Άρθρο 308 ΠΚ: Σωματική βλάβη – όπως ισχύει με ν. 4855/2021 (2026)

Ποινικός Κώδικας (Ν. 4619/2019)

  • ΚατάστασηΣε ισχύ
  • Τελευταία τροποποίησηΝ. 4855/2021
  • Κωδικοποίηση έωςΝ. 5344/2026
  • ΠρόσβασηΔωρεάν και χωρίς εγγραφή

1. Όποιος προξενεί σε άλλον σωματική κάκωση ή βλάβη της υγείας του τιμωρείται με φυλάκιση έως δύο (2) έτη ή χρηματική ποινή. Αν η κάκωση ή βλάβη της υγείας που του προξένησε είναι εντελώς ελαφρά, τιμωρείται με χρηματική ποινή ή παροχή κοινωφελούς εργασίας.

2. Για τη δίωξη της πράξης της προηγούμενης παραγράφου απαιτείται έγκληση, εκτός αν ο παθών είναι υπάλληλος και η πράξη τελέσθηκε κατά την εκτέλεση της υπηρεσίας του ή για λόγους σχετικούς με την εκτέλεσή της ή υπάλληλος του πλειστηριασμού κατά τη διαδικασία της αναγκαστικής εκτέλεσης και η πράξη τελέσθηκε με αφορμή τον πλειστηριασμό, οπότε η δίωξη είναι αυτεπάγγελτη.

3. Η σωματική βλάβη της παρ. 1 δεν είναι άδικη, όταν επιχειρείται με τη συναίνεση του παθόντος και δεν προσκρούει στα χρηστά ήθη.

4. Ο υπαίτιος της πράξης της παρ. 1 είναι δυνατό να απαλλαγεί από κάθε ποινή αν παρασύρθηκε στην πράξη από δικαιολογημένη αγανάκτηση, εξαιτίας μιας αμέσως προηγούμενης πράξης που τέλεσε ο παθών εναντίον του ή ενώπιόν του και που ήταν ιδιαίτερα σκληρή ή βάναυση.

Μεταβατικό δίκαιο και εφαρμογή

Η ισχύουσα διατύπωση ισχύει από 12.11.2021 (ν. 4855/2021, ΦΕΚ Α΄ 215/12.11.2021, άρθρο 64). Για πράξεις που τελέστηκαν πριν από την ημερομηνία αυτή εφαρμόζεται, κατά το άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ, η διάταξη που στη συγκεκριμένη περίπτωση είναι ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο μεταξύ όλων όσων ίσχυσαν από την τέλεση της πράξης έως την αμετάκλητη εκδίκασή της.

Διαχρονικό δίκαιο: Η ισχύς των διατάξεων του ΠΚ περί κοινωφελούς εργασίας ήταν σε αναστολή από 9.8.2019 έως 22.2.2024 (ν. 4623/2019, άρθρο 98, ΦΕΚ Α΄ 134/9.8.2019)· το άρθρο 98 καταργήθηκε με το άρθρο 136 περ. γ΄ του ν. 5090/2024 (ΦΕΚ Α΄ 30/23.2.2024). Με την παρ. 2 του άρθρου 98, τα πλημμελήματα του Κώδικα που απειλούνταν με μοναδική ποινή την κοινωφελή εργασία τιμωρούνταν με χρηματική ποινή.

Πεδίο εφαρμογής: Κατά το άρθρο 23 του ν. 5290/2026 (Α΄ 47/30.3.2026, ισχύς από τη δημοσίευση κατά το άρθρο 120 παρ. 1), για τα εγκλήματα των άρθρων 308 έως 311, 333 και 361 ΠΚ που τελούνται σε βάρος εντεταλμένου ή ειδικώς εξουσιοδοτημένου Ελεγκτή Κομίστρου στα μέσα συγκοινωνιών σταθερής τροχιάς (Μετρό, Ηλεκτρικός Σιδηρόδρομος και Τραμ) και αστικών οδικών συγκοινωνιών, κατά την άσκηση των καθηκόντων του, ο Ελεγκτής Κομίστρου θεωρείται υπάλληλος κατά την έννοια της περ. α) του άρθρου 13 ΠΚ, εφαρμόζεται το άρθρο 315Α ΠΚ και οι πράξεις διώκονται αυτεπαγγέλτως. Ο νόμος δεν ορίζει ρητά διαχρονικό καθεστώς· για πράξεις που τελέστηκαν πριν από τη δημοσίευσή του εφαρμόζεται το άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ.

Ιστορικό τροποποιήσεων

  • Μορφή κατά ν. 4855/2021 – ισχύουσα μορφή
  • Μορφή κατά ν. 4637/2019

    1. Όποιος προξενεί σε άλλον σωματική κάκωση ή βλάβη της υγείας του τιμωρείται με φυλάκιση έως δύο έτη ή χρηματική ποινή. Αν η κάκωση ή βλάβη της υγείας που του προξένησε είναι εντελώς ελαφρά, τιμωρείται με παροχή κοινωφελούς εργασίας.

    2. Για τη δίωξη της πράξης της προηγούμενης παραγράφου απαιτείται έγκληση, εκτός αν ο παθών είναι δημόσιος υπάλληλος και η πράξη τελέστηκε κατά την εκτέλεση της υπηρεσίας του ή για λόγους σχετικούς με την εκτέλεσή της ή υπάλληλος του πλειστηριασμού κατά τη διαδικασία της αναγκαστικής εκτέλεσης και η πράξη τελέσθηκε με αφορμή τον πλειστηριασμό, οπότε η δίωξη είναι αυτεπάγγελτη.

    3. Η σωματική βλάβη της παραγράφου 1 δεν είναι άδικη, όταν επιχειρείται με τη συναίνεση του παθόντος και δεν προσκρούει στα χρηστά ήθη.

    4. Ο υπαίτιος της πράξης της παραγράφου 1 είναι δυνατό να απαλλαγεί από κάθε ποινή αν παρασύρθηκε στην πράξη από δικαιολογημένη αγανάκτηση, εξαιτίας μιας αμέσως προηγούμενης πράξης που τέλεσε ο παθών εναντίον του ή ενώπιόν του και που ήταν ιδιαίτερα σκληρή ή βάναυση.

    Διατύπωση σε ισχύ από 18.11.2019 (ν. 4637/2019, ΦΕΚ Α΄ 180/18.11.2019, άρθρο 4 παρ. 5). Ίσχυσε έως 11.11.2021, οπότε αντικαταστάθηκε με ν. 4855/2021 (ΦΕΚ Α΄ 215/12.11.2021). Διέπει πράξεις που τελέστηκαν από την ημερομηνία έναρξης ισχύος της· για πράξεις που τελέστηκαν πριν ή κατά τη διάρκεια άλλης διατύπωσης, εφαρμόζεται η ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο από την τέλεση ως την αμετάκλητη εκδίκαση (ΠΚ 2 παρ. 1). Σε σχέση με την προηγούμενη διατύπωση η μεταβολή είναι επαχθέστερη: η σωματική βλάβη σε βάρος υπαλλήλου του πλειστηριασμού, κατά τη διαδικασία της αναγκαστικής εκτέλεσης και με αφορμή τον πλειστηριασμό, διώκεται αυτεπάγγελτα (χωρίς έγκληση). Η ισχύς των διατάξεων του ΠΚ περί κοινωφελούς εργασίας ήταν σε αναστολή από 9.8.2019 έως 22.2.2024 (ν. 4623/2019, άρθρο 98, ΦΕΚ Α΄ 134/9.8.2019)· το άρθρο 98 καταργήθηκε με το άρθρο 136 περ. γ΄ του ν. 5090/2024 (ΦΕΚ Α΄ 30/23.2.2024). Για το διάστημα 18.11.2019-11.11.2021 της ισχύος της παρούσας διατύπωσης η κοινωφελής εργασία δεν εφαρμοζόταν και, όπου η ποινή ήταν εναλλακτική, εφαρμοζόταν η χρηματική ποινή. Στο διάστημα 9.8.2019-11.11.2021 το πλημμέλημα της παρ. 1 εδ. β΄ (εντελώς ελαφρά βλάβη), το οποίο απειλούσε ως μοναδική ποινή την κοινωφελή εργασία, τιμωρούνταν με χρηματική ποινή κατά το άρθρο 98 παρ. 2 του ν. 4623/2019· από 12.11.2021 (ν. 4855) η ποινή είναι εναλλακτικά χρηματική ή κοινωφελής εργασία.

  • Μορφή κατά ν. 4619/2019

    1. Όποιος προξενεί σε άλλον σωματική κάκωση ή βλάβη της υγείας του τιμωρείται με φυλάκιση έως δύο έτη ή χρηματική ποινή. Αν η κάκωση ή βλάβη της υγείας που του προξένησε είναι εντελώς ελαφρά, τιμωρείται με παροχή κοινωφελούς εργασίας.

    2. Για τη δίωξη της πράξης της προηγούμενης παραγράφου απαιτείται έγκληση, εκτός αν ο παθών είναι δημόσιος υπάλληλος και η πράξη τελέστηκε κατά την εκτέλεση της υπηρεσίας του ή για λόγους σχετικούς με την εκτέλεσή της, οπότε η δίωξη είναι αυτεπάγγελτη.

    3. Η σωματική βλάβη της παραγράφου 1 δεν είναι άδικη, όταν επιχειρείται με τη συναίνεση του παθόντος και δεν προσκρούει στα χρηστά ήθη.

    4. Ο υπαίτιος της πράξης της παραγράφου 1 είναι δυνατό να απαλλαγεί από κάθε ποινή αν παρασύρθηκε στην πράξη από δικαιολογημένη αγανάκτηση, εξαιτίας μιας αμέσως προηγούμενης πράξης που τέλεσε ο παθών εναντίον του ή ενώπιόν του και που ήταν ιδιαίτερα σκληρή ή βάναυση.

    Αρχική διατύπωση του άρθρου 308 ΠΚ (ν. 4619/2019, ΦΕΚ Α΄ 95/11.6.2019), σε ισχύ από 1.7.2019. Ίσχυσε έως 17.11.2019, οπότε αντικαταστάθηκε με ν. 4637/2019 (ΦΕΚ Α΄ 180/18.11.2019). Διέπει πράξεις που τελέστηκαν από την ημερομηνία έναρξης ισχύος της· για πράξεις που τελέστηκαν πριν ή κατά τη διάρκεια άλλης διατύπωσης, εφαρμόζεται η ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο από την τέλεση ως την αμετάκλητη εκδίκαση (ΠΚ 2 παρ. 1). Η ισχύς των διατάξεων του ΠΚ περί κοινωφελούς εργασίας ήταν σε αναστολή από 9.8.2019 έως 22.2.2024 (ν. 4623/2019, άρθρο 98, ΦΕΚ Α΄ 134/9.8.2019)· το άρθρο 98 καταργήθηκε με το άρθρο 136 περ. γ΄ του ν. 5090/2024 (ΦΕΚ Α΄ 30/23.2.2024). Για το διάστημα 9.8.2019-17.11.2019 της ισχύος της παρούσας διατύπωσης η κοινωφελής εργασία δεν εφαρμοζόταν και, όπου η ποινή ήταν εναλλακτική, εφαρμοζόταν η χρηματική ποινή. Στο διάστημα 9.8.2019-11.11.2021 το πλημμέλημα της παρ. 1 εδ. β΄ (εντελώς ελαφρά βλάβη), το οποίο απειλούσε ως μοναδική ποινή την κοινωφελή εργασία, τιμωρούνταν με χρηματική ποινή κατά το άρθρο 98 παρ. 2 του ν. 4623/2019· από 12.11.2021 (ν. 4855) η ποινή είναι εναλλακτικά χρηματική ή κοινωφελής εργασία.

Συντάξτε το έγγραφο

Το Deep Law συντάσσει «Μήνυση / Έγκληση» με βάση το άρθρο 308 ΠΚ.

Δείτε τον τύπο εγγράφου

Μήπως ψάχνετε το άρθρο 308 άλλου κώδικα;

Το άρθρο στον πλήρη κώδικα: Ποινικός Κώδικας (Ν. 4619/2019)

Ενοποιημένο κείμενο Deep Law που λαμβάνει υπόψη τους νόμους έως τον ν. 5344/2026. Δεν υποκαθιστά το ΦΕΚ.