Παραγραφή αδικοπραξίας ΑΚ 937, έναρξη πενταετίας — γνώση ζημίας

Δημιουργία έρευνας:

Κύρια Νομική Θέση

Με βάση το διαθέσιμο υλικό, η ένσταση ότι η πενταετής παραγραφή του άρθρου 937 ΑΚ άρχισε ήδη από το 2019 δεν είναι κατ’ ανάγκην βάσιμη. Η νομολογία του Αρείου Πάγου δέχεται ότι η έναρξη της πενταετίας δεν ταυτίζεται απλώς με τον χρόνο της επέμβασης ή της πρώτης βλάβης, αλλά με τον χρόνο κατά τον οποίο ο παθών απέκτησε θετική γνώση των συγκεκριμένων πραγματικών περιστατικών που θεμελιώνουν την παράνομη και υπαίτια συμπεριφορά του υπόχρεου, ώστε να μπορεί να ασκήσει ορισμένη αγωγή με σοβαρές πιθανότητες επιτυχίας.

Στο δικό σας πραγματικό, εφόσον οι επιπλοκές το 2019 αποδίδονταν σε «φυσιολογική αντίδραση» και μόνον το 2022 άλλος ιατρός διαπίστωσε χειρουργικό σφάλμα, υπάρχει ισχυρό επιχείρημα ότι η γνώση του άρθρου 937 ΑΚ αποκτήθηκε το 2022 και όχι το 2019.

1. Νομικό Πλαίσιο

ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ

  • ΑΚ Άρθρο 914

Ορίζει τη γενική βάση της αδικοπρακτικής ευθύνης: όποιος ζημιώσει άλλον παράνομα και υπαίτια υποχρεούται σε αποζημίωση.

  • ΑΚ Άρθρο 937

Ορίζει ότι η απαίτηση από αδικοπραξία παραγράφεται μετά πενταετία, αφότου ο παθών έμαθε τη ζημία και τον υπόχρεο σε αποζημίωση. Σε κάθε περίπτωση, υπάρχει εικοσαετής απώτατη παραγραφή από την πράξη.
Εφαρμόζεται στις ΑΠ 41/2023, ΑΠ 1416/2017, ΑΠ 132/2024, ΑΠ 880/2022, ΑΠ 1002/2024, ΑΠ 72/2013, ΑΠ 477/2020, ΑΠ 513/2024, ΑΠ 721/2023, ΑΠ 1438/2017, ΑΠ 1423/2019, ΑΠ 344/2017, ΑΠ 591/2017, ΑΠ 1202/2025.

  • ΑΚ Άρθρο 251

Η παραγραφή αρχίζει από τότε που γεννήθηκε η αξίωση και είναι δυνατή η δικαστική επιδίωξή της.
Εφαρμόζεται στις ΑΠ 41/2023, ΑΠ 1416/2017, ΑΠ 880/2022, ΑΠ 1002/2024, ΑΠ 721/2023, ΑΠ 1438/2017, ΑΠ 1423/2019, ΑΠ 591/2017, ΑΠ 1202/2025.

  • ΑΚ Άρθρο 255

Προβλέπει αναστολή της παραγραφής σε περίπτωση ανώτερης βίας ή όταν ο υπόχρεος απέτρεψε με δόλο τον δικαιούχο να ασκήσει την αξίωση μέσα στο τελευταίο εξάμηνο.
Δεν προκύπτει από τα δοθέντα πραγματικά ότι είναι ο κύριος άξονας της υπόθεσης, αλλά μπορεί να λειτουργήσει επικουρικά αν αποδειχθεί δόλια παραπλάνηση.

  • ΑΚ Άρθρο 261

Η παραγραφή διακόπτεται με την άσκηση της αγωγής.

  • ΑΚ Άρθρο 263

Αν η πρώτη αγωγή απορριφθεί για μη ουσιαστικούς λόγους ή υπάρξει παραίτηση, η νέα αγωγή μέσα σε έξι μήνες διατηρεί τη διακοπή.

Παρατήρηση για το Ν.4764/2020

Στο παρεχόμενο υλικό δεν περιλαμβάνεται συγκεκριμένη διάταξη του Ν.4764/2020 ούτε απόφαση που να τον εφαρμόζει στο ερώτημα της παραγραφής ιατρικής αδικοπραξίας. Επομένως, δεν μπορώ να στηρίξω απάντηση σε αυτόν. Το διαθέσιμο υλικό απαντά επαρκώς με βάση τα ΑΚ 914, 937, 251 και τη σχετική νομολογία.

2. Νομολογία

Α) Ενισχυτικά επιχειρήματα

ΑΠ 41/2023

  • Σχετικότητα: Υπόθεση ιατρικής ευθύνης μετά από χειρουργική επέμβαση, όπου αρχικά οι οικείοι της παθούσας απέδιδαν το αποτέλεσμα σε διαφορετικό πρόσωπο και μόνον αργότερα, κατά την ποινική δίκη, έλαβαν σαφή γνώση των συγκεκριμένων περιστατικών που θεμελίωναν την ευθύνη άλλων προσώπων.
  • Κρίση: Η ζημία ήταν γνωστή από 18.4.2008, αλλά η σαφής γνώση των περιστατικών που συγκροτούσαν την αδικοπρακτική συμπεριφορά των νοσηλευτριών περιήλθε μόλις στις 24-30.10.2014. Η αγωγή της 10.11.2014 κρίθηκε εμπρόθεσμη. Επιδικάστηκαν, μεταξύ άλλων, δαπάνες 740 ευρώ μηνιαίως για βοηθητικό προσωπικό, συνολικά 58.460 ευρώ για 79 μήνες. Η παθούσα είχε αναπηρία 95-98% εφ’ όρου ζωής.
  • Εφαρμογή: Είναι η ισχυρότερη απόφαση για το ερώτημά σας. Υποστηρίζει ότι η γνώση του άρθρου 937 ΑΚ δεν υπάρχει όταν ο παθών γνωρίζει μόνο το δυσμενές αποτέλεσμα, αλλά όταν γνωρίζει τα συγκεκριμένα πραγματικά περιστατικά που θεμελιώνουν την υπαίτια ιατρική συμπεριφορά. Άρα, αν το 2019 οι επιπλοκές εμφανίζονταν ως φυσιολογική αντίδραση και μόνον το 2022 αποκαλύφθηκε χειρουργικό σφάλμα, η έναρξη της παραγραφής μπορεί να τοποθετηθεί στο 2022.

ΑΠ 513/2024

  • Σχετικότητα: Η υπόθεση αφορούσε θανάτωση εργαζομένου, όπου οι ενάγοντες γνώριζαν το ζημιογόνο αποτέλεσμα, αλλά όχι τις συγκεκριμένες υπαίτιες παραλείψεις που το προκάλεσαν.
  • Κρίση: Το δικαστήριο δέχθηκε ότι οι ενάγοντες πληροφορήθηκαν στις αρχές Οκτωβρίου 2004 τις συγκεκριμένες παραλείψεις και η αγωγή που επιδόθηκε στις 30-9-2009 ήταν εντός πενταετίας.
  • Εφαρμογή: Ενισχύει το επιχείρημα ότι η παραγραφή δεν αρχίζει από το ίδιο το βλαπτικό γεγονός, αλλά από τη γνώση των συγκεκριμένων παρανόμων και υπαιτίων πράξεων ή παραλείψεων που το προκάλεσαν. Αναλογικά εφαρμόζεται και σε ιατρική αδικοπραξία.

ΑΠ 1423/2019

  • Σχετικότητα: Το δικαστήριο διέκρινε μεταξύ ασαφών πληροφοριών και πραγματικής, θετικής γνώσης των περιστατικών που επιτρέπουν αγωγή με ελπίδες επιτυχίας.
  • Κρίση: Ο ενάγων είχε ασαφείς πληροφορίες στις 9.7.2001, αλλά πλήρη γνώση στις 9.8.2001, οπότε και άρχισε η πενταετής παραγραφή. Η αγωγή της 31.7.2006 κρίθηκε εμπρόθεσμη. Η ζημία ήταν 10.180.173 δραχμών (29.975,78 ευρώ).
  • Εφαρμογή: Πολύ χρήσιμη για να αντικρουστεί ο ισχυρισμός ότι «από το 2019 υπήρχαν συμπτώματα, άρα υπήρχε γνώση». Η απόφαση δέχεται ότι ασαφείς ενδείξεις ή υποψίες δεν αρκούν· απαιτείται σαφής και θετική γνώση.

ΑΠ 72/2013

  • Σχετικότητα: Ρητά δέχεται ότι δεν αρκεί απλή υποψία ή ανησυχία, αλλά απαιτείται βέβαιη γνώση της ζημίας και του υπαιτίου.
  • Κρίση: Η γνώση τοποθετήθηκε στον Ιανουάριο 1997, όταν η ζημία κατέστη βέβαιη, και η αγωγή της 6-6-2005 κρίθηκε παραγεγραμμένη.
  • Εφαρμογή: Σας βοηθά ως προς τη θεωρητική διατύπωση: αν το 2019 υπήρχε μόνο ιατρική εξήγηση περί «φυσιολογικής αντίδρασης», χωρίς γνώση σφάλματος, μπορεί να υποστηριχθεί ότι δεν υπήρχε ακόμη η απαιτούμενη βέβαιη γνώση.

ΑΠ 880/2022

  • Σχετικότητα: Αφορά νέες απρόβλεπτες επιζήμιες συνέπειες και τον χρόνο κατά τον οποίο αυτές καθίστανται επαρκώς γνωστές.
  • Κρίση: Η γνώση των νέων επιζήμιων συνεπειών τοποθετήθηκε στις 30-8-1994, όταν πραγματοποιήθηκε η συμπληρωματική επέμβαση, και όχι από τις αρχές του 1994 όταν υπήρχαν πρώτες ενδείξεις. Η αγωγή της 25-8-1999 κρίθηκε εμπρόθεσμη.
  • Εφαρμογή: Αν ο αντίδικος ισχυριστεί ότι η παραγραφή άρχισε με την πρώτη εμφάνιση επιπλοκών, η απόφαση αυτή επιτρέπει να υποστηριχθεί ότι η αφετηρία μετατίθεται όταν μέχρι τότε δεν είχε διαμορφωθεί σαφής γνώση της παθολογικής και νομικά κρίσιμης κατάστασης.

Β) Αντιμετώπιση αντιρρήσεων

ΑΠ 1416/2017

  • Ποια θέση στηρίζει: Ότι η παραγραφή αρχίζει από τη γνώση των πρώτων επιζήμιων συνεπειών και του υπόχρεου, χωρίς να απαιτείται γνώση της πλήρους έκτασης της ζημίας.
  • Διαφορετικά γεγονότα: Εκεί η ενάγουσα γνώριζε ήδη από το 1990 τους υπαιτίους των ζημιών, οι οποίοι μάλιστα είχαν αποκαταστήσει βλάβες, και τουλάχιστον από το 1999 γνώριζε τη ζημία και τους υπόχρεους. Η αγωγή ασκήθηκε στις 27-1-2006.
  • Τρόπος αντίκρουσης: Να τονιστεί ότι στην παρούσα υπόθεση δεν αμφισβητείται η αρχή ότι δεν απαιτείται γνώση της πλήρους έκτασης της ζημίας, αλλά το προγενέστερο ζήτημα αν υπήρχε το 2019 γνώση ότι η βλάβη οφειλόταν σε χειρουργικό σφάλμα. Η ΑΠ 41/2023 και η ΑΠ 1423/2019 είναι εγγύτερες, διότι αφορούν καθυστερημένη γνώση των συγκεκριμένων υπαιτίων περιστατικών.

ΑΠ 132/2024

  • Ποια θέση στηρίζει: Ότι αρκεί γνώση των πρώτων επιζήμιων συνεπειών και του προστήσαντος ως υπόχρεου, χωρίς να απαιτείται γνώση της ακριβούς έκτασης της ζημίας ή της ταυτότητας του προστηθέντος.
  • Διαφορετικά γεγονότα: Εκεί ο παθών ήδη από τον Δεκέμβριο 2001 γνώριζε ότι το ποσό των 62.000.000 δρχ. δεν είχε αποδοθεί και είχε ιδιοποιηθεί, καθώς και ποιος ήταν ο υπόχρεος. Η αγωγή ασκήθηκε πολύ αργότερα.
  • Τρόπος αντίκρουσης: Η απόφαση δεν αναιρεί την ανάγκη γνώσης των κρίσιμων πραγματικών περιστατικών. Στη δική σας υπόθεση, αν μέχρι το 2022 η ιατρική εικόνα παρουσιαζόταν ως φυσιολογική επιπλοκή και όχι ως σφάλμα, λείπει το στοιχείο της θετικής γνώσης του παράνομου και υπαίτιου χαρακτήρα της συμπεριφοράς.

3. Προτεινόμενη Επιχειρηματολογία

1. Η γνώση του άρθρου 937 ΑΚ δεν ταυτίζεται με τη γνώση του δυσμενούς αποτελέσματος.
Να προβληθεί ότι από το 2019 υπήρχε γνώση επιπλοκών, όχι όμως γνώση ότι αυτές οφείλονταν σε παράνομη και υπαίτια ιατρική πράξη. Στήριξη: ΑΠ 41/2023, ΑΠ 513/2024, ΑΠ 1423/2019, ΑΠ 72/2013.

2. Απαιτείται θετική γνώση συγκεκριμένων πραγματικών περιστατικών που θεμελιώνουν ορισμένη αγωγή.
Η διαπίστωση από άλλον ιατρό το 2022 ότι υπήρξε χειρουργικό σφάλμα είναι το κρίσιμο χρονικό σημείο, εφόσον τότε για πρώτη φορά κατέστη δυνατή η διατύπωση ορισμένης αγωγής με ελπίδες επιτυχίας. Στήριξη: ΑΠ 41/2023.

3. Η επίκληση “φυσιολογικής αντίδρασης” αποκλείει προγενέστερη θετική γνώση.
Αν ο ασθενής είχε λάβει ιατρικές διαβεβαιώσεις ότι η εξέλιξη ήταν φυσιολογική, αυτό ενισχύει ότι το 2019 υπήρχε το πολύ υποψία ή αβεβαιότητα, όχι γνώση. Στήριξη αναλογικά: ΑΠ 1423/2019, ΑΠ 72/2013.

4. Δεν απαιτείται γνώση της πλήρους έκτασης της ζημίας, αλλά απαιτείται γνώση του ζημιογόνου μηχανισμού και του υπόχρεου.
Αυτό πρέπει να διατυπωθεί προσεκτικά, ώστε να μη χρησιμοποιηθεί εναντίον σας η νομολογία τύπου ΑΠ 1416/2017 και ΑΠ 132/2024. Η θέση σας δεν είναι ότι έλειπε γνώση του μεγέθους της ζημίας, αλλά ότι έλειπε γνώση του χειρουργικού σφάλματος ως αιτίας της.

5. Αποδεικτικός άξονας:
Με βάση ΚΠολΔ Άρθρο 338 και ΚΠολΔ Άρθρο 340, πρέπει να αποδειχθούν τα πραγματικά γεγονότα που στηρίζουν τον χρόνο γνώσης:

  • ιατρικές γνωματεύσεις 2019-2022,
  • έγγραφα/οδηγίες/ενημερώσεις που απέδιδαν την κατάσταση σε φυσιολογική επιπλοκή,
  • η πρώτη γνωμάτευση που μιλά ρητά για χειρουργικό σφάλμα,
  • τυχόν εξώδικη ή άλλη αντίδραση αμέσως μετά τη γνωμάτευση του 2022.

4. Νομολογιακή Ισχύς

Παγία, ως προς τον γενικό κανόνα ότι η παραγραφή του ΑΚ Άρθρο 937 αρχίζει από τη γνώση της ζημίας και του υπόχρεου και όχι από τη γνώση της ακριβούς έκτασης της ζημίας.

Περιορισμένη αλλά ισχυρή υπέρ της θέσης σας, ως προς το ειδικότερο ζήτημα ότι σε σύνθετες υποθέσεις η γνώση υπάρχει μόνον όταν ο παθών πληροφορηθεί τα συγκεκριμένα πραγματικά περιστατικά που θεμελιώνουν την υπαίτια συμπεριφορά. Εδώ οι πιο κρίσιμες αποφάσεις είναι οι ΑΠ 41/2023, ΑΠ 513/2024, ΑΠ 1423/2019, με ιδιαίτερο βάρος η πρώτη λόγω εγγύτητας σε ιατρική αδικοπραξία.

5. Πρακτικές Συστάσεις

1. Επικαλεστείτε πρώτη την ΑΠ 41/2023.
Είναι η πιο κοντινή σε ιατρικό σφάλμα και στο ζήτημα της καθυστερημένης γνώσης των συγκεκριμένων υπαιτίων περιστατικών.

2. Δομήστε την αγωγή ή την αντίκρουση της ένστασης παραγραφής με ακριβή χρονολόγηση:

  • επέμβαση το 2019,
  • μεταγενέστερες επιπλοκές,
  • ιατρικές διαβεβαιώσεις ότι πρόκειται για φυσιολογική αντίδραση,
  • πρώτη σαφής διάγνωση άλλου ιατρού το 2022 περί χειρουργικού σφάλματος,
  • χρόνος άσκησης αγωγής.

3. Μην αρκεστείτε σε γενική επίκληση “δεν γνώριζα”.
Κατά ΑΠ 477/2020, η συζήτηση περί παραγραφής απαιτεί συγκεκριμένα περιστατικά για τον χρόνο έναρξης. Πρέπει να εκτεθούν με ακρίβεια ποιο γεγονός το 2022 παρείχε τη γνώση και γιατί πριν από αυτό δεν ήταν δυνατή ορισμένη αγωγή.

4. Συγκεντρώστε αποδείξεις που δείχνουν ότι το 2019-2021 η αιτία παρουσιαζόταν ως μη υπαίτια.
Αυτό είναι κρίσιμο για να διαφοροποιηθεί η υπόθεση από εκείνες όπου ο παθών γνώριζε ήδη τον υπαίτιο και απλώς δεν είχε αποτιμήσει πλήρως τη ζημία.

5. Επικουρικά εξετάστε και το τελευταίο εδάφιο του ΑΚ Άρθρο 937.
Αν από τα πραγματικά περιστατικά θα μπορούσε να τεθεί ζήτημα κολάσιμης πράξης με μακρότερη ποινική παραγραφή, το άρθρο το προβλέπει. Όμως στο παρόν υλικό δεν υπάρχει ειδική νομολογία για ιατρικό σφάλμα υπό αυτό το σκέλος, άρα το επιχείρημα αυτό χρειάζεται πρόσθετη έρευνα.

Συμπέρασμα:
Με βάση το παρεχόμενο υλικό, η ισχυρότερη θέση είναι ότι η πενταετία του ΑΚ Άρθρο 937 άρχισε το 2022, όταν ο παθών έλαβε για πρώτη φορά θετική γνώση ότι οι επιπλοκές δεν ήταν φυσιολογική αντίδραση αλλά αποτέλεσμα χειρουργικού σφάλματος. Η ένσταση παραγραφής από το 2019 μπορεί να αντικρουστεί πειστικά κυρίως με τις ΑΠ 41/2023, ΑΠ 513/2024, ΑΠ 1423/2019 και ΑΠ 72/2013.

Οι απαντήσεις παράγονται με τεχνητή νοημοσύνη και ενδέχεται να περιέχουν σφάλματα. Επαληθεύστε τις παραπομπές πριν από κάθε χρήση.

ΑΚ Άρθρο 937

Αστικός Κώδικας
Σχετικότητα 97.8%
Κείμενο Άρθρου
ΑΚ Άρθρο 937: Παραγραφή Η απαίτηση από αδικοπραξία παραγράφεται μετά πενταετία, αφότου ο παθών έμαθε τη ζημία και τον υπόχρεο σε αποζημίωση. Σε κάθε όμως περίπτωση η απαίτηση παραγράφεται μετά την πάροδο είκοσι ετών από την πράξη. Αν η αδικοπραξία αποτελεί συνάμα κολάσιμη πράξη που κατά τον ποινικό νόμο υπόκειται σε μακρότερη παραγραφή, αυτή ισχύει και για την απαίτηση αποζημίωσης.
Κώδικας
Αστικός Κώδικας
Άνοιγμα άρθρου

ΑΚ Άρθρο 914

Αστικός Κώδικας
Σχετικότητα 85.7%
Κείμενο Άρθρου
ΑΚ Άρθρο 914: Έννοια Όποιος ζημιώσει άλλον παράνομα και υπαίτια έχει υποχρέωση να τον αποζημιώσει.
Κώδικας
Αστικός Κώδικας
Άνοιγμα άρθρου

ΑΚ Άρθρο 251

Αστικός Κώδικας
Σχετικότητα 88.6%
Κείμενο Άρθρου
ΑΚ Άρθρο 251: Έναρξη παραγραφής Η παραγραφή αρχίζει από τότε που γεννήθηκε η αξίωση και είναι δυνατή η δικαστική επιδίωξή της.
Κώδικας
Αστικός Κώδικας
Άνοιγμα άρθρου

ΑΚ Άρθρο 255

Αστικός Κώδικας
Σχετικότητα 79.5%
Κείμενο Άρθρου
ΑΚ Άρθρο 255: Αναστολή παραγραφής Η παραγραφή αναστέλλεται για όσο χρόνο ο δικαιούχος εμποδίστηκε από δικαιοστάσιο ή από άλλο λόγο ανώτερης βίας να ασκήσει την αξίωσή του μέσα στο τελευταίο εξάμηνο του χρόνου της παραγραφής. Αναστέλλεται επίσης η παραγραφή για όσο χρονικό διάστημα μέσα στο τελευταίο εξάμηνο του χρόνου της ο υπόχρεος απέτρεψε με δόλο το δικαιούχο να ασκήσει την αξίωση.
Κώδικας
Αστικός Κώδικας
Άνοιγμα άρθρου

ΑΚ Άρθρο 261

Αστικός ΚώδικαςΤροποποίηση: 20/03/2013
Σχετικότητα 77.4%
Κείμενο Άρθρου
ΑΚ Άρθρο 261: Άσκηση αγωγής "1. Την παραγραφή διακόπτει η άσκηση της αγωγής. Η παραγραφή που διακόπηκε με τον τρόπο αυτόν αρχίζει και πάλι από την έκδοση τελεσίδικης απόφασης ή την κατ' άλλον τρόπο περάτωση της δίκης. 2. Στην περίπτωση που οι διάδικοι δεν επισπεύδουν την πρόοδο της δίκης και εφόσον δεν προβλέπεται άλλη προθεσμία για την ενέργεια διαδικαστικών πράξεων από αυτούς, η παραγραφή αρχίζει και πάλι έξι μήνες μετά την τελευταία διαδικαστική πράξη των διαδίκων ή του δικαστηρίου. Στις περιπτώσεις αυτές η παραγραφή διακόπτεται εκ νέου εφόσον κάποιος διάδικος επισπεύσει την πρόοδο της δίκης. 3. Η παρούσα διάταξη εφαρμόζεται και στις εκκρεμείς υποθέσεις εφόσον δεν έχει εκδοθεί τελεσίδικη απόφαση."
Κώδικας
Αστικός Κώδικας
Άνοιγμα άρθρου

ΚΠολΔ Άρθρο 338

Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας
Σχετικότητα 77.3%
Κείμενο Άρθρου
ΚΠολΔ Άρθρο 338: 1. Κάθε διάδικος οφείλει να αποδείξει τα πραγματικά γεγονότα που είναι αναγκαία για να υποστηρίξει την αυτοτελή αίτηση ή ανταίτησή του. 2. Όταν ο νόμος ορίζει κάποιο τεκμήριο για την ύπαρξη ενός πραγματικού γεγονότος, επιτρέπεται αντίθετη απόδειξη, αν δεν ορίζεται διαφορετικά.
Κώδικας
Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας
Άνοιγμα άρθρου

ΑΚ Άρθρο 263

Αστικός Κώδικας
Σχετικότητα 77.0%
Κείμενο Άρθρου
ΑΚ Άρθρο 263: Κάθε παραγραφή που διακόπηκε με την έγερση της αγωγής θεωρείται σαν να μη διακόπηκε, αν ο ενάγων παραιτηθεί από την αγωγή ή η αγωγή απορριφθεί τελεσίδικα για λόγους μη ουσιαστικούς. Αν ο δικαιούχος εγείρει και πάλι την αγωγή μέσα σε έξι μήνες, η παραγραφή θεωρείται ότι έχει διακοπεί με την προηγούμενη αγωγή.
Κώδικας
Αστικός Κώδικας
Άνοιγμα άρθρου

ΚΠολΔ Άρθρο 340

Κώδικας Πολιτικής ΔικονομίαςΤροποποίηση: 01/01/2016
Σχετικότητα 73.4%
Κείμενο Άρθρου
ΚΠολΔ Άρθρο 340: 1. Το δικαστήριο λαμβάνει υπόψη τα αποδεικτικά μέσα που πληρούν τους όρους του νόμου, σύμφωνα με την προβλεπόμενη αποδεικτική δύναμη του καθενός. Λαμβάνει επίσης υπόψη και εκτιμά ελεύθερα και αποδεικτικά μέσα που δεν πληρούν τους όρους του νόμου, με την επιφύλαξη των άρθρων 393 και 394. 2. Εκτός από τις περιπτώσεις που ορίζει ρητά ο νόμος, το δικαστήριο κρίνει ελεύθερα τα αποδεικτικά μέσα και αποφασίζει κατά συνείδηση αν οι ισχυρισμοί είναι αληθινοί. Στην απόφαση πρέπει να αναφέρονται οι λόγοι που οδήγησαν το δικαστή να σχηματίσει την πεποίθηση του.
Κώδικας
Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας
Άνοιγμα άρθρου

ΑΠ 41/2023

Αστικό Δίκαιο · Δικονομικό Δίκαιο2023Άρειος Πάγος
Σχετικότητα 97.2%
Κρίσιμα Πραγματικά Περιστατικά
Ασθενής, έγγαμη, μητέρα ανήλικου τέκνου, ηλικίας 49 ετών, φαρμακοποιός με ετήσια έσοδα 140.000 ευρώ, υποβλήθηκε στις 18.4.2008 σε χειρουργική επέμβαση πρόσθιας δισκεκτομής αυχένα (επίπεδο Α5-Α6) με τοποθέτηση εμφυτεύματος και σπονδυλοδεσία. Η επέμβαση ολοκληρώθηκε επιτυχώς στις 12:15 και η ασθενής μεταφέρθηκε στις 14:00 στο θάλαμο νοσηλείας. Περί ώρα 15:40 εμφάνισε δυσκολία κατάποσης και δύσπνοια. Νοσηλεύτρια επισκέφθηκε τον θάλαμο στις 16:00, τοποθέτησε οξυγόνο και αποχώρησε. Τα συμπτώματα επιδεινώθηκαν σταδιακά. Ο σύζυγος ειδοποίησε κατ' επανάληψη το νοσηλευτικό προσωπικό από τις 16:20 έως τις 16:50, χωρίς να επισκεφθούν τον θάλαμο ή να ειδοποιήσουν ιατρό. Περί ώρα 17:00 η ασθενής είχε απώλεια αισθήσεων. Εφημερεύουσα ιατρός ειδοποιήθηκε τότε και ενεργοποίησε συναγερμό ΚΑΡΠΑ. Διασωλήνωση έγινε περί ώρα 17:15-17:20. Διαγνώστηκε αιμάτωμα διαστάσεων 4x3,5x3 εκ. που προκαλούσε παρεκτόπιση τραχείας. Η ασθενής υπέστη υποξαιμική εγκεφαλοπάθεια με αναπηρία 95-98% εφ' όρου ζωής, σπαστική τετραπληγία και κρίσεις επιληψίας, περιελθούσα σε φυτική κατάσταση. Σύζυγος δαπάνησε 740 ευρώ μηνιαίως για βοηθητικό προσωπικό (συνολικά 58.460 ευρώ για 79 μήνες).
Νομική Σκέψη του Δικαστηρίου
Το άρθρο 937 § 1 ΑΚ ορίζει ότι η απαίτηση από αδικοπραξία παραγράφεται μετά πενταετία, αφότου ο παθών έμαθε τη ζημία και τον υπόχρεο σε αποζημίωση. Ως γνώση του υποχρέου νοείται η θετική γνώση ορισμένου προσώπου κατά του οποίου ο παθών δύναται να εγείρει ορισμένη αγωγή με σοβαρές πιθανότητες επιτυχίας βάσει γνωστών συγκεκριμένων πραγματικών περιστατικών. Όταν ο προστήσας ευθύνεται εις ολόκληρον με τον προστηθέντα, η γνώση του υποχρέου ως προς τον προστήσαντα υπάρχει όταν είναι γνωστά τα πραγματικά περιστατικά που προσδιορίζουν τη συγκεκριμένη ζημιογόνο παράνομη και υπαίτια συμπεριφορά κάποιου από τους προστηθέντες, έστω κι αν δεν προσδιορίζεται το πρόσωπό του. Το Εφετείο διαπίστωσε ότι οι αναιρεσίβλητοι γνώριζαν τη ζημία από 18.4.2008, αλλά έλαβαν σαφή γνώση των περιστατικών που συγκροτούσαν την αδικοπρακτική συμπεριφορά των νοσηλευτριών μόλις στις 24-30.10.2014, κατά τη διάρκεια ποινικής δίκης κατά του θεράποντος ιατρού. Προηγουμένως πίστευαν ότι ευθυνόταν ο χειρουργός για παραμέληση μετεγχειρητικής παρακολούθησης, έχοντας ασκήσει κατ' αυτού αγωγή και μήνυση από το 2010. Εφαρμόζοντας το άρθρο 937 ΑΚ, το Εφετείο έκρινε ότι στη συγκεκριμένη περίπτωση, όπου ενεπλάκησαν περισσότερα πρόσωπα με διαφορετικές αρμοδιότητες και το ζημιογόνο αποτέλεσμα μπορούσε να προκληθεί από διαφορετική συμπεριφορά του καθενός, η γνώση των συγκεκριμένων περιστατικών που θεμελίωναν την ευθύνη των νοσηλευτριών και της προστήσασας εταιρίας περιήλθε μόλις το 2014. Η αγωγή που ασκήθηκε στις 10.11.2014 δεν είχε υποπέσει σε παραγραφή.
Κύριοι Λόγοι Απόφασης
Η αίτηση αναίρεσης απορρίφθηκε διότι το Εφετείο ορθά έκρινε ότι δεν επήλθε η πενταετής παραγραφή της αξίωσης των αναιρεσιβλήτων. Οι αναιρεσίβλητοι γνώριζαν μεν τη ζημία από την πρόκλησή της στις 18.4.2008, έλαβαν όμως σαφή γνώση των πραγματικών περιστατικών που συγκροτούσαν την αδικοπρακτική συμπεριφορά των νοσηλευτριών και θεμελίωναν τον νόμιμο δικαιολογητικό λόγο ευθύνης τους και της προστήσασας εταιρίας μόλις στις 24-30.10.2014, κατά τη διάρκεια ποινικής δίκης. Προηγουμένως πίστευαν από αμέλεια ότι ευθυνόταν ο θεράπων ιατρός, κατά του οποίου είχαν στραφεί με αγωγή και μήνυση από το 2010. Στη συγκεκριμένη περίπτωση, όπου ενεπλάκησαν περισσότερα πρόσωπα με διαφορετικές αρμοδιότητες και το ζημιογόνο αποτέλεσμα μπορούσε να προκληθεί από διαφορετική συμπεριφορά του καθενός, δεν ήταν δυνατό να θεμελιωθεί ορισμένη αγωγή με ελπίδες επιτυχίας χωρίς τη γνώση των συγκεκριμένων περιστατικών που προσδιόριζαν την υπαίτια συμπεριφορά των νοσηλευτριών. Η αγωγή που ασκήθηκε στις 10.11.2014 ήταν εντός της πενταετίας από τη γνώση των υποχρέων.
Τελική Απόφαση
Απορρίπτει την από 6-5-2021 αίτηση για αναίρεση της 570/2020 απόφασης του Τριμελούς Εφετείου Πειραιώς. Διατάσσει την εισαγωγή στο δημόσιο ταμείο του παραβόλου που κατατέθηκε κατά την άσκηση της αναίρεσης. Καταδικάζει τις αναιρεσείουσες στην καταβολή των δικαστικών εξόδων των αναιρεσιβλήτων, τα οποία ορίζει σε δύο χιλιάδες οκτακόσια (2800) ευρώ.
Ακριβές Νομικό Ερώτημα
Αν η πενταετής παραγραφή της αξίωσης αποζημίωσης από αδικοπραξία κατά του προστήσαντος αρχίζει όταν ο παθών γνωρίζει μόνο την ταυτότητα του προστήσαντος ή όταν γνωρίζει επιπλέον τα συγκεκριμένα πραγματικά περιστατικά που συγκροτούν την παράνομη και υπαίτια συμπεριφορά των προστηθέντων, τα οποία θεμελιώνουν τον νόμιμο δικαιολογητικό λόγο ευθύνης και του προστήσαντος, ώστε να είναι δυνατή η άσκηση ορισμένης αγωγής με ελπίδες επιτυχίας.
Αναφορές σε Νόμους
Άνοιγμα απόφασης

ΑΠ 1416/2017

Αστικό Δίκαιο · Δικονομικό Δίκαιο2017Άρειος Πάγος
Σχετικότητα 96.8%
Κρίσιμα Πραγματικά Περιστατικά
Ιδιοκτήτρια ισογείου ορόφου εμβαδού 75 τ.μ. περίπου επί της οδού, όμορου με τετραώροφη οικοδομή που ανήγειραν γείτονες το έτος 1990 επί οικοπέδου εκτάσεως 134 τ.μ. Κατά την ανέγερση της οικοδομής το έτος 1990 εμφανίσθηκαν για πρώτη φορά ρήγματα στον όμορο τοίχο της οικίας της ιδιοκτήτριας και επήλθε μερική ρήξη αυτού, λόγω ελλιπών μέτρων αντιστήριξης, με καθίζηση της οικίας. Οι ζημίες αποκαταστάθηκαν πρόχειρα από τους γείτονες κατόπιν διαμαρτυριών. Το έτος 1996 επανεμφανίσθηκαν ρωγμές, πτώση επιχρισμάτων και κλίση του δαπέδου στον ίδιο τοίχο, ζημίες που αποκατέστησε η ιδιοκτήτρια με δαπάνες της. Το έτος 1999 δημιουργήθηκαν εκ νέου μεγαλύτερες ρωγμές στον ίδιο τοίχο και εντάθηκε η κλίση του δαπέδου λόγω καθιζήσεως.
Νομική Σκέψη του Δικαστηρίου
Το άρθρο 937 ΑΚ ορίζει πενταετή παραγραφή της αξίωσης αποζημίωσης από αδικοπραξία, η οποία αρχίζει από τότε που ο ζημιωθείς έλαβε γνώση των πρώτων επιζήμιων συνεπειών και του υπόχρεου προς αποζημίωση. Γνώση της ζημίας νοείται η γνώση των επιζήμιων συνεπειών της πράξης, όχι όμως και η γνώση της έκτασης της ζημίας ή του ποσού της αποζημίωσης. Το Εφετείο διαπίστωσε ότι ήδη από το έτος 1990 η ενάγουσα γνώριζε τους υπαίτιους των ζημιών, οι οποίοι αποκατέστησαν τις βλάβες κατόπιν διαμαρτυριών της. Οι μετέπειτα ζημίες των ετών 1996 και 1999 προκλήθηκαν στον ίδιο τοίχο με μεγαλύτερη ένταση και επεκτάθηκαν στο δάπεδο, οφειλόμενες στην ίδια αμελή συμπεριφορά. Εφαρμόζοντας το άρθρο 937 ΑΚ, το Εφετείο έκρινε ότι τουλάχιστον από το έτος 1999 η ενάγουσα γνώριζε τη ζημιά της και τους υπόχρεους και μπορούσε να ασκήσει αγωγή. Η πενταετής παραγραφή είχε συμπληρωθεί κατά την άσκηση της αγωγής στις 27-1-2006.
Κύριοι Λόγοι Απόφασης
Η αίτηση αναίρεσης απορρίφθηκε διότι το Εφετείο ορθά έκρινε ότι η πενταετής παραγραφή της αξίωσης αποζημίωσης είχε συμπληρωθεί. Η ενάγουσα γνώριζε από το έτος 1990 τους υπαίτιους των ζημιών, οι οποίοι αποκατέστησαν τις βλάβες κατόπιν διαμαρτυριών της. Οι μετέπειτα ζημίες των ετών 1996 και 1999 οφείλονταν στην ίδια αμελή συμπεριφορά και προκλήθηκαν στον ίδιο τοίχο με μεγαλύτερη ένταση. Τουλάχιστον από το έτος 1999 η ενάγουσα γνώριζε τη ζημιά της και τους υπόχρεους και μπορούσε να στραφεί εναντίον τους. Η αγωγή που επιδόθηκε στις 27-1-2006 ασκήθηκε μετά την παρέλευση της πενταετίας.
Τελική Απόφαση
Διατάσσει το χωρισμό της υπόθεσης όσον αφορά τους απόντες τέταρτο και πέμπτο των αναιρεσίβλητων. Κηρύσσει απαράδεκτη τη συζήτηση της αναίρεσης ως προς τους ως άνω αναιρεσιβλήτους. Απορρίπτει την από 22-12-2015 αίτηση αναίρεσης, ως προς τους λοιπούς αναιρεσιβλήτους. Διατάσσει την εισαγωγή του παραβόλου που κατέθεσε η αναιρεσείουσα στο δημόσιο ταμείο. Καταδικάζει την αναιρεσείουσα στα δικαστικά έξοδα των τριών πρώτων εκ των αναιρεσιβλήτων, που ορίζει στο ποσό των δύο χιλιάδων επτακοσίων (2.700) ευρώ.
Ακριβές Νομικό Ερώτημα
Αν η πενταετής παραγραφή της αξίωσης αποζημίωσης από αδικοπραξία αρχίζει από τη γνώση των πρώτων επιζήμιων συνεπειών και του υπόχρεου προς αποζημίωση, ανεξάρτητα από την έκταση της ζημίας ή το ποσό της αποζημίωσης, και αν η επανεμφάνιση ή επιδείνωση ζημιών στον ίδιο τοίχο από την ίδια αιτία επηρεάζει την έναρξη της παραγραφής.
Αναφορές σε Νόμους
Άνοιγμα απόφασης

ΑΠ 132/2024

Αστικό Δίκαιο · Δικονομικό Δίκαιο2024Άρειος Πάγος
Σχετικότητα 96.5%
Κρίσιμα Πραγματικά Περιστατικά
Παθών, ομογενής που ζούσε στην Αφρική και διατηρούσε υπεραγορά τροφίμων (1966-1998), μετέφερε κεφάλαια μέσω ασφαλιστηρίων ζωής. Την 1-9-1999 υπέγραψε αίτηση ασφάλισης ζωής με συμπληρωματικές καλύψεις, δεκαετούς διάρκειας, για ασφαλιστικό ποσό 62.000.000 δρχ. (181.951,57 ευρώ), παραδίδοντας στον ασφαλιστικό σύμβουλο το ποσό των 62.000.000 δρχ. και λαμβάνοντας «Απόδειξη Προκαταβολής» με το λογότυπο της ασφαλιστικής εταιρίας. Τέλη καλοκαιριού 2001 διαδόθηκαν καταγγελίες ότι ο ασφαλιστικός σύμβουλος εισέπραττε ασφάλιστρα χωρίς να τα αποδίδει. Στις 19-10-2001 ανακοινώθηκε δημόσια η λύση συνεργασίας. Ο παθών απευθύνθηκε στην ασφαλιστική και, κατόπιν διαπραγματεύσεων, τον Δεκέμβριο 2001 εισέπραξε από αλλοδαπή εταιρία του ομίλου 750.000 δολ. ΗΠΑ και η θυγατέρα του 111.000 δολ. ΗΠΑ. Την ίδια περίοδο ενημερώθηκε από νομικό της ασφαλιστικής ότι δεν υφίστατο άλλο εν ισχύ συμβόλαιό του στην ελληνική εταιρία και ότι το ποσό των 62.000.000 δρχ. δεν είχε αποδοθεί, αλλά ιδιοποιήθηκε από τον σύμβουλο. Στις 29-7-2011 υπέβαλε αίτηση ενημέρωσης και στις 20-9-2011 έλαβε απάντηση ότι δεν οφείλεται ποσό, ενώ στις 10-11-2011 κοινοποιήθηκε εξώδικη δήλωση περί ανυπαρξίας συμβολαίου.
Νομική Σκέψη του Δικαστηρίου
Το άρθρο 937 § 1 ΑΚ ορίζει πενταετή παραγραφή αξιώσεων από αδικοπραξία από τότε που ο παθών γνωρίζει τη ζημία και τον υπόχρεο. Η γνώση αφορά τις πρώτες επιζήμιες συνέπειες, όχι το ακριβές ποσό. Σε συνδυασμό με το άρθρο 922 ΑΚ, ο προστήσας ευθύνεται εις ολόκληρον και η παραγραφή ενεργεί υποκειμενικά. Το άρθρο 559 αριθ. 1 και 19 ΚΠολΔ καθορίζει τους λόγους αναίρεσης για παραβίαση ουσιαστικού δικαίου και για έλλειψη νόμιμης βάσης, ενώ το άρθρο 561 § 1 ΚΠολΔ αποκλείει αναιρετικό έλεγχο της εκτίμησης αποδείξεων. Το δικαστήριο διαπίστωσε ότι ο παθών παρέδωσε 62.000.000 δρχ. (181.951,57 ευρώ) την 1-9-1999 στον ασφαλιστικό σύμβουλο για κατάρτιση σύμβασης. Τον Δεκέμβριο 2001 πληροφορήθηκε ότι το ποσό δεν αποδόθηκε στην ασφαλιστική αλλά ιδιοποιήθηκε και ότι δεν υφίστατο άλλο συμβόλαιο. Την ίδια περίοδο εισέπραξε 750.000 δολ. ΗΠΑ (και 111.000 δολ. ΗΠΑ η θυγατέρα του) από αλλοδαπή εταιρία. Υπήρξε δημόσια ανακοίνωση λύσης συνεργασίας στις 19-10-2001. Εφαρμόζοντας το άρθρο 937 § 1 ΑΚ, έκρινε ότι η παραγραφή άρχισε τον Δεκέμβριο 2001, όταν υπήρξε γνώση ζημίας και υπόχρεου (προστήσαντος), χωρίς να απαιτείται γνώση της ακριβούς έκτασης. Η ρύθμιση του άρθρου 937 § 2 ΑΚ δεν καταλαμβάνει τον προστήσαντα. Κατά συνέπεια, η αξίωση κατά της ασφαλιστικής είχε παραγραφεί πριν το 2013. Οι αναιρετικοί λόγοι από τα άρθρα 559 αριθ. 1, 10, 11γ και 19 ΚΠολΔ απορρίφθηκαν, καθώς υπήρχαν πλήρεις αιτιολογίες και μνεία αποδεικτικών μέσων.
Κύριοι Λόγοι Απόφασης
Η αξίωση κατά της προστήσασας ασφαλιστικής είχε υποπέσει σε πενταετή παραγραφή, διότι ο δικαιούχος γνώριζε ήδη από τον Δεκέμβριο 2001 τη ζημία του (ιδιοποίηση 62.000.000 δρχ.) και τον υπόχρεο, κατόπιν ενημέρωσης ότι δεν υπήρχε συμβόλαιο και ότι το ποσό δεν είχε αποδοθεί, ενώ είχε λάβει από αλλοδαπή εταιρία 750.000 δολ. ΗΠΑ (και 111.000 δολ. ΗΠΑ η θυγατέρα του). Η διάταξη του άρθρου 937 § 2 ΑΚ δεν εφαρμόζεται στον προστήσαντα. Το Εφετείο ορθά εφάρμοσε το άρθρο 937 § 1 ΑΚ, παρέθεσε πλήρεις και μη αντιφατικές αιτιολογίες για τον χρόνο έναρξης της παραγραφής και μνημόνευσε τα αποδεικτικά μέσα. Οι αιτιάσεις περί παραβίασης των άρθρων 559 αριθ. 1, 10, 11γ και 19 ΚΠολΔ ήταν αβάσιμες ή απαράδεκτες, διότι επεδίωκαν επανεκτίμηση των αποδείξεων, που αποκλείεται από το άρθρο 561 § 1 ΚΠολΔ. Κατόπιν τούτων, η αναίρεση απορρίφθηκε και επιβλήθηκαν δικαστικά έξοδα.
Τελική Απόφαση
ΑΠΟΡΡΙΠΤΕΙ την από 18.11.2019 αίτηση αναίρεσης κατά της υπ' αριθμ. 4379/2018 απόφασης του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών. ΔΙΑΤΑΣΣΕΙ την εισαγωγή του παραβόλου που κατατέθηκε από τον αναιρεσείοντα για την άσκηση της αναίρεσης στο δημόσιο ταμείο. ΚΑΤΑΔΙΚΑΖΕΙ τον αναιρεσείοντα στην πληρωμή δύο χιλιάδων επτακοσίων (2.700) ευρώ, για τα δικαστικά έξοδα της αναιρεσίβλητης.
Ακριβές Νομικό Ερώτημα
Αν για την έναρξη της πενταετούς παραγραφής του άρθρου 937 § 1 ΑΚ σε αξίωση αποζημίωσης/χρηματικής ικανοποίησης από αδικοπραξία αρκεί η γνώση των πρώτων επιζήμιων συνεπειών και του προστήσαντος ως υπόχρεου, χωρίς να απαιτείται γνώση της ακριβούς έκτασης της ζημίας ή της ταυτότητας του προστηθέντος, και αν η επιμήκυνση του άρθρου 937 § 2 ΑΚ δεν εφαρμόζεται στον προστήσαντα.
Αναφορές σε Νόμους
Άνοιγμα απόφασης

ΑΠ 880/2022

Αστικό Δίκαιο · Δικονομικό Δίκαιο2022Άρειος Πάγος
Σχετικότητα 96.3%
Κρίσιμα Πραγματικά Περιστατικά
Στις 29-11-1987 16ετής κοπέλα υπέστη τραυματισμό σε σταθμό σιδηροδρόμου με αποτέλεσμα τον πλήρη ακρωτηριασμό του περιφερειακού τμήματος του άκρου του πέλματος του δεξιού ποδιού της από το μέσο του μεταταρσίου. Νοσηλεύτηκε στο ΚΑΤ και υποβλήθηκε σε δύο εγχειρήσεις. Τον Ιανουάριο 1989 μετέβη στο Γενικό Νοσοκομείο Μασαχουσέτης όπου υποβλήθηκε σε δύο χειρουργικές επεμβάσεις επιμήκυνσης του ποδός με τη μέθοδο Ilizarof και μεταμοσχεύσεις πτερυγίου ελευθέρου τμήματος μυός, και τον Οκτώβριο 1989 σε άλλες τρείς επεμβάσεις επιμήκυνσης των μεταταρσίων οστών. Κατά το στάδιο ανάρρωσης, από τις αρχές του 1994, οι ιατροί του ΚΑΤ διαπίστωσαν υπερτροφία του μοσχεύματος στο έσω χείλος του ποδιού και εξέλκωση αυτού στην πελματιαία επιφάνεια. Στις 25-7-1994 οι ιατροί των ΗΠΑ συνέστησαν άμεση μετάβαση για συμπληρωματική επέμβαση ανασυγκρότησης λόγω της μοναδικότητας και σοβαρότητας της πάθησης. Στις 30-8-1994 υποβλήθηκε στη νέα χειρουργική επέμβαση στη Μασαχουσέτη. Η συνυπαιτιότητα στον αρχικό τραυματισμό κρίθηκε κατά 70% για τους υπαλλήλους του οργανισμού και κατά 30% για την ίδια.
Νομική Σκέψη του Δικαστηρίου
Το άρθρο 937 ΑΚ προβλέπει πενταετή παραγραφή της αξίωσης αποζημίωσης από αδικοπραξία, η οποία αρχίζει από τότε που ο ζημιωθείς έλαβε γνώση της πρώτης επιζήμιας συνέπειας και του υπόχρεου. Για απρόβλεπτες ζημίες ισχύει νέα παραγραφή που αρχίζει από τη γνώση των νέων επιζήμιων συνεπειών και της αιτιώδους συνάφειάς τους με το ατύχημα, χωρίς να απαιτείται γνώση της ακριβούς έκτασης της ζημίας. Το Εφετείο διαπίστωσε ότι από τις αρχές του 1994 η ενάγουσα άρχισε να διαπιστώνει υπερτροφία του μοσχεύματος, αλλά μέχρι τις 30-8-1994 υπήρχε έστω και πιθανότητα να μην γίνει η επέμβαση. Στις 30-8-1994 έγινε η χειρουργική επέμβαση και έληξε η προεγχειρητική διαδικασία που είχε διαρκέσει από 26-8-1994. Η προηγούμενη όμοια αγωγή επιδόθηκε στις 25-8-1999. Εφαρμόζοντας το άρθρο 937 ΑΚ, το δικαστήριο έκρινε ότι η γνώση των νέων επιζήμιων συνεπειών έλαβε χώρα στις 30-8-1994 όταν πραγματοποιήθηκε η επέμβαση, οπότε και άρχισε η πενταετής παραγραφή που έληξε στις 30-8-1999. Επομένως δεν είχε συμπληρωθεί πενταετία μέχρι την επίδοση της αγωγής στις 25-8-1999.
Κύριοι Λόγοι Απόφασης
Η αίτηση αναίρεσης απορρίφθηκε διότι το Εφετείο ορθώς έκρινε ότι η πενταετής παραγραφή της αξίωσης για πρόσθετη χρηματική ικανοποίηση άρχισε στις 30-8-1994, όταν πραγματοποιήθηκε η συμπληρωματική χειρουργική επέμβαση και έληξε η προεγχειρητική διαδικασία, και όχι από τις αρχές του 1994 όταν διαπιστώθηκε η υπερτροφία του μοσχεύματος, αφού μέχρι την επέμβαση υπήρχε πιθανότητα να μην χρειαστεί. Εφόσον η προηγούμενη αγωγή επιδόθηκε στις 25-8-1999, δεν είχε συμπληρωθεί η πενταετία που έληγε στις 30-8-1999. Οι παραδοχές του Εφετείου ήταν σαφείς, πλήρεις και μη αντιφάσκουσες σε σχέση με τον χρόνο γνώσης των νέων επιζήμιων συνεπειών.
Τελική Απόφαση
Απορρίπτει την από 6-6-2016 αίτηση της αναιρεσείουσας ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία "ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΣΙΔΗΡΟΔΡΟΜΩΝ ΕΛΛΑΔΟΣ (ΟΣΕ ΑΕ)" για αναίρεση της υπ' αριθ. 4091/2015 απόφασης του (Τριμελούς) Εφετείου Αθηνών. Διατάσσει την εισαγωγή στο Δημόσιο Ταμείο του κατατεθέντος για την άσκηση της ένδικης αίτησης αναίρεσης παραβόλου. Καταδικάζει την αναιρεσείουσα στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσίβλητης, τα οποία ορίζει στο ποσό των δύο χιλιάδων επτακοσίων (2.700,00) ευρώ.
Ακριβές Νομικό Ερώτημα
Αν η πενταετής παραγραφή της αξίωσης αποζημίωσης από αδικοπραξία για νέες απρόβλεπτες επιζήμιες συνέπειες αρχίζει από τη στιγμή που ο ζημιωθείς διαπιστώνει την εμφάνιση επιπλοκών ή από τη στιγμή που υποβάλλεται σε συμπληρωματική χειρουργική επέμβαση για την αντιμετώπιση των επιπλοκών αυτών.
Αναφορές σε Νόμους
Άνοιγμα απόφασης

ΑΠ 1002/2024

Δικονομικό Δίκαιο · Αστικό Δίκαιο2024Άρειος Πάγος
Σχετικότητα 96.2%
Κρίσιμα Πραγματικά Περιστατικά
Πιστωτικό ίδρυμα καταχώρισε δυσμενή οικονομικά στοιχεία στο σύστημα της «ΤΕΙΡΕΣΙΑΣ ΤΡΑΠΕΖΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ Α.Ε.» για δύο πιστωτικές κάρτες που φέρονταν εκδοθείσες στο όνομα καταναλωτή, παρότι αυτός δεν είχε αιτηθεί έκδοσή τους ούτε ήταν κάτοχος. Τον Ιούνιο 2011 ζητήθηκε στεγαστικό δάνειο για κάλυψη στεγαστικών αναγκών και η αίτηση απορρίφθηκε λόγω των δυσμενών καταχωρίσεων. Στις 4-8-2011 ελήφθη από την «ΤΕΙΡΕΣΙΑΣ Α.Ε.» έγγραφη ενημέρωση για τις καταχωρίσεις. Στις 17-8-2011 εστάλη επιστολή προς την τράπεζα με τα στοιχεία των καρτών και διαμαρτυρία για την εσφαλμένη αναγγελία. Στις 9-9-2011 η τράπεζα αναγνώρισε εγγράφως το σφάλμα και ανέφερε ότι θα προβεί σε διορθώσεις. Στις 15-10-2011 κατασκευαστική εταιρεία δήλωσε οριστική ματαίωση επικείμενης αγοραπωλησίας δύο διαμερισμάτων λόγω μη χορήγησης του στεγαστικού δανείου.
Νομική Σκέψη του Δικαστηρίου
Το άρθρο 937 § 1 ΑΚ προβλέπει πενταετή παραγραφή για αξιώσεις από αδικοπραξία, με αφετηρία τον χρόνο που ο παθών έλαβε γνώση του υπόχρεου και των πρώτων ζημιογόνων συνεπειών. Σε συνδυασμό με τα άρθρα 247, 251 και 263 ΑΚ, η παραγραφή τρέχει ενιαία για όλη τη ζημία, ενώ δεν απαιτείται γνώση της ακριβούς έκτασης. Κατά το άρθρο 559 αριθ. 1 ΚΠολΔ ελέγχεται η ερμηνεία και εφαρμογή των ουσιαστικών διατάξεων. Το δικαστήριο δέχθηκε ότι η ζημιογόνος συμπεριφορά ήταν η εσφαλμένη αναγγελία δυσμενών στοιχείων για δύο κάρτες. Ο παθών γνώρισε τις πρώτες συνέπειες τον Ιούνιο 2011 (άρνηση πίστωσης) και, το αργότερο, τον Αύγουστο 2011, όταν έλαβε αναλυτική ενημέρωση από την «ΤΕΙΡΕΣΙΑΣ Α.Ε.» και απέστειλε στις 17-8-2011 επιστολή στην τράπεζα. Η επίδοση προγενέστερης αγωγής έλαβε χώρα στις 12-9-2016. Εφαρμόζοντας τα ανωτέρω, το δικαστήριο έκρινε ότι η πενταετία εκκίνησε τον Αύγουστο 2011 και είχε συμπληρωθεί πριν από τις 12-9-2016. Η επίκληση ότι η παραγραφή άρχισε με την παραλαβή της επιστολής 9-9-2011 ή με μεταγενέστερη ζημία δεν μεταθέτει την αφετηρία. Οι ισχυρισμοί για ματαίωση αγοραπωλησίας δεν αποτελούν «πράγματα» κατά το άρθρο 559 αριθ. 8 ΚΠολΔ. Ο ισχυρισμός περί παραμόρφωσης εγγράφου απορρίφθηκε ως αόριστος και αναπόδεικτος.
Κύριοι Λόγοι Απόφασης
Η πενταετής παραγραφή των αδικοπρακτικών αξιώσεων εκκίνησε τον Αύγουστο 2011, όταν υπήρχε γνώση του υπαιτίου και των πρώτων συνεπειών (άρνηση πίστωσης και ενημέρωση από «ΤΕΙΡΕΣΙΑΣ Α.Ε.»). Συνεπώς, κατά την επίδοση της πρώτης αγωγής στις 12-9-2016 η παραγραφή είχε ήδη συμπληρωθεί· η επίκληση μεταγενέστερης ομολογίας (9-9-2011) δεν επηρεάζει την αφετηρία. Ο δεύτερος λόγος αναίρεσης απορρίφθηκε ως απαράδεκτος, διότι ο επικληθείς ισχυρισμός περί ματαίωσης αγοραπωλησίας (15-10-2011) συνιστά αρνητική αντίκρουση της ένστασης παραγραφής και όχι «πράγμα» κατά το άρθρο 559 αριθ. 8 ΚΠολΔ. Ο τρίτος λόγος απορρίφθηκε ως αόριστος και εν πάση περιπτώσει αβάσιμος, επειδή δεν προσδιορίστηκε ο ουσιώδης ισχυρισμός και δεν προσκομίστηκε το επίμαχο έγγραφο (άρθρα 559 αριθ. 20 και 561 παρ. 2 ΚΠολΔ).
Τελική Απόφαση
Απορρίπτει την από 15-7-2021 (αριθ. έκθ. κατάθεσης 5784/ 752/2021) αίτηση για αναίρεση της υπ' αριθ. 2486/2021 απόφασης του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών. Καταδικάζει τον αναιρεσείοντα στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσίβλητης, τα οποία ορίζει στο ποσό των χιλίων οκτακοσίων (1.800) ευρώ.
Ακριβές Νομικό Ερώτημα
Αν η πενταετής παραγραφή της αδικοπρακτικής αξίωσης (ΑΚ 937) αρχίζει από τον χρόνο που ο παθών γνωρίζει τον υπόχρεο και τις πρώτες επιζήμιες συνέπειες, χωρίς να απαιτείται ομολογία του υπαιτίου ή γνώση της ακριβούς έκτασης της ζημίας, και αν ισχυρισμός που αρνείται την ένσταση παραγραφής συνιστά «πράγμα» κατά το άρθρο 559 αριθ. 8 ΚΠολΔ.
Αναφορές σε Νόμους
Άνοιγμα απόφασης

ΑΠ 72/2013

Αστικό Δίκαιο · Δικονομικό Δίκαιο2013Άρειος Πάγος
Σχετικότητα 96.1%
Κρίσιμα Πραγματικά Περιστατικά
Επενδυτής με αποταμιεύσεις άνω των 100.000.000 δρχ. πείστηκε από διαμεσολαβητές/συμβούλους επενδύσεων να χρηματοδοτήσει επενδύσεις. Κατέβαλε 80.000.000 δρχ. στις 17-10-1994 για επένδυση σε αθλητική ομάδα, με υποσχόμενες εξασφαλίσεις μέσω επιταγών εταιρείας, οι οποίες δεν πληρώθηκαν και αντικαταστάθηκαν από τρεις μεταχρονολογημένες τραπεζικές επιταγές (28-10-1995, 30-11-1995, 28-2-1996) που επίσης δεν πληρώθηκαν. Για επένδυση σε ακίνητα (Σπέτσες και Πόρτο Χέλι) κατέβαλε 21.903.743 δρχ. στις 21-12-1994, 14.600.000 δρχ. στις 29-12-1994 και 13.200.000 δρχ. στις 31-1-1995 (σύνολο 49.703.743 δρχ. ή 145.865,70 ευρώ). Ως «εξασφάλιση» χρησιμοποιήθηκε πληρεξουσιότητα είσπραξης απαίτησης εταιρείας που είχε ήδη κηρυχθεί σε πτώχευση, καθιστώντας την εξασφάλιση ανύπαρκτη/επισφαλή. Οι διαμεσολαβητές δεν προέβησαν σε καμία ενέργεια για πραγματική επένδυση και χρησιμοποίησαν τα χρήματα. Παράδοσης δέκα συναλλαγματικών συνολικού ποσού 46.200.000 δρχ. με λήξεις από 31-6-1995 έως 30-6-1996 και τεσσάρων μεταχρονολογημένων επιταγών των 10.000.000 δρχ. έκαστη, οι οποίες δεν πληρώθηκαν τον Ιανουάριο 1997, οπότε η ζημία κατέστη βέβαιη.
Νομική Σκέψη του Δικαστηρίου
Το άρθρο 937 εδ. α ΑΚ προβλέπει ότι η απαίτηση από αδικοπραξία παραγράφεται σε πέντε έτη από τότε που ο παθών έμαθε τη ζημία και τον υπόχρεο, και πάντως σε είκοσι έτη από την πράξη. Σε συνδυασμό με το άρθρο 914 ΑΚ, ως γνώση νοείται η γνώση των πρώτων επιζήμιων συνεπειών και της ταυτότητας του υπαιτίου, όχι του ακριβούς ποσού. Η εσφαλμένη εφαρμογή ή μη εφαρμογή ουσιαστικών κανόνων ελέγχεται αναιρετικά (άρθρο 559 αρ. 1 και 19 ΚΠολΔ). Το δικαστήριο διαπίστωσε ότι οι «εξασφαλίσεις» ήταν ανύπαρκτες/επισφαλείς (πληρεξουσιότητα σε εταιρεία ήδη σε πτώχευση), ότι δεν πραγματοποιήθηκε καμία επενδυτική ενέργεια και ότι οι μεταγενέστερες συναλλαγματικές και επιταγές δεν πληρώθηκαν. Η μη πληρωμή των τεσσάρων μεταχρονολογημένων επιταγών τον Ιανουάριο 1997 κατέστησε βέβαιη τη ζημία. Από τα περιστατικά δεν προέκυψε λόγος διακοπής της παραγραφής. Εφαρμόζοντας το άρθρο 937 ΑΚ στα ανωτέρω, η γνώση της ζημίας και του υπαιτίου τοποθετήθηκε στον Ιανουάριο 1997. Η πενταετία έληξε προ της 6-6-2005 χωρίς διακοπή, άρα η αξίωση αποζημίωσης είχε παραγραφεί. Η αντίθετη κρίση του δικαστηρίου της ουσίας παραβίασε ευθέως και εκ πλαγίου τα άρθρα 914 και 937 ΑΚ και στερείται επαρκών αιτιολογιών.
Κύριοι Λόγοι Απόφασης
Έγιναν δεκτοί οι λόγοι αναιρέσεως από τους αριθ. 1 και 19 του άρθρου 559 ΚΠολΔ, διότι το δικαστήριο της ουσίας παραβίασε τις ουσιαστικού δικαίου διατάξεις των άρθρων 914 και 937 ΑΚ: βάσει των παραδοχών, η γνώση της ζημίας και του υπαιτίου επήλθε τον Ιανουάριο 1997 και μέχρι την άσκηση της αγωγής στις 6-6-2005 είχε παρέλθει η πενταετής παραγραφή, χωρίς να συντρέχει λόγος διακοπής. Επιπλέον, οι αιτιολογίες της απόφασης ως προς τον χρόνο γνώσης και τη μη ύπαρξη διακοπής ήταν ανεπαρκείς. Ως εκ τούτου, η προσβαλλόμενη απόφαση αναιρέθηκε και η υπόθεση παραπέμφθηκε.
Τελική Απόφαση
Αναιρεί την 7260/2009 απόφαση του Εφετείου Αθηνών. Παραπέμπει την υπόθεση προς περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο πιο πάνω Εφετείο, συντιθέμενο από άλλους δικαστές. Και Καταδικάζει τον αναιρεσίβλητο στη δικαστική δαπάνη του αναιρεσείοντος, την οποία ορίζει σε τρεις χιλιάδες πεντακόσια (3.500) ευρώ.
Ακριβές Νομικό Ερώτημα
Αν η έναρξη της πενταετούς παραγραφής της αξίωσης αποζημίωσης από αδικοπραξία κατά το άρθρο 937 ΑΚ απαιτεί βέβαιη γνώση της επέλευσης της ζημίας και του υπαιτίου και όχι απλή υποψία ή ανησυχία.
Αναφορές σε Νόμους
Άνοιγμα απόφασης

ΑΠ 477/2020

Δικονομικό Δίκαιο · Αστικό Δίκαιο2020Άρειος Πάγος
Σχετικότητα 96.0%
Κρίσιμα Πραγματικά Περιστατικά
Οι χρηματικές αξιώσεις σχετίζονταν με γεγονότα που ανάγονταν στα έτη 2003, 2004 και 2005 και στηρίζονταν σε αποζημίωση από αδικοπραξία. Τέθηκε ζήτημα πενταετούς παραγραφής κατά το άρθρο 937 ΑΚ, με επίκεντρο τον χρόνο γνώσης της ζημίας και του υπόχρεου και το αν η παραγραφή είχε συμπληρωθεί ή διακοπεί.
Νομική Σκέψη του Δικαστηρίου
Το άρθρο 937 ΑΚ καθιερώνει πενταετή παραγραφή για αξιώσεις αποζημίωσης από αδικοπραξία, η οποία αρχίζει από τον χρόνο που ο ζημιωθείς έλαβε γνώση της ζημίας και του υπόχρεου, με ανώτατο όριο εικοσαετίας. Η προβολή της παραγραφής απαιτεί ορισμένη επίκληση του χρόνου γνώσης, του χρόνου συμπλήρωσης ή των γεγονότων διακοπής. Παράλληλα, το άρθρο 520 § 1 ΚΠολΔ επιβάλλει σαφή και πλήρη διατύπωση λόγων έφεσης, άλλως αυτοί απορρίπτονται ως αόριστοι. Το δικαστήριο διαπίστωσε ότι οι επίμαχες αξιώσεις ανάγονταν στα έτη 2003-2005 και ότι, κατά την προβολή της παραγραφής, δεν εκτέθηκαν συγκεκριμένα περιστατικά για το πότε άρχισε η πενταετής προθεσμία με βάση τη γνώση της ζημίας και του υπόχρεου, ούτε αν και πώς διακόπηκε, ούτε αν είχε συμπληρωθεί πριν από την επιδίωξη των αξιώσεων. Εφαρμόζοντας τις ανωτέρω διατάξεις, έκρινε ότι, εφόσον δεν προσδιορίστηκε με σαφήνεια ο τρόπος συμπλήρωσης της παραγραφής ούτε τα πραγματικά περιστατικά διακοπής, δεν ήταν δυνατός ο έλεγχος της ορθότητας της ουσιαστικής κρίσης. Συνεπώς, ο ισχυρισμός περί εσφαλμένης απόρριψης της παραγραφής στηρίχθηκε σε ανακριβή προϋπόθεση και δεν τεκμηριώθηκε νομικά.
Κύριοι Λόγοι Απόφασης
Ο μοναδικός αναιρετικός λόγος απορρίφθηκε διότι στηρίχθηκε σε εσφαλμένη προϋπόθεση: το Εφετείο δεν απέρριψε ως αόριστη την ένσταση παραγραφής, αλλά τον σχετικό λόγο έφεσης. Ακόμη και ως αιτίαση κατά τα αριθ. 8 και 14 του άρθρου 559 ΚΠολΔ, ο λόγος ήταν αβάσιμος, επειδή ορθά το Εφετείο έκρινε τον λόγο έφεσης αόριστο: δεν εκτιθέμενος ο χρόνος έναρξης της πενταετίας, ούτε αν είχε συμπληρωθεί πριν από την επιδίωξη των αξιώσεων ή αν υπήρξε διακοπή, δεν ήταν εφικτός ο αναιρετικός έλεγχος της ορθότητας της πρωτοβάθμιας κρίσης. Επιπλέον, μη μεταβιβασθέντος του κεφαλαίου αυτού, το Εφετείο δεν μπορούσε να εξετάσει κατ’ ουσία την παραγραφή πέραν των κεφαλαίων που εξαφανίσθηκαν.
Τελική Απόφαση
Απορρίπτει την από 01-06-2017 αίτηση, για αναίρεση της 149/2017 αποφάσεως του Μονομελούς Εφετείου Θράκης. Διατάσσει την εισαγωγή του παραβόλου στο Δημόσιο Ταμείο.
Ακριβές Νομικό Ερώτημα
Αν οι αξιώσεις αποζημίωσης από αδικοπραξία υπόκεινται σε πενταετή παραγραφή, η οποία αρχίζει από τότε που ο ζημιωθείς έλαβε γνώση της ζημίας και του υπόχρεου και αν απαιτείται να προβάλλονται συγκεκριμένα περιστατικά για τον χρόνο έναρξης και την τυχόν διακοπή ή συμπλήρωσή της πριν από την επιδίωξη της αξίωσης.
Αναφορές σε Νόμους
Άνοιγμα απόφασης

ΑΠ 513/2024

Αστικό Δίκαιο · Δικονομικό Δίκαιο2024Άρειος Πάγος
Σχετικότητα 95.0%
Κρίσιμα Πραγματικά Περιστατικά
Εργαζόμενος με σύμβαση εξαρτημένης εργασίας αορίστου χρόνου από 22-3-1977, με ειδικότητα διαχειριστή υλικού στην 942 αποθήκη μηχανοστασίου Πειραιώς, παρασύρθηκε και θανατώθηκε από μηχανή ελιγμών. Σύζυγος, τέκνα και αδελφή του θανόντος είχαν ασκήσει δύο προηγούμενες αγωγές που απορρίφθηκαν τελεσίδικα, επικαλούμενοι ως αιτία του ατυχήματος την ανυπαρξία ασφαλών διαδρόμων κυκλοφορίας και τη μη συλλογή μπαζών. Με την τρίτη αγωγή επικαλέστηκαν διαφορετική ιστορική βάση: κατάληψη από τον μηχανοδηγό θέσης στο αριστερό χειριστήριο με πλάτη προς το εμπρόσθιο μέρος, ανυπαρξία κλειδούχου έμπροσθεν της αμαξοστοιχίας, και παράλειψη συριγμού. Οι ενάγοντες πληροφορήθηκαν τις συγκεκριμένες αυτές παραλείψεις στις αρχές Οκτωβρίου 2004 από συναδέλφους του θανόντος. Η αγωγή επιδόθηκε στις 30-9-2009.
Νομική Σκέψη του Δικαστηρίου
Το άρθρο 937 ΑΚ ορίζει ότι η απαίτηση από αδικοπραξία παραγράφεται μετά από πενταετία αφότου ο παθών έμαθε τη ζημία και τον υπόχρεο σε αποζημίωση. Γνώση της ζημίας νοείται η γνώση των επιζήμιων συνεπειών της πράξης, όχι όμως και η γνώση της έκτασης της ζημίας. Η παραγραφή αρχίζει όταν ο δικαιούχος γνωρίζει τα περιστατικά που προκάλεσαν τη ζημία, δηλαδή τη συγκεκριμένη ζημιογόνο παράνομη και υπαίτια συμπεριφορά του προστηθέντος. Το δικαστήριο διαπίστωσε ότι οι ενάγοντες πληροφορήθηκαν στις αρχές Οκτωβρίου 2004 από συναδέλφους του θανόντος τις συγκεκριμένες παραλείψεις (θέση μηχανοδηγού, ανυπαρξία κλειδούχου, παράλειψη συριγμού), όπως προέκυψε από προανακριτικές καταθέσεις σε ανύποπτο χρόνο. Η αγωγή επιδόθηκε στις 30-9-2009, εντός πενταετίας. Εφαρμόζοντας το άρθρο 937 ΑΚ, το δικαστήριο έκρινε ότι η παραγραφή άρχισε από τις αρχές Οκτωβρίου 2004, όταν οι ενάγοντες έλαβαν πλήρη γνώση των συγκεκριμένων υπαιτίων και παρανόμων παραλείψεων που προκάλεσαν αιτιωδώς τη θανάτωση, και όχι από την ημερομηνία του θανάτου. Συνεπώς η πενταετία δεν είχε συμπληρωθεί.
Κύριοι Λόγοι Απόφασης
Η αίτηση αναίρεσης απορρίφθηκε διότι το Εφετείο ορθά ερμήνευσε τις διατάξεις των άρθρων 914, 932 και 937 ΑΚ, δεχόμενο ότι η παραγραφή αξίωσης από αδικοπραξία αρχίζει από τότε που ο δικαιούχος έλαβε πλήρη γνώση των συγκεκριμένων υπαιτίων και παρανόμων παραλείψεων που προκάλεσαν αιτιωδώς τη ζημία, και όχι μόνον του γεγονότος του θανάτου και της ταυτότητας του υποχρέου. Επιπλέον, οι προηγούμενες τελεσίδικες αποφάσεις δεν παρήγαγαν δεδικασμένο για την επίδικη αγωγή, καθώς αυτή στηριζόταν σε διαφορετική ιστορική βάση (άλλες παραλείψεις μέτρων ασφαλείας) που δεν είχε κριθεί στις προηγούμενες δίκες. Το Εφετείο έλαβε νόμιμα υπόψη όλα τα επικληθέντα αποδεικτικά μέσα και δεν υπέπεσε σε αναιρετικές πλημμέλειες.
Τελική Απόφαση
Απορρίπτει την από 15-5-2019 και με αύξοντα αριθμό έκθεσης κατάθεσης ... αίτηση για αναίρεση της υπ' αριθμό ... απόφασης του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών Καταδικάζει την αναιρεσείουσα στην πληρωμή των δικαστικών εξόδων των αναιρεσιβλήτων, το ύψος των οποίων ορίζει σε χίλια οκτακόσια (1.800) Ευρώ.
Ακριβές Νομικό Ερώτημα
Αν η πενταετής παραγραφή της αξίωσης χρηματικής ικανοποίησης λόγω ψυχικής οδύνης από αδικοπραξία αρχίζει από τη γνώση της θανάτωσης και της ταυτότητας του υποχρέου ή από τη γνώση των συγκεκριμένων υπαιτίων και παράνομων παραλείψεων που προκάλεσαν αιτιωδώς το θάνατο, και αν η άσκηση νέας αγωγής με διαφορετική ιστορική βάση προσκρούει στο δεδικασμένο προηγούμενων αποφάσεων που απέρριψαν αγωγές με άλλη ιστορική αιτία.
Αναφορές σε Νόμους
Άνοιγμα απόφασης

ΑΠ 721/2023

Αστικό Δίκαιο · Δικονομικό Δίκαιο2023Άρειος Πάγος
Σχετικότητα 95.9%
Κρίσιμα Πραγματικά Περιστατικά
Εργαζόμενος ως οδηγός φορτηγού μεταφοράς σκυροδέματος, 25 ετών, υπέστη στις 30-6-2004 εργατικό ατύχημα κατά την κατασκευή εμπορικού κέντρου με συντριπτικό κάταγμα δεξιού λαγονίου, κάταγμα ιερού οστού, αποσπαστικό-συντριπτικό κάταγμα αριστερού λαγονίου, συντριπτικό κάταγμα αριστερής κοτύλης, κατάγματα ηβικών οστών άμφω, οπισθοπεριτοναϊκό αιμάτωμα, κάταγμα βραχιονίου αριστερά, βλάβη οσφυοϊερού πλέγματος δεξιά με προσβολή κοινού περονιαίου νεύρου. Νοσηλεύθηκε δύο μήνες και εξήλθε στις 25-8-2004. Οι θεράποντες ιατροί προέβλεπαν δυνατότητα επιστροφής στην εργασία μετά από διετία. Στις 15-9-2006 η Υγειονομική Επιτροπή ΙΚΑ τον έκρινε ανάπηρο κατά 80% με μόνιμη ανικανότητα προς εργασία. Μεταγενέστερα εμφάνισε φλεγμονή υλικών οστεοσύνθεσης (χειρουργήθηκε 21-12-2008), μετατραυματική οστεοαρθρίτιδα αριστερής κοτύλης (υπεβλήθη σε ολική αρθροπλαστική 30-9-2009), βραχιαλγία (αφαίρεση υλικών 2010), οσφυοϊσχιαλγία και κατάθλιψη με φαρμακευτική αγωγή.
Νομική Σκέψη του Δικαστηρίου
Τα άρθρα 251 και 937 παρ. 1 ΑΚ ορίζουν ότι η πενταετής παραγραφή αξίωσης αποζημίωσης από αδικοπραξία αρχίζει από τότε που ο ζημιωθείς έλαβε γνώση της ζημίας και του υποχρέου. Για απρόβλεπτες ζημίες που δεν είναι δυνατή η πρόβλεψή τους κατά τη συνήθη πορεία των πραγμάτων, αρχίζει νέα χωριστή παραγραφή από το χρόνο γνώσης της απρόβλεπτης συνέπειας. Το Εφετείο διαπίστωσε ότι κατά το χρόνο του ατυχήματος (30-6-2004) και της πρώτης αγωγής (4-11-2004) οι ιατροί προέβλεπαν δυνατότητα επιστροφής στην εργασία μετά διετία, ότι η μόνιμη αναπηρία 80% διαγνώστηκε στις 15-9-2006 από την Υγειονομική Επιτροπή ΙΚΑ, και ότι μεταγενέστερα εμφανίστηκαν απρόβλεπτες επιπλοκές (φλεγμονή, οστεοαρθρίτιδα, κατάθλιψη). Εφαρμόζοντας τα άρθρα 261 και 263 ΑΚ, το Εφετείο έκρινε ότι η παραγραφή άρχισε στις 15-9-2006, διεκόπη με την αγωγή του 2009, και η εντός εξαμήνου άσκηση της ένδικης αγωγής του 2013 μετά από παραίτηση διέκοψε αναδρομικά την παραγραφή, καθώς υπήρχε ταυτότητα ιστορικής και νομικής αιτίας μεταξύ των αγωγών.
Κύριοι Λόγοι Απόφασης
Η αίτηση αναίρεσης απορρίφθηκε διότι το Εφετείο ορθώς εφάρμοσε τις διατάξεις των άρθρων 251 και 937 ΑΚ, δεχόμενο ως αφετηρία της πενταετούς παραγραφής το χρόνο γνώσης του παθόντος της μόνιμης ανικανότητάς του προς εργασία στις 15-9-2006, όταν η Υγειονομική Επιτροπή ΙΚΑ τον χαρακτήρισε ανάπηρο κατά 80%, και όχι το χρόνο του ατυχήματος ή της πρώτης αγωγής, καθώς οι ζημίες ήταν απρόβλεπτες. Επιπλέον, ορθώς εφάρμοσε τα άρθρα 261 και 263 ΑΚ, δεχόμενο νόμιμη διακοπή της παραγραφής με την άσκηση της αγωγής του 2009 και την εντός εξαμήνου επανέγερση με την ένδικη αγωγή του 2013, καθώς υπήρχε ταυτότητα ιστορικής και νομικής αιτίας μεταξύ των αγωγών, αφού και οι δύο στηρίζονταν στην ίδια αδικοπρακτική συμπεριφορά και ζημία (μόνιμη ανικανότητα προς εργασία με απώλεια εισοδημάτων).
Τελική Απόφαση
Απορρίπτει την από 30-8-2021 αίτηση της εταιρείας με την επωνυμία "Π.. Μ. Α.Ε." για αναίρεση της υπ'αριθ.806/2020 τελεσίδικης απόφασης του Τριμελούς Εφετείου Θεσσαλονίκης. Διατάσσει την εισαγωγή του παραβόλου που κατατέθηκε από την αναιρεσείουσα για την άσκηση της αναίρεσης, στο δημόσιο ταμείο. Καταδικάζει την αναιρεσείουσα στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσίβλητου, τα οποία ορίζει στο ποσό των δύο χιλιάδων επτακοσίων (2.700) ευρώ.
Ακριβές Νομικό Ερώτημα
Αν η πενταετής παραγραφή αξίωσης αποζημίωσης για διαφυγόντα εισοδήματα λόγω μόνιμης ανικανότητας προς εργασία από εργατικό ατύχημα αρχίζει από το χρόνο του ατυχήματος ή από το χρόνο γνώσης της απρόβλεπτης επιδείνωσης της υγείας και της μόνιμης αναπηρίας, και αν η άσκηση νέας αγωγής εντός εξαμήνου από παραίτηση προηγούμενης αγωγής με ταυτότητα ιστορικής και νομικής αιτίας διακόπτει αναδρομικά την παραγραφή.
Αναφορές σε Νόμους
Άνοιγμα απόφασης

ΑΠ 1438/2017

Αστικό Δίκαιο · Δικονομικό Δίκαιο2017Άρειος Πάγος
Σχετικότητα 95.8%
Κρίσιμα Πραγματικά Περιστατικά
Κληρονόμοι κατείχαν κατάστημα επιφανείας 140 τ.μ. στη Νέα Σμύρνη Αττικής, υπόγειο από τη βορινή πλευρά και ισόγειο από τη νότια. Σε επαφή με τον υπόγειο βορινό τοίχο, σε βάθος 1,50 μ. κάτω από το πεζοδρόμιο της οδού, διερχόταν δίκτυο υδρεύσεως της ΕΥΔΑΠ με παλαιό αγωγό τοποθετημένο από τη δεκαετία 1950-1960. Κατά την περίοδο 1991-1993, εξαιτίας ρηγματώσεως του αγωγού, διέρρεε νερό εντός του εδάφους, το οποίο εισερχόταν στο κατάστημα, προκαλώντας μόνιμη υγρασία και λιμνάζοντα ύδατα. Αποτέλεσμα ήταν η αποχώρηση του μισθωτή και η αδυναμία εκμισθώσεως. Ο αγωγός επισκευάστηκε προσωρινά στις 19-5-1997 και στις 12-11-1999. Εντός του 2002 σημειώθηκαν τρεις ανεξάρτητες διαρροές: στις 10-2-2002 από αγωγό Φ70, στις 21-5-2002 από αγωγό αμιάντου Φ100 που αντικαταστάθηκε εν μέρει σε μήκος 11 μέτρων, και στις 4/5-10-2002 από αγωγό Φ70 που επισκευάστηκε στις 10-10-2002. Η επανεμφάνιση υγρασίας απαίτησε δαπάνες στεγανοποίησης ύψους 5.804,41 ευρώ και παρεμπόδισε την εκμίσθωση μέχρι 1-7-2007, με απωλεσθέντα μισθώματα 192.228 ευρώ για το διάστημα 1-10-2002 έως 1-10-2007.
Νομική Σκέψη του Δικαστηρίου
Το άρθρο 937 ΑΚ σε συνδυασμό με τα άρθρα 247, 251, 298 και 914 ΑΚ ορίζει ότι η πενταετής παραγραφή της αξίωσης αποζημίωσης από αδικοπραξία αρχίζει να τρέχει ενιαίως για όλες τις ζημίες, παρούσες και μέλλουσες, από τότε που ο ζημιωθείς έλαβε γνώση των πρώτων επιζήμιων συνεπειών και του υπόχρεου προς αποζημίωση. Το Εφετείο διαπίστωσε ότι υπήρξαν τρεις ανεξάρτητες ζημιογόνες αιτίες σε διαφορετικούς αγωγούς της ΕΥΔΑΠ εντός του 2002, οι οποίες σωρευτικά προκάλεσαν επανεμφάνιση υγρασίας στο ακίνητο. Η τελευταία διαρροή επισκευάστηκε στις 10-10-2002 και από τότε δεν υπήρξε άλλη διαρροή μέχρι την άσκηση της αγωγής στις 17-10-2008. Το κόστος στεγανοποίησης και η χρονική διάρκεια μέχρι την εκ νέου εκμίσθωση ήταν προβλέψιμα από τους ενάγοντες την 10-10-2002. Εφαρμόζοντας το άρθρο 937 ΑΚ, το Εφετείο έκρινε ότι η ζημιογόνος ενέργεια ολοκληρώθηκε την 10-10-2002 με την αποκατάσταση της τελευταίας βλάβης, οπότε και άρχισε η παραγραφή που συμπληρώθηκε στις 10-10-2007, πριν την άσκηση της αγωγής.
Κύριοι Λόγοι Απόφασης
Η αίτηση αναιρέσεως απορρίφθηκε διότι το Εφετείο ορθώς εφάρμοσε το άρθρο 937 ΑΚ, δεχόμενο την ένσταση παραγραφής. Με βάση τα αποδειχθέντα πραγματικά περιστατικά, η ζημιογόνος ενέργεια ολοκληρώθηκε την 10-10-2002 με την αποκατάσταση της τελευταίας βλάβης στο δίκτυο υδρεύσεως που επηρέαζε την ιδιοκτησία των εναγόντων. Από την ημερομηνία αυτή άρχισε η πενταετής παραγραφή της αξίωσης αποζημίωσης, η οποία συμπληρώθηκε στις 10-10-2007, ένα και πλέον έτος πριν από την άσκηση της αγωγής στις 17-10-2008. Οι λόγοι αναιρέσεως που προσέβαλαν την εφαρμογή του άρθρου 937 ΑΚ και την παραδοχή της ενστάσεως παραγραφής ήταν αβάσιμοι ή απαράδεκτοι, καθώς ερείδονταν σε εσφαλμένες προϋποθέσεις ή έπλητταν ανελέγκτως τις πραγματικές παραδοχές του Εφετείου.
Τελική Απόφαση
Απορρίπτει την από 20 Αυγούστου 2014 αίτηση των: 1) Ι. Κ. του Σ. και 2) Α. χήρας Σ. Κ., για αναίρεση της υπ' αριθμ. 4872/2013 αποφάσεως του Εφετείου Αθηνών. Διατάσσει την εισαγωγή του παραβόλου στο Δημόσιο Ταμείο. Επιβάλλει στον αναιρεσείοντα τα δικαστικά έξοδα της αναιρεσίβλητης τα οποία ορίζει στο ποσό των δύο χιλιάδων επτακοσίων (2.700) ευρώ.
Ακριβές Νομικό Ερώτημα
Αν η πενταετής παραγραφή της αξίωσης αποζημίωσης από αδικοπραξία αρχίζει να τρέχει από τον χρόνο που ο ζημιωθείς έλαβε γνώση των πρώτων επιζήμιων συνεπειών και του υπόχρεου προς αποζημίωση, ακόμη και όταν υπάρχουν επανειλημμένες ανεξάρτητες ζημιογόνες αιτίες που σωρευτικά προκαλούν την ίδια ζημία, ή αν η παραγραφή αναστέλλεται μέχρι την πλήρη αποκατάσταση της ζημιογόνου αιτίας.
Αναφορές σε Νόμους
Άνοιγμα απόφασης

ΑΠ 1423/2019

Αστικό Δίκαιο · Εμπορικό Δίκαιο2019Άρειος Πάγος
Σχετικότητα 95.8%
Κρίσιμα Πραγματικά Περιστατικά
Ασφαλισμένος κατήρτισε στις 10.5.1999 με ασφαλιστική εταιρία σύμβαση διάρκειας δέκα ετών με εφάπαξ ασφάλιστρο 13.500.000 δραχμών, επενδεδυμένο σε αμοιβαία κεφάλαια. Γαμβρός του ασφαλισμένου, ασφαλιστικός σύμβουλος, πλαστογράφησε τρεις αιτήσεις εξαγοράς μεριδίων αξίας 5.040.451 δρχ., 3.249.745 δρχ. και 1.889.977 δρχ. αντίστοιχα. Η ασφαλιστική εταιρία εξέδωσε τρεις δίγραμμες επιταγές σε διαταγή του ασφαλισμένου, συνολικού ποσού 10.180.173 δραχμών (29.975,78 ευρώ). Υπεύθυνη υποκαταστήματος της ασφαλιστικής εταιρίας παρέδωσε τις επιταγές στον γαμβρό αντί στον δικαιούχο. Ο γαμβρός πλαστογράφησε την υπογραφή του ασφαλισμένου στις επιταγές και τις εμφάνισε σε τραπεζικό κατάστημα στις 22.6.2000, 30.10.2000 και 5.12.2000. Υπάλληλοι τράπεζας, συμπεριλαμβανομένης της διευθύντριας υποκαταστήματος, πλήρωσαν τις επιταγές χωρίς να ελέγξουν την ταυτότητα του κομιστή και τη γνησιότητα της υπογραφής. Το ποσό πιστώθηκε σε κοινό λογαριασμό και ο γαμβρός το ιδιοποιήθηκε. Ασφαλισμένος έλαβε ασαφείς πληροφορίες στις 9.7.2001 και πλήρη γνώση της ζημίας και των υπόχρεων στις 9.8.2001 με εξώδικη απάντηση της ασφαλιστικής εταιρίας.
Νομική Σκέψη του Δικαστηρίου
Το άρθρο 937 § 1 ΑΚ προβλέπει ότι η απαίτηση από αδικοπραξία παραγράφεται μετά πενταετία αφότου ο παθών έμαθε τη ζημία και τον υπόχρεο σε αποζημίωση. Απαιτείται θετική γνώση του προς αποζημίωση υπόχρεου, ήτοι ορισμένου προσώπου κατά του οποίου ο παθών βάσει γνωστών συγκεκριμένων πραγματικών περιστατικών δύναται να εγείρει αγωγή με βέβαιη επιτυχία και δεν αρκούν απλές εικασίες ή υποψίες. Το δικαστήριο διαπίστωσε ότι ο ενάγων στις 9.7.2001 έλαβε κάποιες ασαφείς πληροφορίες από υπάλληλο για την κίνηση της διαδικασίας εξαγοράς, αλλά πραγματική γνώση της ζημίας και των προς αποζημίωση υποχρέων έλαβε την 9.8.2001 όταν του επιδόθηκε η εξώδικη απάντηση της ασφαλιστικής εταιρίας με πλήρη στοιχεία των επιταγών και των εξαγορών. Εφαρμόζοντας το άρθρο 937 ΑΚ, το δικαστήριο έκρινε ότι η πενταετής παραγραφή άρχισε να τρέχει από την 9.8.2001, οπότε ο ενάγων είχε σαφή και θετική γνώση των υπόχρεων και των πραγματικών περιστατικών για να εγείρει αγωγή με ελπίδες επιτυχίας, και συνεπώς όταν άσκησε την αγωγή στις 31.7.2006 δεν είχε παρέλθει η πενταετία.
Κύριοι Λόγοι Απόφασης
Η αίτηση αναίρεσης απορρίφθηκε διότι το Εφετείο ορθά έκρινε ότι η πενταετής παραγραφή του άρθρου 937 ΑΚ άρχισε να τρέχει από την 9.8.2001, όταν ο ενάγων έλαβε πραγματική και θετική γνώση της ζημίας ύψους 10.180.173 δραχμών (29.975,78 ευρώ) και των προς αποζημίωση υποχρέων μέσω της εξώδικης απάντησης της ασφαλιστικής εταιρίας, και όχι από την 9.7.2001 όταν είχε λάβει μόνο ασαφείς πληροφορίες. Επομένως, με την άσκηση της αγωγής στις 31.7.2006 δεν είχε παρέλθει η πενταετία. Περαιτέρω, το Εφετείο ορθά εφάρμοσε το άρθρο 38 του ν. 5960/1933 και απέδωσε ευθύνη στη διευθύντρια του τραπεζικού υποκαταστήματος διότι δεν εξακρίβωσε την ταυτότητα του νόμιμου κομιστή των δίγραμμων επιταγών πριν την πληρωμή τους, με αποτέλεσμα να πληρωθούν σε μη δικαιούχο πρόσωπο. Η αθώωση της από την ποινική δίκη για άμεση συνέργεια στην υπεξαίρεση (δόλος) δεν αποκλείει την αστική ευθύνη από αμέλεια.
Τελική Απόφαση
Απορρίπτει την από 10-10-2017 αίτηση της Χ. Μ. για αναίρεση της υπ' αριθ. 450/2017 απόφασης του Τριμελούς Εφετείου Θεσσαλονίκης. Επιβάλλει στην αναιρεσείουσα τα δικαστικά έξοδα του αναιρεσίβλητου, τα οποία ορίζει στο ποσό των δύο χιλιάδων επτακοσίων (2.700) ευρώ. Διατάσσει την εισαγωγή στο Δημόσιο Ταμείο του κατατεθέντος, για την άσκηση της ένδικης αίτησης αναιρέσεως, παραβόλου.
Ακριβές Νομικό Ερώτημα
Αν η πενταετής παραγραφή της αξίωσης αποζημίωσης από αδικοπραξία κατά το άρθρο 937 ΑΚ αρχίζει από τη λήψη ασαφών πληροφοριών για τη ζημία και τον υπαίτιο ή από τη λήψη πραγματικής και θετικής γνώσης των πραγματικών περιστατικών που επιτρέπουν την άσκηση αγωγής με ελπίδες επιτυχίας, και αν η τράπεζα που πληρώνει δίγραμμη επιταγή σε πρόσωπο διαφορετικό από τον νόμιμο κομιστή ευθύνεται για αποζημίωση κατά το άρθρο 38 του ν. 5960/1933.
Αναφορές σε Νόμους
Άνοιγμα απόφασης

ΑΠ 344/2017

Αστικό Δίκαιο · Δικονομικό Δίκαιο2017Άρειος Πάγος
Σχετικότητα 95.7%
Κρίσιμα Πραγματικά Περιστατικά
Δύο συγκύριες εξ αδιαιρέτου κατ' ισομοιρίαν και τρίτη συγκυρία σε ποσοστό 28,12% εξ αδιαιρέτου κατείχαν πευκοδάσος έκτασης μεγαλύτερης των 120 στρεμμάτων στην κτηματική περιφέρεια Δήμου. Με κοινή υπουργική απόφαση απαλλοτριώθηκαν δύο τμήματα εμβαδού 8.782 τ.μ. και 1.638 τ.μ. για την κατασκευή αυτοκινητοδρόμου και σιδηροδρομικής γραμμής. Οι ιδιοκτήτριες ήσαν κάτοικοι Αθηνών και δεν έλαβαν γνώση της απαλλοτρίωσης. Τρία άλλα πρόσωπα επικαλέσθηκαν αναληθώς τίτλους κυριότητας άλλων ακινήτων ισχυριζόμενοι ότι αφορούσαν τα απαλλοτριωθέντα τμήματα και εισέπραξαν τις αποζημιώσεις ύψους 186.154,07 ευρώ και 38.460 ευρώ αντιστοίχως. Οι πραγματικές δικαιούχες έλαβαν γνώση της αδικοπραξίας στις 18-4-2003 και των στοιχείων των υπόχρεων στις 14-12-2006. Ο δικαιοπάροχος των δύο πρώτων ιδιοκτητριών απεβίωσε την 26-1-2004.
Νομική Σκέψη του Δικαστηρίου
Το άρθρο 937 ΑΚ προβλέπει πενταετή παραγραφή της αξίωσης αποζημίωσης από αδικοπραξία, η οποία αρχίζει από τότε που ο ζημιωθείς έλαβε γνώση των πρώτων επιζήμιων συνεπειών και του υπόχρεου προς αποζημίωση. Το άρθρο 522 ΚΠολΔ ορίζει ότι το Εφετείο περιορίζεται στην έρευνα των παραπόνων που διατυπώνονται με τους λόγους εφέσεως και των ισχυρισμών που προβάλλει ο εφεσίβλητος. Το Εφετείο διαπίστωσε ότι οι ενάγουσες έλαβαν γνώση της αδικοπραξίας στις 18-4-2003 και των στοιχείων των υπόχρεων στις 14-12-2006, ενώ οι αγωγές ασκήθηκαν στις 12-2-2007. Δεν προβλήθηκε ισχυρισμός ότι ο δικαιοπάροχος των δύο πρώτων εναγουσών είχε λάβει γνώση της αδικοπραξίας πριν το θάνατό του. Εφαρμόζοντας το άρθρο 937 ΑΚ και το άρθρο 277 ΑΚ περί μη αυτεπάγγελτης εξέτασης της παραγραφής, το Εφετείο έκρινε ότι δεν παρήλθε πενταετία από τη γνώση των εναγουσών μέχρι την άσκηση των αγωγών και δεν ήταν υποχρεωμένο να ερευνήσει τη γνώση του δικαιοπαρόχου, καθώς δεν προβλήθηκε σχετικός ισχυρισμός.
Κύριοι Λόγοι Απόφασης
Η αίτηση αναίρεσης απορρίφθηκε διότι το Εφετείο δεν υπέπεσε σε πλημμέλεια του άρθρου 559 αριθ. 19 ΚΠολΔ, καθώς δέχθηκε με επαρκείς αιτιολογίες ότι οι ενάγουσες έλαβαν γνώση της αδικοπραξίας στις 18-4-2003 και των στοιχείων των υπόχρεων στις 14-12-2006, και από τότε μέχρι την άσκηση των αγωγών στις 12-2-2007 δεν παρήλθε η πενταετής παραγραφή του άρθρου 937 ΑΚ. Δεν ήταν υποχρεωμένο να ερευνήσει τη γνώση του δικαιοπαρόχου, καθώς δεν προβλήθηκε σχετικός ισχυρισμός από τους εναγομένους. Επίσης, το Εφετείο έλαβε υπόψη όλα τα προσκομισθέντα αποδεικτικά μέσα και δεν παραμόρφωσε το περιεχόμενο των εγγράφων, αλλά τα συνεκτίμησε για το σχηματισμό της δικανικής του πεποίθησης.
Τελική Απόφαση
Απορρίπτει την από 6 Ιουλίου 2015 αίτηση των: 1) Γ. Κ., 2) Α. Κ. του Ι. και 3) Α. Κ. του Σ. για αναίρεση της υπ' αριθμ. 4735/2014 αποφάσεως του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών. Διατάσσει την εισαγωγή του κατατεθέντος από τους αναιρεσείοντες παραβόλου στο Δημόσιο Ταμείο και Καταδικάζει τους αναιρεσείοντες στα δικαστικά έξοδα των αναιρεσιβλήτων, τα οποία ορίζει στο ποσό των χιλίων οκτακοσίων (1800) ευρώ, για τις δύο πρώτες και στο ίδιο ποσό για την τρίτη.
Ακριβές Νομικό Ερώτημα
Αν η πενταετής παραγραφή της αξίωσης αποζημίωσης από αδικοπραξία κατά το άρθρο 937 ΑΚ αρχίζει από τη γνώση του ζημιωθέντος για την αδικοπραξία και τα στοιχεία του υπόχρεου ή από τη γνώση που είχε ο δικαιοπάροχός του πριν από το θάνατό του.
Αναφορές σε Νόμους
Άνοιγμα απόφασης

ΑΠ 591/2017

Αστικό Δίκαιο · Δικονομικό Δίκαιο2017Άρειος Πάγος
Σχετικότητα 95.7%
Κρίσιμα Πραγματικά Περιστατικά
Ενάγουσα, τον Μάϊο του 1985, πρόσφερε σε τράπεζα το ποσό των 57.903 δραχμών ως υπόλοιπο χορηγηθέντος δανείου έτους 1970 ποσού 170.000 δραχμών και ζήτησε την εξάλειψη υποθήκης και άρση κατασχέσεων σε διαμέρισμά της στην Αθήνα, καθώς επρόκειτο να το πωλήσει με τίμημα 8.000.000 δραχμών. Η τράπεζα καθόρισε παράνομα το οφειλόμενο ποσό σε 1.000.000 δραχμές και αρνήθηκε την εξάλειψη της υποθήκης και την άρση των κατασχέσεων, με αποτέλεσμα η πώληση να ματαιωθεί. Με την υπ' αριθ. 9732/1996 αμετάκλητη απόφαση Πολυμελούς Πρωτοδικείου Αθηνών επιδικάσθηκε αποζημίωση για απώλεια τόκων από 1-6-1985 έως 31-5-1990 επί ποσού 10.000.000 δραχμών. Η απόφαση δημοσιεύθηκε στις 16-10-1996 και έγινε τελεσίδικη στις 16-10-1999. Η αδικοπραγήσασα τράπεζα απορροφήθηκε από την εναγομένη τράπεζα στις 2-10-1998. Η ενάγουσα άσκησε νέα αγωγή στις 12-5-2008 ζητώντας αποζημίωση 210.873,22 ευρώ για απώλεια τόκων από 1-6-1990 έως 31-12-2002 και χρηματική ικανοποίηση 100.000 ευρώ για ηθική βλάβη.
Νομική Σκέψη του Δικαστηρίου
Το άρθρο 937 παρ. 1 ΑΚ προβλέπει πενταετή παραγραφή αξίωσης αποζημίωσης από αδικοπραξία, η οποία αρχίζει από τη γνώση της ζημίας και του υποχρέου προς αποζημίωση. Το άρθρο 268 εδ. α' ΑΚ επιμηκύνει την παραγραφή σε εικοσαετή μετά την τελεσιδικία, με την προϋπόθεση ότι η αξίωση δεν έχει ήδη παραγραφεί. Τα άρθρα 68 και 75 του ν. 2190/1920 ορίζουν ότι η απορροφούσα εταιρία υποκαθίσταται ως καθολική διάδοχος σε όλα τα δικαιώματα και υποχρεώσεις της απορροφούμενης. Το δικαστήριο διαπίστωσε ότι η αδικοπραξία τελέσθηκε τον Μάϊο του 1985, η ενάγουσα γνώριζε από τότε τη ζημία και τον υπόχρεο προς αποζημίωση, η πενταετής παραγραφή συμπληρώθηκε τον Μάϊο του 1990, η τελεσιδικία της προηγούμενης απόφασης επήλθε στις 16-10-1999, και η νέα αγωγή ασκήθηκε στις 12-5-2008. Η συγχώνευση με απορρόφηση έλαβε χώρα στις 2-10-1998. Εφαρμόζοντας τα άρθρα 937 παρ. 1 και 268 ΑΚ, το δικαστήριο έκρινε ότι η παραγραφή είχε ήδη συμπληρωθεί πριν την τελεσιδικία, επομένως δεν επήλθε επιμήκυνση σε εικοσαετία. Η απορροφούσα εταιρία, ως καθολική διάδοχος, νομίμως επικαλείται την παραγραφή που είχε συμπληρωθεί στο πρόσωπο της απορροφούμενης.
Κύριοι Λόγοι Απόφασης
Η αίτηση αναίρεσης απορρίφθηκε διότι το Εφετείο ορθώς έκρινε ότι η πενταετής παραγραφή της αξίωσης αποζημίωσης είχε συμπληρωθεί τον Μάϊο του 1990, πριν από την τελεσιδικία της 9732/1996 απόφασης (16-10-1999), και επομένως δεν επήλθε επιμήκυνση σε εικοσαετή παραγραφή κατ' άρθρο 268 ΑΚ. Η ένσταση παραγραφής της εναγομένης ήταν ορισμένη, αναφέροντας τον χρόνο έναρξης (Μάϊος 1985), τη γνώση της ζημίας και του υποχρέου, και την πάροδο πενταετίας μέχρι την άσκηση της αγωγής (12-5-2008). Η συγχώνευση με απορρόφηση δεν διαφοροποιεί τη γνώση του υποχρέου, καθώς η απορροφούσα εταιρία ως καθολική διάδοχος νομίμως επικαλείται την παραγραφή που είχε συμπληρωθεί στο πρόσωπο της απορροφούμενης. Το αίτημα χρηματικής ικανοποίησης για ηθική βλάβη απορρίφθηκε ως αβάσιμο, καθώς δεν προτάθηκαν νέα πραγματικά περιστατικά που να δικαιολογούν συνεχιζόμενη αδικοπρακτική συμπεριφορά.
Τελική Απόφαση
Απορρίπτει την από 8 Δεκεμβρίου 2014 αίτηση και τους από 31 Αυγούστου 2015 πρόσθετους λόγους της Σ. σύζ. Κ. Κ.Κ., για αναίρεση της υπ' αριθ. 5801/2014 αποφάσεως του Εφετείου Αθηνών. Διατάσσει την εισαγωγή του κατατεθέντος από την αναιρεσείουσα παραβόλου στο δημόσιο ταμείο. Καταδικάζει την αναιρεσείουσα στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσίβλητης, τα οποία ορίζει στο ποσό των δύο χιλιάδων επτακοσίων (2.700) ευρώ.
Ακριβές Νομικό Ερώτημα
Αν η πενταετής παραγραφή αξίωσης αποζημίωσης από αδικοπραξία αρχίζει από τη γνώση της ζημίας και του υποχρέου προς αποζημίωση, και αν η συγχώνευση με απορρόφηση ανωνύμων εταιριών διαφοροποιεί τον χρόνο έναρξης της παραγραφής, όταν η απορροφούσα εταιρία υποκαθίσταται ως καθολική διάδοχος της απορροφούμενης αδικοπραγήσασας εταιρίας, και αν η τελεσιδικία απόφασης που επιδίκασε αποζημίωση για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα επιμηκύνει την παραγραφή σε εικοσαετή για μεταγενέστερες ζημίες από την ίδια αδικοπραξία που είχαν ήδη παραγραφεί πριν την τελεσιδικία.
Αναφορές σε Νόμους
Άνοιγμα απόφασης

ΑΠ 1202/2025

Εργατικό Δίκαιο · Δικονομικό Δίκαιο2025Άρειος Πάγος
Σχετικότητα 95.6%
Κρίσιμα Πραγματικά Περιστατικά
Εργαζόμενος απασχολήθηκε ως υπάλληλος οικονομικών υπηρεσιών από 1-10-1999 έως 17-12-2013, οπότε καταγγέλθηκε η σύμβαση εργασίας. Ήταν ασφαλισμένος στο ΤΕΒΕ από 1-7-1990 έως 30-6-1995, γεγονός που γνωστοποίησε στον εργοδότη κατά την πρόσληψη με βεβαίωση. Συμμετείχε σε πρόγραμμα ομαδικής ασφάλισης 5330, το οποίο διακόπηκε στις 30-6-2002 και αντικαταστάθηκε από πρόγραμμα 489-1 από 1-7-2002. Εργαζόμενος καταχωρήθηκε ως νέος ασφαλισμένος για 2,83 έτη μόνο στο ΙΚΑ, χωρίς να συνυπολογιστεί η προηγούμενη ασφάλιση στο ΤΕΒΕ. Έλαβε 1.151,34 ευρώ στις 5-7-2002 από το πρόγραμμα 5330 και 43.935,94 ευρώ στις 30-1-2014 για εξαγορά δικαιωμάτων από το πρόγραμμα 489-1. Στις 18-11-2013 υπέβαλε έγγραφη εισήγηση στον εργοδότη υπολογίζοντας αξίωση 498.752,47 ευρώ ως κόστος προϋπηρεσίας. Άσκησε αγωγή στις 23-12-2019 για 455.000 ευρώ και 150.000 ευρώ ηθική βλάβη.
Νομική Σκέψη του Δικαστηρίου
Το άρθρο 937 παρ. 1 ΑΚ ορίζει ότι η απαίτηση από αδικοπραξία παραγράφεται μετά από πενταετία, αφότου ο παθών έμαθε τη ζημία και τον υπόχρεο σε αποζημίωση. Η παραγραφή άρχισε όταν η αξίωση γεννήθηκε και ήταν δυνατή η δικαστική επιδίωξη της, και ο ενάγων έμαθε τη ζημία και τον υπόχρεο. Το δικαστήριο διαπίστωσε ότι ο ενάγων στις 18-11-2013 υπέβαλε έγγραφη εισήγηση με επακριβή υπολογισμό της αξίωσης σε 498.752,47 ευρώ, γνώριζε τη ζημία και τον υπόχρεο. Η πενταετής παραγραφή άρχισε στις 18-11-2013 και συμπληρώθηκε στις 18-11-2018, ενώ η αγωγή ασκήθηκε στις 24-12-2019. Οι ενέργειες της ασφαλιστικής εταιρίας και οι οικονομικές καταστάσεις δεν συνιστούν αναγνώριση χρέους από τον εργοδότη. Εφαρμόζοντας το άρθρο 937 ΑΚ, το δικαστήριο έκρινε ότι η ένσταση παραγραφής ήταν βάσιμη, καθώς η αγωγή ασκήθηκε μετά την πενταετία. Η αντένσταση επιμήκυνσης της παραγραφής λόγω κολάσιμων πράξεων απορρίφθηκε ως απαράδεκτη, διότι δεν προβλήθηκε νομίμως στον πρώτο βαθμό.
Κύριοι Λόγοι Απόφασης
Η αίτηση αναίρεσης απορρίφθηκε διότι το Εφετείο ορθά εφάρμοσε το άρθρο 937 ΑΚ, δεχόμενο ότι ο ενάγων γνώριζε τη ζημία και τον υπόχρεο από 18-11-2013, οπότε υπέβαλε έγγραφη εισήγηση με υπολογισμό της αξίωσης σε 498.752,47 ευρώ. Η πενταετής παραγραφή συμπληρώθηκε στις 18-11-2018, ενώ η αγωγή ασκήθηκε στις 24-12-2019. Οι ισχυρισμοί περί αναγνωρίσεως χρέους από ενέργειες της ασφαλιστικής εταιρίας ή οικονομικές καταστάσεις απορρίφθηκαν ως αβάσιμοι. Η αντένσταση επιμήκυνσης της παραγραφής λόγω κολάσιμων πράξεων απορρίφθηκε ως απαράδεκτη, διότι δεν προβλήθηκε νομίμως στον πρώτο βαθμό και ήταν αόριστη ως προς τον χαρακτηρισμό των αδικημάτων ως κακουργημάτων.
Τελική Απόφαση
Απορρίπτει την από 3-6-2024 (5179/498/2024) αίτηση αναιρέσεως της υπ'αριθ. 4058/2022 αποφάσεως του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών. Διατάσσει την επιστροφή του 68123978395411270055 παραβόλου ποσού τετρακοσίων πενήντα (450) ευρώ στον αναιρεσείοντα
Ακριβές Νομικό Ερώτημα
Αν η πενταετής παραγραφή της αξίωσης εργαζομένου για καταβολή κόστους προϋπηρεσίας από πρόγραμμα ομαδικής ασφάλισης αρχίζει από το χρόνο που ο εργαζόμενος υπέβαλε έγγραφη εισήγηση στον εργοδότη με υπολογισμό της αξίωσης ή από μεταγενέστερο χρόνο καταβολής παροχών ή δημοσίευσης οικονομικών καταστάσεων, και αν ενέργειες τρίτων (ασφαλιστικών εταιρειών) ή λογιστικές καταχωρίσεις συνιστούν αναγνώριση χρέους που διακόπτει την παραγραφή
Αναφορές σε Νόμους
Άνοιγμα απόφασης

Μας εμπιστεύονται

ΔΣ Ξάνθης

Δικηγορικός Σύλλογος

Ξάνθη

Ν. Καραγιαννακίδης

Δικηγόρος

Θεσσαλονίκη

Α. Τράμπα

Δικηγόρος

Θεσσαλονίκη

Μ. Σαουλίδου

Δικηγόρος

Θεσσαλονίκη

Π. Μαλλίνη

Δικηγόρος

Θεσσαλονίκη

Δήμος Πύδνας-Κολινδρού

ΟΤΑ

Πιερία

Αναζητήστε για τη δική σας υπόθεση

124.000+ αποφάσεις · 24.000+ άρθρα νομοθεσίας

ή κλείστε demo 15 λεπτών →

€199,00 + ΦΠΑ/έτος Κλείστε Demo