Αστικοί συνεταιρισμοίΝ. 1667/1986

Έννοια, σύσταση και καταστατικό του συνεταιρισμού

Ο ν. 3601/2007 (Α΄ 178), στον οποίο παραπέμπει το κείμενο, καταργήθηκε με το άρθρο 166 παρ. 1 του ν. 4261/2014 (Α΄ 107/5.5.2014): «Από τη δημοσίευση του παρόντος νόμου καταργείται ο ν. 3601/2007 (Α΄ 178), και οποιαδήποτε υφιστάμενη αναφορά σε αυτόν, και στον παρόντα νόμο, νοείται στο εξής ως αναφορά στις αντίστοιχες διατάξεις του παρόντος νόμου, σύμφωνα με την αντιστοίχιση, όπως αυτή φαίνεται στο παράρτημα 1 του παρόντος νόμου ή του Κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 575/2013.» Το κείμενο του παρόντος άρθρου διατηρείται όπως τυπώθηκε· σε ορισμένες διατάξεις (άρθρο 3, άρθρο 4 παρ. 1) η παραπομπή έχει ήδη συμπληρωθεί από το νομοθέτη με την αναφορά «ή το ν. 4261/2014». Κατά το άρθρο 17 παρ. 1 του ν. 4430/2016 (Α΄ 205), η σχέση μεταξύ των μελών της Κοινωνικής Συνεταιριστικής Επιχείρησης (Κοιν.Σ.Επ.), η διοίκηση, η λειτουργία της και η λύση της διέπονται από τον ν. 1667/1986, εκτός αν ορίζεται διαφορετικά στον ν. 4430/2016· δεν εφαρμόζονται το άρθρο 1, οι παράγραφοι 2, 3, 7 και 8 του άρθρου 2, οι παράγραφοι 4 και 6 του άρθρου 3, η παράγραφος 4 του άρθρου 4, η παράγραφος 2 του άρθρου 5, το άρθρο 8, το τελευταίο εδάφιο της παραγράφου 3 και οι παράγραφοι 2 και 4 του άρθρου 9, το άρθρο 13 και το άρθρο 14. Κατά το άρθρο 27 παρ. 7 του ίδιου νόμου, για τους Συνεταιρισμούς Εργαζομένων δεν εφαρμόζονται το άρθρο 1, οι παράγραφοι 2, 3, 7 και 8 του άρθρου 2, οι παράγραφοι 4 και 6 του άρθρου 3, οι παράγραφοι 1 και 4 του άρθρου 4, η παρ. 2 του άρθρου 5, το άρθρο 8, το τελευταίο εδάφιο της παραγράφου 3 και η παράγραφος 4 του άρθρου 9, το άρθρο 13 και το άρθρο 14. Κατά το άρθρο 1 του ν. 4513/2018 (Α΄ 9), η Ενεργειακή Κοινότητα (Ε.Κοιν.) είναι αστικός συνεταιρισμός αποκλειστικού σκοπού και: «2. Για όσα θέματα δεν ορίζονται ειδικότερα στον παρόντα, οι Ε.Κοιν. διέπονται συμπληρωματικά από τις διατάξεις του ν. 1667/1986 (Α΄ 196). 3. Στις Ε.Κοιν. δεν εφαρμόζονται οι παρακάτω διατάξεις του ν. 1667/1986: α) Οι αριθμητικοί περιορισμοί των τριών (3) μελών για το αίτημα σύγκλησης γενικής συνέλευσης του πρώτου εδαφίου της παραγράφου 3 του άρθρου 5, των επτά (7) μελών για την ελάχιστη απαρτία στη γενική συνέλευση του τελευταίου εδαφίου της ίδιας παραγράφου, των τριών (3) μελών για την υποχρεωτική αναβολή της συζήτησης θεμάτων που δεν περιλαμβάνονται στην ημερήσια διάταξη της γενικής συνέλευσης του έβδομου εδαφίου της παραγράφου 5 του ίδιου άρθρου και των δύο (2) μελών για το αίτημα σύγκλησης διοικητικού συμβουλίου της παραγράφου 2 του άρθρου 7, β) η υποχρέωση συγκρότησης τριμελούς επιτροπής ελέγχου της παραγράφου 1 του άρθρου 7, γ) οι διατάξεις της παραγράφου 4 του άρθρου 9 και του άρθρου 13. 4. Όπου στις διατάξεις του ν. 1667/1986 αναφέρεται καταχώρηση σε μητρώο, για τις ανάγκες του παρόντος νοείται το Μητρώο Ε.Κοιν. του άρθρου 8 και δεν απαιτείται εγγραφή, καταχώρηση ή ενημέρωση οποιουδήποτε άλλου μητρώου.» Κατά το άρθρο 2 παρ. 4 του ίδιου νόμου: «Νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου και Ο.Τ.Α. α΄ και β΄ βαθμού μπορούν να συμμετέχουν σε περισσότερες από μία Ε.Κοιν. ως μέλη κατά παρέκκλιση της παρ. 3 του άρθρου 2 του ν. 1667/1986.» Κατά το άρθρο 5 περ. η΄ (ελάχιστο περιεχόμενο καταστατικού): «η) τον αριθμό των μελών του διοικητικού συμβουλίου που δεν μπορεί να είναι λιγότερα από τρία (3), κατά παρέκκλιση της παρ. 1 του άρθρου 7 του ν. 1667/1986». Κατά το άρθρο 9 παρ. 1, όπως το άρθρο 9 αντικαταστάθηκε με το άρθρο 37 του ν. 4843/2021 (Α΄ 193): «1. Κατά παρέκκλιση της διάταξης της παρ. 1 του άρθρου 10 του ν. 1667/1986, η Ε.Κοιν. λύεται: α) Αν μειωθεί ο αριθμός των μελών της κάτω από τα όρια της παρ. 2 του άρθρου 2 ή αν πάψουν να ισχύουν οι προϋποθέσεις της παρ. 3 του ίδιου άρθρου και δεν αντικατασταθούν ή συμπληρωθούν τα μέλη σύμφωνα με τις ως άνω διατάξεις εντός τριμήνου. β) όταν λήξει η χρονική διάρκειά της, γ) με απόφαση της γενικής συνέλευσης, δ) αν κηρυχθεί σε πτώχευση.» Με το άρθρο 62 του ν. 5037/2023 (Α΄ 78) καταργήθηκε από 1.4.2023 το άρθρο 7 του ν. 4513/2018 (σύσταση Ενεργειακών Κοινοτήτων). Κατά το άρθρο 6ΙΖ παρ. 4 του ν. 3468/2006, όπως προστέθηκε με το άρθρο 61 του ν. 5037/2023: «Ενεργειακές Κοινότητες του ν. 4513/2018 που δεν επιθυμούν να μετατραπούν σύμφωνα με την παρ. 1 παραμένουν σε λειτουργία σύμφωνα με τον ν. 4513/2018. Από 1η Νοεμβρίου 2023 οι Ενεργειακές Κοινότητες του ν. 4513/2018 δεν επιτρέπεται να υποβάλλουν νέες αιτήσεις για Βεβαίωση Παραγωγού ή για Οριστική Προσφορά Σύνδεσης σε περίπτωση Εξαιρούμενων Σταθμών.» Με το άρθρο 116 παρ. 3 του ν. 4635/2019 (Α΄ 167): «Όπου γίνεται αναφορά στην αρμοδιότητα των Ειρηνοδικών σχετικά με την καταχώριση ή μη των καταστατικών των Αστικών Συνεταιρισμών, καταργείται και στο εξής αρμόδια είναι η Υ.Γ.Ε.ΜΗ. στην οποία ανήκει ο υπόχρεος.» Σύμφωνα με την ίδια διάταξη η ισχύς των άρθρων 85-116 αρχίζει τρεις μήνες από τη δημοσίευση του νόμου (ΦΕΚ Α΄ 167/30.10.2019). Τα άρθρα 85 έως 114 του ν. 4635/2019, περί Γ.Ε.ΜΗ., καταργήθηκαν με το άρθρο 59 περ. α΄ του ν. 4919/2022 (Α΄ 71). Κατά το άρθρο 7 παρ. 1 περ. ε΄ του ν. 4919/2022 ρυθμίζονται οι διαδικασίες σύστασης του Αστικού Συνεταιρισμού του ν. 1667/1986 (η περ. ε΄ του άρθρου 7 τίθεται σε ισχύ από τη συμπλήρωση εννέα (9) μηνών από τη δημοσίευση του νόμου, άρθρο 64 παρ. 2) και κατά το άρθρο 16 παρ. 1 περ. ε΄ του ίδιου νόμου, όπως τροποποιήθηκε με το άρθρο 52 του ν. 5164/2024 (Α΄ 202), ο Αστικός Συνεταιρισμός του ν. 1667/1986 εγγράφεται υποχρεωτικά στο Γ.Ε.ΜΗ. Κατά το άρθρο 6Β του ν. 3468/2006 (Α΄ 129), όπως προστέθηκε με το άρθρο 46 του ν. 5037/2023 (Α΄ 78), η Κοινότητα Ανανεώσιμης Ενέργειας (Κ.Α.Ε.) είναι αστικός συνεταιρισμός του ν. 1667/1986 και: «3. Στις Κ.Α.Ε. δεν εφαρμόζονται οι παρακάτω ρυθμίσεις του ν. 1667/1986: α) Οι αριθμητικοί περιορισμοί για τη σύγκληση γενικής συνέλευσης και την ελάχιστη απαρτία στη γενική συνέλευση, του πρώτου και τελευταίου εδαφίου, αντίστοιχα, της παρ. 3 του άρθρου 5, και η υποχρεωτική αναβολή της συζήτησης θεμάτων που δεν περιλαμβάνονται στην ημερήσια διάταξη, του έβδομου εδαφίου της παρ. 5 του ίδιου άρθρου, β) η υποχρέωση συγκρότησης τριμελούς επιτροπής ελέγχου της παρ. 1 του άρθρου 7 και η σύγκληση του Διοικητικού Συμβουλίου του πρώτου εδαφίου της παρ. 2 του άρθρου 7, γ) οι ρυθμίσεις για τους συνεταιρισμούς της παρ. 4 του άρθρου 9, καθώς και του άρθρου 13, δ) η λύση του αστικού συνεταιρισμού της παρ. 1 του άρθρου 10. Για τη λύση της Κ.Α.Ε. εφαρμόζεται το άρθρο 6ΙΒ του παρόντος. 4. Όπου στον ν. 1667/1986 αναφέρεται η καταχώριση σε μητρώο, νοείται το «Μητρώο Κοινοτήτων Ανανεώσιμης Ενέργειας και Ενεργειακών Κοινοτήτων Πολιτών» του άρθρου 6Η του παρόντος και δεν απαιτείται εγγραφή, καταχώριση ή ενημέρωση οποιουδήποτε άλλου μητρώου.» Κατά το άρθρο 47Α του ν. 4001/2011 (Α΄ 179), όπως προστέθηκε με το άρθρο 87 του ν. 5037/2023, η Ενεργειακή Κοινότητα Πολιτών (Ε.Κ.Π.) είναι αστικός συνεταιρισμός του ν. 1667/1986 και: «3. Στις Ε.Κ.Π. δεν εφαρμόζονται οι παρακάτω ρυθμίσεις του ν. 1667/1986: α) Οι αριθμητικοί περιορισμοί για τη σύγκληση γενικής συνέλευσης και την ελάχιστη απαρτία στη γενική συνέλευση, του πρώτου και τελευταίου εδαφίου, αντίστοιχα, της παρ. 3 του άρθρου 5, η υποχρεωτική αναβολή της συζήτησης θεμάτων που δεν περιλαμβάνονται στην ημερήσια διάταξη, του έβδομου εδαφίου της παρ. 5 του ίδιου άρθρου, β) η υποχρέωση συγκρότησης τριμελούς επιτροπής ελέγχου της παρ. 1 του άρθρου 7, η σύγκληση του διοικητικού συμβουλίου του πρώτου εδαφίου της παρ. 2 του άρθρου 7, γ) οι ρυθμίσεις για τους συνεταιρισμούς της παρ. 4 του άρθρου 9, καθώς και του άρθρου 13, του αστικού συνεταιρισμού της παρ. 1 του άρθρου 10. δ) η διάταξη της παρ. 1 του Για τη λύση της Ε.Κ.Π. εφαρμόζεται το άρθρο 47Θ του παρόντος. 4. Όπου στον ν. 1667/1986 αναφέρεται καταχώριση σε μητρώο, για τις ανάγκες του παρόντος νοείται το «Μητρώο Κοινοτήτων Ανανεώσιμης Ενέργειας και Ενεργειακών Κοινοτήτων Πολιτών» του άρθρου 6Η του ν. 3468/2006 (Α’ 129), χωρίς να απαιτείται εγγραφή, καταχώριση ή ενημέρωση οποιουδήποτε άλλου μητρώου.» [Το κείμενο της περ. δ΄ της παρ. 3 του άρθρου 47Α τυπώνεται όπως παρατίθεται στο ΦΕΚ Α΄ 78/28.3.2023, σ. 3917.]

Μέλη - Είσοδος, αποχώρηση και αποκλεισμός

Ο ν. 3601/2007 (Α΄ 178), στον οποίο παραπέμπει το κείμενο, καταργήθηκε με το άρθρο 166 παρ. 1 του ν. 4261/2014 (Α΄ 107/5.5.2014): «Από τη δημοσίευση του παρόντος νόμου καταργείται ο ν. 3601/2007 (Α΄ 178), και οποιαδήποτε υφιστάμενη αναφορά σε αυτόν, και στον παρόντα νόμο, νοείται στο εξής ως αναφορά στις αντίστοιχες διατάξεις του παρόντος νόμου, σύμφωνα με την αντιστοίχιση, όπως αυτή φαίνεται στο παράρτημα 1 του παρόντος νόμου ή του Κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 575/2013.» Το κείμενο του παρόντος άρθρου διατηρείται όπως τυπώθηκε· σε ορισμένες διατάξεις (άρθρο 3, άρθρο 4 παρ. 1) η παραπομπή έχει ήδη συμπληρωθεί από το νομοθέτη με την αναφορά «ή το ν. 4261/2014». Η παραπομπή του κειμένου στον ν. 3693/2008 (Α΄ 174) (άρθρο 7 παρ. 1: «η προβλεπόμενη από το άρθρο 37 του ν. 3693/2008 τριμελής επιτροπή ελέγχου», όπως προστέθηκε με το άρθρο 26 παρ. 6 του ν. 3867/2010, Α΄ 128· άρθρο 2 παρ. 9: «κατά την έννοια των παραγράφων 2 και 3 του άρθρου 2 του ν. 3693/2008») διατηρείται όπως τυπώθηκε. Με το άρθρο 53 του ν. 4449/2017 (Α΄ 7/24.1.2017): «Από την έναρξη ισχύος του παρόντος νόμου καταργούνται και με την επιφύλαξη της παρ. 8 του άρθρου 52: 1. Τα άρθρα 1 έως και 43 και το άρθρο 45 του ν. 3693/2008.» Ο ν. 4449/2017 δεν περιέχει διάταξη αντιστοίχισης του άρθρου 37 ή του άρθρου 2 του ν. 3693/2008 προς συγκεκριμένο άρθρο του (το άρθρο 52 παρ. 1 αφορά μόνο την αντικατάσταση των όρων «νόμιμος ελεγκτής» και «ελεγκτικό γραφείο»). Για την επιτροπή ελέγχου, το άρθρο 44 παρ. 1 του ν. 4449/2017 ορίζει: «Κάθε οντότητα δημοσίου συμφέροντος διαθέτει επιτροπή ελέγχου η οποία αποτελείται από τρία τουλάχιστον μέλη.» και ο ορισμός της οντότητας δημοσίου συμφέροντος (άρθρο 2 περ. 12 β΄) περιλαμβάνει «πιστωτικά ιδρύματα όπως ορίζονται στην παρ. 1 του άρθρου 3 του ν. 4261/2014 πλην όσων αναφέρονται στην παράγραφο 5 του άρθρου 2 του εν λόγω νόμου». Η εφαρμογή της διάταξης σε συγκεκριμένο συνεταιρισμό εξαρτάται από το αν αυτός εμπίπτει στον ορισμό αυτό. Κατά το άρθρο 1 του ν. 4513/2018 (Α΄ 9), η Ενεργειακή Κοινότητα (Ε.Κοιν.) είναι αστικός συνεταιρισμός αποκλειστικού σκοπού και: «2. Για όσα θέματα δεν ορίζονται ειδικότερα στον παρόντα, οι Ε.Κοιν. διέπονται συμπληρωματικά από τις διατάξεις του ν. 1667/1986 (Α΄ 196). 3. Στις Ε.Κοιν. δεν εφαρμόζονται οι παρακάτω διατάξεις του ν. 1667/1986: α) Οι αριθμητικοί περιορισμοί των τριών (3) μελών για το αίτημα σύγκλησης γενικής συνέλευσης του πρώτου εδαφίου της παραγράφου 3 του άρθρου 5, των επτά (7) μελών για την ελάχιστη απαρτία στη γενική συνέλευση του τελευταίου εδαφίου της ίδιας παραγράφου, των τριών (3) μελών για την υποχρεωτική αναβολή της συζήτησης θεμάτων που δεν περιλαμβάνονται στην ημερήσια διάταξη της γενικής συνέλευσης του έβδομου εδαφίου της παραγράφου 5 του ίδιου άρθρου και των δύο (2) μελών για το αίτημα σύγκλησης διοικητικού συμβουλίου της παραγράφου 2 του άρθρου 7, β) η υποχρέωση συγκρότησης τριμελούς επιτροπής ελέγχου της παραγράφου 1 του άρθρου 7, γ) οι διατάξεις της παραγράφου 4 του άρθρου 9 και του άρθρου 13. 4. Όπου στις διατάξεις του ν. 1667/1986 αναφέρεται καταχώρηση σε μητρώο, για τις ανάγκες του παρόντος νοείται το Μητρώο Ε.Κοιν. του άρθρου 8 και δεν απαιτείται εγγραφή, καταχώρηση ή ενημέρωση οποιουδήποτε άλλου μητρώου.» Κατά το άρθρο 2 παρ. 4 του ίδιου νόμου: «Νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου και Ο.Τ.Α. α΄ και β΄ βαθμού μπορούν να συμμετέχουν σε περισσότερες από μία Ε.Κοιν. ως μέλη κατά παρέκκλιση της παρ. 3 του άρθρου 2 του ν. 1667/1986.» Κατά το άρθρο 5 περ. η΄ (ελάχιστο περιεχόμενο καταστατικού): «η) τον αριθμό των μελών του διοικητικού συμβουλίου που δεν μπορεί να είναι λιγότερα από τρία (3), κατά παρέκκλιση της παρ. 1 του άρθρου 7 του ν. 1667/1986». Κατά το άρθρο 9 παρ. 1, όπως το άρθρο 9 αντικαταστάθηκε με το άρθρο 37 του ν. 4843/2021 (Α΄ 193): «1. Κατά παρέκκλιση της διάταξης της παρ. 1 του άρθρου 10 του ν. 1667/1986, η Ε.Κοιν. λύεται: α) Αν μειωθεί ο αριθμός των μελών της κάτω από τα όρια της παρ. 2 του άρθρου 2 ή αν πάψουν να ισχύουν οι προϋποθέσεις της παρ. 3 του ίδιου άρθρου και δεν αντικατασταθούν ή συμπληρωθούν τα μέλη σύμφωνα με τις ως άνω διατάξεις εντός τριμήνου. β) όταν λήξει η χρονική διάρκειά της, γ) με απόφαση της γενικής συνέλευσης, δ) αν κηρυχθεί σε πτώχευση.» Με το άρθρο 62 του ν. 5037/2023 (Α΄ 78) καταργήθηκε από 1.4.2023 το άρθρο 7 του ν. 4513/2018 (σύσταση Ενεργειακών Κοινοτήτων). Κατά το άρθρο 6ΙΖ παρ. 4 του ν. 3468/2006, όπως προστέθηκε με το άρθρο 61 του ν. 5037/2023: «Ενεργειακές Κοινότητες του ν. 4513/2018 που δεν επιθυμούν να μετατραπούν σύμφωνα με την παρ. 1 παραμένουν σε λειτουργία σύμφωνα με τον ν. 4513/2018. Από 1η Νοεμβρίου 2023 οι Ενεργειακές Κοινότητες του ν. 4513/2018 δεν επιτρέπεται να υποβάλλουν νέες αιτήσεις για Βεβαίωση Παραγωγού ή για Οριστική Προσφορά Σύνδεσης σε περίπτωση Εξαιρούμενων Σταθμών.» Κατά το άρθρο 17 παρ. 1 του ν. 4430/2016 (Α΄ 205), η σχέση μεταξύ των μελών της Κοινωνικής Συνεταιριστικής Επιχείρησης (Κοιν.Σ.Επ.), η διοίκηση, η λειτουργία της και η λύση της διέπονται από τον ν. 1667/1986, εκτός αν ορίζεται διαφορετικά στον ν. 4430/2016· δεν εφαρμόζονται το άρθρο 1, οι παράγραφοι 2, 3, 7 και 8 του άρθρου 2, οι παράγραφοι 4 και 6 του άρθρου 3, η παράγραφος 4 του άρθρου 4, η παράγραφος 2 του άρθρου 5, το άρθρο 8, το τελευταίο εδάφιο της παραγράφου 3 και οι παράγραφοι 2 και 4 του άρθρου 9, το άρθρο 13 και το άρθρο 14. Κατά το άρθρο 27 παρ. 7 του ίδιου νόμου, για τους Συνεταιρισμούς Εργαζομένων δεν εφαρμόζονται το άρθρο 1, οι παράγραφοι 2, 3, 7 και 8 του άρθρου 2, οι παράγραφοι 4 και 6 του άρθρου 3, οι παράγραφοι 1 και 4 του άρθρου 4, η παρ. 2 του άρθρου 5, το άρθρο 8, το τελευταίο εδάφιο της παραγράφου 3 και η παράγραφος 4 του άρθρου 9, το άρθρο 13 και το άρθρο 14. Στο τέλος της παρ. 1 του άρθρου 17 του ν. 4430/2016 προστέθηκε με το άρθρο 43 παρ. 2 του ν. 4554/2018 (Α΄ 130) εδάφιο: «Μέλη των Κοιν.Σ.Επ. Ένταξης Ευάλωτων Ομάδων μπορούν να γίνουν ενήλικα φυσικά πρόσωπα, χωρίς να απαιτείται να έχουν την ικανότητα για δικαιοπραξία, κατά παρέκκλιση της παρ. 1 του άρθρου 2 του ν. 1667/1986 (Α΄ 196).». Κατά το άρθρο 6Γ παρ. 7 του ν. 3468/2006 (Α΄ 129), όπως προστέθηκε με το άρθρο 47 του ν. 5037/2023 (Α΄ 78): «7. Νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου, Ο.Τ.Α. α’ και β’ βαθμού και επιχειρήσεις που ανήκουν κατά εκατό τοις εκατό (100%) σε Ο.Τ.Α. α’ και β’ βαθμού μπορούν να συμμετέχουν σε περισσότερες από μια Κ.Α.Ε. ως μέλη, κατά παρέκκλιση της παρ. 5 του παρόντος και της παρ. 3 του άρθρου 2 του ν. 1667/1986 (Α’ 196).» Αντίστοιχα, κατά το άρθρο 47Β παρ. 7 του ν. 4001/2011 (Α΄ 179), όπως προστέθηκε με το άρθρο 88 του ν. 5037/2023: «7. Νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου, Ο.Τ.Α. α’ και β’ βαθμού και επιχειρήσεις που ανήκουν κατά εκατό τοις εκατό (100%) σε Ο.Τ.Α α’ και β’ βαθμού μπορούν να συμμετέχουν σε περισσότερες από μια Ε.Κ.Π. ως μέλη, κατά παρέκκλιση της παρ. 6 του παρόντος και της παρ. 3 του άρθρου 2 του ν. 1667/1986.»

Συνεταιριστική μερίδα

Η παρ. 6α, που προστέθηκε με το άρθρο 5 παρ. 3 περ. δ΄ του ν. 4340/2015 (Α΄ 134), αφορά αύξηση κεφαλαίου συνεταιριστικών τραπεζών προς ανακεφαλαιοποίησή τους που πραγματοποιείται εντός του 2015. Ο χρόνος που ορίζει η διάταξη έληξε στις 31.12.2015. Κατά το άρθρο 17 παρ. 1 του ν. 4430/2016 (Α΄ 205), η σχέση μεταξύ των μελών της Κοινωνικής Συνεταιριστικής Επιχείρησης (Κοιν.Σ.Επ.), η διοίκηση, η λειτουργία της και η λύση της διέπονται από τον ν. 1667/1986, εκτός αν ορίζεται διαφορετικά στον ν. 4430/2016· δεν εφαρμόζονται το άρθρο 1, οι παράγραφοι 2, 3, 7 και 8 του άρθρου 2, οι παράγραφοι 4 και 6 του άρθρου 3, η παράγραφος 4 του άρθρου 4, η παράγραφος 2 του άρθρου 5, το άρθρο 8, το τελευταίο εδάφιο της παραγράφου 3 και οι παράγραφοι 2 και 4 του άρθρου 9, το άρθρο 13 και το άρθρο 14. Κατά το άρθρο 27 παρ. 7 του ίδιου νόμου, για τους Συνεταιρισμούς Εργαζομένων δεν εφαρμόζονται το άρθρο 1, οι παράγραφοι 2, 3, 7 και 8 του άρθρου 2, οι παράγραφοι 4 και 6 του άρθρου 3, οι παράγραφοι 1 και 4 του άρθρου 4, η παρ. 2 του άρθρου 5, το άρθρο 8, το τελευταίο εδάφιο της παραγράφου 3 και η παράγραφος 4 του άρθρου 9, το άρθρο 13 και το άρθρο 14. Οι παραπομπές της παρ. 7 στις παραγράφους 10 και 13 του άρθρου 2 του ν. 3606/2007 (Α΄ 195) διατηρούνται όπως τυπώθηκαν. Με το άρθρο 97 του ν. 4514/2018 (Α΄ 14/30.1.2018): «Από την έναρξη ισχύος του παρόντος καταργούνται οι διατάξεις των άρθρων 1 έως και 70 του ν. 3606/2007 (A΄195)», και με το άρθρο 98 παρ. 2: «Όπου στην κείμενη νομοθεσία γίνεται αναφορά στις διατάξεις του ν. 3606/2007, νοούνται οι αντίστοιχες προς το περιεχόμενό τους διατάξεις του παρόντος και του Κανονισμού (ΕΕ) 600/2014.» Η ισχύς του ν. 4514/2018 αρχίζει από 3.1.2018 (άρθρο 128, με τις εξαιρέσεις που αναφέρονται σε αυτό). Η παρ. 8 προστέθηκε με το άρθρο 95 παρ. 2 του ν. 4605/2019 (Α΄ 52) και, κατά το άρθρο 95 παρ. 3, «Η ισχύς του παρόντος άρθρου αρχίζει από 1.1.2014.»

Δικαιώματα και υποχρεώσεις των συνεταίρων

Κατά το άρθρο 26 παρ. 4 του ν. 3867/2010 (Α΄ 128): «4. Η παράγραφος 2 του άρθρου 4 του ν. 1667/1986, όπως ισχύει, συμπληρώνεται ως ακολούθως: «2. Ο συνεταίρος συμμετέχει στη Γενική Συνέλευση με μία μόνο ψήφο ανεξάρτητα από τον αριθμό των συνεταιριστικών μερίδων που διαθέτει. Στους πιστωτικούς συνεταιρισμούς που λειτουργούν ως πιστωτικά ιδρύματα, ο αριθμός ψήφων μπορεί να καθορίζεται σε συνάρτηση προς τον αριθμό των μερίδων. Η σχέση μεταξύ αριθμού μερίδων και αριθμού ψήφων καθορίζεται με το καταστατικό. Οι ψήφοι ενός μέλους δεν μπορεί να είναι περισσότερες από πέντε ούτε να υπερβαίνουν το 2% του συνολικού αριθμού ψήφων.»». Ο νόμος χρησιμοποιεί το ρήμα «συμπληρώνεται» και παραθέτει ολόκληρη την παράγραφο 2. Το κείμενο της παραγράφου 2 που παρατίθεται εδώ ακολουθεί το παρατιθέμενο κείμενο ως σύνολο· δεν περιλαμβάνει το δεύτερο και το τρίτο εδάφιο του κειμένου του 1986 (δικαίωμα του συνεταίρου να ζητεί πληροφορίες και να παίρνει αντίγραφα πρακτικών, ισολογισμού και λογαριασμού κερδών και ζημιών, και δικαίωμα στα καθαρά κέρδη της χρήσης και στο προϊόν της εκκαθάρισης), τα οποία δεν επαναλαμβάνονται στο παρατιθέμενο κείμενο. Οι μεταγενέστερες τροποποιήσεις συνάδουν με την απόδοση αυτή: ο ν. 4261/2014 (Α΄ 107) άρθρο 167 παρ. 4 ορίζει «4. Στο δεύτερο εδάφιο της παρ. 2 του άρθρου 4 του ν. 1667/1986, μετά τις λέξεις «προς τον αριθμό των μερίδων» προστίθενται οι λέξεις «με δικαίωμα ψήφου».» και ο ν. 4340/2015 (Α΄ 134) άρθρο 5 παρ. 2 α ορίζει «Το τελευταίο εδάφιο της παρ. 2 του άρθρου 4 του ν. 1667/1986 καταργείται». Κατά το άρθρο 17 παρ. 1 του ν. 4430/2016 (Α΄ 205), η σχέση μεταξύ των μελών της Κοινωνικής Συνεταιριστικής Επιχείρησης (Κοιν.Σ.Επ.), η διοίκηση, η λειτουργία της και η λύση της διέπονται από τον ν. 1667/1986, εκτός αν ορίζεται διαφορετικά στον ν. 4430/2016· δεν εφαρμόζονται το άρθρο 1, οι παράγραφοι 2, 3, 7 και 8 του άρθρου 2, οι παράγραφοι 4 και 6 του άρθρου 3, η παράγραφος 4 του άρθρου 4, η παράγραφος 2 του άρθρου 5, το άρθρο 8, το τελευταίο εδάφιο της παραγράφου 3 και οι παράγραφοι 2 και 4 του άρθρου 9, το άρθρο 13 και το άρθρο 14. Κατά το άρθρο 27 παρ. 7 του ίδιου νόμου, για τους Συνεταιρισμούς Εργαζομένων δεν εφαρμόζονται το άρθρο 1, οι παράγραφοι 2, 3, 7 και 8 του άρθρου 2, οι παράγραφοι 4 και 6 του άρθρου 3, οι παράγραφοι 1 και 4 του άρθρου 4, η παρ. 2 του άρθρου 5, το άρθρο 8, το τελευταίο εδάφιο της παραγράφου 3 και η παράγραφος 4 του άρθρου 9, το άρθρο 13 και το άρθρο 14.

Γενική συνέλευση

Η παράγραφος 8.α έως 8.γ, που προστέθηκε ως παρ. 8 με το άρθρο 5 παρ. 3 του ν. 4340/2015 (Α΄ 134) και τυπώνεται μετά την υφιστάμενη παρ. 8, αφορά γενικές συνελεύσεις συνεταιριστικών τραπεζών που κλήθηκαν να αποφασίσουν εντός του έτους 2015 επί των τροποποιήσεων του καταστατικού για την ανακεφαλαιοποίηση, επί αυξήσεως κεφαλαίου ή εκδόσεως τίτλων. Ο χρόνος που ορίζει η διάταξη έληξε στις 31.12.2015. Κατά το άρθρο 17 παρ. 1 του ν. 4430/2016 (Α΄ 205), η σχέση μεταξύ των μελών της Κοινωνικής Συνεταιριστικής Επιχείρησης (Κοιν.Σ.Επ.), η διοίκηση, η λειτουργία της και η λύση της διέπονται από τον ν. 1667/1986, εκτός αν ορίζεται διαφορετικά στον ν. 4430/2016· δεν εφαρμόζονται το άρθρο 1, οι παράγραφοι 2, 3, 7 και 8 του άρθρου 2, οι παράγραφοι 4 και 6 του άρθρου 3, η παράγραφος 4 του άρθρου 4, η παράγραφος 2 του άρθρου 5, το άρθρο 8, το τελευταίο εδάφιο της παραγράφου 3 και οι παράγραφοι 2 και 4 του άρθρου 9, το άρθρο 13 και το άρθρο 14. Κατά το άρθρο 27 παρ. 7 του ίδιου νόμου, για τους Συνεταιρισμούς Εργαζομένων δεν εφαρμόζονται το άρθρο 1, οι παράγραφοι 2, 3, 7 και 8 του άρθρου 2, οι παράγραφοι 4 και 6 του άρθρου 3, οι παράγραφοι 1 και 4 του άρθρου 4, η παρ. 2 του άρθρου 5, το άρθρο 8, το τελευταίο εδάφιο της παραγράφου 3 και η παράγραφος 4 του άρθρου 9, το άρθρο 13 και το άρθρο 14. Κατά το άρθρο 1 του ν. 4513/2018 (Α΄ 9), η Ενεργειακή Κοινότητα (Ε.Κοιν.) είναι αστικός συνεταιρισμός αποκλειστικού σκοπού και: «2. Για όσα θέματα δεν ορίζονται ειδικότερα στον παρόντα, οι Ε.Κοιν. διέπονται συμπληρωματικά από τις διατάξεις του ν. 1667/1986 (Α΄ 196). 3. Στις Ε.Κοιν. δεν εφαρμόζονται οι παρακάτω διατάξεις του ν. 1667/1986: α) Οι αριθμητικοί περιορισμοί των τριών (3) μελών για το αίτημα σύγκλησης γενικής συνέλευσης του πρώτου εδαφίου της παραγράφου 3 του άρθρου 5, των επτά (7) μελών για την ελάχιστη απαρτία στη γενική συνέλευση του τελευταίου εδαφίου της ίδιας παραγράφου, των τριών (3) μελών για την υποχρεωτική αναβολή της συζήτησης θεμάτων που δεν περιλαμβάνονται στην ημερήσια διάταξη της γενικής συνέλευσης του έβδομου εδαφίου της παραγράφου 5 του ίδιου άρθρου και των δύο (2) μελών για το αίτημα σύγκλησης διοικητικού συμβουλίου της παραγράφου 2 του άρθρου 7, β) η υποχρέωση συγκρότησης τριμελούς επιτροπής ελέγχου της παραγράφου 1 του άρθρου 7, γ) οι διατάξεις της παραγράφου 4 του άρθρου 9 και του άρθρου 13. 4. Όπου στις διατάξεις του ν. 1667/1986 αναφέρεται καταχώρηση σε μητρώο, για τις ανάγκες του παρόντος νοείται το Μητρώο Ε.Κοιν. του άρθρου 8 και δεν απαιτείται εγγραφή, καταχώρηση ή ενημέρωση οποιουδήποτε άλλου μητρώου.» Κατά το άρθρο 2 παρ. 4 του ίδιου νόμου: «Νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου και Ο.Τ.Α. α΄ και β΄ βαθμού μπορούν να συμμετέχουν σε περισσότερες από μία Ε.Κοιν. ως μέλη κατά παρέκκλιση της παρ. 3 του άρθρου 2 του ν. 1667/1986.» Κατά το άρθρο 5 περ. η΄ (ελάχιστο περιεχόμενο καταστατικού): «η) τον αριθμό των μελών του διοικητικού συμβουλίου που δεν μπορεί να είναι λιγότερα από τρία (3), κατά παρέκκλιση της παρ. 1 του άρθρου 7 του ν. 1667/1986». Κατά το άρθρο 9 παρ. 1, όπως το άρθρο 9 αντικαταστάθηκε με το άρθρο 37 του ν. 4843/2021 (Α΄ 193): «1. Κατά παρέκκλιση της διάταξης της παρ. 1 του άρθρου 10 του ν. 1667/1986, η Ε.Κοιν. λύεται: α) Αν μειωθεί ο αριθμός των μελών της κάτω από τα όρια της παρ. 2 του άρθρου 2 ή αν πάψουν να ισχύουν οι προϋποθέσεις της παρ. 3 του ίδιου άρθρου και δεν αντικατασταθούν ή συμπληρωθούν τα μέλη σύμφωνα με τις ως άνω διατάξεις εντός τριμήνου. β) όταν λήξει η χρονική διάρκειά της, γ) με απόφαση της γενικής συνέλευσης, δ) αν κηρυχθεί σε πτώχευση.» Με το άρθρο 62 του ν. 5037/2023 (Α΄ 78) καταργήθηκε από 1.4.2023 το άρθρο 7 του ν. 4513/2018 (σύσταση Ενεργειακών Κοινοτήτων). Κατά το άρθρο 6ΙΖ παρ. 4 του ν. 3468/2006, όπως προστέθηκε με το άρθρο 61 του ν. 5037/2023: «Ενεργειακές Κοινότητες του ν. 4513/2018 που δεν επιθυμούν να μετατραπούν σύμφωνα με την παρ. 1 παραμένουν σε λειτουργία σύμφωνα με τον ν. 4513/2018. Από 1η Νοεμβρίου 2023 οι Ενεργειακές Κοινότητες του ν. 4513/2018 δεν επιτρέπεται να υποβάλλουν νέες αιτήσεις για Βεβαίωση Παραγωγού ή για Οριστική Προσφορά Σύνδεσης σε περίπτωση Εξαιρούμενων Σταθμών.» Οι ειδικές ρυθμίσεις της παρ. 2 αφορούν τη διαχειριστική χρήση του 2019 (σύγκληση της τακτικής Γενικής Συνέλευσης έως τις 30.9.2020) και τη διαχειριστική χρήση του 2020 (σύγκληση έως την 30ή.06.2022). Ο χρόνος που ορίζει η διάταξη έληξε στις 30.9.2020 και στις 30.6.2022 αντίστοιχα. Η προθεσμία του τρίτου εδαφίου της παρ. 2 (διαχειριστική χρήση 2019) παρατάθηκε με το άρθρο 303 του ν. 4738/2020 (Α΄ 207) «μέχρι τις 30.11.2020» και με το άρθρο 89 του ν. 4764/2020 (Α΄ 256) «μέχρι τις 31.3.2021»· οι παρατάσεις αυτές δεν αναπαράγονται στο κείμενο της παρ. 2 όπως αναδιατυπώθηκε με το άρθρο 73 του ν. 4916/2022 (Α΄ 65). Κατά το άρθρο 6Β του ν. 3468/2006 (Α΄ 129), όπως προστέθηκε με το άρθρο 46 του ν. 5037/2023 (Α΄ 78), η Κοινότητα Ανανεώσιμης Ενέργειας (Κ.Α.Ε.) είναι αστικός συνεταιρισμός του ν. 1667/1986 και: «3. Στις Κ.Α.Ε. δεν εφαρμόζονται οι παρακάτω ρυθμίσεις του ν. 1667/1986: α) Οι αριθμητικοί περιορισμοί για τη σύγκληση γενικής συνέλευσης και την ελάχιστη απαρτία στη γενική συνέλευση, του πρώτου και τελευταίου εδαφίου, αντίστοιχα, της παρ. 3 του άρθρου 5, και η υποχρεωτική αναβολή της συζήτησης θεμάτων που δεν περιλαμβάνονται στην ημερήσια διάταξη, του έβδομου εδαφίου της παρ. 5 του ίδιου άρθρου, β) η υποχρέωση συγκρότησης τριμελούς επιτροπής ελέγχου της παρ. 1 του άρθρου 7 και η σύγκληση του Διοικητικού Συμβουλίου του πρώτου εδαφίου της παρ. 2 του άρθρου 7, γ) οι ρυθμίσεις για τους συνεταιρισμούς της παρ. 4 του άρθρου 9, καθώς και του άρθρου 13, δ) η λύση του αστικού συνεταιρισμού της παρ. 1 του άρθρου 10. Για τη λύση της Κ.Α.Ε. εφαρμόζεται το άρθρο 6ΙΒ του παρόντος. 4. Όπου στον ν. 1667/1986 αναφέρεται η καταχώριση σε μητρώο, νοείται το «Μητρώο Κοινοτήτων Ανανεώσιμης Ενέργειας και Ενεργειακών Κοινοτήτων Πολιτών» του άρθρου 6Η του παρόντος και δεν απαιτείται εγγραφή, καταχώριση ή ενημέρωση οποιουδήποτε άλλου μητρώου.» Κατά το άρθρο 47Α του ν. 4001/2011 (Α΄ 179), όπως προστέθηκε με το άρθρο 87 του ν. 5037/2023, η Ενεργειακή Κοινότητα Πολιτών (Ε.Κ.Π.) είναι αστικός συνεταιρισμός του ν. 1667/1986 και: «3. Στις Ε.Κ.Π. δεν εφαρμόζονται οι παρακάτω ρυθμίσεις του ν. 1667/1986: α) Οι αριθμητικοί περιορισμοί για τη σύγκληση γενικής συνέλευσης και την ελάχιστη απαρτία στη γενική συνέλευση, του πρώτου και τελευταίου εδαφίου, αντίστοιχα, της παρ. 3 του άρθρου 5, η υποχρεωτική αναβολή της συζήτησης θεμάτων που δεν περιλαμβάνονται στην ημερήσια διάταξη, του έβδομου εδαφίου της παρ. 5 του ίδιου άρθρου, β) η υποχρέωση συγκρότησης τριμελούς επιτροπής ελέγχου της παρ. 1 του άρθρου 7, η σύγκληση του διοικητικού συμβουλίου του πρώτου εδαφίου της παρ. 2 του άρθρου 7, γ) οι ρυθμίσεις για τους συνεταιρισμούς της παρ. 4 του άρθρου 9, καθώς και του άρθρου 13, του αστικού συνεταιρισμού της παρ. 1 του άρθρου 10. δ) η διάταξη της παρ. 1 του Για τη λύση της Ε.Κ.Π. εφαρμόζεται το άρθρο 47Θ του παρόντος. 4. Όπου στον ν. 1667/1986 αναφέρεται καταχώριση σε μητρώο, για τις ανάγκες του παρόντος νοείται το «Μητρώο Κοινοτήτων Ανανεώσιμης Ενέργειας και Ενεργειακών Κοινοτήτων Πολιτών» του άρθρου 6Η του ν. 3468/2006 (Α’ 129), χωρίς να απαιτείται εγγραφή, καταχώριση ή ενημέρωση οποιουδήποτε άλλου μητρώου.» [Το κείμενο της περ. δ΄ της παρ. 3 του άρθρου 47Α τυπώνεται όπως παρατίθεται στο ΦΕΚ Α΄ 78/28.3.2023, σ. 3917.]

Αρμοδιότητες της γενικής συνέλευσης

Ο ν. 3601/2007 (Α΄ 178), στον οποίο παραπέμπει το κείμενο, καταργήθηκε με το άρθρο 166 παρ. 1 του ν. 4261/2014 (Α΄ 107/5.5.2014): «Από τη δημοσίευση του παρόντος νόμου καταργείται ο ν. 3601/2007 (Α΄ 178), και οποιαδήποτε υφιστάμενη αναφορά σε αυτόν, και στον παρόντα νόμο, νοείται στο εξής ως αναφορά στις αντίστοιχες διατάξεις του παρόντος νόμου, σύμφωνα με την αντιστοίχιση, όπως αυτή φαίνεται στο παράρτημα 1 του παρόντος νόμου ή του Κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 575/2013.» Το κείμενο του παρόντος άρθρου διατηρείται όπως τυπώθηκε· σε ορισμένες διατάξεις (άρθρο 3, άρθρο 4 παρ. 1) η παραπομπή έχει ήδη συμπληρωθεί από το νομοθέτη με την αναφορά «ή το ν. 4261/2014».

Διοικητικό συμβούλιο

Κατά το άρθρο 3α παρ. 8 του ν.δ. 551/1970, όπως προστέθηκε με το άρθρο 1 του ν. 3569/2007 (Α΄ 122): «Οι διατάξεις των εδαφίων β΄ και γ΄ της παραγράφου 1 του άρθρου 7 του ν. 1667/1986 δεν εφαρμόζονται επί του συνεταιρισμού θαλάσσιας αλληλασφάλισης.» Η παραπομπή του κειμένου στον ν. 3693/2008 (Α΄ 174) (άρθρο 7 παρ. 1: «η προβλεπόμενη από το άρθρο 37 του ν. 3693/2008 τριμελής επιτροπή ελέγχου», όπως προστέθηκε με το άρθρο 26 παρ. 6 του ν. 3867/2010, Α΄ 128· άρθρο 2 παρ. 9: «κατά την έννοια των παραγράφων 2 και 3 του άρθρου 2 του ν. 3693/2008») διατηρείται όπως τυπώθηκε. Με το άρθρο 53 του ν. 4449/2017 (Α΄ 7/24.1.2017): «Από την έναρξη ισχύος του παρόντος νόμου καταργούνται και με την επιφύλαξη της παρ. 8 του άρθρου 52: 1. Τα άρθρα 1 έως και 43 και το άρθρο 45 του ν. 3693/2008.» Ο ν. 4449/2017 δεν περιέχει διάταξη αντιστοίχισης του άρθρου 37 ή του άρθρου 2 του ν. 3693/2008 προς συγκεκριμένο άρθρο του (το άρθρο 52 παρ. 1 αφορά μόνο την αντικατάσταση των όρων «νόμιμος ελεγκτής» και «ελεγκτικό γραφείο»). Για την επιτροπή ελέγχου, το άρθρο 44 παρ. 1 του ν. 4449/2017 ορίζει: «Κάθε οντότητα δημοσίου συμφέροντος διαθέτει επιτροπή ελέγχου η οποία αποτελείται από τρία τουλάχιστον μέλη.» και ο ορισμός της οντότητας δημοσίου συμφέροντος (άρθρο 2 περ. 12 β΄) περιλαμβάνει «πιστωτικά ιδρύματα όπως ορίζονται στην παρ. 1 του άρθρου 3 του ν. 4261/2014 πλην όσων αναφέρονται στην παράγραφο 5 του άρθρου 2 του εν λόγω νόμου». Η εφαρμογή της διάταξης σε συγκεκριμένο συνεταιρισμό εξαρτάται από το αν αυτός εμπίπτει στον ορισμό αυτό. Κατά το άρθρο 1 του ν. 4513/2018 (Α΄ 9), η Ενεργειακή Κοινότητα (Ε.Κοιν.) είναι αστικός συνεταιρισμός αποκλειστικού σκοπού και: «2. Για όσα θέματα δεν ορίζονται ειδικότερα στον παρόντα, οι Ε.Κοιν. διέπονται συμπληρωματικά από τις διατάξεις του ν. 1667/1986 (Α΄ 196). 3. Στις Ε.Κοιν. δεν εφαρμόζονται οι παρακάτω διατάξεις του ν. 1667/1986: α) Οι αριθμητικοί περιορισμοί των τριών (3) μελών για το αίτημα σύγκλησης γενικής συνέλευσης του πρώτου εδαφίου της παραγράφου 3 του άρθρου 5, των επτά (7) μελών για την ελάχιστη απαρτία στη γενική συνέλευση του τελευταίου εδαφίου της ίδιας παραγράφου, των τριών (3) μελών για την υποχρεωτική αναβολή της συζήτησης θεμάτων που δεν περιλαμβάνονται στην ημερήσια διάταξη της γενικής συνέλευσης του έβδομου εδαφίου της παραγράφου 5 του ίδιου άρθρου και των δύο (2) μελών για το αίτημα σύγκλησης διοικητικού συμβουλίου της παραγράφου 2 του άρθρου 7, β) η υποχρέωση συγκρότησης τριμελούς επιτροπής ελέγχου της παραγράφου 1 του άρθρου 7, γ) οι διατάξεις της παραγράφου 4 του άρθρου 9 και του άρθρου 13. 4. Όπου στις διατάξεις του ν. 1667/1986 αναφέρεται καταχώρηση σε μητρώο, για τις ανάγκες του παρόντος νοείται το Μητρώο Ε.Κοιν. του άρθρου 8 και δεν απαιτείται εγγραφή, καταχώρηση ή ενημέρωση οποιουδήποτε άλλου μητρώου.» Κατά το άρθρο 2 παρ. 4 του ίδιου νόμου: «Νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου και Ο.Τ.Α. α΄ και β΄ βαθμού μπορούν να συμμετέχουν σε περισσότερες από μία Ε.Κοιν. ως μέλη κατά παρέκκλιση της παρ. 3 του άρθρου 2 του ν. 1667/1986.» Κατά το άρθρο 5 περ. η΄ (ελάχιστο περιεχόμενο καταστατικού): «η) τον αριθμό των μελών του διοικητικού συμβουλίου που δεν μπορεί να είναι λιγότερα από τρία (3), κατά παρέκκλιση της παρ. 1 του άρθρου 7 του ν. 1667/1986». Κατά το άρθρο 9 παρ. 1, όπως το άρθρο 9 αντικαταστάθηκε με το άρθρο 37 του ν. 4843/2021 (Α΄ 193): «1. Κατά παρέκκλιση της διάταξης της παρ. 1 του άρθρου 10 του ν. 1667/1986, η Ε.Κοιν. λύεται: α) Αν μειωθεί ο αριθμός των μελών της κάτω από τα όρια της παρ. 2 του άρθρου 2 ή αν πάψουν να ισχύουν οι προϋποθέσεις της παρ. 3 του ίδιου άρθρου και δεν αντικατασταθούν ή συμπληρωθούν τα μέλη σύμφωνα με τις ως άνω διατάξεις εντός τριμήνου. β) όταν λήξει η χρονική διάρκειά της, γ) με απόφαση της γενικής συνέλευσης, δ) αν κηρυχθεί σε πτώχευση.» Με το άρθρο 62 του ν. 5037/2023 (Α΄ 78) καταργήθηκε από 1.4.2023 το άρθρο 7 του ν. 4513/2018 (σύσταση Ενεργειακών Κοινοτήτων). Κατά το άρθρο 6ΙΖ παρ. 4 του ν. 3468/2006, όπως προστέθηκε με το άρθρο 61 του ν. 5037/2023: «Ενεργειακές Κοινότητες του ν. 4513/2018 που δεν επιθυμούν να μετατραπούν σύμφωνα με την παρ. 1 παραμένουν σε λειτουργία σύμφωνα με τον ν. 4513/2018. Από 1η Νοεμβρίου 2023 οι Ενεργειακές Κοινότητες του ν. 4513/2018 δεν επιτρέπεται να υποβάλλουν νέες αιτήσεις για Βεβαίωση Παραγωγού ή για Οριστική Προσφορά Σύνδεσης σε περίπτωση Εξαιρούμενων Σταθμών.» Κατά το άρθρο 6Β του ν. 3468/2006 (Α΄ 129), όπως προστέθηκε με το άρθρο 46 του ν. 5037/2023 (Α΄ 78), η Κοινότητα Ανανεώσιμης Ενέργειας (Κ.Α.Ε.) είναι αστικός συνεταιρισμός του ν. 1667/1986 και: «3. Στις Κ.Α.Ε. δεν εφαρμόζονται οι παρακάτω ρυθμίσεις του ν. 1667/1986: α) Οι αριθμητικοί περιορισμοί για τη σύγκληση γενικής συνέλευσης και την ελάχιστη απαρτία στη γενική συνέλευση, του πρώτου και τελευταίου εδαφίου, αντίστοιχα, της παρ. 3 του άρθρου 5, και η υποχρεωτική αναβολή της συζήτησης θεμάτων που δεν περιλαμβάνονται στην ημερήσια διάταξη, του έβδομου εδαφίου της παρ. 5 του ίδιου άρθρου, β) η υποχρέωση συγκρότησης τριμελούς επιτροπής ελέγχου της παρ. 1 του άρθρου 7 και η σύγκληση του Διοικητικού Συμβουλίου του πρώτου εδαφίου της παρ. 2 του άρθρου 7, γ) οι ρυθμίσεις για τους συνεταιρισμούς της παρ. 4 του άρθρου 9, καθώς και του άρθρου 13, δ) η λύση του αστικού συνεταιρισμού της παρ. 1 του άρθρου 10. Για τη λύση της Κ.Α.Ε. εφαρμόζεται το άρθρο 6ΙΒ του παρόντος. 4. Όπου στον ν. 1667/1986 αναφέρεται η καταχώριση σε μητρώο, νοείται το «Μητρώο Κοινοτήτων Ανανεώσιμης Ενέργειας και Ενεργειακών Κοινοτήτων Πολιτών» του άρθρου 6Η του παρόντος και δεν απαιτείται εγγραφή, καταχώριση ή ενημέρωση οποιουδήποτε άλλου μητρώου.» Κατά το άρθρο 47Α του ν. 4001/2011 (Α΄ 179), όπως προστέθηκε με το άρθρο 87 του ν. 5037/2023, η Ενεργειακή Κοινότητα Πολιτών (Ε.Κ.Π.) είναι αστικός συνεταιρισμός του ν. 1667/1986 και: «3. Στις Ε.Κ.Π. δεν εφαρμόζονται οι παρακάτω ρυθμίσεις του ν. 1667/1986: α) Οι αριθμητικοί περιορισμοί για τη σύγκληση γενικής συνέλευσης και την ελάχιστη απαρτία στη γενική συνέλευση, του πρώτου και τελευταίου εδαφίου, αντίστοιχα, της παρ. 3 του άρθρου 5, η υποχρεωτική αναβολή της συζήτησης θεμάτων που δεν περιλαμβάνονται στην ημερήσια διάταξη, του έβδομου εδαφίου της παρ. 5 του ίδιου άρθρου, β) η υποχρέωση συγκρότησης τριμελούς επιτροπής ελέγχου της παρ. 1 του άρθρου 7, η σύγκληση του διοικητικού συμβουλίου του πρώτου εδαφίου της παρ. 2 του άρθρου 7, γ) οι ρυθμίσεις για τους συνεταιρισμούς της παρ. 4 του άρθρου 9, καθώς και του άρθρου 13, του αστικού συνεταιρισμού της παρ. 1 του άρθρου 10. δ) η διάταξη της παρ. 1 του Για τη λύση της Ε.Κ.Π. εφαρμόζεται το άρθρο 47Θ του παρόντος. 4. Όπου στον ν. 1667/1986 αναφέρεται καταχώριση σε μητρώο, για τις ανάγκες του παρόντος νοείται το «Μητρώο Κοινοτήτων Ανανεώσιμης Ενέργειας και Ενεργειακών Κοινοτήτων Πολιτών» του άρθρου 6Η του ν. 3468/2006 (Α’ 129), χωρίς να απαιτείται εγγραφή, καταχώριση ή ενημέρωση οποιουδήποτε άλλου μητρώου.» [Το κείμενο της περ. δ΄ της παρ. 3 του άρθρου 47Α τυπώνεται όπως παρατίθεται στο ΦΕΚ Α΄ 78/28.3.2023, σ. 3917.] Κατά το άρθρο 6Θ του ν. 3468/2006 (Α΄ 129), όπως προστέθηκε με το άρθρο 53 του ν. 5037/2023 (Α΄ 78), το διοικητικό συμβούλιο της Κοινότητας Ανανεώσιμης Ενέργειας, «κατά παρέκκλιση της παρ. 1 του άρθρου 7 του ν. 1667/1986 (Α’ 196), αποτελείται από τρία (3) τουλάχιστον μέλη, τα οποία εκλέγονται από τη γενική συνέλευση». Αντίστοιχα, κατά το άρθρο 47Ζ του ν. 4001/2011 (Α΄ 179), όπως προστέθηκε με το άρθρο 93 του ν. 5037/2023, το Διοικητικό Συμβούλιο της Ενεργειακής Κοινότητας Πολιτών, «κατά παρέκκλιση της παρ. 1 του άρθρου 7 του ν. 1667/1986 (Α’ 196), αποτελείται από τρία (3) τουλάχιστον μέλη, τα οποία εκλέγονται από τη γενική συνέλευση».

Εποπτικό συμβούλιο

Κατά το άρθρο 17 παρ. 1 του ν. 4430/2016 (Α΄ 205), η σχέση μεταξύ των μελών της Κοινωνικής Συνεταιριστικής Επιχείρησης (Κοιν.Σ.Επ.), η διοίκηση, η λειτουργία της και η λύση της διέπονται από τον ν. 1667/1986, εκτός αν ορίζεται διαφορετικά στον ν. 4430/2016· δεν εφαρμόζονται το άρθρο 1, οι παράγραφοι 2, 3, 7 και 8 του άρθρου 2, οι παράγραφοι 4 και 6 του άρθρου 3, η παράγραφος 4 του άρθρου 4, η παράγραφος 2 του άρθρου 5, το άρθρο 8, το τελευταίο εδάφιο της παραγράφου 3 και οι παράγραφοι 2 και 4 του άρθρου 9, το άρθρο 13 και το άρθρο 14. Κατά το άρθρο 27 παρ. 7 του ίδιου νόμου, για τους Συνεταιρισμούς Εργαζομένων δεν εφαρμόζονται το άρθρο 1, οι παράγραφοι 2, 3, 7 και 8 του άρθρου 2, οι παράγραφοι 4 και 6 του άρθρου 3, οι παράγραφοι 1 και 4 του άρθρου 4, η παρ. 2 του άρθρου 5, το άρθρο 8, το τελευταίο εδάφιο της παραγράφου 3 και η παράγραφος 4 του άρθρου 9, το άρθρο 13 και το άρθρο 14.

Βιβλία, διαχειριστική χρήση και διάθεση κερδών

Ο ν. 3601/2007 (Α΄ 178), στον οποίο παραπέμπει το κείμενο, καταργήθηκε με το άρθρο 166 παρ. 1 του ν. 4261/2014 (Α΄ 107/5.5.2014): «Από τη δημοσίευση του παρόντος νόμου καταργείται ο ν. 3601/2007 (Α΄ 178), και οποιαδήποτε υφιστάμενη αναφορά σε αυτόν, και στον παρόντα νόμο, νοείται στο εξής ως αναφορά στις αντίστοιχες διατάξεις του παρόντος νόμου, σύμφωνα με την αντιστοίχιση, όπως αυτή φαίνεται στο παράρτημα 1 του παρόντος νόμου ή του Κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 575/2013.» Το κείμενο του παρόντος άρθρου διατηρείται όπως τυπώθηκε· σε ορισμένες διατάξεις (άρθρο 3, άρθρο 4 παρ. 1) η παραπομπή έχει ήδη συμπληρωθεί από το νομοθέτη με την αναφορά «ή το ν. 4261/2014». Κατά το άρθρο 17 παρ. 1 του ν. 4430/2016 (Α΄ 205), η σχέση μεταξύ των μελών της Κοινωνικής Συνεταιριστικής Επιχείρησης (Κοιν.Σ.Επ.), η διοίκηση, η λειτουργία της και η λύση της διέπονται από τον ν. 1667/1986, εκτός αν ορίζεται διαφορετικά στον ν. 4430/2016· δεν εφαρμόζονται το άρθρο 1, οι παράγραφοι 2, 3, 7 και 8 του άρθρου 2, οι παράγραφοι 4 και 6 του άρθρου 3, η παράγραφος 4 του άρθρου 4, η παράγραφος 2 του άρθρου 5, το άρθρο 8, το τελευταίο εδάφιο της παραγράφου 3 και οι παράγραφοι 2 και 4 του άρθρου 9, το άρθρο 13 και το άρθρο 14. Κατά το άρθρο 27 παρ. 7 του ίδιου νόμου, για τους Συνεταιρισμούς Εργαζομένων δεν εφαρμόζονται το άρθρο 1, οι παράγραφοι 2, 3, 7 και 8 του άρθρου 2, οι παράγραφοι 4 και 6 του άρθρου 3, οι παράγραφοι 1 και 4 του άρθρου 4, η παρ. 2 του άρθρου 5, το άρθρο 8, το τελευταίο εδάφιο της παραγράφου 3 και η παράγραφος 4 του άρθρου 9, το άρθρο 13 και το άρθρο 14. Κατά το άρθρο 1 του ν. 4513/2018 (Α΄ 9), η Ενεργειακή Κοινότητα (Ε.Κοιν.) είναι αστικός συνεταιρισμός αποκλειστικού σκοπού και: «2. Για όσα θέματα δεν ορίζονται ειδικότερα στον παρόντα, οι Ε.Κοιν. διέπονται συμπληρωματικά από τις διατάξεις του ν. 1667/1986 (Α΄ 196). 3. Στις Ε.Κοιν. δεν εφαρμόζονται οι παρακάτω διατάξεις του ν. 1667/1986: α) Οι αριθμητικοί περιορισμοί των τριών (3) μελών για το αίτημα σύγκλησης γενικής συνέλευσης του πρώτου εδαφίου της παραγράφου 3 του άρθρου 5, των επτά (7) μελών για την ελάχιστη απαρτία στη γενική συνέλευση του τελευταίου εδαφίου της ίδιας παραγράφου, των τριών (3) μελών για την υποχρεωτική αναβολή της συζήτησης θεμάτων που δεν περιλαμβάνονται στην ημερήσια διάταξη της γενικής συνέλευσης του έβδομου εδαφίου της παραγράφου 5 του ίδιου άρθρου και των δύο (2) μελών για το αίτημα σύγκλησης διοικητικού συμβουλίου της παραγράφου 2 του άρθρου 7, β) η υποχρέωση συγκρότησης τριμελούς επιτροπής ελέγχου της παραγράφου 1 του άρθρου 7, γ) οι διατάξεις της παραγράφου 4 του άρθρου 9 και του άρθρου 13. 4. Όπου στις διατάξεις του ν. 1667/1986 αναφέρεται καταχώρηση σε μητρώο, για τις ανάγκες του παρόντος νοείται το Μητρώο Ε.Κοιν. του άρθρου 8 και δεν απαιτείται εγγραφή, καταχώρηση ή ενημέρωση οποιουδήποτε άλλου μητρώου.» Κατά το άρθρο 2 παρ. 4 του ίδιου νόμου: «Νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου και Ο.Τ.Α. α΄ και β΄ βαθμού μπορούν να συμμετέχουν σε περισσότερες από μία Ε.Κοιν. ως μέλη κατά παρέκκλιση της παρ. 3 του άρθρου 2 του ν. 1667/1986.» Κατά το άρθρο 5 περ. η΄ (ελάχιστο περιεχόμενο καταστατικού): «η) τον αριθμό των μελών του διοικητικού συμβουλίου που δεν μπορεί να είναι λιγότερα από τρία (3), κατά παρέκκλιση της παρ. 1 του άρθρου 7 του ν. 1667/1986». Κατά το άρθρο 9 παρ. 1, όπως το άρθρο 9 αντικαταστάθηκε με το άρθρο 37 του ν. 4843/2021 (Α΄ 193): «1. Κατά παρέκκλιση της διάταξης της παρ. 1 του άρθρου 10 του ν. 1667/1986, η Ε.Κοιν. λύεται: α) Αν μειωθεί ο αριθμός των μελών της κάτω από τα όρια της παρ. 2 του άρθρου 2 ή αν πάψουν να ισχύουν οι προϋποθέσεις της παρ. 3 του ίδιου άρθρου και δεν αντικατασταθούν ή συμπληρωθούν τα μέλη σύμφωνα με τις ως άνω διατάξεις εντός τριμήνου. β) όταν λήξει η χρονική διάρκειά της, γ) με απόφαση της γενικής συνέλευσης, δ) αν κηρυχθεί σε πτώχευση.» Με το άρθρο 62 του ν. 5037/2023 (Α΄ 78) καταργήθηκε από 1.4.2023 το άρθρο 7 του ν. 4513/2018 (σύσταση Ενεργειακών Κοινοτήτων). Κατά το άρθρο 6ΙΖ παρ. 4 του ν. 3468/2006, όπως προστέθηκε με το άρθρο 61 του ν. 5037/2023: «Ενεργειακές Κοινότητες του ν. 4513/2018 που δεν επιθυμούν να μετατραπούν σύμφωνα με την παρ. 1 παραμένουν σε λειτουργία σύμφωνα με τον ν. 4513/2018. Από 1η Νοεμβρίου 2023 οι Ενεργειακές Κοινότητες του ν. 4513/2018 δεν επιτρέπεται να υποβάλλουν νέες αιτήσεις για Βεβαίωση Παραγωγού ή για Οριστική Προσφορά Σύνδεσης σε περίπτωση Εξαιρούμενων Σταθμών.» Κατά το άρθρο 6Β του ν. 3468/2006 (Α΄ 129), όπως προστέθηκε με το άρθρο 46 του ν. 5037/2023 (Α΄ 78), η Κοινότητα Ανανεώσιμης Ενέργειας (Κ.Α.Ε.) είναι αστικός συνεταιρισμός του ν. 1667/1986 και: «3. Στις Κ.Α.Ε. δεν εφαρμόζονται οι παρακάτω ρυθμίσεις του ν. 1667/1986: α) Οι αριθμητικοί περιορισμοί για τη σύγκληση γενικής συνέλευσης και την ελάχιστη απαρτία στη γενική συνέλευση, του πρώτου και τελευταίου εδαφίου, αντίστοιχα, της παρ. 3 του άρθρου 5, και η υποχρεωτική αναβολή της συζήτησης θεμάτων που δεν περιλαμβάνονται στην ημερήσια διάταξη, του έβδομου εδαφίου της παρ. 5 του ίδιου άρθρου, β) η υποχρέωση συγκρότησης τριμελούς επιτροπής ελέγχου της παρ. 1 του άρθρου 7 και η σύγκληση του Διοικητικού Συμβουλίου του πρώτου εδαφίου της παρ. 2 του άρθρου 7, γ) οι ρυθμίσεις για τους συνεταιρισμούς της παρ. 4 του άρθρου 9, καθώς και του άρθρου 13, δ) η λύση του αστικού συνεταιρισμού της παρ. 1 του άρθρου 10. Για τη λύση της Κ.Α.Ε. εφαρμόζεται το άρθρο 6ΙΒ του παρόντος. 4. Όπου στον ν. 1667/1986 αναφέρεται η καταχώριση σε μητρώο, νοείται το «Μητρώο Κοινοτήτων Ανανεώσιμης Ενέργειας και Ενεργειακών Κοινοτήτων Πολιτών» του άρθρου 6Η του παρόντος και δεν απαιτείται εγγραφή, καταχώριση ή ενημέρωση οποιουδήποτε άλλου μητρώου.» Κατά το άρθρο 47Α του ν. 4001/2011 (Α΄ 179), όπως προστέθηκε με το άρθρο 87 του ν. 5037/2023, η Ενεργειακή Κοινότητα Πολιτών (Ε.Κ.Π.) είναι αστικός συνεταιρισμός του ν. 1667/1986 και: «3. Στις Ε.Κ.Π. δεν εφαρμόζονται οι παρακάτω ρυθμίσεις του ν. 1667/1986: α) Οι αριθμητικοί περιορισμοί για τη σύγκληση γενικής συνέλευσης και την ελάχιστη απαρτία στη γενική συνέλευση, του πρώτου και τελευταίου εδαφίου, αντίστοιχα, της παρ. 3 του άρθρου 5, η υποχρεωτική αναβολή της συζήτησης θεμάτων που δεν περιλαμβάνονται στην ημερήσια διάταξη, του έβδομου εδαφίου της παρ. 5 του ίδιου άρθρου, β) η υποχρέωση συγκρότησης τριμελούς επιτροπής ελέγχου της παρ. 1 του άρθρου 7, η σύγκληση του διοικητικού συμβουλίου του πρώτου εδαφίου της παρ. 2 του άρθρου 7, γ) οι ρυθμίσεις για τους συνεταιρισμούς της παρ. 4 του άρθρου 9, καθώς και του άρθρου 13, του αστικού συνεταιρισμού της παρ. 1 του άρθρου 10. δ) η διάταξη της παρ. 1 του Για τη λύση της Ε.Κ.Π. εφαρμόζεται το άρθρο 47Θ του παρόντος. 4. Όπου στον ν. 1667/1986 αναφέρεται καταχώριση σε μητρώο, για τις ανάγκες του παρόντος νοείται το «Μητρώο Κοινοτήτων Ανανεώσιμης Ενέργειας και Ενεργειακών Κοινοτήτων Πολιτών» του άρθρου 6Η του ν. 3468/2006 (Α’ 129), χωρίς να απαιτείται εγγραφή, καταχώριση ή ενημέρωση οποιουδήποτε άλλου μητρώου.» [Το κείμενο της περ. δ΄ της παρ. 3 του άρθρου 47Α τυπώνεται όπως παρατίθεται στο ΦΕΚ Α΄ 78/28.3.2023, σ. 3917.]

Διάλυση, εκκαθάριση, αναβίωση και συγχώνευση

Κατά το άρθρο 1 του ν. 4513/2018 (Α΄ 9), η Ενεργειακή Κοινότητα (Ε.Κοιν.) είναι αστικός συνεταιρισμός αποκλειστικού σκοπού και: «2. Για όσα θέματα δεν ορίζονται ειδικότερα στον παρόντα, οι Ε.Κοιν. διέπονται συμπληρωματικά από τις διατάξεις του ν. 1667/1986 (Α΄ 196). 3. Στις Ε.Κοιν. δεν εφαρμόζονται οι παρακάτω διατάξεις του ν. 1667/1986: α) Οι αριθμητικοί περιορισμοί των τριών (3) μελών για το αίτημα σύγκλησης γενικής συνέλευσης του πρώτου εδαφίου της παραγράφου 3 του άρθρου 5, των επτά (7) μελών για την ελάχιστη απαρτία στη γενική συνέλευση του τελευταίου εδαφίου της ίδιας παραγράφου, των τριών (3) μελών για την υποχρεωτική αναβολή της συζήτησης θεμάτων που δεν περιλαμβάνονται στην ημερήσια διάταξη της γενικής συνέλευσης του έβδομου εδαφίου της παραγράφου 5 του ίδιου άρθρου και των δύο (2) μελών για το αίτημα σύγκλησης διοικητικού συμβουλίου της παραγράφου 2 του άρθρου 7, β) η υποχρέωση συγκρότησης τριμελούς επιτροπής ελέγχου της παραγράφου 1 του άρθρου 7, γ) οι διατάξεις της παραγράφου 4 του άρθρου 9 και του άρθρου 13. 4. Όπου στις διατάξεις του ν. 1667/1986 αναφέρεται καταχώρηση σε μητρώο, για τις ανάγκες του παρόντος νοείται το Μητρώο Ε.Κοιν. του άρθρου 8 και δεν απαιτείται εγγραφή, καταχώρηση ή ενημέρωση οποιουδήποτε άλλου μητρώου.» Κατά το άρθρο 2 παρ. 4 του ίδιου νόμου: «Νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου και Ο.Τ.Α. α΄ και β΄ βαθμού μπορούν να συμμετέχουν σε περισσότερες από μία Ε.Κοιν. ως μέλη κατά παρέκκλιση της παρ. 3 του άρθρου 2 του ν. 1667/1986.» Κατά το άρθρο 5 περ. η΄ (ελάχιστο περιεχόμενο καταστατικού): «η) τον αριθμό των μελών του διοικητικού συμβουλίου που δεν μπορεί να είναι λιγότερα από τρία (3), κατά παρέκκλιση της παρ. 1 του άρθρου 7 του ν. 1667/1986». Κατά το άρθρο 9 παρ. 1, όπως το άρθρο 9 αντικαταστάθηκε με το άρθρο 37 του ν. 4843/2021 (Α΄ 193): «1. Κατά παρέκκλιση της διάταξης της παρ. 1 του άρθρου 10 του ν. 1667/1986, η Ε.Κοιν. λύεται: α) Αν μειωθεί ο αριθμός των μελών της κάτω από τα όρια της παρ. 2 του άρθρου 2 ή αν πάψουν να ισχύουν οι προϋποθέσεις της παρ. 3 του ίδιου άρθρου και δεν αντικατασταθούν ή συμπληρωθούν τα μέλη σύμφωνα με τις ως άνω διατάξεις εντός τριμήνου. β) όταν λήξει η χρονική διάρκειά της, γ) με απόφαση της γενικής συνέλευσης, δ) αν κηρυχθεί σε πτώχευση.» Με το άρθρο 62 του ν. 5037/2023 (Α΄ 78) καταργήθηκε από 1.4.2023 το άρθρο 7 του ν. 4513/2018 (σύσταση Ενεργειακών Κοινοτήτων). Κατά το άρθρο 6ΙΖ παρ. 4 του ν. 3468/2006, όπως προστέθηκε με το άρθρο 61 του ν. 5037/2023: «Ενεργειακές Κοινότητες του ν. 4513/2018 που δεν επιθυμούν να μετατραπούν σύμφωνα με την παρ. 1 παραμένουν σε λειτουργία σύμφωνα με τον ν. 4513/2018. Από 1η Νοεμβρίου 2023 οι Ενεργειακές Κοινότητες του ν. 4513/2018 δεν επιτρέπεται να υποβάλλουν νέες αιτήσεις για Βεβαίωση Παραγωγού ή για Οριστική Προσφορά Σύνδεσης σε περίπτωση Εξαιρούμενων Σταθμών.» Οι παρ. 4 και 5 καταργήθηκαν με την περ. δ΄ του άρθρου 147 του ν. 4601/2019 (Α΄ 44) από 15.4.2019 (άρθρο 157), με την επιφύλαξη της μεταβατικής διάταξης του άρθρου 141 του ν. 4601/2019. Για τη συγχώνευση με συμμετοχή αστικού συνεταιρισμού εφαρμόζονται τα άρθρα 47 έως 52 του ν. 4601/2019 (Κεφάλαιο Θ΄): «1. Τα άρθρα 48 έως 52 εφαρμόζονται όταν στη συγχώνευση μετέχει αστικός συνεταιρισμός. 2. Εφόσον δεν υπάρχει ειδική ρύθμιση στον παρόντα στον συνεταιρισμό που συμετέχει στη συγχώνευση εφαρμόζονται οι διατάξεις του ν. 1667/1986 (Α’ 196).» Κατά το άρθρο 142 παρ. 1 του ν. 4601/2019, όπως το άρθρο 142 αντικαταστάθηκε με το άρθρο 11 του ν. 5055/2023 (Α΄ 161): «Όπου διάταξη νόμου παραπέμπει στις περί συγχωνεύσεων, διασπάσεων ή μετατροπών διατάξεις του κ.ν. 2190/1920 (Α’ 28), του ν. 3190/1955 (Α’ 249), του ν. 1667/1986 (Α’ 196), του ν. 4072/2012 (Α’ 143) ή άλλων νομοθετημάτων, όσον αφορά εταιρικές μορφές που εμπίπτουν στην παρ. 1 του άρθρου 2, από την έναρξη ισχύος του παρόντος η παραπομπή αυτή νοείται ότι αναφέρεται στις αντίστοιχες διατάξεις του παρόντος.» Με το άρθρο 116 παρ. 3 του ν. 4635/2019 (Α΄ 167): «Όπου γίνεται αναφορά στην αρμοδιότητα των Ειρηνοδικών σχετικά με την καταχώριση ή μη των καταστατικών των Αστικών Συνεταιρισμών, καταργείται και στο εξής αρμόδια είναι η Υ.Γ.Ε.ΜΗ. στην οποία ανήκει ο υπόχρεος.» Σύμφωνα με την ίδια διάταξη η ισχύς των άρθρων 85-116 αρχίζει τρεις μήνες από τη δημοσίευση του νόμου (ΦΕΚ Α΄ 167/30.10.2019). Τα άρθρα 85 έως 114 του ν. 4635/2019, περί Γ.Ε.ΜΗ., καταργήθηκαν με το άρθρο 59 περ. α΄ του ν. 4919/2022 (Α΄ 71). Κατά το άρθρο 7 παρ. 1 περ. ε΄ του ν. 4919/2022 ρυθμίζονται οι διαδικασίες σύστασης του Αστικού Συνεταιρισμού του ν. 1667/1986 (η περ. ε΄ του άρθρου 7 τίθεται σε ισχύ από τη συμπλήρωση εννέα (9) μηνών από τη δημοσίευση του νόμου, άρθρο 64 παρ. 2) και κατά το άρθρο 16 παρ. 1 περ. ε΄ του ίδιου νόμου, όπως τροποποιήθηκε με το άρθρο 52 του ν. 5164/2024 (Α΄ 202), ο Αστικός Συνεταιρισμός του ν. 1667/1986 εγγράφεται υποχρεωτικά στο Γ.Ε.ΜΗ. Η παρ. 2 παραπέμπει στη «διαδικασία του εμπορικού νόμου» και η περ. δ΄ της παρ. 1 στην κήρυξη σε πτώχευση. Κατά το άρθρο 182 παρ. 4 του ν. 3588/2007: «Οι διατάξεις άλλων νόμων που παραπέμπουν σε άρθρα του καταργούμενου Τρίτου Βιβλίου του Εμπορικού Νόμου ή άλλων ρυθμίσεων πτωχευτικού δικαίου ή δικαίου εξυγίανσης επιχειρήσεων, από την έναρξη ισχύος του παρόντος πτωχευτικού κώδικα θεωρούνται ότι παραπέμπουν σε αντίστοιχες διατάξεις του.» Ο ν. 3588/2007 καταργήθηκε με το άρθρο 265 παρ. 1 του ν. 4738/2020 (Α΄ 207), όπως το άρθρο 265 αντικαταστάθηκε με το άρθρο 38 παρ. 5 του ν. 4818/2021 (Α΄ 124): «Καταργείται ο ν. 3588/2007 (Α΄ 153). Όπου γίνεται αναφορά σε νόμο στον Πτωχευτικό Κώδικα (ν. 3588/2007), νοείται ο παρών. Οι εκκρεμείς κατά τον χρόνο έναρξης ισχύος διαδικασίες του Πτωχευτικού Κώδικα, εξελίσσονται σύμφωνα με αυτόν, εκτός όπου άλλως ορίζεται στο παρόν ή από προϊσχύουσα του ν. 3588/2007 νομοθεσία, σύμφωνα με το άρθρο 182 αυτού.» Κατά το άρθρο 308 του ν. 4738/2020, όπως αντικαταστάθηκε με το άρθρο 38 παρ. 6 του ν. 4818/2021: «Τα άρθρα 31 έως και 171, 189 έως και 216 και 227 έως και 265, πλην των παρ. 2 και 6 έως 8 του άρθρου 265, τίθενται σε ισχύ την 1η Μαρτίου 2021.» Κατά το άρθρο 6Β του ν. 3468/2006 (Α΄ 129), όπως προστέθηκε με το άρθρο 46 του ν. 5037/2023 (Α΄ 78), η Κοινότητα Ανανεώσιμης Ενέργειας (Κ.Α.Ε.) είναι αστικός συνεταιρισμός του ν. 1667/1986 και: «3. Στις Κ.Α.Ε. δεν εφαρμόζονται οι παρακάτω ρυθμίσεις του ν. 1667/1986: α) Οι αριθμητικοί περιορισμοί για τη σύγκληση γενικής συνέλευσης και την ελάχιστη απαρτία στη γενική συνέλευση, του πρώτου και τελευταίου εδαφίου, αντίστοιχα, της παρ. 3 του άρθρου 5, και η υποχρεωτική αναβολή της συζήτησης θεμάτων που δεν περιλαμβάνονται στην ημερήσια διάταξη, του έβδομου εδαφίου της παρ. 5 του ίδιου άρθρου, β) η υποχρέωση συγκρότησης τριμελούς επιτροπής ελέγχου της παρ. 1 του άρθρου 7 και η σύγκληση του Διοικητικού Συμβουλίου του πρώτου εδαφίου της παρ. 2 του άρθρου 7, γ) οι ρυθμίσεις για τους συνεταιρισμούς της παρ. 4 του άρθρου 9, καθώς και του άρθρου 13, δ) η λύση του αστικού συνεταιρισμού της παρ. 1 του άρθρου 10. Για τη λύση της Κ.Α.Ε. εφαρμόζεται το άρθρο 6ΙΒ του παρόντος. 4. Όπου στον ν. 1667/1986 αναφέρεται η καταχώριση σε μητρώο, νοείται το «Μητρώο Κοινοτήτων Ανανεώσιμης Ενέργειας και Ενεργειακών Κοινοτήτων Πολιτών» του άρθρου 6Η του παρόντος και δεν απαιτείται εγγραφή, καταχώριση ή ενημέρωση οποιουδήποτε άλλου μητρώου.» Κατά το άρθρο 47Α του ν. 4001/2011 (Α΄ 179), όπως προστέθηκε με το άρθρο 87 του ν. 5037/2023, η Ενεργειακή Κοινότητα Πολιτών (Ε.Κ.Π.) είναι αστικός συνεταιρισμός του ν. 1667/1986 και: «3. Στις Ε.Κ.Π. δεν εφαρμόζονται οι παρακάτω ρυθμίσεις του ν. 1667/1986: α) Οι αριθμητικοί περιορισμοί για τη σύγκληση γενικής συνέλευσης και την ελάχιστη απαρτία στη γενική συνέλευση, του πρώτου και τελευταίου εδαφίου, αντίστοιχα, της παρ. 3 του άρθρου 5, η υποχρεωτική αναβολή της συζήτησης θεμάτων που δεν περιλαμβάνονται στην ημερήσια διάταξη, του έβδομου εδαφίου της παρ. 5 του ίδιου άρθρου, β) η υποχρέωση συγκρότησης τριμελούς επιτροπής ελέγχου της παρ. 1 του άρθρου 7, η σύγκληση του διοικητικού συμβουλίου του πρώτου εδαφίου της παρ. 2 του άρθρου 7, γ) οι ρυθμίσεις για τους συνεταιρισμούς της παρ. 4 του άρθρου 9, καθώς και του άρθρου 13, του αστικού συνεταιρισμού της παρ. 1 του άρθρου 10. δ) η διάταξη της παρ. 1 του Για τη λύση της Ε.Κ.Π. εφαρμόζεται το άρθρο 47Θ του παρόντος. 4. Όπου στον ν. 1667/1986 αναφέρεται καταχώριση σε μητρώο, για τις ανάγκες του παρόντος νοείται το «Μητρώο Κοινοτήτων Ανανεώσιμης Ενέργειας και Ενεργειακών Κοινοτήτων Πολιτών» του άρθρου 6Η του ν. 3468/2006 (Α’ 129), χωρίς να απαιτείται εγγραφή, καταχώριση ή ενημέρωση οποιουδήποτε άλλου μητρώου.» [Το κείμενο της περ. δ΄ της παρ. 3 του άρθρου 47Α τυπώνεται όπως παρατίθεται στο ΦΕΚ Α΄ 78/28.3.2023, σ. 3917.]

Αδυναμία πληρωμών - Πτώχευση

Τα εδάφια 2 και 3 της περ. β΄ της παρ. 2 καταργήθηκαν με το άρθρο 181 περ. θ΄ του ν. 3588/2007 (Α΄ 153) από 16.9.2007 (άρθρο 180), με την επιφύλαξη της μεταβατικής διάταξης του άρθρου 182 του ν. 3588/2007 («1. Ο παρών κώδικας εφαρμόζεται επί των διαδικασιών που αρχίζουν μετά την έναρξη ισχύος του. 2. Οι προϊσχύσασες διατάξεις εξακολουθούν να ισχύουν και να εφαρμόζονται επί των εκκρεμών διαδικασιών.»). Κατά το άρθρο 182 παρ. 4 του ν. 3588/2007: «Οι διατάξεις άλλων νόμων που παραπέμπουν σε άρθρα του καταργούμενου Τρίτου Βιβλίου του Εμπορικού Νόμου ή άλλων ρυθμίσεων πτωχευτικού δικαίου ή δικαίου εξυγίανσης επιχειρήσεων, από την έναρξη ισχύος του παρόντος πτωχευτικού κώδικα θεωρούνται ότι παραπέμπουν σε αντίστοιχες διατάξεις του.» Ο ν. 3588/2007 καταργήθηκε με το άρθρο 265 παρ. 1 του ν. 4738/2020 (Α΄ 207), όπως το άρθρο 265 αντικαταστάθηκε με το άρθρο 38 παρ. 5 του ν. 4818/2021 (Α΄ 124): «Καταργείται ο ν. 3588/2007 (Α΄ 153). Όπου γίνεται αναφορά σε νόμο στον Πτωχευτικό Κώδικα (ν. 3588/2007), νοείται ο παρών. Οι εκκρεμείς κατά τον χρόνο έναρξης ισχύος διαδικασίες του Πτωχευτικού Κώδικα, εξελίσσονται σύμφωνα με αυτόν, εκτός όπου άλλως ορίζεται στο παρόν ή από προϊσχύουσα του ν. 3588/2007 νομοθεσία, σύμφωνα με το άρθρο 182 αυτού.» Κατά το άρθρο 308 του ν. 4738/2020, όπως αντικαταστάθηκε με το άρθρο 38 παρ. 6 του ν. 4818/2021: «Τα άρθρα 31 έως και 171, 189 έως και 216 και 227 έως και 265, πλην των παρ. 2 και 6 έως 8 του άρθρου 265, τίθενται σε ισχύ την 1η Μαρτίου 2021.»

Ενώσεις και ομοσπονδίες συνεταιρισμών

Εποπτεία - Υπηρεσία και Συμβούλιο Συνεταιρισμών

Κατά το άρθρο 17 παρ. 1 του ν. 4430/2016 (Α΄ 205), η σχέση μεταξύ των μελών της Κοινωνικής Συνεταιριστικής Επιχείρησης (Κοιν.Σ.Επ.), η διοίκηση, η λειτουργία της και η λύση της διέπονται από τον ν. 1667/1986, εκτός αν ορίζεται διαφορετικά στον ν. 4430/2016· δεν εφαρμόζονται το άρθρο 1, οι παράγραφοι 2, 3, 7 και 8 του άρθρου 2, οι παράγραφοι 4 και 6 του άρθρου 3, η παράγραφος 4 του άρθρου 4, η παράγραφος 2 του άρθρου 5, το άρθρο 8, το τελευταίο εδάφιο της παραγράφου 3 και οι παράγραφοι 2 και 4 του άρθρου 9, το άρθρο 13 και το άρθρο 14. Κατά το άρθρο 27 παρ. 7 του ίδιου νόμου, για τους Συνεταιρισμούς Εργαζομένων δεν εφαρμόζονται το άρθρο 1, οι παράγραφοι 2, 3, 7 και 8 του άρθρου 2, οι παράγραφοι 4 και 6 του άρθρου 3, οι παράγραφοι 1 και 4 του άρθρου 4, η παρ. 2 του άρθρου 5, το άρθρο 8, το τελευταίο εδάφιο της παραγράφου 3 και η παράγραφος 4 του άρθρου 9, το άρθρο 13 και το άρθρο 14. Κατά το άρθρο 1 του ν. 4513/2018 (Α΄ 9), η Ενεργειακή Κοινότητα (Ε.Κοιν.) είναι αστικός συνεταιρισμός αποκλειστικού σκοπού και: «2. Για όσα θέματα δεν ορίζονται ειδικότερα στον παρόντα, οι Ε.Κοιν. διέπονται συμπληρωματικά από τις διατάξεις του ν. 1667/1986 (Α΄ 196). 3. Στις Ε.Κοιν. δεν εφαρμόζονται οι παρακάτω διατάξεις του ν. 1667/1986: α) Οι αριθμητικοί περιορισμοί των τριών (3) μελών για το αίτημα σύγκλησης γενικής συνέλευσης του πρώτου εδαφίου της παραγράφου 3 του άρθρου 5, των επτά (7) μελών για την ελάχιστη απαρτία στη γενική συνέλευση του τελευταίου εδαφίου της ίδιας παραγράφου, των τριών (3) μελών για την υποχρεωτική αναβολή της συζήτησης θεμάτων που δεν περιλαμβάνονται στην ημερήσια διάταξη της γενικής συνέλευσης του έβδομου εδαφίου της παραγράφου 5 του ίδιου άρθρου και των δύο (2) μελών για το αίτημα σύγκλησης διοικητικού συμβουλίου της παραγράφου 2 του άρθρου 7, β) η υποχρέωση συγκρότησης τριμελούς επιτροπής ελέγχου της παραγράφου 1 του άρθρου 7, γ) οι διατάξεις της παραγράφου 4 του άρθρου 9 και του άρθρου 13. 4. Όπου στις διατάξεις του ν. 1667/1986 αναφέρεται καταχώρηση σε μητρώο, για τις ανάγκες του παρόντος νοείται το Μητρώο Ε.Κοιν. του άρθρου 8 και δεν απαιτείται εγγραφή, καταχώρηση ή ενημέρωση οποιουδήποτε άλλου μητρώου.» Κατά το άρθρο 2 παρ. 4 του ίδιου νόμου: «Νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου και Ο.Τ.Α. α΄ και β΄ βαθμού μπορούν να συμμετέχουν σε περισσότερες από μία Ε.Κοιν. ως μέλη κατά παρέκκλιση της παρ. 3 του άρθρου 2 του ν. 1667/1986.» Κατά το άρθρο 5 περ. η΄ (ελάχιστο περιεχόμενο καταστατικού): «η) τον αριθμό των μελών του διοικητικού συμβουλίου που δεν μπορεί να είναι λιγότερα από τρία (3), κατά παρέκκλιση της παρ. 1 του άρθρου 7 του ν. 1667/1986». Κατά το άρθρο 9 παρ. 1, όπως το άρθρο 9 αντικαταστάθηκε με το άρθρο 37 του ν. 4843/2021 (Α΄ 193): «1. Κατά παρέκκλιση της διάταξης της παρ. 1 του άρθρου 10 του ν. 1667/1986, η Ε.Κοιν. λύεται: α) Αν μειωθεί ο αριθμός των μελών της κάτω από τα όρια της παρ. 2 του άρθρου 2 ή αν πάψουν να ισχύουν οι προϋποθέσεις της παρ. 3 του ίδιου άρθρου και δεν αντικατασταθούν ή συμπληρωθούν τα μέλη σύμφωνα με τις ως άνω διατάξεις εντός τριμήνου. β) όταν λήξει η χρονική διάρκειά της, γ) με απόφαση της γενικής συνέλευσης, δ) αν κηρυχθεί σε πτώχευση.» Με το άρθρο 62 του ν. 5037/2023 (Α΄ 78) καταργήθηκε από 1.4.2023 το άρθρο 7 του ν. 4513/2018 (σύσταση Ενεργειακών Κοινοτήτων). Κατά το άρθρο 6ΙΖ παρ. 4 του ν. 3468/2006, όπως προστέθηκε με το άρθρο 61 του ν. 5037/2023: «Ενεργειακές Κοινότητες του ν. 4513/2018 που δεν επιθυμούν να μετατραπούν σύμφωνα με την παρ. 1 παραμένουν σε λειτουργία σύμφωνα με τον ν. 4513/2018. Από 1η Νοεμβρίου 2023 οι Ενεργειακές Κοινότητες του ν. 4513/2018 δεν επιτρέπεται να υποβάλλουν νέες αιτήσεις για Βεβαίωση Παραγωγού ή για Οριστική Προσφορά Σύνδεσης σε περίπτωση Εξαιρούμενων Σταθμών.» Κατά το άρθρο 6Β του ν. 3468/2006 (Α΄ 129), όπως προστέθηκε με το άρθρο 46 του ν. 5037/2023 (Α΄ 78), η Κοινότητα Ανανεώσιμης Ενέργειας (Κ.Α.Ε.) είναι αστικός συνεταιρισμός του ν. 1667/1986 και: «3. Στις Κ.Α.Ε. δεν εφαρμόζονται οι παρακάτω ρυθμίσεις του ν. 1667/1986: α) Οι αριθμητικοί περιορισμοί για τη σύγκληση γενικής συνέλευσης και την ελάχιστη απαρτία στη γενική συνέλευση, του πρώτου και τελευταίου εδαφίου, αντίστοιχα, της παρ. 3 του άρθρου 5, και η υποχρεωτική αναβολή της συζήτησης θεμάτων που δεν περιλαμβάνονται στην ημερήσια διάταξη, του έβδομου εδαφίου της παρ. 5 του ίδιου άρθρου, β) η υποχρέωση συγκρότησης τριμελούς επιτροπής ελέγχου της παρ. 1 του άρθρου 7 και η σύγκληση του Διοικητικού Συμβουλίου του πρώτου εδαφίου της παρ. 2 του άρθρου 7, γ) οι ρυθμίσεις για τους συνεταιρισμούς της παρ. 4 του άρθρου 9, καθώς και του άρθρου 13, δ) η λύση του αστικού συνεταιρισμού της παρ. 1 του άρθρου 10. Για τη λύση της Κ.Α.Ε. εφαρμόζεται το άρθρο 6ΙΒ του παρόντος. 4. Όπου στον ν. 1667/1986 αναφέρεται η καταχώριση σε μητρώο, νοείται το «Μητρώο Κοινοτήτων Ανανεώσιμης Ενέργειας και Ενεργειακών Κοινοτήτων Πολιτών» του άρθρου 6Η του παρόντος και δεν απαιτείται εγγραφή, καταχώριση ή ενημέρωση οποιουδήποτε άλλου μητρώου.» Κατά το άρθρο 47Α του ν. 4001/2011 (Α΄ 179), όπως προστέθηκε με το άρθρο 87 του ν. 5037/2023, η Ενεργειακή Κοινότητα Πολιτών (Ε.Κ.Π.) είναι αστικός συνεταιρισμός του ν. 1667/1986 και: «3. Στις Ε.Κ.Π. δεν εφαρμόζονται οι παρακάτω ρυθμίσεις του ν. 1667/1986: α) Οι αριθμητικοί περιορισμοί για τη σύγκληση γενικής συνέλευσης και την ελάχιστη απαρτία στη γενική συνέλευση, του πρώτου και τελευταίου εδαφίου, αντίστοιχα, της παρ. 3 του άρθρου 5, η υποχρεωτική αναβολή της συζήτησης θεμάτων που δεν περιλαμβάνονται στην ημερήσια διάταξη, του έβδομου εδαφίου της παρ. 5 του ίδιου άρθρου, β) η υποχρέωση συγκρότησης τριμελούς επιτροπής ελέγχου της παρ. 1 του άρθρου 7, η σύγκληση του διοικητικού συμβουλίου του πρώτου εδαφίου της παρ. 2 του άρθρου 7, γ) οι ρυθμίσεις για τους συνεταιρισμούς της παρ. 4 του άρθρου 9, καθώς και του άρθρου 13, του αστικού συνεταιρισμού της παρ. 1 του άρθρου 10. δ) η διάταξη της παρ. 1 του Για τη λύση της Ε.Κ.Π. εφαρμόζεται το άρθρο 47Θ του παρόντος. 4. Όπου στον ν. 1667/1986 αναφέρεται καταχώριση σε μητρώο, για τις ανάγκες του παρόντος νοείται το «Μητρώο Κοινοτήτων Ανανεώσιμης Ενέργειας και Ενεργειακών Κοινοτήτων Πολιτών» του άρθρου 6Η του ν. 3468/2006 (Α’ 129), χωρίς να απαιτείται εγγραφή, καταχώριση ή ενημέρωση οποιουδήποτε άλλου μητρώου.» [Το κείμενο της περ. δ΄ της παρ. 3 του άρθρου 47Α τυπώνεται όπως παρατίθεται στο ΦΕΚ Α΄ 78/28.3.2023, σ. 3917.]

Μητρώο συνεταιρισμών

Κατά το άρθρο 17 παρ. 1 του ν. 4430/2016 (Α΄ 205), η σχέση μεταξύ των μελών της Κοινωνικής Συνεταιριστικής Επιχείρησης (Κοιν.Σ.Επ.), η διοίκηση, η λειτουργία της και η λύση της διέπονται από τον ν. 1667/1986, εκτός αν ορίζεται διαφορετικά στον ν. 4430/2016· δεν εφαρμόζονται το άρθρο 1, οι παράγραφοι 2, 3, 7 και 8 του άρθρου 2, οι παράγραφοι 4 και 6 του άρθρου 3, η παράγραφος 4 του άρθρου 4, η παράγραφος 2 του άρθρου 5, το άρθρο 8, το τελευταίο εδάφιο της παραγράφου 3 και οι παράγραφοι 2 και 4 του άρθρου 9, το άρθρο 13 και το άρθρο 14. Κατά το άρθρο 27 παρ. 7 του ίδιου νόμου, για τους Συνεταιρισμούς Εργαζομένων δεν εφαρμόζονται το άρθρο 1, οι παράγραφοι 2, 3, 7 και 8 του άρθρου 2, οι παράγραφοι 4 και 6 του άρθρου 3, οι παράγραφοι 1 και 4 του άρθρου 4, η παρ. 2 του άρθρου 5, το άρθρο 8, το τελευταίο εδάφιο της παραγράφου 3 και η παράγραφος 4 του άρθρου 9, το άρθρο 13 και το άρθρο 14. Κατά το άρθρο 1 του ν. 4513/2018 (Α΄ 9), η Ενεργειακή Κοινότητα (Ε.Κοιν.) είναι αστικός συνεταιρισμός αποκλειστικού σκοπού και: «2. Για όσα θέματα δεν ορίζονται ειδικότερα στον παρόντα, οι Ε.Κοιν. διέπονται συμπληρωματικά από τις διατάξεις του ν. 1667/1986 (Α΄ 196). 3. Στις Ε.Κοιν. δεν εφαρμόζονται οι παρακάτω διατάξεις του ν. 1667/1986: α) Οι αριθμητικοί περιορισμοί των τριών (3) μελών για το αίτημα σύγκλησης γενικής συνέλευσης του πρώτου εδαφίου της παραγράφου 3 του άρθρου 5, των επτά (7) μελών για την ελάχιστη απαρτία στη γενική συνέλευση του τελευταίου εδαφίου της ίδιας παραγράφου, των τριών (3) μελών για την υποχρεωτική αναβολή της συζήτησης θεμάτων που δεν περιλαμβάνονται στην ημερήσια διάταξη της γενικής συνέλευσης του έβδομου εδαφίου της παραγράφου 5 του ίδιου άρθρου και των δύο (2) μελών για το αίτημα σύγκλησης διοικητικού συμβουλίου της παραγράφου 2 του άρθρου 7, β) η υποχρέωση συγκρότησης τριμελούς επιτροπής ελέγχου της παραγράφου 1 του άρθρου 7, γ) οι διατάξεις της παραγράφου 4 του άρθρου 9 και του άρθρου 13. 4. Όπου στις διατάξεις του ν. 1667/1986 αναφέρεται καταχώρηση σε μητρώο, για τις ανάγκες του παρόντος νοείται το Μητρώο Ε.Κοιν. του άρθρου 8 και δεν απαιτείται εγγραφή, καταχώρηση ή ενημέρωση οποιουδήποτε άλλου μητρώου.» Κατά το άρθρο 2 παρ. 4 του ίδιου νόμου: «Νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου και Ο.Τ.Α. α΄ και β΄ βαθμού μπορούν να συμμετέχουν σε περισσότερες από μία Ε.Κοιν. ως μέλη κατά παρέκκλιση της παρ. 3 του άρθρου 2 του ν. 1667/1986.» Κατά το άρθρο 5 περ. η΄ (ελάχιστο περιεχόμενο καταστατικού): «η) τον αριθμό των μελών του διοικητικού συμβουλίου που δεν μπορεί να είναι λιγότερα από τρία (3), κατά παρέκκλιση της παρ. 1 του άρθρου 7 του ν. 1667/1986». Κατά το άρθρο 9 παρ. 1, όπως το άρθρο 9 αντικαταστάθηκε με το άρθρο 37 του ν. 4843/2021 (Α΄ 193): «1. Κατά παρέκκλιση της διάταξης της παρ. 1 του άρθρου 10 του ν. 1667/1986, η Ε.Κοιν. λύεται: α) Αν μειωθεί ο αριθμός των μελών της κάτω από τα όρια της παρ. 2 του άρθρου 2 ή αν πάψουν να ισχύουν οι προϋποθέσεις της παρ. 3 του ίδιου άρθρου και δεν αντικατασταθούν ή συμπληρωθούν τα μέλη σύμφωνα με τις ως άνω διατάξεις εντός τριμήνου. β) όταν λήξει η χρονική διάρκειά της, γ) με απόφαση της γενικής συνέλευσης, δ) αν κηρυχθεί σε πτώχευση.» Με το άρθρο 62 του ν. 5037/2023 (Α΄ 78) καταργήθηκε από 1.4.2023 το άρθρο 7 του ν. 4513/2018 (σύσταση Ενεργειακών Κοινοτήτων). Κατά το άρθρο 6ΙΖ παρ. 4 του ν. 3468/2006, όπως προστέθηκε με το άρθρο 61 του ν. 5037/2023: «Ενεργειακές Κοινότητες του ν. 4513/2018 που δεν επιθυμούν να μετατραπούν σύμφωνα με την παρ. 1 παραμένουν σε λειτουργία σύμφωνα με τον ν. 4513/2018. Από 1η Νοεμβρίου 2023 οι Ενεργειακές Κοινότητες του ν. 4513/2018 δεν επιτρέπεται να υποβάλλουν νέες αιτήσεις για Βεβαίωση Παραγωγού ή για Οριστική Προσφορά Σύνδεσης σε περίπτωση Εξαιρούμενων Σταθμών.» Με το άρθρο 116 παρ. 3 του ν. 4635/2019 (Α΄ 167): «Όπου γίνεται αναφορά στην αρμοδιότητα των Ειρηνοδικών σχετικά με την καταχώριση ή μη των καταστατικών των Αστικών Συνεταιρισμών, καταργείται και στο εξής αρμόδια είναι η Υ.Γ.Ε.ΜΗ. στην οποία ανήκει ο υπόχρεος.» Σύμφωνα με την ίδια διάταξη η ισχύς των άρθρων 85-116 αρχίζει τρεις μήνες από τη δημοσίευση του νόμου (ΦΕΚ Α΄ 167/30.10.2019). Τα άρθρα 85 έως 114 του ν. 4635/2019, περί Γ.Ε.ΜΗ., καταργήθηκαν με το άρθρο 59 περ. α΄ του ν. 4919/2022 (Α΄ 71). Κατά το άρθρο 7 παρ. 1 περ. ε΄ του ν. 4919/2022 ρυθμίζονται οι διαδικασίες σύστασης του Αστικού Συνεταιρισμού του ν. 1667/1986 (η περ. ε΄ του άρθρου 7 τίθεται σε ισχύ από τη συμπλήρωση εννέα (9) μηνών από τη δημοσίευση του νόμου, άρθρο 64 παρ. 2) και κατά το άρθρο 16 παρ. 1 περ. ε΄ του ίδιου νόμου, όπως τροποποιήθηκε με το άρθρο 52 του ν. 5164/2024 (Α΄ 202), ο Αστικός Συνεταιρισμός του ν. 1667/1986 εγγράφεται υποχρεωτικά στο Γ.Ε.ΜΗ. Κατά το άρθρο 6Β του ν. 3468/2006 (Α΄ 129), όπως προστέθηκε με το άρθρο 46 του ν. 5037/2023 (Α΄ 78), η Κοινότητα Ανανεώσιμης Ενέργειας (Κ.Α.Ε.) είναι αστικός συνεταιρισμός του ν. 1667/1986 και: «3. Στις Κ.Α.Ε. δεν εφαρμόζονται οι παρακάτω ρυθμίσεις του ν. 1667/1986: α) Οι αριθμητικοί περιορισμοί για τη σύγκληση γενικής συνέλευσης και την ελάχιστη απαρτία στη γενική συνέλευση, του πρώτου και τελευταίου εδαφίου, αντίστοιχα, της παρ. 3 του άρθρου 5, και η υποχρεωτική αναβολή της συζήτησης θεμάτων που δεν περιλαμβάνονται στην ημερήσια διάταξη, του έβδομου εδαφίου της παρ. 5 του ίδιου άρθρου, β) η υποχρέωση συγκρότησης τριμελούς επιτροπής ελέγχου της παρ. 1 του άρθρου 7 και η σύγκληση του Διοικητικού Συμβουλίου του πρώτου εδαφίου της παρ. 2 του άρθρου 7, γ) οι ρυθμίσεις για τους συνεταιρισμούς της παρ. 4 του άρθρου 9, καθώς και του άρθρου 13, δ) η λύση του αστικού συνεταιρισμού της παρ. 1 του άρθρου 10. Για τη λύση της Κ.Α.Ε. εφαρμόζεται το άρθρο 6ΙΒ του παρόντος. 4. Όπου στον ν. 1667/1986 αναφέρεται η καταχώριση σε μητρώο, νοείται το «Μητρώο Κοινοτήτων Ανανεώσιμης Ενέργειας και Ενεργειακών Κοινοτήτων Πολιτών» του άρθρου 6Η του παρόντος και δεν απαιτείται εγγραφή, καταχώριση ή ενημέρωση οποιουδήποτε άλλου μητρώου.» Κατά το άρθρο 47Α του ν. 4001/2011 (Α΄ 179), όπως προστέθηκε με το άρθρο 87 του ν. 5037/2023, η Ενεργειακή Κοινότητα Πολιτών (Ε.Κ.Π.) είναι αστικός συνεταιρισμός του ν. 1667/1986 και: «3. Στις Ε.Κ.Π. δεν εφαρμόζονται οι παρακάτω ρυθμίσεις του ν. 1667/1986: α) Οι αριθμητικοί περιορισμοί για τη σύγκληση γενικής συνέλευσης και την ελάχιστη απαρτία στη γενική συνέλευση, του πρώτου και τελευταίου εδαφίου, αντίστοιχα, της παρ. 3 του άρθρου 5, η υποχρεωτική αναβολή της συζήτησης θεμάτων που δεν περιλαμβάνονται στην ημερήσια διάταξη, του έβδομου εδαφίου της παρ. 5 του ίδιου άρθρου, β) η υποχρέωση συγκρότησης τριμελούς επιτροπής ελέγχου της παρ. 1 του άρθρου 7, η σύγκληση του διοικητικού συμβουλίου του πρώτου εδαφίου της παρ. 2 του άρθρου 7, γ) οι ρυθμίσεις για τους συνεταιρισμούς της παρ. 4 του άρθρου 9, καθώς και του άρθρου 13, του αστικού συνεταιρισμού της παρ. 1 του άρθρου 10. δ) η διάταξη της παρ. 1 του Για τη λύση της Ε.Κ.Π. εφαρμόζεται το άρθρο 47Θ του παρόντος. 4. Όπου στον ν. 1667/1986 αναφέρεται καταχώριση σε μητρώο, για τις ανάγκες του παρόντος νοείται το «Μητρώο Κοινοτήτων Ανανεώσιμης Ενέργειας και Ενεργειακών Κοινοτήτων Πολιτών» του άρθρου 6Η του ν. 3468/2006 (Α’ 129), χωρίς να απαιτείται εγγραφή, καταχώριση ή ενημέρωση οποιουδήποτε άλλου μητρώου.» [Το κείμενο της περ. δ΄ της παρ. 3 του άρθρου 47Α τυπώνεται όπως παρατίθεται στο ΦΕΚ Α΄ 78/28.3.2023, σ. 3917.]

Ποινικές διατάξεις

Μετατροπή εταιρείας σε συνεταιρισμό

Για τη μετατροπή εταιρείας εφαρμόζονται, με την επιφύλαξη του άρθρου 141 του ν. 4601/2019, οι διατάξεις του ν. 4601/2019 (Α΄ 44): κατά το άρθρο 2 παρ. 1 περ. θ΄ οι εταιρικές μορφές που μπορεί να υποβληθούν ή να μετάσχουν σε εταιρικό μετασχηματισμό περιλαμβάνουν τους «Αστικοί Συνεταιρισμοί» και κατά το άρθρο 104 «Μετατροπή είναι η πράξη με την οποία μία εταιρεία, χωρίς να λυθεί και να τεθεί υπό εκκαθάριση, μεταβάλλει τη νομική μορφή της, διατηρώντας τη νομική της προσωπικότητα.» Κατά το άρθρο 142 παρ. 1 του ν. 4601/2019, όπως το άρθρο 142 αντικαταστάθηκε με το άρθρο 11 του ν. 5055/2023 (Α΄ 161): «Όπου διάταξη νόμου παραπέμπει στις περί συγχωνεύσεων, διασπάσεων ή μετατροπών διατάξεις του κ.ν. 2190/1920 (Α’ 28), του ν. 3190/1955 (Α’ 249), του ν. 1667/1986 (Α’ 196), του ν. 4072/2012 (Α’ 143) ή άλλων νομοθετημάτων, όσον αφορά εταιρικές μορφές που εμπίπτουν στην παρ. 1 του άρθρου 2, από την έναρξη ισχύος του παρόντος η παραπομπή αυτή νοείται ότι αναφέρεται στις αντίστοιχες διατάξεις του παρόντος.»

Μεταβατικές και τελικές διατάξεις

Για τους οικοδομικούς συνεταιρισμούς ισχύει ειδική ρύθμιση προθεσμίας εναρμόνισης του καταστατικού στο άρθρο 39 παρ. 14 του ν. 4030/2011 (Α΄ 249/25.11.2011): «14. Παρατείνεται για δύο έτη η διάρκεια των Ο.Σ. προκειμένου να εναρμονίσουν τα καταστατικά τους σύμφωνα με τις ρυθμίσεις του παρόντος άρθρου και να υποβάλουν χρονοδιάγραμμα –έκθεση έργων υποδομής προς έγκριση στην Περιφέρεια.» Με το άρθρο 36 παρ. 3 του ν. 4223/2013 (Α΄ 287/31.12.2013) προστέθηκε εδάφιο: «Σε περίπτωση μη συμμορφώσεως των οικοδομικών συνεταιρισμών στην εναρμόνιση των καταστατικών τους εντός της ως άνω προθεσμίας, ο συνεταιρισμός διαλύεται αυτοδικαίως.» και με την παρ. 4 η προθεσμία «παρατείνεται από τότε που έληξε για δώδεκα (12) μήνες». Με το άρθρο 45 του ν. 4465/2017 (Α΄ 47/4.4.2017) τέθηκε νέα προθεσμία: «Τίθεται προθεσμία δώδεκα (12) μηνών από τη δημοσίευση του παρόντος νόμου για την εναρμόνιση των καταστατικών των οικοδομικών συνεταιρισμών, οι οποίοι δεν έχουν λυθεί και εκκαθαρισθεί, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 39 του ν. 4030/2011(Α΄ 249), όπως ισχύει.» και αντικαταστάθηκαν τα τελευταία τέσσερα εδάφια της παρ. 14 (παρ. 3 του άρθρου 45: «Σε περίπτωση μη συμμόρφωσης οικοδομικού συνεταιρισμού στην υποχρέωση εναρμόνισης του καταστατικού του εντός της ως άνω προθεσμίας, ο συνεταιρισμός διαλύεται αυτοδίκαια.»). Με το άρθρο 65 παρ. 2 του ν. 4646/2019 (Α΄ 201/12.12.2019) η προθεσμία «παρατείνεται έως 3.11.2020» και με το άρθρο 77 του ν. 5043/2023 (Α΄ 91/13.4.2023) «παρατείνεται από τη λήξη της μέχρι την 31η.12.2023». Άλλη παράταση της προθεσμίας της παρ. 14 δεν εντοπίστηκε στα ΦΕΚ μέχρι και το Α΄ 166/2026. Ο ν. 5306/2026 (Α΄ 88/8.6.2026), άρθρο 95 παρ. 1, ορίζει: «Οι οικοδομικοί συνεταιρισμοί υπάγονται στον ν. 1667/1986 (Α’ 196), περί αστικών συνεταιρισμών όσον αφορά τη σύστασή τους, τη λειτουργία και την εποπτεία τους.» Το άρθρο 477 του Κώδικα καταργεί «τις κωδικοποιούμενες διατάξεις που περιλαμβάνονται στο Παράρτημα Α’»· στον πίνακα του Παραρτήματος Α΄ το άρθρο 39 του ν. 4030/2011 εμφανίζεται με τις παραγράφους 1-6, 8-13 και 15 (άρθρο 99 του Κώδικα), ενώ η παρ. 14 δεν περιλαμβάνεται. Η παρ. 4, όπως αντικαταστάθηκε με το άρθρο 36 παρ. 1 του ν. 4223/2013 (Α΄ 287), ισχύει από 1.1.2014 (άρθρο 59 παρ. 3 του ν. 4223/2013).

Φορολογικές απαλλαγές και ατέλειες

Η παρ. 1 ορίζει ότι η ίδρυση συνεταιρισμού, η τροποποίηση του καταστατικού του, η μετατροπή εταιρείας και η εισφορά μηχανικού εξοπλισμού σε αστικό συνεταιρισμό υπόκεινται «μέχρι τις 31.12.89» στο ήμισυ των προβλεπόμενων τελών ή φόρων. Ο χρόνος που ορίζει η διάταξη έληξε στις 31.12.1989.

Παράταση θητείας διοικητικών συμβουλίων επιμελητηρίων

Η διάταξη παρατείνει «μέχρι το τέλος του 1987» τη θητεία των μελών των διοικητικών συμβουλίων των επιμελητηρίων που έληγε στο τέλος του 1986. Ο χρόνος που ορίζει η διάταξη έληξε στις 31.12.1987.

Έναρξη ισχύος