθηκε εκτός γάμου ανήκει στη μητέρα, ενώ με αίτηση του πατέρα το δικαστήριο μπορεί να αναθέσει και σε αυτόν την άσκησή της, αποκλειστικά ή από κοινού, εφόσον επιβάλλεται από το συμφέρον του τέκνου. Το άρθρο 1520 ΑΚ προβλέπει ότι ο γονέας με τον οποίο δεν διαμένει το τέκνο διατηρεί δικαίωμα προσωπικής επικοινωνίας, το οποίο ρυθμίζεται από το δικαστήριο με γνώμονα το συμφέρον του τέκνου. Το δικαστήριο διαπίστωσε ότι το ανήλικο, γεννηθέν την 1-12-2014, διαμένει συνεχώς με τη μητέρα, ο πατέρας επικοινώνησε μαζί του μόνο μία φορά στις 7-3-2015 όταν ήταν τριών μηνών, το περιβάλλον του πατέρα είναι παντελώς άγνωστο στο τέκνο, και οι σχέσεις των διαδίκων είναι τεταμένες χωρίς δυνατότητα συνεννόησης. Εφαρμόζοντας τις διατάξεις των άρθρων 1511, 1512, 1515 και 1520 ΑΚ, το δικαστήριο έκρινε ότι το συμφέρον του ανήλικου επιβάλλει την άσκηση της γονικής μέριμνας αποκλειστικά από τη μητέρα και τη ρύθμιση της επικοινωνίας με περιορισμούς ως προς τον τόπο, χρόνο και την παρουσία της μητέρας και συγγενικού προσώπου, λαμβάνοντας υπόψη τη μικρή ηλικία του τέκνου και την έλλειψη οικειότητας με τον πατέρα.

Κύριοι Λόγοι Απόφασης

Η αίτηση αναίρεσης απορρίφθηκε διότι το Εφετείο ορθά ερμήνευσε και εφάρμοσε τις διατάξεις των άρθρων 1511, 1512, 1515 και 1520 ΑΚ, λαμβάνοντας υπόψη όλα τα επωφελή για την ανήλικη στοιχεία. Με βάση τα ανελέγκτως δεκτά γεγονότα ότι η ανήλικη διαμένει από τη γέννησή της με τη μητέρα, ο πατέρας επικοινώνησε μαζί της μόνο μία φορά σε ηλικία τριών μηνών και έκτοτε δεν έχει επαφή, το περιβάλλον του είναι παντελώς άγνωστο και οι σχέσεις των διαδίκων είναι τεταμένες, το δικαστήριο δικαιολογημένα έκρινε ότι το συμφέρον της ανήλικης επιτάσσει την ρύθμιση της επικοινωνίας με τους περιορισμούς που έθεσε. Η ανάθεση της γονικής μέριμνας στη μητέρα δεν έγινε με μοναδικό κριτήριο το φύλο της, αλλά με βάση τη συγκεκριμένη κατάσταση και την καταλληλότητά της, χωρίς να παραβιάζεται η αρχή της ισότητας.

Τελική Απόφαση

ΑΠΟΡΡΙΠΤΕΙ την από 8 Σεπτεμβρίου 2017 αίτηση και τον από 23/3/2018 πρόσθετο λόγο του Π. Κ. για αναίρεση των αποφάσεων: 1) 2798/2017 του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών και 2) 2884/2016 του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών. ΚΑΤΑΔΙΚΑΖΕΙ τον αναιρεσείοντα στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσίβλητης, τα οποία ορίζει στο ποσό των δύο χιλιάδων επτακοσίων (2.700) ευρώ. ΔΙΑΤΑΣΣΕΙ την επιστροφή των κατατεθέντων παραβόλων στον αναιρεσείοντα.

Ακριβές Νομικό Ερώτημα

Αν η ρύθμιση του δικαιώματος επικοινωνίας του γονέα με το ανήλικο τέκνο που γεννήθηκε εκτός γάμου και η ανάθεση της γονικής μέριμνας αποκλειστικά στη μητέρα, με περιορισμούς ως προς τον τόπο, χρόνο και την παρουσία τρίτων κατά την επικοινωνία, παραβιάζει την αρχή της ισότητας των γονέων και το συμφέρον του τέκνου, όταν ο πατέρας έχει επικοινωνήσει μόνο μία φορά με το τέκνο και οι σχέσεις των γονέων είναι τεταμένες.

Αναφορές σε Νόμους

Αριθμός

1286/2018

Έτος

2018

Δείτε την πλήρη απόφαση→

1750/2025

2025Άρειος ΠάγοςΑστικό ΔίκαιοΔικονομικό Δίκαιο

Σχετικότητα: 92.6%

Κρίσιμα Πραγματικά Περιστατικά

Οι γονείς τέλεσαν πολιτικό γάμο στις 5-8-2020 και απέκτησαν τέκνο στις 16-9-2020. Από Ιανουάριο 2021, το τέκνο (θηλυκό) διαμένει με τη μητέρα σε διαμέρισμα στα Κάτω Πετράλωνα Αττικής, σε οικία των γονέων της, χωρίς καταβολή ενοικίου. Η μητέρα υπηρετεί ως δικαστική λειτουργός (Ειρηνοδίκης Γ’ τάξης) με μηνιαίες αποδοχές περίπου 2.200 ευρώ. Ο πατέρας ασκεί δικηγορία στη Ρόδο· είχε έμμισθη εντολή στον Δήμο Σύμης με μηνιαίο 1.525,12 ευρώ έως 31-5-2022 και έχει πραγματικά μηνιαία εισοδήματα τουλάχιστον 2.500 ευρώ. Κατέχει: ψιλή κυριότητα τριώροφης οικίας στην Ιαλυσό, 1/3 εξ αδιαιρέτου διαμερίσματος 108,10 τ.μ. στην Αθήνα, 1/2 εξ αδιαιρέτου γραφείου 87,81 τ.μ. στη Ρόδο (αντικειμενική αξία 278.725,40 ευρώ), αυτοκίνητο Mercedes C180, και καταβάλλει δόση δανείου 168,31 ευρώ μηνιαίως. Οι συνήθεις ανάγκες του τέκνου ανέρχονται σε 300 ευρώ/μήνα, απαιτείται φύλαξη 600 ευρώ/μήνα, συνολικά 900 ευρώ. Υφίσταται έντονη διαφωνία για το κύριο όνομα και τον τόπο βάπτισης· επελέγη ουδέτερο όνομα “Μ.” και βαπτιστήριο στην Αθήνα, για αποφυγή σύγχυσης και δυσανάλογων εξόδων.

Νομική Σκέψη του Δικαστηρίου

Το άρθρο 1511 § 2 ΑΚ προβλέπει ότι η δικαστική απόφαση για τη γονική μέριμνα αποβλέπει στο βέλτιστο συμφέρον του τέκνου, συνεκτιμώντας την ικανότητα συνεργασίας των γονέων. Το άρθρο 1512 ΑΚ ορίζει ότι σε διαφωνία αποφασίζει το δικαστήριο, ενώ το άρθρο 1513 ΑΚ περί κοινής άσκησης προϋποθέτει πρακτική δυνατότητα και σταθερότητα. Το άρθρο 1519 ΑΚ απαιτεί κοινή απόφαση για ονοματοδοσία και θρήσκευμα, με δικαστική κρίση σε περίπτωση διαφωνίας. Το δικαστήριο διαπίστωσε ότι το τέκνο γεννήθηκε στις 16-9-2020 και από Ιανουάριο 2021 διαμένει μόνιμα με τη μητέρα στην Αθήνα. Η μητέρα έχει αποδοχές περίπου 2.200 ευρώ και δεν καταβάλλει ενοίκιο. Ο πατέρας, δικηγόρος στη Ρόδο, έχει πραγματικά εισοδήματα τουλάχιστον 2.500 ευρώ/μήνα, κατέχει 1/3 διαμερίσματος 108,10 τ.μ. στην Αθήνα, 1/2 γραφείου 87,81 τ.μ. στη Ρόδο (αντικ. αξία 278.725,40 ευρώ), ψιλή κυριότητα τριώροφης οικίας και αυτοκίνητο Mercedes C180, με δόση 168,31 ευρώ. Οι ανάγκες του τέκνου είναι 900 ευρώ/μήνα (300 συνήθεις + 600 φύλαξη). Εφαρμόζοντας τα άρθρα 1511-1513 ΑΚ, έκρινε ότι η συνεπιμέλεια είναι δυσλειτουργική λόγω γεωγραφικής απόστασης και τεταμένων σχέσεων, και ότι η τρυφερή ηλικία επιβάλλει αποκλειστική επιμέλεια στη μητέρα. Κατά το άρθρο 1519 ΑΚ, επελέγη ουδέτερο κύριο όνομα (“Μ.”) και τόπος βάπτισης στην Αθήνα προς αποφυγή σύγχυσης και δυσανάλογου κόστους. Με βάση τα άρθρα 1389 επ. ΑΚ, καθορίστηκε η συνεισφορά του πατέρα σε 450 ευρώ μηνιαίως, αναλογικά με τις οικονομικές δυνάμεις και τις ανάγκες του τέκνου.

Κύριοι Λόγοι Απόφασης

Η αναίρεση απορρίφθηκε διότι: (α) δεν παραβιάστηκαν τα άρθρα 1510-1514, 1518, 1519 ΑΚ· το βέλτιστο συμφέρον του τέκνου (νηπιακή ηλικία, σταθερή διαβίωση με τη μητέρα, γεωγραφική απόσταση και τεταμένες σχέσεις) επιβάλλει αποκλειστική επιμέλεια στη μητέρα και καθιστά τη συνεπιμέλεια δυσλειτουργική και επικίνδυνη για τη ψυχική ισορροπία, (β) κατά το άρθρο 1519 ΑΚ, σε διαφωνία για ονοματοδοσία/βάπτιση, το δικαστήριο δύναται να επιλέξει ουδέτερο μη προταθέν όνομα (“Μ.”) και τόπο βάπτισης στην Αθήνα λόγω ισορροπίας εξυπηρέτησης και αποφυγής δυσανάλογων εξόδων, απορρίπτοντας διπλή/τριπλή ονομασία ως επιβλαβή, (γ) η διατροφή προσδιορίστηκε ορθά: πραγματικά εισοδήματα πατέρα ≥2.500 ευρώ, μητέρας ≈2.200 ευρώ, ανάγκες τέκνου 900 ευρώ/μήνα (συμπεριλαμβανομένης φύλαξης 600 ευρώ), με συνεισφορά πατέρα 450 ευρώ· οι αιτιολογίες είναι πλήρεις και σαφείς, επιτρεπτή η επίκληση διδαγμάτων κοινής πείρας, και ο ισχυρισμός περί δικαστικής ομολογίας είναι αλυσιτελής.

Τελική Απόφαση

Απορρίπτει την από 17-3-2023 αίτηση για αναίρεση της υπ' αριθμ. 60/2023 απόφασης του Μονομελούς Εφετείου Δωδεκανήσου. Καταδικάζει τον αναιρεσείοντα στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσίβλητης, τα οποία ορίζει στο ποσό των δύο χιλιάδων επτακοσίων (2.700) Ευρώ.

Ακριβές Νομικό Ερώτημα

Αν η ανάθεση αποκλειστικής επιμέλειας σε έναν γονέα είναι νόμιμη και συμβατή με την κοινή άσκηση της γονικής μέριμνας, όταν η συνεπιμέλεια δεν είναι πρακτικά εφικτή και δεν εξυπηρετεί το βέλτιστο συμφέρον του τέκνου.

Αναφορές σε Νόμους

Αριθμός

1750/2025

Έτος

2025

Δείτε την πλήρη απόφαση→

317/2015

2015Άρειος ΠάγοςΑστικό ΔίκαιοΔικονομικό Δίκαιο

Σχετικότητα: 92.5%

Κρίσιμα Πραγματικά Περιστατικά

Σύζυγοι με τέλεση γάμου το 2005 απέκτησαν άρρεν τέκνο στις 10-5-2007. Ο πατέρας είναι μόνιμος αξιωματικός, με μηνιαίες αποδοχές περίπου 1.600 ευρώ, υπηρετεί στην Αλεξανδρούπολη και κατόπιν στο Λιτόχωρο Πιερίας. Το τέκνο κατοικεί κυρίως με τους εκ πατρός παππού και γιαγιά στα Φάρσαλα· ο παππούς είναι 72 ετών και η γιαγιά 69 ετών. Η μητέρα είχε επιπλοκές κύησης το 2006 και παρουσίασε ψυχική διαταραχή, νοσηλεύθηκε από 22-2-2008 έως 13-3-2008 με διάγνωση «συναισθηματική διαταραχή σε έδαφος λοχείας», ακολούθησε συστηματική αγωγή, είναι νορμοθυμική, με μειωμένη φαρμακευτική αγωγή και υποστηρικτικό οικογενειακό περιβάλλον στην Αμφιθέα Ευβοίας. Είναι άνεργη και χωρίς εισοδήματα. Για περίπου 5,5 έτη δεν υπήρξε ουσιαστική επικοινωνία με το τέκνο· σε απόπειρα επικοινωνίας στις 3-3-2012 (ηλικία τέκνου ~6 ετών) το παιδί δεν την αναγνώρισε. Ο πατέρας έχει συχνές μεταθέσεις και απουσίες λόγω επαγγέλματος, ενώ η μητέρα διαθέτει χρόνο για αποκλειστική φροντίδα.

Νομική Σκέψη του Δικαστηρίου

Το άρθρο 1511 § 1 ΑΚ προβλέπει ότι το αληθινό συμφέρον του τέκνου είναι το κριτήριο ανάθεσης επιμέλειας, συνεκτιμώντας καταλληλότητα γονέων, δεσμούς, σταθερότητα περιβάλλοντος και ψυχική/οικονομική κατάσταση, χωρίς διακρίσεις φύλου. Τα άρθρα 559 αριθ. 1 και 19 ΚΠολΔ επιτρέπουν αναίρεση όταν παραβιάζονται ουσιαστικοί κανόνες ή οι αιτιολογίες είναι ανεπαρκείς/αντιφατικές. Το άρθρο 681Γ § 2 εδ. α’ ΚΠολΔ προβλέπει κοινωνική έρευνα όταν απαιτείται για τη δικανική πεποίθηση. Το δικαστήριο διαπίστωσε ότι η μητέρα είχε νοσηλεία 22-2-2008 έως 13-3-2008 με διάγνωση λοχείας, έκτοτε σταθεροποιήθηκε με ελαχιστοποιημένη αγωγή και υποστήριξη οικογένειας. Το τέκνο ζει στα Φάρσαλα με παππού/γιαγιά (72 και 69 ετών), ο πατέρας λαμβάνει περίπου 1.600 ευρώ και υπηρετεί με μεταθέσεις. Για 5,5 έτη δεν υπήρξε ουσιαστική επικοινωνία· στις 3-3-2012 (ηλικία ~6) το τέκνο δεν αναγνώρισε τη μητέρα. Εφαρμόζοντας τα ανωτέρω, εξέτασε αν η ανάθεση στη μητέρα, παρά το ιστορικό ψυχικής διαταραχής, την έλλειψη δεσμού και την αιφνίδια αλλαγή περιβάλλοντος, εξυπηρετεί το συμφέρον του τέκνου. Έκρινε ότι το Εφετείο εφάρμοσε εσφαλμένα τις διατάξεις των άρθρων 1510-1518 ΑΚ και διέλαβε αντιφατικές/ανεπαρκείς αιτιολογίες, μη συνεκτιμώντας τη σταθερότητα του υπάρχοντος περιβάλλοντος, την οικονομική δυνατότητα, την ανυπαρξία δεσμού και την ανάγκη κοινωνικής έρευνας.

Κύριοι Λόγοι Απόφασης

Η αναίρεση έγινε δεκτή διότι το Εφετείο παραβίασε με εσφαλμένη ερμηνεία και εφαρμογή τα άρθρα 1510, 1511, 1512, 1513, 1514 και 1518 ΑΚ και διέλαβε ασαφείς, ανεπαρκείς και αντιφατικές αιτιολογίες (άρθρο 559 αριθ. 19 ΚΠολΔ). Ιδίως: α) θεώρησε καταλληλότερη τη μητέρα παρά το ιστορικό ψυχικής διαταραχής και τη συνεχιζόμενη αγωγή (νοσηλεία 22-2-2008 έως 13-3-2008), β) δεν συνεκτίμησε την παντελή έλλειψη δεσμού του τέκνου με τη μητέρα (περίπου 5,5 έτη χωρίς επικοινωνία, μη αναγνώριση στις 3-3-2012 σε ηλικία ~6 ετών), γ) παρέβλεψε τη σταθερότητα του περιβάλλοντος με τον πατέρα/παππού-γιαγιά (72 και 69 ετών) και την οικονομική δυνατότητα του πατέρα (περίπου 1.600 ευρώ), δ) έκρινε ότι η αλλαγή περιβάλλοντος δεν θα επηρέαζε το τέκνο, αντίθετα προς το συμφέρον του, και ε) θεώρησε μη αναγκαία την κοινωνική έρευνα του άρθρου 681Γ § 2 εδ. α’ ΚΠολΔ. Ως εκ τούτου, οι λόγοι του άρθρου 559 αριθ. 1 και 19 ΚΠολΔ κρίθηκαν βάσιμοι.

Τελική Απόφαση

Αναιρεί την υπ' αριθμ. 226/2013 απόφαση του Τριμελούς Εφετείου Θράκης. Παραπέμπει την υπόθεση προς περαιτέρω εκδίκαση, στο ίδιο πιο πάνω Δικαστήριο, που θα συγκροτηθεί από άλλους δικαστές. Καταδικάζει την αναιρεσίβλητη στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσείοντος, τα οποία ορίζει στο ποσό των τριών χιλιάδων (3.000) ευρώ.

Ακριβές Νομικό Ερώτημα

Αν η ανάθεση επιμέλειας πρέπει να τεκμηριώνεται με επαρκείς και μη αντιφατικές αιτιολογίες ως προς το αληθινό συμφέρον του τέκνου, συνεκτιμώντας δεσμό με τον γονέα, σταθερότητα περιβάλλοντος, ψυχική και οικονομική κατάσταση, και αν απαιτείται κοινωνική έρευνα όταν το τέκνο δεν αναγνωρίζει τον γονέα.

Αναφορές σε Νόμους

Αριθμός

317/2015

Έτος

2015

Δείτε την πλήρη απόφαση→

1525/2022

2022Άρειος ΠάγοςΑστικό ΔίκαιοΔικονομικό Δίκαιο

Σχετικότητα: 91.9%

Κρίσιμα Πραγματικά Περιστατικά

Γονείς ανήλικης θυγατέρας, μη συμβιούντες. Μητέρα μετοίκησε με την ανήλικη από την περιοχή όπου έμεναν στην Ελλάδα σε άλλη περιοχή. Πατέρας ισχυρίστηκε ότι η μετοίκηση αποσκοπούσε στον αποκλεισμό της επικοινωνίας του με την ανήλικη και ότι η κατοικία της μητέρας ήταν ακατάλληλη. Υφίστατο χρονίζουσα αποστέρηση επικοινωνίας του πατέρα με την ανήλικη για χρονικό διάστημα εγγίζον τα τρία έτη. Πατέρας χαρακτηρίστηκε ως στοργικός και τρυφερός με καλές σχέσεις με το τέκνο.

Νομική Σκέψη του Δικαστηρίου

Το άρθρο 559 αρ. 1 εδ. α ΚΠολΔ προβλέπει ότι αναίρεση επιτρέπεται αν παραβιάστηκε κανόνας ουσιαστικού δικαίου. Για το ορισμένο του λόγου πρέπει να διαλαμβάνονται η διάταξη που παραβιάστηκε, οι παραδοχές της απόφασης (πραγματικά περιστατικά) και το αποδιδόμενο νομικό σφάλμα. Το άρθρο 559 αρ. 19 ΚΠολΔ προβλέπει αναίρεση αν η απόφαση έχει αιτιολογίες αντιφατικές ή ανεπαρκείς σε ουσιώδες ζήτημα. Το δικαστήριο διαπίστωσε ότι στο αναιρετήριο δεν διαλαμβάνονται οι κρίσιμες παραδοχές της προσβαλλόμενης απόφασης επί των πραγματικών περιστατικών που δέχθηκε το Εφετείο ως θεμελιωτικά της κρίσης του για την καταλληλότητα της μητέρας. Παρατίθενται μόνο αποσπασματικές παραδοχές κατ' επιλογή του αναιρεσείοντος, χωρίς σύνδεση με το σύνολο των παραδοχών. Εφαρμόζοντας τα κριτήρια του ορισμένου των λόγων αναίρεσης, το δικαστήριο έκρινε ότι οι λόγοι είναι αόριστοι και απαράδεκτοι, καθώς δεν επιτρέπουν τον έλεγχο της συνδρομής των επικαλούμενων παραβιάσεων. Η παράθεση μόνο αποσπασματικών παραδοχών δεν αρκεί για τη θεμελίωση αναιρετικού λόγου.

Κύριοι Λόγοι Απόφασης

Η αίτηση αναίρεσης απορρίφθηκε διότι οι προβαλλόμενοι λόγοι ήταν αόριστοι και απαράδεκτοι. Ειδικότερα, ο αναιρεσείων δεν διαλάμβανε στο αναιρετήριο το σύνολο των κρίσιμων παραδοχών της προσβαλλόμενης απόφασης επί των πραγματικών περιστατικών που θεμελίωσαν την κρίση του Εφετείου για την καταλληλότητα της μητέρας, αλλά περιορίστηκε σε αποσπασματικές αναφορές. Επιπλέον, οι επικαλούμενοι ισχυρισμοί δεν συνιστούσαν αυτοτελή πραγματικά περιστατικά αλλά αρνητικούς ισχυρισμούς και επιχειρήματα από την εκτίμηση των αποδείξεων. Το αποδεικτικό πόρισμα του Εφετείου διαμορφώθηκε με βάση όλες τις προσκομισθείσες αποδείξεις, συμπεριλαμβανομένων ένορκων βεβαιώσεων, καταθέσεων και εγγράφων.

Τελική Απόφαση

Απορρίπτει την από 22-6-2021 (αριθμ. καταθ. 640/23-6-2021) αίτηση αναίρεσης της 813/2021 τελεσίδικης απόφασης του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών. Καταδικάζει τον αναιρεσείοντα στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσίβλητης, τα οποία ορίζει σε δύο χιλιάδες επτακόσια (2.700) ευρώ.

Ακριβές Νομικό Ερώτημα

Αν η μετοίκηση της μητέρας με το ανήλικο τέκνο σε απομακρυσμένη περιοχή και η διατάραξη της επικοινωνίας με τον πατέρα συνιστούν λόγους ακαταλληλότητας για την ανάθεση της αποκλειστικής επιμέλειας του ανηλίκου στη μητέρα, κατά τις διατάξεις των άρθρων 1510, 1513, 1518, 1519, 1520, 1532 και 1533 ΑΚ.

Αναφορές σε Νόμους

Αριθμός

1525/2022

Έτος

2022

Δείτε την πλήρη απόφαση→

851/2015

2015Άρειος ΠάγοςΔικονομικό ΔίκαιοΑστικό Δίκαιο

Σχετικότητα: 91.9%

Κρίσιμα Πραγματικά Περιστατικά

Οι γονείς τελούσαν σε έγγαμη συμβίωση από το 2003 και απέκτησαν ανήλικο τέκνο γεννημένο στις 31-7-2006, το οποίο διαμένει με τη μητέρα. Το παιδί εξέφραζε άρνηση προς τον πατέρα και εμφανίστηκε δερματολογικός ερεθισμός στην περιοχή των γεννητικών οργάνων. Στις 12-2-2010 ιατροδικαστική εξέταση δεν εντόπισε ορατά σημεία σεξουαλικής κακοποίησης, με σύσταση για παιδοψυχιατρική αξιολόγηση. Στις 17-3-2010 παιδοψυχιατρική έκθεση ήταν μη καταληκτική, αναφέροντας πιθανή απώθηση ή ανυπαρξία μνημονικών εγγραφών. Στις 25-1-2011 άλλη παιδοψυχιατρική αξιολόγηση επίσης δεν κατέληξε σε ασφαλές συμπέρασμα λόγω χρονικής απόστασης και μικρής ηλικίας. Η μητέρα μετακόμισε με το παιδί στην Αθήνα, όπου το παιδί εγγράφηκε στην Α’ Δημοτικού για το σχολικό έτος 2012-2013 σε ιδιωτικά εκπαιδευτήρια. Η σχέση του παιδιού με αμφότερους τους γονείς αναφέρεται ως συναισθηματικά θετική, με ανάγκη αίσθησης ασφάλειας.

Νομική Σκέψη του Δικαστηρίου

Το άρθρο 1520 § 1 και 3 ΑΚ, σε συνάφεια με τα άρθρα 1510-1518 ΑΚ, κατοχυρώνει δικαίωμα προσωπικής επικοινωνίας του γονέα που δεν συνοικεί με το τέκνο, το οποίο ρυθμίζεται από το δικαστήριο με γνώμονα το αληθινό συμφέρον του τέκνου ως αόριστη νομική έννοια που εξειδικεύεται με τα διδάγματα της κοινής πείρας και της εξελικτικής ψυχολογίας. Το δικαστήριο διαπίστωσε ότι το τέκνο γεννήθηκε στις 31-7-2006, διαμένει με τη μητέρα, εξέφραζε άρνηση προς τον πατέρα και είχε δερματολογικό ερεθισμό. Η ιατροδικαστική εξέταση της 12-2-2010 δεν βρήκε ορατά στοιχεία κακοποίησης, ενώ οι παιδοψυχιατρικές εκθέσεις της 17-3-2010 και 25-1-2011 ήταν μη καταληκτικές λόγω ηλικίας και χρονικής απόστασης. Η μετακόμιση στην Αθήνα και η σχολική φοίτηση (έτος 2012-2013) δυσχεραίνουν πρακτικά την επικοινωνία. Εφαρμόζοντας τα κριτήρια του συμφέροντος του τέκνου, το δικαστήριο εξέτασε την ανάγκη ασφάλειας και σταδιακής αποκατάστασης εμπιστοσύνης και ρύθμισε την επικοινωνία με όρους (π.χ. παρουσία τρίτου). Έκρινε ότι οι αιτιάσεις περί εσφαλμένης νομικής βάσης, λήψης «πραγμάτων» μη προταθέντων και μη συνεκτίμησης εγγράφων δεν ευσταθούν, καθώς χρησιμοποιήθηκαν αξιολογικά επιχειρήματα και συνεκτιμήθηκαν όλα τα αποδεικτικά μέσα.

Κύριοι Λόγοι Απόφασης

Η απόφαση του εφετείου στηρίχθηκε στο συμφέρον του τέκνου (άρθρα 1510-1518, 1520 ΑΚ) και περιέχει επαρκείς, σαφείς και μη αντιφατικές αιτιολογίες για τη ρύθμιση επικοινωνίας με παρουσία τρίτου έως την αποκατάσταση εμπιστοσύνης, χωρίς παραβίαση του άρθρου 4 Συντάγματος ή των ουσιαστικών κανόνων του ΑΚ. Ο λόγος του άρθρου 559 αριθ. 8 περ. α ΚΠολΔ απορρίφθηκε διότι τα προβαλλόμενα δεν ήταν αυτοτελείς ισχυρισμοί αλλά αξιολογικά επιχειρήματα από την εκτίμηση αποδείξεων. Ο λόγος του άρθρου 559 αριθ. 11 περ. γ ΚΠολΔ κρίθηκε αβάσιμος, αφού το εφετείο συνεκτίμησε όλα τα νόμιμα προσκομισθέντα έγγραφα, μνημονεύοντας και το 282/2012 βούλευμα. Ο λόγος του άρθρου 559 αριθ. 14 ΚΠολΔ ήταν προεχόντως απαράδεκτος (άρθρο 562 § 2 ΚΠολΔ) και εν πάση περιπτώσει αβάσιμος, καθώς η απόπειρα συμβιβασμού τηρήθηκε σε πρώτο βαθμό. Συνέπεια όλων αυτών ήταν η απόρριψη της αιτήσεως αναιρέσεως και η επιβολή δικαστικής δαπάνης (άρθρα 176, 183, 191 § 2 ΚΠολΔ).

Τελική Απόφαση

Απορρίπτει την από 27 Ιανουαρίου 2014 αίτηση του Β. Η. για αναίρεση της 568/2013 αποφάσεως του Τριμελούς Εφετείου Λαρίσης. Καταδικάζει τον αναιρεσείοντα στη δικαστική δαπάνη της αναιρεσίβλητης, την οποία ορίζει σε χίλια οκτακόσια (1.800) ευρώ.

Ακριβές Νομικό Ερώτημα

Αν η ρύθμιση της προσωπικής επικοινωνίας γονέα που δεν συνοικεί με ανήλικο τέκνο πρέπει να καθορίζεται με αποκλειστικό κριτήριο το συμφέρον του τέκνου και δύναται να περιλαμβάνει περιορισμούς (όπως παρουσία τρίτου) έως την αποκατάσταση της αμοιβαίας εμπιστοσύνης.

Αναφορές σε Νόμους

Αριθμός

851/2015

Έτος

2015

Δείτε την πλήρη απόφαση→

535/2022

2022Άρειος ΠάγοςΑστικό ΔίκαιοΔικονομικό Δίκαιο

Σχετικότητα: 91.7%

Κρίσιμα Πραγματικά Περιστατικά

Διάδικοι τέλεσαν πολιτικό γάμο στις 16 Απριλίου 2015 και απέκτησαν ένα τέκνο που γεννήθηκε στις 19.06.2015. Συγκατοίκησαν σε κατοικία στην Αττική, αλλά η έγγαμη συμβίωση δεν εξελίχθηκε ομαλά. Εντός Ιουνίου 2017 η μητέρα αποχώρησε από την οικογενειακή στέγη και το ανήλικο διέμενε με τον πατέρα. Ο πατέρας διαβιώνει με το ανήλικο τέκνο, συνεπικουρούμενος από τους γονείς του που διαμένουν στον επάνω όροφο και συμμετέχουν στη φροντίδα του από τη γέννησή του, καθώς και από παιδαγωγό. Ο πατέρας υπεραγαπά το τέκνο, είναι αφοσιωμένος στην ανατροφή του, παρέχει σταθερό και προστατευτικό περιβάλλον και έχει αναπτύξει ισχυρό δεσμό μαζί του. Η μητέρα υπεραγαπά επίσης το τέκνο και είναι καλή μητέρα. Η μητέρα νυμφεύθηκε εκ νέου στις 29.03.2019 και απέκτησε ανήλικη θυγατέρα στις 30.01.2019. Οι διάδικοι έχουν σφοδρή αντιδικία μεταξύ τους εξαιτίας διαρκών αντεγκλήσεων με αφορμή ζητήματα επιμέλειας και επικοινωνίας με το ανήλικο τέκνο.

Νομική Σκέψη του Δικαστηρίου

Το άρθρο 1510 ΑΚ και επόμενα προβλέπουν ότι η γονική μέριμνα περιλαμβάνει την επιμέλεια του προσώπου του ανηλίκου, τη διοίκηση της περιουσίας και την εκπροσώπησή του. Κατευθυντήρια γραμμή για την άσκηση της επιμέλειας είναι το αληθινό συμφέρον του τέκνου, σωματικό, υλικό, πνευματικό, ψυχικό και ηθικό. Για την εξειδίκευση της αόριστης αυτής νομικής έννοιας λαμβάνονται υπόψη η καταλληλότητα των γονέων, οι αναπτυχθέντες δεσμοί του τέκνου με τους γονείς, οι συνθήκες κατοικίας, η οικονομική κατάσταση, η σταθερότητα των συνθηκών ανάπτυξης χωρίς εναλλαγές στις συνθήκες διαβίωσης. Το δικαστήριο διαπίστωσε ότι το ανήλικο διαμένει με τον πατέρα από τον Ιούνιο 2017, όταν ήταν δύο ετών, σε σταθερό οικογενειακό περιβάλλον. Ο πατέρας τυγχάνει καλός πατέρας, φροντίζει το τέκνο με αγάπη, συνεπικουρούμενος από τους γονείς του καθημερινά από τη γέννησή του. Από την κοινή διαμονή δημιουργήθηκε ιδιαίτερος δεσμός αγάπης μεταξύ παιδιού και πατέρα. Η μητέρα νυμφεύθηκε εκ νέου και απέκτησε άλλο τέκνο. Εφαρμόζοντας το κριτήριο του συμφέροντος του ανηλίκου, το δικαστήριο έκρινε ότι τυχόν απομάκρυνση του από το γνωστό και οικείο περιβάλλον του πατέρα θα δημιουργήσει αίσθημα ανασφάλειας με δυσμενείς επιπτώσεις στην ψυχοσωματική ανάπτυξή του. Η αιφνίδια αλλαγή του οικογενειακού περιβάλλοντος, σε συνδυασμό με τον νέο γάμο της μητέρας και το νέο τέκνο, θα αποβεί ενάντια στο συμφέρον του.

Κύριοι Λόγοι Απόφασης

Η αίτηση αναίρεσης απορρίφθηκε διότι το Εφετείο ορθά ερμήνευσε και εφάρμοσε τις διατάξεις των άρθρων 1510-1514 και 1518 ΑΚ, υπάγοντας ορθά τα αποδειχθέντα πραγματικά περιστατικά στην αόριστη νομική έννοια του συμφέροντος του ανηλίκου. Το δικαστήριο έλαβε υπόψη ότι το τέκνο διαμένει με τον πατέρα από τον Ιούνιο 2017 σε σταθερό οικογενειακό περιβάλλον, ότι ο πατέρας είναι καλός και φροντίζει το τέκνο με αγάπη συνεπικουρούμενος από τους γονείς του καθημερινά, και ότι δημιουργήθηκε ιδιαίτερος δεσμός αγάπης μεταξύ τους, ώστε τυχόν απομάκρυνση του ανηλίκου από το γνωστό περιβάλλον του πατέρα θα δημιουργούσε αίσθημα ανασφάλειας με δυσμενείς επιπτώσεις στην ψυχοσωματική ανάπτυξή του. Η απόφαση έχει πλήρεις, σαφείς και μη αντιφάσκουσες αιτιολογίες. Οι λόγοι αναίρεσης από τους αριθμούς 1, 8, 11γ και 19 του άρθρου 559 ΚΠολΔ είναι αβάσιμοι ή απαράδεκτοι.

Τελική Απόφαση

Απορρίπτει την από 22.12.2020 αίτηση της Ε. Π., για αναίρεση της με αριθμό 6534/2020 απόφασης του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών. Καταδικάζει την αναιρεσείουσα στην πληρωμή των δικαστικών εξόδων του αναιρεσιβλήτου, τα οποία ορίζει στο ποσό των δύο χιλιάδων επτακοσίων (2.700) ευρώ.

Ακριβές Νομικό Ερώτημα

Αν η ανάθεση της επιμέλειας ανήλικου τέκνου στον πατέρα αντί στη μητέρα εξυπηρετεί το συμφέρον του τέκνου, όταν το τέκνο διαμένει με τον πατέρα από μικρή ηλικία σε σταθερό οικογενειακό περιβάλλον, έχει αναπτύξει ισχυρό δεσμό μαζί του, και η μητέρα έχει νυμφευθεί εκ νέου και αποκτήσει άλλο τέκνο, και αν η αιφνίδια αλλαγή του οικογενειακού περιβάλλοντος θα δημιουργούσε αίσθημα ανασφάλειας με δυσμενείς επιπτώσεις στην ψυχοσωματική ανάπτυξη του ανηλίκου.

Αριθμός

535/2022

Έτος

2022

Δείτε την πλήρη απόφαση→

927/2019

2019Άρειος ΠάγοςΑστικό ΔίκαιοΔικονομικό Δίκαιο

Σχετικότητα: 91.6%

Κρίσιμα Πραγματικά Περιστατικά

Πατέρας και μητέρα, έγγαμοι, με δύο ανήλικα τέκνα (Χ. γεννηθείσα 18.5.2010 και Γ. γεννηθείς 17.6.2013), Γερμανικής ιθαγένειας, διέμεναν στη Ρόδο. Με απόφαση ασφαλιστικών μέτρων (590/2013 Μονομελούς Πρωτοδικείου Ρόδου) ανατέθηκε προσωρινά η αποκλειστική επιμέλεια των τέκνων στη μητέρα. Στις 11.12.2013 η μητέρα μετέβη με τα τέκνα στη Γερμανία (πόλη Ντίσσελντορφ), δηλώνοντας στον πατέρα ότι επιθυμούσε να επισκεφθεί τους γονείς της κατά τις διακοπές Χριστουγέννων με προγραμματισμένη επιστροφή 13.1.2014. Έκτοτε εγκαταστάθηκε μόνιμα με τα τέκνα στη Γερμανία. Δήλωση τόπου κατοικίας στις γερμανικές αρχές 5.2.2014, έναρξη ασφάλισης τέκνων 31.4.2014. Τα τέκνα φοιτούσαν σε νηπιαγωγείο (Χ. από 1.3.2014, Γ. από 1.8.2014), προσαρμόστηκαν στο νέο περιβάλλον, ανέπτυξαν κοινωνικές σχέσεις, γνώριζαν γερμανική γλώσσα (ο Γ. δεν γνώριζε πλέον ελληνικά, η Χ. θυμόταν λίγες λέξεις). Η μητέρα εργαζόταν στη Γερμανία και φρόντιζε αποκλειστικά τα τέκνα. Κατά το χρόνο άσκησης της αγωγής (Φεβρουάριος 2015) τα τέκνα διέμεναν στη Γερμανία πέραν του έτους.

Νομική Σκέψη του Δικαστηρίου

Το άρθρο 8 του Κανονισμού (ΕΚ) 2201/2003 ορίζει ότι τα δικαστήρια κράτους μέλους έχουν δικαιοδοσία επί θεμάτων γονικής μέριμνας παιδιού που έχει συνήθη διαμονή σε αυτό το κράτος μέλος κατά τη στιγμή άσκησης της προσφυγής. Η συνήθης διαμονή είναι αυτόνομη έννοια του ενωσιακού δικαίου και προσδιορίζεται από τη σταθερή φυσική παρουσία του παιδιού, τη διάρκεια, την κανονικότητα, την ενσωμάτωση σε οικογενειακό και κοινωνικό περιβάλλον. Το δικαστήριο διαπίστωσε ότι τα τέκνα διέμεναν μόνιμα στη Γερμανία από 11.12.2013, με δήλωση κατοικίας 5.2.2014, φοιτούσαν σε νηπιαγωγείο από Μάρτιο και Αύγουστο 2014, είχαν προσαρμοστεί πλήρως, ανέπτυξαν γλωσσικές ικανότητες στα γερμανικά, και είχαν ισχυρούς δεσμούς με την οικογένεια της μητέρας. Κατά το χρόνο άσκησης της αγωγής (Φεβρουάριος 2015) είχε παρέλθει πέραν του έτους. Εφαρμόζοντας το κριτήριο του άρθρου 8, το δικαστήριο έκρινε ότι τα τέκνα είχαν αποκτήσει συνήθη διαμονή στη Γερμανία. Επιπλέον, η μητέρα ασκούσε αποκλειστικά την επιμέλεια και είχε δικαίωμα καθορισμού του τόπου διαμονής, άρα δεν συνέτρεχε παράνομη μετακίνηση κατά το άρθρο 10 του Κανονισμού.

Κύριοι Λόγοι Απόφασης

Η αίτηση αναίρεσης απορρίφθηκε διότι τα ανήλικα τέκνα των διαδίκων είχαν αποκτήσει κατά το χρόνο άσκησης της αγωγής (Φεβρουάριος 2015) συνήθη διαμονή στη Γερμανία, όπου διέμεναν μόνιμα από τον Δεκέμβριο 2013, είχαν ενσωματωθεί πλήρως στο οικογενειακό και κοινωνικό περιβάλλον, φοιτούσαν σε σχολείο και είχαν αναπτύξει γλωσσικές ικανότητες. Συνεπώς, σύμφωνα με το άρθρο 8 του Κανονισμού 2201/2003, δεν υφίστατο διεθνής δικαιοδοσία των ελληνικών δικαστηρίων. Επιπλέον, δεν συνέτρεχε παράνομη μετακίνηση κατά το άρθρο 10, καθώς η μητέρα ασκούσε αποκλειστικά την επιμέλεια και είχε δικαίωμα καθορισμού του τόπου διαμονής. Τέλος, δεν θεμελιώθηκε παρέκταση δικαιοδοσίας κατά το άρθρο 12 παρ. 3, καθώς δεν υπήρχε ανεπιφύλακτη αποδοχή της αρμοδιότητας των ελληνικών δικαστηρίων από τη μητέρα και η παρέκταση δεν εξυπηρετούσε το συμφέρον των τέκνων.

Τελική Απόφαση

ΑΠΟΡΡΙΠΤΕΙ την από 18-4-2018 αίτηση του Γ. Γ. του Β. για αναίρεση της υπ' αριθ. 51/2017 αποφάσεως του Μονομελούς Πρωτοδικείου Ρόδου και της υπ' αριθ. 302/2017 αποφάσεως του Μονομελούς Εφετείου Δωδεκανήσου. ΔΙΑΤΑΣΣΕΙ την εισαγωγή του παραβόλου, που έχει καταθέσει ο αναιρεσείων, στο Δημόσιο Ταμείο. Και ΚΑΤΑΔΙΚΑΖΕΙ τον αναιρεσείοντα στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσίβλητης, τα οποία ορίζει στο ποσό των δύο χιλιάδων επτακοσίων (2.700) ευρώ.

Ακριβές Νομικό Ερώτημα

Αν τα ελληνικά δικαστήρια έχουν διεθνή δικαιοδοσία σε υπόθεση γονικής μέριμνας (επιμέλεια τέκνων) όταν τα ανήλικα τέκνα έχουν αποκτήσει συνήθη διαμονή σε άλλο κράτος μέλος της ΕΕ κατά το χρόνο άσκησης της αγωγής, σύμφωνα με τον Κανονισμό (ΕΚ) 2201/2003, και αν η μετακίνηση των τέκνων από τον γονέα που ασκεί αποκλειστικά την επιμέλεια συνιστά παράνομη μετακίνηση ή κατακράτηση που διατηρεί τη δικαιοδοσία των δικαστηρίων του κράτους της προηγούμενης συνήθους διαμονής.

Αναφορές σε Νόμους

Αριθμός

927/2019

Έτος

2019

Δείτε την πλήρη απόφαση→

209/2025

2025Άρειος ΠάγοςΑστικό ΔίκαιοΔικονομικό Δίκαιο

Σχετικότητα: 91.4%

Κρίσιμα Πραγματικά Περιστατικά

Διαζευγμένοι γονείς με δύο ανήλικα τέκνα, η Β. γεννημένη το 2006 και η Μ. γεννημένη το 2013. Ο γάμος λύθηκε συναινετικά το 2016 με επικύρωση έγγραφης συμφωνίας, με την οποία η επιμέλεια των τέκνων ανατέθηκε αποκλειστικά στη μητέρα και ρυθμίστηκε η επικοινωνία του πατέρα με τα τέκνα (Δευτέρα, Τρίτη, Πέμπτη 19:00-21:00, κάθε δεύτερο Παρασκευοσαββατοκύριακο, εορτές Χριστουγέννων/Πάσχα εναλλάξ, 15 ημέρες θερινές διακοπές). Πατέρας αεροναυπηγός με επιχείρηση συμβουλευτικών υπηρεσιών, μεταβαίνει 2-3 φορές ετησίως στο εξωτερικό επί 10 ημέρες. Μητέρα νηπιαγωγός διορισμένη σε δημόσιο νηπιαγωγείο. Οι διάδικοι κατοικούν σε κοντινές γειτονιές της Θεσσαλονίκης. Τα τέκνα φοιτούν σε ιδιωτικό σχολείο και παρακολουθούν μαθήματα ξένων γλωσσών και άλλες δραστηριότητες. Αμφότερα τα τέκνα διατηρούν υγιείς συναισθηματικές σχέσεις με τους δύο γονείς, με στενό και ισορροπημένο ψυχικό δεσμό. Πατέρας επιδεικνύει σταθερότητα στην τήρηση της επικοινωνίας και διαθέτει πλήρως εξοπλισμένα παιδικά δωμάτια στην οικία του.

Νομική Σκέψη του Δικαστηρίου

Το άρθρο 1520 ΑΚ, όπως αντικαταστάθηκε με το άρθρο 13 του Ν 4800/2021, προβλέπει ότι ο χρόνος επικοινωνίας του τέκνου με φυσική παρουσία με τον γονέα με τον οποίο δεν διαμένει τεκμαίρεται στο ένα τρίτο (1/3) του συνολικού χρόνου, εκτός αν επιβάλλεται να καθορισθεί μικρότερος ή μεγαλύτερος χρόνος για λόγους που αφορούν στις συνθήκες διαβίωσης ή στο συμφέρον του τέκνου, εφόσον δεν διαταράσσεται η καθημερινότητα του τέκνου. Η ρύθμιση γίνεται με γνώμονα το συμφέρον του τέκνου, που αποτελεί αόριστη νομική έννοια και εξειδικεύεται ανάλογα με τις συνθήκες κάθε περίπτωσης. Το δικαστήριο διαπίστωσε ότι τα ανήλικα διατηρούν υγιείς συναισθηματικές σχέσεις με αμφότερους τους γονείς, ο πατέρας τηρεί σταθερά την επικοινωνία, διαθέτει κατάλληλο χώρο και βοηθά στη μελέτη των θετικών μαθημάτων, ενώ τα τέκνα έχουν σχολικές υποχρεώσεις και παρακολουθούν μαθήματα ξένων γλωσσών και άλλες δραστηριότητες. Εφαρμόζοντας το κριτήριο του συμφέροντος του τέκνου, το δικαστήριο έκρινε ότι η επικοινωνία πρέπει να περιλαμβάνει διανυκτερεύσεις και συνεχόμενο χρόνο για ενίσχυση του ψυχικού δεσμού, αλλά χωρίς να επιβαρύνει το καθημερινό πρόγραμμα των ανηλίκων, αποκλείοντας επικοινωνία Δευτέρα και Τετάρτη με διανυκτέρευση και επιμήκυνση σε αργίες που δεν συμπίπτουν με ημέρες επικοινωνίας.

Κύριοι Λόγοι Απόφασης

Η αίτηση αναίρεσης απορρίφθηκε διότι το Εφετείο ορθά ερμήνευσε και εφάρμοσε τις διατάξεις του άρθρου 1520 ΑΚ, όπως ισχύει μετά την αντικατάστασή του με το Ν 4800/2021, κατά την εξειδίκευση της αόριστης νομικής έννοιας του συμφέροντος των ανηλίκων. Οι ουσιαστικές παραδοχές του Εφετείου πληρούσαν το πραγματικό των διατάξεων και δικαιολογούσαν την απόκλιση από το τεκμήριο του ενός τρίτου (1/3) για λόγους αφορώντες το βέλτιστο συμφέρον των τέκνων. Το Εφετείο, λαμβάνοντας υπόψη τις συνθήκες ζωής των τέκνων και των γονέων, τον συναισθηματικό δεσμό των ανηλίκων με αμφότερους τους γονείς και τη συμμόρφωση του πατέρα με την προηγούμενη συμφωνία, έκρινε ότι το συμφέρον των τέκνων επιβάλλει επικοινωνία που δεν διαταράσσει την καθημερινότητά τους, διασφαλίζει την ομαλή ανάπτυξη της προσωπικότητάς τους και παράλληλα ενισχύει τον ψυχικό και συναισθηματικό δεσμό με τον πατέρα τους.

Τελική Απόφαση

ΑΠΟΡΡΙΠΤΕΙ την από ...2022 αίτηση για αναίρεση της υπ' αριθ. 1476/2022 τελεσίδικης απόφασης του Μονομελούς Εφετείου Θεσσαλονίκης. ΚΑΤΑΔΙΚΑΖΕΙ τον αναιρεσείοντα στην πληρωμή των δικαστικών εξόδων της αναιρεσίβλητης, τα οποία ορίζει σε δύο χιλιάδες επτακόσια (2.700,00) ευρώ.

Ακριβές Νομικό Ερώτημα

Αν η ρύθμιση του δικαιώματος επικοινωνίας του γονέα με τα ανήλικα τέκνα μπορεί να αποκλίνει από το τεκμήριο του ενός τρίτου (1/3) του συνολικού χρόνου που προβλέπει το άρθρο 1520 ΑΚ, όπως ισχύει μετά την αντικατάσταση με το Ν 4800/2021, για λόγους που αφορούν στο συμφέρον του τέκνου και την αποφυγή διατάραξης της καθημερινότητάς του.

Αναφορές σε Νόμους

Αριθμός

209/2025

Έτος

2025

Δείτε την πλήρη απόφαση→

1141/2024

2024Άρειος ΠάγοςΑστικό ΔίκαιοΔικονομικό Δίκαιο

Σχετικότητα: 91.3%

Κρίσιμα Πραγματικά Περιστατικά

Οι γονείς τέλεσαν γάμο στις 30-06-2018 και έχουν τέκνο γεννημένο στις 22-04-2019. Η συμβίωση διεκόπη οριστικά στις 06-11-2019 και το τέκνο διαμένει έκτοτε με τη μητέρα στην πρώην οικογενειακή στέγη. Η μητέρα είναι δικηγόρος, εργάζεται με πάγια αντιμισθία σε ασφαλιστική εταιρεία και παράλληλα ασκεί ελεύθερη δικηγορία. Δηλωθέντα εισοδήματα: 17.370,98 ευρώ (2018) και 17.568,20 ευρώ (2019). Διαμένει με το τέκνο σε μεζονέτα 150,36 τ.μ., της οποίας η χρήση της έχει παραχωρηθεί άνευ ανταλλάγματος από τον πατέρα της· βαρύνεται με συνήθεις λειτουργικές δαπάνες. Έχει αυτοκίνητο. Ο πατέρας είναι δικηγόρος (εγγραφή ΔΣΑ 01-09-2003). Δηλωθέντα εισοδήματα: 13.329,59 ευρώ (2018), 17.672,45 ευρώ (2019), 15.555,79 ευρώ (2020), με εκτιμώμενο μηνιαίο εισόδημα περίπου 2.000 ευρώ. Διαμένει με τη μητέρα του σε ακίνητο στον Χολαργό (50% εξ αδιαιρέτου), κατέχει και άλλα ακίνητα και αυτοκίνητο. Το τέκνο δεν έχει εισόδημα ή περιουσία. Ιδιωτική ασφάλιση υγείας με ασφάλιστρα 25,83 ευρώ/μήνα. Οι διατροφικές ανάγκες του τέκνου εκτιμήθηκαν σε 800 ευρώ/μήνα, με συνεισφορά 500 ευρώ/μήνα σε χρήμα από τον πατέρα για διετία και το υπόλοιπο από τη μητέρα μέσω φροντίδας και εισοδήματός της. Οι σχέσεις των γονέων είναι ιδιαίτερα τεταμένες.

Νομική Σκέψη του Δικαστηρίου

Το άρθρο 1514 ΑΚ επιτρέπει παρέκκλιση από την από κοινού άσκηση γονικής μέριμνας μόνο για συγκεκριμένους λόγους συναπτόμενους με το συμφέρον του τέκνου. Το άρθρο 1519 § 1 ΑΚ καθιερώνει υποχρεωτική συναπόφαση και όταν η επιμέλεια ασκείται από έναν γονέα για ζητήματα υγείας και εκπαίδευσης. Το άρθρο 1520 § 1 ΑΚ θεσπίζει τεκμήριο ελάχιστου χρόνου επικοινωνίας στο 1/3 του συνολικού χρόνου, εκτός αν συντρέχουν λόγοι σχετικοί με τις συνθήκες διαβίωσης ή το συμφέρον του τέκνου. Κατά το άρθρο 559 αριθ. 1 ΚΠολΔ, εσφαλμένη ερμηνεία ή μη εφαρμογή ουσιαστικού κανόνα θεμελιώνει αναίρεση. Το δικαστήριο διαπίστωσε ότι το κατώτερο δικαστήριο ανέθεσε αποκλειστικά την επιμέλεια στη μητέρα επικαλούμενο μόνον τις τεταμένες σχέσεις των γονέων και απέκλεισε τη συναπόφαση του πατέρα στα θέματα υγείας και εκπαίδευσης. Επίσης καθόρισε επικοινωνία με φυσική παρουσία περιοριζόμενη σε πρώτο και τρίτο Σαββατοκύριακο (10:00 Σαββάτου έως 17:00 Κυριακής), με μικρά διαδικτυακά/τηλεφωνικά διαστήματα εντός εβδομάδας και ορισμένα εορταστικά/θερινά διαστήματα, υπολειπόμενη σαφώς του 1/3. Το τέκνο γεννήθηκε στις 22-04-2019. Εφαρμόζοντας τις ανωτέρω διατάξεις, έκρινε ότι η απλή ένταση μεταξύ γονέων δεν αρκεί για αποκλειστική επιμέλεια ούτε για αποστέρηση της υποχρεωτικής συναπόφασης σε υγεία/εκπαίδευση. Περαιτέρω, ο περιορισμός της δια ζώσης επικοινωνίας σε λιγότερο του 1/3 χωρίς ειδική αιτιολόγηση αντίκειται στο άρθρο 1520 ΑΚ. Συνεπώς, επήλθε παραβίαση ουσιαστικών κανόνων δικαίου.

Κύριοι Λόγοι Απόφασης

Η προσβαλλόμενη απόφαση στηρίχθηκε μόνο στις τεταμένες σχέσεις των γονέων για να αναθέσει αποκλειστικά την επιμέλεια, παραβιάζοντας τα άρθρα 1511, 1513, 1514 ΑΚ, και αγνοώντας τον δεσμευτικό κανόνα του άρθρου 1519 §1 ΑΚ περί υποχρεωτικής συναπόφασης για ζητήματα υγείας και εκπαίδευσης. Επιπλέον περιόρισε την επικοινωνία με φυσική παρουσία σε χρόνο σαφώς κατώτερο του τεκμαιρόμενου 1/3 χωρίς επίκληση ειδικών λόγων σχετικών με το συμφέρον ή τις συνθήκες διαβίωσης του τέκνου, παραβιάζοντας το άρθρο 1520 ΑΚ. Ως εκ τούτου, συντρέχει λόγος αναίρεσης κατά το άρθρο 559 αριθ. 1 ΚΠολΔ και η απόφαση αναιρέθηκε κατά τα κεφάλαια επιμέλειας και επικοινωνίας, με παραπομπή για νέα κρίση.

Τελική Απόφαση

ΑΝΑΙΡΕΙ την 3252/2023 απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών, μόνο κατά το αναφερόμενο στο σκεπτικό της παρούσας απόφασης μέρος της. ΠΑΡΑΠΕΜΠΕΙ την υπόθεση, κατά το ανωτέρω αναιρούμενο μέρος, για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Δικαστήριο, συντιθέμενο από άλλο δικαστή, πλην αυτού, που εξέδωσε την αναιρούμενη απόφαση. ΚΑΤΑΔΙΚΑΖΕΙ την αναιρεσίβλητη να πληρώσει τα δικαστικά έξοδα του αναιρεσείοντος, τα οποία καθορίζει στο ποσό των τριών χιλιάδων (3.000) ευρώ.

Ακριβές Νομικό Ερώτημα

Αν είναι επιτρεπτή η αποκλειστική ανάθεση της επιμέλειας στον έναν γονέα μόνο λόγω τεταμένων σχέσεων, χωρίς σπουδαίο λόγο και χωρίς να διασφαλίζεται η υποχρεωτική συναπόφαση για υγεία και εκπαίδευση (άρθρα 1514 και 1519 ΑΚ), και αν μπορεί να καθοριστεί χρόνος προσωπικής επικοινωνίας κατώτερος του τεκμαιρόμενου 1/3 χωρίς ειδική αιτιολόγηση βάσει του συμφέροντος του τέκνου (άρθρο 1520 ΑΚ).

Αναφορές σε Νόμους

Αριθμός

1141/2024

Έτος

2024

Δείτε την πλήρη απόφαση→

1878/2022

2022Άρειος ΠάγοςΑστικό ΔίκαιοΔικονομικό Δίκαιο

Σχετικότητα: 91.0%

Κρίσιμα Πραγματικά Περιστατικά

Διάδικοι τέλεσαν γάμο στις 6-5-2006 και απέκτησαν τέκνο που γεννήθηκε στις 25-3-2008. Η έγγαμη συμβίωση διασπάστηκε οριστικά το Μάρτιο 2009 και ο γάμος λύθηκε συναινετικά με απόφαση 1156/2010 του Μονομελούς Πρωτοδικείου Θεσσαλονίκης. Με την απόφαση επικυρώθηκε συμφωνία της 27-4-2009 που ανέθετε την επιμέλεια της ανήλικης στη μητέρα και ρύθμιζε την επικοινωνία του πατέρα. Πατέρας υποχρεώθηκε να καταβάλει 300 ευρώ μηνιαίως για διατροφή. Με απόφαση 10554/2012 απορρίφθηκε αγωγή πατέρα για ανάθεση επιμέλειας σε αυτόν. Ανήλικη ηλικίας 10 ετών κατά την άσκηση της αγωγής, διαμένει με μητέρα σε ιδιόκτητο διαμέρισμα 86 τμ, φοιτά σε δημόσιο δημοτικό σχολείο, παρακολουθεί μαθήματα αγγλικών (45 ευρώ μηνιαίως) και προπονήσεις βόλλεϋ (25 ευρώ μηνιαίως). Πατέρας είναι ομόρρυθμος εταίρος στην εταιρία "... ΟΕ" με οικοδομικές δραστηριότητες, η οποία διαθέτει οκτώ ακίνητα που εκμισθώνει με ετήσια έσοδα 22.000 ευρώ περίπου. Διαμένει σε ιδιόκτητο διαμέρισμα 114 τμ και είναι κύριος άλλου διαμερίσματος 93,65 τμ που εκμισθώνει με μίσθωμα 480 ευρώ μηνιαίως. Εισοδήματά του ανήλθαν σε 14.630,22 ευρώ το 2016, 11.314,46 ευρώ το 2017 και 10.882,71 ευρώ το 2018. Μητέρα εργάζεται εξάωρη πενθήμερη σε αλυσίδα super market με ετήσιες αποδοχές 9.486,81 ευρώ το 2016, 9.665,63 ευρώ το 2017 και 10.474,10 ευρώ το 2018. Διαμένει σε ιδιόκτητο διαμέρισμα 86 τμ που αγόρασε με δάνειο 75.000 ευρώ και καταβάλει μηνιαία δόση 200 ευρώ. Είναι κυρία εξοχικής κατοικίας 70 τμ στα Λαγκαδίκια και έξι αγροτεμαχίων μικρής αξίας που δεν αποφέρουν εισόδημα.

Νομική Σκέψη του Δικαστηρίου

Το άρθρο 1513 ΑΚ, όπως ισχύει μετά τον ν. 4800/2021, ορίζει ότι μετά το διαζύγιο οι γονείς εξακολουθούν να ασκούν από κοινού και εξίσου τη γονική μέριμνα. Κατ' εξαίρεση, το άρθρο 1514 παρ. 2 ΑΚ επιτρέπει στο δικαστήριο να αναθέσει την επιμέλεια στον ένα γονέα αν δεν είναι δυνατή η από κοινού άσκηση. Το άρθρο 1511 ΑΚ ορίζει ότι κάθε απόφαση πρέπει να αποβλέπει στο βέλτιστο συμφέρον του τέκνου, λαμβάνοντας υπόψη την ικανότητα και πρόθεση κάθε γονέα να σεβαστεί τα δικαιώματα του άλλου, τη συμπεριφορά κατά το προηγούμενο χρονικό διάστημα και τη συμμόρφωση με νόμιμες υποχρεώσεις. Το δικαστήριο διαπίστωσε ότι η μητέρα είναι φιλόστοργη και υπεύθυνη, αναλώνει τον ελεύθερο χρόνο της στην εκτέλεση των καθηκόντων επιμέλειας, επιδεικνύοντας ενδιαφέρον για τη σωστή ψυχοσωματική ανάπτυξη, διαπαιδαγώγηση και πρόοδο της ανήλικης. Η ανήλικη είναι ισορροπημένο και χαρούμενο παιδί που μεγαλώνει σε ασφαλές περιβάλλον, εισπράττει αγάπη από τους δύο γονείς και δεν εξέφρασε παράπονο για τη μητέρα. Οι επικαλούμενοι τραυματισμοί ήταν τυχαίοι κατά το παιχνίδι και δεν στοιχειοθετούν κακή άσκηση επιμέλειας. Εφαρμόζοντας τα κριτήρια του άρθρου 1511 ΑΚ, το δικαστήριο εξέτασε τη σταθερότητα των συνθηκών διαβίωσης της ανήλικης, τους αναπτυχθέντες δεσμούς με τη μητέρα και την επάρκεια άσκησης της επιμέλειας, κρίνοντας ότι το βέλτιστο συμφέρον επιβάλλει να μη διαταραχθεί η καθημερινότητα και να συνεχίσει η επιμέλεια να ασκείται από τη μητέρα.

Κύριοι Λόγοι Απόφασης

Η αίτηση αναίρεσης απορρίφθηκε διότι το Εφετείο ορθά ερμήνευσε και εφάρμοσε τις διατάξεις των άρθρων 1510, 1511, 1512, 1513, 1514 και 1518 ΑΚ, όπως ισχύουν μετά τον ν. 4800/2021, υπάγοντας ορθά τα αποδειχθέντα πραγματικά περιστατικά στην αόριστη νομική έννοια του βέλτιστου συμφέροντος του ανηλίκου. Συγκεκριμένα, δέχθηκε ότι η μητέρα ασκεί επαρκώς την επιμέλεια, είναι φιλόστοργη και υπεύθυνη, η ανήλικη είναι ισορροπημένο παιδί που μεγαλώνει σε ασφαλές περιβάλλον και δεν εξέφρασε παράπονο για τη μητέρα, ενώ οι επικαλούμενοι τραυματισμοί ήταν τυχαίοι και δεν στοιχειοθετούν κακή άσκηση επιμέλειας. Επίσης, ορθά καθόρισε τη διατροφή στο ποσό των 300 ευρώ μηνιαίως, λαμβάνοντας υπόψη τις οικονομικές δυνάμεις και των δύο γονέων, τις ανάγκες της ανήλικης και τις συνθήκες διαβίωσής της.

Τελική Απόφαση

Απορρίπτει την από 16.11.2020 αίτηση του Λ. Τ. για αναίρεση της 1454/2020 απόφασης του Μονομελούς Εφετείου Θεσσαλονίκης. Καταδικάζει τον αναιρεσείοντα στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσίβλητης που ορίζει σε δύο χιλιάδες επτακόσια (2.700) ευρώ.

Ακριβές Νομικό Ερώτημα

Αν μετά την έναρξη ισχύος του ν. 4800/2021, που καθιερώνει την από κοινού και εξίσου άσκηση της γονικής μέριμνας μετά το διαζύγιο ως κανόνα, το βέλτιστο συμφέρον του ανηλίκου τέκνου επιτρέπει κατ' εξαίρεση την ανάθεση της επιμέλειας αποκλειστικά στον ένα γονέα και ποια κριτήρια λαμβάνονται υπόψη για την εξειδίκευση της αόριστης νομικής έννοιας του βέλτιστου συμφέροντος του τέκνου.

Αναφορές σε Νόμους

Αριθμός

1878/2022

Έτος

2022

Δείτε την πλήρη απόφαση→

610/2025

2025Άρειος ΠάγοςΑστικό ΔίκαιοΔικονομικό Δίκαιο

Σχετικότητα: 90.9%

Κρίσιμα Πραγματικά Περιστατικά

Πατέρας και μητέρα τέλεσαν γάμο που αμετακλήτως λύθηκε, από τον οποίο απέκτησαν δύο τέκνα, την Σ. που γεννήθηκε το 2009 και την Ε. που γεννήθηκε το 2012. Η έγγαμη συμβίωση διασπάστηκε το 2014 με την αποχώρηση της μητέρας με τα τέκνα από τη συζυγική οικία. Με την 4719/2015 τελεσίδικη απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Πειραιώς ανατέθηκε η άσκηση της επιμέλειας των ανηλίκων αποκλειστικά στη μητέρα. Τα τέκνα είχαν αναπτύξει περισσότερη επαφή με τη μητέρα κατά τη διάρκεια του κοινού βίου και διαμένουν συνεχώς με αυτή από το 2014. Η επικοινωνία του πατέρα με τα τέκνα είναι προβληματική, καθώς τα τέκνα δεν την επιθυμούν και έχει επέλθει σημαντικού βαθμού αποστασιοποίησή τους από αυτόν. Μεταξύ των γονέων αναπτύχθηκε εχθρικό περιβάλλον με συνεχείς προστριβές, δικαστικές αντιδικίες, εκατέρωθεν μηνύσεις και καταγγελίες. Ο πατέρας, παιδίατρος νεογνολόγος σε δημόσιο νοσοκομείο, τέλεσε νέο γάμο το 2019 με άλλη γυναίκα, άγνωστη στα τέκνα, γεγονός που απέκρυψε από αυτά και τη μητέρα τους. Η μητέρα είναι παιδοδοντίατρος.

Νομική Σκέψη του Δικαστηρίου

Το άρθρο 1536 ΑΚ προβλέπει ότι αν μεταβλήθηκαν οι συνθήκες από τότε που εκδόθηκε δικαστική απόφαση σχετική με τη γονική μέριμνα, το δικαστήριο οφείλει να προσαρμόσει την απόφασή του στις νέες συνθήκες ανακαλώντας ή μεταρρυθμίζοντάς την, σύμφωνα με το βέλτιστο συμφέρον του τέκνου. Το συμφέρον αυτό εξειδικεύεται με κριτήρια όπως η καταλληλότητα των γονέων, οι αναπτυχθέντες δεσμοί του τέκνου, η μικρότερη διατάραξη του τρόπου ζωής του, η ικανότητα συνεργασίας των γονέων. Το δικαστήριο διαπίστωσε ότι τα τέκνα, ηλικίας 13 και 10 ετών, διαμένουν συνεχώς με τη μητέρα από το 2014, έχουν αναπτύξει αρνητική ψυχική κατάσταση έναντι του πατέρα με σημαντική αποστασιοποίηση, λόγω του εχθρικού περιβάλλοντος μεταξύ των γονέων με συνεχείς δικαστικές αντιδικίες. Ο πατέρας τέλεσε νέο γάμο το 2019 που απέκρυψε από τα τέκνα, γεγονός που μεγάλωσε την απόσταση μεταξύ τους. Δεν υπάρχει συνεργασία μεταξύ των γονέων. Εφαρμόζοντας το κριτήριο του βέλτιστου συμφέροντος των τέκνων, το δικαστήριο εξέτασε ότι η κατανομή της επιμέλειας θα διατάρασσε το περιβάλλον των τέκνων, θα τα ανάγκαζε να ζήσουν με τον πατέρα έναντι του οποίου η ψυχική τους κατάσταση είναι αρνητική και με ένα ξένο πρόσωπο, τη νέα σύζυγό του. Κρίθηκε ότι η διατήρηση της αποκλειστικής επιμέλειας στη μητέρα είναι προσφορότερη για το βέλτιστο συμφέρον των τέκνων.

Κύριοι Λόγοι Απόφασης

Η αίτηση αναίρεσης απορρίφθηκε διότι το Εφετείο ορθά ερμήνευσε και εφάρμοσε τις διατάξεις των άρθρων 1510, 1511, 1512, 1513, 1514, 1518 ΑΚ, κρίνοντας ότι το βέλτιστο συμφέρον των ανηλίκων τέκνων επιβάλλει να παραμείνει η επιμέλεια αποκλειστικά στη μητέρα. Τα τέκνα διαμένουν συνεχώς με τη μητέρα από το 2014, έχουν αναπτύξει αρνητική ψυχική κατάσταση έναντι του πατέρα με σημαντική αποστασιοποίηση λόγω του εχθρικού περιβάλλοντος μεταξύ των γονέων, ο πατέρας τέλεσε νέο γάμο που απέκρυψε από τα τέκνα, και δεν υπάρχει συνεργασία μεταξύ των γονέων. Η κατανομή της επιμέλειας θα διατάρασσε το περιβάλλον των τέκνων και θα τα ανάγκαζε να ζήσουν με τον πατέρα και τη νέα σύζυγό του, ξένη γι' αυτά. Η προσβαλλόμενη απόφαση έχει πλήρεις, σαφείς και μη αντιφάσκουσες αιτιολογίες και δεν στερείται νόμιμης βάσης.

Τελική Απόφαση

ΑΠΟΡΡΙΠΤΕΙ την από 1-10-2022 αίτηση για αναίρεση της υπ` αριθ. 354/2022 απόφασης του Μονομελούς Εφετείου Πειραιώς. ΔΙΑΤΑΣΣΕΙ την εισαγωγή στο Δημόσιο Ταμείο του παραβόλου, που έχει καταθέσει ο αναιρεσείων. Και ΚΑΤΑΔΙΚΑΖΕΙ τον αναιρεσείοντα στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσίβλητης, τα οποία ορίζει στο ποσό των δύο χιλιάδων επτακοσίων (2.700) ευρώ.

Ακριβές Νομικό Ερώτημα

Αν η μεταβολή των συνθηκών μετά από δικαστική απόφαση που ανέθεσε αποκλειστικά στη μητέρα την επιμέλεια ανηλίκων τέκνων δικαιολογεί την ανάκληση ή μεταρρύθμιση της απόφασης και την ανάθεση συνεπιμέλειας στους δύο γονείς, όταν τα τέκνα έχουν αναπτύξει αρνητική ψυχική κατάσταση έναντι του πατέρα λόγω εχθρικών σχέσεων των γονέων, ο πατέρας έχει συνάψει νέο γάμο που απέκρυψε από τα τέκνα, και δεν υπάρχει συνεργασία μεταξύ των γονέων.

Αναφορές σε Νόμους

Αριθμός

610/2025

Έτος

2025

Δείτε την πλήρη απόφαση→

Μεταβολή τόπου διαμονής ανήλικου τέκνου στο εξωτερικό — δικαστική άδεια (γονική μέριμνα)

1. Νομικό Πλαίσιο

ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ

2. Νομολογία

Α) Ενισχυτικά επιχειρήματα

Β) Αντιμετώπιση αντιρρήσεων

3. Προτεινόμενη Επιχειρηματολογία

4. Νομολογιακή Ισχύς

5. Πρακτικές Συστάσεις

Αναζητήστε για τη δική σας υπόθεση