Αναπτυξιακός νόμος: καθεστώτα ενισχύσεων ιδιωτικών επενδύσεων και Αναπτυξιακό ΣυμβούλιοΝ. 4399/2016

Άρθρα89
Τελευταία τροποποίησηΝ. 5297/2026
ΚατάστασηΣε ισχύ

Μην ψάχνετε σε 89 άρθρα. Ρωτήστε με απλά ελληνικά και λάβετε άμεσα απάντηση με παραπομπές.

Δείτε τα παραδείγματα:Κατάσχεση λογαριασμού Μετοίκηση τέκνου Παραγραφή φόρου

Απάντηση σε δευτερόλεπτα · Με παραπομπές στα ακριβή άρθρα του κώδικα

Άρθρο ΠΑΡ_1

Παράρτημα - Πίνακας 3: Ειδικές Περιοχές Ενίσχυσης

Το παράρτημα αυτό περιλαμβάνεται στον Κώδικα ως πίνακας/έντυπο και δεν αποδίδεται σε αναγνώσιμη μορφή κειμένου κατά την εξαγωγή από την πηγή. Το κείμενό του δημοσιεύεται στο ΦΕΚ Α΄ 117/22.6.2016,... Προεπισκόπηση. Πλήρες κείμενο με συνδρομή.

Άρθρο 1

Σκοπός

Επενδυτικά σχέδια που έχουν υπαχθεί στον ν. 4399/2016 εξακολουθούν να διέπονται από το ίδιο θεσμικό πλαίσιο· για τις διαδικασίες ελέγχου, ολοκλήρωσης και καταβολής των ενισχύσεών τους αξιοποιούνται, όπου απαιτείται, τα θεσμικά όργανα και οι διαδικασίες του ν. 4887/2022 (άρθρο 130 παρ. 1 ν. 4887/2022, Α΄ 16, όπως ισχύει με το άρθρο 89 ν. 5203/2025, Α΄ 87).

Σκοπός του παρόντος είναι η προώθηση της ισόρροπης ανάπτυξης με σεβασμό στους περιβαλλοντικούς πόρους και την υποστήριξη λιγότερο ευνοημένων περιοχών της χώρας, η αύξηση της απασχόλησης, η βελτίωση... Προεπισκόπηση. Πλήρες κείμενο με συνδρομή.

Άρθρο 2

Ορισμοί

Για τους σκοπούς του παρόντος, εκτός από τους ορισμούς που περιλαμβάνονται σε αυτόν, ισχύουν και οι ορισμοί του άρθρου 2 του Γενικού Απαλλακτικού Κανονισμού (Γ.Α.Κ. - Κανονισμός 651/2014 της... Προεπισκόπηση. Πλήρες κείμενο με συνδρομή.

Άρθρο 3

Εφαρμοστέο Δίκαιο

1. Οι ενισχύσεις των καθεστώτων ενισχύσεων του παρόντος χορηγούνται με την επιφύλαξη των διατάξεων του Γ.Α.Κ.. Οι διατάξεις του ως άνω Κανονισμού εφαρμόζονται για όλα τα θέματα, τα οποία δεν... Προεπισκόπηση. Πλήρες κείμενο με συνδρομή.

Άρθρο 4

Τροποποίηση Ν. 4684/2020

Γενικοί κανόνες χορήγησης των ενισχύσεων

Οι ρυθμίσεις της νέας περ. α΄ της παρ. 2 καταλαμβάνουν και επενδυτικά σχέδια για τα οποία έχει εκδοθεί απόφαση υπαγωγής μέχρι τη δημοσίευση του ν. 4684/2020 (25.4.2020) ή των οποίων οι αιτήσεις υπαγωγής εξετάζονται, και εφαρμόζονται αναλογικά στα σχέδια των ν. 3299/2004 και 3908/2011. Αν η σώρευση οδηγεί σε υπέρβαση των ανώτατων ορίων ή εντάσεων ενίσχυσης του ενωσιακού πλαισίου που ίσχυε κατά την περίοδο των αιτήσεων, αποφασίζεται προσαρμογή στα όρια αυτά.

Στα καθεστώτα ενισχύσεων του παρόντος εφαρμόζονται οι παρακάτω γενικοί κανόνες: 1. Ενιαίο Επενδυτικό Σχέδιο (άρθρο 14 παρ. 13 εδ. α΄ Γ.Α.Κ.) Για την εφαρμογή των καθεστώτων ενισχύσεων του παρόντος... Προεπισκόπηση. Πλήρες κείμενο με συνδρομή.

Άρθρο 5

Τροποποίηση Ν. 4712/2020

Όροι και προϋποθέσεις υπαγωγής

Με το άρθρο 40 παρ. 1 περ. α΄ του ν. 4712/2020 (Α΄ 146/29.7.2020) αντικαταστάθηκε η περ. δ΄ και η παρ. 3 «διαμορφώθηκε» με νέο πλήρες κείμενο που τυπώνεται με περιπτώσεις α΄ έως δ΄. Η προϋφιστάμενη περ. ε΄ (απόκτηση στοιχείων ενεργητικού επιχειρηματικής εγκατάστασης που έχει κλείσει) δεν περιλαμβάνεται στο δημοσιευθέν κείμενο, χωρίς να καταργείται ρητώς.

1. Συμμετοχή φορέα στο κόστος του επενδυτικού σχεδίου Η συμμετοχή του φορέα στο κόστος του επενδυτικού σχεδίου μπορεί να γίνει είτε μέσω ιδίων κεφαλαίων είτε με εξωτερική χρηματοδότηση, με την... Προεπισκόπηση. Πλήρες κείμενο με συνδρομή.

Άρθρο 6

Τροποποίηση Ν. 4605/2019

Δικαιούχοι υπαγόμενων επενδυτικών σχεδίων

Με το άρθρο 11 παρ. 1 του ν. 4513/2018 (Α΄ 9) οι Ενεργειακές Κοινότητες (Ε.Κοιν.) μπορούν να εντάσσονται στον ν. 4399/2016, με αναλογική εφαρμογή των διατάξεων του νόμου αυτού που ισχύουν για τις Κοινωνικές Συνεταιριστικές Επιχειρήσεις (Κοιν.Σ.Επ.). Το κείμενο του άρθρου 6 δεν τροποποιείται. Η περίπτωση β΄ της παρ. 3, όπως αντικαταστάθηκε με το άρθρο 28 παρ. 2 του ν. 4605/2019, έχει εφαρμογή από 10.1.2018 και καταλαμβάνει και τις επιχειρήσεις που είχαν υποβάλει αιτήσεις υπαγωγής χωρίς να έχει εκδοθεί απόφαση υπαγωγής μέχρι την ημερομηνία αυτή, καθώς και όσες υποβάλλουν αιτήσεις μετά από αυτήν. Οι επιχειρήσεις αυτές υποβάλλουν υπεύθυνη δήλωση ότι δεν έχουν προβεί σε μετεγκατάσταση και ότι δεσμεύονται να μην το πράξουν μέσα σε περίοδο δύο (2) ετών μετά την ολοκλήρωση της αρχικής επένδυσης (άρθρο 67 παρ. 8 ν. 4605/2019).

1. Δικαιούχοι των ενισχύσεων των καθεστώτων του παρόντος είναι οι επιχειρήσεις που είναι εγκατεστημένες ή έχουν υποκατάστημα στην ελληνική επικράτεια κατά τη χρονική στιγμή έναρξης εργασιών του... Προεπισκόπηση. Πλήρες κείμενο με συνδρομή.

Άρθρο 7

Τροποποίηση Ν. 4864/2021

Υπαγόμενα και εξαιρούμενα επενδυτικά σχέδια

Ξενοδοχειακές μονάδες που έχουν υπαχθεί ως επενδυτικά σχέδια στους ν. 3299/2004 και 3908/2011 δύνανται να μετατρέπονται σε ξενοδοχεία συνιδιοκτησίας (condo hotels) του ν. 4276/2014, υπό τις προϋποθέσεις της υποπερίπτωσης που προστέθηκε στην περ. γ΄ της παρ. 4, καθώς και των οικείων διατάξεων των ν. 3299/2004 και 3908/2011 και των οικείων αποφάσεων υπαγωγής. Οι ρυθμίσεις της παρ. 3 του άρθρου 219 (εξαίρεση από την υποχρέωση του άρθρου 21 παρ. 3 ζ΄) εφαρμόζονται και στα σχέδια των ν. 3908/2011, 3299/2004 και 2601/1998. Από 29.7.2020 υπάγονταν στα καθεστώτα του ν. 4399/2016 οι ΚΑΔ 93.11.10.01 (υπηρεσίες γηπέδων) και 93.11.10.03 (υπηρεσίες κολυμβητηρίου), χωρίς να τροποποιείται το κείμενο του άρθρου 7. Η διάταξη καταργήθηκε με το άρθρο 50 γ΄ του ν. 4864/2021 από 2.12.2021, οπότε οι ίδιοι ΚΑΔ ρυθμίζονται στην περ. στ) της παρ. 4 του νέου κειμένου του άρθρου 7.

1. Στα καθεστώτα ενισχύσεων του παρόντος υπάγονται επενδυτικά σχέδια όλων των τομέων της οικονομίας, με την επιφύλαξη των επόμενων παραγράφων. 2. Δεν υπάγονται στα καθεστώτα ενισχύσεων του παρόντος... Προεπισκόπηση. Πλήρες κείμενο με συνδρομή.

Άρθρο 8

Τροποποίηση Ν. 4712/2020

Επιλέξιμες δαπάνες περιφερειακών ενισχύσεων

1. Ως επιλέξιμες δαπάνες των επενδυτικών σχεδίων για την εφαρμογή των καθεστώτων ενισχύσεων νοούνται οι κάτωθι, με τους όρους και τις προϋποθέσεις των επόμενων παραγράφων: α. επενδυτικές δαπάνες σε... Προεπισκόπηση. Πλήρες κείμενο με συνδρομή.

Άρθρο 9

Επιλέξιμες δαπάνες εκτός περιφερειακών ενισχύσεων

Οι κατηγορίες επιλέξιμων δαπανών των επενδυτικών σχεδίων για τις οποίες παρέχονται άλλες, πλην των περιφερειακών, ενισχύσεις σε εφαρμογή των ειδικών καθεστώτων του παρόντος, με τους όρους και τις... Προεπισκόπηση. Πλήρες κείμενο με συνδρομή.

Άρθρο 10

Τροποποίηση Ν. 4441/2016

Είδη Ενισχύσεων

1. Στα επενδυτικά σχέδια που υπάγονται στα καθεστώτα ενισχύσεων του παρόντος παρέχονται τα ακόλουθα είδη ενισχύσεων: α. Φορολογική απαλλαγή που συνίσταται στην απαλλαγή από την καταβολή φόρου... Προεπισκόπηση. Πλήρες κείμενο με συνδρομή.

Άρθρο 11

Τροποποίηση Ν. 4712/2020

Εντάσεις και ύψη ενισχύσεων

Οι εντάσεις και τα ανώτατα ύψη ενισχύσεων των επενδυτικών σχεδίων κάθε καθεστώτος ενίσχυσης καθορίζονται στο οικείο Κεφάλαιο του Ειδικού Μέρους, εντός του πλαισίου των οριζόμενων στις ακόλουθες... Προεπισκόπηση. Πλήρες κείμενο με συνδρομή.

Άρθρο 12

Τροποποίηση Ν. 4864/2021

Ειδικές κατηγορίες ενισχύσεων - Εξουσιοδοτική διάταξη

1. Ειδικές κατηγορίες ενισχύσεων, όπως αυτές ορίζονται στα επιμέρους καθεστώτα του Ειδικού Μέρους, παρέχονται σε: α. εξωστρεφείς: μικρομεσαίες επιχειρήσεις, οι οποίες αύξησαν την εξωστρέφειά τους,... Προεπισκόπηση. Πλήρες κείμενο με συνδρομή.

Άρθρο 13

Τροποποίηση Ν. 4864/2021

Υποβολή αίτησης υπαγωγής

1. Το σύνολο των διαδικασιών που προβλέπονται στον παρόντα νόμο διενεργείται υποχρεωτικά μέσω του Πληροφοριακού Συστήματος Κρατικών Ενισχύσεων (Π.Σ.Κ.Ε.) του Υπουργείου Ανάπτυξης και Επενδύσεων, η... Προεπισκόπηση. Πλήρες κείμενο με συνδρομή.

Άρθρο 14

Τροποποίηση Ν. 4864/2021

Περιεχόμενο και διαδικασία αξιολόγησης

Με απόφαση του Υπουργού Ανάπτυξης και Επενδύσεων ορίζονται ο αριθμός, ο τρόπος, τα κριτήρια, οι προϋποθέσεις και κάθε άλλο θέμα σχετικό με την εφαρμογή της ανάθεσης της αξιολόγησης σε ανεξάρτητο ορκωτό-ελεγκτή από το Μητρώο Ορκωτών Ελεγκτών - Λογιστών του άρθρου 24. Κατά παρέκκλιση των άρθρων 41 και 61 του ν. 4399/2016, οι αιτήσεις των καθεστώτων «Γενική Επιχειρηματικότητα» και «Επιχειρηματικότητα Μικρών και Πολύ Μικρών Επιχειρήσεων» που είχαν υποβληθεί στην Περιφέρεια Αττικής έως τη δημοσίευση του ν. 4872/2021 και υλοποιούνται στις περιφερειακές ενότητες του κεντρικού, βόρειου, νότιου και δυτικού τομέα Αθηνών αξιολογούνται κατά το άρθρο 14 με τη μέθοδο της άμεσης αξιολόγησης και κατά χρονική προτεραιότητα, σύμφωνα με την ημερομηνία υποβολής του αιτήματος υπαγωγής. Τα σχέδια αυτά εξετάζονται από την Περιφέρεια Αττικής κατά απόλυτη προτεραιότητα έναντι των αιτήσεων που υλοποιούνται στις λοιπές περιφερειακές ενότητες της Περιφέρειας. Επενδυτικά σχέδια που έχουν υποβληθεί στα καθεστώτα ενισχύσεων του ν. 4399/2016 και για τα οποία δεν έχουν εκδοθεί αποφάσεις υπαγωγής ή απόρριψης μέχρι την 31η Δεκεμβρίου 2021 εξετάζονται σύμφωνα με τον ν. 4399/2016 και το οικείο καθεστώς ενίσχυσης. Αν μετά την 1η Ιανουαρίου 2022 εκδίδονται αποφάσεις υπαγωγής και μόνο εφόσον το ύψος της ενίσχυσης υπερβαίνει τα όρια του Χάρτη Περιφερειακών Ενισχύσεων 2022 - 2027, πραγματοποιείται η προσαρμογή στα νέα όρια.

1. Περιεχόμενο αξιολόγησης. Για την αξιολόγηση των επενδυτικών σχεδίων διενεργείται: α. Έλεγχος Πληρότητας Η πληρότητα των υποβαλλόμενων αιτήσεων και των σχετικών δικαιολογητικών ελέγχεται με βάση... Προεπισκόπηση. Πλήρες κείμενο με συνδρομή.

Άρθρο 15

Ενστάσεις

1. Οι ενστάσεις που προβλέπονται στο άρθρο 14 αποτελούν ενδικοφανείς προσφυγές και υποβάλλονται ηλεκτρονικά μέσω ΠΣΚΕ εντός αποκλειστικής προθεσμίας δέκα (10) ημερών από την κοινοποίηση της σχετικής... Προεπισκόπηση. Πλήρες κείμενο με συνδρομή.

Άρθρο 16

Τροποποίηση Ν. 4864/2021

Έλεγχος επενδυτικών σχεδίων - Εξουσιοδοτική διάταξη

Όπου οι διατάξεις του ν. 4399/2016 αναφέρονται στην υλοποίηση του 50% του επενδυτικού σχεδίου, αυτή δύναται να πιστοποιείται και κατά τη διαδικασία της παρ. 10 του άρθρου 16, η οποία μετά την αναρίθμηση του άρθρου 2 παρ. 1 ν. 4635/2019 είναι η σημερινή παρ. 11 (άρθρο 58 παρ. 1 και 2 ν. 4609/2019, Α΄ 67/3.5.2019). Η διαδικασία αυτή έχει ανάλογη εφαρμογή στα επενδυτικά σχέδια του ν. 3908/2011 (άρθρο 58 παρ. 3 ν. 4609/2019)· για σχέδια των ν. 2601/1998 και 3299/2004 που έχουν ενισχυθεί με επιχορήγηση, επιδότηση τόκων, χρηματοδοτικής μίσθωσης ή απασχόλησης βλ. την περ. β΄ της παρ. 15 του άρθρου 85 (άρθρο 39 παρ. 3 ν. 4608/2019). Η διενέργεια των ελέγχων των επενδυτικών σχεδίων που έχουν υπαχθεί στον ν. 4399/2016 πραγματοποιείται σύμφωνα με το άρθρο 120 του ν. 4887/2022, από μέλη του Ε.Μ.Π.Ε., από ορκωτό ελεγκτή - λογιστή ή ελεγκτική εταιρεία κατ' επιλογή του φορέα, από στελέχη της Γενικής Διεύθυνσης Αναπτυξιακών Νόμων και Άμεσων Ξένων Επενδύσεων ή, για σχέδια έως 700.000 ευρώ, του ΕΦΕΠΑΕ. Επιπλέον εφαρμόζεται αναλόγως το άρθρο 21 του ν. 4887/2022 για τη διενέργεια των ελέγχων αυτών. Για τα επενδυτικά σχέδια των ν. 4399/2016, 3908/2011 και 3299/2004 των οποίων οι φορείς υποβάλλουν αίτημα έως 31.8.2023 για την πιστοποίηση υλοποίησης του 50% ή του 65% του φυσικού και οικονομικού αντικειμένου, εφαρμόζεται η παρ. 11 του άρθρου 16 του ν. 4399/2016 (παρ. 5 του άρθρου 120 του ν. 4887/2022, όπως τροποποιήθηκε). Η τροποποίηση ισχύει από την έναρξη ισχύος του ν. 4887/2022.

1. Τα επενδυτικά σχέδια που υπάγονται στα καθεστώτα ενισχύσεων ελέγχονται κατά τη διάρκεια υλοποίησής τους, κατά την ολοκλήρωση και έναρξη της παραγωγικής λειτουργίας της επένδυσης και για την τήρηση... Προεπισκόπηση. Πλήρες κείμενο με συνδρομή.

Άρθρο 17

Τροποποίηση Ν. 4864/2021

Τροποποιήσεις απόφασης υπαγωγής - Έγκριση μεταβολών μετά την ολοκλήρωση

Το άρθρο 37 του ν. 4864/2021, που αντικατέστησε το άρθρο 17 του ν. 4399/2016, καταλαμβάνει και τα επενδυτικά σχέδια των καθεστώτων ενίσχυσης του ν. 4399/2016 στα οποία δεν έχει ολοκληρωθεί η διαδικασία αξιολόγησης.

1. Η τροποποίηση όρων της απόφασης υπαγωγής είναι δυνατή μετά από αίτημα του φορέα της επένδυσης, το οποίο μπορεί να υποβληθεί καθ’ όλη τη διάρκεια υλοποίησης του επενδυτικού σχεδίου και μέχρι την... Προεπισκόπηση. Πλήρες κείμενο με συνδρομή.

Άρθρο 18

Τροποποίηση Ν. 5297/2026

Ολοκλήρωση επενδυτικών σχεδίων και έναρξη παραγωγικής λειτουργίας της επένδυσης

Για επενδυτικά σχέδια των ν. 3299/2004, 3908/2011 και 4399/2016 που εμπίπτουν σε Κ.Α.Δ. κλάδων πληττόμενων από την πανδημία COVID-19, η απόφαση ολοκλήρωσης και έναρξης της παραγωγικής λειτουργίας μπορούσε να εκδοθεί χωρίς την πλήρωση του όρου διατήρησης των υφιστάμενων ή/και δημιουργίας νέων θέσεων εργασίας, εφόσον η οριζόμενη ημερομηνία πιστοποίησης ήταν από 1.1.2020 έως 30.6.2021· ο όρος ελέγχεται μετά την περίοδο αυτή (άρθρο 34 παρ. 1 ν. 4801/2021, Α΄ 83/24.5.2021). Οι αυτοτελείς παρατάσεις της προθεσμίας ολοκλήρωσης των σχεδίων του ν. 4399/2016 (άρθρο 33 ν. 4801/2021, Α΄ 83· άρθρο 54 ν. 5079/2023, Α΄ 215, όπως η παρ. 1 αντικαταστάθηκε και η παρ. 2 καταργήθηκε με το άρθρο 48 ν. 5131/2024, Α΄ 128) δεν αποτελούσαν μέρος του κειμένου του άρθρου 18 και καταργήθηκαν από 28.4.2026 με το άρθρο 231 περ. γ, δ και ε ν. 5297/2026 (Α΄ 64). Το άρθρο 211 του ίδιου νόμου αναδιατυπώνει ολόκληρο το άρθρο 18, περιλαμβανομένης της παρ. 4 που είχε τροποποιηθεί με την παρ. 4 του άρθρου 54 ν. 5079/2023.

1. Το επενδυτικό σχέδιο ολοκληρώνεται με την υλοποίηση του φυσικού και οικονομικού αντικειμένου και με την έναρξη της παραγωγικής λειτουργίας της επένδυσης, εφόσον εξυπηρετούνται οι αρχικοί σκοποί... Προεπισκόπηση. Πλήρες κείμενο με συνδρομή.

Άρθρο 19

Τροποποίηση Ν. 5297/2026

Διαδικασία πιστοποίησης της ολοκλήρωσης και έναρξης της παραγωγικής λειτουργίας της επένδυσης

Όταν ο τελικός έλεγχος διενεργείται από ορκωτό ελεγκτή - λογιστή ή ελεγκτική εταιρεία που επιλέγεται από τον φορέα, η έκθεση ελέγχου υποβάλλεται εντός αποκλειστικής προθεσμίας έξι (6) μηνών από την ημερομηνία υποβολής του αιτήματος τελικού ελέγχου, άλλως η απόφαση υπαγωγής ανακαλείται αυτοδίκαια· η ρύθμιση ισχύει και για τα σχέδια του ν. 4399/2016 (άρθρο 21 παρ. 13 ν. 4887/2022, που προστέθηκε με το άρθρο 196 ν. 5297/2026, Α΄ 64). Για αιτήματα τελικού ελέγχου που είχαν υποβληθεί πριν από τις 28.4.2026 η προθεσμία εκκινεί από την ημερομηνία αυτή.

1. Ο έλεγχος της ολοκλήρωσης και έναρξης της παραγωγικής λειτουργίας της επένδυσης διενεργείται κατόπιν υποβολής του αιτήματος του άρθρου 18, σύμφωνα με τη διαδικασία του άρθρου 16. 2. Με την απόφαση... Προεπισκόπηση. Πλήρες κείμενο με συνδρομή.

Άρθρο 20

Τροποποίηση Ν. 4864/2021

Καταβολή ενισχύσεων

Η απόφαση της περ. α΄ της παρ. 5 του άρθρου 20 ισχύει και για τα επενδυτικά σχέδια των νόμων 2601/1998 (Α΄ 81), 3299/2004 (Α΄ 261) και 3908/2011 (Α΄ 8), από τη δημοσίευση του ν. 4479/2017 (29.6.2017). Η ρύθμιση ενσωματώθηκε αυτούσια ως περ. β΄ της παρ. 5 στο κείμενο που αναδιατυπώθηκε με το άρθρο 39 ν. 4864/2021. Για τα επενδυτικά σχέδια που έχουν υπαχθεί στον ν. 3908/2011, ανεξάρτητα από το χρόνο υπαγωγής τους και εφόσον γίνεται χρήση του κινήτρου της φορολογικής απαλλαγής αυτοτελώς ή συνδυαστικά με άλλο κίνητρο, οι υποπεριπτώσεις αα΄ και ββ΄ της περ. α΄ της παρ. 1 του άρθρου 20 έχουν αναλογική εφαρμογή (περ. β΄ της παρ. 4 του άρθρου 78, όπως αντικαταστάθηκε με το άρθρο 32 παρ. 1 ν. 4605/2019, Α΄ 52). Η ρύθμιση περιέχεται στο άρθρο 78 και δεν μεταβάλλει το κείμενο του άρθρου 20. Επιχειρήσεις με επενδυτικά σχέδια των νόμων 4887/2022, 4399/2016 και 3908/2011, οι οποίες μέχρι την 31η Δεκεμβρίου εκάστου έτους έχουν υποβάλει αίτηση για την πιστοποίηση υλοποίησης του 50% ή 65% του φυσικού και οικονομικού αντικειμένου ή της ολοκλήρωσης του σχεδίου, δικαιούνται τη χρήση της ωφέλειας του κινήτρου φορολογικής απαλλαγής για τα εισοδήματα του ίδιου φορολογικού έτους, εφόσον η απόφαση πιστοποίησης εκδοθεί έως την καταληκτική ημερομηνία υποβολής των δηλώσεων φορολογίας εισοδήματος του έτους αυτού (άρθρο 11 ν. 5122/2024, Α΄ 108/19.7.2024, όπως τροποποιήθηκε με το άρθρο 50 ν. 5255/2025, Α΄ 219/28.11.2025). Εντός έξι (6) μηνών από τη δημοσίευση της απόφασης ολοκλήρωσης και έναρξης παραγωγικής λειτουργίας, ο φορέας υποχρεούται να υποβάλει τα απαραίτητα δικαιολογητικά για την εκταμίευση της ενίσχυσης, άλλως η απόφαση υπαγωγής ανακαλείται αυτοδίκαια και ανακτάται εντόκως το ποσό που έχει καταβληθεί· η ρύθμιση ισχύει και για τα σχέδια του ν. 4399/2016, με δικαιολογητικά κατά την υπ' αρ. 78954/14.7.2017 κοινή απόφαση (Β΄ 2494) (άρθρο 198 ν. 5297/2026, Α΄ 64). Αν η απόφαση ολοκλήρωσης είχε εκδοθεί πριν από τις 28.4.2026, η προθεσμία των έξι μηνών εκκινεί από την ημερομηνία αυτή.

Η καταβολή της ενίσχυσης ή η χρήση της ωφέλειας από τον δικαιούχο μπορεί να πραγματοποιείται είτε εφάπαξ με την έκδοση της απόφασης ολοκλήρωσης και έναρξης παραγωγικής λειτουργίας του επενδυτικού... Προεπισκόπηση. Πλήρες κείμενο με συνδρομή.

Άρθρο 21

Τροποποίηση Ν. 5297/2026

Υποχρεώσεις ενισχυόμενων φορέων

Η εξαίρεση των συμβάσεων μίσθωσης των φορέων επενδυτικών σχεδίων στον τομέα του τουρισμού από την υποχρέωση της περ. ζ΄ της παρ. 3 του άρθρου 21 (άρθρο 219 παρ. 3 ν. 4635/2019, Α΄ 167) εφαρμόζεται και για τα επενδυτικά σχέδια των νόμων 3908/2011, 3299/2004 και 2601/1998 (άρθρο 219 παρ. 4). Ισχύει από 30.10.2019. Κατά τον έλεγχο της τήρησης των μακροχρόνιων υποχρεώσεων διατήρησης θέσεων εργασίας (περ. ι΄ της παρ. 3), για επιχειρήσεις των οποίων η δραστηριότητα εμπίπτει σε Κ.Α.Δ. κλάδων που πλήττονται από την πανδημία COVID-19, εξαιρούνται οι θέσεις εργασίας που απωλέστηκαν από 1.1.2020 έως 30.6.2021, αποκλειστικά για το συγκεκριμένο χρονικό διάστημα τήρησης των υποχρεώσεων (άρθρο 79 ν. 4914/2022, Α΄ 61/21.3.2022, που αφορά και τα σχέδια του ν. 4399/2016). Για τα σχέδια του ν. 4399/2016 επιχειρήσεων των ίδιων κλάδων ο υπολογισμός των Ετήσιων Μονάδων Εργασίας του έτους 2020 ή 2021 μπορεί να γίνεται με στοιχεία των αντίστοιχων μηνών του 2019 (άρθρο 34 παρ. 2 ν. 4801/2021, Α΄ 83/24.5.2021).

Με την επιφύλαξη των διατάξεων του Ειδικού Μέρους, στα ενισχυόμενα επενδυτικά σχέδια εφαρμόζονται οι ακόλουθες διατάξεις: 1. Οι φορείς, των οποίων τα επενδυτικά σχέδια υπάγονται στις διατάξεις του... Προεπισκόπηση. Πλήρες κείμενο με συνδρομή.

Άρθρο 22

1. Η παρακολούθηση της τήρησης των μακροχρόνιων υποχρεώσεων των φορέων υλοποίησης των επενδυτικών σχεδίων διενεργείται ετησίως με την αποστολή στοιχείων από τους φορείς, στην αρμόδια υπηρεσία της... Προεπισκόπηση. Πλήρες κείμενο με συνδρομή.

Άρθρο 23

Τροποποίηση Ν. 5111/2024

Κυρώσεις

1. Στις περιπτώσεις παραβάσεων των περ. β’, γ’, δ’, ε’ και ι’ (για την ενίσχυση μισθολογικού κόστους) της παραγράφου 3 του άρθρου 21 ή εν γένει παραβάσεων των όρων συμβατότητας με το Γ.Α.Κ.... Προεπισκόπηση. Πλήρες κείμενο με συνδρομή.

Άρθρο 24

Τροποποίηση Ν. 4864/2021

Μητρώο Αξιολογητών

1. Οι αξιολογητές των επενδυτικών σχεδίων προέρχονται από το Εθνικό Μητρώο Πιστοποιημένων Αξιολογητών (Ε.Μ.Π.Α.) του π.δ. 33/2011 (Α’ 83), βάσει ηλεκτρονικής κλήρωσης εκτός αν ορίζεται άλλως στην... Προεπισκόπηση. Πλήρες κείμενο με συνδρομή.

Άρθρο 25

Μητρώο Ελεγκτών

1. Για την εξυπηρέτηση των αναγκών παρακολούθησης και ελέγχου των επενδυτικών σχεδίων αξιοποιείται το Εθνικό Μητρώο Πιστοποιημένων Ελεγκτών (ΕΜΠΕ) του Π.δ. 33/2011 (Α΄ 83), εκτός αν ορίζεται άλλως... Προεπισκόπηση. Πλήρες κείμενο με συνδρομή.

Άρθρο 26

Επιτροπή Διαχείρισης Μητρώων και Ελέγχου Διαδικασιών

1. Με απόφαση του Υπουργού Οικονομίας, Ανάπτυξης και Τουρισμού συστήνεται Επιτροπή Διαχείρισης Μητρώων και Ελέγχου Διαδικασιών. Η επιτροπή είναι πενταμελής και αποτελείται από υπαλλήλους του ως άνω... Προεπισκόπηση. Πλήρες κείμενο με συνδρομή.

Άρθρο 27

Τροποποίηση Ν. 4497/2017

Γνωμοδοτική Επιτροπή

Οι Γνωμοδοτικές Επιτροπές της περ. β΄ της παρ. 15 του άρθρου 7 ν. 3299/2004, που είχαν επανασυσταθεί σύμφωνα με το άρθρο 27 (και τις παρ. 2 και 7 του άρθρου 85) του ν. 4399/2016, καταργήθηκαν με το άρθρο 73 παρ. 2 και 3 ν. 4949/2022 (Α΄ 126), με ισχύ από την έναρξη ισχύος του π.δ. 5/2022 (Α΄ 15). Για τα επενδυτικά σχέδια για τα οποία απαιτείται προηγούμενη γνωμοδότηση αρμόδια είναι η Γνωμοδοτική Επιτροπή του άρθρου 122 ν. 4887/2022, η οποία ισχύει και για τα σχέδια του ν. 4399/2016 (άρθρο 130 παρ. 3 και άρθρο 122 ν. 4887/2022, όπως ισχύουν με τα άρθρα 89 και 83 ν. 5203/2025, Α΄ 87). Το κείμενο του άρθρου 27 δεν τροποποιήθηκε και το άρθρο 18 παρ. 4 (ν. 5297/2026) εξακολουθεί να παραπέμπει στη Γνωμοδοτική Επιτροπή του άρθρου 27.

1. Οι αποφάσεις ανάκλησης και επιστροφής ενισχύσεων, εκτός από αυτές που εκδίδονται κατόπιν αιτήσεων των φορέων των επενδύσεων, καθώς και ο τρόπος συμμόρφωσης προς δικαστικές αποφάσεις και συστάσεις... Προεπισκόπηση. Πλήρες κείμενο με συνδρομή.

Άρθρο 27Α

Τροποποίηση Ν. 4605/2019

Η ρύθμιση του άρθρου 27Α αφορά και τις αποφάσεις συγκρότησης των συλλογικών οργάνων που έχουν εκδοθεί ή εκδίδονται στο πλαίσιο εφαρμογής των νόμων 3908/2011 και 3299/2004, και η ισχύς της αρχίζει από την έναρξη ισχύος του ν. 4399/2016 (22.6.2016) (άρθρο 29 παρ. 2 ν. 4605/2019, Α΄ 52/1.4.2019).

Δεν απαιτείται δημοσίευση των αποφάσεων συγκρότησης των συλλογικών οργάνων του παρόντος, όπως των επιτροπών αξιολόγησης επενδυτικών σχεδίων, των επιτροπών εξέτασης των ενστάσεων, των οργάνων ελέγχου... Προεπισκόπηση. Πλήρες κείμενο με συνδρομή.

Άρθρο 28

Καθορισμός ποσών ενισχύσεων στα επιμέρους καθεστώτα

1. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Οικονομικών και Οικονομίας, Ανάπτυξης και Τουρισμού καθορίζεται ετησίως το ποσό κατά είδος ενίσχυσης που θα χορηγείται ανά καθεστώς, που συνίσταται και προκηρύσσεται... Προεπισκόπηση. Πλήρες κείμενο με συνδρομή.

Άρθρο 29

Τροποποίηση Ν. 4608/2019

Σύσταση και προκήρυξη καθεστώτων

1. Τα καθεστώτα ενισχύσεων του παρόντος προκηρύσσονται με αποφάσεις του Υπουργού Οικονομίας, Ανάπτυξης και Τουρισμού ή με κοινές αποφάσεις του Υπουργού Οικονομίας, Ανάπτυξης και Τουρισμού και τυχόν... Προεπισκόπηση. Πλήρες κείμενο με συνδρομή.

Άρθρο 30

Αξιολόγηση επιπτώσεων των ενισχύσεων

Οι αρμόδιες Υπηρεσίες εφαρμογής των διατάξεων του παρόντος, υπό το συντονισμό και σε συνεργασία με τη Γενική Γραμματεία Στρατηγικών και Ιδιωτικών Επενδύσεων, συλλέγουν, επεξεργάζονται και αναλύουν... Προεπισκόπηση. Πλήρες κείμενο με συνδρομή.

Άρθρο 31

Όρια Κοινοποίησης - Παρακολούθηση - Δημοσιότητα

1. Για την υπαγωγή των επενδυτικών σχεδίων στα καθεστώτα ενισχύσεων του παρόντος έχουν εφαρμογή τα όρια κοινοποίησης της παραγράφου 1 του άρθρου 4 Γ.Α.Κ.. 2. Περίληψη της απόφασης υπαγωγής και της... Προεπισκόπηση. Πλήρες κείμενο με συνδρομή.

Άρθρο 32

Δικαιούχοι και υπαγόμενα επενδυτικά σχέδια

1. Δικαιούχοι των ενισχύσεων του καθεστώτος «Ενισχύσεις Μηχανολογικού Εξοπλισμού» είναι οι επιχειρήσεις που ορίζονται στο άρθρο 6, με την επιφύλαξη της υποπερίπτωσης εε΄ της περίπτωσης β΄ του άρθρου... Προεπισκόπηση. Πλήρες κείμενο με συνδρομή.

Άρθρο 33

Τροποποίηση Ν. 4441/2016

Επιλέξιμες Δαπάνες

Τα υπαγόμενα στο παρόν καθεστώς επενδυτικά σχέδια ενισχύονται για τις ακόλουθες δαπάνες των περιφερειακών ενισχύσεων του άρθρου 8: α) αγορά και εγκατάσταση καινούργιων μηχανημάτων συμπεριλαμβανομένων... Προεπισκόπηση. Πλήρες κείμενο με συνδρομή.

Άρθρο 34

Είδος ενίσχυσης

Τα επενδυτικά σχέδια που υπάγονται στο παρόν καθεστώς ενισχύονται με το κίνητρο της φορολογικής απαλλαγής, όπως αυτή ορίζεται στην περίπτωση α΄ της παραγράφου 1 του άρθρου 10.

Άρθρο 35

Ύψος Ενίσχυσης

Τα ποσοστά ενισχύσεων για το παρόν καθεστώς χορηγούνται με βάση τα ανώτατα ποσοστά του Χάρτη Περιφερειακών Ενισχύσεων της παρ. 1 του άρθρου 11.

Άρθρο 36

Διαδικασία αξιολόγησης και ελέγχου

Τα επενδυτικά σχέδια του παρόντος καθεστώτος αξιολογούνται με τη μέθοδο της άμεσης αξιολόγησης του άρθρου 14 με κριτήρια, τα οποία καθορίζονται στην απόφαση προκήρυξης. Στα επενδυτικά αυτά σχέδια θα... Προεπισκόπηση. Πλήρες κείμενο με συνδρομή.

Άρθρο 37

Δικαιούχοι και υπαγόμενα επενδυτικά σχέδια

1. Δικαιούχοι των ενισχύσεων του παρόντος καθεστώτος είναι οι επιχειρήσεις που ορίζονται στο άρθρο 6. 2. Στις διατάξεις του παρόντος καθεστώτος υπάγονται τα επενδυτικά σχέδια του άρθρου 7.

Άρθρο 38

Επιλέξιμες Δαπάνες

1. Τα υπαγόμενα στο παρόν καθεστώς επενδυτικά σχέδια ενισχύονται για το σύνολο των δαπανών του άρθρου 8. 2. Επιπλέον και συμπληρωματικά προς τις περιφερειακές ενισχύσεις της παραγράφου 1, τα... Προεπισκόπηση. Πλήρες κείμενο με συνδρομή.

Άρθρο 39

Είδη ενίσχυσης

1. Τα υπαγόμενα στο παρόν καθεστώς επενδυτικά σχέδια ενισχύονται με το κίνητρο της φορολογικής απαλλαγής, της επιδότησης χρηματοδοτικής μίσθωσης και της επιδότησης του κόστους της δημιουργούμενης... Προεπισκόπηση. Πλήρες κείμενο με συνδρομή.

Άρθρο 40

Ύψος Ενίσχυσης

1. Τα ποσοστά ενισχύσεων για το παρόν καθεστώς χορηγούνται: α) με βάση τα ανώτατα ποσοστά του Χάρτη Περιφερειακών Ενισχύσεων, για το σύνολο των δαπανών του άρθρου 8 και β) με βάση τα ανώτατα ποσοστά... Προεπισκόπηση. Πλήρες κείμενο με συνδρομή.

Άρθρο 41

Διαδικασία αξιολόγησης και ελέγχου

Κατά παρέκκλιση των άρθρων 41 και 61, οι αιτήσεις που είχαν υποβληθεί έως 10.12.2021 στην Περιφέρεια Αττικής στα καθεστώτα «Γενική Επιχειρηματικότητα» και «Επιχειρηματικότητα Μικρών και Πολύ Μικρών Επιχειρήσεων» για σχέδια στον κεντρικό, βόρειο, νότιο και δυτικό τομέα Αθηνών αξιολογούνται με τη μέθοδο της άμεσης αξιολόγησης του άρθρου 14, κατά χρονική προτεραιότητα και με απόλυτη προτεραιότητα εξέτασης (άρθρο 49 ν. 4872/2021, Α΄ 247/10.12.2021).

Τα επενδυτικά σχέδια του παρόντος καθεστώτος αξιολογούνται με τη μέθοδο της συγκριτικής αξιολόγησης, κατά τα οριζόμενα στο άρθρο 14. Στα επενδυτικά αυτά σχέδια θα διενεργείται επιτόπιος έλεγχος, κατά... Προεπισκόπηση. Πλήρες κείμενο με συνδρομή.

Άρθρο 42

Ορισμός, δικαιούχοι και υπαγόμενα επενδυτικά σχέδια

1. Δικαιούχοι των ενισχύσεων του παρόντος καθεστώτος είναι οι Μικρομεσαίες Επιχειρήσεις (ΜΜΕ) που πληρούν σωρευτικά τα παρακάτω κριτήρια: α) Είναι νέες. Για τις ανάγκες του παρόντος «Νέες ΜΜΕ»... Προεπισκόπηση. Πλήρες κείμενο με συνδρομή.

Άρθρο 43

Επιλέξιμες Δαπάνες

Άρθρο 44

Είδη ενίσχυσης

Τα υπαγόμενα στο παρόν καθεστώς επενδυτικά σχέδια ενισχύονται με τα κίνητρα της φορολογικής απαλλαγής, της επιχορήγησης, της επιδότησης χρηματοδοτικής μίσθωσης και της επιδότησης του κόστους της... Προεπισκόπηση. Πλήρες κείμενο με συνδρομή.

Άρθρο 45

Ύψος Ενίσχυσης

1. Τα ποσοστά ενισχύσεων για το παρόν καθεστώς χορηγούνται: α) με βάση τα ανώτατα ποσοστά του Χάρτη Περιφερειακών Ενισχύσεων για το σύνολο των δαπανών του άρθρου 8, β) με βάση τα ανώτατα ποσοστά... Προεπισκόπηση. Πλήρες κείμενο με συνδρομή.

Άρθρο 46

Διαδικασία αξιολόγησης και ελέγχου

Άρθρο 47

Δικαιούχοι και υπαγόμενα επενδυτικά σχέδια

1. Δικαιούχοι του παρόντος καθεστώτος είναι οι Μικρομεσαίες Επιχειρήσεις (ΜΜΕ). 2. Τα υπαγόμενα επενδυτικά σχέδια στο παρόν καθεστώς αφορούν στην ανάπτυξη τεχνολογίας ή/και στη δια της τεχνολογικής... Προεπισκόπηση. Πλήρες κείμενο με συνδρομή.

Άρθρο 48

Επιλέξιμες δαπάνες

Άρθρο 49

Είδη ενισχύσεων

Τα επενδυτικά σχέδια του παρόντος καθεστώτος ενισχύονται με τα κίνητρα της φορολογικής απαλλαγής, της επιχορήγησης, της επιδότησης χρηματοδοτικής μίσθωσης και της επιδότησης του κόστους της... Προεπισκόπηση. Πλήρες κείμενο με συνδρομή.

Άρθρο 50

Ύψος ενισχύσεων

1. Τα ποσοστά ενισχύσεων χορηγούνται με βάση: α) τα ανώτατα ποσοστά του Χάρτη Περιφερειακών Ενισχύσεων για το σύνολο των δαπανών του άρθρου 8 και β) τα ανώτατα ποσοστά ενίσχυσης, όπως αυτά ορίζονται... Προεπισκόπηση. Πλήρες κείμενο με συνδρομή.

Άρθρο 51

Διαδικασία αξιολόγησης και ελέγχου

Άρθρο 52

Δικαιούχοι ενίσχυσης

1. Επιχειρηματικές συστάδες (cluster) θεωρούνται για τις ανάγκες του παρόντος δίκτυα επιχειρήσεων, στα οποία μπορούν να συμμετέχουν ερευνητικά/εκπαιδευτικά ιδρύματα (πανεπιστήμια, δημόσιοι και... Προεπισκόπηση. Πλήρες κείμενο με συνδρομή.

Άρθρο 53

Υπαγόμενα επενδυτικά σχέδια

Στο παρόν καθεστώς υπάγονται επενδυτικά σχέδια τα οποία αποτελούν κοινές δράσεις και τελούν σε συνάφεια ή προς εξυπηρέτηση και υποστήριξη των κύριων δραστηριοτήτων των επιχειρήσεων και φορέων που... Προεπισκόπηση. Πλήρες κείμενο με συνδρομή.

Άρθρο 54

Επιλέξιμες δαπάνες

Άρθρο 55

Είδη ενισχύσεων

1. Η ενίσχυση χορηγείται αποκλειστικά στους φορείς που διαχειρίζονται τις επιχειρηματικές συστάδες. 2. Οι επιχειρηματικές συστάδες που αποτελούνται από ΜΜΕ, ενισχύονται με τις ενισχύσεις της... Προεπισκόπηση. Πλήρες κείμενο με συνδρομή.

Άρθρο 56

Ύψος Ενισχύσεων

Τα ποσοστά ενισχύσεων χορηγούνται με βάση: α) τα ανώτατα ποσοστά του Χάρτη Περιφερειακών Ενισχύσεων για το σύνολο των δαπανών του άρθρου 8 και β) τα ανώτατα ποσοστά ενίσχυσης, όπως αυτά ορίζονται στο... Προεπισκόπηση. Πλήρες κείμενο με συνδρομή.

Άρθρο 57

Ενισχύσεις για συνεργατικούς σχηματισμούς καινοτομίας

1. Οι συνεργατικοί σχηματισμοί καινοτομίας (επιχειρηματικές συστάδες καινοτομίας - clusters καινοτομίας) πρέπει να πληρούν, εκτός από τις προϋποθέσεις των προηγούμενων άρθρων, και τους όρους και τις... Προεπισκόπηση. Πλήρες κείμενο με συνδρομή.

Άρθρο 58

Διαδικασία αξιολόγησης και ελέγχου

Άρθρο 59

Τροποποίηση Ν. 4605/2019

Δικαιούχοι, υπαγόμενα επενδυτικά σχέδια και επιλέξιμες δαπάνες

Το Κεφάλαιο ΙΑ΄ (άρθρα 59 έως 61) φέρει από 1.4.2019 τον τίτλο «ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΠΟΛΥ ΜΙΚΡΩΝ ΚΑΙ ΜΙΚΡΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ» αντί του αρχικού «ΕΝΔΙΑΜΕΣΟΙ ΧΡΗΜΑΤΟΠΙΣΤΩΤΙΚΟΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ - ΤΑΜΕΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ», και τα άρθρα 59, 60 και 61 αντικαταστάθηκαν εξ ολοκλήρου (άρθρο 36 παρ. 4 ν. 4605/2019, Α΄ 52).

1. Δικαιούχοι των ενισχύσεων του παρόντος είναι οι Πολύ Μικρές και Μικρές Επιχειρήσεις κατά την έννοια του άρθρου 2 του Παραρτήματος I του Κανονισμού (ΕΕ) αριθμ. 651/2014 της Επιτροπής της 17ης... Προεπισκόπηση. Πλήρες κείμενο με συνδρομή.

Άρθρο 60

Τροποποίηση Ν. 4605/2019

Είδη, εντάσεις και ύφος ενισχύσεων

1. Τα υπαγόμενα στο παρόν επενδυτικά σχέδια ενισχύονται με τα κίνητρα της φορολογικής απαλλαγής, της επιχορήγησης, της επιδότησης χρηματοδοτικής μίσθωσης και της επιδότησης του κόστους της... Προεπισκόπηση. Πλήρες κείμενο με συνδρομή.

Άρθρο 61

Τροποποίηση Ν. 4605/2019

Διαδικασία αξιολόγησης και ελέγχου

Τα επενδυτικά σχέδια του παρόντος αξιολογούνται με τη μέθοδο της συγκριτικής αξιολόγησης, κατά τα οριζόμενα στο άρθρο 14. Στα επενδυτικά σχέδια θα διενεργείται διοικητικός ενδιάμεσος έλεγχος και... Προεπισκόπηση. Πλήρες κείμενο με συνδρομή.

Άρθρο 62

Δικαιούχοι και υπαγόμενα επενδυτικά σχέδια

1. Οι προτάσεις υποβάλλονται από επενδυτικά σχήματα με τη μορφή ολοκληρωμένων επενδυτικών προγραμμάτων, στα οποία περιλαμβάνονται και τα μεμονωμένα επενδυτικά σχέδια των επιχειρήσεων και των... Προεπισκόπηση. Πλήρες κείμενο με συνδρομή.

Άρθρο 63

Είδη ενισχύσεων

1. Στα μεμονωμένα επενδυτικά σχέδια των συμμετεχουσών επιχειρήσεων παρέχονται τα ακόλουθα είδη ενισχύσεων: φορολογική απαλλαγή, επιχορήγηση, επιδότηση χρηματοδοτικής μίσθωσης και επιδότηση κόστους... Προεπισκόπηση. Πλήρες κείμενο με συνδρομή.

Άρθρο 64

Διαδικασία

1. Κάθε επενδυτικό σχήμα υποβάλλει ολοκληρωμένο επενδυτικό πρόγραμμα μέσω ΠΣΚΕ, το οποίο περιλαμβάνει: α) μελέτη σκοπιμότητας ανεξαρτήτως ύψους των μεμονωμένων επενδυτικών σχεδίων, με βάση τις... Προεπισκόπηση. Πλήρες κείμενο με συνδρομή.

Άρθρο 65

Τροποποίηση Ν. 4605/2019

Δικαιούχοι και υπαγόμενα επενδυτικά σχέδια

1. Δικαιούχοι των ενισχύσεων του παρόντος καθεστώτος είναι οι επιχειρήσεις που ορίζονται στο άρθρο 6, με τις προϋποθέσεις της επόμενης παραγράφου. 2. Τα υπαγόμενα στο παρόν καθεστώς επενδυτικά σχέδια... Προεπισκόπηση. Πλήρες κείμενο με συνδρομή.

Άρθρο 66

Επιλέξιμες δαπάνες

Άρθρο 67

Τροποποίηση Ν. 4712/2020

Είδος Ενίσχυσης

1. Τα υπαγόμενα στο παρόν καθεστώς επενδυτικά σχέδια ενισχύονται με το κίνητρο της σταθεροποίησης του ισχύοντος κατά την ημερομηνία αίτησης υπαγωγής συντελεστή φορολογίας εισοδήματος νομικών προσώπων... Προεπισκόπηση. Πλήρες κείμενο με συνδρομή.

Άρθρο 68

Διαδικασία ταχείας αδειοδότησης

Οι φορείς των υπαγόμενων στο παρόν καθεστώς επενδυτικών σχεδίων μπορούν να κάνουν χρήση της διαδικασίας ταχείας αδειοδότησης μέσω της Γενικής Διεύθυνσης Στρατηγικών Επενδύσεων του Υπουργείου... Προεπισκόπηση. Πλήρες κείμενο με συνδρομή.

Άρθρο 69

Διαδικασία αξιολόγησης και ελέγχου

1. Οι αιτήσεις υπαγωγής υποβάλλονται υποχρεωτικά μέσω του ΠΣΚΕ σε ηλεκτρονική μορφή. 2. Η αξιολόγηση των αιτήσεων γίνεται κατά τη μέθοδο της άμεσης αξιολόγησης, όπως αυτή ορίζεται στις διατάξεις του... Προεπισκόπηση. Πλήρες κείμενο με συνδρομή.

Άρθρο 70

Σύσταση του Αναπτυξιακού Συμβουλίου

Συνίσταται στο Υπουργείο Οικονομίας, Ανάπτυξης και Τουρισμού Αναπτυξιακό Συμβούλιο. Το Αναπτυξιακό Συμβούλιο αποτελείται από την Επιστημονική Επιτροπή και την Επιτροπή Κοινωνικών Εταίρων και Δημόσιας... Προεπισκόπηση. Πλήρες κείμενο με συνδρομή.

Άρθρο 71

Τροποποίηση Ν. 4605/2019

Σύνθεση και αρμοδιότητες της Επιστημονικής Επιτροπής

1. Η Επιστημονική Επιτροπή του Αναπτυξιακού Συμβουλίου αποτελείται από έντεκα (11) μέλη με τριετή θητεία, εκ των οποίων ένα είναι ο Πρόεδρος, ένα ο Αντιπρόεδρος και εννέα (9) τακτικά μέλη.... Προεπισκόπηση. Πλήρες κείμενο με συνδρομή.

Άρθρο 72

Σύνθεση και αρμοδιότητες της Επιτροπής Κοινωνικών Εταίρων και Δημόσιας Διοίκησης (ΕΚΕΔΔ)

1. Η ΕΚΕΔΔ αποτελείται από είκοσι ένα (21) μέλη. Η θητεία των μελών της ΕΚΕΔΔ ορίζεται τριετής. Τα μέλη της ΕΚΕΔΔ είναι εκπρόσωποι της δημόσιας διοίκησης, των τοπικών και περιφερειακών Αρχών της... Προεπισκόπηση. Πλήρες κείμενο με συνδρομή.

Άρθρο 73

Λειτουργική Υποστήριξη

1. Το Κέντρο Προγραμματισμού και Οικονομικών Ερευνών (ΚΕΠΕ) παρέχει επιστημονική υποστήριξη στην Επιστημονική Επιτροπή και συνδράμει στην προετοιμασία των προτάσεων και εκθέσεων αρμοδιότητάς της. 2.... Προεπισκόπηση. Πλήρες κείμενο με συνδρομή.

Άρθρο 74

Λειτουργικοί Πόροι

1. Η κάλυψη των δαπανών της λειτουργίας του Αναπτυξιακού Συμβουλίου γίνεται με πόρους που προέρχονται από τον τακτικό προϋπολογισμό του Υπουργείου Οικονομίας, Ανάπτυξης και Τουρισμού, καθώς και από... Προεπισκόπηση. Πλήρες κείμενο με συνδρομή.

Άρθρο 75

Καταργούμενες διατάξεις

Τα άρθρα 1 έως 3 και 5, 6 του Ν. 3279/2004 (Α΄ 205) καταργούνται.

Άρθρο 76

Τροποποίηση Ν. 4864/2021

Παράταση προθεσμιών ολοκλήρωσης επενδυτικών σχεδίων υπαχθέντων στους νόμους 3299/2004 (Α΄ 261) και 3908/2011 (Α΄ 8)

Το άρθρο 163 παρ. 5 ν. 4635/2019 (Α΄ 167/30.10.2019) ορίζει ότι η παράταση καταλαμβάνει και τα σχέδια στα οποία η υλοποίηση του 50% είχε πραγματοποιηθεί βάσει παραστατικών στις προκαθορισμένες ημερομηνίες της περ. β΄ της παρ. 3 του άρθρου 76, χωρίς να έχει γνωστοποιηθεί στην αρμόδια Υπηρεσία με υπεύθυνη δήλωση ή αίτημα ελέγχου. Η ρύθμιση, που διατυπώθηκε για την παράταση της 31.12.2020, δεν μεταβάλλει το κείμενο του άρθρου 76 και με το άρθρο 69 ν. 4864/2021 εφαρμόζεται για την παράταση της 31.12.2022. Το άρθρο 69 ν. 4864/2021 (Α΄ 237/2.12.2021) παρατείνει έως 31.12.2022 την προθεσμία ολοκλήρωσης των σχεδίων των ν. 3299/2004 και 3908/2011 σύμφωνα με το άρθρο 76 και την παρ. 5 του άρθρου 163 ν. 4635/2019, και οι ημερομηνίες των παρ. 1-3 αποδίδονται στο κείμενο ως 31.12.2022. Δεν τροποποιείται η παρ. 4, στην οποία η ημερομηνία 31.12.2021 (δύο φορές) εξακολουθεί να αποτελεί τη βάση υπολογισμού της παράτασης για λόγους ανωτέρας βίας. Ο ν. 5007/2022 παραπέμπει στις παρ. 1, 2 και 3 του άρθρου 76 και όχι στην παρ. 4. Με το άρθρο 78 ν. 4914/2022 (Α΄ 61/21.3.2022) οι φορείς σχεδίων του ν. 3299/2004 που δεν είχαν γνωστοποιήσει την υλοποίηση του 50% του εγκεκριμένου κόστους στις προκαθορισμένες ημερομηνίες της περ. β΄ της παρ. 3 του άρθρου 76 υποχρεούνταν να τη γνωστοποιήσουν στην αρμόδια υπηρεσία με υπεύθυνη δήλωση ή αίτημα ελέγχου εντός τριών μηνών από την έναρξη ισχύος του νόμου, ήτοι έως 21.6.2022. Η διάταξη δεν μεταβάλλει το κείμενο του άρθρου 76. Με το άρθρο 90 ν. 5007/2022 (Α΄ 241/23.12.2022) η προθεσμία ολοκλήρωσης των σχεδίων των ν. 3299/2004 και 3908/2011 παρατάθηκε εκ νέου κατά εννέα μήνες και κατά ένα έτος αντίστοιχα, τηρουμένων των προϋποθέσεων των παρ. 1, 2 και 3 του άρθρου 76. Με υπολογισμό από την παραταθείσα προθεσμία της 31.12.2022 προκύπτει 30.9.2023 (ν. 3299/2004) και 31.12.2023 (ν. 3908/2011), ημερομηνίες που δεν αναγράφονται στο ΦΕΚ, το οποίο παραπέμπει εσφαλμένα στον ν. 4399/2016 ως (Α΄ 167). Το κείμενο του άρθρου 76 δεν τροποποιήθηκε, και για τα σχέδια του ν. 3299/2004 η τελική προθεσμία ορίστηκε εν συνεχεία με το άρθρο 52 ν. 5079/2023. Με το άρθρο 89 ν. 5019/2023 (Α΄ 27/14.2.2023) σχέδια της περ. α΄ της παρ. 1 του άρθρου 8 ν. 3299/2004 (προκαταβολή με εγγυητική επιστολή) δύνανται να λάβουν παράταση έως 30.9.2024, κατόπιν αίτησης, βεβαίωσης του αρμόδιου μηχανικού για υλοποίηση τουλάχιστον 25% και βεβαίωσης του πιστωτικού ιδρύματος περί μη καταβολής της προκαταβολής, και κατά ένα επιπλέον έτος αν υλοποιηθεί το 50%, ενώ ήδη εκδοθείσες ανακλήσεις λόγω παρέλευσης της προθεσμίας ανατρέπονται. Η σχέση της διάταξης με την τελική ημερομηνία 1.4.2024 του άρθρου 52 ν. 5079/2023 δεν ρυθμίζεται ρητά από τον νόμο. Το κείμενο του άρθρου 76 δεν τροποποιείται. Το άρθρο 52 ν. 5079/2023 (Α΄ 215/22.12.2023) ορίζει για τα σχέδια του ν. 3299/2004 την 1.4.2024 ως τελική ημερομηνία για την αίτηση πιστοποίησης ολοκλήρωσης και έναρξης παραγωγικής λειτουργίας, για την έκδοση παραστατικών και την πλήρωση των όρων ολοκλήρωσης, και για την παραταθείσα λόγω ανωτέρας βίας προθεσμία υλοποίησης (παρ. 1-2). Οι αποφάσεις ολοκλήρωσης εκδίδονται και όταν δεν διαπιστώνεται υλοποίηση του 50% στις 31.7.2017, με ενισχυόμενο κόστος το διπλάσιο του υλοποιηθέντος έως 31.7.2017 και παρακράτηση 20% του ποσού που αποκλίνει από το δηλωθέν (παρ. 3). Αν δεν υποβληθεί αίτηση έως 1.4.2024 και δεν έχει καταβληθεί ενίσχυση, οι αποφάσεις υπαγωγής λογίζονται αυτοδίκαια ανακληθείσες, ενώ αν έχει καταβληθεί ενίσχυση απαιτείται διοικητική πράξη (παρ. 5), και το κείμενο του άρθρου 76 δεν τροποποιείται. Το άρθρο 53 ν. 5079/2023 παρατείνει κατά ένα έτος την προθεσμία ολοκλήρωσης των σχεδίων του ν. 3908/2011, τηρουμένων των προϋποθέσεων των παρ. 2 και 3 του άρθρου 76, δηλαδή με υπολογισμό από την 31.12.2023 έως 31.12.2024 (η ημερομηνία αυτή δεν αναγράφεται στο ΦΕΚ). Η παράταση χορηγείται εφόσον έως 31.12.2023 έχει υλοποιηθεί τουλάχιστον το 25% του επιλέξιμου κόστους και έχει υποβληθεί έως 1.3.2024 αίτηση με δικαιολογητικά δαπανών 25%, με βεβαίωση ορκωτού ελεγκτή-λογιστή (ή και λογιστή του φορέα για σχέδια έως 700.000 ευρώ). Η μη υποβολή της αίτησης έως 1.3.2024 συνεπάγεται αυτοδίκαιη ανάκληση των αποφάσεων υπαγωγής, και το κείμενο του άρθρου 76 δεν τροποποιείται. Το άρθρο 74 ν. 5218/2025 (Α΄ 125/14.7.2025) ρυθμίζει αυτοτελώς την ολοκλήρωση των σχεδίων των ν. 3299/2004 και 3908/2011 και δεν τροποποιεί το κείμενο του άρθρου 76. Για σχέδια του ν. 3299/2004 ανακαλούνται αυτοδίκαια και ανακτώνται εντόκως οι ενισχύσεις, αν υπεβλήθη αίτηση έως 1.4.2024 (άρθρο 52 ν. 5079/2023) αλλά δεν υποβλήθηκε έκθεση τελικού ελέγχου έως 31.12.2025 (παρ. 1), ή αν δεν υπεβλήθη αίτηση έως 1.4.2024 και έχει καταβληθεί ενίσχυση (παρ. 2, εκτός όσων υπέβαλαν πριν την 1.4.2024 αίτηση παράτασης για ανωτέρα βία, υπό τον όρο αποδοχής της). Για σχέδια του ν. 3908/2011 (παρ. 3): περ. α΄ (παράταση του άρθρου 53 παρ. 1 ν. 5079/2023, τουλάχιστον 50% έως 31.12.2024, αίτημα ενδιάμεσου ελέγχου έως 30.6.2025) ολοκλήρωση έως 31.12.2026 και αίτημα και έκθεση τελικού ελέγχου έως 30.6.2027, περ. β΄ (τουλάχιστον 50% έως 31.12.2023, αίτημα ελέγχου έως 30.6.2024, χωρίς αίτημα παράτασης έως 1.3.2024) ολοκλήρωση έως 31.12.2025 και τελικός έλεγχος έως 30.6.2026, και σε κάθε άλλη περίπτωση αυτοδίκαια ανάκληση. Ισχύουσα κατάσταση (Οκτώβριος 2026): το κείμενο του άρθρου 76 φθάνει έως την παράταση της 31.12.2022 του ν. 4864/2021, και οι μεταγενέστερες ρυθμίσεις (ν. 5007/2022, 5019/2023, 5079/2023, 5218/2025, 5297/2026) ισχύουν αυτοτελώς χωρίς να τροποποιούν το κείμενο. Για σχέδια του ν. 3299/2004 οι προθεσμίες έχουν κατά κανόνα εξαντληθεί: αίτηση πιστοποίησης ολοκλήρωσης έως 1.4.2024 (άρθρο 52 ν. 5079/2023) και έκθεση τελικού ελέγχου έως 31.12.2025 (άρθρο 74 παρ. 1 ν. 5218/2025), άλλως αυτοδίκαιη ανάκληση της απόφασης υπαγωγής. Για σχέδια του ν. 3908/2011 ανοιχτή παραμένει μόνο η περ. α΄ της παρ. 3 του άρθρου 74 ν. 5218/2025 (ολοκλήρωση έως 31.12.2026, τελικός έλεγχος έως 30.6.2027), ενώ με το άρθρο 196 ν. 5297/2026 (Α΄ 64/28.4.2026) η έκθεση ορκωτού ελεγκτή υποβάλλεται εντός αποκλειστικής προθεσμίας έξι μηνών από το αίτημα τελικού ελέγχου, που για αιτήματα προ της 28.4.2026 λήγει στις 28.10.2026, άλλως ανακαλείται αυτοδίκαια η απόφαση υπαγωγής.

1.α. Χορηγείται νέα προθεσμία ολοκλήρωσης, μέχρι τις 31 Μαρτίου 2017, των επενδυτικών σχεδίων που έχουν υπαχθεί στις διατάξεις του ν. 3299/2004 και η ημερομηνία ολοκλήρωσής τους έληξε στις 31... Προεπισκόπηση. Πλήρες κείμενο με συνδρομή.

Άρθρο 77

Τροποποίηση Ν. 4582/2018

Τμηματική καταβολή επιχορήγησης επενδυτικών σχεδίων υπαχθέντων στο Ν. 3299/2004 (Α΄ 261) και στο Ν. 3908/2011 (Α΄ 8)

Με την παρ. 8 του άρθρου 130 του ν. 4887/2022 (Α΄ 16/4.2.2022) είχε διατηρηθεί σε ισχύ η υπ' αριθμ. 135056/16.12.2016 ΚΥΑ (Β΄ 4155) για τη χορήγηση προκαταβολής σε σχέδια του ν. 3908/2011, η οποία κατά την παρ. 2 του άρθρου 77 εφαρμόζεται αναλόγως στον ν. 4399/2016 (άρθρο 83 παρ. 1 ν. 4582/2018). Η παρ. 8 του άρθρου 130 αντικαταστάθηκε με το άρθρο 204 παρ. 3 του ν. 5297/2026 (Α΄ 64/28.4.2026) και το νέο της κείμενο δεν αναφέρει πλέον την ΚΥΑ 135056/2016, αλλά ορίζει ότι μέχρι την έκδοση της απόφασης της παρ. 8 του άρθρου 129 για τη διαδικασία καταβολής της επιχορήγησης, της επιδότησης χρηματοδοτικής μίσθωσης και απασχόλησης εφαρμόζεται κατ' αναλογία η υπ' αρ. 78954/14.7.2017 ΚΥΑ (Β΄ 2494). Το κείμενο του άρθρου 77 δεν τροποποιείται.

1. Για τα επενδυτικά σχέδια του Ν. 3299/2004 και του Ν. 3908/2011 το ποσό της επιχορήγησης, όπως καθορίζεται στην απόφαση υπαγωγής, καταβάλλεται σε επτά (7) δόσεις ως εξής: α) Η πρώτη δόση που... Προεπισκόπηση. Πλήρες κείμενο με συνδρομή.

Άρθρο 78

Τροποποίηση Ν. 4605/2019

Ρυθμίσεις θεμάτων του Ν. 3299/2004 (Α΄ 261) και του Ν. 3908/2011 (Α΄ 8)

1. Για την υλοποίηση των επενδυτικών σχεδίων του Ν. 3908/2011, για τα οποία εκδόθηκε απόφαση υπαγωγής λαμβάνοντας υπόψη και την περίπτωση δ΄ της παρ. 7 του άρθρου 8 του Ν. 3908/2011, δεν απαιτείται η... Προεπισκόπηση. Πλήρες κείμενο με συνδρομή.

Άρθρο 79

Τροποποίηση Ν. 4864/2021

Διακριτές κατηγορίες επενδυτικών σχεδίων

1. Συνιστούν διακριτές κατηγορίες τα επενδυτικά σχέδια που έχουν υπαχθεί στις διατάξεις του παρόντος, καθώς και των ν. 3299/2004 (Α’ 261) και 3908/2011 (Α’ 8), τα οποία: α. έχουν ενταχθεί σε... Προεπισκόπηση. Πλήρες κείμενο με συνδρομή.

Άρθρο 80

Τροποποίηση Ν. 5184/2025

Καθορισμός παραβόλων για την εκτέλεση διαδικασιών ελέγχου επενδυτικών σχεδίων υπαχθέντων στους νόμους 3299/2004 (Α΄ 261) και 3908/2011 (Α΄ 8)

Με το άρθρο 124 του ν. 4887/2022 (Α΄ 16/4.2.2022) οι παρ. 3, 4 και 5 του παρόντος άρθρου εφαρμόζονται και στις αποζημιώσεις της παρ. 16 του άρθρου 129 του ν. 4887/2022. Η υπ’ αρ. 47160/2023 ΚΥΑ (Β’ 3408/20.5.2023), που εκδόθηκε κατά το ν. 4887/2022, ισχύει από τη δημοσίευσή της και από τότε έπαψε να ισχύει η υπ’ αρ. 26226/3.3.2017 (ΥΟΔΔ 117). Στα μέλη του ΕΜΠΑ και του ΕΜΠΕ που πραγματοποίησαν αξιολογήσεις και ελέγχους επενδυτικών σχεδίων των ν. 4399/2016, 3908/2011 και 3299/2004 από 1.1.2017 έως 31.12.2019 καταβάλλονται οι αποζημιώσεις της υπ’ αρ. 26226/3.3.2017 (ΥΟΔΔ 117) ΚΥΑ, που εκδόθηκε κατά την παρ. 3 του άρθρου 80 του ν. 4399/2016 (ο ν. 5039/2023 την παραθέτει ως 13.3.2017). Η καταβολή προϋποθέτει επανυποβολή του αιτήματος εντός τεσσάρων μηνών από την έναρξη ισχύος του ν. 5039/2023 (Α΄ 83/3.4.2023).

1. Για την υποβολή αιτήματος ελέγχου επενδυτικών σχεδίων είτε για την πιστοποίηση του 50% του κόστους της επένδυσης είτε και για την πιστοποίηση της ολοκλήρωσης, που έχουν υπαχθεί στις διατάξεις του... Προεπισκόπηση. Πλήρες κείμενο με συνδρομή.

Άρθρο 81

Τροποποίηση Ν. 4864/2021

Θέματα λειτουργίας Πληροφοριακού Συστήματος Κρατικών Ενισχύσεων (Π.Σ.Κ.Ε.) του Αναπτυξιακού νόμου

1. Με απόφαση του Γενικού Γραμματέα Ιδιωτικών Επενδύσεων και Συμπράξεων Δημοσίου και Ιδιωτικού Τομέα του Υπουργείου Ανάπτυξης και Επενδύσεων, η οποία εκδίδεται μέχρι την έναρξη ισχύος του παρόντος,... Προεπισκόπηση. Πλήρες κείμενο με συνδρομή.

Άρθρο 82

Τροποποίηση Ν. 4605/2019

Τροποποίηση διατάξεων του Π.δ. 33/2011 (Α΄ 83)

1. Η παρ. 1 του άρθρου 11 του Π.δ. 33/2011 (Α΄ 83) αντικαθίσταται ως εξής: «1. Συνιστάται Εθνικό Μητρώο Πιστοποιημένων Ελεγκτών (ΕΜΠΕ), στο οποίο εγγράφονται τα πρόσωπα τα οποία επιφορτίζονται με την... Προεπισκόπηση. Πλήρες κείμενο με συνδρομή.

Άρθρο 83

Τροποποίηση διατάξεων του Π.δ. 157/2013 (Α΄ 249)

Η παρ. 2 του άρθρου 2 του Π.δ. 157/2013 αντικαθίσταται ως εξής: «2. Της Γενικής Διεύθυνσης Στρατηγικών Επενδύσεων προΐσταται μετακλητός υπάλληλος, κατά τη διάταξη της παρ. 5 του άρθρου 14 του Ν.... Προεπισκόπηση. Πλήρες κείμενο με συνδρομή.

Άρθρο 84

Θέματα Διεύθυνσης Κεφαλαίων Εξωτερικού

1. Για τα επενδυτικά σχέδια, τα οποία έχουν υπαχθεί στις διατάξεις του παρόντος και των νόμων 3299/2004 και 3908/2011 και για τους σκοπούς εφαρμογής του άρθρου 16 του Ν. 4251/2014, θεωρείται ότι, η... Προεπισκόπηση. Πλήρες κείμενο με συνδρομή.

Άρθρο 85

Τροποποίηση Ν. 5184/2025

Μεταβατικές διατάξεις

Το άρθρο 14Β του ν. 3908/2011 που αντικαταστάθηκε με την περ. β΄ της παρ. 13 τροποποιήθηκε στη συνέχεια με το άρθρο 22 του ν. 4479/2017 (Α΄ 94) και το άρθρο 34 του ν. 4605/2019 (Α΄ 52) και αντικαταστάθηκε εκ νέου με το άρθρο 44 του ν. 4864/2021 (Α΄ 237/2.12.2021). Το κείμενο της περ. β΄ που παρατίθεται στο παρόν άρθρο δεν αποτυπώνει τις μεταγενέστερες διατυπώσεις του άρθρου 14Β. Με το άρθρο 124 του ν. 4887/2022 (Α΄ 16/4.2.2022) τα δεύτερο έως πέμπτο εδάφια της παρ. 17 του παρόντος άρθρου εφαρμόζονται και στις αποζημιώσεις της παρ. 16 του άρθρου 129 του ν. 4887/2022. Με το άρθρο 130 παρ. 4 του ίδιου νόμου εξακολουθεί να ισχύει η παρ. 35 του άρθρου 6 του ν. 2601/1998, που είχε διατηρηθεί με την παρ. 4 του παρόντος άρθρου. Με το άρθρο 73 παρ. 2 του ν. 4949/2022 (Α΄ 126/30.6.2022) καταργούνται οι Γνωμοδοτικές Επιτροπές της περ. β΄ της παρ. 15 του άρθρου 7 του ν. 3299/2004 που είχαν επανασυσταθεί σύμφωνα με το άρθρο 27 και τις παρ. 2 και 7 του άρθρου 85 του ν. 4399/2016. Οι παρ. 1 και 2 του άρθρου 73 ισχύουν από την έναρξη ισχύος του π.δ. 5/2022 (Α΄ 15).

1. Επενδυτικά σχέδια τα οποία έχουν υπαχθεί στις διατάξεις των νόμων 3908/2011, 3299/2004, 2601/1998 και 1892/1990, εξακολουθούν να διέπονται από το ίδιο θεσμικό πλαίσιο. Για τις διαδικασίες και τα... Προεπισκόπηση. Πλήρες κείμενο με συνδρομή.

Άρθρο 86

1. Η παρ. 1 του άρθρου 4 του Ν. 4375/2016 αντικαθίσταται ως εξής: «1. Στο Υπουργείο Εσωτερικών και Διοικητικής Ανασυγκρότησης συνιστάται αυτοτελής Υπηρεσία, με τίτλο «Αρχή Προσφυγών», η οποία... Προεπισκόπηση. Πλήρες κείμενο με συνδρομή.

Άρθρο 87

Έναρξη ισχύος

Η ισχύς του παρόντος νόμου και του Παραρτήματός του αρχίζει με τη δημοσίευσή του στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, εκτός αν ορίζεται διαφορετικά σε επιμέρους διατάξεις.

Ν. 4399/2016 (μορφή κατά ν. 4399/2016)