Κοινωφελής εργασία ΠΚ 82-83 — μετατροπή ποινής φυλάκισης — κριτήρια επιβολής

Δημιουργία έρευνας:

Κύρια Νομική Θέση

Με βάση το παρεχόμενο υλικό, για ποινή φυλάκισης δεκατεσσάρων (14) μηνών το κρίσιμο ισχύον νομοθετικό έρεισμα για μετατροπή σε παροχή κοινωφελούς εργασίας είναι το ΠΚ Άρθρο 104Α, σε συνδυασμό με το ΠΚ Άρθρο 99 και το ΠΚ Άρθρο 81. Η μη εξέταση της κοινωφελούς εργασίας από το πρωτοβάθμιο δικαστήριο μπορεί να προβληθεί στην έφεση ως πλημμέλεια της περί ποινής κρίσης, ιδίως αφού το ΠΚ Άρθρο 104Α ορίζει ότι όταν επιβάλλεται φυλάκιση που δεν υπερβαίνει τα δύο (2) έτη και δεν συντρέχει περίπτωση εφαρμογής του άρθρου 99, η ποινή μετατρέπεται σε παροχή κοινωφελούς εργασίας, εκτός αν το δικαστήριο κρίνει με ειδική αιτιολογία ότι αυτή δεν είναι αρκετή.

Ωστόσο, οι διαθέσιμες αποφάσεις αφορούν κυρίως το προϊσχύσαν καθεστώς του ΠΚ Άρθρο 82 περί περαιτέρω μετατροπής ήδη μετατραπείσας χρηματικής ποινής σε κοινωφελή εργασία και όχι άμεσα το σημερινό ΠΚ Άρθρο 104Α. Άρα η νομολογία του υλικού είναι κυρίως αναλογικά χρήσιμη ως προς την ανάγκη ειδικής αιτιολογίας και τη σημασία της ευμενέστερης ποινικής μεταχείρισης, όχι όμως ως άμεση νομολογία για το ακριβές ερώτημά σας.


1. Νομικό Πλαίσιο

ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ

ΠΚ Άρθρο 104Α
Ορίζει ότι όταν επιβάλλεται φυλάκιση που δεν υπερβαίνει τα δύο (2) έτη και δεν συντρέχει περίπτωση εφαρμογής του άρθρου 99, η ποινή μετατρέπεται σε παροχή κοινωφελούς εργασίας, εκτός αν το δικαστήριο κρίνει, με ειδική αιτιολογία, ότι αυτή δεν είναι αρκετή για να αποτρέψει τον δράστη από την τέλεση άλλων εγκλημάτων.
Για την υπόθεσή σας, η ποινή των 14 μηνών εμπίπτει ευθέως στο πεδίο του άρθρου.

ΠΚ Άρθρο 99
Ορίζει τη σειρά των επιλογών του δικαστηρίου μετά την επιβολή ποινής: πρώτα εφαρμόζει τα άρθρα 80Α ή 104Α, εκτός αν δεν συντρέχουν οι προϋποθέσεις τους. Μόνο αν δεν συντρέχουν, προχωρεί σε πραγματική έκτιση μέρους ή όλης της ποινής.
Ειδικά για ποινή που δεν υπερβαίνει το ένα (1) έτος, μπορεί να διαταχθεί αναστολή. Εδώ όμως η ποινή είναι 14 μήνες, άρα το ειδικό καθεστώς της παρ. 1 για αναστολή έως ένα έτος δεν καλύπτει ευθέως την περίπτωσή σας.
Η παρ. 5 αφορά ποινές έως τρία (3) έτη, όταν η μετατροπή σε χρηματική ή κοινωφελή εργασία δεν επιτρέπεται ή δεν επαρκεί.

ΠΚ Άρθρο 81
Ρυθμίζει την επιμέτρηση της ποινής της παροχής κοινωφελούς εργασίας. Το δικαστήριο λαμβάνει υπόψη:

  • την ηλικία,
  • την κατάσταση της υγείας,
  • τις επαγγελματικές και οικογενειακές υποχρεώσεις του υπαιτίου.

Αυτό είναι ιδιαίτερα χρήσιμο για τον 29χρονο σταθερά εργαζόμενο κατηγορούμενο.

ΠΚ Άρθρο 80Α
Προβλέπει μετατροπή φυλάκισης μέχρι δύο (2) ετών σε χρηματική ποινή, αν το δικαστήριο κρίνει ότι δεν υπάγεται στις προϋποθέσεις εφαρμογής των άρθρων 99 και 104Α, εκτός αν απαιτείται πραγματική έκτιση.
Άρα, συστηματικά, το δικαστήριο οφείλει να εξετάσει και τη δυνατότητα του 104Α.

ΠΚ Άρθρο 79
Θέτει τα γενικά κριτήρια επιμέτρησης της ποινής: βαρύτητα πράξης, βαθμός ενοχής, συνέπειες της ποινής για τον ίδιο και τους οικείους του, διαγωγή μετά την πράξη και προθυμία επανόρθωσης.
Η μερική αποκατάσταση της ζημίας (1.800/2.400 €) συνδέεται άμεσα με το άρθρο αυτό.

ΠΚ Άρθρο 84
Προβλέπει ελαφρυντικές περιστάσεις, ιδίως:

  • έντιμη ατομική, οικογενειακή, επαγγελματική και κοινωνική ζωή,
  • ειλικρινή μετάνοια και επιδίωξη άρσης ή μείωσης των συνεπειών της πράξης,
  • καλή συμπεριφορά μετά την πράξη.

Τα πραγματικά σας περιστατικά συνδέονται εμφανώς με τις περ. α', δ' και ενδεχομένως ε'.

ΠΚ Άρθρο 83
Καθορίζει το πλαίσιο της μειωμένης ποινής όπου ο νόμος προβλέπει μειωμένη ποινή.
Στο ερώτημά σας δεν προκύπτει από το υλικό ειδικός λόγος εφαρμογής του ΠΚ Άρθρο 83 για την κοινωφελή εργασία καθαυτή. Το άρθρο αυτό είναι χρήσιμο μόνο εφόσον συντρέχει αυτοτελής λόγος μειωμένης ποινής, π.χ. απόπειρα κατά το ΠΚ Άρθρο 42 ή ελαφρυντικό κατά το ΠΚ Άρθρο 84.

ΚΠΔ Άρθρο 497
Ρυθμίζει την ανασταλτική δύναμη της έφεσης. Εφόσον επιβλήθηκε ποινή φυλάκισης, η έφεση έχει ανασταλτικό αποτέλεσμα, εκτός αν το δικαστήριο αιτιολογώντας ειδικά κρίνει αλλιώς.
Άρα στην πράξη πρέπει να ζητηθεί και ανασταλτικό αποτέλεσμα της έφεσης, αν δεν χορηγήθηκε.

ΚΠΔ Άρθρο 499
Παραπέμπει στα άρθρα που ορίζουν το αρμόδιο δικαστήριο για την εκδίκαση της έφεσης.

ΚΠΔ Άρθρο 489
Καθορίζει πότε επιτρέπεται έφεση κατά καταδικαστικής απόφασης. Για απόφαση μονομελούς πλημμελειοδικείου, επιτρέπεται αν επιβλήθηκε φυλάκιση πάνω από πέντε (5) μήνες. Για απόφαση τριμελούς πλημμελειοδικείου, αν επιβλήθηκε φυλάκιση πάνω από οκτώ (8) μήνες.
Η ποινή των 14 μηνών είναι εκκλητή.


2. Νομολογία

Οι διαθέσιμες αποφάσεις αφορούν κυρίως άλλο νομικό ζήτημα

Οι διαθέσιμες αποφάσεις αφορούν κυρίως την περαιτέρω μετατροπή χρηματικής ποινής σε παροχή κοινωφελούς εργασίας κατά το προϊσχύσαν ΠΚ Άρθρο 82, ιδίως σε περιπτώσεις συνολικών ποινών άνω των πέντε ετών.
Το ερώτημά σας αφορά πρωτογενή μετατροπή ποινής φυλάκισης 14 μηνών σε κοινωφελή εργασία κατά το ισχύον ΠΚ Άρθρο 104Α, μετά από πρωτόδικη καταδίκη και ενόψει έφεσης.

Άρα οι αποφάσεις δεν υποστηρίζουν άμεσα το ακριβές ζήτημα, αλλά είναι χρήσιμες αναλογικά στα εξής σημεία:
1. το δικαστήριο οφείλει να εξετάζει τις ευμενέστερες μορφές έκτισης/μετατροπής της ποινής,
2. η αρνητική κρίση απαιτεί ειδική αιτιολογία,
3. η παράλειψη έρευνας ευμενέστερης ποινικής μεταχείρισης μπορεί να ιδρύει λόγο πλημμελούς εφαρμογής του νόμου.

Α) Ενισχυτικά επιχειρήματα

ΑΠ 1020/2025

  • Σχετικότητα: Το δευτεροβάθμιο δικαστήριο επέβαλε ποινή και διέταξε έκτιση χωρίς να ερευνήσει τη δυνατότητα ευμενέστερης μετατροπής κατά το προϊσχύσαν άρθρο 82 ΠΚ.
  • Κρίση: Αναιρέθηκε εν μέρει η υπ' αριθ. 1844/2024 απόφαση του Τριμελούς Εφετείου Πλημμελημάτων Θεσσαλονίκης.
  • Εφαρμογή: Ενισχύει το επιχείρημα ότι το δικαστήριο δεν μπορεί να παραλείπει την έρευνα ευμενέστερης ποινικής μεταχείρισης. Αναλογικά, στην υπόθεσή σας μπορεί να υποστηριχθεί ότι το πρωτοβάθμιο δικαστήριο όφειλε να εξετάσει το ΠΚ Άρθρο 104Α πριν αφήσει την ποινή ως απλή στερητική της ελευθερίας ποινή.

ΑΠ 717/2025

  • Σχετικότητα: Το Εφετείο μετέτρεψε ποινή φυλάκισης τεσσάρων ετών σε χρηματική χωρίς προηγούμενο έλεγχο της αναστολής κατά το ευμενέστερο καθεστώς.
  • Κρίση: Αναιρέθηκε εν μέρει η υπ` αριθμ. 52/2024 απόφαση του Πενταμελούς Εφετείου Λάρισας μόνο ως προς τη διάταξη περί μετατροπής της ποινής.
  • Εφαρμογή: Αναλογικά χρήσιμη για τη συστηματική θέση ότι το δικαστήριο οφείλει να εξετάζει τη σωστή σειρά των ευμενέστερων θεσμών περί έκτισης/μετατροπής. Στην υπόθεσή σας, το ΠΚ Άρθρο 99 ρητά επιβάλλει να εξεταστούν πρώτα τα άρθρα 80Α ή 104Α.

ΑΠ 1311/2024

  • Σχετικότητα: Εξετάζει αν είναι επιτρεπτή η μετατροπή φυλάκισης σε κοινωφελή εργασία κατά το άρθρο 104Α ΠΚ σε χρόνο που ίσχυε αναστολή των σχετικών διατάξεων.
  • Κρίση: Αναιρέθηκε η υπ' αριθ. 1554/9.2.2023 απόφαση του Τριμελούς Πλημμελειοδικείου Θεσσαλονίκης και απορρίφθηκε η αίτηση μετατροπής ως μη νόμιμη.
  • Εφαρμογή: Δεν σας υποστηρίζει ως προς το αποτέλεσμα, αλλά είναι η μόνη απόφαση του υλικού που αγγίζει άμεσα το ΠΚ Άρθρο 104Α. Χρήσιμη για να δείξει ότι το άρθρο 104Α εφαρμόζεται μόνο όταν είναι ενεργό το καθεστώς κοινωφελούς εργασίας. Εφόσον στο υλικό δεν υπάρχει άλλη διάταξη που να αποκλείει σήμερα την εφαρμογή του, το επιχείρημα υπέρ της εξέτασής του παραμένει ανοικτό.

ΑΠ 269/2017

  • Σχετικότητα: Το δικαστήριο όφειλε να αιτιολογήσει ειδικά το ύψος της μετατροπής της ποινής, λαμβάνοντας υπόψη την οικονομική κατάσταση της καταδίκου.
  • Κρίση: Αναιρέθηκε μερικά η απόφαση 5736/2014 του Τριμελούς Εφετείου Αθηνών μόνο ως προς το ύψος της μετατροπής.
  • Εφαρμογή: Αναλογικά ενισχύει την ανάγκη ειδικής και εξατομικευμένης αιτιολογίας στην περί ποινής κρίση. Στην υπόθεσή σας, η σταθερή εργασία, η ηλικία και η μερική αποκατάσταση της ζημίας είναι στοιχεία που το δικαστήριο όφειλε να συνεκτιμήσει κατά τα ΠΚ Άρθρο 79, ΠΚ Άρθρο 81, ΠΚ Άρθρο 84.

ΑΠ 989/2019

  • Σχετικότητα: Το δικαστήριο δεν αιτιολόγησε ειδικά το ποσό μετατροπής, χωρίς να λάβει υπόψη οικονομική και οικογενειακή κατάσταση.
  • Κρίση: Αναιρέθηκε εν μέρει η υπ' αριθ. 3949/2018 απόφαση του Τριμελούς Εφετείου Πλημμελημάτων Αθηνών μόνο κατά τη διάταξη για το ποσό μετατροπής.
  • Εφαρμογή: Αναλογικά χρήσιμη για το ότι η περί ποινής κρίση δεν μπορεί να είναι στερεότυπη. Εδώ μπορείτε να προβάλετε ότι η μη εξέταση της κοινωφελούς εργασίας παραβλέπει κρίσιμα εξατομικευμένα στοιχεία.

Β) Αντιμετώπιση αντιρρήσεων

ΑΠ 1311/2024

  • Στηρίζει τη θέση ότι η κοινωφελής εργασία δεν είναι πάντοτε διαθέσιμη, όταν υπάρχει ειδικό νομοθετικό εμπόδιο.
  • Αντίκρουση: Η απόφαση αυτή βασίζεται ειδικά στο άρθρο 98 παρ. 1 ν. 4623/2019 και στο ότι κατά τον κρίσιμο χρόνο ίσχυε αναστολή των διατάξεων περί κοινωφελούς εργασίας. Στο παρεχόμενο υλικό, για τη δική σας υπόθεση, δεν παρατίθεται αντίστοιχο ισχύον απαγορευτικό πλαίσιο που να αποκλείει σήμερα το ΠΚ Άρθρο 104Α.

ΑΠ 684/2014

  • Στηρίζει ότι απόφαση περί μετατροπής ή μη σε κοινωφελή εργασία δεν είναι τελειωτική επί της κατηγορίας και δεν προσβάλλεται με αναίρεση από τον καταδικασθέντα.
  • Αντίκρουση: Η υπόθεσή σας βρίσκεται στο στάδιο της έφεσης, όχι της αναίρεσης. Άρα η απόφαση αυτή δεν αποκλείει να τεθεί το ζήτημα ενώπιον του δευτεροβάθμιου δικαστηρίου ως αίτημα νέας περί ποινής κρίσης.

3. Προτεινόμενη Επιχειρηματολογία

1. Υποχρέωση εξέτασης του ΠΚ Άρθρο 104Α
Να προβληθεί ότι, αφού επιβλήθηκε φυλάκιση 14 μηνών, το δικαστήριο όφειλε να εξετάσει αυτεπαγγέλτως το ΠΚ Άρθρο 104Α, διότι η ποινή δεν υπερβαίνει τα δύο (2) έτη.
Το άρθρο ορίζει μετατροπή σε κοινωφελή εργασία, εκτός αν το δικαστήριο κρίνει με ειδική αιτιολογία ότι αυτή δεν αρκεί.

2. Συστηματική σύνδεση με ΠΚ Άρθρο 99
Το ΠΚ Άρθρο 99 ορίζει ότι μετά την επιβολή ποινής το δικαστήριο εφαρμόζει τα άρθρα 80Α ή 104Α, εκτός αν δεν συντρέχουν οι προϋποθέσεις τους.
Άρα η μη εξέταση της κοινωφελούς εργασίας συνιστά παράλειψη της νόμιμης σειράς ελέγχου των τρόπων έκτισης.

3. Εξατομίκευση με βάση ΠΚ Άρθρο 81 και ΠΚ Άρθρο 79
Να τονιστούν συγκεκριμένα:

  • ηλικία 29 ετών,
  • σταθερή εργασία,
  • απουσία ποινικού μητρώου,
  • μερική αποκατάσταση ζημίας 1.800/2.400 €,
  • μικρή κλίμακα της απάτης κατά τα πραγματικά περιστατικά.

Τα στοιχεία αυτά συνδέονται με την καταλληλότητα της κοινωφελούς εργασίας και με τη μικρότερη ανάγκη πραγματικής έκτισης.

4. Ελαφρυντικά κατά ΠΚ Άρθρο 84
Αν δεν έχει ήδη προβληθεί ή αν μπορεί να επαναφερθεί στο δευτεροβάθμιο δικαστήριο στο μέτρο που επιτρέπεται από τη διαδικασία, να τονιστούν:

  • έντιμη προηγούμενη ζωή, ΠΚ Άρθρο 84 παρ. 2 α),
  • ειλικρινής μετάνοια και επιδίωξη μείωσης των συνεπειών, ΠΚ Άρθρο 84 παρ. 2 δ),
  • καλή συμπεριφορά μετά την πράξη, ΠΚ Άρθρο 84 παρ. 2 ε).

Η μερική αποκατάσταση της ζημίας είναι κρίσιμο πραγματικό δεδομένο.

5. Αναλογική επίκληση της νομολογίας περί υποχρέωσης έρευνας ευμενέστερης μεταχείρισης
Οι ΑΠ 1020/2025 και ΑΠ 717/2025 μπορούν να χρησιμοποιηθούν αναλογικά για το ότι το δικαστήριο οφείλει να ερευνά τις ευμενέστερες δυνατότητες περί ποινής και να αιτιολογεί ειδικά την αρνητική κρίση του.

6. Αίτημα ανασταλτικού αποτελέσματος της έφεσης
Κατά το ΚΠΔ Άρθρο 497 παρ. 2, αν επιβλήθηκε ποινή φυλάκισης, η έφεση έχει ανασταλτικό αποτέλεσμα εκτός αν το δικαστήριο κρίνει ειδικά αλλιώς.
Επομένως, πρακτικά πρέπει να ζητηθεί ρητά και η ανασταλτική δύναμη, αν δεν έχει ήδη αναγνωριστεί.


4. Νομολογιακή Ισχύς

Περιορισμένη.

Δεν υπάρχουν στο παρεχόμενο υλικό τουλάχιστον τρεις αποφάσεις που να αφορούν άμεσα το ισχύον ΠΚ Άρθρο 104Α σε περίπτωση ποινής 14 μηνών και παράλειψης του πρωτοβάθμιου δικαστηρίου να εξετάσει κοινωφελή εργασία.
Υπάρχει όμως ισχυρή αναλογική υποστήριξη από αποφάσεις που δέχονται:

  • ανάγκη ειδικής αιτιολογίας στην περί ποινής κρίση,
  • υποχρέωση έρευνας ευμενέστερης ποινικής μεταχείρισης,
  • μη επιτρεπτή παράλειψη εξέτασης σχετικών θεσμών.

5. Πρακτικές Συστάσεις

1. Στην έφεση να τεθεί ρητά αυτοτελές αίτημα εφαρμογής του ΠΚ Άρθρο 104Α.
2. Να αναπτυχθεί ειδικά η συνδρομή των κριτηρίων του ΠΚ Άρθρο 81 και ΠΚ Άρθρο 79:

  • σταθερή εργασία,
  • ηλικία,
  • κοινωνική ένταξη,
  • οικογενειακές/επαγγελματικές υποχρεώσεις,
  • μερική αποκατάσταση ζημίας.

3. Να προβληθεί ότι η αρνητική κρίση απαιτεί ειδική αιτιολογία, κατά το ίδιο το ΠΚ Άρθρο 104Α.
4. Να ζητηθεί επικουρικά εφαρμογή του ΠΚ Άρθρο 80Α, εφόσον το δικαστήριο κρίνει ότι δεν συντρέχουν οι προϋποθέσεις του ΠΚ Άρθρο 104Α.
5. Να ζητηθεί ανασταλτικό αποτέλεσμα της έφεσης κατά ΚΠΔ Άρθρο 497.
6. Να τονιστεί ότι η υπόθεση δεν αφορά οργανωμένη ή επαναλαμβανόμενη εγκληματική δράση, αλλά απάτη μικρής κλίμακας με μερική επανόρθωση και χωρίς προηγούμενο ποινικό μητρώο.

Συμπέρασμα στρατηγικής:
Η ισχυρότερη γραμμή δεν είναι να στηριχθείτε στο ΠΚ Άρθρο 83, αλλά στο τρίπτυχο ΠΚ Άρθρο 104Α - ΠΚ Άρθρο 99 - ΠΚ Άρθρο 81, με ενίσχυση από ΠΚ Άρθρο 79 και ΠΚ Άρθρο 84. Το βασικό επιχείρημα είναι ότι, για ποινή 14 μηνών, το δικαστήριο όφειλε να εξετάσει την κοινωφελή εργασία και να αιτιολογήσει ειδικά τυχόν απόρριψή της.

Οι απαντήσεις παράγονται με τεχνητή νοημοσύνη και ενδέχεται να περιέχουν σφάλματα. Επαληθεύστε τις παραπομπές πριν από κάθε χρήση.

ΠΚ Άρθρο 83

Ποινικός ΚώδικαςΤροποποίηση: 01/05/2024
Σχετικότητα 90.9%
Κείμενο Άρθρου
ΠΚ Άρθρο 83: Μειωμένη ποινή Όπου στον νόμο προβλέπεται μειωμένη ποινή χωρίς άλλον προσδιορισμό, το πλαίσιό της καθορίζεται ως εξής: α) αντί για την ποινή της ισόβιας κάθειρξης, επιβάλλεται κάθειρξη, β) αντί για την ποινή της κάθειρξης τουλάχιστον δέκα (10) ετών, επιβάλλεται φυλάκιση τουλάχιστον τριών (3) ετών ή κάθειρξη έως δεκατέσσερα (14) έτη, γ) αντί για την ποινή της κάθειρξης, επιβάλλεται φυλάκιση τουλάχιστον δύο (2) ετών ή κάθειρξη έως δώδεκα (12) έτη, δ) αντί για την ποινή της κάθειρξης έως δέκα (10) έτη, επιβάλλεται φυλάκιση τουλάχιστον δύο (2) ετών ή κάθειρξη έως έξι (6) έτη, ε) σε κάθε άλλη περίπτωση, ο δικαστής μειώνει την ποινή ελεύθερα έως το ελάχιστο όριό της. Αν ο νόμος προβλέπει σωρευτικά ποινή φυλάκισης και χρηματική ποινή, μπορεί να επιβληθεί και μόνο η τελευταία.

ΠΚ Άρθρο 82

Ποινικός ΚώδικαςΤροποποίηση: 12/11/2021
Σχετικότητα 87.8%
Κείμενο Άρθρου
ΠΚ Άρθρο 82: Υπολογισμός του χρόνου της προσωρινής κράτησης 1. Όταν επιβάλλεται στερητική της ελευθερίας ποινή, αφαιρείται ο χρόνος κράτησης μετά τη σύλληψη, ο χρόνος της προσωρινής κράτησης, καθώς και ο χρόνος παραμονής σε θεραπευτικές μονάδες για διενέργεια πραγματογνωμοσύνης κατά τον Κώδικα Ποινικής Δικονομίας. 2. Στην περίπτωση συρροής εγκλημάτων που συνεκδικάζονται, αφαιρείται από την επιβληθείσα συνολική ποινή ο χρόνος της κράτησης που διατάχθηκε για οποιοδήποτε από αυτά, ακόμη και όταν η απόφαση κήρυξε τον καταδικασθέντα αθώο για το έγκλημα για το οποίο είχε κρατηθεί. Αν ο κρατηθείς αθωωθεί για το έγκλημα για το οποίο είχε κρατηθεί και γι' αυτά που συνεκδικάσθηκαν, ο χρόνος κράτησης αφαιρείται από άλλες ποινές, εφόσον επιβάλλονται για εγκλήματα που διαπράχθηκαν πριν από την κράτηση. 3. Η αρμόδια αρχή για την εκτέλεση των δικαστικών αποφάσεων αφαιρεί από την ποινή τον χρόνο κράτησης που μεσολάβησε από την έκδοση της απόφασης έως τότε που αυτή έγινε αμετάκλητη. 4. Όταν επιβάλλεται μόνο χρηματική ποινή "ή ποινή παροχής κοινωφελούς εργασίας" για το έγκλημα για το οποίο ο καταδικασθείς είχε κρατηθεί, αφαιρούνται από την ποινή που του επιβλήθηκε οι ημερήσιες μονάδες που αντιστοιχούν στον χρόνο κράτησης.

ΚΠΔ Άρθρο 497

Κώδικας Ποινικής ΔικονομίαςΤροποποίηση: 01/05/2024
Σχετικότητα 87.7%
Κείμενο Άρθρου
ΚΠΔ Άρθρο 497: Ανασταλτική δύναμη της έφεσης "1. Ανασταλτικό αποτέλεσμα έχει μόνο η έφεση που ασκείται παραδεκτά και όχι η προθεσμία για την άσκησή της. 2. Αν με την καταδικαστική απόφαση επιβλήθηκε ποινή φυλάκισης ή περιορισμός σε ειδικό κατάστημα κράτησης νέων, η έφεση έχει ανασταλτικό αποτέλεσμα εκτός αν το δικαστήριο αιτιολογώντας, ειδικά την απόφασή του, κρίνει αλλιώς. 3. [Καταργείται]. 4. Αν με την καταδικαστική απόφαση επιβλήθηκε ποινή πρόσκαιρης κάθειρξης, η κρίση για το αν η έφεση έχει ανασταλτικό αποτέλεσμα ανήκει στο δικαστήριο που δίκασε. Αυτό, με ειδική αιτιολογία και εφαρμόζοντας τα κριτήρια της παρ. 8, αποφασίζει αμέσως μετά την απαγγελία της απόφασης, είτε αυτεπαγγέλτως είτε ύστερα από δήλωση του κατηγορουμένου ότι θα ασκήσει έφεση. 5. Σε κάθε περίπτωση το δικαστήριο μπορεί να εξαρτήσει την ανασταλτική δύναμη της έφεσης από την επιβολή περιοριστικών όρων. Αν επιβληθεί ο περιοριστικός όρος της εγγυοδοσίας, εφαρμόζεται αναλόγως η διάταξη της παρ. 2 του άρθρου 295. Αν με την καταδικαστική απόφαση επιβλήθηκε ποινή πρόσκαιρης κάθειρξης και το δικαστήριο κρίνει πως η έφεση έχει ανασταλτικό αποτέλεσμα σύμφωνα με την παρ. 4, μπορεί να επιβάλλεται ως μοναδικός ή συνδυαστικά με άλλους, ο περιοριστικός όρος της ηλεκτρονικής επιτήρησης του κατηγορουμένου με τη χρήση τεχνολογίας εντοπισμού θέσης και κίνησης με αναλογική εφαρμογή του τρίτου, τέταρτου και πέμπτου εδαφίου της παρ. 1 του άρθρου 283. 6. Οι διατάξεις των προηγούμενων παραγράφων εφαρμόζονται και όταν ασκήθηκε έφεση από τον εισαγγελέα υπέρ εκείνου που καταδικάστηκε. 7. Σε περίπτωση που ο κατηγορούμενος καταδικάστηκε με απόφαση του πρωτοβάθμιου δικαστηρίου σε ποινή στερητική της ελευθερίας και άσκησε παραδεκτά έφεση, η οποία όμως δεν έχει ανασταλτική δύναμη, μπορεί να ζητηθεί με αίτηση του ίδιου ή του εισαγγελέα η αναστολή της εκτέλεσης της πρωτόδικης απόφασης μέχρις ότου εκδοθεί η απόφαση του δευτεροβάθμιου δικαστηρίου. Η αίτηση, υποβαλλόμενη με συνημμένο αντίγραφο της πρωτοβάθμιας απόφασης ή απόσπασμά της συνοδευόμενο από το εισαγωγικό της κατηγορίας έγγραφο, απευθύνεται στο δευτεροβάθμιο δικαστήριο και αν πρόκειται για το μικτό ορκωτό εφετείο και αυτό δεν συνεδριάζει, στο τριμελές εφετείο. Η ως άνω δυνατότητα υφίσταται και σε περίπτωση αναβολής της δίκης στο δευτεροβάθμιο δικαστήριο, οπότε η σχετική αίτηση καταχωρίζετ αι στα πρακτικά. Αν η αίτηση απορριφθεί, νέα αίτηση δεν μπορεί να υποβληθεί πριν παρέλθουν δύο (2) μήνες από τη δημοσίευση της απόφασης με την οποία απορρίφθηκε η προηγούμενη. Αν στον κατηγορούμενο επιβληθεί ο κατ' οίκον περιορισμός με ηλεκτρονική επιτήρησ η, εφαρμόζονται αντίστοιχα και τα οριζόμενα στα άρθρα 284 και 285, με εξαίρεση την παρ. 1 του τελευταίου άρθρου. 8. Τότε μόνο δεν χορηγείται ανασταλτικό αποτέλεσμα κατά την παρ. 4 στην έφεση ή απορρίπτεται η αίτηση αναστολής εκτέλεσης της πρωτόδικης απόφασης, όταν κρίνεται αιτιολογημένα ότι οι περιοριστικοί όροι δεν αρκούν και ότι ο κατηγορούμενος δεν έχει γνωστή και μόνιμη διαμονή στη χώρα ή έχει κάνει προπαρασκευαστικές ενέργειες για να διευκολύνει τη φυγή του ή κατά το παρελθόν υπήρξε φυγόποινος ή φυγόδικος ή κρίθηκε ένοχος για απόδραση κρατουμένου ή παραβίαση περιορισμών διαμονής, εφόσον από τη συνδρομή των παραπάνω στοιχείων προκύπτει σκοπός φυγής ή κρίνεται αιτιολογημένα ότι αν αφεθεί ελεύθερος είναι πολύ πιθανό, όπως προκύπτει από προηγούμενες καταδίκες του για αξιόποινες πράξεις ή από τα συγκεκριμένα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της πράξης, να διαπράξει και άλλα εγ κλήματα. Το δικαστήριο σε κάθε περίπτωση χορηγεί ανασταλτικό αποτέλεσμα ή αναστολή εκτέλεσης, αν αιτιολογημένα κρίνει ότι η άμεση έκτιση ή συνέχιση έκτισης της ποινής θα έχει ως συνέπεια υπέρμετρη και ανεπανόρθωτη βλάβη για τον ίδιο ή για την οικογένειά του. Αν παραβιαστούν οι όροι που τέθηκαν ή αν κατά τον χρόνο της αναστολής ασκηθεί ποινική δίωξη κατά του καταδικασθέντος για κακούργημα ή πλημμέλημα που επισύρει ποινή φυλάκισης τουλάχιστον τριών (3) μηνών, για πράξη που τέλεσε ο κατηγορούμενος κατά τον χρόνο της αναστολής, το αρμόδιο δικαστήριο αποφαίνεται, ύστερα από αίτηση του εισαγγελέα, για την άρση ή όχι της χορηγηθείσας αναστολής εκτέλεσης. Όσο διαρκεί η αναστολή, δεν χορηγείται εκ νέου ανασταλτική δύναμη, σε περίπτωση νέας καταδίκης σε ποινή φυλάκισης άνω του ενός (1) έτους για πράξη που τέλεσε ο κατηγορούμενος κατά τον χρόνο της αναστολής. 9. Ο κατηγορούμενος κλητεύεται, σύμφωνα με τα άρθρα 155 έως 162 και 166, στο δικαστήριο που είναι αρμόδιο κατά την παρ. 7 αυτού του άρθρου. Αν κρατείται μακριά από την έδρα του δικαστηρίου, δεν προσάγεται σε αυτό. 10. Για όλες τις παρεπόμενες στερήσεις δικαιωμάτων, εκπτώσεις και ανικανότητες, το ανασταλτικό αποτέλεσμα επέρχεται πάντοτε αυτοδικαίως».

ΚΠΔ Άρθρο 499

Κώδικας Ποινικής ΔικονομίαςΤροποποίηση: 01/05/2024
Σχετικότητα 100.0%
Κείμενο Άρθρου
ΚΠΔ Άρθρο 499: Αρμόδιο δικαστήριο για την εκδίκαση της έφεσης "Στην παρ. 7 του άρθρου 111 και στην παρ. 2 του άρθρου 112, καθώς και στο άρθρο 114 ορίζεται το δικαστήριο που είναι αρμόδιο να κρίνει την έφεση».

ΠΚ Άρθρο 104Α

Ποινικός ΚώδικαςΤροποποίηση: 01/05/2024
Σχετικότητα 97.3%
Κείμενο Άρθρου
ΠΚ Άρθρο 104Α: Μετατροπή της φυλάκισης σε κοινωφελή εργασία «1. Όταν επιβάλλεται φυλάκιση που δεν υπερβαίνει τα δύο (2) έτη και δεν συντρέχει περίπτωση εφαρμογής του άρθρου 99, η ποινή μετατρέπεται σε παροχή κοινωφελούς εργασίας (άρθρο 81), εκτός αν το δικαστήριο κρίνει, με ειδική αιτιολογία, ότι αυτή δεν είναι αρκετή για να αποτρέψει τον δράστη από την τέλεση άλλων εγκλημάτων. Κάθε ημέρα φυλάκισης δεν μπορεί να αντιστοιχεί σε περισσότερες από δύο (2) ώρες κοινωφελούς εργασίας. Σε κάθε περίπτωση, η διάρκεια της κοινωφελούς εργασίας δεν μπορεί να υπερβαίνει τις χίλιες διακόσιες ώρες (1.200) και σε περίπτωση που έχει καθοριστεί συνολική ποινή, τις τρεις χιλιάδες εξακόσιες ώρες (3.600), ούτε να έχει διάρκεια μεγαλύτερη των τριών (3) ετών. 2. Η μετατροπή δεν είναι εφικτή αν ο καταδικασθείς δεν συναινεί ή δεν είναι παρών. Αν ο καταδικασθείς δεν ήταν παρών, μπορεί να ζητήσει τη μετατροπή της ποινής του σε παροχή κοινωφελούς εργασίας με αυτοτελή αίτησή του. 3. Αν επήλθε ουσιώδης αλλαγή των όρων της παρ. 1, ο καταδικασθείς μπορεί να ζητήσει νέο υπολογισμό της παρεχόμενης κοινωφελούς εργασίας με αυτοτελή αίτησή του. 4. Η παρ. 3 του άρθρου 81 ισχύει και στην περίπτωση αυτή. Αν η εργασία παρέχεται από εκείνον που καταδικάστηκε ελλιπώς ή πλημμελώς με δική του υπαιτιότητα, ο εισαγγελέας εκτέλεσης της ποινής, αφού λάβει υπόψη τη συχνότητα και σοβαρότητα της παραβίασης των υποχρεώσεων από τον καταδικασθέντα, τον βαθμό της υπαιτιότητάς του και το τμήμα της ποινής που εκτίθηκε, μπορεί: α) να προβεί σε προειδοποίηση εκείνου που καταδικάστηκε, β) να παρατείνει την προθεσμία για την εκτέλεση της εργασίας μέχρι ένα (1) επιπλέον έτος, γ) να εισαγάγει την υπόθεση στο δικαστήριο εκτέλεσης της ποινής με αναλογική εφαρμογή της παρ. 4 του άρθρου 99, το οποίο μπορεί να διατάξει την έκτιση της στερητικής της ελευθερίας ποινής που είχε επιβληθεί πριν από τη μετατροπή αφού αφαιρέσει την εκτι θείσα ποινή και τον χρόνο παροχής κοινωφελούς εργασίας υπολογίζοντας αυτόν σύμφωνα με την παρ. 1». VI. ΔΙΚΑΣΤΙΚΗ ΑΦΕΣΗ ΤΗΣ ΠΟΙΝΗΣ

ΠΚ Άρθρο 81

Ποινικός ΚώδικαςΤροποποίηση: 01/05/2024
Σχετικότητα 95.1%
Κείμενο Άρθρου
ΠΚ Άρθρο 81: Επιμέτρηση της ποινής της παροχής κοινωφελούς εργασίας 1. Κατά την επιμέτρηση της ποινής της παροχής κοινωφελούς εργασίας λαμβάνονται υπόψη και η ηλικία, η κατάσταση της υγείας του υπαιτίου, καθώς και οι επαγγελματικές και οικογενειακές του υποχρεώσεις. 2. Στην απόφαση ορίζεται η μέγιστη διάρκεια παροχής της κοινωφελούς εργασίας, που δεν μπορεί να υπερβαίνει τους είκοσι τέσσερις (24) μήνες. 3. Η κοινωφελής εργασία πραγματοποιείται προς όφελος του κοινού σε δημόσιες υπηρεσίες, οργανισμούς τοπικής αυτοδιοίκησης ή μη κερδοσκοπικά πρόσωπα ιδιωτικού δικαίου, που ορίζονται με απόφαση του Υπουργού Δικαιοσύνης και των κατά περίπτωση συναρμόδιων Υπουρ γών. Μπορεί επίσης να αφορά και σε παροχή υπηρεσιών προς τον παθόντα, αν υπάρχει η σύμφωνη γνώμη του. Με την ίδια απόφαση ορίζονται επίσης η οργάνωση της παροχής κοινωφελούς εργασίας, η διαδικασία επιλογής, ανάθεσης και επίβλεψης της σχετικής εργασίας και κάθε άλλη σχετική λεπτομέρεια. 4. Στην απόφαση καθορίζεται και η χρηματική ποινή που θα πρέπει να αποτίσει ο καταδικασθείς, αν δεν παρέχει με συνέπεια την κοινωφελή εργασία. Τέσσερις (4) ώρες κοινωφελούς εργασίας αντιστοιχούν με εκατό (100) ευρώ χρηματικής ποινής. 5. Αν η εργασία παρέχεται από εκείνον που καταδικάστηκε ελλιπώς ή πλημμελώς με δική του υπαιτιότητα, ο εισαγγελέας εκτέλεσης της ποινής, αφού λάβει υπόψη τη συχνότητα και σοβαρότητα της παραβίασης των υποχρεώσεων από τον καταδικασθέντα, καθώς και τον βαθμό της υπαιτιότητάς του, μπορεί, αφού προβεί σε έγγραφη προειδοποίηση εκείνου που καταδικάστηκε: α) να παρατείνει την προθεσμία για την εκτέλεση της εργασίας μέχρι ένα (1) επιπλέον έτος, β) να επιτρέψει την εκτέλεση της χρηματικής ποινής που είχε καθοριστεί σύμφωνα με την προηγούμενη παράγραφο, αφού αφαιρέσει το ποσό που αναλογεί στην ήδη εκτιθείσα ποινή παροχής κοινωφελούς εργασίας, καθορίζοντας για κάθε τέσσερις (4) ώρες εργασίας εκατό (100) ευρώ χρηματικής ποινής.

ΠΚ Άρθρο 99

Ποινικός ΚώδικαςΤροποποίηση: 01/05/2024
Σχετικότητα 94.4%
Κείμενο Άρθρου
ΠΚ Άρθρο 99: Έκτιση και αναστολή εκτέλεσης της ποινής και μέρους της ποινής υπό όρο 1. Το δικαστήριο μετά την επιβολή ποινής εφαρμόζει τα άρθρα 80 A ή 104 A, μετατρέποντας την ποινή σε χρηματική ή σε κοινωφελή εργασία, εκτός αν δεν συντρέχουν οι προϋποθέσεις τους, οπότε διατάσσει την πραγματική έκτιση μέρους της ποινής σύμφωνα με την παρ. 5 ή ολόκληρης της ποινής. Αν ωστόσο, κάποιος που δεν έχει στο παρελθόν καταδικαστεί αμετάκλητα με μία (1) ή περισσότερες αποφάσεις σε στερητική της ελευθερίας ποινή άνω του ενός (1) έτους, καταδικαστεί σε ποινή που δεν υπερβαίνει το ένα (1) έτος, το δικαστήριο με την απόφασή του μπορεί να διατάσσει την αναστολή εκτέλεσης της ποινής για ορισμένο διάστημα, που δεν μπορεί να είναι κατώτερο από ένα (1) και ανώτερο από τρία (3) έτη, αν κρίνει αιτιολογημένα πως η εκτέλεση της ποινής δεν είναι αναγκαία για να αποτρέψει τον κατάδικο από την τέλεση νέων αξιόποινων πράξεων. Ο χρόνος της αναστολής δεν μπορεί να είναι βραχύτερος από τη διάρκεια της ποινής, και αρχίζει από τότε που η απόφαση η οποία την χορηγεί καθίσταται εκτελεστή. 2. Στην ίδια απόφαση το δικαστήριο μπορεί να προσδιορίσει τους όρους υπό τους οποίους παρέχεται η αναστολή εκτέλεσης της ποινής, οι οποίοι, διαζευκτικά ή σωρευτικά, είναι ιδίως: α) η αποκατάσταση του συνόλου ή μέρους της ζημίας που προκλήθηκε στο θύμα της αξιόποινης πράξης κατά το μέτρο των δυνατοτήτων του καταδικασθέντος, β) η αφαίρεση της άδειας οδήγησης για χρονικό διάστημα έως ένα (1) έτος, αν η πράξησ υνδέεται με σοβαρή παραβίαση των κανόνων οδήγησης, γ) η καταβολή ποσού ύψους έως δέκα χιλιάδες (10.000) ευρώ για κοινωφελείς σκοπούς, δ) η εκπλήρωση υποχρεώσεων του καταδικασθέντος για διατροφή ή επιμέλεια άλλων προσώπων, ε) η συμμετοχή του καταδικασθέντος , εφόσον συναινεί, σε πρόγραμμα απεξάρτησης ή άλλο θεραπευτικό πρόγραμμα, στ) η συμμετοχή του καταδικασθέντος σε συνεδρίες με επιμελητή κοινωνικής αρωγής, ζ) η εμφάνιση στο αστυνομικό τμήμα, η) η απαγόρευση εξόδου από τη Χώρα. 3. Μετά από αίτηση του εισαγγελέα εκτέλεσης της ποινής ή του καταδικασθέντος, το αρμόδιο δικαστήριο μπορεί να αποφασίσει την άρση ή την τροποποίηση των όρων που έχει επιβάλει. Νέα αίτηση του καταδικασθέντος μπορεί να υποβληθεί μετά πάροδο τριμήνου από την απόρριψη της προηγούμενης. 4. Αν ο καταδικασθείς παραβιάζει τους όρους, ο εισαγγελέας εισάγει την υπόθεση στο δικαστήριο εκτέλεσης της ποινής. Το τελευταίο, με βάση τα πιο πάνω κριτήρια, μπορεί: α) να διατάξει τη μετατροπή της ποινής σε χρηματική κατά το άρθρο 80Α ή σε παροχή κοινωφελούς εργασίας κατά το άρθρο 104Α, β) να διατάξει την έκτιση μέρους της ποινής φυλάκισης που επιβλήθηκε σύμφωνα με την παρ. 5 ή την έκτιση ολόκληρης της ποινής. Ο καταδικασθείς κλητεύεται υποχρεωτικά στη συνεδρίαση τουλάχιστον δέκα (10) ημέρες πριν και μπορεί να παραστεί αυτοπροσώπως ή με συνήγορο. 5. Αν κάποιος καταδικαστεί σε φυλάκιση που δεν υπερβαίνει τα τρία (3) έτη, το δικαστήριο, εφόσον η μετατροπή της ποινής σε χρηματική κατά το άρθρο 80 A ή σε παροχή κοινωφελούς εργασίας κατά το άρθρο 104 Α δεν επιτρέπεται με βάση το ύψος της ποινής ή κρίνει πως δεν είναι επαρκής για να αποτρέψει τον καταδικασθέντα από την τέλεση άλλων αξιόποινων πράξεων και ότι για τον σκοπό αυτόν είναι αναγκαία η έκτιση μέρους της στερητικής της ελευθερίας ποινής, μπορεί να διατάξει την πραγματική εκτέλεση του μέρους αυτού, η διάρκεια του οποίου δεν μπορεί να είναι κατώτερη των τριάντα (30) ημερών ούτε ανώτερη των έξι (6) μηνών και την αναστολή εκτέλεσης του υπολοίπου, πέραν των περιπτώσεων της παρ. 1. Στην περίπτωση αυτή αποκλείεται η εφαρμογή του άρθρου 105 Β. Ο χρόνος αναστολής για το αναστελλόμενο μέρος της ποινής αρχίζει μετά από την ολοκλήρωση της έκτισης του μέρους της ποινής που δεν ανεστάλη. Οι παρ. 2 και 3 εφαρμόζονται αναλόγως σε περίπτωση εφαρμογής της παρούσας. 6. Αν κάποιος καταδικαστεί σε φυλάκιση επί πλημμελήματος που υπερβαίνει τα τρία (3) έτη, το δικαστήριο διατάζει την πραγματική έκτιση της ποινής σε σωφρονιστικό κατάστημα. Αν το δικαστήριο κρίνει αιτιολογημένα πως η έκτιση μέρους της ποινής αρκεί για να τον αποτρέψει από την τέλεση νέων αξιόποινων πράξεων διατάζει α) την πραγματική έκτιση μέρους της ποινής που δεν είναι κατώτερη του ενός πέμπτου (1/5) ούτε ανώτερη των τριών δεκάτων (3/10) και β) την αναστολή του υπολοίπου της ποινής, πέραν των περιπτώσεων της παρ. 1. Στην περίπτωση του δεύτερου εδαφίου εφαρμόζονται αναλογικά το δεύτερο, τρίτο και τέταρτο εδάφιο της παρ. 5. 7. Σε περίπτωση μη τήρησης των όρων μετά από την έκτιση μέρους της ποινής το δικαστήριο εκτέλεσης της ποινής, λαμβάνοντας υπόψη τη σοβαρότητα των παραβιάσεων, μπορεί: α) να τροποποιήσει τους επιβληθέντες ή να επιβάλει επιπρόσθετους όρους, β) να διατάξει τη ν πραγματική έκτιση μέρους της ποινής φυλάκισης που επιβλήθηκε, το οποίο δεν μπορεί να υπερβαίνει τους έξι (6) μήνες, γ) να διατάξει την έκτιση του υπολοίπου της ποινής που ανεστάλη. Ο καταδικασθείς κλητεύεται υποχρεωτικά στη συνεδρίαση τουλάχιστον δέκα (1 0) ημέρες πριν και μπορεί να παραστεί αυτοπροσώπως ή με συνήγορο.

ΠΚ Άρθρο 80Α

Ποινικός ΚώδικαςΤροποποίηση: 01/05/2024
Σχετικότητα 93.1%
Κείμενο Άρθρου
ΠΚ Άρθρο 80Α: Επιμέτρηση και απότιση χρηματικής ποινής 1. Κάθε ποινή φυλάκισης μέχρι δύο (2) ετών, αν το δικαστήριο κρίνει ότι δεν υπάγεται στις προϋποθέσεις εφαρμογής των άρθρων 99 και 104 Α, μετατρέπεται σε χρηματική ποινή, υπολογίζοντας κάθε ημέρα σε ποσό από δέκα (10) έως εκατό (100) ευρώ, εκτός αν το δικ αστήριο, με την απόφασή του, κρίνει ότι απαιτείται η πραγματική της έκτιση εν όλω ή εν μέρει, για να αποτραπεί ο δράστης από την τέλεση νέων αξιόποινων πράξεων. Η παρ. 1 του άρθρου 80 για το ύψος της μετατροπής εφαρμόζεται αναλόγως. 2. Αν ο καταδικασθείς αδυνατεί να καταβάλει αμέσως το σύνολο της χρηματικής ποινής ή η καταβολή της συνεπάγεται την αδυναμία καταβολής της αποζημίωσης στο θύμα, το δικαστήριο καθορίζει, και αυτεπαγγέλτως, προθεσμία, όχι μεγαλύτερη από τρία (3) έτη, ώστε μέσα σε αυτήν να καταβάλει σε δόσεις ή εφάπαξ την ποινή του. 3. Αν η αδυναμία καταβολής της χρηματικής ποινής ή των δόσεων αυτής οφείλεται σε ουσιώδη αλλαγή των όρων της προσωπικής και οικονομικής κατάστασης του καταδικασθέντος μετά την επιβολή της ποινής, ο καταδικασθείς μπορεί να ζητήσει από το δικαστήριο που εξέδωσε την απόφαση: α) προθεσμία καταβολής της χρηματικής ποινής ή επέκταση αυτής, η οποία δεν μπορεί να υπερβαίνει συνολικά τα πέντε (5) έτη, ή β) αντικατάσταση της χρηματικής ποινής από την προσφορά κοινωφελούς εργασίας, στο μέτρο που ορίζει το δικαστήριο σύμφωνα με το άρθρο 104Α. Κάθε συγκεκριμένο αίτημα μπορεί να υποβληθεί μία (1) μόνο φορά. 4. Σε περίπτωση εφάπαξ καταβολής της χρηματικής ποινής που προέρχεται από μετατροπή ποινής φυλάκισης, χωρίς εφαρμογή των παρ. 2 και 3, δεν εφαρμόζονται οι διατάξεις που προβλέπουν προσαύξησή της.

ΠΚ Άρθρο 79

Ποινικός ΚώδικαςΤροποποίηση: 12/11/2021
Σχετικότητα 90.1%
Κείμενο Άρθρου
ΠΚ Άρθρο 79: Δικαστική επιμέτρηση της ποινής 1. Με την επιμέτρηση της ποινής καθορίζεται η ανάλογη και δίκαιη τιμωρία του εγκλήματος με βάση τη βαρύτητα της πράξης και το βαθμό ενοχής του υπαιτίου γι' αυτή. Το δικαστήριο σταθμίζει τα στοιχεία που λειτουργούν υπέρ και σε βάρος του υπαιτίου και συνεκτιμά τις συνέπειες της ποινής για τον ίδιο και τους οικείους του. 2. Για την εκτίμηση της βαρύτητας της πράξης το δικαστήριο λαμβάνει υπόψη του: α) τη βλάβη που αυτή προξένησε ή τον κίνδυνο που προκάλεσε, β) τη φύση, το είδος και το αντικείμενο της πράξης, καθώς επίσης όλες τις περιστάσεις χρόνου, τόπου, μέσων και τρόπου που συνόδευσαν την προπαρασκευή ή την εκτέλεσή της. 3. Για την εκτίμηση του βαθμού ενοχής του υπαιτίου, το δικαστήριο εξετάζει: α) την ένταση του δόλου ή το βαθμό της αμέλειάς του, β) τα αίτια που τον ώθησαν στην εκτέλεση του εγκλήματος, την αφορμή που του δόθηκε και τον σκοπό που επιδίωξε, γ) τον χαρακτήρα του και τον βαθμό της ανάπτυξής του που επηρέασαν την πράξη, δ) τις ατομικές και κοινωνικές περιστάσεις και την προηγούμενη ζωή του στο μέτρο που σχετίζονται με την πράξη, ε) τον βαθμό της δυνατότητας και της ικανότητάς του να πράξει διαφορετικά, στ) τη διαγωγή του κατά τη διάρκεια της πράξης και μετά την πράξη και ιδίως τη μετάνοια που επέδειξε και την προθυμία του να επανορθώσει τις συνέπειες της πράξης του. 4. Στοιχεία που λειτουργούν υπέρ του υπαιτίου θεωρούνται ιδίως: α) το ότι αυτός διαδραμάτισε έναν σαφώς υποδεέστερο ρόλο σε πράξη που τελέστηκε από πολλούς, β) το ότι τέλεσε την πράξη σε δικαιολογημένη συναισθηματική φόρτιση, γ) το ότι έθεσε τον εαυτό του στη διάθεση των αρχών χωρίς σημαντική καθυστέρηση, ενώ μπορούσε να διαφύγει, δ) το ότι διευκόλυνε ουσιωδώς την εξιχνίαση του εγκλήματος. 5. Στοιχεία που λειτουργούν σε βάρος του υπαιτίου θεωρούνται ιδίως: α) η κατ' επάγγελμα τέλεση της πράξης, β) η ιδιαίτερη σκληρότητα, γ) η εκμετάλλευση της εμπιστοσύνης του θύματος, δ) το γεγονός ότι το θύμα δεν μπορούσε να προστατεύσει τον εαυτό του, ε) τ ο ότι ο υπαίτιος διαδραμάτισε ιθύνοντα ρόλο σε πράξη που τελέστηκε με συμμετοχή πολλών. 6. Στοιχεία που έχουν αξιολογηθεί από τον νομοθέτη για τον προσδιορισμό της απειλούμενης ποινής δεν λαμβάνονται από το δικαστήριο επιπροσθέτως υπόψη κατά την επιμέτρησή της. 7. Στην απόφαση αναφέρονται ρητά οι λόγοι που δικαιολογούν την κρίση του δικαστηρίου για την επιμέτρηση της ποινής που επέβαλε.

ΚΠΔ Άρθρο 489

Κώδικας Ποινικής ΔικονομίαςΤροποποίηση: 01/05/2024
Σχετικότητα 89.1%
Κείμενο Άρθρου
ΚΠΔ Άρθρο 489: Έφεση εναντίον καταδικαστικής απόφασης από τον κατηγορούμενο και τον εισαγγελέα "Εκείνος που καταδικάστηκε και ο εισαγγελέας έχουν δικαίωμα να ασκήσουν έφεση: α) κατά της απόφασης του μονομελούς πλημμελειοδικείου, αν με αυτήν καταδικάστηκε ο κατηγορούμενος σε φυλάκιση πάνω από πέντε (5) μήνες ή σε χρηματική ποινή πάνω από πέντε χιλιάδες (5.000) ευρώ ή σε παροχή κοινωφελούς εργασίας πάνω από διακόσιες σαράντα (24 0) ώρες ή αν καταδικάστηκε σε οποιαδήποτε ποινή που συνεπάγεται την έκτιση άλλης ποινής φυλάκισης που είχε ανασταλεί και είναι μεγαλύτερη από τέσσερις (4) μήνες, β) κατά της απόφασης του τριμελούς πλημμελειοδικείου και της απόφασης του εφετείου για πλημμελήματα (περ. δ' άρθρου 110), αν με αυτή καταδικάστηκε ο κατηγορούμενος, πρόσωπο ιδιάζουσας δωσιδικίας ή συμμέτοχος ή δράστης συναφούς πλημμελήματος, σε ποινή φυλάκισης πάνω από οκτώ (8) μήνες ή σε χρηματική ποινή πάνω από οκτώ χιλιάδες (8.000) ευρώ ή σε παροχή κοινωφελούς εργασίας πάνω από τετρακόσιες ογδόντα (480) ώρες ή σε οποιαδήποτε ποινή που συνεπάγεται την έκτιση άλλης ποινής φυλάκισης που είχε ανασταλεί και είναι μεγαλύτερη από έξι (6) μήνες, γ) κατά της απόφασης του μονομελούς και τριμελούς δικαστηρίου ανηλίκων με την οποία καταδικάστηκε ο ανήλικος σε περιορισμό σε ειδικό κατάστημα κράτησης νέων ή επιβλήθηκαν σε αυτόν αναμορφωτικά ή θεραπευτικά μέτρα, δ) [Καταργείται], ε) κατά της απόφασης του μικτού ορκωτού δικαστηρίου, του μονομελούς εφετείου και του τριμελούς εφετείου με την οποία καταδικάστηκε ο κατηγορούμενος σε ποινή στερητική της ελευθερίας διάρκειας τουλάχιστον τριών (3) ετών για κακούργημα ή τουλάχιστον δύο (2) ετών για πλημμέλημα».

ΠΚ Άρθρο 84

Ποινικός ΚώδικαςΤροποποίηση: 01/05/2024
Σχετικότητα 87.2%
Κείμενο Άρθρου
ΠΚ Άρθρο 84: Ελαφρυντικές περιστάσεις 1. Η ποινή μειώνεται επίσης κατά το μέτρο που προβλέπει το προηγούμενο άρθρο και στις περιπτώσεις που συντρέχουν ελαφρυντικές περιστάσεις. 2. Ελαφρυντικές περιστάσεις θεωρούνται ιδίως: α) το ότι ο υπαίτιος έζησε ως τον χρόνο που έγινε το έγκλημα έντιμη, ατομική, οικογενειακή, επαγγελματική και γενικά κοινωνική ζωή, β) το ότι στην πράξη του ωθήθηκε από μη ταπεινά αίτια ή από μεγάλη ένδεια ή υπό την επίδραση σοβαρής απειλής ή υπό την επιβολή προσώπου στο οποίο αυτός οφείλει υπακοή ή με το οποίο βρίσκεται σε σχέση εξάρτησης, γ) το ότι στην πράξη του ωθήθηκε από ανάρμοστη συμπεριφορά του παθόντος ή παρασύρθηκε από οργή ή βίαιη θλίψη που του προκάλεσε άδικη εναντίον του πράξη, δ) το ότι επέδειξε ειλικρινή μετάνοια και επιδίωξε να άρει ή να μειώσει τις συνέπειες της πράξης του, ε) το ότι συμπεριφέρθηκε καλά για σχετικά μεγάλο διάστημα μετά την πράξη του, ακόμα και κατά την κράτησή του.» 3. Ως ελαφρυντική περίπτωση λογίζεται και η μη εύλογη διάρκεια της ποινικής διαδικασίας που δεν οφείλεται σε υπαιτιότητα του κατηγορουμένου.

ΠΚ Άρθρο 42

Ποινικός Κώδικας
Σχετικότητα 86.5%
Κείμενο Άρθρου
ΠΚ Άρθρο 42: Έννοια και ποινή της απόπειρας 1. Όποιος, έχοντας αποφασίσει να τελέσει έγκλημα, αρχίζει να εκτελεί την περιγραφόμενη στο νόμο αξιόποινη πράξη, τιμωρείται, αν το έγκλημα δεν ολοκληρώθηκε, με μειωμένη ποινή (άρθρο 83). 2. Το δικαστήριο μπορεί να κρίνει ατιμώρητη την απόπειρα πλημμελήματος για το οποίο ο νόμος προβλέπει ποινή φυλάκισης όχι ανώτερη από ένα έτος ή μόνο χρηματική ποινή ή παροχή κοινωφελούς εργασίας, εκτιμώντας όλες τις περιστάσεις τέλεσης του εγκλήματος. 3. Αν ο υπαίτιος απόπειρας ενός εγκλήματος που τιμωρείται βαρύτερα όταν έχει ορισμένο αποτέλεσμα (άρθρο 29), προκαλέσει με υπαιτιότητά του το αποτέλεσμα αυτό, τιμωρείται με την ποινή του εκ του αποτελέσματος διακρινόμενου εγκλήματος μειωμένη στο μέτρο του άρθρου 83, εφόσον η πράξη δεν τιμωρείται βαρύτερα κατ' άλλη διάταξη.

ΑΠ 684/2014

Ποινικό Δίκαιο · Δικονομικό Δίκαιο2014Άρειος Πάγος
Σχετικότητα 94.4%
Κρίσιμα Πραγματικά Περιστατικά
Καταδικασθείς για μεταφορά και προώθηση στο εσωτερικό της χώρας αλλοδαπών χωρίς δικαίωμα εισόδου, από κοινού, κατά συρροή και κατ’ επάγγελμα. Επιβλήθηκε συνολική ποινή φυλάκισης 142 μηνών (εκτιτέα 10 έτη). Η ποινή είχε μετατραπεί σε χρηματική με 5 ευρώ ανά ημέρα φυλάκισης. Ο καταδικασθείς τελεί υπό κράτηση σε κατάστημα κράτησης.
Νομική Σκέψη του Δικαστηρίου
Το άρθρο 82 § 5 ΠΚ, όπως τροποποιήθηκε με το άρθρο 1 του ν. 3904/2010 και το άρθρο πρώτο § ΙΓ 1.3 του ν. 093/2012, προβλέπει δυνατότητα περαιτέρω μετατροπής σε παροχή κοινωφελούς εργασίας της ποινής που έχει μετατραπεί σε χρηματική, μετά την κήρυξη της ενοχής και κατόπιν αιτήσεως του καταδικασθέντος. Το δικαστήριο διαπίστωσε ότι στον καταδικασθέντα είχε επιβληθεί συνολική ποινή φυλάκισης 142 μηνών (εκτιτέα 10 έτη) για πράξεις μεταφοράς και προώθησης αλλοδαπών χωρίς δικαίωμα εισόδου, από κοινού, κατά συρροή και κατ’ επάγγελμα, και ότι η ποινή είχε ήδη μετατραπεί σε χρηματική, οριζόμενη σε 5 ευρώ για κάθε ημέρα φυλάκισης. Εφαρμόζοντας το άρθρο 504 § 1, 2 και 3 ΚΠΔ, το Δικαστήριο εξέτασε αν η απόφαση περί μετατροπής ή μη σε κοινωφελή εργασία είναι τελειωτική επί της κατηγορίας ή εμπίπτει στις περιοριστικά αναφερόμενες περιπτώσεις αναίρεσης. Κατέληξε ότι τέτοια απόφαση δεν είναι τελειωτική, δεν υπάγεται στα άρθρα 504 § 2-3 ΚΠΔ, και κατά το άρθρο 505 § 2 ΚΠΔ αναιρετέα είναι μόνο από τον Εισαγγελέα του ΑΠ. Συνεπώς, κατά το άρθρο 476 § 1 ΚΠΔ, η αίτηση είναι απαράδεκτη.
Κύριοι Λόγοι Απόφασης
Η προσβαλλόμενη απόφαση αφορά μετατροπή ή μη της χρηματικής ποινής σε παροχή κοινωφελούς εργασίας και δεν είναι τελειωτική επί της κατηγορίας, ούτε εμπίπτει στις περιοριστικά αναφερόμενες περιπτώσεις των παρ. 2-3 του άρθρου 504 ΚΠΔ. Κατά το άρθρο 505 § 2 ΚΠΔ, δικαίωμα αναίρεσης κατά τέτοιας αποφάσεως έχει μόνο ο Εισαγγελέας του Αρείου Πάγου, όχι ο καταδικασθείς. Επομένως, σύμφωνα με το άρθρο 476 § 1 ΚΠΔ, η αίτηση αναίρεσης του καταδικασθέντος είναι απαράδεκτη και επιβάλλονται δικαστικά έξοδα.
Τελική Απόφαση
Απορρίπτει, την από 22-1-2014, αίτηση του Σ. Β. του Ν., για αναίρεση της υπ' αριθμό 1256/2013, αποφάσεως του Τριμελούς Εφετείου Θράκης. Και Καταδικάζει τον αναιρεσείοντα στα δικαστικά έξοδα, τα οποία ορίζει σε διακόσια πενήντα (250) ευρώ.

ΑΠ 1020/2025

Ποινικό Δίκαιο2025Άρειος Πάγος
Σχετικότητα 94.0%
Κρίσιμα Πραγματικά Περιστατικά
Νόμιμοι εκπρόσωποι εταιρίας περιορισμένης ευθύνης που δραστηριοποιείται στο εμπόριο ρυζιού, αγόρασαν με προφορικές συμβάσεις πώλησης ποσότητες ρυζιού από αγρότες ορυζοπαραγωγούς για μεταπώληση με σκοπό το κέρδος, με πίστωση του τιμήματος. Συμφωνήθηκαν δήλες ημέρες καταβολής του τιμήματος από τέλη Μαΐου 2017 έως τέλη Ιανουαρίου 2018. Παρά τις οχλήσεις των πωλητών, δεν κατέβαλαν το συμφωνηθέν τίμημα κατά τις δήλες ημέρες καταβολής. Συνολικά οφείλονταν ποσά που κυμαίνονταν από 4.367,07 ευρώ έως 61.539,26 ευρώ σε διάφορους πωλητές. Εκδόθηκαν τραπεζικές επιταγές που δεν πληρώθηκαν λόγω έλλειψης υπολοίπου. Εκπρόσωποι είχαν προηγούμενες αμετάκλητες καταδίκες για το ίδιο και άλλα αδικήματα σε πολυετείς στερητικές της ελευθερίας ποινές.
Νομική Σκέψη του Δικαστηρίου
Το άρθρο 1 του Ν.Δ. 3424/1955 τιμωρεί τον αγοραστή γεωργικών προϊόντων που καθίσταται υπερήμερος για την καταβολή του τιμήματος στους πωλητές παραγωγούς. Κατά το άρθρο 341 παρ. 1 ΑΚ, ο οφειλέτης γίνεται υπερήμερος με μόνη την παρέλευση της συμφωνηθείσας δήλης ημέρας. Το άρθρο 98 παρ. 1 ΠΚ ορίζει ότι κατ' εξακολούθηση έγκλημα απαρτίζεται από περισσότερες ομοειδείς πράξεις που συνδέονται με ενότητα δόλου. Το δικαστήριο διαπίστωσε ότι οι εκπρόσωποι της εταιρίας αγόρασαν ρύζι από πολλούς αγρότες με συμφωνηθείσες δήλες ημέρες καταβολής από τέλη Μαΐου 2017 έως τέλη Ιανουαρίου 2018, και δεν κατέβαλαν τα οφειλόμενα ποσά παρά τις οχλήσεις. Η πτώχευση της εταιρίας δεν αίρει το αξιόποινο της υπερημερίας. Εφαρμόζοντας τα άρθρα 99 και 82 του ΠΚ, το δικαστήριο έχει υποχρέωση να ελέγξει τη συνδρομή των προϋποθέσεων αναστολής και μετατροπής της ποινής. Το Εφετείο διέταξε την έκτιση της ποινής χωρίς να ερευνήσει τις προϋποθέσεις μετατροπής κατά το άρθρο 82 του προϊσχύσαντος ΠΚ, που είναι ευμενέστερο.
Κύριοι Λόγοι Απόφασης
Η αίτηση αναίρεσης έγινε εν μέρει δεκτή διότι το Εφετείο, αφού έκρινε ότι δεν αρκεί η αναστολή εκτέλεσης της ποινής και η μετατροπή σε κοινωφελή εργασία, διέταξε την έκτιση του συνόλου της επιβληθείσας ποινής χωρίς να ελέγξει τη συνδρομή των προϋποθέσεων μετατροπής της ποινής κατά την ευμενέστερη διάταξη του άρθρου 82 του ισχύοντος μέχρι 30-6-2019 ΠΚ και να αιτιολογήσει ειδικώς την τυχόν αρνητική κρίση του. Έτσι εσφαλμένα εφάρμοσε δυσμενέστερη διάταξη, υπερβαίνοντας αρνητικά την εξουσία του.
Τελική Απόφαση
ΑΝΑΙΡΕΙ εν μέρει την υπ' αριθ. 1844/2024 απόφαση του Τριμελούς Εφετείου Πλημμελημάτων Θεσσαλονίκης, που δίκασε ως δευτεροβάθμιο δικαστήριο, κατά το μέρος της που αφορά την μη έρευνα των προϋποθέσεων της μετατροπής της επιβληθείσας στους κατηγορούμενους - αναιρεσείοντες ποινής φυλάκισης σε χρηματική. ΠΑΡΑΠΕΜΠΕΙ την υπόθεση κατά το προαναφερθέν μέρος της προς εκδίκαση στο αυτό ως άνω Δικαστήριο, του οποίου η συγκρότηση θα γίνει από άλλους Δικαστές, εκτός από εκείνους που δίκασαν προηγουμένως.

ΑΠ 1311/2024

Ποινικό Δίκαιο · Δικονομικό Δίκαιο2024Άρειος Πάγος
Σχετικότητα 93.6%
Κρίσιμα Πραγματικά Περιστατικά
Πρόσωπο τέλεσε, στις 27.1.2023, πράξεις ενδοοικογενειακής απειλής και φθοράς ξένης ιδιοκτησίας. Η συνολική ποινική κύρωση ήταν φυλάκιση είκοσι τριών (23) μηνών και τελούσε σε εκτέλεση, με κράτηση στο Κατάστημα Κράτησης Νιγρίτας Σερρών. Κατά τον κρίσιμο χρόνο (9.2.2023) ίσχυε, χωρίς άρση, η αναστολή των διατάξεων του Ποινικού Κώδικα που προβλέπουν παροχή κοινωφελούς εργασίας, δυνάμει του άρθρου 98 § 1 ν. 4623/2019.
Νομική Σκέψη του Δικαστηρίου
Το άρθρο 98 § 1 ν. 4623/2019 αναστέλλει την ισχύ των διατάξεων του Ποινικού Κώδικα που προβλέπουν παροχή κοινωφελούς εργασίας είτε ως κύρια ποινή είτε ως μετατροπή στερητικής της ελευθερίας ή χρηματικής ποινής. Το άρθρο 104Α ΠΚ (όπως ίσχυε) προέβλεπε μετατροπή φυλάκισης έως τριών ετών σε κοινωφελή εργασία, όμως η εφαρμογή του τελούσε σε αναστολή λόγω του άρθρου 98. Κατά το άρθρο 510 § 1 στοιχ. Ε’ ΚΠΔ, εσφαλμένη ερμηνεία ή εφαρμογή ουσιαστικής ποινικής διάταξης θεμελιώνει αναίρεση, ενώ το άρθρο 465 § 1 ΠΚ περιορίζει την εφαρμογή του άρθρου 82 § 8 του προϊσχύσαντος ΠΚ σε πράξεις προ της ισχύος του νέου ΠΚ. Το δικαστήριο διαπίστωσε ότι είχε επιβληθεί συνολική φυλάκιση είκοσι τριών (23) μηνών για πράξεις τελεσθείσες στις 27.1.2023. Κατά τον κρίσιμο χρόνο (9.2.2023) δεν είχε αρθεί η αναστολή του άρθρου 98 § 1 ν. 4623/2019. Η επίκληση του άρθρου 104Α ΠΚ προϋπέθετε ενεργό καθεστώς κοινωφελούς εργασίας, ενώ η επίκληση του άρθρου 82 § 8 προϋπέθετε προηγούμενη μετατροπή σε χρηματική ποινή και αφορούσε πράξεις προ της 1.7.2019. Εφαρμόζοντας τα ανωτέρω, έκρινε ότι η αναστολή του άρθρου 98 § 1 ν. 4623/2019 απέκλειε τη μετατροπή της φυλάκισης σε κοινωφελή εργασία, άρα το άρθρο 104Α ΠΚ ήταν ανεφάρμοστο. Η λύση του άρθρου 82 § 8 προϊσχύσαντος ΠΚ δεν ίσχυε, διότι δεν προβλέπεται πλέον μετατροπή σε χρηματική ποινή και οι πράξεις τελέσθηκαν το 2023, εκτός του χρονικού πεδίου του άρθρου 465 § 1 ΠΚ.
Κύριοι Λόγοι Απόφασης
Η προσβαλλόμενη απόφαση εφάρμοσε εσφαλμένα τις ουσιαστικές ποινικές διατάξεις, διότι παρέβλεψε ότι, κατά τον χρόνο έκδοσής της (9.2.2023), ίσχυε η αναστολή του άρθρου 98 § 1 ν. 4623/2019, η οποία χωρίς καμία εξαίρεση απέκλειε την εφαρμογή του άρθρου 104Α ΠΚ για μετατροπή της φυλάκισης σε κοινωφελή εργασία. Η επικουρική θέση ότι το άρθρο 98 δεν εφαρμόζεται ήταν εσφαλμένη. Επιπλέον, η επίκληση του άρθρου 82 § 8 του προϊσχύσαντος ΠΚ σε συνδυασμό με το άρθρο 465 ΠΚ δεν παρείχε έρεισμα, αφενός επειδή η διάταξη προϋπέθετε προηγούμενη μετατροπή σε χρηματική ποινή που δεν προβλέπεται στον νέο ΠΚ, αφετέρου διότι το άρθρο 465 § 1 ΠΚ περιορίζει την εφαρμογή της σε πράξεις προ της ισχύος του νέου ΠΚ, ενώ οι πράξεις τελέσθηκαν στις 27.1.2023. Ως εκ τούτου, ο λόγος αναίρεσης του άρθρου 510 § 1 στοιχ. Ε’ ΚΠΔ έγινε δεκτός και η αίτηση μετατροπής απορρίφθηκε ως μη νόμιμη κατ’ ανάλογη εφαρμογή του άρθρου 518 ΚΠΔ.
Τελική Απόφαση
Αναιρεί την υπ' αριθ. 1554/9.2.2023 απόφαση του Τριμελούς Πλημμελειοδικείου Θεσσαλονίκης. Απορρίπτει την υπ' αριθ. 104/9.2.2023 αίτηση του καταδικασθέντος Κ. Κ. του Α. περί μετατροπής της επιβληθείσας σ' αυτόν, με την υπ' αριθ. 1063/2023 απόφαση του Τριμελούς Πλημμελειοδικείου Θεσσαλονίκης, ποινής φυλάκισης των είκοσι τριών (23) μηνών, σε παροχή κοινωφελούς εργασίας.

ΑΠ 989/2019

Ποινικό Δίκαιο · Φορολογικό Δίκαιο2019Άρειος Πάγος
Σχετικότητα 93.4%
Κρίσιμα Πραγματικά Περιστατικά
Κατηγορούμενος καταδικάστηκε για μη καταβολή χρεών προς το Δημόσιο σε ποινή φυλάκισης τεσσάρων (4) ετών. Είχε προηγουμένως αθωωθεί αμετάκλητα με την υπ' αριθ. 37430/2015 απόφαση του Μονομελούς Πλημμελειοδικείου Αθηνών για φοροδιαφυγή κατά το άρθρο 19 παρ. 1 εδ. α' Ν. 2523/1997 (έκδοση ή αποδοχή εικονικών τιμολογίων) σχετικά με τα ίδια τιμολόγια που αφορούσαν χρέη του επίδικου πίνακα με α.α 10-11-12-13-14. Είχε επίσης καταδικαστεί με την υπ' αριθ. 47073/2015 απόφαση του Τριμελούς Πλημμελειοδικείου Αθηνών και κατ' έφεση με την υπ' αριθ. 2526/2018 απόφαση του Β' Τριμελούς Εφετείου Πλημμελημάτων Αθηνών για μη καταβολή διαφορετικών χρεών. Εργαζόταν με τη σύζυγό του σε πρατήριο βενζίνης, ομόρρυθμη εταιρεία με επωνυμία "... Ο.Ε.", και συντηρούσε την οικογένειά του. Η πράξη έλαβε χώρα στις 11-2-2014 και για τα επόμενα 4,5 χρόνια διαβίωσε αρμονικά με το κοινωνικό σύνολο, μετείχε στα κοινά ως υποψήφιος δημοτικός σύμβουλος.
Νομική Σκέψη του Δικαστηρίου
Το άρθρο 57 παρ. 1 και 3 ΚΠΔ ορίζει ότι για την ύπαρξη δεδικασμένου απαιτούνται αμετάκλητη απόφαση, ταυτότητα προσώπου και ταυτότητα πράξης ως ιστορικού γεγονότος. Από τα άρθρα 17, 18, 19 του ν. 2523/1997 και 25 παρ. 1 Ν. 1882/1990 προκύπτει ότι τα εγκλήματα φοροδιαφυγής και μη καταβολής χρεών προς το Δημόσιο αποσκοπούν στον ποινικό κολασμό διαφορετικών εγκληματικών συμπεριφορών και μεταξύ τους υφίσταται αληθής συρροή. Το δικαστήριο διαπίστωσε ότι ο κατηγορούμενος είχε αθωωθεί για φοροδιαφυγή με έκδοση εικονικών τιμολογίων (άρθρο 19 Ν. 2523/1997) και καταδικάστηκε για μη καταβολή χρεών προς το Δημόσιο (άρθρο 25 Ν. 1882/1990). Τα δύο εγκλήματα αφορούν διαφορετικές εγκληματικές συμπεριφορές παρά την αναφορά στα ίδια τιμολόγια. Εφαρμόζοντας τη διάταξη του άρθρου 82 παρ. 2 ΠΚ, το δικαστήριο έκρινε ότι η μετατροπή της ποινής φυλάκισης σε χρηματική απαιτεί ειδική αιτιολογία που να λαμβάνει υπόψη την προσωπική και οικονομική κατάσταση του δράστη, τα καθαρά έσοδα, άλλα εισοδήματα, την περιουσία και τις οικογενειακές υποχρεώσεις.
Κύριοι Λόγοι Απόφασης
Η αίτηση αναίρεσης απορρίφθηκε ως προς το δεδικασμένο διότι μεταξύ του εγκλήματος της φοροδιαφυγής με έκδοση εικονικών τιμολογίων (άρθρο 19 Ν. 2523/1997) και της μη καταβολής χρεών προς το Δημόσιο (άρθρο 25 Ν. 1882/1990) δεν υπάρχει ταυτότητα πράξης αλλά αληθής συρροή, καθώς αποσκοπούν στον ποινικό κολασμό διαφορετικών εγκληματικών συμπεριφορών. Η αίτηση έγινε δεκτή ως προς το ύψος της μετατροπής της ποινής διότι το δικαστήριο χωρίς ειδικότερη αιτιολογία δεν έλαβε υπόψη τους ειδικότερους οικονομικούς όρους του αναιρεσείοντος, την εισοδηματική και περιουσιακή του κατάσταση, καθώς και τις οικογενειακές και οικονομικές του υποχρεώσεις που επέβαλαν τη μετατροπή σε δέκα (10) ευρώ ημερησίως.
Τελική Απόφαση
Αναιρεί εν μέρει την υπ' αριθ. 3949/2018 απόφαση του Τριμελούς Εφετείου Πλημμελημάτων Αθηνών και μόνο κατά τη διάταξή της που αφορά το ποσό της μετατροπής της επιβληθείσας φυλάκισης σε χρηματική ποινή. Παραπέμπει την υπόθεση κατά το αναιρούμενο μέρος της για νέα συζήτηση στο ίδιο δικαστήριο συγκροτούμενο από άλλους δικαστές εκτός εκείνων που δίκασαν προηγουμένως. Απορρίπτει κατά τα λοιπά την αίτηση αναίρεσης.

ΑΠ 717/2025

Ποινικό Δίκαιο · Δικονομικό Δίκαιο2025Άρειος Πάγος
Σχετικότητα 93.3%
Κρίσιμα Πραγματικά Περιστατικά
Κατηγορούμενος στρατιωτικός με σύζυγο που εκμεταλλευόταν ατομική επιχείρηση επίπλων με επωνυμία "Α. Δ." και διακριτικό τίτλο. Ο κατηγορούμενος είχε ξεκινήσει επιχείρηση εισαγωγής και εμπορίας ανταλλακτικών αυτοκινήτων. Ο 2ος κατηγορούμενος ήταν αφανής εταίρος στην επιχείρηση επίπλων και είχε κηρυχθεί σε κατάσταση πτώχευσης με την υπ' αριθμόν 112/1995 απόφαση του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Τρικάλων και με την υπ' αριθμόν 390/1999 απόφαση κρίθηκε πτωχός μη συγγνωστός. Η επιχείρηση επίπλων ήταν εντελώς αφερέγγυα και υπερχρεωμένη. Ο κατηγορούμενος δεν είχε δημιουργήσει καμία υποδομή για την επιχείρηση ανταλλακτικών. Παθών ήταν νέος στην ηλικία, εντελώς άπειρος στις εμπορικές συναλλαγές και εύπιστος, με μεγάλα σχέδια για γρήγορη επαγγελματική επιτυχία. Είχε άριστες οικογενειακές σχέσεις με τον 1ο κατηγορούμενο από ετών. Είχε πραγματοποιήσει επένδυση στη Θεσσαλονίκη αγοράζοντας πολυώροφη οικοδομή με τραπεζικό δάνειο, η οποία απέτυχε όταν η μισθώτρια (Δ.Ο.Υ. Θεσσαλονίκης) αποχώρησε και το ακίνητο παρέμεινε κενό με μείωση αξίας στο ήμισυ. Συνολική περιουσιακή βλάβη 263.000 ευρώ (267.000 ευρώ μείον 4.000 ευρώ που επιστράφηκαν), εκ των οποίων 213.000 ευρώ από κοινού και 50.000 ευρώ ατομικά από τον 1ο κατηγορούμενο.
Νομική Σκέψη του Δικαστηρίου
Το άρθρο 386 ΠΚ απαιτεί για την απάτη: α) σκοπό απόκτησης παράνομου περιουσιακού οφέλους, β) εν γνώσει παράσταση ψευδών γεγονότων ως αληθινών από την οποία παραπλανήθηκε κάποιος και προέβη σε επιζήμια πράξη, και γ) βλάβη ξένης περιουσίας σε αιτιώδη συνάφεια με την απατηλή συμπεριφορά και την πλάνη. Το δικαστήριο διαπίστωσε ότι οι κατηγορούμενοι παρέστησαν ψευδώς: ότι η επιχείρηση επίπλων είχε τζίρο 500.000 ευρώ ετησίως, ότι η επιχείρηση ανταλλακτικών είχε κατάλληλη υποδομή και διασυνδέσεις, ότι ο 2ος κατηγορούμενος είχε επικερδή επιχείρηση στη Γερμανία, και ότι ήταν οικονομικά φερέγγυοι. Στην πραγματικότητα, η επιχείρηση επίπλων ήταν αφερέγγυα, δεν υπήρχε υποδομή για την επιχείρηση ανταλλακτικών, και ο 2ος κατηγορούμενος ήταν πτωχός μη συγγνωστός. Εφαρμόζοντας το άρθρο 386 ΠΚ, το δικαστήριο εξέτασε τον αιτιώδη σύνδεσμο μεταξύ των ψευδών παραστάσεων, της πλάνης του παθόντος και της περιουσιακής βλάβης 263.000 ευρώ, κρίνοντας ότι χωρίς τις ψευδείς παραστάσεις ο παθών δεν θα παρέδιδε τα χρήματα.
Κύριοι Λόγοι Απόφασης
Η αίτηση αναίρεσης έγινε εν μέρει δεκτή διότι το Εφετείο Λάρισας προχώρησε στη μετατροπή της ποινής φυλάκισης τεσσάρων ετών σε χρηματική, χωρίς προηγουμένως να ελέγξει τη συνδρομή των προϋποθέσεων αναστολής εκτέλεσης της ποινής κατ' άρθρα 99 και 100 του προϊσχύσαντος ΠΚ (που εφαρμόζονται σύμφωνα με τα άρθρα 465 και 2 ΠΚ), παρόλο που η επιβληθείσα ποινή δεν υπερέβαινε τα πέντε έτη και ενέπιπτε στο άρθρο 100 του προϊσχύσαντος ΠΚ. Η προσβαλλόμενη απόφαση υπέπεσε στην αναιρετική πλημμέλεια της υπερβάσεως εξουσίας (άρθρο 510 παρ. 1 περ. Θ ΚΠΔ). Κατά τα λοιπά η αίτηση απορρίφθηκε διότι η απόφαση περιείχε επαρκή αιτιολογία για την ενοχή του κατηγορουμένου στην απάτη και για την απόρριψη του αυτοτελούς ισχυρισμού περί ελαφρυντικής περίστασης του άρθρου 84 παρ.2δ ΠΚ, ο οποίος προβλήθηκε αορίστως χωρίς επίκληση συγκεκριμένων πραγματικών περιστατικών.
Τελική Απόφαση
Αναιρεί εν μέρει την υπ` αριθμ. 52/2024 απόφαση του Πενταμελούς Εφετείου Λάρισας, μόνον ως προς την διάταξή της περί μετατροπής της ποινής του αναιρεσείοντος-κατηγορούμενου. Παραπέμπει την υπόθεση, κατά το μέρος αυτό, για νέα συζήτηση στο ίδιο δικαστήριο που θα συγκροτηθεί από άλλους δικαστές, εκτός από εκείνους που δίκασαν προηγουμένως. Απορρίπτει, κατά τα λοιπά, την από 13/5/2024 αίτηση -δήλωση του Π. Π. του Σ., κατοίκου ... για αναίρεση της παραπάνω απόφασης.

ΑΠ 269/2017

Ποινικό Δίκαιο · Δικονομικό Δίκαιο2017Άρειος Πάγος
Σχετικότητα 93.1%
Κρίσιμα Πραγματικά Περιστατικά
Δημοσιογράφος εργαζόμενη σε τηλεοπτικό σταθμό από το 1989, τον Μάρτιο 2007 παρέστησε σε πρώην μαθητή της, άνεργο, ότι μπορούσε να τον διορίσει μόνιμο υπάλληλο στο αθλητικό τμήμα του σταθμού, επικαλούμενη γνωριμίες και ύπαρξη είκοσι (20) κρατημένων θέσεων. Ο μηνυτής κατέβαλε στις 15.3.2007 ποσό 20.000 ευρώ και στις 28.3.2007 ποσό 10.000 ευρώ σε τραπεζικό λογαριασμό της. Στις αρχές Μαΐου 2007, με αλλεπάλληλα τηλεφωνήματα, παρέστησε ότι ο διορισμός ήταν προς υπογραφή και ζήτησε επιπλέον 20.000 ευρώ, απειλώντας ότι διαφορετικά θα έχανε και τα ήδη καταβληθέντα 30.000 ευρώ. Ο μηνυτής κατέβαλε και το ποσό αυτό. Συνολική ζημία 50.000 ευρώ. Η κατηγορουμένη δεν είχε δυνατότητα διορισμού. Στις 20.5.2008 αποδέχθηκε πέντε συναλλαγματικές συνολικού ποσού 57.000 ευρώ που δεν πληρώθηκαν. Εκδόθηκε διαταγή πληρωμής στις 2.9.2008. Η κατηγορουμένη ήταν άνεργη από τον Ιούνιο 2013.
Νομική Σκέψη του Δικαστηρίου
Το άρθρο 386 παρ. 1 ΠΚ προβλέπει ότι για τη στοιχειοθέτηση της απάτης απαιτούνται σκοπός παράνομου περιουσιακού οφέλους, εν γνώσει παράσταση ψευδών γεγονότων ως αληθινών ή αθέμιτη απόκρυψη αληθινών, και βλάβη ξένης περιουσίας. Ως γεγονότα νοούνται τα πραγματικά περιστατικά του παρελθόντος ή παρόντος, όχι μελλοντικά. Όταν όμως οι υποσχέσεις συνοδεύονται από ψευδείς διαβεβαιώσεις γεγονότων του παρόντος ή παρελθόντος που δημιουργούν εντύπωση μελλοντικής εκπλήρωσης, ενώ ο δράστης έχει πρόθεση να μην εκπληρώσει, θεμελιώνεται η απάτη. Το δικαστήριο διαπίστωσε ότι η κατηγορουμένη παρέστησε ψευδώς ότι είχε γνωριμίες και δυνατότητα διορισμού λόγω της θέσης της ως δημοσιογράφου, αναφερόμενη σε 20 κρατημένες θέσεις, δηλαδή σε γεγονότα του παρόντος. Αποκόμισε παράνομα 50.000 ευρώ, ιδιαίτερα μεγάλη ζημία για άνεργο που δανείστηκε από γονείς και τρίτους. Η υπόσχεση διορισμού συνοδεύθηκε από ψευδείς παραστάσεις τρέχουσας κατάστασης. Εφαρμόζοντας το άρθρο 82 ΠΚ για τη μετατροπή της ποινής, το δικαστήριο όφειλε να διαλάβει ειδικότερη αιτιολογία για το ύψος μετατροπής (10 ευρώ ημερησίως), λαμβάνοντας υπόψη την οικονομική κατάσταση της καταδίκου, ιδίως το έγγραφο που απέδειξε ότι ήταν άνεργη από τον Ιούνιο 2013, το οποίο αναγνώσθηκε αλλά δεν προκύπτει ότι εκτιμήθηκε.
Κύριοι Λόγοι Απόφασης
Η αίτηση αναίρεσης απορρίφθηκε ως προς την ενοχή διότι το Εφετείο διέλαβε ειδική και εμπεριστατωμένη αιτιολογία, δεχόμενο ότι οι διαβεβαιώσεις της κατηγορουμένης περί δυνατότητας διορισμού, έστω και αν αφορούσαν μελλοντικό γεγονός, συνοδεύθηκαν από ψευδείς παραστάσεις γεγονότων του παρόντος (γνωριμίες, 20 κρατημένες θέσεις) που δημιούργησαν εντύπωση μελλοντικής εκπλήρωσης, ενώ η πρόθεσή της ήταν να αποσπάσει το ποσό των 50.000 ευρώ. Η αίτηση έγινε μερικά δεκτή μόνο ως προς το ύψος μετατροπής της ποινής διότι το δικαστήριο δεν διέλαβε ειδικότερη αιτιολογία για τον καθορισμό του ποσού στα 10 ευρώ ημερησίως, παρότι προσκομίστηκε και αναγνώσθηκε έγγραφο που απέδειξε ότι η κατηγορουμένη ήταν άνεργη από τον Ιούνιο 2013, το οποίο όφειλε να λάβει υπόψη για την οικονομική της κατάσταση.
Τελική Απόφαση
Αναιρεί μερικά την απόφαση 5736/2014 του Τριμελούς Εφετείου Αθηνών και μόνο ως προς τη διάταξη αυτής που αναφέρεται στο ύψος της μετατροπής της επιβληθείσας ποινής φυλάκισης στην αναιρεσείουσα σε χρηματική. Παραπέμπει την υπόθεση, κατά το αναιρούμενο μέρος της για νέα συζήτηση στο ίδιο δικαστήριο, συντιθέμενο από άλλους δικαστές, εκτός εκείνων που δίκασαν προηγουμένως. Απορρίπτει, κατά τα λοιπά, την αίτηση για αναίρεση της πιο πάνω απόφασης.

Αναζητήστε για τη δική σας υπόθεση

124.000+ αποφάσεις · 24.000+ άρθρα νομοθεσίας

ή κλείστε demo 15 λεπτών →