Άρθρο 330 ΠΚ: Παράνομη βία – όπως ισχύει με ν. 5172/2025 (2026)

Ποινικός Κώδικας (Ν. 4619/2019)

  • ΚατάστασηΣε ισχύ
  • Τελευταία τροποποίησηΝ. 5172/2025
  • Κωδικοποίηση έωςΝ. 5344/2026
  • ΠρόσβασηΔωρεάν και χωρίς εγγραφή

1. Όποιος με σωματική βία ή απειλή σωματικής βίας ή άλλης παράνομης πράξης ή παράλειψης εξαναγκάζει άλλον σε πράξη, παράλειψη ή ανοχή για τις οποίες ο παθών δεν έχει υποχρέωση, τιμωρείται με φυλάκιση έως δύο έτη ή χρηματική ποινή, ανεξάρτητα αν το απειλούμενο κακό στρέφεται εναντίον εκείνου που απειλείται ή κάποιου από τους οικείους του.

2. Με την επιφύλαξη διατάξεων ειδικών ποινικών νόμων, αν η πράξη της παρ. 1 τελείται σε βάρος ανηλίκου ή προσώπου που δεν μπορεί να υπερασπίσει τον εαυτό του, επιβάλλεται φυλάκιση τουλάχιστον έξι (6) μηνών.

3. Όποιος με τη χρήση οποιασδήποτε μορφής βίας ή απειλής βίας ή άλλων εξαναγκαστικών μέσων ή με επιβολή ή κατάχρηση εξουσίας, ή αποσπώντας τη συναίνεση με τη χρήση απατηλών μέσων ή παρασύροντάς τον, εκμεταλλευόμενος την ευάλωτη θέση στην οποία βρίσκεται, εξαναγκάζει ή δελεάζει άλλον να συνάψει γάμο ή σύμφωνο συμβίωσης, τιμωρείται με ποινή φυλάκισης τουλάχιστον δύο (2) ετών και χρηματική ποινή. Αν η πράξη αφορά στη σύναψη γάμου ή συμφώνου συμβίωσης στο έδαφος κράτους άλλου από εκείνο στο οποίο διαμένει ο εξαναγκαζόμενος ή αν η πράξη διαπράχθηκε από μέλος της οικογένειας ή από πρόσωπο που συνοικούσε με το θύμα ή από δύο ή περισσότερα πρόσωπα ή με τη χρήση όπλου ή απειλή χρήσης όπλου, συντρέχει ιδιαίτερα επιβαρυντική περίσταση.

Μεταβατικό δίκαιο και εφαρμογή

Η ισχύουσα διατύπωση ισχύει από 29.1.2025 (ν. 5172/2025, ΦΕΚ Α΄ 10/29.1.2025, άρθρο 6). Για πράξεις που τελέστηκαν πριν από την ημερομηνία αυτή εφαρμόζεται, κατά το άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ, η διάταξη που στη συγκεκριμένη περίπτωση είναι ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο μεταξύ όλων όσων ίσχυσαν από την τέλεση της πράξης έως την αμετάκλητη εκδίκασή της.

Πεδίο εφαρμογής: Κατά το άρθρο 21 του ν. 5172/2025 (ΦΕΚ Α΄ 10/29.1.2025, ισχύς από τη δημοσίευση), για το αδίκημα της παρ. 3 του άρθρου 330 ΠΚ η τέλεση του αδικήματος από δράστη που έχει καταδικασθεί αμετάκλητα στο παρελθόν για ομοειδή εγκλήματα συνιστά επιβαρυντική περίσταση (παρ. 1) και οι ελληνικοί ποινικοί νόμοι εφαρμόζονται και όταν η πράξη τελείται στην αλλοδαπή από ημεδαπό, ακόμη και αν δεν είναι αξιόποινη κατά τους νόμους της χώρας όπου τελέστηκε, χωρίς να εφαρμόζονται οι προϋποθέσεις των παρ. 1 και 3 του άρθρου 6 ΠΚ (παρ. 3). Ως δυσμενέστερη, η ρύθμιση δεν εφαρμόζεται σε πράξεις που τελέστηκαν πριν από την 29.1.2025 (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ).

Πεδίο εφαρμογής: Κατά το άρθρο 48 παρ. 6 του ν. 5256/2025 (ΦΕΚ Α΄ 223/8.12.2025, ισχύς από τη δημοσίευση, άρθρο 49 παρ. 1), με το οποίο προστέθηκε παρ. 5 στο άρθρο 15 του ν. 2168/1993, η τέλεση των αδικημάτων της παρ. 1 του άρθρου 330, του άρθρου 380 και του άρθρου 385 ΠΚ από δράστη που φέρει ή χρησιμοποιεί όπλο κατά την τέλεση ή για τη διαφυγή του συνιστά ιδιαίτερα επιβαρυντική περίσταση, και η επιβαλλόμενη στερητική της ελευθερίας ποινή επαυξάνεται κατά ένα (1) έτος ως προς το κατώτερο όριό της. Ως δυσμενέστερη, η ρύθμιση δεν εφαρμόζεται σε πράξεις που τελέστηκαν πριν από την 8.12.2025 (άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ).

Ιστορικό τροποποιήσεων

  • Μορφή κατά ν. 5172/2025 – ισχύουσα μορφή
  • Μορφή κατά ν. 5090/2024

    1. Όποιος με σωματική βία ή απειλή σωματικής βίας ή άλλης παράνομης πράξης ή παράλειψης εξαναγκάζει άλλον σε πράξη, παράλειψη ή ανοχή για τις οποίες ο παθών δεν έχει υποχρέωση, τιμωρείται με φυλάκιση έως δύο έτη ή χρηματική ποινή, ανεξάρτητα αν το απειλούμενο κακό στρέφεται εναντίον εκείνου που απειλείται ή κάποιου από τους οικείους του.

    2. Με την επιφύλαξη διατάξεων ειδικών ποινικών νόμων, αν η πράξη της παρ. 1 τελείται σε βάρος ανηλίκου ή προσώπου που δεν μπορεί να υπερασπίσει τον εαυτό του, επιβάλλεται φυλάκιση τουλάχιστον έξι (6) μηνών.

    Διατύπωση σε ισχύ από 1.5.2024 (ν. 5090/2024, ΦΕΚ Α΄ 30/23.2.2024, άρθρο 48). Ίσχυσε έως 28.1.2025, οπότε αντικαταστάθηκε με ν. 5172/2025 (ΦΕΚ Α΄ 10/29.1.2025). Διέπει πράξεις που τελέστηκαν από την ημερομηνία έναρξης ισχύος της· για πράξεις που τελέστηκαν πριν ή κατά τη διάρκεια άλλης διατύπωσης, εφαρμόζεται η ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο από την τέλεση ως την αμετάκλητη εκδίκαση (ΠΚ 2 παρ. 1). Σε σχέση με την προηγούμενη διατύπωση η μεταβολή είναι επαχθέστερη: η παρ. 2 αφορά κάθε ανήλικο ή πρόσωπο που δεν μπορεί να υπερασπίσει τον εαυτό του, χωρίς την προϋπόθεση επιμέλειας, προστασίας ή συνοίκησης· διαγράφεται το δεύτερο εδάφιο (σύζυγος ή σύντροφος: ο ν. 3500/2006 ρυθμίζει πλέον την ενδοοικογενειακή βία).

  • Μορφή κατά ν. 4619/2019

    1. Όποιος με σωματική βία ή απειλή σωματικής βίας ή άλλης παράνομης πράξης ή παράλειψης εξαναγκάζει άλλον σε πράξη, παράλειψη ή ανοχή για τις οποίες ο παθών δεν έχει υποχρέωση, τιμωρείται με φυλάκιση έως δύο έτη ή χρηματική ποινή, ανεξάρτητα αν το απειλούμενο κακό στρέφεται εναντίον εκείνου που απειλείται ή κάποιου από τους οικείους του.

    2. Αν η πράξη της προηγούμενης παραγράφου τελείται σε βάρος ανηλίκου ή προσώπου που δεν μπορεί να υπερασπίσει τον εαυτό του, εφόσον τα πρόσωπα αυτά βρίσκονται υπό την επιμέλεια ή την προστασία του δράστη βάσει νόμου, δικαστικής απόφασης ή πραγματικής κατάστασης, συνοικούν με τον δράστη ή έχουν μαζί του σχέση εργασίας ή υπηρεσίας, επιβάλλεται φυλάκιση τουλάχιστον έξι μηνών. Η ίδια ποινή επιβάλλεται όταν η πράξη τελείται σε βάρος συζύγου κατά τη διάρκεια του γάμου ή σε βάρος συντρόφου κατά τη διάρκεια της συμβίωσης.

    Αρχική διατύπωση του άρθρου 330 ΠΚ (ν. 4619/2019, ΦΕΚ Α΄ 95/11.6.2019), σε ισχύ από 1.7.2019. Ίσχυσε έως 30.4.2024, οπότε αντικαταστάθηκε με ν. 5090/2024 (ΦΕΚ Α΄ 30/23.2.2024). Διέπει πράξεις που τελέστηκαν από την ημερομηνία έναρξης ισχύος της· για πράξεις που τελέστηκαν πριν ή κατά τη διάρκεια άλλης διατύπωσης, εφαρμόζεται η ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο από την τέλεση ως την αμετάκλητη εκδίκαση (ΠΚ 2 παρ. 1).

Μήπως ψάχνετε το άρθρο 330 άλλου κώδικα;

Το άρθρο στον πλήρη κώδικα: Ποινικός Κώδικας (Ν. 4619/2019)

Ενοποιημένο κείμενο Deep Law που λαμβάνει υπόψη τους νόμους έως τον ν. 5344/2026. Δεν υποκαθιστά το ΦΕΚ.