Κώδικας νομοθεσίας για την προστασία των αρχαιοτήτων και εν γένει της πολιτιστικής κληρονομιάςΝ. 4858/2021

  • Άρθρα105
  • Τελευταία τροποποίησηΝ. 5324/2026
  • ΚατάστασηΣε ισχύ

Μην ψάχνετε σε 105 άρθρα. Ρωτήστε με απλά ελληνικά και λάβετε άμεσα απάντηση με παραπομπές.

Απάντηση σε δευτερόλεπτα · Με παραπομπές στα ακριβή άρθρα του κώδικα

Άρθρο 1

Αντικείμενο

1. Στην προστασία που παρέχεται με τον παρόντα Κώδικα υπάγεται η πολιτιστική κληρονομιά της Χώρας από τους αρχαιοτάτους χρόνους μέχρι σήμερα. Η προστασία αυτή έχει ως σκοπό τη διατήρηση της ιστορικής...

Άρθρο 2

Τροποποίηση Ν. 5324/2026

Έννοια όρων

Για την εφαρμογή του παρόντος Κώδικα: α) Ως πολιτιστικά αγαθά νοούνται οι μαρτυρίες της ύπαρξης και της ατομικής και συλλογικής δραστηριότητας του ανθρώπου. β) Ως μνημεία νοούνται τα πολιτιστικά...

Άρθρο 3

Περιεχόμενο της προστασίας

1. Η προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς της Χώρας συνίσταται κυρίως: α) στον εντοπισμό, την έρευνα, την καταγραφή, την τεκμηρίωση και τη μελέτη των στοιχείων της, β) στη διατήρηση και στην...

Άρθρο 4

Τροποποίηση Ν. 5324/2026

Εθνικό Αρχείο Μνημείων - Εθνική Φωτοθήκη - Ιστορικό Αρχείο Αρχαιοτήτων και Αναστηλώσεων - Εξουσιοδοτικές διατάξεις

1. Τα μνημεία καταγράφονται, τεκμηριώνονται και καταχωρίζονται στο Εθνικό Αρχείο Μνημείων, το οποίο τηρείται στη Διεύθυνση Διαχείρισης Εθνικού Αρχείου Μνημείων της Γενικής Διεύθυνσης Αρχαιοτήτων και...

Άρθρο 5

Τροποποίηση Ν. 5103/2024

Προστασία άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς

1. Ως άυλη πολιτιστική κληρονομιά νοούνται οι πρακτικές, αναπαραστάσεις, εκφράσεις, γνώσεις και τεχνικές, καθώς και τα εργαλεία, αντικείμενα, χειροτεχνήματα και οι πολιτιστικοί χώροι που συνδέονται...

Άρθρο 6

Διακρίσεις ακινήτων μνημείων - Χαρακτηρισμός

1. Στα ακίνητα μνημεία περιλαμβάνονται: α) τα αρχαία που χρονολογούνται έως και το 1830, β) τα νεότερα πολιτιστικά αγαθά που είναι προγενέστερα των εκάστοτε τελευταίων εκατό ετών και χαρακτηρίζονται...

Άρθρο 7

Κυριότητα, διοίκηση και διαχείριση σε ακίνητα μνημεία, οργανωμένους αρχαιολογικούς χώρους και εν γένει ακίνητα πολιτιστικής κληρονομιάς

1. Τα αρχαία ακίνητα μνημεία, κατά την έννοια των άρθρων 2 και 6, που χρονολογούνται έως και το 1453, καθώς και οι οργανωμένοι αρχαιολογικοί χώροι, κατά την έννοια του άρθρου 46, ανήκουν στο Δημόσιο...

Άρθρο 8

Δήλωση, υπόδειξη ακινήτων αρχαίων και αμοιβή

1. Κάθε πρόσωπο που ανακαλύπτει ή βρίσκει ακίνητο αρχαίο οφείλει να το δηλώνει χωρίς υπαίτια καθυστέρηση στην πλησιέστερη αρχαιολογική, αστυνομική ή λιμενική αρχή. Η δήλωση περιέχει την ακριβή...

Άρθρο 9

Διατήρηση ακινήτων αρχαίων

1. Για τη διατήρηση ή μη ακινήτου αρχαίου αποφαίνεται η Υπηρεσία με αιτιολογημένη έκθεση μετά τη διενέργεια διερευνητικής ανασκαφής, εάν αυτό είναι αναγκαίο. Εάν το θέμα κρίνεται ως μείζονος σημασίας...

Άρθρο 9Α

Τροποποίηση Ν. 5324/2026

Κατάρτιση σχεδίων διαχείρισης αρχαιολογικών χώρων

1. Οι αρμόδιες υπηρεσίες του Υπουργείου Πολιτισμού προβαίνουν στην κατάρτιση σχεδίων διαχείρισης των οργανωμένων και επισκέψιμων αρχαιολογικών χώρων, κατά την έννοια του άρθρου 46, και των χώρων που...

Άρθρο 10

Ενέργειες σε ακίνητα μνημεία και στο περιβάλλον τους

1. Απαγορεύεται κάθε ενέργεια σε ακίνητο μνημείο, η οποία είναι δυνατόν να επιφέρει με άμεσο ή έμμεσο τρόπο καταστροφή, βλάβη, ρύπανση ή αλλοίωση της μορφής του. 2. Απαγορεύεται η εκμετάλλευση...

Άρθρο 11

Υποχρεώσεις κυρίων, νομέων ή κατόχων ακινήτων μνημείων

1. Ο κύριος, ο νομέας ή ο κάτοχος ακινήτου μέσα στο οποίο διατηρείται ακίνητο αρχαίο, οφείλει να συνεργάζεται με την Υπηρεσία και να ακολουθεί τις υποδείξεις της για τη διατήρηση, την ανάδειξη και εν...

Άρθρο 12

Οριοθέτηση αρχαιολογικών χώρων

1. Οι αρχαιολογικοί χώροι κηρύσσονται και οριοθετούνται ή αναοριοθετούνται με βάση τα δεδομένα αρχαιολογικής έρευνας πεδίου και απόφαση του Υπουργού Πολιτισμού και Αθλητισμού, η οποία εκδίδεται...

Άρθρο 13

Αρχαιολογικοί χώροι εκτός οικισμών - Ζώνες προστασίας

1. Στους χερσαίους αρχαιολογικούς χώρους που βρίσκονται εκτός σχεδίου πόλεως ή εκτός ορίων νομίμως υφισταμένων οικισμών, η άσκηση γεωργίας, κτηνοτροφίας, θήρας ή άλλων συναφών δραστηριοτήτων, καθώς...

Άρθρο 14

Αρχαιολογικοί χώροι σε οικισμούς - Οικισμοί που αποτελούν αρχαιολογικούς χώρους

1. Στους αρχαιολογικούς χώρους που βρίσκονται εντός σχεδίου πόλεως ή των ορίων νομίμως υφισταμένων ενεργών οικισμών είναι δυνατόν να καθορίζονται ζώνες προστασίας σύμφωνα με το άρθρο 13. Σε μη...

Άρθρο 15

Επισκέψιμοι ενάλιοι αρχαιολογικοί χώροι

1. Με κοινή απόφαση των αρμοδίων οργάνων των Υπουργείων Πολιτισμού και Αθλητισμού και Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής, μετά από γνώμη του αρμόδιου Κεντρικού Συμβουλίου, κηρυγμένοι ενάλιοι...

Άρθρο 15Α

Μη επισκέψιμοι ενάλιοι αρχαιολογικοί χώροι

Στους μη επισκέψιμους ενάλιους αρχαιολογικούς χώρους απαγορεύονται η αλιεία, η αγκυροβολία και οι επιτρεπόμενες στους Ε.Ε.Α.Χ. δραστηριότητες, εκτός αν χορηγηθεί άδεια του Υπουργού Πολιτισμού και...

Άρθρο 15Β

Ναυάγια

1. Στα ναυάγια πλοίων και αεροσκαφών, που έχουν βυθισθεί προ των τελευταίων πενήντα (50) ετών, επιτρέπονται αποκλειστικά και μόνον η καθοδηγούμενη ή οργανωμένη από παρόχους καταδυτικών υπηρεσιών...

Άρθρο 15Γ

Τέλη φωτογράφισης

Για τη φωτογράφιση ή κινηματογράφηση στους επισκέψιμους ενάλιους, μεσοποτάμιους ή ενδολιμναίους αρχαιολογικούς χώρους ή ιστορικούς τόπους και σε ναυάγια εφαρμόζονται οι παρ. 4 επ. του άρθρου 46. Η...

Άρθρο 15Δ

Κυρώσεις

1. Στους παρόχους καταδυτικών υπηρεσιών αναψυχής ή και σε μέλη του προσωπικού τους, που παραβαίνουν τον παρόντα Κώδικα ή την απόφαση χαρακτηρισμού ή τον κανονισμό λειτουργίας του Ε.Ε.Α.Χ., πέρα από...

Άρθρο 16

Ζώνες Προστασίας - Λιμενικό έργο

1. Γύρω από τα ναυάγια της παρ. 1 του άρθρου 15Β και άλλα ενάλια μνημεία και γύρω από αρχαιολογικούς χώρους είναι δυνατόν να ορίζεται περιοχή, στην οποία δεν επιτρέπονται οι αναφερόμενες στο παρόν...

Άρθρο 17

Ιστορικοί τόποι

Με απόφαση του Υπουργού Πολιτισμού και Αθλητισμού, η οποία εκδίδεται ύστερα από γνώμη του Συμβουλίου, συνοδεύεται από διάγραμμα οριοθέτησης και δημοσιεύεται μαζί με αυτό στην Εφημερίδα της...

Άρθρο 17Α

Ζώνες Προστασίας γύρω από μνημεία

1. Γύρω από μνημεία μπορεί να καθορίζεται Ζώνη Προστασίας Α΄, σύμφωνα με το άρθρο 13. 2. Ο καθορισμός χώρου, σε περιοχή εκτός σχεδίου πόλεως ή νομίμως υφισταμένων οικισμών, ως Ζώνης Α΄, συνεπάγεται...

Άρθρο 18

Τροποποίηση Ν. 5179/2025

Απαλλοτριώσεις

1. Το Δημόσιο μπορεί να προβαίνει είτε στην ολική ή τη μερική απαλλοτρίωση είτε στην απευθείας εξαγορά μνημείου ή οποιουδήποτε ακινήτου μέσα στο οποίο υπάρχουν μνημεία, καθώς και παρακείμενων...

Άρθρο 19

Αποζημίωση για τη στέρηση χρήσης ακινήτου

1. Για την προστασία μνημείων, αρχαιολογικών χώρων ή ιστορικών τόπων ή για τη διενέργεια ανασκαφών ο Υπουργός Πολιτισμού και Αθλητισμού μπορεί να επιβάλλει προσωρινή ή οριστική στέρηση ή περιορισμό...

Άρθρο 20

Τροποποίηση Ν. 5103/2024

Διακρίσεις κινητών μνημείων - Χαρακτηρισμός

1. Στα κινητά μνημεία περιλαμβάνονται: α) αυτά που χρονολογούνται έως και το 1453, β) τα μεταγενέστερα του 1453, που χρονολογούνται έως και το 1830 και αποτελούν ευρήματα ανασκαφών ή άλλης...

Άρθρο 21

Κυριότητα κινητών μνημείων

1. Τα αρχαία κινητά μνημεία που χρονολογούνται έως και το 1453 ανήκουν στο Δημόσιο κατά κυριότητα και νομή, είναι ανεπίδεκτα χρησικτησίας και είναι εκτός συναλλαγής κατά την έννοια του άρθρου 966 του...

Άρθρο 22

Κατάσχεση κινητών μνημείων

1. Δεν υπόκεινται σε κατάσχεση και δεν αποτελούν πτωχευτική περιουσία κινητά αρχαία που χρονολογούνται έως και το 1453. 2. Η κατάσχεση μεταγενέστερων μνημείων που ανήκουν σε ιδιώτες γίνεται παρουσία...

Άρθρο 23

Κατοχή κινητών μνημείων

1. Με απόφαση του Υπουργού Πολιτισμού και Αθλητισμού, ύστερα από γνώμη του Συμβουλίου, μπορεί να χορηγείται σε φυσικό ή νομικό πρόσωπο άδεια κατοχής κινητού αρχαίου μνημείου του οποίου η κυριότητα...

Άρθρο 24

Τροποποίηση Ν. 5103/2024

Δήλωση, υπόδειξη κινητών μνημείων και αμοιβή

1. Όποιος βρίσκει ή αυτός στον οποίο περιέρχεται κινητό αρχαίο που χρονολογείται έως και το 1453, οφείλει να το δηλώνει χωρίς υπαίτια καθυστέρηση στην πλησιέστερη αρχαιολογική, αστυνομική ή λιμενική...

Άρθρο 25

Δανεισμός και ανταλλαγή κινητών μνημείων που ανήκουν στο Δημόσιο

1. Με απόφαση του Υπουργού Πολιτισμού και Αθλητισμού ύστερα από εισήγηση της Υπηρεσίας και γνώμη του Συμβουλίου μπορεί σε εξαιρετικές περιπτώσεις να επιτρέπεται ο δανεισμός δημοσιευμένων κινητών...

Άρθρο 26

Ενέργειες επί κινητών μνημείων

1. Απαγορεύεται κάθε ενέργεια σε κινητό μνημείο η οποία είναι δυνατόν να επιφέρει με άμεσο ή έμμεσο τρόπο καταστροφή, βλάβη, ρύπανση ή αλλοίωση της μορφής του. 2. Αν σκάφος ή όχημα (όπως ιδίως...

Άρθρο 27

Φύλαξη και συντήρηση κινητών μνημείων

1. Ο κάτοχος κινητού αρχαίου και ο κύριος αρχαίου ή άλλου κινητού μνημείου ευθύνονται για την ασφάλεια και τη διατήρησή του. Οφείλουν να γνωστοποιούν στην Υπηρεσία τον ακριβή τόπο φύλαξής του, κάθε...

Άρθρο 28

Μεταβίβαση της κατοχής ή της κυριότητας κινητών μνημείων

1. Ο κάτοχος κινητού αρχαίου που χρονολογείται έως και το 1453, μπορεί να μεταβιβάζει την κατοχή του αφού γνωστοποιήσει στην Υπηρεσία την πρόθεσή του και τα στοιχεία του υποψήφιου κατόχου, ο οποίος...

Άρθρο 29

Υποχρεώσεις κατόχων και κυρίων κινητών μνημείων για τη μελέτη και έκθεσή τους

1. Οι κάτοχοι κινητών αρχαίων που χρονολογούνται έως και το 1453, καθώς και νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου και νομικά πρόσωπα ιδιωτικού δικαίου του ευρύτερου δημόσιου τομέα, που είναι κύριοι ή...

Άρθρο 30

Αρωγή για την ανεύρεση και διεκδίκηση κινητών μνημείων

1. Ο κάτοχος κινητού αρχαίου προστατεύεται έναντι τρίτων ως νομέας και απολαμβάνει την αυτοδύναμη προστασία της νομής, δικαιούται δε να ασκήσει παράλληλα με το Δημόσιο τις αγωγές αποβολής και...

Άρθρο 31

Συλλέκτες μνημείων

1. Ο νόμιμος κάτοχος ή κύριος κινητών αρχαίων, καθώς και ο κύριος νεότερων κινητών μνημείων που συνθέτουν ενιαίο σύνολο ή ενιαία σύνολα από καλλιτεχνική, ιστορική ή επιστημονική άποψη, μπορεί να...

Άρθρο 32

Αρχαιοπώλες και έμποροι νεότερων μνημείων

1. Αρχαιοπώλης είναι το πρόσωπο που κατά σύστημα είτε αποκτά την κατοχή ή την κυριότητα κινητών αρχαίων που έχουν αποκτηθεί νομίμως, με σκοπό την περαιτέρω μεταβίβασή τους, είτε μεσολαβεί στη...

Άρθρο 33

Εισαγωγή πολιτιστικών αγαθών

1. Πολιτιστικά αγαθά εισάγονται ελεύθερα στην Ελληνική Επικράτεια υπό την επιφύλαξη των διατάξεων της Διεθνούς Σύμβασης των Παρισίων, που αφορά στα ληπτέα μέτρα για την απαγόρευση και παρεμπόδιση της...

Άρθρο 34

Εξαγωγή πολιτιστικών αγαθών

1. Η εξαγωγή μνημείων από την Ελληνική Επικράτεια απαγορεύεται, με την επιφύλαξη των διατάξεων των επόμενων παραγράφων και των αναφερόμενων στην παρ. 1 του άρθρου 33 διεθνών συμβάσεων. 2. Η εξαγωγή...

Άρθρο 34Α

Ορισμοί (άρθρο 2 της Οδηγίας 2014/60/ΕΕ)

Για την επιστροφή πολιτιστικών αγαθών που έχουν απομακρυνθεί παράνομα από έδαφος κράτους μέλους της Ευρωπαϊκής Ένωσης και ευρίσκονται σε άλλο κράτος μέλος, ισχύουν τα άρθρα 34Β-34Θ και οι ακόλουθοι...

Άρθρο 34Β

Πεδίο εφαρμογής (άρθρα 14, 15 παρ. 2 της Οδηγίας 2014/60/ΕΕ)

Τα άρθρα 34Α έως 34Θ εφαρμόζονται για τα πολιτιστικά αγαθά που απομακρύνθηκαν παράνομα από το έδαφος της Ελλάδας μετά την 1η.1.1993, καθώς και στις αιτήσεις επιστροφής πολιτιστικών αγαθών που...

Άρθρο 34Γ

Τροποποίηση Ν. 5021/2023

Αρμόδια κεντρική αρχή (άρθρα 4 εδάφιο πρώτο, 5 περ. 1 έως 6, 17 παρ. 1 της Οδηγίας 2014/60/ΕΕ)

Αρμόδια κεντρική αρχή του Ελληνικού Κράτους για την εφαρμογή των άρθρων 34Α έως 34Θ ορίζεται το Τμήμα Τεκμηρίωσης και Προστασίας Πολιτιστικών Αγαθών της Διεύθυνσης Τεκμηρίωσης και Προστασίας...

Άρθρο 34Δ

Δικαστική προστασία (άρθρα 6, 16 της Οδηγίας 2014/60/ΕΕ)

1. Το αιτούν κράτος μέλος μπορεί να ασκήσει αγωγή κατά του νομέα, ή του κατόχου, με αίτημα την επιστροφή του πολιτιστικού αγαθού που έχει απομακρυνθεί παράνομα από το έδαφός του. Στο δικόγραφο της...

Άρθρο 34Ε

Ανταλλαγή πληροφοριών σχετικά με τις επιστροφές πολιτιστικών αγαθών (άρθρο 7 και τρία τελευταία εδάφια του άρθρου 5 της Οδηγίας 2014/60/ΕΕ)

1. Η κεντρική αρχή, που ορίζεται στο άρθρο 34Γ , ενημερώνει αμελλητί την κεντρική αρχή του κράτους μέλους προς το οποίο απευθύνεται η αίτηση επιστροφής πολιτιστικού αγαθού, ότι ασκήθηκε αγωγή της...

Άρθρο 34ΣΤ

Παραγραφή (άρθρο 8 της Οδηγίας 2014/60/ΕΕ)

1. Η αξίωση του άρθρου 34Δ για την επιστολή πολιτιστικού αγαθού παραγράφεται μετά την παρέλευση τριών (3) ετών από την ημερομηνία κατά την οποία η αρμόδια κεντρική αρχή του αιτούντος κράτους μέλους...

Άρθρο 34Ζ

Περιεχόμενο δικαστικής απόφασης - Δαπάνες εκτέλεσης (άρθρα 9, 10, 11, 12 της Οδηγίας 2014/60/ΕΕ)

1. Με την επιφύλαξη του άρθρου 34ΣΤ η επιστροφή πολιτιστικού αγαθού διατάσσεται από το αρμόδιο δικαστήριο, εάν αποδειχθεί ότι αυτό αποτελεί πολιτιστικό αγαθό κατά την έννοια της παρ. 1 του άρθρου 34Α...

Άρθρο 34Η

Κυριότητα επί του πολιτιστικού αγαθού μετά την επιστροφή του (άρθρο 13 της Οδηγίας 2014/60/ΕΕ)

1. Η κυριότητα επί του πολιτιστικού αγαθού μετά την επιστροφή του διέπεται από το δίκαιο του αιτούντος κράτους μέλους. 2. Ο κύριος του επιστραφέντος αγαθού οφείλει να καταβάλει στο Δημόσιο τις...

Άρθρο 34Θ

Αναφορές σε άλλα νομοθετήματα

Νομοθετικές, κανονιστικές, διοικητικές ή άλλες αναφορές στο π.δ. 133/1998 (Α΄106) και στο π.δ. 67/2003 (Α΄ 71) (Οδηγία 93/7/ΕΟΚ) λογίζονται ως αναφορές στα άρθρα 34Α έως και 34Η (Οδηγία 2014/60/ΕΕ).

Άρθρο 35

Έννοια αρχαιολογικού έργου

Όπου, κατά τις κείμενες διατάξεις που αφορούν θέματα αρμοδιότητας του Υπουργείου Πολιτισμού και Αθλητισμού, γίνεται αναφορά σε αρχαιολογικό έργο, έργα ή εργασίες, περιλαμβάνονται η επιστημονική,...

Άρθρο 35Α

Έννοια αρχαιολογικής έρευνας πεδίου

Ως αρχαιολογική έρευνα πεδίου νοείται η έρευνα του εδάφους, του υπεδάφους, του βυθού της θάλασσας ή του πυθμένα λιμνών ή ποταμών που έχει ως σκοπό τον εντοπισμό ή την αποκάλυψη αρχαίων μνημείων, είτε...

Άρθρο 36

Συστηματικές ανασκαφές

1. Οι συστηματικές ανασκαφές διενεργούνται από την Υπηρεσία, από επιστημονικούς, ερευνητικούς ή εκπαιδευτικούς οργανισμούς της ημεδαπής με εξειδίκευση στον τομέα της αρχαιολογικής ή παλαιοντολογικής...

Άρθρο 37

Σωστικές ανασκαφές

1. Η ανασκαφή για τη διάσωση μνημείου, που αποκαλύπτεται κατά την εκτέλεση τεχνικού έργου, δημοσίου ή ιδιωτικού ή εξαιτίας φυσικού φαινομένου ή τυχαίου γεγονότος ή παράνομης ανασκαφικής ενέργειας...

Άρθρο 38

Τροποποίηση Ν. 5103/2024

Άλλης μορφής αρχαιολογικές έρευνες

1. Το άρθρο 36 εφαρμόζεται αναλόγως στις επιφανειακές ή άλλης μορφής αρχαιολογικές έρευνες, λαμβανομένου υπόψη του μη καταστροφικού χαρακτήρα τους. Ως διευθύνοντες ορίζονται επιστήμονες με ειδίκευση...

Άρθρο 39

Δημοσιεύσεις αποτελεσμάτων ανασκαφών και άλλων αρχαιολογικών ερευνών

1. Οι διευθύνοντες συστηματικές ανασκαφές ή άλλης μορφής αρχαιολογική έρευνα και οι διενεργούντες σωστικές ανασκαφές έχουν υποχρέωση να δημοσιεύουν τα αποτελέσματα των ερευνών εντός των χρονικών...

Άρθρο 40

Εργασίες σε ακίνητα μνημεία

1. Οι εργασίες σε ακίνητα μνημεία και ιδίως η συντήρηση, η στερέωση, η αποκατάσταση, η αναστήλωση, η κατάχωση, η τοποθέτηση προστατευτικών στεγών, η διαμόρφωση του περιβάλλοντος χώρου και οι εργασίες...

Άρθρο 41

Προστασία ετοιμόρροπων μνημείων

1. Αν ο φέρων οργανισμός ενός μνημείου μεταγενέστερου του 1453 έχει υποστεί επικίνδυνες βλάβες και είναι έτοιμος να καταρρεύσει, συγκροτείται με απόφαση του Υπουργού Πολιτισμού και Αθλητισμού...

Άρθρο 42

Μεταφορά ακινήτου μνημείου - Απόσπαση τμημάτων

1. Απαγορεύεται η μεταφορά ακινήτου μνημείου ή τμήματός του χωρίς άδεια του Υπουργού Πολιτισμού και Αθλητισμού, που εκδίδεται ύστερα από γνώμη του Συμβουλίου, εφόσον διασφαλίζονται οι απαραίτητες...

Άρθρο 43

Τροποποίηση Ν. 5039/2023

Εργασίες συντήρησης μνημείων

1. Οι εργασίες συντήρησης σε κινητά μνημεία και σε γλυπτικά, ζωγραφικά, διακοσμητικά ή άλλα στοιχεία που είναι αναπόσπαστα τμήματα ακίνητων μνημείων διενεργούνται από την Υπηρεσία ή από πρόσωπα που...

Άρθρο 44

Δημοσιεύσεις αποτελεσμάτων εργασιών

Οι διενεργούντες τις εργασίες, που αναφέρονται στα άρθρα 40 έως 43, έχουν υποχρέωση να καταθέτουν ετήσιες εκθέσεις εργασιών της ειδικότητάς τους το αργότερο έως τον Απρίλιο του επόμενου έτους και...

Άρθρο 45

Ίδρυση και λειτουργία μουσείων

1. Ως μουσείο νοείται η υπηρεσία ή ο οργανισμός μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα, με ή χωρίς ίδια νομική προσωπικότητα, που αποκτά, δέχεται, φυλάσσει, συντηρεί, καταγράφει, τεκμηριώνει, ερευνά, ερμηνεύει...

Άρθρο 45Α

Τροποποίηση Ν. 5021/2023

Ανάληψη εγγυητικής υποχρέωσης του ελληνικού δημοσίου

Ισχύει από 1.6.2023 (παρ. 5 του άρθρου 85 του ν. 5021/2023).

1. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Πολιτισμού και Αθλητισμού και Οικονομικών, η οποία εκδίδεται μετά από γνώμη της επιτροπής του άρθρου 45Γ, είναι δυνατή η ανάληψη, εκ μέρους του ελληνικού δημοσίου της...

Άρθρο 45Β

Τροποποίηση Ν. 5021/2023

Προϋποθέσεις ανάληψης εγγυητικής υποχρέωσης

Ισχύει από 1.6.2023 (παρ. 5 του άρθρου 85 του ν. 5021/2023).

1. Οι εκθέσεις της παρ. 2 του άρθρου 45Α αποσκοπούν στην προβολή του ελληνικού πολιτισμού, ή έχουν ιδιαίτερη αξία για τον εμπλουτισμό της πολιτιστικής, ιστορικής ή καλλιτεχνικής ζωής, ή αποβλέπουν...

Άρθρο 45Γ

Τροποποίηση Ν. 5021/2023

Γνωμοδοτική Επιτροπή για τα ζητήματα της εγγυητικής υποχρέωσης

Ισχύει από 1.6.2023 (παρ. 5 του άρθρου 85 του ν. 5021/2023).

1. Στο Υπουργείο Πολιτισμού και Αθλητισμού συστήνεται Επιτροπή Εγγυητικής Υποχρέωσης (ΕΠ.Ε.Υ.), η οποία διατυπώνει αιτιολογημένη γνώμη, ανάλογα με κάθε εξεταζόμενη περίπτωση, σχετικά με: α) τη...

Άρθρο 45Δ

Τροποποίηση Ν. 5021/2023

Διαδικασία ανάληψης της εγγυητικής υποχρέωσης και καταβολής της αποζημίωσης

Ισχύει από 1.6.2023 (παρ. 5 του άρθρου 85 του ν. 5021/2023).

1. Η απόφαση της παρ. 1 του άρθρου 45Α για την ανάληψη της εγγυητικής υποχρέωσης εκδίδεται: α) για καλυπτόμενα αγαθά της περ. α) της παρ. 2 του άρθρου 45Α, μετά από αίτηση του ημεδαπού μουσείου που...

Άρθρο 45Ε

Τροποποίηση Ν. 5021/2023

Χρονικό και χωρικό περιεχόμενο της εγγυητικής υποχρέωσης

Ισχύει από 1.6.2023 (παρ. 5 του άρθρου 85 του ν. 5021/2023).

1. Η εγγυητική υποχρέωση του ελληνικού δημοσίου δύναται να αναλαμβάνεται για το χρονικό διάστημα από τη στιγμή της αφαίρεσης των καλυπτόμενων αγαθών από τον χώρο όπου ευρίσκονται κατά την ανάληψη της...

Άρθρο 45ΣΤ

Τροποποίηση Ν. 5021/2023

Καλυπτόμενοι κίνδυνοι

Ισχύει από 1.6.2023 (παρ. 5 του άρθρου 85 του ν. 5021/2023).

1. Η εγγυητική υποχρέωση του ελληνικού δημοσίου αναλαμβάνεται για τους κινδύνους από μερική ή ολική απώλεια, φθορά και καταστροφή των καλυπτόμενων αγαθών, κατά το χρονικό διάστημα και με τους όρους...

Άρθρο 45Ζ

Τροποποίηση Ν. 5021/2023

Καλυπτόμενη αξία

Ισχύει από 1.6.2023 (παρ. 5 του άρθρου 85 του ν. 5021/2023).

1. Η χρηματική αξία των καλυπτόμενων αγαθών προσδιορίζεται από το δανείζον μουσείο και δηλώνεται κατά την υποβολή της αίτησης της παρ. 1 του άρθρου 45Δ. Στις περιπτώσεις εκθέσεων των περ. β) και γ)...

Άρθρο 45Η

Τροποποίηση Ν. 5021/2023

Προδιαγραφές ασφάλειας

Ισχύει από 1.6.2023 (παρ. 5 του άρθρου 85 του ν. 5021/2023).

1. Για την ανάληψη της εγγυητικής υποχρέωσης του ελληνικού δημοσίου και την καταβολή της αποζημίωσης είναι απαραίτητο να τηρούνται οι διεθνείς προδιαγραφές ασφαλείας για τα καλυπτόμενα αγαθά σχετικά,...

Άρθρο 45Θ

Τροποποίηση Ν. 5021/2023

Απόσβεση της εγγυητικής υποχρέωσης

Ισχύει από 1.6.2023 (παρ. 5 του άρθρου 85 του ν. 5021/2023).

1. Η καταβολή εκ μέρους του ελληνικού δημοσίου προς τους αιτούντες, σύμφωνα με την παρ. 4 του άρθρου 45Δ, επιφέρει την πλήρη απόσβεση της εγγυητικής του υποχρέωσης. 2. Το ελληνικό δημόσιο διατηρεί,...

Άρθρο 45Ι

Τροποποίηση Ν. 5021/2023

Λοιπές περιπτώσεις ανάληψης της εγγυητικής υποχρέωσης

Ισχύει από 1.6.2023 (παρ. 5 του άρθρου 85 του ν. 5021/2023).

1. Η εγγυητική υποχρέωση εκ μέρους του ελληνικού Δημοσίου δύναται να αναλαμβάνεται και για την περίπτωση επέλευσης των καλυπτόμενων κινδύνων κατά τις ακόλουθες περιπτώσεις: α) κατά τη μεταφορά προς...

Άρθρο 46

Πρόσβαση και χρήση μνημείων και χώρων

1. Με απόφαση του Υπουργού Πολιτισμού και Αθλητισμού, η οποία εκδίδεται ύστερα από γνώμη του αρμόδιου κατά περίπτωση Συμβουλίου, καθορίζονται, για το σύνολο ή κατηγορία οργανωμένων αρχαιολογικών...

Άρθρο 47

Φορολογικές ρυθμίσεις

Βλ. την παρ. 8 του άρθρου 87 του Κώδικα Φορολογίας Περιουσίας (ν. 5219/2025, Α΄ 130/18.7.2025): ο πίνακας κωδικοποιητικών και κωδικοποιουμένων διατάξεων του Παραρτήματος του ν. 5219/2025 αντιστοιχίζει τις παρ. 1 και 2 του παρόντος άρθρου («μερικώς») στη διάταξη αυτή. Το άρθρο 124 του ν. 5219/2025 καταργεί τις κωδικοποιούμενες διατάξεις· το άρθρο 47 δεν περιλαμβάνεται στον κατάλογο της παρ. 9 του άρθρου 123 του ν. 5219/2025, γι’ αυτό το κείμενό του παρατίθεται αμετάβλητο και η έκταση της κατάργησης δεν δηλώνεται ρητά στο κείμενο του νόμου.

1. Σε περίπτωση επιβολής φόρου κληρονομιάς, κληροδοσίας ή δωρεάς, με αντικείμενο κινητά μνημεία ή εικαστικά ή άλλα έργα τέχνης ο φόρος που αναλογεί μπορεί να καταβάλλεται από τους υπόχρεους σε είδος...

Άρθρο 48

Οικονομικά κίνητρα για ακίνητα

1. Ο ιδιοκτήτης ακινήτου μνημείου δικαιούται μεταφορά του συντελεστή δόμησης που δεν έχει καλυφθεί από το ακίνητο, σύμφωνα με τις εκάστοτε ισχύουσες διατάξεις. 2. Με προεδρικό διάταγμα, που εκδίδεται...

Άρθρο 49

Τροποποίηση Ν. 5271/2026

Τοπικά Συμβούλια Μνημείων

1. Με απόφαση του Υπουργού Πολιτισμού και Αθλητισμού, συγκροτούνται Τοπικά Συμβούλια Μνημείων (Τ.Σ.Μ.) στην έδρα κάθε Περιφέρειας και στις νησιωτικές περιοχές, όπου αυτό κρίνεται αναγκαίο. Τα Τοπικά...

Άρθρο 50

Τροποποίηση Ν. 5021/2023

Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο - Κεντρικό Συμβούλιο Νεοτέρων Μνημείων

1. Με απόφαση του Υπουργού Πολιτισμού και Αθλητισμού συγκροτείται Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο (Κ.Α.Σ.), που αποτελείται από δεκαεπτά (17) μέλη ως εξής: α) Τον Γενικό Γραμματέα του Υπουργείου...

Άρθρο 51

Τροποποίηση Ν. 5021/2023

Συμβούλιο Μουσείων

1. Στο Υπουργείο Πολιτισμού και Αθλητισμού συστήνεται Συμβούλιο Μουσείων που συγκροτείται με απόφαση του Υπουργού Πολιτισμού και Αθλητισμού και αποτελείται από δεκαεννέα (19) τακτικά μέλη ως εξής: α)...

Άρθρο 51Α

Τροποποίηση Ν. 5103/2024

Συμβούλιο Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς

1. Στο Υπουργείο Πολιτισμού συστήνεται Συμβούλιο Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς που συγκροτείται με απόφαση του Υπουργού Πολιτισμού και αποτελείται από δεκαεννέα (19) μέλη ως εξής: α) τον Γενικό...

Άρθρο 52

Κοινοί κανόνες για τη συγκρότηση και λειτουργία των Συμβουλίων

1. Η θητεία των μελών των Συμβουλίων των άρθρων 49 έως 51 είναι τριετής. Η θητεία των μισών τουλάχιστον από τα μέλη των Συμβουλίων που δεν συμμετέχουν σε αυτά αυτοδικαίως ανανεώνεται κάθε έξι (6)...

Άρθρο 52Α

Τροποποίηση Ν. 5103/2024

Επιτροπή για την ανάδειξη και διαφύλαξη της άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς

1. Στο Υπουργείο Πολιτισμού συστήνεται Επιτροπή για την ανάδειξη και διαφύλαξη της άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς, η οποία συγκροτείται με απόφαση του Υπουργού Πολιτισμού και αποτελείται από εννέα...

Άρθρο 53

Κλοπή μνημείων

1. Με κάθειρξη μέχρι δέκα (10) ετών τιμωρείται η κλοπή (άρθρο 372 του Ποινικού Κώδικα), αν έχει αντικείμενο μνημείο ιδιαίτερα μεγάλης αξίας ή μνημείο που αφαιρέθηκε από ακίνητο μνημείο, από χώρο...

Άρθρο 54

Υπεξαίρεση μνημείων

Με κάθειρξη μέχρι (10) δέκα ετών τιμωρείται η υπεξαίρεση (άρθρο 375 του Ποινικού Κώδικα), αν έχει αντικείμενο μνημείο με ιδιαίτερα μεγάλη αξία ή αν ο δράστης τελεί την πράξη της υπεξαίρεσης μνημείων...

Άρθρο 55

Αποδοχή και διάθεση μνημείων που αποτελούν προϊόντα εγκλήματος

Η πράξη της αποδοχής και διάθεσης προϊόντων εγκλήματος (παρ. 1 του άρθρου 394 του Ποινικού Κώδικα) τιμωρείται με κάθειρξη μέχρι δέκα (10) ετών, αν έχει αντικείμενο μνημείο ιδιαίτερα μεγάλης αξίας και...

Άρθρο 56

Φθορά μνημείου

1. Όποιος καταστρέφει, βλάπτει, ρυπαίνει, καθιστά ανέφικτη ή δυσχερή τη χρήση ή αλλοιώνει τη μορφή μνημείου ή ανήκοντος σε συλλογή μουσείου πολιτιστικού αγαθού ή πολιτιστικού αγαθού που έχει...

Άρθρο 57

Φθορά μνημείου από αμέλεια

Με φυλάκιση μέχρι δύο (2) ετών τιμωρείται η πράξη του πρώτου εδαφίου της παρ. 1 του άρθρου 56, αν τελέσθηκε από αμέλεια.

Άρθρο 58

Παράβαση της υποχρέωσης δήλωσης μνημείου

Όποιος παραλείπει τη δήλωση που επιβάλλεται από την παρ. 1 του άρθρου 8 και την παρ. 1 του άρθρου 24 τιμωρείται με φυλάκιση μέχρι τριών (3) ετών. Όποιος παραλείπει τη δήλωση που επιβάλλεται από την...

Άρθρο 59

Παράνομη μεταβίβαση μνημείου

Όποιος μεταβιβάζει την κυριότητα ή την κατοχή μνημείου ή αποκτά την κυριότητα ή αποδέχεται να περιέλθει στην κατοχή του μνημείο χωρίς την αναγκαία από τον νόμο άδεια, έγκριση ή γνωστοποίηση,...

Άρθρο 60

Παράνομη εμπορία μνημείων

Όποιος ασκεί δραστηριότητα αρχαιοπώλη ή εμπόρου νεότερων μνημείων κατά την έννοια της παρ. 1 του άρθρου 32 χωρίς άδεια τιμωρείται με φυλάκιση.

Άρθρο 61

Παράνομη ανασκαφή ή άλλη αρχαιολογική έρευνα

1. Όποιος χωρίς προηγούμενη άδεια διενεργεί ανασκαφή με σκοπό την ανεύρεση ή αποκάλυψη αρχαίων τιμωρείται με κάθειρξη μέχρι δέκα (10) ετών. 2. Αν οι πράξεις της προηγούμενης παραγράφου τελέσθηκαν...

Άρθρο 62

Τροποποίηση Ν. 5103/2024

Παράνομη χρήση ανιχνευτή μετάλλου

1. Όποιος κατέχει ανιχνευτή μετάλλων ή άλλα όργανα διασκόπησης, τα οποία δεν έχει δηλώσει στη Διεύθυνση Τεκμηρίωσης και Προστασίας Πολιτιστικών Αγαθών της Γενικής Διεύθυνσης Αρχαιοτήτων και...

Άρθρο 63

Παράνομη εξαγωγή πολιτιστικών αγαθών

1. Όποιος εξάγει ή επιχειρεί να εξαγάγει από την Ελλάδα, κατά παράβαση του παρόντος Κώδικα, μνημείο ή πολιτιστικό αγαθό για το οποίο έχει κινηθεί η διαδικασία χαρακτηρισμού, όπως ορίζεται στο δεύτερο...

Άρθρο 64

Τροποποίηση Ν. 5021/2023

Παράνομη εισαγωγή πολιτιστικών αγαθών

1. Όποιος εισάγει στην Ελλάδα πολιτιστικά αγαθά κατά την έννοια της από 17 Νοεμβρίου 1980 διεθνούς συμβάσεως των Παρισίων που κυρώθηκε με τον ν. 1103/1980 (Α’ 297), τα οποία έχουν αφαιρεθεί παράνομα...

Άρθρο 65

Παράνομη μη επιστροφή πολιτιστικών αγαθών

Όποιος δεν συμμορφώνεται με εκτελεστή απόφαση δικαστηρίου ή διαιτητών, η οποία διατάσσει την επιστροφή πολιτιστικών αγαθών που έχουν απομακρυνθεί παράνομα από το έδαφος άλλου κράτους, κατ’ εφαρμογή...

Άρθρο 66

Παράνομη επέμβαση ή εκτέλεση έργου

1. Όποιος χωρίς την αναγκαία από τον νόμο άδεια ή καθ’ υπέρβαση αυτής διενεργεί σε μνημείο, σε αρχαιολογικό χώρο ή σε ιστορικό τόπο, πράξη από αυτές που αναφέρονται στις παρ. 2 έως 4 του άρθρου 10,...

Άρθρο 67

Πλημμελής φύλαξη, διατήρηση ή συντήρηση μνημείου

Ο κύριος, ο νομέας ή ο κάτοχος μνημείου, ο οποίος εκτελεί τις υποχρεώσεις του για φύλαξη, διατήρηση ή συντήρησή του πλημμελώς και έτσι εκθέτει το μνημείο σε κίνδυνο, τιμωρείται με φυλάκιση μέχρι...

Άρθρο 68

Πράξεις ελεγκτικών οργάνων

Το άρθρο 28 του ν. 4139/2013 (Α΄ 74) εφαρμόζεται αναλόγως και στα εγκλήματα της κλοπής μνημείων, της υπεξαίρεσης μνημείων, της φθοράς μνημείων, της αποδοχής και διάθεσης μνημείων που αποτελούν...

Άρθρο 69

Δήμευση και χρηματική ποινή

1. Η δήμευση των πολιτιστικών αγαθών που αποτελούν αντικείμενο παράνομης εξαγωγής ή επιχειρούμενης παράνομης εξαγωγής, καθώς και των μέσων τέλεσης της πράξης αυτής και της παράνομης ανασκαφής ή άλλης...

Άρθρο 70

Διεθνής δικαιοδοσία ελληνικών δικαστηρίων - Εφαρμοστέο δίκαιο

1. Τα ελληνικά δικαστήρια έχουν αποκλειστική διεθνή δικαιοδοσία να εκδικάζουν διαφορές που αναφέρονται σε θέματα κυριότητας, νομής και κατοχής κινητών μνημείων κατά την έννοια του παρόντος Κώδικα. 2....

Άρθρο 70Α

Ευθύνη νομικών προσώπων

1. Αν κάποιο από τα εγκλήματα των άρθρων 53 έως 67 τελείται προς όφελος ή για λογαριασμό νομικού προσώπου ή νομικής οντότητας, από φυσικό πρόσωπο που ενεργεί είτε ατομικά είτε ως μέλος οργάνου του...

Άρθρο 71

Τροποποίηση Ν. 5021/2023

Εισαγγελείς Προστασίας Πολιτιστικών Αγαθών

Στην παρ. 1 το ΦΕΚ Α΄ 31/15.2.2023 (άρθρο 75 του ν. 5021/2023) τυπώνει δύο φορές την αρχική φράση «Σε καθεμία από τις Εισαγγελίες Πλημμελειοδικών»· το κείμενο παρατίθεται όπως δημοσιεύθηκε.

1. Σε καθεμία από τις Εισαγγελίες Πλημμελειοδικών 1. Σε καθεμία από τις Εισαγγελίες Πλημμελειοδικών Αθηνών και Θεσσαλονίκης ορίζεται από τους Διευθύνοντες αυτών, εισαγγελικός λειτουργός, με τον...

Άρθρο 71Α

Χορήγηση αμοιβών - Εύφημος μνεία

1. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Οικονομικών, Πολιτισμού και Αθλητισμού και Εσωτερικών, καθορίζονται οι δικαιούχοι, οι προϋποθέσεις, τα κριτήρια υπολογισμού, η προθεσμία και η διαδικασία χορήγησης...

Άρθρο 72

Τύχη χρηματικών ποινών και δημευθέντων πραγμάτων

1. Οι χρηματικές ποινές, τα πρόστιμα, τα ποσά που προέρχονται από μετατροπή των στερητικών της ελευθερίας ποινών σε χρηματικές ποινές, καθώς και τα ποσά χρηματικής ικανοποίησης του Δημοσίου λόγω...

Άρθρο 72Α

Τροποποίηση Ν. 5021/2023

Εφαρμογή των άρθρων 218 και 254 του Κώδικα Ποινικής Δικονομίας

Τα άρθρα 218 και 254 του Κώδικα Ποινικής Δικονομίας (ν. 4620/2019, Α’ 96, Κ.Π.Δ.), περί προστασίας μαρτύρων και περί ειδικών ανακριτικών πράξεων, αντίστοιχα, εφαρμόζονται ανάλογα στα κακουργήματα που...

Άρθρο 73

Τροποποίηση Ν. 5324/2026

Μεταβατικές και ειδικές διατάξεις

1. Τα υπάρχοντα την 28η.6.2002 δικαιώματα κυριότητας των εκκλησιαστικών νομικών προσώπων της Εκκλησίας της Ελλάδας, της Εκκλησίας της Κρήτης, των Μητροπόλεων της Δωδεκανήσου, του Οικουμενικού...

Άρθρο 74

Τελική διάταξη

Κάθε γενική ή ειδική διάταξη νόμου αντίθετη με τον παρόντα Κώδικα καταργείται, μη θιγομένης πάντως της αρμοδιότητας τελικής υπογραφής των Προϊσταμένων Γενικών Διευθύνσεων κατ’ εφαρμογή του άρθρου 109...

Ν. 4858/2021 (μορφή κατά ν. 4858/2021)

Άρθρο 2

Έννοια όρων

μορφή κατά ν. 4858/2021

Για την εφαρμογή του παρόντος Κώδικα: α) Ως πολιτιστικά αγαθά νοούνται οι μαρτυρίες της ύπαρξης και της ατομικής και συλλογικής δραστηριότητας του ανθρώπου. β) Ως μνημεία νοούνται τα πολιτιστικά...

Άρθρο 4

Εθνικό Αρχείο Μνημείων

μορφή κατά ν. 4858/2021

1. Τα μνημεία καταγράφονται, τεκμηριώνονται και καταχωρίζονται στο Εθνικό Αρχείο Μνημείων που τηρείται στο Υπουργείο Πολιτισμού και Αθλητισμού. 2. Με προεδρικό διάταγμα, που εκδίδεται με πρόταση του...

Άρθρο 5

Προστασία άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς

μορφή κατά ν. 4858/2021

1. Ως άυλη πολιτιστική κληρονομιά νοούνται οι πρακτικές, αναπαραστάσεις, εκφράσεις, γνώσεις και τεχνικές, καθώς και τα εργαλεία, αντικείμενα, χειροτεχνήματα και οι πολιτιστικοί χώροι που συνδέονται...

Άρθρο 18

Απαλλοτριώσεις

μορφή κατά ν. 4858/2021

1. Το Δημόσιο μπορεί να προβαίνει με κοινή απόφαση των Υπουργών Οικονομικών και Πολιτισμού και Αθλητισμού, ύστερα από γνώμη του Συμβουλίου, είτε στην ολική ή τη μερική απαλλοτρίωση είτε στην...

Άρθρο 20

Διακρίσεις κινητών μνημείων - Χαρακτηρισμός

μορφή κατά ν. 4858/2021

1. Στα κινητά μνημεία περιλαμβάνονται: α) αυτά που χρονολογούνται έως και το 1453, β) τα μεταγενέστερα του 1453, που χρονολογούνται έως και το 1830 και αποτελούν ευρήματα ανασκαφών ή άλλης...

Άρθρο 24

Δήλωση, υπόδειξη κινητών μνημείων και αμοιβή

μορφή κατά ν. 4858/2021

1. Όποιος βρίσκει ή αυτός στον οποίο περιέρχεται κινητό αρχαίο που χρονολογείται έως και το 1453, οφείλει να το δηλώνει χωρίς υπαίτια καθυστέρηση στην πλησιέστερη αρχαιολογική, αστυνομική ή λιμενική...

Άρθρο 34Γ

Αρμόδια κεντρική αρχή (άρθρα 4 εδάφιο πρώτο, 5 περ. 1 έως 6, 17 παρ. 1 της Οδηγίας 2014/60/ΕΕ)

μορφή κατά ν. 4858/2021

Αρμόδια κεντρική αρχή του Ελληνικού Κράτους για την εφαρμογή των άρθρων 34Α έως 34Θ ορίζεται το Τμήμα Τεκμηρίωσης και Προστασίας Πολιτιστικών Αγαθών της Διεύθυνσης Διαχείρισης Εθνικού Αρχείου...

Άρθρο 38

Άλλης μορφής αρχαιολογικές έρευνες

μορφή κατά ν. 4858/2021

1. Το άρθρο 36 εφαρμόζεται αναλόγως στις επιφανειακές ή άλλης μορφής αρχαιολογικές έρευνες, λαμβανομένου υπόψη του μη καταστροφικού χαρακτήρα τους. Ως διευθύνοντες ορίζονται επιστήμονες με ειδίκευση...

Άρθρο 43

Εργασίες συντήρησης μνημείων

μορφή κατά ν. 4858/2021

1. Οι εργασίες συντήρησης σε κινητά μνημεία και σε γλυπτικά, ζωγραφικά, διακοσμητικά ή άλλα στοιχεία που είναι αναπόσπαστα τμήματα ακινήτων μνημείων διενεργούνται από την Υπηρεσία ή από πρόσωπα που...

Άρθρο 45Α

Παροχή εγγύησης του Ελληνικού Δημοσίου για την καταβολή αποζημίωσης σε περίπτωση απώλειας ή φθορών κινητών μνημείων και έργων τέχνης

μορφή κατά ν. 4858/2021

1. Επιτρέπεται η παροχή εγγύησης του Ελληνικού Δημοσίου, με την οποία αναλαμβάνεται η υποχρέωση να καταβληθεί χρηματική αποζημίωση για απώλειες ή φθορές που είναι δυνατόν να προκληθούν σε...

Άρθρο 49

Τοπικά Συμβούλια Μνημείων

μορφή κατά ν. 4858/2021

1. Με απόφαση του Υπουργού Πολιτισμού και Αθλητισμού, συγκροτούνται Τοπικά Συμβούλια Μνημείων (Τ.Σ.Μ.) στην έδρα κάθε διοικητικής περιφέρειας και στις νησιωτικές περιοχές, όπου αυτό κρίνεται...

Άρθρο 50

Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο - Κεντρικό Συμβούλιο Νεοτέρων Μνημείων

μορφή κατά ν. 4858/2021

1. Με απόφαση του Υπουργού Πολιτισμού και Αθλητισμού συγκροτείται Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο (Κ.Α.Σ.), που αποτελείται από δεκαεπτά (17) μέλη ως εξής: α) Τον Γενικό Γραμματέα του Υπουργείου...

Άρθρο 51

Συμβούλιο Μουσείων

μορφή κατά ν. 4858/2021

1. Με απόφαση του Υπουργού Πολιτισμού και Αθλητισμού, συγκροτείται Συμβούλιο Μουσείων που αποτελείται από δεκαεννέα (19) μέλη ως εξής: α) Τον Γενικό Γραμματέα του Υπουργείου Πολιτισμού και Αθλητισμού...

Άρθρο 62

Παράνομη χρήση ανιχνευτή μετάλλου

μορφή κατά ν. 4858/2021

1. Όποιος χρησιμοποιεί ανιχνευτή μετάλλων ή άλλα όργανα διασκόπησης χωρίς την άδεια που απαιτείται από την παρ. 2 του άρθρου 38 τιμωρείται με φυλάκιση τουλάχιστον τριών (3) μηνών. 2. Αν η πράξη της...

Άρθρο 64

Παράνομη εισαγωγή πολιτιστικών αγαθών

μορφή κατά ν. 4858/2021

Όποιος εισάγει στην Ελλάδα πολιτιστικά αγαθά κατά την έννοια της από 17 Νοεμβρίου 1980 διεθνούς συμβάσεως των Παρισίων που κυρώθηκε με τον ν. 1103/1980 (Α΄ 297), τα οποία έχουν αφαιρεθεί παράνομα από...

Άρθρο 71

Εισαγγελέας Προστασίας Πολιτιστικών Αγαθών

μορφή κατά ν. 4858/2021

Στην Εισαγγελία Πλημμελειοδικών Αθηνών ορίζεται από τον Διευθύνοντα αυτήν, εισαγγελικός λειτουργός, με τον αναπληρωτή του, αρμόδιος για την προστασία των πολιτιστικών αγαθών, ο οποίος εποπτεύει όλη...

Άρθρο 73

Μεταβατικές και ειδικές διατάξεις

μορφή κατά ν. 4858/2021

1. Τα υπάρχοντα την 28η.6.2002 δικαιώματα κυριότητας των εκκλησιαστικών νομικών προσώπων της Εκκλησίας της Ελλάδας, της Εκκλησίας της Κρήτης, των Μητροπόλεων της Δωδεκανήσου, του Οικουμενικού...

Ν. 4858/2021 (μορφή κατά ν. 5021/2023)

Άρθρο 18

Τροποποίηση Ν. 5021/2023

Απαλλοτριώσεις

μορφή κατά ν. 5021/2023

1. Το Δημόσιο μπορεί να προβαίνει είτε στην ολική ή τη μερική απαλλοτρίωση είτε στην απευθείας εξαγορά μνημείου ή οποιουδήποτε ακινήτου μέσα στο οποίο υπάρχουν μνημεία, καθώς και παρακείμενων...

Άρθρο 34Γ

Τροποποίηση Ν. 5021/2023

Αρμόδια κεντρική αρχή (άρθρα 4 εδάφιο πρώτο, 5 περ. 1 έως 6, 17 παρ. 1 της Οδηγίας 2014/60/ΕΕ)

μορφή κατά ν. 5021/2023

Αρμόδια κεντρική αρχή του Ελληνικού Κράτους για την εφαρμογή των άρθρων 34Α έως 34Θ ορίζεται το Τμήμα Τεκμηρίωσης και Προστασίας Πολιτιστικών Αγαθών της Διεύθυνσης Τεκμηρίωσης και Προστασίας...

Άρθρο 45Α

Τροποποίηση Ν. 5021/2023

Ανάληψη εγγυητικής υποχρέωσης του ελληνικού δημοσίου

μορφή κατά ν. 5021/2023

Ισχύει από 1.6.2023 (παρ. 5 του άρθρου 85 του ν. 5021/2023).

1. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Πολιτισμού και Αθλητισμού και Οικονομικών, η οποία εκδίδεται μετά από γνώμη της επιτροπής του άρθρου 45Γ, είναι δυνατή η ανάληψη, εκ μέρους του ελληνικού δημοσίου της...

Άρθρο 45Β

Τροποποίηση Ν. 5021/2023

Προϋποθέσεις ανάληψης εγγυητικής υποχρέωσης

μορφή κατά ν. 5021/2023

Ισχύει από 1.6.2023 (παρ. 5 του άρθρου 85 του ν. 5021/2023).

1. Οι εκθέσεις της παρ. 2 του άρθρου 45Α αποσκοπούν στην προβολή του ελληνικού πολιτισμού, ή έχουν ιδιαίτερη αξία για τον εμπλουτισμό της πολιτιστικής, ιστορικής ή καλλιτεχνικής ζωής, ή αποβλέπουν...

Άρθρο 45Γ

Τροποποίηση Ν. 5021/2023

Γνωμοδοτική Επιτροπή για τα ζητήματα της εγγυητικής υποχρέωσης

μορφή κατά ν. 5021/2023

Ισχύει από 1.6.2023 (παρ. 5 του άρθρου 85 του ν. 5021/2023).

1. Στο Υπουργείο Πολιτισμού και Αθλητισμού συστήνεται Επιτροπή Εγγυητικής Υποχρέωσης (ΕΠ.Ε.Υ.), η οποία διατυπώνει αιτιολογημένη γνώμη, ανάλογα με κάθε εξεταζόμενη περίπτωση, σχετικά με: α) τη...

Άρθρο 45Δ

Τροποποίηση Ν. 5021/2023

Διαδικασία ανάληψης της εγγυητικής υποχρέωσης και καταβολής της αποζημίωσης

μορφή κατά ν. 5021/2023

Ισχύει από 1.6.2023 (παρ. 5 του άρθρου 85 του ν. 5021/2023).

1. Η απόφαση της παρ. 1 του άρθρου 45Α για την ανάληψη της εγγυητικής υποχρέωσης εκδίδεται: α) για καλυπτόμενα αγαθά της περ. α) της παρ. 2 του άρθρου 45Α, μετά από αίτηση του ημεδαπού μουσείου που...

Άρθρο 45Ε

Τροποποίηση Ν. 5021/2023

Χρονικό και χωρικό περιεχόμενο της εγγυητικής υποχρέωσης

μορφή κατά ν. 5021/2023

Ισχύει από 1.6.2023 (παρ. 5 του άρθρου 85 του ν. 5021/2023).

1. Η εγγυητική υποχρέωση του ελληνικού δημοσίου δύναται να αναλαμβάνεται για το χρονικό διάστημα από τη στιγμή της αφαίρεσης των καλυπτόμενων αγαθών από τον χώρο όπου ευρίσκονται κατά την ανάληψη της...

Άρθρο 45ΣΤ

Τροποποίηση Ν. 5021/2023

Καλυπτόμενοι κίνδυνοι

μορφή κατά ν. 5021/2023

Ισχύει από 1.6.2023 (παρ. 5 του άρθρου 85 του ν. 5021/2023).

1. Η εγγυητική υποχρέωση του ελληνικού δημοσίου αναλαμβάνεται για τους κινδύνους από μερική ή ολική απώλεια, φθορά και καταστροφή των καλυπτόμενων αγαθών, κατά το χρονικό διάστημα και με τους όρους...

Άρθρο 45Ζ

Τροποποίηση Ν. 5021/2023

Καλυπτόμενη αξία

μορφή κατά ν. 5021/2023

Ισχύει από 1.6.2023 (παρ. 5 του άρθρου 85 του ν. 5021/2023).

1. Η χρηματική αξία των καλυπτόμενων αγαθών προσδιορίζεται από το δανείζον μουσείο και δηλώνεται κατά την υποβολή της αίτησης της παρ. 1 του άρθρου 45Δ. Στις περιπτώσεις εκθέσεων των περ. β) και γ)...

Άρθρο 45Η

Τροποποίηση Ν. 5021/2023

Προδιαγραφές ασφάλειας

μορφή κατά ν. 5021/2023

Ισχύει από 1.6.2023 (παρ. 5 του άρθρου 85 του ν. 5021/2023).

1. Για την ανάληψη της εγγυητικής υποχρέωσης του ελληνικού δημοσίου και την καταβολή της αποζημίωσης είναι απαραίτητο να τηρούνται οι διεθνείς προδιαγραφές ασφαλείας για τα καλυπτόμενα αγαθά σχετικά,...

Άρθρο 45Θ

Τροποποίηση Ν. 5021/2023

Απόσβεση της εγγυητικής υποχρέωσης

μορφή κατά ν. 5021/2023

Ισχύει από 1.6.2023 (παρ. 5 του άρθρου 85 του ν. 5021/2023).

1. Η καταβολή εκ μέρους του ελληνικού δημοσίου προς τους αιτούντες, σύμφωνα με την παρ. 4 του άρθρου 45Δ, επιφέρει την πλήρη απόσβεση της εγγυητικής του υποχρέωσης. 2. Το ελληνικό δημόσιο διατηρεί,...

Άρθρο 45Ι

Τροποποίηση Ν. 5021/2023

Λοιπές περιπτώσεις ανάληψης της εγγυητικής υποχρέωσης

μορφή κατά ν. 5021/2023

Ισχύει από 1.6.2023 (παρ. 5 του άρθρου 85 του ν. 5021/2023).

1. Η εγγυητική υποχρέωση εκ μέρους του ελληνικού Δημοσίου δύναται να αναλαμβάνεται και για την περίπτωση επέλευσης των καλυπτόμενων κινδύνων κατά τις ακόλουθες περιπτώσεις: α) κατά τη μεταφορά προς...

Άρθρο 49

Τροποποίηση Ν. 5021/2023

Τοπικά Συμβούλια Μνημείων

μορφή κατά ν. 5021/2023

1. Με απόφαση του Υπουργού Πολιτισμού και Αθλητισμού, συγκροτούνται Τοπικά Συμβούλια Μνημείων (Τ.Σ.Μ.) στην έδρα κάθε Περιφέρειας και στις νησιωτικές περιοχές, όπου αυτό κρίνεται αναγκαίο. Τα Τοπικά...

Άρθρο 50

Τροποποίηση Ν. 5021/2023

Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο - Κεντρικό Συμβούλιο Νεοτέρων Μνημείων

μορφή κατά ν. 5021/2023

1. Με απόφαση του Υπουργού Πολιτισμού και Αθλητισμού συγκροτείται Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο (Κ.Α.Σ.), που αποτελείται από δεκαεπτά (17) μέλη ως εξής: α) Τον Γενικό Γραμματέα του Υπουργείου...

Άρθρο 51

Τροποποίηση Ν. 5021/2023

Συμβούλιο Μουσείων

μορφή κατά ν. 5021/2023

1. Στο Υπουργείο Πολιτισμού και Αθλητισμού συστήνεται Συμβούλιο Μουσείων που συγκροτείται με απόφαση του Υπουργού Πολιτισμού και Αθλητισμού και αποτελείται από δεκαεννέα (19) τακτικά μέλη ως εξής: α)...

Άρθρο 64

Τροποποίηση Ν. 5021/2023

Παράνομη εισαγωγή πολιτιστικών αγαθών

μορφή κατά ν. 5021/2023

1. Όποιος εισάγει στην Ελλάδα πολιτιστικά αγαθά κατά την έννοια της από 17 Νοεμβρίου 1980 διεθνούς συμβάσεως των Παρισίων που κυρώθηκε με τον ν. 1103/1980 (Α’ 297), τα οποία έχουν αφαιρεθεί παράνομα...

Άρθρο 71

Τροποποίηση Ν. 5021/2023

Εισαγγελείς Προστασίας Πολιτιστικών Αγαθών

μορφή κατά ν. 5021/2023

Στην παρ. 1 το ΦΕΚ Α΄ 31/15.2.2023 (άρθρο 75 του ν. 5021/2023) τυπώνει δύο φορές την αρχική φράση «Σε καθεμία από τις Εισαγγελίες Πλημμελειοδικών»· το κείμενο παρατίθεται όπως δημοσιεύθηκε.

1. Σε καθεμία από τις Εισαγγελίες Πλημμελειοδικών 1. Σε καθεμία από τις Εισαγγελίες Πλημμελειοδικών Αθηνών και Θεσσαλονίκης ορίζεται από τους Διευθύνοντες αυτών, εισαγγελικός λειτουργός, με τον...

Άρθρο 72Α

Τροποποίηση Ν. 5021/2023

Εφαρμογή των άρθρων 218 και 254 του Κώδικα Ποινικής Δικονομίας

μορφή κατά ν. 5021/2023

Τα άρθρα 218 και 254 του Κώδικα Ποινικής Δικονομίας (ν. 4620/2019, Α’ 96, Κ.Π.Δ.), περί προστασίας μαρτύρων και περί ειδικών ανακριτικών πράξεων, αντίστοιχα, εφαρμόζονται ανάλογα στα κακουργήματα που...

Ν. 4858/2021 (μορφή κατά ν. 5039/2023)

Άρθρο 43

Τροποποίηση Ν. 5039/2023

Εργασίες συντήρησης μνημείων

μορφή κατά ν. 5039/2023

1. Οι εργασίες συντήρησης σε κινητά μνημεία και σε γλυπτικά, ζωγραφικά, διακοσμητικά ή άλλα στοιχεία που είναι αναπόσπαστα τμήματα ακίνητων μνημείων διενεργούνται από την Υπηρεσία ή από πρόσωπα που...

Ν. 4858/2021 (μορφή κατά ν. 5103/2024)

Άρθρο 5

Τροποποίηση Ν. 5103/2024

Προστασία άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς

μορφή κατά ν. 5103/2024

1. Ως άυλη πολιτιστική κληρονομιά νοούνται οι πρακτικές, αναπαραστάσεις, εκφράσεις, γνώσεις και τεχνικές, καθώς και τα εργαλεία, αντικείμενα, χειροτεχνήματα και οι πολιτιστικοί χώροι που συνδέονται...

Άρθρο 20

Τροποποίηση Ν. 5103/2024

Διακρίσεις κινητών μνημείων - Χαρακτηρισμός

μορφή κατά ν. 5103/2024

1. Στα κινητά μνημεία περιλαμβάνονται: α) αυτά που χρονολογούνται έως και το 1453, β) τα μεταγενέστερα του 1453, που χρονολογούνται έως και το 1830 και αποτελούν ευρήματα ανασκαφών ή άλλης...

Άρθρο 24

Τροποποίηση Ν. 5103/2024

Δήλωση, υπόδειξη κινητών μνημείων και αμοιβή

μορφή κατά ν. 5103/2024

1. Όποιος βρίσκει ή αυτός στον οποίο περιέρχεται κινητό αρχαίο που χρονολογείται έως και το 1453, οφείλει να το δηλώνει χωρίς υπαίτια καθυστέρηση στην πλησιέστερη αρχαιολογική, αστυνομική ή λιμενική...

Άρθρο 38

Τροποποίηση Ν. 5103/2024

Άλλης μορφής αρχαιολογικές έρευνες

μορφή κατά ν. 5103/2024

1. Το άρθρο 36 εφαρμόζεται αναλόγως στις επιφανειακές ή άλλης μορφής αρχαιολογικές έρευνες, λαμβανομένου υπόψη του μη καταστροφικού χαρακτήρα τους. Ως διευθύνοντες ορίζονται επιστήμονες με ειδίκευση...

Άρθρο 51Α

Τροποποίηση Ν. 5103/2024

Συμβούλιο Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς

μορφή κατά ν. 5103/2024

1. Στο Υπουργείο Πολιτισμού συστήνεται Συμβούλιο Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς που συγκροτείται με απόφαση του Υπουργού Πολιτισμού και αποτελείται από δεκαεννέα (19) μέλη ως εξής: α) τον Γενικό...

Άρθρο 52Α

Τροποποίηση Ν. 5103/2024

Επιτροπή για την ανάδειξη και διαφύλαξη της άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς

μορφή κατά ν. 5103/2024

1. Στο Υπουργείο Πολιτισμού συστήνεται Επιτροπή για την ανάδειξη και διαφύλαξη της άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς, η οποία συγκροτείται με απόφαση του Υπουργού Πολιτισμού και αποτελείται από εννέα...

Άρθρο 62

Τροποποίηση Ν. 5103/2024

Παράνομη χρήση ανιχνευτή μετάλλου

μορφή κατά ν. 5103/2024

1. Όποιος κατέχει ανιχνευτή μετάλλων ή άλλα όργανα διασκόπησης, τα οποία δεν έχει δηλώσει στη Διεύθυνση Τεκμηρίωσης και Προστασίας Πολιτιστικών Αγαθών της Γενικής Διεύθυνσης Αρχαιοτήτων και...

Άρθρο 73

Τροποποίηση Ν. 5103/2024

Μεταβατικές και ειδικές διατάξεις

μορφή κατά ν. 5103/2024

1. Τα υπάρχοντα την 28η.6.2002 δικαιώματα κυριότητας των εκκλησιαστικών νομικών προσώπων της Εκκλησίας της Ελλάδας, της Εκκλησίας της Κρήτης, των Μητροπόλεων της Δωδεκανήσου, του Οικουμενικού...

Ν. 4858/2021 (μορφή κατά ν. 5179/2025)

Άρθρο 18

Τροποποίηση Ν. 5179/2025

Απαλλοτριώσεις

μορφή κατά ν. 5179/2025

1. Το Δημόσιο μπορεί να προβαίνει είτε στην ολική ή τη μερική απαλλοτρίωση είτε στην απευθείας εξαγορά μνημείου ή οποιουδήποτε ακινήτου μέσα στο οποίο υπάρχουν μνημεία, καθώς και παρακείμενων...

Ν. 4858/2021 (μορφή κατά ν. 5271/2026)

Άρθρο 49

Τροποποίηση Ν. 5271/2026

Τοπικά Συμβούλια Μνημείων

μορφή κατά ν. 5271/2026

1. Με απόφαση του Υπουργού Πολιτισμού και Αθλητισμού, συγκροτούνται Τοπικά Συμβούλια Μνημείων (Τ.Σ.Μ.) στην έδρα κάθε Περιφέρειας και στις νησιωτικές περιοχές, όπου αυτό κρίνεται αναγκαίο. Τα Τοπικά...

Ν. 4858/2021 (μορφή κατά ν. 5324/2026)

Άρθρο 2

Τροποποίηση Ν. 5324/2026

Έννοια όρων

μορφή κατά ν. 5324/2026

Για την εφαρμογή του παρόντος Κώδικα: α) Ως πολιτιστικά αγαθά νοούνται οι μαρτυρίες της ύπαρξης και της ατομικής και συλλογικής δραστηριότητας του ανθρώπου. β) Ως μνημεία νοούνται τα πολιτιστικά...

Άρθρο 4

Τροποποίηση Ν. 5324/2026

Εθνικό Αρχείο Μνημείων - Εθνική Φωτοθήκη - Ιστορικό Αρχείο Αρχαιοτήτων και Αναστηλώσεων - Εξουσιοδοτικές διατάξεις

μορφή κατά ν. 5324/2026

1. Τα μνημεία καταγράφονται, τεκμηριώνονται και καταχωρίζονται στο Εθνικό Αρχείο Μνημείων, το οποίο τηρείται στη Διεύθυνση Διαχείρισης Εθνικού Αρχείου Μνημείων της Γενικής Διεύθυνσης Αρχαιοτήτων και...

Άρθρο 9Α

Τροποποίηση Ν. 5324/2026

Κατάρτιση σχεδίων διαχείρισης αρχαιολογικών χώρων

μορφή κατά ν. 5324/2026

1. Οι αρμόδιες υπηρεσίες του Υπουργείου Πολιτισμού προβαίνουν στην κατάρτιση σχεδίων διαχείρισης των οργανωμένων και επισκέψιμων αρχαιολογικών χώρων, κατά την έννοια του άρθρου 46, και των χώρων που...

Άρθρο 73

Τροποποίηση Ν. 5324/2026

Μεταβατικές και ειδικές διατάξεις

μορφή κατά ν. 5324/2026

1. Τα υπάρχοντα την 28η.6.2002 δικαιώματα κυριότητας των εκκλησιαστικών νομικών προσώπων της Εκκλησίας της Ελλάδας, της Εκκλησίας της Κρήτης, των Μητροπόλεων της Δωδεκανήσου, του Οικουμενικού...

Αναζήτηση Νομολογίας

Βρείτε αποφάσεις που ερμηνεύουν τα άρθρα του Ν. 4858/2021 σε δευτερόλεπτα

Αναζήτηση Νομολογίας