Ευθύνη δήμου από παράλειψη συντήρησης πεζοδρομίου — ΑΚ 105 ΕισΝΑΚ

Η νομολογία που παρατίθεται υποστηρίζει σαφώς ότι, σε περίπτωση τραυματισμού πεζού από επικίνδυνη κατάσταση πεζοδρομίου, μπορεί να θεμελιωθεί ευθύνη του Δήμου κατά τα άρθρα 105 και 106 ΕισΝΑΚ, εφόσον αποδεικνύονται: α) παράνομη παράλειψη ελέγχου, συντήρησης ή λήψης μέτρων ασφαλείας, β) γνώση ή δυνατότητα γνώσης της επικινδυνότητας από τα αρμόδια όργανα, και γ) αιτιώδης σύνδεσμος μεταξύ της παράλειψης και της ζημίας. Η υποχρέωση αυτή δεν αναιρείται από τυχόν υποχρέωση των παρόδιων ιδιοκτητών να επιβαρύνονται με τη δαπάνη επισκευής.

Κρίσιμες παραπομπές:
- ΕισΝΑΚ Άρθρο 105
- ΕισΝΑΚ Άρθρο 106
- ΑΚ Άρθρο 932
- ΣτΕ Α2920/2019
- ΣτΕ Α785/2024
- 1932/2024
- 532/2024

Ειδικότερα για τα πραγματικά σας περιστατικά:

1. Θεμελίωση ευθύνης του Δήμου
Το βασικό επιχείρημα στηρίζεται στα ΕισΝΑΚ Άρθρο 105 και ΕισΝΑΚ Άρθρο 106.
Η ΣτΕ Α2920/2019 δέχεται ότι ο Ο.Τ.Α. έχει υποχρέωση ελέγχου και συντήρησης των πεζοδρομίων προς διασφάλιση συνεχούς και ασφαλούς κυκλοφορίας των πεζών και ότι ευθύνεται σε αποζημίωση σε περίπτωση παράλειψης, ανεξαρτήτως της υποχρέωσης των παρόδιων ιδιοκτητών για κατασκευή ή επισκευή.
Η ίδια κατεύθυνση επαναλαμβάνεται στη 1932/2024, όπου κρίθηκε ότι, εφόσον δεν αποδείχθηκε ότι οι παρόδιοι ιδιοκτήτες δημιούργησαν οι ίδιοι την επικίνδυνη κατάσταση, δεν είχαν αυτοί υποχρέωση λήψης μέτρων ασφαλείας, ενώ η ευθύνη για επίβλεψη, συντήρηση και λήψη μέτρων ασφαλείας των πεζοδρομίων ανήκει στον οικείο ΟΤΑ.

2. Ιδιαίτερη σημασία της προηγούμενης έγγραφης ενημέρωσης
Το στοιχείο ότι ο Δήμος είχε ενημερωθεί εγγράφως 8 μήνες πριν χωρίς να επέμβει είναι ιδιαίτερα ισχυρό.
Η 532/2024, αν και ποινική, είναι πολύ χρήσιμη αναλογικά: δέχεται ότι ο Αντιδήμαρχος Τεχνικών Υπηρεσιών είχε ιδιαίτερη νομική υποχρέωση να λάβει μέτρα για την επισκευή και συντήρηση πεζοδρομίων και ότι η παράλειψη, παρά προηγούμενη ενημέρωση για την επικινδυνότητα, συνδέεται αιτιωδώς με τη σωματική βλάβη της παθούσας.
Άρα, στο δικό σας πραγματικό, η έγγραφη ειδοποίηση 8 μήνες πριν ενισχύει αποφασιστικά την απόδειξη γνώσης του κινδύνου από τον Δήμο.

3. Επικίνδυνη κατάσταση πεζοδρομίου και αιτιώδης σύνδεσμος
Η ΣτΕ Α785/2024 αφορά πολύ κοντινό πραγματικό: πεζός έπεσε σε πεζοδρόμιο με κενά, αποκολλημένες και κεκλιμένες πλάκες και υψομετρική διαφορά. Το δικαστήριο δέχθηκε ότι ο Δήμος υπέχει ευθύνη κατά τα άρθρα 105 και 106 ΕισΝΑΚ όταν τα ελαττώματα συνιστούν επικίνδυνη κατάσταση και υπάρχει αιτιώδης σύνδεσμος με τη βλάβη.
Στο δικό σας ζήτημα, η ανυψωμένη πλάκα από ρίζες δέντρου εντάσσεται ακριβώς στη λογική της επικίνδυνης υψομετρικής ανωμαλίας του πεζοδρομίου.

4. Αποζημίωση και χρηματική ικανοποίηση
Για τις ιατρικές δαπάνες των 9.400 € η βάση είναι το ΕισΝΑΚ Άρθρο 105 σε συνδυασμό με την αποζημιωτική ευθύνη από παράνομη παράλειψη.
Για την ηθική βλάβη, η βάση είναι το ΑΚ Άρθρο 932, το οποίο εφαρμόζεται αναλογικά στις αξιώσεις από τα άρθρα 105-106 ΕισΝΑΚ, όπως προκύπτει και από τις αποφάσεις ΣτΕ Α1568/2024, ΣτΕ Α920/2024, ΣτΕ Α2209/2023, ΣτΕ Α1858/2024.
Εφόσον υπάρχει κάταγμα ισχίου, αρθροπλαστική και προφανής σοβαρή ταλαιπωρία ηλικιωμένης 74 ετών, το αίτημα χρηματικής ικανοποίησης λόγω ηθικής βλάβης είναι νομικά θεμελιωμένο.

5. Πιθανή ένσταση του Δήμου
Ο Δήμος ενδέχεται να επικαλεστεί ότι την ευθύνη επισκευής φέρουν οι παρόδιοι ιδιοκτήτες. Η αντίκρουση είναι ευθεία από:
- ΣτΕ Α2920/2019
- 1932/2024
- 532/2024

Όλες κινούνται στην ίδια κατεύθυνση: ακόμη και αν οι παρόδιοι ιδιοκτήτες βαρύνονται με τη δαπάνη ή έχουν ορισμένες υποχρεώσεις, ο Δήμος διατηρεί την υποχρέωση ελέγχου, επίβλεψης, συντήρησης και λήψης μέτρων για την ασφαλή χρήση του πεζοδρομίου.

6. Τι πρέπει να αποδειχθεί πρακτικά
Με βάση ιδίως τις ΣτΕ Α785/2024 και ΣτΕ Α2209/2023, κρίσιμο είναι να αποδειχθούν:
- η ακριβής επικίνδυνη κατάσταση του πεζοδρομίου,
- η προηγούμενη γνώση του Δήμου,
- ο αιτιώδης σύνδεσμος με την πτώση,
- οι δαπάνες και η έκταση της βλάβης.

Χρήσιμα αποδεικτικά μέσα, με βάση και το ΚΔιοικΔ Άρθρο 154:
- η έγγραφη αναφορά προς τον Δήμο,
- φωτογραφίες του σημείου,
- τεχνική έκθεση ή αυτοψία,
- ιατρικά έγγραφα για κάταγμα ισχίου και αρθροπλαστική,
- αποδείξεις δαπανών 9.400 €,
- μάρτυρες για την πτώση και την προϋπάρχουσα κατάσταση.

7. Νομολογιακή ισχύς
Η νομολογία εδώ είναι παγία ως προς τον βασικό κανόνα:
- ΣτΕ Α2920/2019
- ΣτΕ Α785/2024
- 1932/2024
- 532/2024

Όλες συγκλίνουν ότι ο Δήμος έχει υποχρέωση ασφαλούς συντήρησης πεζοδρομίων και ευθύνεται όταν παραλείπει να επέμβει.

Πρακτική σύσταση:
- Στηρίξτε την αγωγή πρωτίστως στα ΕισΝΑΚ Άρθρο 105 και ΕισΝΑΚ Άρθρο 106.
- Επικαλεστείτε αμέσως μετά τις ΣτΕ Α2920/2019, ΣτΕ Α785/2024 και 1932/2024.
- Χρησιμοποιήστε την 532/2024 για να αναδείξετε τη βαρύτητα της προηγούμενης ενημέρωσης του Δήμου.
- Προβάλετε χωριστά:
α) αποζημίωση για τις δαπάνες 9.400 €
β) χρηματική ικανοποίηση λόγω ηθικής βλάβης κατ’ ΑΚ Άρθρο 932.

Αν θέλετε, μπορώ να σας ετοιμάσω αμέσως:
1. σχέδιο νομικής βάσης αγωγής κατά Δήμου, ή
2. δομημένη επιχειρηματολογία για δικόγραφο/υπόμνημα με παραπομπές μόνο στις ανωτέρω πηγές.

ΕισΝΑΚ Άρθρο 105
Εισαγωγικός Νόμος Αστικού Κώδικα
Σχετικότητα: 95.5%
ΕισΝΑΚ Άρθρο 105: Για παράνομες πράξεις ή παραλείψεις των οργάνων του δημοσίου κατά την άσκηση της δημόσιας εξουσίας που τους έχει ανατεθεί, το δημόσιο ενέχεται σε αποζημίωση, εκτός αν η πράξη ή η παράλειψη έγινε κατά παράβαση διάταξης που υπάρχει για χάρη του γενικού συμφέροντος. Μαζί με το δημόσιο ευθύνεται εις ολόκληρον και το υπαίτιο πρόσωπο, με την επιφύλαξη των ειδικών διατάξεων για την ευθύνη των υπουργών.
ΕισΝΑΚ Άρθρο 106
Εισαγωγικός Νόμος Αστικού Κώδικα
Σχετικότητα: 94.1%
ΕισΝΑΚ Άρθρο 106: Οι διατάξεις των δύο προηγούμενων άρθρων εφαρμόζονται και για την ευθύνη των δήμων, των κοινοτήτων ή των άλλων νομικών προσώπων δημοσίου δικαίου από πράξεις ή παραλείψεις των οργάνων που βρίσκονται στην υπηρεσία τους.
ΑΚ Άρθρο 914
Αστικός Κώδικας
Σχετικότητα: 86.5%
ΑΚ Άρθρο 914: Έννοια Όποιος ζημιώσει άλλον παράνομα και υπαίτια έχει υποχρέωση να τον αποζημιώσει.
ΑΚ Άρθρο 932
Αστικός Κώδικας
Σχετικότητα: 84.2%
ΑΚ Άρθρο 932: Ικανοποίηση της ηθικής βλάβης Σε περίπτωση αδικοπραξίας, ανεξάρτητα από την αποζημίωση για την περιουσιακή ζημία, το δικαστήριο μπορεί να επιδικάσει εύλογη κατά την κρίση του χρηματική ικανοποίηση λόγω ηθικής βλάβης. Αυτό ισχύει ιδίως για εκείνον που έπαθε προσβολή της υγείας, της τιμής ή της αγνείας του ή στερήθηκε την ελευθερία του. Σε περίπτωση θανάτωσης προσώπου η χρηματική αυτή ικανοποίηση μπορεί να επιδικαστεί στην οικογένεια του θύματος λόγω ψυχικής οδύνης.
ΕισΝΑΚ Άρθρο 104
Εισαγωγικός Νόμος Αστικού Κώδικα
Σχετικότητα: 88.1%
ΕισΝΑΚ Άρθρο 104: Για πράξεις και παραλείψεις των οργάνων του δημοσίου, που ανάγονται σε έννομες σχέσεις του ιδιωτικού δικαίου ή σχετικές με την ιδιωτική του περιουσία, το δημόσιο ευθύνεται κατά τις διατάξεις του Αστικού Κώδικα για τα νομικά πρόσωπα.
ΕισΝΑΚ Άρθρο 47
Εισαγωγικός Νόμος Αστικού Κώδικα
Σχετικότητα: 88.0%
ΕισΝΑΚ Άρθρο 47: Εξακολουθούν να ισχύουν και μετά την εισαγωγή του Αστικού Κώδικα νεότεροι ειδικοί νόμοι ή διατάξεις που καθιερώνουν ευθύνη για αποζημίωση εξαιτίας πράξεων ή παραλείψεων ή που κανονίζουν ιδιαίτερο τρόπο ή ιδιαίτερους όρους για την αποζημίωση.
Ν4555 Άρθρο 244
Ν. 4555/2018 - Κλεισθένης Ι
Σχετικότητα: 85.9%
Ν4555 Άρθρο 244: Πειθαρχικό αδίκημα Αιρετός της τοπικής αυτοδιοίκησης, ενεργώντας είτε ως μονοπρόσωπο όργανο διοίκησης είτε ως μέλος συλλογικού οργάνου είτε ως εκπρόσωπος Ο.Τ.Α. ή κάθε είδους νομικού προσώπου των Ο.Τ.Α., ο οποίος από δόλο ή βαριά αμέλεια, αρνείται ή παραλείπει να εκδώσει διοικητικές πράξεις, που προβλέπονται ως υποχρεωτικές εντός του πλαισίου της αρμοδιότητας της περίπτωσης β΄, 4, της παρ. I, του άρθρου 75 του Κώδικα Δήμων και Κοινοτήτων (ν. 3463/2006) ή του παρόντος νόμου ή δεν εκτελεί τέτοιες πράξεις που βρίσκονται σε ισχύ ή κωλύει την εκτέλεσή τους, ή προβαίνει στην τροποποίηση ή στην κατάργησή τους παρά το νόμο, ή παραλείπει να ελέγξει τη νομιμότητά τους ή συμμετέχει σε πράξεις που παρεμποδίζουν την εφαρμογή της διάταξης αυτής διαπράττει πειθαρχικό παράπτωμα. Για το παράπτωμα αυτό εφαρμόζεται το άρθρο 233 του ν. 3852/2010.
ΑΚ Άρθρο 286
Αστικός Κώδικας
Σχετικότητα: 85.1%
ΑΚ Άρθρο 286: Εκείνος που επιχείρησε σύμφωνα με το προηγούμενο άρθρο την καταστροφή ευθύνεται σε αποζημίωση, αν είχε προκαλέσει υπαίτια τον κίνδυνο. Σε κάθε άλλη περίπτωση μπορεί κατά τις περιστάσεις να καταδικαστεί σε εύλογη αποζημίωση. Μετά την καταβολή έχει εναντίον εκείνου που ωφελήθηκε από την πράξη του αναγωγή, σύμφωνα με τις διατάξεις για τη διοίκηση αλλοτρίων.
ΑΚ Άρθρο 75
Αστικός Κώδικας
Σχετικότητα: 84.5%
ΑΚ Άρθρο 75: Ο εκκαθαριστής ευθύνεται να αποζημιώσει τους δανειστές του νομικού προσώπου για κάθε υπαίτια παράβαση των υποχρεώσεών του. Περισσότεροι εκκαθαριστές ευθύνονται εις ολόκληρον.
ΑΚ Άρθρο 1153
Αστικός Κώδικας
Σχετικότητα: 83.8%
ΑΚ Άρθρο 1153: Υποχρέωση ειδοποίησης του κυρίου Ο επικαρπωτής έχει υποχρέωση να ειδοποιεί χωρίς υπαίτια καθυστέρηση τον κύριο για κάθε βλάβη του πράγματος ή για την ανάγκη έκτακτης επισκευής του ή για προφυλακτικό μέτρο που επιβάλλεται εναντίον κινδύνου που δεν είχε προβλεφθεί. Το ίδιο ισχύει και όταν τρίτος αντιποιείται κάποιο δικαίωμα πάνω στο πράγμα. Αν ο κύριος αμελεί ή αρνείται να λάβει μέτρα για να αποτρέψει τη βλάβη ή τον κίνδυνο, ο επικαρπωτής παίρνει τα μέτρα αυτά με δαπάνη του κυρίου.
ΑΚ Άρθρο 931
Αστικός Κώδικας
Σχετικότητα: 83.2%
ΑΚ Άρθρο 931: "Η αναπηρία ή η παραμόρφωση που προξενήθηκε στον παθόντα λαμβάνεται ιδιαίτερα υπόψη κατά την επιδίκαση της αποζημίωσης, αν επιδρά στο μέλλον του".
ΠΚ Άρθρο 314
Ποινικός Κώδικας
Σχετικότητα: 83.2%
ΠΚ Άρθρο 314: Σωματική βλάβη από αμέλεια 1. Όποιος από αμέλεια προκαλεί σωματική κάκωση ή βλάβη της υγείας άλλου τιμωρείται με φυλάκιση έως δύο (2) έτη ή χρηματική ποινή ή παροχή κοινωφελούς εργασίας. Αν η σωματική βλάβη που προκλήθηκε είναι βαριά, τιμωρείται με φυλάκιση έως τρία (3) έτη, και αν αυτή είναι εντελώς ελαφρά, επιβάλλεται χρηματική ποινή ή παροχή κοινωφελούς εργασίας. 2. Για την ποινική δίωξη της πράξης της προηγούμενης παραγράφου απαιτείται έγκληση. Η δίωξη είναι αυτεπάγγελτη αν ο υπαίτιος ήταν οδηγός οχήματος ή υπόχρεος λόγω της υπηρεσίας ή του επαγγέλματος του να καταβάλει ιδιαίτερη επιμέλεια ή προσοχή. Όταν ο υπαίτιος οδηγός οχήματος δεν μεταφέρει επιβάτες ή πράγματα με σκοπό βιοπορισμού, η ποινική δίωξη ασκείται αυτεπαγγέλτως, ο εισαγγελέας όμως με διάταξή του απέχει από την ποινική δίωξη αν ο παθών δηλώσει ότι δεν επιθυμεί την ποινική δίωξη του δράστη. Αν η δήλωση υποβληθεί μετά την άσκηση ποινικής δίωξης, το δικαστήριο παύει οριστικά αυτήν.
ΑΚ Άρθρο 299
Αστικός Κώδικας
Σχετικότητα: 83.0%
ΑΚ Άρθρο 299: Ζημία μη περιουσιακή Για μη περιουσιακή ζημία οφείλεται χρηματική ικανοποίηση στις περιπτώσεις που ορίζει ο νόμος.
ΠΚ Άρθρο 28
Ποινικός Κώδικας
Σχετικότητα: 83.0%
ΠΚ Άρθρο 28: Αμέλεια Από αμέλεια πράττει όποιος από έλλειψη της προσοχής την οποία όφειλε κατά τις περιστάσεις και μπορούσε να καταβάλει είτε δεν πρόβλεψε το αξιόποινο αποτέλεσμα που προκάλεσε η πράξη του, είτε το πρόβλεψε ως δυνατό, πίστεψε όμως ότι δεν θα επερχόταν.
Ν4412 Άρθρο 159
Ν. 4412/2016 - Δημόσιες Συμβάσεις
Σχετικότητα: 82.3%
Ν4412 Άρθρο 159: Ακαταλληλότητα υλικών - Ελαττώματα - Παράλειψη συντήρησης 1. Η παραλαβή και ο έλεγχος της ποιότητας των υλικών που χρησιμοποιούνται στην κατασκευή του έργου ή ενσωματώνονται σε αυτό, γίνεται από έναν (1) ή περισσότερους τεχνικούς του άρθρου 139, περί διεύθυνσης έργου από την πλευρά του αναδόχου, ο οποίος συντάσσει και υποβάλει δήλωση προς τη διευθύνουσα υπηρεσία, με την οποία βεβαιώνει και την αλήθεια του περιεχομένου της. Παράλειψη σύνταξης και υποβολής της σχετικής δήλωσης συνιστά κώλυμα υποβολής κάθε επόμενου λογαριασμού. 2. Αν κατά την κατασκευή των έργων η επίβλεψη θεωρεί, ότι τα προς χρησιμοποίηση υλικά δεν πληρούν τις απαιτήσεις των προδιαγραφών ή γενικά είναι ακατάλληλα, διατάσσεται από τη διευθύνουσα υπηρεσία η μη χρησιμοποίηση των υλικών. Αν ο ανάδοχος διαφωνεί, τα υλικά δεν χρησιμοποιούνται αν δεν κριθεί η καταλληλότητά τους από εργαστηριακό έλεγχο, που γίνεται από τα εργαστήρια της Γενικής Γραμματείας Υποδομών ή Πολυτεχνικών Σχολών ή άλλα αναγνωρισμένα εργαστήρια. Η δαπάνη για τις εργαστηριακές έρευνες προκαταβάλλεται από τον ανάδοχο και τον βαρύνει τελικά, αν αποδειχθεί η ακαταλληλότητα των υλικών. Στην αντίθετη περίπτωση, η δαπάνη βαρύνει τον κύριο του έργου και αποδίδεται στον ανάδοχο από τις πιστώσεις του έργου. 3. Αν κατά τη διάρκεια κατασκευής των έργων μέχρι την παραλαβή, οποιαδήποτε εργασία παρουσιάσει ελαττώματα που δεν αποκαθίστανται από τον ανάδοχο, κοινοποιείται σε αυτόν ειδική διαταγή της διευθύνουσας υπηρεσίας. Με την ειδική διαταγή προσδιορίζονται τα ελαττώματα, καθορίζεται αν είναι ουσιώδη, επουσιώδη ή και επικίνδυνα και τάσσεται εύλογη προθεσμία για την αποκατάστασή τους. Στην αποκατάσταση μπορεί να περιλαμβάνονται η καθαίρεση των ελαττωματικών εργασιών και η ανακατασκευή τους, αν αυτό επιβάλλεται. Αν το ελάττωμα δεν είναι ουσιώδες και η αποκατάστασή του απαιτεί δυσανάλογες δαπάνες με την ειδική διαταγή καθορίζεται ποσοστό μείωσης της αμοιβής του αναδόχου για τις αντίστοιχες εργασίες. Στην τελευταία αυτήν περίπτωση η διαταγή μπορεί να περιλαμβάνει και την εκτέλεση ορισμένων εργασιών για τον περιορισμό του ελαττώματος. 4. Ο ανάδοχος δύναται να ασκήσει ένσταση στην περίπτωση της ειδικής διαταγής της παρ. 3, εντός ανατρεπτικής προθεσμίας δέκα (10) ημερών από την κοινοποίησή της. Με την εμπρόθεσμη ένσταση αναστέλλεται η υποχρέωση εκτέλεσης των εργασιών μέχρις ότου εκδοθεί απόφαση επί αυτής, εκτός αν οι χαρακτηρισθείσες ως κακότεχνες εργασίες πρέπει να αποκατασταθούν άμεσα, προκειμένου να μην καθυστερεί η εκτέλεση του έργου. Στην περίπτωση αυτήν, οι εργασίες για την άρση του ελαττώματος εκτελούνται άμεσα από τον ανάδοχο. 5. Αν ο ανάδοχος με την ένστασή του ζητεί τη διενέργεια εργαστηριακών ερευνών ή άλλων δοκιμών για την εξακρίβωση του ελαττώματος, οι εργασίες αυτές εκτελούνται αφού εκδοθεί απόφαση επί της ένστασης, η οποία δεν μπορεί να εκδοθεί πριν την έκδοση των αποτελεσμάτων των εργαστηριακών δοκιμών. 6. Αν τελικά ύστερα από την ένσταση ή τη δικαστική προσφυγή δικαιωθεί ο ανάδοχος, έχει το δικαίωμα να πληρωθεί με τους συμβατικούς όρους και τιμές για τις πρόσθετες εργασίες. Αν οι εργασίες διατάχθηκαν ύστερα από την απομάκρυνση των εγκαταστάσεων του αναδόχου, συντάσσονται νέες τιμές που λαμβάνουν υπόψη τους και το γεγονός αυτό. 7. Αν ο ανάδοχος δεν αποκαταστήσει τις πλημμέλειες μέσα στην προθεσμία που τάσσεται σε αυτόν με την ειδική διαταγή ή μετά την έκδοση απόφασης επί της ένστασης, τότε οι εργασίες αποκατάστασης της πλημμέλειας μπορεί να εκτελεσθούν με μέριμνα της διευθύνουσας υπηρεσίας με οποιονδήποτε τρόπο σε βάρος και για λογαριασμό του αναδόχου με την επιφύλαξη των δικαιωμάτων του κυρίου του έργου ως προς την εφαρμογή των λοιπών κυρώσεων κατά του αναδόχου. 8. Οι διατάξεις των παρ. 3 έως 7 εφαρμόζονται ανάλογα και για την περίπτωση που ο ανάδοχος παραλείπει τις υποχρεώσεις του για τη συντήρηση των έργων όσο διάστημα τον βαρύνει η συντήρηση αυτή. 9. Οι εργασίες που παρουσιάζουν ουσιώδη ελαττώματα δεν περιλαμβάνονται στον λογαριασμό. Οι εργασίες που παρουσιάζουν επουσιώδη ελαττώματα περιλαμβάνονται με μειωμένη τιμή, όπως καθορίζεται στην ειδική διαταγή μέχρι την αποκατάσταση του ελαττώματος. Αν το ελάττωμα αποκαλυφθεί αφού έχουν περιληφθεί σε λογαριασμό οι εργασίες, η περικοπή θα γίνει στον αμέσως επόμενο λογαριασμό και, εφόσον αυτός δεν επαρκεί στους επόμενους, μέχρι πλήρους εξόφλησης, σύμφωνα με σχετική απόφαση της διευθύνουσας υπηρεσίας. 10. Αν το ελάττωμα αποκαλυφθεί κατά την παραλαβή των έργων, εφαρμόζεται η παρ. 5 του άρθρου 172, περί παραλαβής και η διαπίστωση της αποκατάστασης των ελαττωμάτων γίνεται από τη διευθύνουσα υπηρεσία. ΕNOTHTA 3 ΕΚΠΤΩΣΗ ΑΝΑΔΟΧΟΥ - ΔΙΑΛΥΣΗ ΣΥΜΒΑΣΗΣ ΥΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ
ΑΚ Άρθρο 348
Αστικός Κώδικας
Σχετικότητα: 81.6%
ΑΚ Άρθρο 348: Η ευθύνη για το πράγμα μετά την αγωγή Όποιος οφείλει ορισμένο πράγμα ευθύνεται αφότου επιδόθηκε η αγωγή σε αποζημίωση για χειροτέρευση ή καταστροφή ή αδυναμία να το αποδώσει, σύμφωνα με τις διατάξεις για τη διεκδίκηση, με την επιφύλαξη της τυχόν μεγαλύτερης ευθύνης από την ενοχική σχέση ή την υπερημερία. Το ίδιο ισχύει και για την αξίωση του δανειστή να του αποδοθούν ωφελήματα καθώς και για την αξίωση του οφειλέτη να του αποδοθούν δαπάνες.
ΑΚ Άρθρο 300
Αστικός Κώδικας
Σχετικότητα: 81.3%
ΑΚ Άρθρο 300: Ζημία από οικείο πταίσμα Αν εκείνος που ζημιώθηκε συντέλεσε από δικό του πταίσμα στη ζημία ή την έκτασή της, το δικαστήριο μπορεί να μην επιδικάσει αποζημίωση ή να μειώσει το ποσό της. Το ίδιο ισχύει και όταν εκείνος που ζημιώθηκε παρέλειψε να αποτρέψει ή να περιορίσει τη ζημία ή δεν επέστησε την προσοχή του οφειλέτη στον κίνδυνο ασυνήθιστα μεγάλης ζημίας, τον οποίο ο οφειλέτης ούτε γνώριζε ούτε όφειλε να γνωρίζει. Η διάταξη αυτή εφαρμόζεται και για το πταίσμα των προσώπων για τα οποία ευθύνεται εκείνος που ζημιώθηκε.
ΑΚ Άρθρο 1165
Αστικός Κώδικας
Σχετικότητα: 80.9%
ΑΚ Άρθρο 1165: Παραγραφή Οι αξιώσεις του κυρίου κατά του επικαρπωτή εξαιτίας μεταβολής ή χειροτέρευσης του πράγματος, καθώς και οι αξιώσεις του επικαρπωτή για δαπάνες ή για την αφαίρεση κατασκευάσματος, παραγράφονται μετά την παρέλευση έξι μηνών από την απόδοση του πράγματος.
ΠΚ Άρθρο 15
Ποινικός Κώδικας
Σχετικότητα: 80.5%
ΠΚ Άρθρο 15: Έγκλημα που τελείται με παράλειψη 1. Όπου ο νόμος για την ύπαρξη αξιόποινης πράξης απαιτεί να έχει επέλθει ορισμένο αποτέλεσμα, η μη αποτροπή του τιμωρείται όπως η πρόκλησή του με ενέργεια, αν ο υπαίτιος της παράλειψης είχε ιδιαίτερη νομική υποχρέωση να προβεί σε ενέργεια για την αποτροπή του αποτελέσματος. Η ιδιαίτερη νομική υποχρέωση πηγάζει από νόμο, σύμβαση ή προηγούμενη επικίνδυνη ενέργεια του υπαιτίου. 2. Στις περιπτώσεις των εγκλημάτων με παράλειψη ο δικαστής μπορεί να επιβάλει μειωμένη ποινή (άρθρο 83).
Ν3852 Άρθρο 94
Ν. 3852/2010 - Καλλικράτης
Σχετικότητα: 80.4%
Ν3852 Άρθρο 94: Πρόσθετες αρμοδιότητες δήμων 1. Στο άρθρο 75 παρ. Ι του Κώδικα Δήμων και Κοινοτήτων και υπό τον τομέα β΄ («Περιβάλλον») προστίθενται οι ακόλουθες αρμοδιότητες: «11. Η έκδοση οικοδομικών αδειών, ο προέλεγχος για την έκδοσή τους, ο έλεγχος μελετών για οικοδομικές άδειες, συναφούς χαρακτήρα πολεοδομικές αρμοδιότητες, καθώς και ο έλεγχος και η επιβολή προστίμων για την κατασκευή αυθαιρέτων κτισμάτων, κατά την κείμενη νομοθεσία, υπό την επιφύλαξη της περίπτωσης 45 του άρθρου 280 του παρόντος. 12. Ο έλεγχος των αρχιτεκτονικών, των στατικών, των υδραυλικών και των ηλεκτρομηχανολογικών μελετών, της μελέτης θερμομόνωσης, της μελέτης παθητικής πυροπροστασίας και των σχετικών φορολογικών στοιχείων για την έκδοση ή αναθεώρηση οικοδομικών αδειών βιομηχανικών κτιρίων, κατά τις ρυθμίσεις των παραγράφων 1 έως και 3 του άρθρου 5 του π.δ. 78/2006 (ΦΕΚ 80 Α΄). 13. Ο έλεγχος εφαρμογής ρυμοτομικών σχεδίων στο έδαφος πριν την έγκριση των πινακίδων εφαρμογής. 14. Η σύνταξη διαγραμμάτων εφαρμογής και διαγραμμάτων διαμορφωμένης κατάστασης. 15. Ο έλεγχος τοπογραφικών διαγραμμάτων που προορίζονται για σύνταξη πράξεων τακτοποιήσεως και αναλογισμού ή πράξεων εφαρμογής. 16. Επίβλεψη τοπογραφικών μελετών και μελετών Πράξεων Εφαρμογής Σ.Π.. 17. Η σύνταξη Πράξεων Εφαρμογής του άρθρου 12 του ν. 1337/1983 (Συνολική Π.Ε., Μεμονωμένη Π.Ε., Διορθωτική Π.Ε.), συμπεριλαμβανομένων και όλων των προβλεπομένων διαδικασιών. 18. Η παρακολούθηση του Προγράμματος Καθαρές Ακτές – Καθαρές Θάλασσες του Υπουργείου Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής. 19. Η έκδοση απόφασης για τον καθορισμό μεμονωμένων κτιρίων ή των περιοχών, εντός των οποίων οι όψεις των κτιρίων πρέπει να αποπερατώνονται μέσα σε έξι (6) έτη από την έκδοση της οικοδομικής άδειας ή της ανωτέρω απόφασης, σύμφωνα με το άρθρο 22 παρ. 6 του ν. 1577/1985 (ΦΕΚ 210 Α΄). 20. Η προκαταρκτική πρόταση ανάπλασης ορισμένης περιοχής, σύμφωνα με τις ρυθμίσεις των άρθρων 9 και 10 του ν. 2508/1997 (ΦΕΚ 124 Α΄). 21. Η γνωμοδότηση για παρέκκλιση από τους όρους δόμησης κατασκευής κτιρίων που προορίζονται για γεωκτηνοτροφικές, γεωπτηνοτροφικές ή υδατοκαλλιεργητικές εγκαταστάσεις, καθώς και εγκαταστάσεις αποθήκευσης λιπασμάτων, φαρμάκων, ιχθυοτροφών, γεωργικών και αλιευτικών εφοδίων, γεωργικών και αλιευτικών προϊόντων, στεγάστρων σφαγής ζώων και δεξαμενών από οποιοδήποτε υλικό. 22. Η εφαρμογή πολεοδομικών σχεδίων και συναφών εκτελεστών πράξεων, που δεν έχουν γενικότερο χαρακτήρα. 23. Ο έλεγχος εφαρμογής ρυμοτομικών σχεδίων στο έδαφος, κατ’ άρθρο 115 Κ.Β.Π.Ν.. 24. Η εφαρμογή εγκεκριμένων σχεδίων επί του εδάφους, κατά την πρόβλεψη της παρ. 1 του άρθρου 155 Κ.Β.Π.Ν.. 25. Η διαχείριση στερεών αποβλήτων, σε επίπεδο προσωρινής αποθήκευσης, μεταφόρτωσης, επεξεργασίας, ανακύκλωσης και εν γένει αξιοποίησης, διάθεσης, λειτουργίας σχετικών εγκαταστάσεων, κατασκευής μονάδων επεξεργασίας και αξιοποίησης, καθώς και αποκατάστασης υφιστάμενων χώρων εναπόθεσης (Χ.Α.Δ.Α.). Η διαχείριση πραγματοποιείται, σύμφωνα με τον αντίστοιχο σχεδιασμό, που καταρτίζεται από την Περιφέρεια κατά την ειδικότερη ρύθμιση του άρθρου 186 παρ. ΣΤ΄ αριθμ. 29 του παρόντος νόμου. 26. Η μέριμνα, σύμφωνα με τις ισχύουσες πυροσβεστικές διατάξεις, για την τήρηση των υποχρεώσεων καθαρισμού, από τους ιδιοκτήτες, νομείς, και επικαρπωτές, των οικοπεδικών και λοιπών ακάλυπτων χώρων, που βρίσκονται εντός πόλεων, κωμοπόλεων και οικισμών και σε απόσταση μέχρι 100 μέτρων από τα όριά τους, καθώς και η υποχρέωση αυτεπάγγελτου καθαρισμού από τους δήμους, σε περίπτωση μη συμμόρφωσης των υπόχρεων. Σε βάρος εκείνων που δεν συμμορφώνονται επιβάλλεται πρόστιμο πενήντα (50) λεπτών, ανά τετραγωνικό μέτρο του οικείου χώρου, το οποίο και αποτελεί έσοδο του οικείου δήμου, βεβαιούται εις βάρος τους η ισόποση σχετική δαπάνη του δήμου προς καθαρισμό και υποβάλλεται μήνυση για το αδίκημα του άρθρου 433 του Ποινικού Κώδικα. 27. Η διενέργεια δειγματοληπτικών ελέγχων, προκειμένου να διαπιστωθεί η ποιότητα των χαλύβων οπλισμού σκυροδέματος. 28. Η διενέργεια δειγματοληπτικών ελέγχων, προκειμένου να διαπιστωθεί η ποιότητα των προϊόντων τσιμέντου. 29. Η χορήγηση άδειας εγκατάστασης και λειτουργίας στεγνοκαθαριστηρίων, πλυντηρίων ρούχων, σιδηρωτηρίων ρούχων και ταπητοκαθαριστηρίων.» 30. Η σύνταξη των πράξεων αναλογισμού αποζημίωσης, τακτοποίησης, προσκύρωσης κατά τις διατάξεις του ν.δ. 17.7.1923 συμπεριλαμβανομένων και όλων των προβλεπομένων διαδικασιών. 31. Η επιμέλεια μεταγραφής ή καταχώρισης των Πράξεων Εφαρμογής του άρθρου 12 του ν. 1337/1983 σε Υποθηκοφυλακείο ή Κτηματολόγιο. 32. Η σύσταση επιτροπής του άρθρου 1 του π.δ. 5/1986 (Α΄ 2) για τον προσδιορισμό της αξίας ακινήτων για την εισφορά σε χρήμα. 2. Στο άρθρο 75 παρ. Ι του Κώδικα Δήμων και Κοινοτήτων, υπό τον τομέα γ΄ («Ποιότητα Ζωής και Εύρυθμης Λειτουργίας των Πόλεων»), προστίθενται οι ακόλουθες αρμοδιότητες: «15. Η μελέτη των έργων συντήρησης και βελτίωσης του οδικού δικτύου αρμοδιότητας δήμου. 16. Η εκπόνηση κυκλοφοριακών μελετών, καθώς και η μελέτη, εκτέλεση και επίβλεψη των εργασιών σήμανσης, σηματοδότησης και ηλεκτροφωτισμού του οδικού δικτύου του δήμου. 17. Ο καθορισμός των αστικών γραμμών λεωφορείων, της αφετηρίας, της διαδρομής, των στάσεων και του τέρματος των αντίστοιχων γραμμών, καθώς και ο καθορισμός των προδιαγραφών των στάσεων και των στεγάστρων αναμονής επιβατών αστικών και υπεραστικών γραμμών. 18. Ο καθορισμός κομίστρων αστικών φορέων παροχής συγκοινωνιακού έργου. 19. Η ρύθμιση κάθε θέματος, το οποίο αφορά στην εγκατάσταση, λειτουργία και στη συντήρηση ανελκυστήρων, καθώς και η χορήγηση των σχετικών τεχνικών επαγγελματικών αδειών, σύμφωνα με τις ρυθμίσεις του άρθρου 4 του π.δ. 78/2006 (ΦΕΚ 80 Α΄) και των σχετικών Κ.Υ.Α.. 20. Η χορήγηση άδειας δομικής ή μηχανικής κατασκευής προς εγκατάσταση κεραίας σταθμού στην ξηρά, σύμφωνα με το άρθρο 24 α΄ του ν. 2075/ 1992 (ΦΕΚ 129 Α΄), όπως ισχύει, και η επιβολή κυρώσεων στους παραβάτες. 21. Η χορήγηση άδειας εγκατάστασης και άδειας λειτουργίας φωτοβόλων, σωλήνων, φωτεινών επιγραφών και ηλεκτροκίνητων ανυψωτικών μηχανημάτων, καθώς και ο έλεγχος της λειτουργίας αυτών. 22. Η σύσταση επιτροπής φιλικού διακανονισμού για την εξώδικη επίλυση των διαφορών ανάμεσα σε προμηθευτές και σε καταναλωτές ή ενώσεις καταναλωτών, η τήρηση αρχείων των πορισμάτων της οικείας επιτροπής καθώς και η τήρηση μητρώου καταναλωτών. 23. Ο καθορισμός των προδιαγραφών των στάσεων και των στεγάστρων αναμονής επιβατών των αστικών και υπεραστικών γραμμών. 24. Η απαγόρευση της δημιουργίας θέσεων στάθμευσης σε συγκεκριμένους χώρους. 25. Η παραλαβή των αποσυρόμενων δικύκλων, μοτοσυκλετών και μοτοποδηλάτων, όπου δεν υπάρχουν υποκαταστήματα του Ο.Δ.Δ.Υ.. 26. Ο καθορισμός του εξωτερικού χρωματισμού των ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ) ΤΑΞΙ. 27. Η ανάκληση άδειας κυκλοφορίας αστικού λεωφορείου, από τον κύκλο εργασίας, εντός του ιδίου ημερολογιακού έτους κατ’ άρθρο 31 του ν. 2963/2001. 28. Η περισυλλογή αδέσποτων σκύλων, καθώς και η ίδρυση ή βελτίωση εγκαταστάσεων καταφυγίων αδέσποτων σκύλων. 29. Ο καθορισμός των ωρών έναρξης και λήξης της εργασίας των ναυτεργατών και των αρτεργατώv. 30. Η χορήγηση β
ΑΚ Άρθρο 923
Αστικός Κώδικας
Σχετικότητα: 80.0%
ΑΚ Άρθρο 923: Ευθύνη εκείνου που εποπτεύει άλλον "Όποιος έχει την εποπτεία ανηλίκου ή ενηλίκου ο οποίος τελεί υπό δικαστική συμπαράσταση ευθύνεται για τη ζημία που τα πρόσωπα αυτά προξενούν παράνομα σε τρίτον, εκτός αν αποδείξει ότι άσκησε την προσήκουσα εποπτεία ή ότι η ζημία δεν μπορούσε να αποτραπεί. Την ίδια ευθύνη έχει και όποιος ασκεί την εποπτεία με σύμβαση".
ΚΟΚ Άρθρο 14
Κώδικας Οδικής Κυκλοφορίας
Σχετικότητα: 79.3%
ΚΟΚ Άρθρο 14: Εγκατάσταση μέσων σήμανσης και σηματοδότησης 1. Οποίος έχει τις κατά τον παρόντα αρμοδιότητες ή την εξουσία επί του πράγματος, επί του οποίου διεξάγεται δημόσια κυκλοφορία, λαμβάνει κάθε μέτρο, ώστε από τη δημόσια κυκλοφορία να μην προκαλείται κίνδυνος ή ζημία τρίτων προσώπων ή άλλων έννομων αγαθών. 2. Η κατακόρυφη και οριζόντια σήμανση των οδών εκτελείται μόνο κατόπιν σχετικής μελέτης. Αρμόδιοι φορείς για την εκπόνηση ή έγκριση μελετών εφαρμογής, που αφορούν την κατακόρυφη και οριζόντια σήμανση των οδών (πινακίδες και διαγραμμίσεις), για την εγκατάσταση, συντήρηση και διασφάλιση της ορατότητας και αποτελεσματικότητας της σήμανσης αυτής είναι είτε η Γενική Γραμματεία Υποδομών του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών, είτε οι υπηρεσίες των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης Α ’ και Β ’ βαθμού που έχουν την αρμοδιότητα συντήρησης των οδών, είτε οι φορείς διοίκησης και εκμετάλλευσης λιμένων, κατά περίπτωση. Οι αρμόδιες υπηρεσίες των φορέων αυτών έχουν την υποχρέωση της υλοποίησης, σε εύλογο χρονικό διάστημα και των σχετικών αστυνομικών αποφάσεων. Η Γενική Γ ραμματεία Υποδομών του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών ασκεί σε όλη τη χώρα την εποπτεία και παρέχει οδηγίες για θέματα κυκλοφοριακής σήμανσης. Εάν τα αρμόδια όργανα της Γενικής Γραμματείας Υποδομών διαπιστώνουν την ελλιπή ή εσφαλμένη σήμανση ή πλημμελή συντήρηση μέσων σήμανσης από τις προς τούτο αρμόδιες υπηρεσίες, δύνανται να τις καλούν προς εκτέλεση των αναγκαίων ενεργειών εγκατάστασης νέας, απομάκρυνσης ή αντικατάστασης εσφαλμένης σήμανσης, καθώς και συντήρησης μέσων σήμανσης, τάσσοντας σε αυτές σχετική προθεσμία ενέργειας. Εάν η προθεσμία παρέλθει άπρακτη, τα αρμόδια όργανα της Γενικής Γ ραμματείας Υποδομών δύνανται να προβούν σε όλες τις αναγκαίες ενέργειες καθ’ υποκατάσταση των υπηρεσιών αυτών. Η υποκατάσταση αυτή περιλαμβάνει κάθε πρό- σφορη ενέργεια για την εγκατάσταση, απομάκρυνση, αντικατάσταση και συντήρηση των μέσων σήμανσης. Η σχετική δαπάνη βαραίνει τις ανωτέρω υπηρεσίες και εγγράφεται στον προϋπολογισμό τους ως υποχρεωτική δαπάνη, βάσει των σχετικών διατάξεων. Ο Υπουργός Υποδομών και Μεταφορών μπορεί να ακυρώνει αποφάσεις των αρμόδιων υπηρεσιών, που αναφέρονται στα θέματα οδικής σήμανσης και οι οποίες δεν είναι σύμφωνες με τις τεχνικές προδιαγραφές και οδηγίες της Γενικής Γ ραμματείας Υποδομών του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών. 3. Για την εγκατάσταση και λειτουργία των φωτεινών σηματοδοτών, οι οποίοι ρυθμίζουν την κυκλοφορία οχημάτων και πεζών, απαιτείται προηγούμενη εκπόνηση ή έγκριση της σχετικής μελέτης από την αρμόδια υπηρεσία της Γενικής Γραμματείας Υποδομών του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών ή από την αρμόδια Διεύθυνση Ελέγχου και Συντήρησης Έργων της Περιφέρειας ή άλλη αρμόδια, κατά νόμο, υπηρεσία. 4. Επιτρέπονται η εγκατάσταση ειδικών μέσων σήμανσης και σηματοδότησης και η δημιουργία ειδικής διαμόρφωσης των χώρων κυκλοφορίας για τη διευκόλυνση της κυκλοφορίας ατόμων με αναπηρία. Τα ειδικά αυτά μέτρα περιλαμβάνουν ιδίως συσκευές εκπομπής ηχητικών σημάτων, δημιουργία ανάγλυφων σημείων επί των χώρων δημόσιας κυκλοφορίας και κάθε άλλο κατάλληλο μέσο, σύμφωνα με τις προδιαγραφές του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών. 5. Επιτρέπεται ο διαχωρισμός των λωρίδων κυκλοφορίας με κατάλληλη διαμόρφωση και εγκατάσταση εξοπλισμού, ύστερα από έγκριση της αρμόδιας υπηρεσίας της Γενικής Γραμματείας Υποδομών του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών ή από την αρμόδια Διεύθυνση Ελέγχου και Συντήρησης Έργων της Περιφέρειας ή άλλη αρμόδια, κατά νόμο, υπηρεσία. 6. Για τη μελέτη, εγκατάσταση και συντήρηση των κάθε είδους σηματοδοτών, ηχητικών συσκευών ή κινητών φραγμάτων στις ισόπεδες σιδηροδρομικές διαβάσεις, αρμόδιες είναι οι υπηρεσίες του φορέα εκμετάλλευσης. 7. Απαγορεύεται η τοποθέτηση πινακίδων σήμανσης ή η χάραξη διαγραμμίσεων, καθώς και η εγκατάσταση σηματοδοτών από άλλους, εκτός από τις παραπάνω καθοριζόμενες αρμόδιες υπηρεσίες. Απαγορεύονται η καταστροφή, παραποίηση, μετάθεση, αλλοίωση και γενικά η με οποιονδήποτε τρόπο επενέργεια στις πινακίδες σήμανσης, στους σηματοδότες και το σύστημα στήριξής τους, στις διαγραμμίσεις πάνω στο οδόστρωμα, καθώς και στις συσκευές ρύθμισης ή μέτρησης της κυκλοφορίας. Για τον καταλογισμό της σχετικής δαπάνης σε βάρος των παραβατών, εφαρμόζεται αναλόγως το άρθρο 51, περί εργασιών και εναπόθεσης υλικών στις οδούς. 8. Απαγορεύεται η εγκατάσταση οποιασδήποτε πινακίδας, αφίσας, διαγράμμισης ή συσκευής, η οποία μπορεί είτε να προκαλέσει σύγχυση με πινακίδες σήμανσης ή με κυκλοφοριακή διαγράμμιση ή με άλλη συσκευή ρύθμισης της κυκλοφορίας, είτε να τις καταστήσει λιγότερο ορατές ή αποτελεσματικές, είτε να προκαλέσει θάμβωση στους χρήστες της οδού και γενικά να αποσπάσει την προσοχή τους με τρόπο που μπορεί να έχει δυσμενή επίδραση στην ασφάλεια της κυκλοφορίας. Οι πινακίδες, οι αφίσες, οι διαγραμμίσεις και οι συσκευές, οι οποίες τοποθετούνται, κατά παράβαση της παρούσας, αφαιρούνται ή εξαλείφονται σύμφωνα με τη διαδικασία που προβλέπεται στην παρ . 3 του άρθρου 18 του ν. 2130/1993 (Α’ 62), περί συμπλήρωσης και τροποποίησης διατάξεων για τις διαφημίσεις. Εάν τα αρμόδια όργανα της Γενικής Γ ραμματείας Υποδομών του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών διαπιστώσουν την παράλειψη άσκησης των αρμοδιοτήτων της παρούσας, από τους προς τούτο υπόχρεους δήμους, δύνανται να τους καλούν προς εκτέλεση των αναγκαίων ενεργειών αφαίρεσης ή εξάλειψης των αντικειμένων που έχουν τοποθετηθεί παράνομα, τάσσοντάς τους σχετική προθεσμία ενέργειας. Αν η προθεσμία παρέλθει άπρακτη, τα αρμόδια όργανα της Γενικής Γ ραμματείας Υποδομών του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών δύνανται να προβούν σε όλες τις αναγκαίες ενέργειες καθ ’ υποκατάσταση του Δήμου. Η υποκατάσταση αυτή περιλαμβάνει κάθε πρόσφορη ενέργεια για την αφαίρεση ή εξάλειψη των πινακίδων, αφισών, διαγραμμίσεων ή συσκευών που έχουν τοποθετηθεί παράνομα. Η σχετική δαπάνη βαραίνει τον δήμο και εγγράφεται στον προϋπολογισμό του ως υποχρεωτική δαπάνη, σύμφωνα με τον Κώδικα Δήμων και Κοινοτήτων (ν. 3463/2006, Α ’ 114). Η υπηρεσία που προβαίνει στην αφαίρεση ή εξάλειψη των πινακίδων, των αφισών, των διαγραμμίσεων ή των συσκευών που έχουν τοποθετηθεί παράνομα, καθώς και ο Δήμος, στον προϋπολογισμό του οποίου εγγράφεται υποχρεωτική δαπάνη για σχετικές ενέργειες που έγιναν καθ’ υποκατάστασή του, δύναται να καταλογίζει τη σχετική δαπάνη σε βάρος των παραβατών, η είσπραξη της οποίας γίνεται σύμφωνα με τον Κώδικα Είσπραξης Δημοσίων Εσόδων (ν. 4878/2022, Α ’ 190). 9. H παράβαση του παρόντος κατατάσσεται στην κατηγορία Ε4 και τιμωρείται με διοικητικό πρόστιμο χιλίων πεντακοσίων (1.500) ευρώ και ποινή φυλάκισης έως δώδεκα (12) μήνες, ανεξαρτήτως εάν η πρόκληση κινδύνου ή ζημιάς ή βλάβης τιμωρείται αυτοτελώς από άλλες διατάξεις.
ΑΚ Άρθρο 1101
Αστικός Κώδικας
Σχετικότητα: 79.3%
ΑΚ Άρθρο 1101: Αξίωση αναγκαίων δαπανών Ο καλόπιστος νομέας έχει δικαίωμα να απαιτήσει από τον κύριο αποζημίωση για δαπάνες που έγιναν στο πράγμα, προκειμένου να διατηρηθεί κατάλληλο για τακτική εκμετάλλευση (αναγκαίες δαπάνες), καθώς και για την πληρωμή βαρών του πράγματος. Για συνηθισμένες όμως δαπάνες συντήρησης του πράγματος δεν έχει δικαίωμα αποζημίωσης, εφόσον του έμειναν τα ωφελήματα του πράγματος.
ΚΟΚ Άρθρο 51
Κώδικας Οδικής Κυκλοφορίας
Σχετικότητα: 79.2%
ΚΟΚ Άρθρο 51: Εργασίες και εναπόθεση υλικών στις οδούς 1. Αυτοί που εκτελούν έργα και εναποθέτουν υλικά και εργαλεία στις οδούς υποχρεούνται: α) Να εκτελούν το έργο και να εναποθέτουν τα υλικά και τα εργαλεία με τρόπο, που να μην παρεμποδίζει την κυκλοφορία. Αν η παρεμπόδιση δεν μπορεί να αποφευχθεί, επιβάλλεται να επισημαίνονται, σύμφωνα με το άρθρο 13, περί σήμανσης των εργασιών που εκτελούνται στις οδούς, οι χώροι εκτέλεσης του έργου και τα υλικά, β) να περιφράσσουν τα ορύγματα ή άλλους επικίνδυνους για την κυκλοφορία χώρους των έργων και να επισημαίνουν αυτούς σύμφωνα με το άρθρο 13. 2. Απαγορεύεται η απόρριψη χωμάτων ή άχρηστων υλικών στην οδό (όπως οδοστρώματα, ερείσματα, πεζοδρόμια, πεζόδρομους και τάφρους). Για την απομάκρυνση των πιο πάνω υλικών εφαρμόζεται η παρ. 3. 3.α) Οποιαδήποτε τομή ή εκσκαφή οδοστρώματος, ερείσματος, πεζόδρομου ή πεζοδρομίου εθνικής, επαρχιακής, δημοτικής ή κοινοτικής οδού, η οποία είναι απαραίτητη για την κατασκευή έργου, που εκτελείται από επιχείρηση κοινής ωφέλειας, οργανισμό, νομικό ή φυσικό πρόσωπο, επιτρέπεται να γίνει μόνο ύστερα από άδεια της αρμόδιας για τη συντήρηση της οδού υπηρεσίας, η οποία θεωρείται πριν από την έναρξη των εργασιών από την αρμόδια αστυνομική αρχή. Στην άδεια αυτή ορίζεται ο χρόνος μέσα στον οποίο ενεργείται η πλήρης αποκατάσταση της φθοράς του οδοστρώματος από την επιχείρηση ή το πρόσωπο για λογαριασμό του οποίου εκτελείται το έργο. Οι αρμόδιες υπηρεσίες συντήρησης των οδών υποχρεούνται, μετά την παρέλευση της προθεσμίας η οποία ορίζεται στην άδεια, να αποκαθιστούν τις γενόμενες φθορές και να καταλογίζουν τη σχετική δαπάνη σε βάρος του οργανισμού, της επιχείρησης ή του προσώπου που εκτελεί ή για λογαριασμό του οποίου εκτελείται το έργο, κατά τις διατάξεις για την είσπραξη των δημοσίων εσόδων. β) Στο πεδίο εφαρμογής του παρόντος άρθρου, καθώς και της παρ. 7 του άρθρου 7 του ν. 3481/2006 (Α’ 162) δεν εμπίπτουν οι εταιρείες που εκτελούν εργασίες εγκατάστασης, τακτικής και έκτακτης συντήρησης των υπογείων δικτύων διανομής και παροχετεύσεων φυσικού αερίου, συμπεριλαμβανομένων των εργασιών εγκατάστασης, τακτικής και έκτακτης συντήρησης των μετρητικών και των ρυθμιστικών διατάξεων φυσικού αερίου, καθώς και οι εταιρείες παραγωγής και διανομής θερμικής ενέργειας για την εγκατάσταση υπογείων δικτύων διανομής θερμότητας, για τις οποίες εφαρμόζεται η π αρ. 3 του άρθρου 7 του ν. 2364/1995 (Α’ 252). 4. Αυτοί που εργάζονται στις οδούς υποχρεούνται να φορούν ειδικούς επενδύτες ασφάλειας, αντανακλαστικούς και φθορίζοντες, ώστε να διακρίνονται ευχερώς από τα κινούμενα σε αυτές οχήματα. Υπόχρεοι για τον εφοδιασμό των εργαζομένων στις οδούς με τους επενδύτες αυτούς είναι οι εργοδότες. 5. Οι παραβάσεις της παρ. 2 κατατάσσονται στην κατηγορία Ε3-Α. Οι παραβάσεις της παρ. 4 κατατάσσονται στην κατηγορία Ε1-Α. Αυτός που παραβαίνει τις λοιπές διατάξεις του παρόντος, καθώς και αυτός που επιφέρει με οποιονδήποτε τρόπο, και από αμέλεια ακόμη, φθορές στην οδό, στα στηθαία ασφαλείας, στις διαχωριστικές νησίδες ή εν γένει στον εξοπλισμό της οδού ή σε συστατικά και παραρτήματα αυτής, εφόσον από άλλη διάταξη δεν προβλέπεται αυστηρότερη ποινή, τιμωρείται με φυλάκιση μέχρι δύο (2) ετών.
ΑΚ Άρθρο 915
Αστικός Κώδικας
Σχετικότητα: 79.0%
ΑΚ Άρθρο 915: Περιπτώσεις μη καταλογισμού "Δεν ευθύνεται όποιος ζημίωσε άλλον χωρίς να έχει συνείδηση των πράξεών του ή ενώ βρισκόταν σε ψυχική ή διανοητική διαταραχή που περιόριζε αποφασιστικά τη λειτουργία της κρίσης και της βούλησής του". Όποιος κατά την επαγωγή της ζημίας έφερε τον εαυτό του σ ε τέτοια κατάσταση με χρήση οινοπνευματωδών ποτών ή άλλων παραπλήσιων μέσων, ευθύνεται για τη ζημία, εκτός αν περιήλθε στην κατάσταση αυτή χωρίς υπαιτιότητά του.
ΑΚ Άρθρο 820
Αστικός Κώδικας
Σχετικότητα: 78.6%
ΑΚ Άρθρο 820: Παραγραφή Οι αξιώσεις του χρήστη για αποζημίωση λόγω μεταβολών ή φθορών του πράγματος παραγράφονται αφού περάσουν έξι μήνες από τότε που το ανέλαβε. Σε κάθε περίπτωση παραγράφονται μαζί με την αξίωση του χρήστη για ανάληψη του πράγματος.
ΑΚ Άρθρο 1008
Αστικός Κώδικας
Σχετικότητα: 78.4%
ΑΚ Άρθρο 1008: Ρίζες ή κλαδιά του γειτονικού ακινήτου Ο κύριος ακινήτου μπορεί να κόψει και να κρατήσει για τον εαυτό του τις ρίζες δέντρων του γειτονικού ακινήτου που εισχωρούν στο κτήμα του. Το ίδιο ισχύει και για τα κλαδιά των δέντρων του γειτονικού ακινήτου που εκτείνονται πάνω από το κτήμα του, εφόσον τάχθηκε προηγουμένως στο νομέα του γειτονικού ακινήτου εύλογη προθεσμία για να τα κόψει. Το δικαίωμα αυτό δεν παρέχεται, αν οι ρίζες ή τα κλαδιά δεν εμποδίζουν τη χρήση του ακινήτου.
ΑΚ Άρθρο 926
Αστικός Κώδικας
Σχετικότητα: 78.2%
ΑΚ Άρθρο 926: Ζημία από περισσοτέρους Αν από κοινή πράξη περισσοτέρων προήλθε ζημία ή αν για την ίδια ζημία ευθύνονται παράλληλα περισσότεροι, ενέχονται όλοι εις ολόκληρον. Το ίδιο ισχύει και αν έχουν ενεργήσει περισσότεροι συγχρόνως ή διαδοχικά και δεν μπορεί να εξακριβωθεί τίνος η πράξη επέφερε τη ζημία.
ΕισΝΑΚ Άρθρο 114
Εισαγωγικός Νόμος Αστικού Κώδικα
Σχετικότητα: 77.8%
ΕισΝΑΚ Άρθρο 114: Η ισχύς του νόμου ΓλΝ' της 4/5 Δεκεμβρίου 1911 "περί της εκ των αυτοκινήτων ευθύνης", όπως τροποποιήθηκε από νεότερους νόμους, επεκτείνεται σε όλο το Κράτος.
ΑΚ Άρθρο 813
Αστικός Κώδικας
Σχετικότητα: 77.8%
ΑΚ Άρθρο 813: Υποχρεώσεις του χρησαμένου Ο χρησάμενος φέρει τις συνηθισμένες δαπάνες για τη συντήρηση του πράγματος. Για άλλες δαπάνες έχει αξίωση σύμφωνα με τις διατάξεις για τη διοίκηση αλλοτρίων και έχει δικαίωμα αφαίρεσης πριν από την απόδοση του πράγματος.
ΑΚ Άρθρο 927
Αστικός Κώδικας
Σχετικότητα: 77.8%
ΑΚ Άρθρο 927: Αναγωγή μεταξύ τους Εκείνος που κατά το προηγούμενο άρθρο κατέβαλε ολόκληρη την αποζημίωση έχει δικαίωμα αναγωγής κατά των λοιπών. Το δικαστήριο προσδιορίζει το μέτρο της μεταξύ τους ευθύνης ανάλογα με το βαθμό του πταίσματος καθενός. Αν δεν μπορεί να εξακριβωθεί ο βαθμός αυτός, η ζημία κατανέμεται μεταξύ όλων σε ίσα μέρη.
ΑΚ Άρθρο 731
Αστικός Κώδικας
Σχετικότητα: 77.7%
ΑΚ Άρθρο 731: Υποχρεώσεις του διοικητή Ο διοικητής αλλοτρίων ευθύνεται για κάθε πταίσμα. Αν ανέλαβε τη διοίκηση εναντίον της πραγματικής ή της εικαζόμενης θέλησης του κυρίου και έπρεπε να το είχε διαγνώσει, ευθύνεται και για τα τυχαία γεγονότα, εκτός αν αποδείξει ότι η ζημία θα επερχόταν και χωρίς την ανάμιξή του.
Ν4412 Άρθρο 172
Ν. 4412/2016 - Δημόσιες Συμβάσεις
Σχετικότητα: 77.4%
Ν4412 Άρθρο 172: Παραλαβή - Εξουσιοδοτική διάταξη 1. Στην παραλαβή παραλαμβάνονται οι εργασίες ποσοτικά και ποιοτικά. Οι εργασίες συμπληρωματικών συμβάσεων παραλαμβάνονται μαζί με τις εργασίες της αρχικής σύμβασης. Με απόφαση του Υπουργού Υποδομών και Μεταφορών, καθορίζονται το περιεχόμενο του «μητρώου έργου», τα τεύχη, οι εκθέσεις, τα σχέδια, οι πίνακες, τα ηλεκτρονικά δεδομένα και τα λοιπά στοιχεία που το συνοδεύουν, καθώς και η μορφή των στοιχείων αυτών. 2. Η παραλαβή διενεργείται μέσα σε προθεσμία τριών (3) μηνών μετά από την πάροδο του χρόνου υποχρεωτικής από τον ανάδοχο συντήρησης. Μετά από την άπρακτη πάροδο της προθεσμίας, θεωρείται ότι η παραλαβή έχει διενεργηθεί αυτοδίκαια και η Προϊσταμένη Αρχή εκδίδει υποχρεωτικά σχετική διαπιστωτική πράξη, επιβάλλονται δε στα υπαίτια όργανα του φορέα κατασκευής του έργου οι πειθαρχικές ποινές της παρ. 3 του άρθρου 141, περί πειθαρχικών ευθυνών διοικητικών οργάνων. 3. Για τη διενέργεια της παραλαβής η προϊσταμένη αρχή ορίζει, τουλάχιστον (3) μήνες πριν από την πάροδο της προθεσμίας υποχρεωτικής συντήρησης του έργου, επιτροπή παραλαβής, ύστερα από εισήγηση της διευθύνουσας υπηρεσίας. Η επιτροπή είναι πενταμελής και αποτελείται από: α) τρεις (3) τεχνικούς υπαλλήλους με τους αναπληρωτές τους, με ειδικότητες σχετικές με το αντικείμενο της σύμβασης που ανήκουν στον φορέα κατασκευής ή και σε άλλους φορείς, κατ’ επιλογή της Προϊσταμένης Αρχής, πλην του Προέδρου που προέρχεται υποχρεωτικά από άλλη αναθέτουσα αρχή και β) δύο (2) εκπροσώπους του Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδας (ΤΕΕ) ή του Γεωτεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδος (ΓΕΩΤΕΕ) σε περιπτώσεις αμιγώς γεωτεχνικών έργων, που ορίζονται με τους αναπληρωτές τους, κατόπιν αιτήματος της Προϊσταμένης Αρχής, εντός είκοσι (20) ημερών, από την υποβολή του αιτήματος. Μη υπόδειξη εκ μέρους του ΤΕΕ ή του ΓΕΩΤΕΕ, αντιστοίχως, δεν κωλύει τη συγκρότηση και λειτουργία της επιτροπής. Όταν ο φορέας που πρόκειται να χρησιμοποιήσει το έργο είναι άλλος από την υπηρεσία που το κατασκευάζει, ένας εκ των τριών (3) τεχνικών υπαλλήλων ορίζεται από τον φορέα που θα χρησιμοποιήσει το έργο. Ο ανάδοχος μπορεί να ορίσει εκπρόσωπό του ως παρατηρητή των εργασιών της Επιτροπής χωρίς δικαίωμα ψήφου. Οι εκπρόσωποι του ΤΕΕ ή του ΓΕΩΤΕΕ, αντιστοίχως, και ο πρόεδρος της επιτροπής δικαιούνται για τη διενέργεια της παραλαβής ιδιαίτερη αμοιβή, η οποία καταβάλλεται από τις πιστώσεις του έργου. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Οικονομικών και Υποδομών και Μεταφορών, καθορίζονται οι αμοιβές των μελών της επιτροπής παραλαβής, ανά συνεδρίαση και αναλόγως με το οικονομικό αντικείμενο του έργου και τις τεχνικές δυσχέρειες της παραλαβής. 4. Η επιτροπή παραλαβής συνέρχεται και παραλαμβάνει, με πρωτοβουλία και ευθύνη του προέδρου της. Για την παραλαβή συντάσσεται πρωτόκολλο που υπογράφεται από όλα τα μέλη της επιτροπής, από τον τελευταίο επιβλέποντα που παρίσταται κατά τη διενέργειά της και από τον ανάδοχο που παραδίδει το έργο. Αν υπάρξει αδυναμία υπογραφής από τον πρόεδρο ή μέλος της επιτροπής ή τον επιβλέποντα, το πρωτόκολλο υπογράφεται από τους υπόλοιπους με μνεία των λόγων της αδυναμίας υπογραφής. 5. Η επιτροπή παραλαβής παραλαμβάνει το έργο ποσοτικά και ποιοτικά, ελέγχει κατά το δυνατόν τις επιμετρήσεις, καταγράφει στο πρωτόκολλο τις ποσότητες της τελικής επιμέτρησης, αιτιολογεί τις τροποποιήσεις στις ποσότητες και αναγράφει τις παρατηρήσεις της για εργασίες που δεν έχουν εκτελεσθεί ή για υλικά που δεν έχουν χρησιμοποιηθεί ή για εργασίες που έχουν εκτελεσθεί με υπέρβαση των εγκεκριμένων ποσοτήτων ή κατά τροποποίηση των εγκεκριμένων σχεδίων. Πέραν των ως άνω παρατηρήσεων, η επιτροπή δεν έχει δικαίωμα ελέγχου των οικονομικών παραμέτρων και των διαδικασιών της εκτέλεσης εν γένει του έργου. Η επιτροπή ελέγχει επίσης, κατά το δυνατόν, την ποιότητα των εργασιών και αναγράφει στο πρωτόκολλο τις παρατηρήσεις της, ιδίως για τις εργασίες που κρίνονται απορριπτέες ή ελαττωματικές, ουσιώδεις ή επουσιώδεις που πρέπει να αποκατασταθούν ή παραδεκτές μεν, αλλά με μείωση της τιμής τους. Ως επουσιώδεις θεωρούνται αποκλειστικά οι εργασίες που δεν επηρεάζουν τη λειτουργικότητα του έργου, την ασφάλεια των χρηστών και δεν παραβιάζουν όρους αδειοδοτήσεων του έργου. Κατόπιν των παρατηρήσεων αυτών η διευθύνουσα υπηρεσία μεριμνά για την αποκατάσταση των ελαττωμάτων που τυχόν διαπιστώθηκαν, σύμφωνα με την παρ. 3 του άρθρου 159, περί ακαταλληλότητας υλικών - ελαττωμάτων - παράλειψης συντήρησης. 6. Στην παραλαβή καλείται να παραστεί ο ανάδοχος, με πρόσκληση που αποστέλλεται σύμφωνα με το άρθρο 143 παρ. 1, περί κοινοποίησης στον ανάδοχο τρείς (3) τουλάχιστον ημέρες προ της διενέργειας της παραλαβής. Η παραλαβή γίνεται νόμιμα και χωρίς την παρουσία του αναδόχου, αν αυτός έχει κληθεί να παραστεί. Στην τελευταία αυτήν περίπτωση, όπως και στην περίπτωση που ο ανάδοχος αρνείται την υπογραφή του πρωτοκόλλου, του κοινοποιείται το πρωτόκολλο. Κατά του πρωτοκόλλου μπορεί ο ανάδοχος να εκθέσει απόψεις μέσα σε προθεσμία δέκα (10) ημερών. Η παραλαβή ολοκληρώνεται με έγκριση του πρωτοκόλλου από την Προϊσταμένη Αρχή, αφού παρέλθει η προηγούμενη δεκαήμερη προθεσμία. Κατά της απόφασης έγκρισης ασκείται ένσταση, κατά το άρθρο 174 περί διοικητικής επίλυσης συμβατικών διαφορών. 7. Αν η επιτροπή παραλαβής διαπιστώσει την ύπαρξη ελαττωμάτων στο έργο και από την κοινοποίηση της ειδικής διαταγής στον ανάδοχο, αναστέλλεται η προθεσμία της παραλαβής. Η διευθύνουσα υπηρεσία μεριμνά για την αποκατάσταση των ελαττωμάτων που τυχόν διαπιστώθηκαν, σύμφωνα με την παρ. 3 του άρθρου 159 περί ακαταλληλότητας υλικών - ελαττωμάτων - παράλειψης συντήρησης. Μετά την αποκατάσταση των ελαττωμάτων, η διευθύνουσα υπηρεσία ενημερώνει την Προϊσταμένη Αρχή, προκειμένου να συνεχισθεί η ανασταλείσα διαδικασία έγκρισης του πρωτοκόλλου. Ουδεμία άλλη εκκρεμότητα του έργου ή οικονομικές απαιτήσεις του αναδόχου αποτελούν λόγο για την αναστολή της προθεσμίας παραλαβής. 8. Το παρόν έχει ανάλογη εφαρμογή και στις περιπτώσεις παραλαβής τμημάτων έργων που περατώθηκαν και μπορεί να έχουν αυτοτελή χρήση, όπου αυτό προβλέπεται από τη σύμβαση, καθώς επίσης και σε όλες τις περιπτώσεις που μια εργολαβία δεν συνεχίζεται, όπως στις περιπτώσεις διάλυσης και έκπτωσης. 9. Μετά από την οριστική παραλαβή του έργου, ο ανάδοχος ευθύνεται κατά τις διατάξεις του Αστικού Κώδικα περί κρυφών ελαττωμάτων (άρθρο 692). Σε περιπτώσεις ειδικών έργων, με τα συμβατικά τεύχη μπορεί να ορίζονται πρόσθετες ευθύνες ή υποχρεώσεις του αναδόχου και μετά την παραλαβή. 10. Οι διατάξεις της παρ. 9 του παρόντος και της παρ. 3 του άρθρου 178, περί προδιαγραφών και κανονισμών έργων, εφαρμόζονται είτε η παραλαβή διενεργηθεί πραγματικά είτε συντελεστεί αυτοδίκαια. 11. Η συντέλεση της παραλαβής αποτελεί την αφετηρία της παραγραφής των απαιτήσεων του αναδόχου από την εργολαβική σύμβαση, παρεκτός αν τούτες έχουν ήδη παραγραφεί, σύμφωνα με τις ειδικότερες διατάξεις του παρόντος. 12. Αν η παραλαβή συντελε
ΑΚ Άρθρο 1006
Αστικός Κώδικας
Σχετικότητα: 77.3%
ΑΚ Άρθρο 1006: Κίνδυνος πτώσης οικοδομής Αν υπάρχει κίνδυνος να πέσει ολικά ή κατά ένα μέρος οικοδομή ή άλλο έργο και από την πτώση αυτή απειλείται βλάβη στο γειτονικό ακίνητο, ο κύριός του έχει δικαίωμα να απαιτήσει από εκείνον που θα ευθύνεται σε αποζημίωση σύμφωνα με τις διατάξεις για τις αδικοπραξίες, να λάβει τα μέτρα που απαιτούνται για την αποτροπή του κινδύνου.
ΚΔιοικΔ Άρθρο 154
Κώδικας Διοικητικής Δικονομίας
Σχετικότητα: 77.3%
ΚΔιοικΔ Άρθρο 154: Συντηρητική απόδειξη 1. Ο πρόεδρος του συμβουλίου ή ο δικαστής, που διευθύνει το δικαστήριο στο οποίο εκκρεμεί η υπόθεση, μπορεί, ύστερα από αίτηση διαδίκου, να διατάξει και πριν από τη συζήτηση απόδειξη, αν κρίνει ότι υπάρχει κίνδυνος να χαθεί αποδεικτικό μέσο ή να καταστεί δυσχερής η χρησιμοποίησή του ή να δυσχερανθεί η διαπίστωση υφιστάμενης πραγματικής κατάστασης. 2. Η αίτηση κατατίθεται στη γραμματεία και πρέπει, εκτός από τα στοιχεία του άρθρου 45, να αναφέρει το θέμα της απόδειξης, τα αποδεικτικά μέσα, καθώς και τους λόγους που δικαιολογούν τη λήψη του μέτρου. Ως προς τον ορισμό δικασίμου εφαρμόζονται αναλόγως όσα ορίζονται στο άρθρο 127. Οι λόγοι αρκεί να πιθανολογούνται, βάσει στοιχείων που προσκομίζονται με την αίτηση. 3. Κατά τα λοιπά ισχύουν αναλόγως οι διατάξεις των άρθρων 152 και 153, με τις εξής αποκλίσεις: α) Η συζήτηση, καθώς και η διεξαγωγή, ορίζονται σε σύντομο χρόνο, ανάλογα με τον κίνδυνο. β) Οι διάδικοι καλούνται δέκα (10) ημέρες πριν από τη συζήτηση ή τη διεξαγωγή, εκτός αν συντρέχουν ειδικοί λόγοι, οπότε η προθεσμία αυτή μπορεί να συντμηθεί. Οι σχετικές κλήσεις επιδίδονται από το διάδικο που ζήτησε να διαταχθεί η συντηρητική απόδειξη. 4. Σε περίπτωση διεξαγωγής της συντηρητικής απόδειξης εκτός της έδρας του δικαστηρίου, έχουν ανάλογη εφαρμογή οι διατάξεις του άρθρου 13. 5. Η συντηρητική απόδειξη έχει την ίδια αποδεικτική δύναμη με την κανονική απόδειξη, ακόμη και αν ο σχετικός κίνδυνος δεν επήλθε. Η κατανομή του βάρους της απόδειξης δεν επηρεάζεται από τη συντηρητική απόδειξη.
ΚΟΚ Άρθρο 42
Κώδικας Οδικής Κυκλοφορίας
Σχετικότητα: 77.3%
ΚΟΚ Άρθρο 42: Κανόνες κυκλοφορίας πεζών 1. Οι πεζοί υποχρεούνται να χρησιμοποιούν τα πεζοδρόμια ή τα ειδικά γι’ αυτούς ερείσματα. Κατ ’ εξαίρεση, μπορούν να χρησιμοποιούν το οδόστρωμα, αφού λάβουν τις αναγκαίες προφυλάξεις: α) Πεζοί που ωθούν, σύρουν ή μεταφέρουν ογκώδη αντικείμενα, οι οποίοι, αν βάδιζαν στο πεζοδρόμιο ή το έρεισμα, θα προκαλούσαν σοβαρή δυσχέρεια στην κίνηση των άλλων πεζών, β) ομάδες πεζών, όταν οδηγούνται από ειδικά για τον σκοπό αυτό επιφορτισμένο πρόσωπο ή σχηματίζουν πομπή, γ) άτομα με αναπηρία, τα οποία κινούνται σε αναπηρικά καθίσματα. 2. Αν είναι αδύνατη η χρησιμοποίηση των πεζοδρομίων ή των ερεισμάτων, που προορίζονται για τους πεζούς, ή δεν υπάρχουν πεζοδρόμια ή ερείσματα, οι πεζοί μπορούν να βαδίζουν στο οδόστρωμα, με τρόπο ώστε να μην παρεμποδίζουν την κυκλοφορία. Αν το οδόστρωμα διαθέτει λωρίδα για ποδήλατα ή μοτοποδήλατα, μπορούν να βαδίζουν σ ’ αυτή, αν το επιτρέπει η πυκνότητα της κυκλοφορίας και δεν παρεμποδίζουν την κίνηση των μοτοποδηλάτων ή ποδηλάτων στη λωρίδα. Οι πεζοί δεν επιτρέπεται να υπερπηδούν εμπόδια όπως δοκούς, αλυσίδες, νησίδες, στηθαία και κιγκλιδώματα, που έχουν τοποθετηθεί από τις αρμόδιες αρχές για ειδικούς λόγους. Η ύπαρξη τέτοιων εμποδίων σημαίνει απαγόρευση εισόδου του πεζού στην αποκλεισμένη επιφάνεια της οδού. 3. Οι πεζοί που χρησιμοποιούν το οδόστρωμα υποχρεούνται να βαδίζουν αντίθετα με την κατεύθυνση της κυκλοφορίας και όσο το δυνατόν πλησιέστερα στο άκρο του οδοστρώματος, εκτός αν κατ ’ αυτόν τον τρόπο κινδυνεύουν ή δεν το επιτρέπουν ειδικές περιστάσεις. Κατ’ εξαίρεση, πρόσωπα που ωθούν ή σύρουν χειράμαξες, ωθούν ποδήλατο, μοτοποδήλατο ή μοτοσικλέτα, άτομα με αναπηρία, που κινούνται σε αναπηρικά καθίσματα και ομάδες πεζών, όταν σχηματίζουν πομπή ή οδηγούνται από ειδικά επιφορτισμένο πρόσωπο, υποχρεούνται να βαδίζουν πλησίον του δεξιού άκρου του οδοστρώματος. Οι πεζοί που βαδίζουν στο οδόστρωμα, αν δεν σχηματίζουν πομπή, υποχρεούνται να βαδίζουν σε απλό στοίχο, όταν το απαιτεί η ασφάλεια της κυκλοφορίας, εξαιτίας των συνθηκών ορατότητας, της πυκνότητας ή άλλων λόγων. Ομάδες πεζών που κινούνται στις οδούς υποχρεούνται να αφήνουν ελεύθερη στα δεξιά της οδού επαρκή επιφάνεια του οδοστρώματος, ώστε να μπορεί να διέρχεται ένα όχημα. 4. Οι πεζοί προκειμένου να διασχίσουν το οδόστρωμα, υποχρεούνται: α) Αν υπάρχουν στο οδόστρωμα διαβάσεις πεζών, να τις χρησιμοποιούν, β) αν στη διάβαση πεζών την οποία πρόκειται να χρησιμοποιήσουν, υπάρχουν φωτεινοί σηματοδότες πεζών, να συμμορφώνονται στα σήματά τους, γ) αν στη διάβαση δεν υπάρχουν φωτεινοί σηματοδότες πεζών, αλλά η κυκλοφορία ρυθμίζεται με φωτεινούς σηματοδότες οχημάτων ή από τροχονόμους και δίνεται σήμα για να προχωρήσουν τα οχήματα, να μην κατέρχονται στο οδόστρωμα, δ) σε διαβάσεις που η κυκλοφορία τόσο των πεζών όσο και των οχημάτων δεν ρυθμίζεται με φωτεινούς σηματοδότες, να μην κατεβαίνουν στο οδόστρωμα πριν λάβουν υπόψη τους την απόσταση και την ταχύτητα των οχημάτων τα οποία πλησιάζουν, ε) αν δεν υπάρχουν στο οδόστρωμα διαβάσεις πεζών, να μην κατεβαίνουν σ ’ αυτό, αν δεν βεβαιωθούν ότι δεν θα παρεμποδίσουν την κυκλοφορία των οχημάτων, στη συνέχεια δε να διασχίζουν το οδόστρωμα κάθετα προς τον άξονά του, στ) σε ισόπεδους οδικούς κόμβους, στους οποίους η κυκλοφορία ρυθμίζεται με φωτεινούς σηματοδότες οχημάτων ή τροχονόμους, να διασχίζουν το οδόστρωμα βαδίζοντας παράλληλα με τα κινούμενα οχήματα, ζ) να διασχίζουν το οδόστρωμα κάθετα, χωρίς να βραδυπορούν ή να σταματούν σε αυτό αδικαιολόγητα. 5. Οι παραβάσεις του παρόντος κατατάσσονται στην κατηγορία Ε1-Α.
ΚΠολΔ Άρθρο 336
Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας
Σχετικότητα: 77.0%
ΚΠολΔ Άρθρο 336: 1. Πραγματικά γεγονότα τα οποία είναι τόσο πασίγνωστα ώστε να μην υπάρχει εύλογη αμφιβολία ότι είναι αληθινά λαμβάνονται υπόψη αυτεπαγγέλτως και χωρίς απόδειξη. 2. Πραγματικά γεγονότα γνωστά στο δικαστήριο από άλλη δικαστική ενέργειά του λαμβάνονται υπόψη αυτεπαγγέλτως και χωρίς απόδειξη, αν η αλήθεια τους ισχύει απέναντι σε όλους. 3. Με βάση αποδεδειγμένα πραγματικά γεγονότα το δικαστήριο μπορεί να βγάλει συμπεράσματα για άλλα γεγονότα. 4. Το δικαστήριο λαμβάνει αυτεπαγγέλτως υπόψη τα διδάγματα της κοινής πείρας και χωρίς απόδειξη.
ΑΚ Άρθρο 1105
Αστικός Κώδικας
Σχετικότητα: 76.9%
ΑΚ Άρθρο 1105: Ο νομέας έχει δικαίωμα αποζημίωσης ή αφαίρεσης για τις δαπάνες που έγιναν από το δικαιοπάροχό του με τους ίδιους όρους που και εκείνος θα είχε αυτό το δικαίωμα. Η υποχρέωση του κυρίου εκτείνεται και στις δαπάνες που έγιναν πριν αποκτήσει την κυριότητα.
ΕΚ Άρθρο 548
Εργατικός Κώδικας
Σχετικότητα: 76.5%
ΕΚ Άρθρο 548: Ύψος αποζημίωσης Η αποζημίωση του άρθρου 546 περιλαμβάνει: 1. Σε περίπτωση πλήρους διαρκούς ανικανότητας τους μισθούς έξι (6) ετών και δεν είναι κατώτερη από χίλια είκοσι επτά (1.027) ευρώ και εάν το σύνολο των μισθών των έξι (6) ετών υπερβαίνει τα δύο χιλιάδες εννιακόσια τριάντα πέντε (2.935) ευρώ προστίθεται στο ποσό αυτό το ένα τέταρτο (1/4) του ποσού της υπέρβασης αυτής. 2. Σε περίπτωση μερικής διαρκούς ανικανότητας το εξαπλάσιο του ποσού κατά το οποίο μειώθηκε ή μπορεί να μειωθεί το ετήσιο εισόδημα του παθόντος από μισθούς και δεν μπορεί να είναι μικρότερη από σαράντα οκτώ (48) ευρώ. Αν η μείωση υπερβαίνει τα εκατόν εξήντα ένα (161) ευρώ προστίθεται στο ποσό αυτό το ένα τέταρτο (1/4) του ποσού της υπέρβασης αυτής. 3. Σε περίπτωση πλήρους πρόσκαιρης ανικανότητας, η οποία δεν παρατείνεται πέρα από δύο (2) έτη, είναι ημερήσια και ίση προς τον μισό μισθό που ελάμβανε ο παθών κατά την ημέρα του ατυχήματος και καταβάλλεται από την πέμπτη ημέρα μετά το ατύχημα ή από την ημέρα του ατυχήματος, αν πρόκειται για ανικανότητα που διήρκεσε περισσότερο από δέκα (10) ημέρες. Μετά την παρέλευση των δύο (2) ετών, η ανικανότητα θεωρείται διαρκής και το ποσό που καταβλήθηκε λόγω πρόσκαιρης ανικανότητας εκπίπτει από το ποσό της αποζημίωσης που αντιστοιχεί, σύμφωνα με το παρόν Μέρος, για διαρκή ολική ανικανότητα. 4. Σε περίπτωση μερικής πρόσκαιρης ανικανότητας, η οποία δεν παρατείνεται πέρα από δύο (2) έτη, είναι ημερήσια και ίση προς το μισό (1/2) του ποσού κατά το οποίο μειώνεται ή μπορεί να μειωθεί εξαιτίας αυτής ο μισθός τον οποίο ελάμβανε ο παθών κατά την ημέρα του ατυχήματος και καταβάλλεται από την πέμπτη ημέρα μετά το ατύχημα ή από την ημέρα του ατυχήματος, αν πρόκειται για ανικανότητα που διήρκεσε περισσότερο από δέκα (10) ημέρες. Μετά την παρέλευση των δύο (2) ετών, η ανικανότητα θεωρείται διαρκής και το ποσό που καταβλήθηκε λόγω πρόσκαιρης ανικανότητας εκπίπτει από το ποσό της αποζημίωσης που αντιστοιχεί, σύμφωνα με το παρόν Μέρος, για διαρκή μερική ανικανότητα. 5. Η καταβλητέα στις περιπτώσεις των παρ. 3 και 4 αποζημίωση οφείλεται για όλες ανεξαιρέτως τις ημέρες. 6. Σε περίπτωση θανάτου τους μισθούς πέντε (5) ετών, ποτέ όμως λιγότερα από χίλια είκοσι επτά (1.027) ευρώ. Εάν το σύνολο των μισθών των πέντε (5) ετών υπερβαίνει τα δύο χιλιάδες εννιακόσια τριάντα πέντε (2.934) ευρώ προστίθεται στο ποσό αυτό το ένα τέταρτο (1/4) του ποσού της υπέρβασης αυτής.
ΚΔιοικΔ Άρθρο 129
Κώδικας Διοικητικής Δικονομίας
Σχετικότητα: 76.3%
ΚΔιοικΔ Άρθρο 129: Υποχρεώσεις της Διοίκησης «1. Το Δημόσιο και το νομικό πρόσωπο δημοσίου δικαίου προς τα οποία γίνονται οι κατά το προηγούμενο άρθρο επιδόσεις, έχουν υποχρέωση να αποστέλλουν στο δικαστήριο τον κατά το άρθρο 149 διοικητικό φάκελο, με αναλυτική έκθεση απόψεων για τη διαφορά και, ειδικότερα, για τους προβαλλόμενους νομικούς και πραγματικούς ισχυρισμούς. 2. «Η έκθεση με τον κατά την προηγούμενη παράγραφο διοικητικό φάκελο διαβιβάζονται στο δικαστήριο τριάντα (30) ημέρες τουλάχιστον πριν από τη δικάσιμο». Στις υποθέσεις, για τις οποίες η κατά το άρθρο 128 προθεσμία έχει συντμηθεί, τα στοιχεία αυτά διαβιβάζονται στο δικαστήριο τουλάχιστον οκτώ ημέρες πριν από τη δικάσιμο. Σε περίπτωση εκπρόθεσμης διαβίβασης, η υπόθεση αναβάλλεται, αν το ζητήσει εκείνος που έχει ασκήσει το ένδικο βοήθημα ή μέσο ή εκείνος που έχει ασκήσει την παρέμβαση. Για την αναβολή αυτή γίνεται ιδιαίτερη μνεία στα πρακτικά. 3. Σε περίπτωση αδικαιολόγητης παράλειψης της διαβίβασης ή εκπρόθεσμης διαβίβασης προς το δικαστήριο των στοιχείων που μνημονεύονται στην παράγραφο 1, το δικαστήριο καταλογίζει σε βάρος της αρχής και υπέρ του αντιδίκου της χρηματική ποινή εκατό έως πεντακόσια ευρώ. Ως αδικαιολόγητη θεωρείται η παράλειψη της διαβίβασης ή η εκπρόθεσμη διαβίβαση, εφόσον δεν παρέχονται στο δικαστήριο επαρκείς εξηγήσεις. Η ανωτέρω ποινή καταλογίζεται με την οριστική απόφαση, η οποία ως προς το κεφάλαιο αυτό δεν υπόκειται αυτοτελώς σε ένδικα μέσα. Χωρεί, πάντως, αίτηση διόρθωσης ή ερμηνείας. 4. Αν στη δικάσιμο που ορίζεται μετά την πρώτη αναβολή η αρχή δεν διαβιβάσει τα κατά την παράγραφο 1 στοιχεία, το δικαστήριο προβαίνει υποχρεωτικά σε συζήτηση της υπόθεσης και, εφόσον από τα στοιχεία που υπάρχουν στη δικογραφία μπορεί να σχηματίσει δικανική πεποίθηση για την αλήθεια των ισχυρισμών των διαδίκων, αποφαίνεται κατ' ουσίαν επί της διαφοράς, εκδίδοντας οριστική απόφαση. Κατά τα λοιπά, εφαρμόζονται οι παράγραφοι 2 και 3. 5. Η παράλειψη της διαβίβασης ή η εκπρόθεσμη διαβίβαση προς το δικαστήριο των στοιχείων που μνημονεύονται στην παράγραφο 1 συνιστά ιδιαίτερο πειθαρχικό αδίκημα των αρμόδιων για την ενέργεια αυτή υπαλλήλων. Η σχετική πειθαρχική δίκη ασκείται σύμφωνα με τις διατάξεις για το πειθαρχικό δίκαιο κάθε κατηγορίας υπαλλήλων. Την άσκηση της πειθαρχικής δίωξης μπορεί να ζητήσει και ο πρόεδρος του δικαστηρίου ή του οικείου τμήματος, με έγγραφό του προς τον αρμόδιο Υπουργό ή τη διοίκηση του νομικού προσώπου δημοσίου δικαίου. Στην περίπτωση αυτήν, καθίσταται υποχρεωτική η άσκηση της δίωξης, η πειθαρχική δε απόφαση εκδίδεται το αργότερο μέσα σε έξι μήνες από τη λήψη του εγγράφου για την άσκησή της και κοινοποιείται στον πρόεδρο του δικαστηρίου ή του οικείου τμήματος χωρίς υπαίτια καθυστέρηση. 6. Η χρηματική ποινή που καταλογίστηκε σε βάρος της αρχής σύμφωνα με την παράγραφο 3 καταλογίζεται περαιτέρω και ανεξαρτήτως της πειθαρχικής διώξεως που προβλέπεται στην προηγούμενη παράγραφο, με πράξη του αρμόδιου οργάνου σε βάρος του υπαλλήλου που είχε την ευθύνη για την εμπρόθεσμη διαβίβαση των στοιχείων που μνημονεύονται στην παράγραφο 1 και σωρευτικά σε βάρος του προϊσταμένου της οργανικής μονάδας επιπέδου Διεύθυνσης, στην οποία υπηρετούσε ο υπάλληλος κατά το χρονικό διάστημα που συντελέστηκε η πλημμελής εκπλήρωση των καθηκόντων των παραγράφων 1 και 2. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Οικονομικών και Δικαιοσύνης, Διαφάνειας και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων καθορίζεται η διαδικασία καταλογισμού και είσπραξης της χρηματικής ποινής και ρυθμίζεται κάθε σχετικό ζήτημα για την εφαρμογή της παραγράφου αυτής.»
ΚΔιοικΔ Άρθρο 95
Κώδικας Διοικητικής Δικονομίας
Σχετικότητα: 75.8%
ΚΔιοικΔ Άρθρο 95: Λόγοι Λόγο έφεσης μπορεί να θεμελιώσει κάθε νομικό ή πραγματικό σφάλμα της απόφασης και κάθε παράλειψη του πρωτοβάθμιου δικαστηρίου να ερευνήσει αυτεπαγγέλτως όσα είχε υποχρέωση.
Ν4624 Άρθρο 80
Ν. 4624/2019 - Προστασία Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα
Σχετικότητα: 73.7%
Ν4624 Άρθρο 80: Αστική ευθύνη του υπεύθυνου επεξεργασίας (άρθρα 54 και 56 της Οδηγίας) Δημόσια αρχή, με την ιδιότητα του υπεύθυνου επεξεργασίας δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα, που έχει προκαλέσει παρανόμως ζημία στο υποκείμενο των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα, κατά παράβαση των διατάξεων των άρθρων 6 έως και 8 ή των διατάξεων του παρόντος Κεφαλαίου υποχρεούται, σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 105 και 106 του ΕισΝΑΚ, σε αποζημίωση ή σε χρηματική ικανοποίηση λόγω ηθικής βλάβης στο υποκείμενο των δεδομένων.
ΥΚ Άρθρο 25
Υπαλληλικός Κώδικας
Σχετικότητα: 73.4%
ΥΚ Άρθρο 25: Νομιμότητα υπηρεσιακών ενεργειών 1. Ο υπάλληλος είναι υπεύθυνος για την εκτέλεση των καθηκόντων του και τη νομιμότητα των υπηρεσιακών του ενεργειών. 2. Ο υπάλληλος οφείλει να υπακούει στις διαταγές των προϊσταμένων του. Όταν όμως εκτελεί διαταγή, την οποία θεωρεί παράνομη, οφείλει, πριν την εκτέλεση, να αναφέρει εγγράφως την αντίθετη γνώμη του και να εκτελέσει τη διαταγή χωρίς υπαίτια καθυστέρηση. Η διαταγή δεν προσκτάται νομιμότητα εκ του ότι ο υπάλληλος οφείλει να υπακούσει σε αυτήν. 3. Αν η διαταγή είναι προδήλως αντισυνταγματική ή παράνομη, ο υπάλληλος οφείλει να μην την εκτελέσει και να το αναφέρει χωρίς αναβολή. Οταν σε διαταγή, η οποία προδήλως αντίκειται σε διατάξεις νόμων ή κανονιστικών πράξεων, διατυπώνονται επείγοντες και εξαιρετικοί λόγοι γενικότερου συμφέροντος ή όταν, ύστερα από άρνηση υπακοής σε πρώτη διαταγή που προδήλως αντίκειται σε τέτοιες διατάξεις, ακολουθήσει δεύτερη διαταγή που εκθέτει επείγοντες και εξαιρετικούς λόγους γενικότερου συμφέροντος, ο υπάλληλος οφείλει να εκτελέσει τη διαταγή και να αναφέρει συγχρόνως στην προϊσταμένη αρχή εκείνου που τον διέταξε. Επί νομικών προσώπων δημοσίου δικαίου, εφόσον εκείνος που διέταξε είναι το διοικητικό συμβούλιο ή το ανώτατο μονομελές όργανο διοίκησης, η αναφορά υποβάλλεται στον εποπτεύοντα Υπουργό. Εάν εκείνος που διέταξε είναι ο Υπουργός, η αναφορά υποβάλλεται στον Πρωθυπουργό. 4. Αν ο υπάλληλος έχει αντίθετη γνώμη για εντελλόμενη ενέργεια, για την οποία είναι αναγκαία η προσυπογραφή ή η θεώρηση του, οφείλει να τη διατυπώσει εγγράφως για να απαλλαγεί από την ευθύνη. Εάν παραλείπει την προσυπογραφή ή θεώρηση, θεωρείται ότι προσυπέγραψε ή θεώρησε. 5. Οι προϊστάμενοι όλων των βαθμίδων οφείλουν να προσυπογράφουν τα έγγραφα που ανήκουν στην αρμοδιότητα τους και εκδίδονται με την υπογραφή του προϊσταμένου τους. Αν διαφωνούν, οφείλουν να διατυπώσουν εγγράφως τις τυχόν αντιρρήσεις τους. Αν παραλείψουν να προσυπογράψουν το έγγραφο, θεωρείται ότι το προσυπέγραψαν. 6. Ο υπάλληλος δεν έχει το δικαίωμα να αρνηθεί τη σύνταξη, με κάθε μέσο, εγγράφου για θέμα της αρμοδιότητας του, εφόσον διαταχθεί γι' αυτό από οποιονδήποτε από τους προϊσταμένους του. Αν διαφωνεί με το περιεχόμενο του εγγράφου, εφαρμόζεται η παρ. 4 του παρόντος άρθρου.
ΠΔ18 Άρθρο 23
Π.Δ. 18/1989 - Κωδικοποίηση διατάξεων για το Συμβούλιο της Επικρατείας
Σχετικότητα: 73.4%
ΠΔ18 Άρθρο 23: Απόψεις της Διοίκησης και φάκελος της υπόθεσης - Στοιχεία των διαδίκων 1. Το καθ’ ού η αίτηση ακύρωσης ή η προσφυγή Δημόσιο ή νομικό πρόσωπο δημοσίου δικαίου έχει την υποχρέωση να εκθέσει τις απόψεις του για καθένα από τους προβαλλόμενους λόγους, διευκρινίζοντας σαφώς το συναφές με κάθε λόγο πραγματικό μέρος. 2. Η έκθεση των απόψεων της Διοίκησης και ο φάκελος της υπόθεσης αποστέλλονται στο Δικαστήριο εντός τριών (3) μηνών από την επίδοση του ενδίκου βοηθήματος σύμφωνα με την περ. α’ της παρ. 1 του άρθρου 21. Εντός της ίδιας προθεσμίας προσκομίζουν και οι λοιποί διάδικοι κάθε στοιχείο για την απόδειξη του εννόμου συμφέροντος και των πραγματικών ισχυρισμών τους. Σε περίπτωση εφαρμογής του άρθρου 20Α, η έκθεση και ο φάκελος αποστέλλονται τουλάχιστον τριάντα (30) ημέρες πριν από τη δικάσιμο που ορίζεται με την πράξη της παρ. 3 του άρθρου 20, εφόσον η επίδοση του ενδίκου βοηθήματος και της πράξης ορισμού δικασίμου γίνει τουλάχιστον δύο (2) μήνες πριν από τη δικάσιμο. Σε διαφορετική περίπτωση η έκθεση και ο φάκελος αποστέλλονται σε εύλογο χρόνο πριν από τη δικάσιμο. Αν υποβληθούν πρόσθετοι λόγοι, η Διοίκηση μπορεί πάντοτε να συμπληρώνει τις απόψεις της εντός εύλογου χρόνου από την επίδοσή τους. Η παρ. 2 του άρθρου 25 και η παρ. 2 του άρθρου 33 εφαρμόζονται αναλόγως και στην περίπτωση αυτή. 3. Την έκθεση απόψεων της Διοίκησης προσυπογράφουν ο νομικός σύμβουλος του Δημοσίου ή του νομικού προσώπου που έχει εντολή να υποστηρίζει τα συμφέροντά τους, καθώς και οι καθ’ ύλην αρμόδιοι υπάλληλοι, σύμφωνα με τους κανόνες που διέπουν τις διοικητικές πράξεις και με την ευθύνη που καθιερώνουν οι κανόνες αυτοί. 4. Η έκθεση των απόψεων της Διοίκησης και ο φάκελος που τη συνοδεύει υποβάλλονται αποκλειστικά με ηλεκτρονικά μέσα από την ημερομηνία που καθορίζεται σύμφωνα με το άρθρο 162 του ν. 4764/2020 (Α’ 256). Η έκθεση απόψεων και το διαβιβαστικό έγγραφο, αν υπάρχει, πρέπει να πληρούν τις προϋποθέσεις του ν. 4727/2020 (Α’ 184). Στην έκθεση απόψεων επισημαίνονται διακριτά τα έγγραφα που αποτελούν περιεχόμενο του διοικητικού φακέλου που αποστέλλεται και περιέχουν στοιχεία στα οποία η Διοίκηση ζητεί να μην επιτραπεί η πρόσβαση των λοιπών διαδίκων για τον λόγο ότι παραβλάπτεται απόρρητο το οποίο προβλέπεται από ειδικές διατάξεις.
Ν4412 Άρθρο 360
Ν. 4412/2016 - Δημόσιες Συμβάσεις
Σχετικότητα: 73.4%
Ν4412 Άρθρο 360: Δικαίωμα άσκησης προσφυγής 1. Κάθε ενδιαφερόμενος ο οποίος έχει ή είχε συμφέρον να του ανατεθεί συγκεκριμένη σύμβαση του νόμου αυτού και έχει ή είχε υποστεί ή ενδέχεται να υποστεί ζημία από εκτελεστή πράξη ή παράλειψη της αναθέτουσας αρχής κατά παράβαση της νομοθεσίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης ή της εσωτερικής νομοθεσίας, υποχρεούται, πριν από την υποβολή των προβλεπόμενων στον Τίτλο 3 ένδικων βοηθημάτων, να ασκήσει προδικαστική προσφυγή ενώπιον της ΑΕΠΠ κατά της σχετικής πράξης ή παράλειψης της αναθέτουσας αρχής. 2. Η άσκηση της προδικαστικής προσφυγής αποτελεί προϋπόθεση για την άσκηση των ένδικων βοηθημάτων του Τίτλου 3 κατά των εκτελεστών πράξεων ή παραλείψεων των αναθετουσών αρχών. 3. Δεν επιτρέπεται η άσκηση άλλης διοικητικής προσφυγής κατά των εκτελεστών πράξεων ή παραλείψεων της αναθέτουσας αρχής κατά τη διαδικασία της ανάθεσης δημόσιων συμβάσεων εκτός από την προδικαστική προσφυγή της παραγράφου 1. Άρθρο 361 Προθεσμία άσκησης της προσφυγής 1. Σε περίπτωση προσφυγής κατά πράξης της αναθέτουσας αρχής, η προθεσμία για την άσκηση της προδικαστικής προσφυγής είναι: α) δέκα (10) ημέρες από την κοινοποίηση της προσβαλλόμενης πράξης στον ενδιαφερόμενο οικονομικό φορέα αν η πράξη κοινοποιήθηκε με ηλεκτρονικά μέσα ή β) δεκαπέντε (15) ημέρες από την κοινοποίηση της προσβαλλόμενης πράξης στον ενδιαφερόμενο οικονομικό φορέα, αν χρησιμοποιήθηκαν άλλα μέσα επικοινωνίας, ή, γ) δέκα (10) ημέρες από την πλήρη, πραγματική ή τεκμαιρόμενη, γνώση της πράξης που βλάπτει τα συμφέροντα του ενδιαφερομένου οικονομικού φορέα. 1Α. Η άσκηση προδικαστικής προσφυγής κατά διακήρυξης διαγωνισμού επιτρέπεται μέχρι και δεκαπέντε (15) ημέρες από τη δημοσίευσή της στο ΚΗΜΔΗΣ. Η ως άνω προθεσμία ισχύει και για κάθε τροποποίηση της διακήρυξης διαγωνισμού. 2. Σε περίπτωση παράλειψης, η προθεσμία για την άσκηση της προδικαστικής προσφυγής είναι δεκαπέντε (15) ημέρες από την επομένη της συντέλεσης της προσβαλλόμενης παράλειψης.
ΑΚ Άρθρο 904
Αστικός Κώδικας
Σχετικότητα: 73.1%
ΑΚ Άρθρο 904: Έννοια Όποιος έγινε πλουσιότερος χωρίς νόμιμη αιτία από την περιουσία η με ζημία άλλου έχει υποχρέωση να αποδώσει την ωφέλεια. Η υποχρέωση αυτή γεννιέται ιδίως σε περίπτωση παροχής αχρεώστητης ή παροχής για αιτία που δεν επακολούθησε ή έληξε ή αιτία παράνομη ή ανήθικη. Με παροχή εξομοιώνεται και η συμβατική αναγνώριση ότι υπάρχει ή δεν υπάρχει χρέος.
ΕισΝΑΚ Άρθρο 59
Εισαγωγικός Νόμος Αστικού Κώδικα
Σχετικότητα: 72.6%
ΕισΝΑΚ Άρθρο 59: Εμπράγματα δικαιώματα επιφάνειας ή χωριστής κυριότητας, που υπάρχουν κατά την εισαγωγή του Αστικού Κώδικα σε φυτεία ή δέντρα ή οικοδομές σε ξένο έδαφος, διατηρούνται και εξακολουθούν να διέπονται από το έως τώρα δίκαιο ή από τις ειδικές σχετικές διατάξεις που ισχύουν έως τώρα.
ΚΟΚ Άρθρο 55
Κώδικας Οδικής Κυκλοφορίας
Σχετικότητα: 72.5%
ΚΟΚ Άρθρο 55: Μέτρα ρύθμισης οδικής κυκλοφορίας 1. Επιτρέπεται η λήψη μέτρων που αφορούν στη ρύθμιση της κυκλοφορίας, όπως στον καθορισμό των μονόδρομων, ποδηλατοδρόμων και κατευθύνσεων της κυκλοφορίας, στην προτεραιότητα οδών, στην αλλαγή της διατομής του οδοστρώματος ή της οδού, στην εγκατάσταση και λειτουργία φωτεινής σηματοδότησης, στον προσδιορισμό και τη λειτουργία των χώρων στάθμευσης οχημάτων σε κοινόχρηστους χώρους και γενικά στον καθορισμό χώρων στάθμευσης και στην επιβολή περιορισμών ή απαγορεύσεων κυκλοφορίας ή στάθμευσης. Αν από τη λήψη των μέτρων για την εφαρμογή της παρούσας επηρεάζονται οι υπηρεσίες οδικής μαζικής μεταφοράς, απαιτείται και η σύμφωνη γνώμη του Οργανισμού Αστικών Συγκοινωνιών Αθηνών (Ο.Α.Σ.Α.) ή του Οργανισμού Συγκοινωνιακού Έργου Θεσσαλονίκης (Ο.Σ.Ε.Θ.), για την περιοχή αρμοδιότητάς τους ή των αρμοδίων Υπηρεσιών των Περιφερειών για λεωφορειακές διαδρομές ΚΤΕΛή των δήμων για αστικές λεωφορειακές διαδρομές, για τις άλλες περιοχές της χώρας. Επιτρέπεται να προσδιορίζεται δίκτυο οδών που επηρεάζονται από την κατασκευή εκτελούμενων ή προγραμματιζόμενων συγκοινωνιακών έργων του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών, που υλοποιούνται ως συμβάσεις παραχώρησης ή Σύμπραξη Δημοσίου και Ιδιωτικού Τομέα (ΣΔΙΤ) ή χρηματοδοτούνται από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας. Κατ' εξαίρεση κάθε αντίθετης διάταξης, τα μέτρα της παρούσας για τα ανωτέρω συγκοινωνιακά έργα που κατασκευάζονται από το Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών και το προσδιοριζόμενο δίκτυο οδών που επηρεάζεται από αυτά, ανεξαρτήτως του χαρακτηρισμού τους, καθορίζονται με μελέτες που εκπονούνται ή εγκρίνονται από τις αρμόδιες υπηρεσίες κατασκευής και κυκλοφορίας του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών ή από τον ανεξάρτητο μηχανικό στο πλαίσιο των συμβάσεων παραχώρησης του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών. Ειδικώς στην περίπτωση του προηγούμενου εδαφίου τα σχετικά μέτρα λαμβάνονται με απόφαση των αρμόδιων οργάνων της περ. γ) της παρ. 16 του άρθρου 112. Κατ' εξαίρεση, επιτρέπεται να ανατίθεται, σε εποπτευόμενους φορείς του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών η αρμοδιότητα για τη λειτουργία, συντήρηση, σήμανση, διαγράμμιση, καθαριότητα και τον ηλεκτροφωτισμό του δικτύου των οδών που επηρεάζονται κατά την κατασκευή των έργων του Υπουργείου αυτού, που υλοποιούνται με συμβάσεις παραχώρησης ή ΣΔΙΤή χρηματοδοτούνται από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας. Αν από τη λήψη των μέτρων της παρούσας, επηρεάζονται οι υπηρεσίες οδικής μαζικής μεταφοράς, για τα παραπάνω συγκοινωνιακά έργα του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών και το επηρεαζόμενο δίκτυο οδών, η απαιτούμενη γνώμη του Ο.Α.Σ.Α. ή του Ο.Σ.Ε.Θ., για την περιοχή αρμοδιότητάς τους ή των αρμοδίων υπηρεσιών των Περιφερειών για λεωφορειακές διαδρομές ΚΤΕΛή των δήμων για αστικές λεωφορειακές διαδρομές, για τις άλλες περιοχές της χώρας, παρέχεται υποχρεωτικά εντός προθεσμίας πέντε (5) ημέρων από την υποβολή του σχετικού φακέλου, άλλως τεκμαίρεται ως σύμφωνη. 2. Τα μέτρα που αναφέρονται στην παρ. 1 μπορεί να λαμβάνονται προσωρινά εντός και εκτός κατοικημένων περιοχών, όταν αυτό επιβάλλεται από ιδιαίτερους λόγους ασφαλείας ή σε έκτακτες περιπτώσεις για την αντιμετώπιση τελείως προσωρινών καταστάσεων. 3. Με τις αποφάσεις των αρμόδιων οργάνων των παρ. 1 και 2 και με την ίδια διαδικασία, μπορεί να καθορίζονται σε κατοικημένες περιοχές, πεζόδρομοι ή περιοχές μόνο για την κυκλοφορία πεζών ή ατόμων με αναπηρία ή περιοχές ήπιας κυκλοφορίας. Όπου οι αποφάσεις αυτές επηρεάζουν τις υπηρεσίες οδικής μαζικής μεταφοράς,εφαρμόζεται και το τελευταίο εδάφιο της παρ. 1. Στις μελέτες, βάσει των οποίων εκδίδονται οι σχετικές αποφάσεις,περιλαμβάνεται και ο κανονισμός λειτουργίας του πεζόδρομου. Όπου από τον κανονισμό λειτουργίας του πεζόδρομου προβλέπεται η συνύπαρξη πεζών,ποδηλάτων και Ε.Π.Η.Ο, οι πεζοί έχουν προτεραιότητα έναντι των ποδηλάτων και των Ε.Π.Η.Ο. Σε συνθήκες ιδιαίτερα αυξημένης κίνησης,εφαρμόζεται η παρ. 3 του άρθρου 44. 4. α) Με βάση κυκλοφοριακές μελέτες, που έχουν εκπονηθεί ή εγκριθεί από κοινού από τις αρμόδιες υπηρεσίες της οικείας περιφέρειας ή του οικείου δήμου και του φορέα ή της υπηρεσίας που είναι κατά περίπτωση αρμόδιος για τις υπηρεσίες δημόσιας οδικής μαζικής μεταφοράς μπορούν να καθορίζονται οδοί ή λωρίδες κυκλοφορίας, στις οποίες κυκλοφορούν μόνο μέσα δημόσιας οδικής μαζικής μεταφοράς προσώπων,συμπεριλαμβανομένων των τροχιοδρομικών οχημάτων, εξαιρουμένων των περιοχών αρμοδιότητας των Ο.Α.Σ.Α. και Ο.Σ.Ε.Θ. β) Για τις περιοχές αρμοδιότητας των Ο.Α.Σ.Α. και Ο.Σ.Ε.Θ., ο καθορισμός οδών ή λωρίδων κυκλοφορίας, στις οποίες κυκλοφορούν μόνο μέσα δημόσιας οδικής μαζικής μεταφοράς προσώπων, συμπεριλαμβανομένων των τροχιοδρομικών οχημάτων, γίνεται με βάση μελέτες που εκπονούνται από τους Ο.Α.Σ.Α. και Ο.Σ.Ε.Θ. για τα μέτρα προτεραιότητας των δημόσιων μέσων μαζικής μεταφοράς έναντι των λοιπών οχημάτων, καθώς επίσης για την εγκατάσταση ειδικών σημάνσεων και για κάθε μέτρο που θα εξασφαλίζει την απρόσκοπτη κυκλοφορία των οχημάτων των αστικών συγκοινωνιών και την ασφαλή και άνετη διακίνηση των επιβατών. Η υλοποίηση της σήμανσης, η τοποθέτηση και συντήρηση των διαχωριστικών μέσων ανήκουν στην αρμοδιότητα των εποπτευόμενων από αυτό Οργανισμών που βαρύνονται και με τις σχετικές δαπάνες. γ) Στις λωρίδες των περ. α) και β) επιτρέπεται η στάση επιβατικών δημόσιας χρήσης (Ε.Δ.Χ.), εφόσον δεν παρακωλύεται η κυκλοφορία των μέσων δημόσιας οδικής μαζικής μεταφοράς προσώπων για χρονικό διάστημα που δεν υπερβαίνει τα τριάντα (30) δευτερόλεπτα, και μόνο με σκοπό την επιβίβαση και αποβίβαση. Ειδικότερα, η αποβίβαση επιτρέπεται όπισθεν των λεωφορείων και με την προϋπόθεση να μην παρακωλύεται η κυκλοφορία των λεωφορείων και των οχημάτων, που χρησιμοποιούν τις λωρίδες των περ. α) και β), δ) Στις λωρίδες των περ. α) και β) επιτρέπεται η κυκλοφορία έμφορτων Ε.Δ.Χ. ΕΙΔΜΙΣΘ αυτοκινήτων της περ. β της παρ. 19 του άρθρου 4, που προορίζονται για τη μεταφορά ατόμων με αναπηρία και έμφορτων επιβατικών δημόσιας χρήσης (Ε.Δ.Χ.) μηδενικών ρύπων. ε) Για την περιοχή αρμοδιότητας του Ο.Σ .Ε.Θ., οι σχετικές δαπάνες που αφορούν στην κατασκευή και συντήρηση των λωρίδων κυκλοφορίας δημόσιας οδικής μαζικής μεταφοράς προσώπων, βαρύνουν τον αντίστοιχο δήμο, ενώ το κόστος εγκατάστασης και συντήρησης των ηλεκτρονικών μέσων ελέγχου βαρύνουν τον Φορέα Λειτουργίας. 5. Σε οδούς, στις οποίες για ειδικούς λόγους επιβάλλεται η αναγκαστική μείωση της ταχύτητας των οχημάτων ή ο περιορισμός της κυκλοφορίας τους, μπορεί να προβλέπεται η δημιουργία ειδικών διαμορφώσεων του οδοστρώματος ή η τοποθέτηση κινητών εμποδίων. Εκείνος που παραβαίνει την απόφαση της παρ. 16 του άρθρου 111,τιμωρείται με φυλάκιση από έξι (6) έως δώδεκα (12) μήνες και χρηματική ποινή από χίλια(1.000) έως δέκα χιλιάδες (10.000) ευρώ. 6. Για την ανακούφιση, την ομαλή και ασφαλή διεξαγωγή της οδικής κυκλοφορίας, σε συνδυασμό με την ανάγκη εξασφάλισης καλύτερων συνθηκών διεξαγωγής της
ΑΚ Άρθρο 1025
Αστικός Κώδικας
Σχετικότητα: 71.7%
ΑΚ Άρθρο 1025: Ο κύριος του ακινήτου έχει υποχρέωση να ανέχεται την επισκευή ή την αποκατάσταση των κατασκευασμάτων που υπάρχουν σ' αυτό για την περιστολή της φοράς του νερού, εφόσον γίνεται χωρίς βλάβη του. Η δαπάνη βαρύνει εκείνους που ωφελούνται ανάλογα με την ωφέλειά τους.
Ν3852 Άρθρο 282
Ν. 3852/2010 - Καλλικράτης
Σχετικότητα: 71.5%
Ν3852 Άρθρο 282: Γενικές Μεταβατικές διατάξεις 1.α. Για τις αρμοδιότητες των Νομαρχιακών Αυτοδιοικήσεων, που περιέρχονται στις περιφέρειες του παρόντος νόμου και στους δήμους, αντιστοίχως, και για τις οποίες οι διατάξεις νόμων και κανονιστικών πράξεων, που τις οριοθετούν, προβλέπουν, ως αρμόδια όργανα άσκησής τους το Νομάρχη, το Νομαρχιακό Συμβούλιο και τη Νομαρχιακή Επιτροπή, από την έναρξη άσκησης των σχετικών αρμοδιοτήτων, για μεν τις περιφέρειες νοούνται, ως αρμόδια όργανα άσκησής τους, ο περιφερειάρχης, το περιφερειακό συμβούλιο και η οικεία οικονομική επιτροπή της περιφέρειας, για δε τους δήμους ο δήμαρχος, το δημοτικό συμβούλιο και η οικεία επιτροπή. β. Για τις αρμοδιότητες των κρατικών περιφερειών οι οποίες μεταβιβάζονται στις περιφέρειες του παρόντος νόμου και των οποίων η άσκηση, από τις ειδικές διατάξεις που τις διέπουν, ορίζουν, ως αρμόδιο όργανο το Γενικό Γραμματέα της κρατικής περιφέρειας, από την έναρξη ασκήσεως καθηκόντων των νέων αιρετών οργάνων νοείται ο περιφερειάρχης. γ. Η ρύθμιση των προηγουμένων εδαφίων ισχύει και για τη συγκρότηση των συλλογικών οργάνων, κατ’ αντιστοιχία, προς τις απονεμόμενες αρμοδιότητες. 2. Όπου στις διατάξεις του ν. 3614/2007 «Διαχείριση, έλεγχος και εφαρμογή αναπτυξιακών παρεμβάσεων για την προγραμματική περίοδο 2007-2013» (ΦΕΚ 267 Α΄), όπως ισχύει, αναφέρεται «περιφέρεια» και «Γενικός Γραμματέας περιφέρειας» από την έναρξη άσκησης των σχετικών αρμοδιοτήτων νοείται η περιφέρεια του παρόντος νόμου και ο οικείος περιφερειάρχης, αντιστοίχως. Ενδιάμεσες Διαχειριστικές Αρχές, ειδικές υπηρεσίες και λοιπά όργανα, τα οποία λειτουργούν, στο πλαίσιο του ν. 3614/2007, όπως ισχύει, στην κρατική περιφέρεια και καλύπτουν αντίστοιχες ανάγκες, από το ανωτέρω χρονικό σημείο, θεωρούνται ότι έχουν συσταθεί και λειτουργούν στην περιφέρεια. 3. Όπου στις διατάξεις της κείμενης νομοθεσίας αναφέρονται ως αρμόδια όργανα ο πρόεδρος της κοινότητας και το κοινοτικό συμβούλιο, από την έναρξη άσκησης των καθηκόντων των νέων αιρετών οργάνων, νοούνται ο δήμαρχος και το δημοτικό συμβούλιο, αντιστοίχως. 4. Προεδρικά διατάγματα και υπουργικές αποφάσεις που έχουν εκδοθεί, κατ’ εξουσιοδότηση προγενέστερων διατάξεων και ρυθμίζουν θέματα σχετικά με την εφαρμογή διατάξεων του παρόντος νόμου εξακολουθούν να ισχύουν μέχρι την έκδοση των προβλεπόμενων, από τον παρόντα νόμο, εφόσον δεν ανακύπτει αντίθεση με το περιεχόμενό του. 5. Η αρμοδιότητα της παραγράφου II υπ΄ αριθμ. 46 του άρθρου 280 του παρόντος, από τη δημοσίευσή του και μέχρι 31.12.2010 ασκείται από τις κρατικές περιφέρειες. 6. Οι διατάξεις του παρόντος δεν θίγουν το κύρος των υφιστάμενων αδελφοποιήσεων Νομαρχιακών Αυτοδιοικήσεων μέχρι την υποκατάστασή τους από αντίστοιχες των περιφερειών. 7. Ο χρόνος έναρξης άσκησης, από τους δήμους και τις περιφέρειες, των αρμοδιοτήτων που αναφέρονται στα άρθρα 94 παράγραφος 4 αριθμ. 13 και 186 παράγραφος Η΄ υπ΄αριθμ.1 και 2 ορίζεται με απόφαση των Υ- πουργών Εσωτερικών, Αποκέντρωσης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης, Οικονομικών και Παιδείας, Δια Βίου Μάθησης και Θρησκευμάτων. Με την ίδια απόφαση καθορίζονται και οι αντίστοιχοι οικονομικοί πόροι. 8. Από τη δημοσίευση του παρόντος αναστέλλονται οι προσλήψεις κάθε κατηγορίας και ειδικότητας προσωπικού με οποιαδήποτε σχέση εργασίας στις δημοτικές επιχειρήσεις με ειδικό σκοπό τη λειτουργία ραδιοφωνικού ή τηλεοπτικού σταθμού. Οι συμβάσεις μίσθωσης έργου, που καταρτίζονται από τις ανωτέρω επιχειρήσεις, δεν μπορεί να αφορούν αριθμό ατόμων μεγαλύτερο εκείνου που περιελάμβαναν οι συμβάσεις της ίδιας κατηγορίας κατά την 1η Ιανουαρίου 2010. Η άρση της αναστολής γίνεται με απόφαση του Υ- πουργού Εσωτερικών, Αποκέντρωσης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης. 9. Για την οργανωμένη συνεργασία, προαγωγή κοινών σκοπών και εκπροσώπηση των δήμων και των περιφερειών της χώρας συνιστώνται: α) Περιφερειακές Ενώσεις Δήμων, στις οποίες συμμετέχουν υποχρεωτικά ως μέλη, δια των εκπροσώπων τους, όλοι οι δήμοι εντός της αντίστοιχης χωρικής αρμοδιότητας των περιφερειών. β) Κεντρική Ένωση Δήμων Ελλάδας, στην οποία συμμετέχουν υποχρεωτικά, δια των εκπροσώπων τους, οι Περιφερειακές Ενώσεις Δήμων, και γ) Ένωση Περιφερειών, στην οποία συμμετέχουν υποχρεωτικά, δια των εκπροσώπων τους, οι περιφέρειες της χώρας. Οι ανωτέρω ενώσεις είναι νομικά πρόσωπα ιδιωτικού δικαίου, τα οποία εποπτεύονται από τον Υπουργό Εσωτερικών, Αποκέντρωσης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης. Έδρα κάθε Περιφερειακής Ένωσης Δήμων είναι η έδρα της περιφέρειας, ενώ της Κεντρικής Ένωσης Δήμων Ελλάδας και της Ένωσης Περιφερειών είναι η Αθήνα. Όργανα διοίκησης των Περιφερειακών Ενώσεων Δήμων είναι η γενική συνέλευση και η διοικούσα επιτροπή. Όργανα διοίκησης της Κεντρικής Ένωσης Δήμων Ελλάδας και της Ένωσης Περιφερειών είναι: i. το διοικητικό συμβούλιο, ii. η εκτελεστική επιτροπή, iii. ο πρόεδρος και iv. το εποπτικό συμβούλιο. Πόροι των Ενώσεων είναι οι εισφορές των μελών τους που καθορίζονται με την κοινή απόφαση της παραγράφου 3 του άρθρου 259 και της παραγράφου 5 του άρθρου 260 του παρόντος, ως ποσοστό επί του ποσού των αντίστοιχων ΚΑΠ, καθώς και έσοδα από κάθε άλλη πηγή. Με προεδρικά διατάγματα που εκδίδονται με πρόταση του Υπουργού Εσωτερικών, Αποκέντρωσης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης, ύστερα από γνώμη των ανωτέρω Ενώσεων, καθορίζονται: i. ο σκοπός σύστασής τους, ii. η εκπροσώπηση των δήμων και των περιφερειών, καθώς και ο τρόπος και η διαδικασία ανάδειξης των εκπροσώπων τους σε αυτές, iii. η σύνθεση και η συγκρότηση των οργάνων διοίκησής τους και ο τρόπος ανάδειξης αυτών. iv. οι αρμοδιότητες και η λειτουργία των οργάνων τους, v. η περιουσία, η οικονομική διοίκηση, η διαχείριση και ο οικονομικός έλεγχος των πόρων τους, vi. το προσωπικό, η οργάνωση, ο τρόπος κατάρτισης των οργανισμών λειτουργίας τους και κάθε άλλη αναγκαία λεπτομέρεια και vii. η δυνατότητα λειτουργίας των Περιφερειακών Ε- νώσεων Δήμων, υπό μορφή παραρτημάτων, ανά περιφερειακή ενότητα και στις έδρες των αντίστοιχων νομών. Είναι, επίσης, δυνατή η πρόβλεψη ειδικών ρυθμίσεων για την περιφέρεια Αττικής και τις νησιωτικές περιφέρειες. 10. Μέχρι την 31.12.2010 με πρόταση του Υπουργού Εσωτερικών, Αποκέντρωσης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης και ύστερα από γνώμη της ΚΕΔΚΕ, εκδίδεται το προεδρικό διάταγμα της προηγούμενης παραγράφου για την Κεντρική Ένωση Δήμων Ελλάδας και για τις Περιφερειακές Ενώσεις Δήμων. Μέχρι την ανάδειξη των νέων οργάνων διοίκησης, η Κεντρική Ένωση Δήμων και Κοινοτήτων Ελλάδος και οι Τοπικές Ενώσεις Δήμων και Κοινοτήτων Ελλάδος εξακολουθούν να λειτουργούν σύμφωνα με τις διατάξεις του π.δ. 197/1978 (ΦΕΚ 43 Α΄), όπως έχει τροποποιηθεί και ισχύει. Η θητεία των οργάνων διοίκησής τους παρατείνεται μέχρι την εκλογή και συγκρότηση των νέων. 11. Από την ανάδειξη των νέων οργάνων διοίκησής τους η Κεντρική Ένωση Δήμων και Κοινοτήτων Ελλάδος και οι Τοπικές Ενώσεις Δήμων και Κοινοτήτων Ελλάδος διαλύονται. Η Κεντρική Ένωση Δήμων Ελλάδας και οι Περιφερειακές Ενώσεις Δήμων, αντίστοιχα, υπεισέρχονται, αυτοδικαίως, σε όλα τα δικαιώματα
Ν4555 Άρθρο 246
Ν. 4555/2018 - Κλεισθένης Ι
Σχετικότητα: 71.0%
Ν4555 Άρθρο 246: Τελικές διατάξεις 1. Οι διατάξεις του παρόντος πλην των άρθρων 227, 228, 237, 238, 239, 240, 242 και 243 του παρόντος δεν εφαρμόζονται στους Δήμους της Περιφέρειας Αττικής. Οι διατάξεις για την ίδρυση και λειτουργία του Ειδικού Διαβαθμιδικού Συνδέσμου Νόμου Αττικής παραμένουν σε ισχύ, συμπεριλαμβανομένων των άρθρων 13-17 του ν. 4071/2012, κατά το μέρος που τον αφορούν. 2. Για θέματα που διέπουν τη σύσταση, τροποποίηση, συγχώνευση, κατάργηση, διάλυση, διοίκηση και λειτουργία των ΦΟΔΣΑ και ΦΟ.Σ.ΠΕΣΔΑ που λειτουργούν με τη μορφή συνδέσμου και δεν ρυθμίζονται από ειδικές διατάξεις του παρόντος, εφαρμόζονται αναλογικά οι σχετικές περί συνδέσμων διατάξεις του ν. 3463/2006. 3. Το άρθρο 100 του ν. 3852/2010 εφαρμόζεται στους ΦΟΔΣΑ του παρόντος, ανεξαρτήτως της νομικής τους μορφής. Αν αντικείμενο της προγραμματικής σύμβασης είναι οι αρμοδιότητες του άρθρου 228 του παρόντος, αντισυμβαλλόμενος του ΦΟΔΣΑ μπορεί να είναι μόνο δήμος - μέλος του ή η περιφέρεια στην οποία ανήκει. 3α. Συμβάσεις Σύμπραξης του ν. 3389/2005 (Α’ 232), που αφορούν στην υλοποίηση έργων διαχείρισης απορριμμάτων αρμοδιότητας Φο.Δ.Σ.Α. και βρίσκονται στο στάδιο λειτουργίας των εγκαταστάσεων, εφόσον αντισυμβαλλόμενος του Ιδιωτικού Φορέα Σύμπραξης δεν είναι ο οικείος Φο.Δ.Σ.Α. αλλά τρίτος φορέας, δυνάμει προγραμματικής σύμβασης του άρθρου 100 του ν. 3852/2010 (Α’ 87), η οποία είχε συναφθεί για λόγους που ανάγονται στην έλλειψη διοικητικής και τεχνικής επάρκειας του Φο.Δ.Σ.Α., αναλαμβάνονται εξολοκλήρου από τον τελευταίο, με υπεισέλευσή του στο σύνολο των δικαιωμάτων και των υποχρεώσεων που απορρέουν από τη Σύμβαση Σύμπραξης, υπό τους όρους της παρούσας. Η υποκατάσταση επέρχεται αυτοδίκαια, με διαπιστωτική πράξη του Συντονιστή της οικείας Αποκεντρωμένης Διοίκησης, που δημοσιεύεται στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως και εκδίδεται μετά από εισήγηση του Προϊσταμένου της Διεύθυνσης Διοίκησης του Τμήματος Τοπικής Αυτοδιοίκησης και Νομικών Προσώπων της οικείας Αποκεντρωμένης Διοίκησης, αφού έχει προηγηθεί γραπτό αίτημα εκ μέρους του ενδιαφερομένου Φο.Δ.Σ.Α., στο οποίο σωρευτικά αναφέρονται τα στοιχεία που τεκμηριώνουν την επάρκειά του, ήτοι: α. η σύστασή του, σύμφωνα με τη νομοθεσία, β. η οργανωτική του διάρθρωση και η κατάρτιση Οργανισμού Εσωτερικής Λειτουργίας, αν ο Φο.Δ.Σ.Α. λειτουργεί υπό τη νομική μορφή Συνδέσμου Ο.Τ.Α., ή Κανονισμού Εργασίας, αν ο Φο.Δ.Σ.Α. λειτουργεί υπό τη νομική μορφή Α.Ε., καθώς και γ. η σύσταση των υπηρεσιών και οργανωτικών μονάδων που προβλέπονται σε αυτόν. Εφόσον συντρέχουν οι ως άνω προϋποθέσεις, η έκδοση της διαπιστωτικής πράξης είναι υποχρεωτική για τη Διοίκηση εντός προθεσμίας εξήντα (60) ημερών από την υποβολή του σχετικού αιτήματος του Φο.Δ.Σ.Α.. Με τη δημοσίευση της διαπιστωτικής πράξης στην Εφημε- ρίδα της Κυβερνήσεως, οι προηγηθείσες προγραμματικές συμβάσεις λύονται αυτοδικαίως και οι Φο.Δ.Σ.Α. καθίστανται διάδοχοι των τρίτων φορέων στις Συμβάσεις Σύμπραξης και οι αντισυμβαλλόμενοι των Ιδιωτικών Φορέων Σύμπραξης υπεισέρχονται στα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις που απορρέουν από αυτές. Οι τρίτοι φορείς υποχρεούνται να παραδώσουν αμελλητί στους Φο.Δ.Σ.Α. κατά χρήση τις εγκαταστάσεις που διαχειρίζονται σύμφωνα με τις Συμβάσεις Σύμπραξης, τα περιουσιακά στοιχεία και τους λογαριασμούς που εξυπηρετούν τις εγκαταστάσεις και την αποπληρωμή τους, συντάσσοντας σχετικό πρωτόκολλο παράδοσηςπαραλαβής. Εκκρεμείς δίκες ή διαδικασίες επίλυσης διαφορών ή διαιτησίας, κατά την έκδοση της διαπιστωτικής πράξης, συνεχίζονται αυτοδικαίως από τον οικείο Φο.Δ.Σ.Α., χωρίς να απαιτείται ειδική διαδικαστική πράξη συνέχισης για καθεμία από αυτές. Η παρούσα δεν εφαρμόζεται σε προγραμματικές συμβάσεις με αντικείμενο την υλοποίηση έργων διαχείρισης απορριμμάτων με Σύμπραξη Δημοσίου και Ιδιωτικού Τομέα, τα οποία βρίσκονται σε φάση ωρίμανσης, δημοπράτησης ή κατασκευής. Στις περιπτώσεις αυτές, η υποκατάσταση επέρχεται μετά από την ολοκλήρωση της περιόδου κατασκευής των εγκαταστάσεων, συμπεριλαμβανομένης της δοκιμαστικής λειτουργίας αυτών. Στην περίπτωση Συμβάσεων Σύμπραξης, στις οποίες προβλέπεται, πέρα από τη δοκιμαστική, και μεταβατική περίοδος λειτουργίας των εγκαταστάσεων, η υποκατάσταση επέρχεται με την ολοκλήρωση της μεταβατικής λειτουργίας τους και την επέλευση της ημερομηνίας διαθεσιμότητας των υπηρεσιών.
ΚΟΚ Άρθρο 13
Κώδικας Οδικής Κυκλοφορίας
Σχετικότητα: 71.0%
ΚΟΚ Άρθρο 13: Σήμανση των εργασιών που εκτελούνται στις οδούς 1. Όταν εκτελούνται στις οδούς εργασίες, όλες οι πινακίδες σήμανσης που απαιτούνται κατά περίπτωση (κινδύνου, ρυθμιστικές, πληροφοριακές) τοποθετούνται σε κατάλληλες θέσεις, σύμφωνα με το άρθρο 14, περί εγκατάστασης μέσων σήμανσης και σηματοδότησης. 2. Τα όρια των εργασιών που εκτελούνται επί του οδοστρώματος και οι χώροι εναπόθεσης υλικών επισημαίνονται με την τοποθέτηση συνεχών ή διακεκομμένων εμποδίων, τα οποία φέρουν εναλλασσόμενες λωρίδες ερυθρού και λευκού χρώματος. Κατά τη νύχτα, εάν τα εμπόδια δεν είναι αντανακλαστικά, με φώτα και αντανακλαστικά στοιχεία, τα αντανακλαστικά στοιχεία και σταθερά φώτα που χρησιμοποιούνται για τον σκοπό αυτό είναι χρώματος ερυθρού, και αν χρησιμοποιηθούν φώτα τα οποία αναβοσβήνουν, έχουν χρώμα βαθύ κίτρινο. Κατ’ εξαίρεση: α) φώτα και αντανακλαστικά στοιχεία ορατά μόνο από τη μία (1) κατεύθυνση της κυκλοφορίας, τα οποία επισημαίνουν τα όρια οδικών εργασιών επί της απέναντι πλευράς της οδού, είναι λευκά, β) φώτα και αντανακλαστικά στοιχεία, τα οποία επισημαίνουν τα όρια οδικών εργασιών, οι οποίες διαχωρίζουν τις δύο (2) κατευθύνσεις της κυκλοφορίας, είναι λευκά ή κίτρινα ανοικτού χρώματος. 3. Τα μέσα σήμανσης των παρ. 1 και 2 τοποθετούνται με μέριμνα και ευθύνη των εργοληπτών ή των εκτελούντων τις εργασίες και, σε περίπτωση κατά την οποία οι εργασίες εκτελούνται απολογιστικά, από τον επιβλέποντα το έργο. Οι φορείς που κατασκευάζουν τα διάφορα έργα στις οδούς ή αναθέτουν την κατασκευή τους σε τρίτους ελέγχουν την τοποθέτηση των μέσων σήμανσης. 4. Οι παραβάσεις της παράλειψης τοποθέτησης και συντήρησης των ανωτέρω μέσων σήμανσης, της πλημμελούς τοποθέτησης και της παράλειψης αφαίρεσής τους μετά την ολοκλήρωση των εργασιών του παρόντος κατατάσσονται στην κατηγορία Ε4 και τιμωρούνται με διοικητικό πρόστιμο χιλίων πεντακοσίων (1.500) ευρώ και ποινή φυλάκισης έως δώδεκα (12) μηνών, ανεξαρτήτως εάν η πρόκληση κινδύνου ή ζημιάς ή βλάβης τιμωρείται αυτοτελώς από άλλες διατάξεις.
ΚΔιοικΔ Άρθρο 126Α
Κώδικας Διοικητικής Δικονομίας
Σχετικότητα: 70.9%
ΚΔιοικΔ Άρθρο 126Α: «1. Το δικαστήριο, με απόφαση που λαμβάνεται σε συμβούλιο, και σε υποθέσεις αρμοδιότητας μονομελούς δικαστηρίου ο οριζόμενος δικαστής, με απόφασή του μπορεί να απορρίπτει ένδικα βοηθήματα και μέσα που είναι προδήλως απαράδεκτα ή αβάσιμα και να παραπέμπει, όταν συντρέχουν οι περιπτώσεις του άρθρου 12 παράγραφος 2, στο αρμόδιο δικαστήριο υποθέσεις οι οποίες έχουν εισαχθεί σε αυτό αναρμοδίως. Με την ίδια απόφαση απορρίπτεται ή παραπέμπεται κατά περίπτωση και η τυχόν εκκρεμής αίτηση παροχής προσωρινής δικαστικής προστασίας.» 2. Το ίδιο δικαστήριο μπορεί να δέχεται, εν όλω ή εν μέρει, ένδικα βοηθήματα ή μέσα, που είναι προδήλως βάσιμα. 3. Ο πρόεδρος του συμβουλίου διοίκησης ή ο δικαστής που διευθύνει το δικαστήριο ή ο οριζόμενος από αυτούς δικαστής, με πράξη του στο εισαγωγικό της δίκης δικόγραφο, η οποία δεν κοινοποιείται στους διαδίκους, ορίζει το τμήμα ή το δικαστή για την κατά τις προηγούμενες παραγράφους εκδίκαση της υπόθεσης. Για τις υποθέσεις για τις οποίες έχει προσδιορισθεί δικάσιμος, η ως άνω αρμοδιότητα ανήκει στον πρόεδρο του οικείου τμήματος ο οποίος, με την ίδια πράξη, διατάζει και τη διαγραφή τους από το πινάκιο.«Την κατά τα ανωτέρω εκδίκαση ενδίκου βοηθήματος ή μέσου μπορεί να προτείνει στον πρόεδρο και ο ορισθείς κατά το άρθρο 127 ως εισηγητής». 4. Στην περίπτωση της παραγράφου 2 ο εισηγητής ζητεί εγγράφως ή προφορικώς ή με οποιοδήποτε πρόσφορο μέσο από τον υπογράφοντα δικηγόρο στη δηλωθείσα από αυτόν διεύθυνση ή στα λοιπά δηλωθέντα από αυτόν στοιχεία επικοινωνίας, την προσκόμιση στοιχείων νομιμοποίησης, καθώς και το προβλεπόμενο από το άρθρο 277 αποδεικτικό καταβολής παραβόλου. Αν αυτά δεν προσκομισθούν σε προθεσμία τριάντα (30) ημερών από την αποστολή του εγγράφου ή την ειδοποίηση, το ένδικο βοήθημα ή μέσο απορρίπτεται ως απαράδεκτο για το λόγο αυτόν. 5. «Οι κατά τις παραγράφους 1 και 2 αποφάσεις λαμβάνονται μόνον ομοφώνως και μετά την αποστολή του φακέλου από τη διοίκηση, όταν τούτο κρίνεται απαραίτητο». Άλλως, η υπόθεση εισάγεται για συζήτηση με την τακτική διαδικασία. Οι διατάξεις για την παρέμβαση και την τριτανακοπή εφαρμόζονται και εν προκειμένω. Οι αποφάσεις είναι συνοπτικά διατυπωμένες και περιέχουν, κυρίως, την απάντηση επί των προβαλλόμενων ισχυρισμών. 6. Η απορριπτική απόφαση κοινοποιείται στον διάδικο που άσκησε το ένδικο βοήθημα ή μέσο. «Ο τελευταίος μπορεί, με αίτησή του, που κατατίθεται εντός προθεσμίας εξήντα (60) ημερών από την κοινοποίηση, και πάντως όχι μετά την πάροδο δεκαοκτώ (18) μηνών από την έκδοση της απόφασης, να ζητήσει τη συζήτηση της υπόθεσης στο ακροατήριο, καταβάλλοντας τριπλάσιο του κατά το άρθρο 277 οριζόμενου παραβόλου ή, όταν η υπόθεση έχει εισαχθεί με το ένδικο βοήθημα της αγωγής, τριπλάσιο του οριζόμενου στην περίπτωση α' της παραγράφου 2 του άρθρου 277 παραβόλου για την προσφυγή». Στην περίπτωση αυτή, η απόφαση που ελήφθη σε συμβούλιο παύει να ισχύει και η υπόθεση εισάγεται για συζήτηση με την τακτική διαδικασία. 7. Σε περίπτωση αποδοχής, κατά την παράγραφο 2, ενδίκου βοηθήματος ή μέσου, οι ορισμοί της προηγούμενης παραγράφου ισχύουν και για εκείνον κατά του οποίου εστρέφετο το ένδικο βοήθημα ή μέσο, καθώς και για τον παρεμβαίνοντα ή τον έχοντα δικαίωμα παρεμβάσεως. Η Αρχή καταβάλλει το τριπλάσιο του προβλεπόμενου για τον ιδιώτη παραβόλου. Στην περίπτωση αυτή, στην απόφαση σημειώνεται ότι η παραδοχή καθίσταται οριστική μετά την τήρηση της διαδικασίας της επόμενης παραγράφου. 8. Ο Πρόεδρος του οικείου Τμήματος ή ο δικαστής του μονομελούς δικαστηρίου με πράξη του διαπιστώνει την άπρακτη πάροδο των προθεσμιών της παραγράφου 6. Από την ημερομηνία σύνταξης της πράξεως αυτής παράγεται το αποτέλεσμα της απόφασης. Αν διαπιστώσει πλημμέλεια στην κοινοποίηση, διατάσσει την ενέργεια νέας. 9. Στις υποθέσεις που εκδικάζονται σε συμβούλιο, δικαστική δαπάνη επιδικάζεται για τη σύνταξη του δικογράφου. Αν, μετά από αίτημα του διαδίκου, η υπόθεση εισαχθεί στην τακτική διαδικασία και το διατακτικό της αποφάσεως είναι, κατά τα ουσιώδη σημεία του, το ίδιο με αυτό της απόφασης σε συμβούλιο ο διάδικος που προκάλεσε τη νέα συζήτηση καταδικάζεται να καταβάλει στο νικήσαντα διάδικο ποσό ίσο με το πενταπλάσιο της εκάστοτε οριζόμενης δικαστικής δαπάνης. Για το καταβαλλόμενο κατά τις παραγράφους 6 και 7 ειδικό παράβολο εφαρμόζονται αναλόγως οι διατάξεις του άρθρου 277. Το παράβολο των παραγράφων 6 και 7 καταπίπτει υπέρ του αντιδίκου.» «10. Υποθέσεις που έχουν εισαχθεί αναρμοδίως μπορούν να παραπέμπονται στο αρμόδιο διοικητικό δικαστήριο είτε με πράξη του προέδρου του συμβουλίου διεύθυνσης ή του δικαστή που διευθύνει το δικαστήριο είτε με τη διαδικασία της παραγράφου 1. Με τον ίδιο τρόπο παραπέμπεται και η τυχόν εκκρεμής αίτηση αναστολής».
ΚΠολΔ Άρθρο 178
Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας
Σχετικότητα: 70.9%
ΚΠολΔ Άρθρο 178: "1. Σε περίπτωση μερικής νίκης και μερικής ήττας κάθε διαδίκου, το δικαστήριο κατανέμει τα έξοδα ανάλογα με την έκταση της νίκης ή της ήττας του καθενός". 2. Στις περιπτώσεις της παραγράφου 1 ο δικαστής μπορεί να επιβάλει το σύνολο των εξόδων σε βάρος του ενός μόνο διαδίκου, αν το μέρος που απορρίφθηκε από την αίτηση του άλλου διαδίκου είναι ελάχιστο και δεν έδωσε αφορμή για να αυξηθούν τα έξοδα ή αν ο καθορισμός του μεγέθους της απαίτησης είχε εξαρτηθεί από την κρίση του δικαστή ή από την εκτίμηση πραγματογνωμόνων.
ΑΚ Άρθρο 1082
Αστικός Κώδικας
Σχετικότητα: 70.7%
ΑΚ Άρθρο 1082: Ο ευρέτης έχει υποχρέωση να φυλάξει και να συντηρήσει το πράγμα, εκτός αν προτιμά να το παραδώσει στην αστυνομική αρχή. Αν το πράγμα υπόκειται σε φθορά ή η φύλαξή του απαιτεί δυσανάλογες δαπάνες, παραδίνεται στην αστυνομική αρχή που μπορεί να το εκποιήσει δημόσια. Αν είναι φανερό ότι το πράγμα δεν έχει αξία ή είναι πιθανό πως η εκποίησή του δεν μπορεί να αποδώσει αξιόλογο τίμημα, διατίθεται κατά την κρίση της αρχής.
ΚΟΚ Άρθρο 52
Κώδικας Οδικής Κυκλοφορίας
Σχετικότητα: 70.7%
ΚΟΚ Άρθρο 52: Κατάληψη τμήματος οδού και πεζόδρομου 1. Η προσωρινή ή διαρκής κατάληψη τμήματος του οδοστρώματος με εγκαταστάσεις ή εμπόδια απαγορεύεται, ιδιαίτερα αν με αυτά παρεμποδίζεται η κυκλοφορία, η επιτρεπόμενη στάση ή στάθμευση οχημάτων ή περιορίζεται η ορατότητα αυτών που χρησιμοποιούν τις οδούς. 2. Κατά παρέκκλιση της παρ. 1, μπορεί να επιτραπεί σε έκτακτες περιπτώσεις ή ζώνες μικρής κυκλοφορίας εντός κατοικημένων περιοχών ή σε χερσαίες ζώνες λιμένων, αν υπάρχει αρκετός χώρος γι’ αυτό, η κατάληψη τμήματος οδού με προσωρινές εγκαταστάσεις ή εμπόδια ύστερα από άδεια του αρμόδιου οργανισμού τοπικής αυτοδιοίκησης ή του αρμόδιου φορέα διοίκησης και εκμετάλλευσης λιμένα μετά από σύμφωνη γνώμη των αρμόδιων αστυνομικών ή λιμενικών αρχών, αντίστοιχα. Επιτρέπεται να τοποθετείται στην οδό ειδικός εξοπλισμός καταγραφής κυκλοφοριακών μετρήσεων (λάστιχα) στο πλαίσιο εκπόνησης κυκλοφοριακής μελέτης, μετά από ενημέρωση των αρμοδίων αστυνομικών ή λιμενικών αρχών. 3. Αυτοί που ανεγείρουν οικοδομές μέσα σε κατοικημένες περιοχές ή εκτελούν άλλα έργα και καταλαμβάνουν ολόκληρο το πεζοδρόμιο μπροστά από την οικοδομή ή το έργο, υποχρεούνται να κατασκευάσουν πρόσθετο πεζοδρόμιο ή να πάρουν άλλα κατάλληλα μέτρα για την ασφαλή διέλευση των πεζών. 4. Όταν επιτρέπεται η κατάληψη τμήματος οδού πρέπει αυτό να επισημαίνεται υποχρεωτικά από αυτόν που το κατέλαβε σύμφωνα με το άρθρο 13, περί σήμανσης των εργασιών που εκτελούνται στις οδούς. 5. Απαγορεύεται η κατάληψη επιφάνειας πεζόδρομου για οποιαδήποτε άλλη χρήση εκτός από αυτή για την οποία έχει κατασκευαστεί, εφόσον παρεμποδίζεται η κυκλοφορία των πεζών, καθώς και η είσοδος - έξοδος οχημάτων άμεσης ανάγκης ή η εξυπηρέτηση των παροδίων. 6. Οι παραβάσεις του παρόντος κατατάσσονται στην κατηγορία Ε3-Α.
Ν2882 Άρθρο 18
Ν. 2882/2001 - Κώδικας Αναγκαστικών Απαλλοτριώσεων
Σχετικότητα: 69.7%
Ν2882 Άρθρο 18: Διαδικασία προσδιορισμού αποζημίωσης 1. Η αποζημίωση του απαλλοτριωμένου, καθώς και η τυχόν κατά τις διατάξεις της παραγράφου 4 του άρθρου 13 ιδιαίτερη αποζημίωση, προσδιορίζεται κατά την ειδική διαδικασία του παρόντος όρθρου και των αμέσως επομένων 19 έως 20. Τα άρθρα 1 έως 590 του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας εφαρμόζονται και στην ειδική αυτή διαδικασία, εκτός αν αντιβαίνουν στις διατάξεις του παρόντος νόμου . 2. Η διαδικασία προσδιορισμού της αποζημίωσης διεξάγεται ατελώς. Δικόγραφα, εκθέσεις, δικαστικές αποφάσεις και αντίγραφα αυτών χορηγούμενα στους διαδίκους, καθώς και σχετικές με τη διαδικασία επιδόσεις, κλήσεις, αιτήσεις και βεβαιώσεις ή πιστοποιητικά συντάσσονται ατελώς. 3. Οι διάδικοι παρίστανται με πληρεξούσιο δικηγόρο, στον οποίο η πληρεξουσιότητα δύναται να δοθεί και προφορικώς επ' ακροατηρίου ή με έγγραφο που φέρει βεβαίωση δημόσιας αρχής ή αρχής Ο.Τ.Α. Α' και Β' βαθμού για τη γνησιότητα της υπογραφής του δηλούντος. 4. «Η δικαστική δαπάνη, μαζί με τη νόμιμη, κατά την έννοια της παρ. 1 του άρθρου 92 του Κώδικα Δικηγόρων, όπως αντικαταστάθηκε με την παρ. 6 του άρθρου 5 του ν. 3919/2011 (Α' 32), αμοιβή των πληρεξουσίων δικηγόρων, βαρύνει τον υπόχρεο προς αποζημίωση, επιδικάζεται από το Δικαστήριο με την ίδια απόφαση, εφόσον δεν ορίζεται διαφορετικά από το νόμο αυτόν και παρακατατίθεται στο Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων (Τ.Π.Δ.) υπέρ του οικείου Δικηγορικού Συλλόγου.» Η εκκαθάριση της δικαστικής δαπάνης γίνεται σύμφωνα με τις οικείες διατάξεις που ισχύουν κάθε φορά. «Όταν υπόχρεος προς αποζημίωση είναι φορέας που υπάγεται στη Γενική Κυβέρνηση κατά την έννοια του άρθρου 1 Β του ν. 2362/1995 (Α' 247) η επιδικαζόμενη από τα Δικαστήρια αμοιβή του πληρεξουσίου δικηγόρου των δικαιούχων αποζημίωσης στις περιπτώσεις που υπολογίζεται με βάση την αξία του αντικειμένου της δίκης, καθορίζεται υποχρεωτικά έως το ήμισυ των νόμιμων αμοιβών του Κώδικα Δικηγόρων.» «Η απόφαση του μονομελούς εφετείου, με την οποία καθορίζεται η προσωρινή τιμή μονάδας, αποτελεί ως προς τη δικαστική δαπάνη εκτελεστό τίτλο σε βάρος του υπόχρεου προς αποζημίωση, εάν και οι δύο διάδικοι αποδέχθηκαν την απόφαση αυτή ή πέρασε άπρακτη η προθεσμία της παραγράφου 2 του άρθρου 20.» Σε περίπτωση εμπρόθεσμης αίτησης, το εφετείο αποφαίνεται ενιαίως τόσο για τη δικαστική δαπάνη της ενώπιον αυτού διαδικασίας όσο και για τη δικαστική δαπάνη του προσωρινού προσδιορισμού της αποζημίωσης. 5. Διακοπή της δίκης δεν επιτρέπεται, μη εφαρμοζομένων των όρθρων 286 έως 292 του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας. 6. Αίτημα για τον προσδιορισμό της κατά την παράγραφο 4 του άρθρου 13 ιδιαίτερης αποζημίωσης είναι απαράδεκτο αν ο ιδιοκτήτης δεν έχει υποβάλλει την κατά το άρθρο 15 παράγραφος 2 αίτηση. « Η αίτηση για την ιδιαίτερη αποζημίωση υποβάλλεται στην οικεία Κτηματική Υπηρεσία ή στην αρμόδια για την εκτέλεση του έργου υπηρεσία, εφόσον η προεκτίμηση διενεργείται ή διενεργήθηκε από ανεξάρτητο Εκτιμητή, εξήντα (60) τουλάχιστον ημέρες πριν την εκδίκαση του αιτήματος από το αρμόδιο για τον καθορισμό της προσωρινής ή οριστικής αποζημίωσης δικαστήριο. Με την αίτηση, συνυποβάλλονται υποχρεωτικά α) απόσπασμα του κτηματολογικού διαγράμματος, επί του οποίου εμφαίνεται το απομένον εδαφικό τμήμα του ακινήτου μετά την απαλλοτρίωση και επισημειωματική δήλωση, ύστερα από έλεγχο των τίτλων του ακινήτου, την οποία υπογράφει διπλωματούχος μηχανικός, ο οποίος βεβαιώνει περί της πολεοδομικής κατάστασης του ακινήτου, των ισχυόντων όρων δόμησης, της αρτιότητας και οικοδομησιμότητας του ακινήτου, πριν και μετά την απαλλοτρίωση, με ρητή αναφορά περί της τυχόν ισχύουσας παρέκκλισης, β) πλήρεις τίτλοι ιδιοκτησίας και σε περίπτωση έκτακτης χρησικτησίας κάθε δημόσιο έγγραφο από το οποίο να προκύπτει το ακριβές εμβαδό και η θέση του ακινήτου. Αν δεν συνυποβληθούν τα παραπάνω στοιχεία, η αρμόδια Υπηρεσία εκδίδει σχετική βεβαίωση και το δικαστήριο ελέγχει, στην περίπτωση αυτή, κατά τη συζήτηση του αιτήματος επιδίκασης ιδιαίτερης αποζημίωσης, τα στοιχεία που επικαλείται ο καθ' ου η απαλλοτρίωση, για την απόδειξη της μείωσης της αξίας των απομενόντων τμημάτων, όπως, ιδίως, του εμβαδού και των λοιπών προσδιοριστικών στοιχείων τους και του όγκου των κτισμάτων.»
ΠΔ237 Άρθρο 10
Π.Δ. 237/1986 - Υποχρεωτική Ασφάλιση Αυτοκινήτων
Σχετικότητα: 69.7%
ΠΔ237 Άρθρο 10: 1. Το πρόσωπο που ζηµιώθηκε, έχει από την ασφαλιστική σύµβαση και µέχρι το ποσό αυτής, ιδία αξίωση κατά του ασφαλιστή. 2. Η αξίωση αυτή παραγράφεται μετά πάροδο πέντε (5) ετών από την ημέρα του ατυχήματος, επιφυλασσομένων των διατάξεων της κείμενης νομοθεσίας για την αναστολή και τη διακοπή της παραγραφής. 3. Σε περίπτωση που έχουν ζηµιωθεί περισσότερα πρόσωπα όταν το σύνολο των αποζηµιώσεων που πρέπει να καταβληθούν από τον υπαίτιο υπερβαίνει το ασφαλιστικό ποσό, το δικαίωµα καθενός από αυτούς κατά του ασφαλιστή περιορίζεται σύµµετρα µέχρι τη συµπλήρωση του όλου ασφαλιστικού ποσού. Αν ο ασφαλιστής ο οποίος αγνοεί την ύπαρξη ή το µέγεθος άλλων απαιτήσεων ή µετά από δικαστική απόφαση, κατέβαλε σε κάποιο από τα πρόσωπα αυτά ποσό ανώτερο από το µερίδιο που αναλογεί σ' αυτόν, ο ασφαλιστής υποχρεούται έναντι των λοιπών ζηµιωθέντων µόνο µέχρι τη συµπλήρωση του ασφαλιστικού ποσού. Τα πρόσωπα αυτά έχουν δικαίωµα αναγωγής κατά αυτού που αποζηµιώθηκε καθ' υπέρβαση. 4. Όταν το πρόσωπο που ζηµιώθηκε είναι µόνιµος κάτοικος της αλλοδαπής, επιτρέπεται η καταβολή του ασφαλίσµατος στο νόµισµα της χώρας όπου ο δικαιούχος έχει τη µόνιµη κατοικία του. 5. Η συζήτηση της κύριας αγωγής κατά ασφαλιστικής εταιρίας, του κατά το άρθρο 19 του παρόντος νόµου Επικουρικού Κεφαλαίου ή άλλου υπόχρεου για απώλεια εισοδήµατος λόγω ατυχήµατος που προκλήθηκε από αυτοκίνητο κηρύσσεται απαράδεκτη, αν δεν προσαχθεί βεβαίωση περί προηγούµενης κοινοποίησης αντιγράφου της αγωγής στην αρµόδια ∆ηµόσια Οικονοµική Υπηρεσία του ενάγοντος.
ΑΚ Άρθρο 1235
Αστικός Κώδικας
Σχετικότητα: 69.4%
ΑΚ Άρθρο 1235: Παραγραφή Παραγράφονται μετά έξι μήνες από την απόσβεση του ενεχύρου: 1. οι αξιώσεις του ενεχυραστή κατά του δανειστή από βλάβη ή μείωση της αξίας του πράγματος. 2. οι αξιώσεις του δανειστή για δαπάνες ή για την αφαίρεση κατασκευάσματος που έχει προσθέσει.
Ν4555 Άρθρο 204
Ν. 4555/2018 - Κλεισθένης Ι
Σχετικότητα: 69.4%
Ν4555 Άρθρο 204: Ρυθμίσεις σχετικές με την εκκαθάριση δαπανών- Εντολή πληρωμών στους δήμους 1. Από την έναρξη ισχύος του παρόντος ο δήμαρχος παύει να έχει την ιδιότητα του εκκαθαριστή των δαπανών και του εντολέα των πληρωμών. Όπου στις διατάξεις του β.δ. της 17.5/15.6.1959 και του ν. 3463/2006 ορίζεται ότι ο δήμαρχος υπογράφει ή συνυπογράφει πράξεις εκκαθάρισης και χρηματικά εντάλματα πληρωμής ή ότι εκδίδει χρηματικά εντάλματα, νοείται στη θέση του ο Προϊστάμενος Οικονομικών Υπηρεσιών ή τα ιεραρχικώς υφιστάμενα όργανα που εξουσιοδοτούνται από αυτόν. Οι πράξεις εκκαθάρισης και τα χρηματικά εντάλματα πληρωμής φέρουν επίσης την υπογραφή του συντάκτη τους. Κατ’ εξαίρεση: α) στους μικρούς δήμους που λόγω έλλειψης προσωπικού και οργανικών μονάδων δεν διαθέτουν Προϊστάμενο Οικονομικών Υπηρεσιών, οι πράξεις εκκαθάρισης και τα χρηματικά εντάλματα πληρωμής υπογράφονται μόνο από τον υπάλληλο που ορίζεται για τον σκοπό αυτόν με απόφαση δημάρχου, β) στα δημοτικά Ν.Π.Δ.Δ. που δεν έχουν δικό τους διοικητικό προσωπικό και η ταμειακή τους υπηρεσία διεξάγεται από το δήμο που τα έχει συστήσει, σύμφωνα με την παρ. 6 του άρθρου 166 του ν. 3463/2006, νοείται ότι διεξάγεται εν γένει η λειτουργία της οικονομικής τους υπηρεσίας. Σε αυτή την περίπτωση, οι αρμοδιότητες ανάληψης των υποχρεώσεων, εκκαθάρισης και εντολής των δαπανών ασκούνται από τις αντίστοιχες υπηρεσίες του δήμου και οι σχετικές πράξεις υπογράφονται από τα όργανα που είναι αρμόδια για τις δαπάνες του δήμου. Στους δήμους της ανωτέρω περίπτωσης α΄, η βεβαίωση δέσμευσης της πίστωσης που συντάσσεται επί της απόφασης ανάληψης της υποχρέωσης, υπογράφεται από τον οριζόμενο κατά τις διατάξεις της περίπτωσης αυτής υπάλληλο. 2. Σε περίπτωση έγγραφης άρνησης του προϊσταμένου οικονομικών υπηρεσιών, η αρμοδιότητα γα τη διατύπωση της εντολής της παρ. 1 του άρθρου 26 του ν. 4270/2014 (Α΄ 143), της παρ. 1γ του άρθρου 4 του π.δ. 80/2016 (Α΄ 145) και της παρ. 4 του άρθρου 22 του β.δ. 17.5/15.6.1959, ασκείται αποκλειστικά από τον δήμαρχο. 3. Από την έναρξη ισχύος του παρόντος, η πράξη ακύρωσης χρηματικών ενταλμάτων διαρκούντος του έτους, κατά τις διατάξεις του άρθρου 30 του β.δ. 17.5/15.6.1959, υπογράφεται από τα αρμόδια κατά την παράγραφο 1 υπηρεσιακά όργανα, έστω και αν έχουν εκδοθεί από τον δήμαρχο ή τον ορισθέντα από αυτόν αντιδήμαρχο. 4. Οι διατάξεις της παρ. 3 του άρθρου 175 του ν. 3463/ 2006 έχουν εφαρμογή μόνο για χρηματικά εντάλματα μη υποκείμενα στον προληπτικό έλεγχο του Ελεγκτικού Συνεδρίου. Η έγγραφη αναφορά του δημοτικού ταμία απευθύνεται στον δήμαρχο και η απόρριψη ή η αποδοχή της ενεργείται αποκλειστικά από αυτόν. 5. Από την έναρξη ισχύος του παρόντος, ο δήμαρχος έχει αρμοδιότητα να καταλογίζει με πράξη του αχρεωστήτως καταβληθείσες αποδοχές σε βάρος των λαβόντων υπαλλήλων, σύμφωνα με τις διατάξεις της παρ. 3 του άρθρου 24 του ν. 4354/2015 (Α΄ 176). 6. Η έκδοση ή συνυπογραφή ή παραλαβή ή εξόφληση επιταγών από τον δήμαρχο για λογαριασμό του δήμου και γενικά η ανάμιξη του σε διαχειριστικές ενέργειες της ταμειακής υπηρεσίας δεν επιτρέπονται. 7. Στο πλαίσιο του δήμου, οι αρμοδιότητες ελέγχου, εποπτείας και καταλογισμού των υπολόγων σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 150 και 152 του ν. 4270/2014, κατά το μέρος που ανάγονται στον διατάκτη, ασκούνται από τον δήμαρχο.
Ν3852 Άρθρο 206
Ν. 3852/2010 - Καλλικράτης
Σχετικότητα: 69.4%
Ν3852 Άρθρο 206: Τρόπος άσκησης αρμοδιοτήτων 1. Δεν απαιτείται απόφαση του δημοτικού συμβουλίου για την εκκίνηση της διαδικασίας ανάθεσης δημόσιας σύμβασης έργου, μελέτης, προμήθειας και παροχής τεχνικής ή γενικής υπηρεσίας εφόσον έχουν εξασφαλισθεί οι σχετικές πιστώσεις στον προϋπολογισμό του οικείου Ο.Τ.Α. Για την προκήρυξη αρχιτεκτονικών διαγωνισμών με την απονομή βραβείων, καθώς και καλλιτεχνικών έργων απαιτείται απόφαση του δημοτικού συμβουλίου, με την οποία καθορίζονται και οι όροι του διαγωνισμού. Δεν απαιτείται τέτοια απόφαση για τα καλλιτεχνικά έργα της παρ. 7 του άρθρου 209 του ν. 3463/2006, εφόσον υπάρχει στον προϋπολογισμό εξειδικευμένη πίστωση. Οι διατάξεις της παρ. 1 του άρθρου 11 και της παρ. 1 του άρθρου 15 του π.δ. 171/1987 (Α’ 84) δεν θίγονται.2. Με προεδρικό διάταγμα το οποίο εκδίδεται με πρόταση των Υπουργών Εσωτερικών, Αποκέντρωσης και Η- λεκτρονικής Διακυβέρνησης και Οικονομικών ρυθμίζεται η απόδοση των ανάλογων οικονομικών πόρων για την άσκηση των μεταβιβαζόμενων αρμοδιοτήτων του άρθρου 204. 3. Οι μεγαλύτεροι σε πληθυσμό δήμοι των περιφερειακών ενοτήτων των περιφερειών του άρθρου 204 υποχρεούνται να παρέχουν πλήρη διοικητική υποστήριξη στους λοιπούς δήμους της περιφερειακής ενότητας, που δεν διαθέτουν την αναγκαία υλικοτεχνική υποδομή και το απαραίτητο προσωπικό για την άσκηση των αρμοδιοτήτων που μεταβιβάζονται σε αυτούς με τον παρόντα νόμο. Α- ποφασιστικές ή γνωμοδοτικές αρμοδιότητες, οι οποίες παρέχονται από την κείμενη νομοθεσία στα μονομελή ή συλλογικά αιρετά όργανα ασκούνται από τον οικείο δήμο. Με απόφαση του Υπουργού Εσωτερικών, Αποκέντρωσης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης καθορίζεται ο μεγαλύτερος σε πληθυσμό δήμος της περιφερειακής ενότητας, μετά από προγούμενη εισήγηση του εξυπηρετούμενου δήμου, που παρέχεται εντός μηνός αφότου ζητηθεί και ρυθμίζεται κάθε ειδικό, τεχνικό και λεπτομερειακό ζήτημα, το οποίο σχετίζεται με την άσκηση των αρμοδιοτήτων και την παροχή διοικητικής υποστήριξης. 4. Οι δήμοι του άρθρου 204 που αποκτούν το απαραίτητο προσωπικό και την αναγκαία υλικοτεχνική υποδομή για την άσκηση των πρόσθετων αρμοδιοτήτων που μεταβιβάζονται σε αυτούς με τον παρόντα νόμο υποβάλλουν σχετικό αίτημα εξαίρεσής τους από την εφαρμογή της παραγράφου 3 προς τον οικείο Γενικό Γραμματέα της Α- ποκεντρωμένης Διοίκησης. Το σχετικό αίτημα υποβάλλεται μετά από απόφαση που λαμβάνεται με την απόλυτη πλειοψηφία του συνόλου των μελών του οικείου δημοτικού συμβουλίου. Ο Γενικός Γραμματέας της Αποκεντρωμένης Διοίκησης, εφόσον διαπιστώσει την τήρηση της ανωτέρω διαδικασίας και το αιτιολογημένο του αιτήματος, εκδίδει σχετική διαπιστωτική απόφαση. 5. Νησιωτικοί δήμοι μπορούν να συνάπτουν συμβάσεις διαδημοτικής συνεργασίας, καθώς και συμβάσεις διαβαθμιδικής συνεργασίας, κατά την έννοια των παραγράφων 1 και 2 του άρθρου 99 του παρόντος, με δήμους άλλης περιφέρειας, καθώς και με περιφέρειες διάφορες εκείνων στις οποίες ανήκουν οι ίδιοι. 6. Στους νησιωτικούς δήμους Βορείου, Νοτίου Αιγαίου και Ιονίου οι διατάξεις των παραγράφων 4 έως 9 του άρθρου 104 του παρόντος εφαρμόζονται στο πλαίσιο λειτουργίας ενός ΦΟ.Δ.Σ.Α. ανά περιφερειακή ενότητα. Σε περίπτωση κατά την οποία τα όρια της περιφερειακής ενότητας συμπίπτουν με τα όρια ενός δήμου, ο ΦΟ.Δ.Σ.Α. λειτουργεί ως Ν.Π.Δ.Δ. του δήμου. 7. Αμιγείς δημοτικές επιχειρήσεις σε νησιωτικούς δήμους, με σκοπό την εκτέλεση συγκοινωνιακού έργου συνεχίζουν να λειτουργούν μέχρι την προσαρμογή τους σύμφωνα με τις διατάξεις του Κ.Δ.Κ..
Ν3852 Άρθρο 104Α
Ν. 3852/2010 - Καλλικράτης
Σχετικότητα: 69.2%
Ν3852 Άρθρο 104Α: Σύσταση διαδημοτικού συνδέσμου τεχνικής υπηρεσίας 1. Δύο (2) ή περισσότεροι δήμοι του ιδίου νομού, καθώς και όμορων νομών της ίδιας περιφέρειας, μπορεί να συνιστούν, με απόφαση των δημοτικών συμβουλίων αυτών, σύνδεσμο με ειδικό σκοπό τη μελέτη και εκτέλεση των τεχνικών τους έργων. Οι σύνδεσμοι αυτοί αποτελούν νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου, διέπονται από τις σχετικές διατάξεις των άρθρων 245 έως 250 του ν. 3463/2006, εκτός αν ορίζεται διαφορετικά στο παρόν άρθρο και η τεχνική υπηρεσία τους αποτελεί την κοινή τεχνική υπηρεσία των συμμετεχόντων σε αυτούς δήμων. 2. Η απόφαση των δημοτικών συμβουλίων, η οποία λαμβάνεται με την απόλυτη πλειοψηφία του συνόλου των μελών τους, αναφέρει ως ειδικό σκοπό, για τον οποίο ιδρύεται ο σύνδεσμος, τη μελέτη και εκτέλεση έργων των συμμετεχόντων δήμων και ορίζει τη χρονική διάρκεια και την έδρα του, τα τυχόν παραρτήματά του στους συνεργαζόμενους δήμους, καθώς και τις εισφορές που πρέπει να καταβάλλει ετησίως κάθε μέλος του συνδέσμου. Με απόφαση των δημοτικών συμβουλίων, η οποία μπορεί να εμπεριέχεται στην απόφαση του προηγούμενου εδαφίου, καταρτίζεται ο Οργανισμός Εσωτερικής Υπηρεσίας του συνδέσμου, ο οποίος περιλαμβάνει κατ’ ελάχιστο μία (1) Διεύθυνση Τεχνικής Υπηρεσίας με ένα ή περισσότερα τμήματα και ένα (1) τμήμα Διοικητικών και Οικονομικών Υπηρεσιών. Αν, για οποιονδήποτε λόγο, ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α T ΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 9027Τεύχος Α’ 133/19.0 Στην περίπτωση μη ύπαρξης κενής οργανικής θέσης, η μετάταξη πραγματοποιείται με μεταφορά της θέσης τους. 7.2018 δεν είναι δυνατή η λειτουργία Τμήματος Διοικητικών και Οικονομικών Υπηρεσιών, οι αρμοδιότητες του Τμήματος αυτού ασκούνται υποχρεωτικά από την αντίστοιχη υπηρεσία του δήμου της έδρας του συνδέσμου. 3. Με απόφαση του Συντονιστή της οικείας Αποκεντρωμένης Διοίκησης, που δημοσιεύεται στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, εγκρίνεται η απόφαση σύστασης, καθώς και ο Οργανισμός Εσωτερικής Υπηρεσίας του Συνδέσμου, ύστερα από γνώμη του οικείου Υπηρεσιακού Συμβουλίου. Ο έλεγχος που διενεργείται από την Αποκεντρωμένη Διοίκηση είναι αποκλειστικά έλεγχος νομιμότητας και δεν υπεισέρχ εται στην σκοπιμότητα σύστασης του συνδέσμου ή σε άλλες σταθμίσεις. 4. Μετά τη δημοσίευση της απόφασης σύστασης του συνδέσμου και της έγκρισης του Οργανισμού Εσωτερικής Υπηρεσίας αυτού, ο σύνδεσμος αποτελεί την τεχνική υπηρεσία των συνεργαζομένων δήμων και ασκεί τις αρμοδιότητες και τα καθήκοντα της Διευθύνουσας/Επιβλέπουσας Υπηρεσίας σύμφωνα με την εκάστοτε ισχύουσα νομοθεσία για τη μελέτη και εκτέλεση των έργων. Η νέα τεχνική υπηρεσία αναλαμβάνει όλες τις υποχρεώσεις και αρμοδιότητες των τεχνικών υπηρεσιών των συμμετεχόντων δήμων, καθώς και τις εκκρεμείς υποθέσεις των υπηρεσιών αυτών. 5. Το προσωπικό των δήμων, το οποίο υπηρετεί σε Τμήμα ή Διεύθυνση αντίστοιχο με αυτά που προβλέπονται στον Οργανισμό Εσωτερικής Υπηρεσίας του συνδέσμου, μετατάσσεται, με απόφαση του αρμοδίου για διορισμό οργάνου του συνδέσμου, ύστερα από γνώμη του οικείου Υπηρεσιακού Συμβουλίου, στην αντίστοιχη οργανική μονάδα του συνδέσμου. Κατόπιν υποβολής αίτησης είναι δυνατή η μετάταξη ή η απόσπαση, για χρονικό διάστημα δύο (2) ετών με δυνατότητα ανανέωσης για δύο (2) επιπλέον έτη, κατά παρέκκλιση κάθε γενικής ή ειδικής διάταξης, οποιουδήποτε υπαλλήλου συνεργαζόμενου δήμου, εφόσον κατέχει τα απαιτούμενα από τον Οργανισμό Εσωτερικής Υπηρεσίας του συνδέσμου προσόντα, σε κενή οργανική θέση στο σύνδεσμο. Στην περίπτωση μη ύπαρξης κενής οργανικής θέσης, η μετάταξη πραγματοποιείται με μεταφορά της θέσης τους. Η απόφαση της μετάταξης ή της απόσπασης εκδίδεται από το αρμόδιο προςδιορισμό όργανο του συνδέσμου, ύστερα από γνώμη του οικείου Υπηρεσιακού Συμβουλίου. 6. Το προσωπικό των πρώην Τεχνικών Υπηρεσιών Δήμων και Κοινοτήτων (Τ.Υ.Δ.Κ.), το οποίο έχει μεταφερθεί σύμφωνα με την περίπτωση VII του άρθρου 280 στον οικείο Δήμο της έδρας του αντίστοιχου νομού ή στην περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου, μπ ορεί, με απόφαση του αρμοδίου προςδιορισμό οργάνου του συνδέσμου, να μετατάσσεται, ύστερα από υποβολή αίτησης, σε κενή οργανική θέση του συνδέσμου, κατά παρέκκλιση κάθε γενικής ή ειδικής διάταξης. 7. Η συμμετοχή νέου δήμου σε υφιστάμενο σύνδεσμο ή η αποχώρηση από αυτό μέλους του επιτρέπεται, εάν το αποφασίσει το δημοτικό συμβούλιο του ενδιαφερομένου δήμου και αποδεχθεί την απόφαση το διοικητικό συμβούλιο του συνδέσμου, που λαμβάνεται με την απόλυτη πλειοψηφία του συνολικού αριθμού των μελών του. Άρνηση αποδοχής της προσχώρησης νέου δήμου στο σύνδεσμο εκ μέρους του διοικητικού συμβουλίου αυτού πρέπει να αιτιολογείται ειδικά. Το ίδιο ισχύει και για το αίτημα αποχώρησης δήμου από υφιστάμενο σύνδεσμο. Σε κάθε περίπτωση, για την προσχώρηση νέου δήμου σε υφιστάμενο σύνδεσμο και για την αποχώρηση από αυτόν, πρέπει να λαμβάνονται υπόψη οι ανάγκες του τοπικού πληθυσμού, οι εναλλακτικές δυνατότητες που υπάρχουν για τη λειτουργία τεχνικής υπηρεσίας, σύμφωνα με την κείμενη νομοθεσία ενόψει των ειδικών συνθηκών κάθε περίπτωσης και η κατά το δυνατόν πληρέστερη εκπλήρωση του σκοπού του συνδέσμου. 8. Σε δήμους που συστήνουν σύνδεσμο, σύμφωνα με τις παραγράφους 1 έως 7, η άσκηση της αρμοδιότητας της τεχνικής τους υπηρεσίας ασκείται από την τεχνική υπηρεσία του συνδέσμου. Τις λοιπές αρμοδιότητες προϊσταμένης και αναθέτουσας αρχής αναλαμβάνει ο δήμος που είναι κύριος του έργου. 9. Η υπηρεσιακή κατάσταση καθώς και τα εργασιακά και ασφαλιστικά δικαιώματα των υπαλλήλων που μετατάσσονται ή αποσπώνται στον σύνδεσμο σύμφωνα με τις παραγράφους 5 και 6, συμπεριλαμβανομένης της τυχόν καταβολής προσωπικής διαφοράς, δεν θίγονται σε καμία περίπτωση. Σε περίπτωση λύσης του συνδέσμου για οποιοδήποτε λόγο το προσωπικό μεταφέρεται αυτοδικαίως στη θέση που κατείχε πριν από τη μετάταξη ή την απόσπαση. Ο χρόνος υπηρεσίας στον σύνδεσμο λογίζεται ως χρόνος πραγματικής υπηρεσίας για όλες τις νόμιμες συνέπειες.
ΚΟΚ Άρθρο 47
Κώδικας Οδικής Κυκλοφορίας
Σχετικότητα: 69.2%
ΚΟΚ Άρθρο 47: Συμπεριφορά σε περίπτωση ατυχήματος 1. Αν συμβεί οδικό τροχαίο ατύχημα, από το οποίο επήλθε βλάβη σε πρόσωπα ή πράγματα, κάθε οδηγός ή άλλος που χρησιμοποιεί την οδό, ο οποίος ενεπλάκη με οποιονδήποτε τρόπο στο ατύχημα υποχρεούται: α) Να σταθμεύσει αμέσως στον τόπο του ατυχήματος χωρίς να προκαλέσει πρόσθετους κινδύνους στην κυκλοφορία, β) να λάβει μέτρα κυκλοφοριακής ασφάλειας στον τόπο του ατυχήματος και, αν δεν μπορεί, να ειδοποιήσει για το ατύχημα την πλησιέστερη αστυνομική αρχή, γ) να δώσει τα στοιχεία της ταυτότητάς του καθώς και κάθε χρήσιμη πληροφορία σχετική με το όχημά του, αν οι εμπλακέντες στο ατύχημα τα ζητήσουν. Σε περίπτωση υλικών ζημιών, αν ο ζημιωθείς δεν είναι παρών, τα εμπλακέντα στο ατύχημα πρόσωπα υποχρεούνται, μέσα σε είκοσι τέσσερις (24) ώρες, να του δώσουν τις πιο πάνω πληροφορίες κατά τον καταλληλότερο τρόπο ή μέσω του πλησιέστερου αστυνομικού τμήματος, το οποίο φροντίζει για την ενημέρωση του ζημιωθέντα. 2. Αν από το οδικό τροχαίο ατύχημα επήλθε θάνατος ή σωματική βλάβη, κάθε οδηγός ή άλλος που χρησιμοποιεί την οδό, ο οποίος ενεπλάκη με οποιονδήποτε τρόπο στο ατύχημα, υποχρεούται επιπλέον: α) Να δώσει την αναγκαία βοήθεια και συμπαράσταση στους παθόντες, β) να ειδοποιήσει την πλησιέστερη αστυνομική αρχή και να παραμείνει στον τόπο του ατυχήματος μέχρι την άφιξή της, εκτός αν είναι αναγκαία η απομάκρυνσή του για την ειδοποίηση της αστυνομίας ή για την περίθαλψη των τραυματιών ή του ίδιου. Και στην περίπτωση αυτή ο οδηγός υποχρεούται να αναγγείλει το ατύχημα στην αστυνομική αρχή το ταχύτερο δυνατόν, γ) να αποτρέψει οποιαδήποτε μεταβολή στον τόπο του ατυχήματος, η οποία θα μπορούσε να δυσκολέψει το έργο της αστυνομίας με εξαίρεση τις ενέργειές του εκείνες οι οποίες αποβλέπουν στην αποκατάσταση της τυχόν διακοπείσας κυκλοφορίας. 3. Οι παραβάσεις της παρ. 1 και της περ. γ) της παρ. 2 κατατάσσονται στην κατηγορία Ε3-Β και τιμωρούνται με ποινή φυλάκισης έως έξι (6) μήνες ή χρηματική ποινή. 4. Η παράβαση για αυτόν που παραβαίνει τις περ. α) και β) της π αρ. 2, κατατάσσεται στην κατηγορία Ε4 και τιμωρείται με διοικητικό πρόστιμο χιλίων διακοσίων (1.200) ευρώ, αφαίρεση της άδειας οδήγησης για εκατόν ογδόντα (180) ημέρες και ποινή φυλάκισης τουλάχιστον τριών (3) μηνών. Πέραν των διοικητικών κυρώσεων του προηγούμενου εδαφίου, αν από τη συμπεριφορά του υπαιτίου ο παθών περιήλθε σε κίνδυνο ζωής επιβάλλεται κάθειρξη έως έξι (6) ετών, αν επήλθε βαριά σωματική βλάβη κάθειρξη έως δέκα (10) ετών, και αν επήλθε θάνατος κάθειρξη έως είκοσι (20) ετών, εφόσον η πράξη δεν τιμωρείται βαρύτερα από άλλη διάταξη. Σε κάθε περίπτωση επιβάλλεται ως παρεπόμενη ποινή η αφαίρεση της αδείας οδήγησης για χρονικό διάστημα τριών (3) έως έξι (6) μηνών, η οποία επιβάλλεται υποχρεωτικά από το δικαστήριο. 5. Σε περίπτωση σωματικής βλάβης, η οποία προκαλείται από όχημα, αν ο οδηγός αυτού συμμορφώθηκε με τις υποχρεώσεις της παρ. 2 του παρόντος, δεν εφαρμόζεται το άρθρο 419 του Κώδικα Ποινικής Δικονομίας (Κ.Π.Δ., ν. 4620/2019, Α ’ 96). Στην περίπτωση αυτή οι αστυνομικοί που επιλαμβάνονται ως προανακριτικοί υπάλληλοι, μετά τη συλλογή των απαραίτητων στοιχείων και την ενέργεια των σχετικών προανακριτικών πράξεων, παύουν την προσωρινή κράτηση του οδηγού. Αν πρόκειται για οδηγούς οι οποίοι είναι ύποπτοι φυγής ή ιδιαίτερα επικίνδυνοι, προκύπτουν δε σε βάρος τους στοιχεία ενοχής, οι πιο πάνω υπάλληλοι, προσάγουν αυτούς στον αρμόδιο εισαγγελέα, ο οποίος μπορεί να εφαρμόσει το άρθρο 419 του Κώδικα Ποινικής Δικονομίας. 6. Δεν έχει επίσης εφαρμογή στα αυτοκίνητα οχήματα, στα τρίτροχα οχήματα και τις μοτοσικλέτες, κατά την έννοια του παρόντος Κώδικα, το άρθρο 11 του ν . ΓϡΝ/1911 (Α’ 332) για την κράτηση από την αστυνομική αρχή, αν ο οδηγός συμμορφώθηκε με την παρ. 2 του άρθρου αυτού και κατέθεσε αποδεικτικό ασφάλισης (βεβαίωση αναγνωρισμένης στην Ελλάδα ασφαλιστικής εταιρείας) του οχήματος ή αποδείξει ότι είναι κάτοχος δελτίου διεθνούς ασφάλισης, τα οποία αποτελούν δήλωση αναδοχής χρέους για τα ισχύοντα στην Ελλάδα ελάχιστα ποσά ασφαλιστικής κάλυψης, τα οποία προβλέπονται από τα νομίμως εγκεκριμένα τιμολόγια ασφαλίστρων ή προκειμένου για αυτοκίνητα και τρίτροχα οχήματα δημόσιας χρήσης, καταθέσει δήλωση αναδοχής χρέους αλληλοασφαλιστικού συνεταιρισμού ή αλληλοασφαλιστικού ταμείου συνεταιρισμού, που λειτουργεί νόμιμα, στον οποίο το όχημα είναι ασφαλισμένο. 7. Τα οχήματα που εγκαταλείπονται για οποιονδήποτε λόγο στον τόπο του ατυχήματος, καθώς και τα απομακρυνθέντα και μη παραληφθέντα οχήματα λόγω παράνομης στάθμευσης, σύμφωνα με την παρ. 9 του άρθρου 38, περί στάσης και στάθμευσης, εφόσον εμποδίζουν την οδική κυκλοφορία, απομακρύνονται με μέριμνα των ιδιοκτητών ή κατόχων τους και σε περίπτωση αδυναμίας ή αδιαφορίας αυτών, απομακρύνονται από την αρμόδια αστυνομική αρχή, η οποία, μετά την παρέλευση δύο (2) μηνών, τα παραδίδει στη Διεύθυνση Διαχείρισης Δημόσιου Υλικού για εκποίηση.
Ν3852 Άρθρο 75
Ν. 3852/2010 - Καλλικράτης
Σχετικότητα: 68.7%
Ν3852 Άρθρο 75: Λειτουργία της Οικονομικής Επιτροπής και της Επιτροπής Ποιότητας Ζωής Άρθρο 75 Λειτουργία της Οικονομικής Επιτροπής και της Επιτροπής Ποιότητας Ζωής 1. Οι επιτροπές έχουν απαρτία, εφόσον τα μέλη που είναι παρόντα είναι περισσότερα από αυτά που απουσιάζουν. Οι επιτροπές συνεδριάζουν δημόσια και αποφασίζουν με την απόλυτη πλειοψηφία των παρόντων. Σε περίπτωση ισοψηφίας επικρατεί η ψήφος του προέδρου. Αν σε δύο συνεχείς συνεδριάσεις δεν επιτυγχάνεται απαρτία ή απόλυτη πλειοψηφία, αρμόδιο να λάβει απόφαση είναι το δημοτικό συμβούλιο. Κατά τις συνεδριάσεις των επιτροπών δύναται να παρίσταται χωρίς δικαίωμα ψήφου ένας δημοτικός σύμβουλος από κάθε παράταξη που δεν εξέλεξε μέλος σε αυτές κατά το άρθρο 74. 2. Αν απουσιάζει ή κωλύεται ο πρόεδρος της επιτροπής, προεδρεύει ο αντιπρόεδρος και, σε περίπτωση απουσίας ή κωλύματος του αντιπροέδρου, το μέλος της επιτροπής το οποίο προέρχεται από την πλειοψηφία και έχει εκλεγεί με τις περισσότερες ψήφους. Σε περίπτωση ισοψηφίας δεν υπερισχύει η ψήφος του αντιπροέδρου ή του μέλους της επιτροπής που προεδρεύει λόγω απουσίας ή κωλύματος του αντιπροέδρου. Αν απουσιάζουν ή κωλύονται τακτικά μέλη, καλούνται τα αναπληρωματικά με τη σειρά της εκλογής τους. Αν απουσιάζει ο πρόεδρος της επιτροπής, αναπληρώνεται ως προς τη συμμετοχή του στην επιτροπή από αναπληρωματικό μέλος της πλειοψηφίας κατά τη σειρά εκλογής τους. 3. Ο πρόεδρος καταρτίζει την ημερήσια διάταξη. Στην ημερήσια διάταξη αναγράφονται υποχρεωτικά και όλα τα θέματα που προτείνει ο δήμαρχος. Η επιτροπή μπορεί να αποφασίζει με την απόλυτη πλειοψηφία του συνολικού αριθμού των μελών της, ότι συγκεκριμένο θέμα το οποίο δεν έχει εγγραφεί στην ημερήσια διάταξη είναι κατεπείγον να το συζητά και να λαμβάνει απόφαση γι’ αυτό με την ίδια πλειοψηφία, πριν από την έναρξη της συζήτησης των θεμάτων της ημερήσιας διάταξης. 4. Αν ένα μέλος της επιτροπής απουσιάζει αδικαιολόγητα από τρεις (3) τουλάχιστον συνεχείς συνεδριάσεις, το δημοτικό συμβούλιο με πράξη του το αντικαθιστά. 5. Ο πρόεδρος της επιτροπής καλεί τα μέλη της σε συνεδρίαση με γραπτή πρόσκληση, στην οποία αναφέρονται τα θέματα της ημερήσιας διάταξης, όποτε το ζητήσει ο δήμαρχος ή το ένα τρίτο (1/3) τουλάχιστον του συνολικού αριθμού των μελών της. Στην τελευ- ταία περίπτωση απαιτείται γραπτή αίτηση, στην οποία αναφέρονται τα θέματα που θα συζητηθούν. Στην ίδια περίπτωση δεν μπορεί να επανυποβληθεί αίτημα για το ίδιο θέμα, πριν παρέλθει δίμηνο αφότου εκδόθηκε απορριπτική απόφαση της επιτροπής, εκτός εάν γίνεται επίκληση νεότερων στοιχείων. Αν κατά τον υπολογισμό του ενός τρίτου (1/3) προκύπτει δεκαδικός αριθμός, τότε ο αριθμός αυτός στρογγυλοποιείται στην αμέσως μεγαλύτερη μονάδα, εφόσον πρόκειται για υποδιαίρεση μεγαλύτερη ή ίση του ημίσεως (0,5). Αν η επιτροπή δεν συγκληθεί το αργότερο έξι (6) ημέρες μετά την υποβολή της αίτησης, συνέρχεται ύστερα από πρόσκληση εκείνων που υπέβαλαν την αίτηση και αποφασίζει για τα θέματα για τα οποία είχε ζητηθεί η σύγκλησή της. Η αδικαιολόγητη παράλειψη του προέδρου για δύο συνεχείς φορές να καλέσει την οικονομική ή την επιτροπή ποιότητας ζωής αποτελεί σοβαρό πειθαρχικό παράπτωμα. 6. Η πρόσκληση δημοσιεύεται στην ιστοσελίδα του δήμου. Η πρόσκληση κοινοποιείται στα μέλη τρεις (3) τουλάχιστον πλήρεις ημέρες πριν από την ημέρα που ορίζεται για τη συνεδρίαση. Σε κατεπείγουσες περιπτώσεις, η πρόσκληση αυτή μπορεί να επιδοθεί ή να γνωστοποιηθεί την ημέρα της συνεδρίασης. Στην πρόσκληση πρέπει να αναφέρεται ο λόγος για τον οποίο η συνεδρίαση έχει κατεπείγοντα χαρακτήρα. Πριν από τη συζήτηση η επιτροπή αποφαίνεται για το κατεπείγον των θεμάτων. 7. Οι συνεδριάσεις της επιτροπής είναι δημόσιες και διεξάγονται: α) δια ζώσης στο κατάστημα της έδρας του δήμου, ή β) με τηλεδιάσκεψη, με κάθε πρόσφορο μέσο ηλεκτρονικών επικοινωνιών, ή γ) με μικτό τρόπο, διά ζώσης και με τηλεδιάσκεψη. Η επιτροπή μπορεί με την πλειοψηφία του συνόλου των μελών της να αποφασίζει να συνεδριάζει κατά περίπτωση σε άλλο κατάλληλο οίκημα της έδρας, αν κρίνει ότι το δημοτικό κατάστημα είναι ακατάλληλο. Μία (1) τουλάχιστον συνεδρίαση της δημοτικής επιτροπής τον μήνα διεξάγεται υποχρεωτικά δια ζώσης στο κατάστημα της έδρας του δήμου, με εξαίρεση τους νησιωτικούς και ορεινούς δήμους. Η επιτροπή ,με πλειοψηφία των τριών πέμπτων (3/5) των μελών της και με αιτιολογημένη απόφαση, η οποία απαγγέλλεται σε δημόσια συνεδρίαση, μπορεί να συνεδριάζει κεκλεισμένων των θυρών. 8. Στις συνεδριάσεις των επιτροπών, όταν συζητούνται θέματα που αφορούν δημοτική κοινότητα ή δημοτικές κοινότητες του δήμου, προσκαλούνται υποχρεωτικά και οι πρόεδροι των συμβουλίων ή οι πρόεδροι των αντίστοιχων κοινοτήτων, οι οποίοι δικαιούνται να λαμβάνουν τον λόγο. 9. Με απόφασή της, η οποία λαμβάνεται με απλή πλειοψηφία των παρόντων μελών της, η επιτροπή μπορεί να επιτρέπει να λάβουν τον λόγο εκπρόσωποι φορέων ή πολίτες που παρευρίσκονται στη συνεδρίαση, εφόσον το ζητήσουν. 10. Αν κάποιο μέλος της επιτροπής αρνηθεί ψήφο ή δώσει λευκή ψήφο, λογίζεται ως παρόν κατά τη συνεδρίαση μόνο για τον σχηματισμό της απαρτίας. Τόσο η άρνηση ψήφου όσο και η λευκή ψήφος δεν υπολογίζονται στην καταμέτρηση θετικών και αρνητικών ψήφων. Τα μέλη της επιτροπής που ήταν παρόντα κατά την έναρξη της συνεδρίασης και με την παρουσία τους υπήρξε απαρτία ακόμα και αν αποχωρήσουν, λογίζονται ως παρόντα μέχρι το τέλος της συνεδρίασης ως προς την ύπαρξη απαρτίας. Η απαρτία αυτή θεωρείται ότι συντρέχει για όλα τα θέματα που περιλαμβάνονται στην ημερήσια διάταξη της συνεδρίασης. Στην περίπτωση αυτή για τη λήψη απόφασης για κάθε συγκεκριμένο θέμα η απαιτούμενη πλειοψηφία δεν υπολογίζεται επί των πραγματικά παρόντων μελών κατά τη ψηφοφορία, αλλά βάσει του αριθμού των μελών που απαιτούνται για την απαρτία. Για τις συνεδριάσεις της οικονομικής και της επιτροπής ποιότητας ζωής τηρούνται πρακτικά. 11. Μέλος της επιτροπής δεν μπορεί να μετάσχει στη συζήτηση ενός θέματος, εφόσον ο ίδιος ή συγγενής του έως το δεύτερο βαθμό εξ αίματος ή εξ αγχιστείας έχει υλικό ή ηθικό συμφέρον για τη λήψη απόφασης με συγκεκριμένο περιεχόμενο. Απόφαση που έχει ληφθεί κατά παράβαση της διάταξης αυτής είναι άκυρη. Στο μέλος που έλαβε μέρος στη συνεδρίαση, κατά παράβαση του προηγούμενου εδαφίου, επιβάλλεται η ποινή της αργίας. 12. Οι αποφάσεις των παραπάνω επιτροπών δημοσιεύονται σύμφωνα με τις διατάξεις για τη δημοσίευση των αποφάσεων του δημοτικού συμβουλίου και αναρτώνται στην ιστοσελίδα του δήμου με ευθύνη του προέδρου. 13. Το άρθρο 97 του Κώδικα Δήμων και Κοινοτήτων (ν. 3463/2006, Α’ 114), ως προς τα πρακτικά της συνεδρίασης, εφαρμόζεται αναλόγως και στην Οικονομική Επιτροπή και Επιτροπή Ποιότητας Ζωής.
ΑΚ Άρθρο 298
Αστικός Κώδικας
Σχετικότητα: 68.7%
ΑΚ Άρθρο 298: Η αποζημίωση περιλαμβάνει τη μείωση της υπάρχουσας περιουσίας του δανειστή (θετική ζημία), καθώς και το διαφυγόν κέρδος. Τέτοιο κέρδος λογίζεται εκείνο που προσδοκά κανείς με πιθανότητα σύμφωνα με τη συνηθισμένη πορεία των πραγμάτων ή τις ειδικές περιστάσεις και ιδίως τα προπαρασκευαστικά μέτρα που έχουν ληφθεί.
Ν3852 Άρθρο 61
Ν. 3852/2010 - Καλλικράτης
Σχετικότητα: 68.4%
Ν3852 Άρθρο 61: Υποχρεώσεις δημάρχου, αντιδημάρχου και μελών επιτροπών 1. Ο δήμαρχος, ο αντιδήμαρχος και τα μέλη της οικονομικής επιτροπής και της επιτροπής ποιότητας ζωής κατά την άσκηση των καθηκόντων τους θα πρέπει: α) να εκπληρώνουν ευσυνείδητα τις υποχρεώσεις τους και να ασκούν τα καθήκοντά τους με γνώμονα την εξυπηρέτηση του δημοσίου συμφέροντος, β) να σέβονται και να διασφαλίζουν τα δικαιώματα των πολιτών και να μεριμνούν για την καθολική εκπλήρωση των υποχρεώσεών τους προς το δήμο χωρίς διακρίσεις σε βάρος οποιουδήποτε προσώπου ή του κοινού συμφέροντος, γ) να δηλώνουν κάθε προσωπικό συμφέρον (ιδιοκτησιακό ή οικογενειακό) που έχουν σε σχέση με θέματα του δήμου, δ) να ενθαρρύνουν και να προωθούν κάθε μέτρο που προάγει τη διαφάνεια και την καταπολέμηση της διαφθοράς στο πλαίσιο άσκησης των καθηκόντων τους και λειτουργίας του δήμου. 2. Με ευθύνη των δημοτικών συμβουλίων σε κάθε δήμο: α) καταρτίζονται κώδικες δεοντολογίας για τους αιρετούς εκπροσώπους τους εντός εξαμήνου από τη δημοσίευση της απόφασης του Υπουργού Εσωτερικών, Αποκέντρωσης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης του άρθρου 21 παρ. 3 του ν. 3731/2008 (ΦΕΚ 263 Α΄), β) διασφαλίζεται ότι οι κώδικες δεοντολογίας διανέμονται στους αιρετούς εκπροσώπους, τις κεντρικές αρχές, άλλους ενδιαφερόμενους φορείς και στο κοινό, χρησιμοποιώντας κάθε πρόσφορο μέσο, συμπεριλαμβανομένων και των τεχνολογιών της πληροφορικής και επικοινωνίας. 3. Ο δήμαρχος και ο αντιδήμαρχος υποχρεούνται να απαντούν εγγράφως ή προφορικώς, στα ερωτήματα που τους υποβάλλουν τα μέλη του δημοτικού συμβουλίου μέσα σε ένα (1) μήνα. 4. Ο δήμαρχος, ο αντιδήμαρχος και τα μέλη της οικονομικής επιτροπής και της επιτροπής ποιότητας ζωής είναι υποχρεωμένοι να υποβάλλουν την ετήσια δήλωση για την περιουσιακή τους κατάσταση σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία και να τη δημοσιοποιούν με ανάρτηση στην ιστοσελίδα του δήμου. 5. Ο δήμαρχος και ο αντιδήμαρχος δεν επιτρέπεται να απουσιάσουν περισσότερο από τριάντα (30) ημέρες συνολικά κάθε χρόνο, χωρίς άδεια του δημοτικού συμβουλίου. H απουσία αυτή μπορεί να παρατείνεται για εξαιρετικούς λόγους, έως τρεις (3) μήνες, με άδεια του συμβουλίου. 6. Ο δήμαρχος και ο αντιδήμαρχος είναι υποχρεωμένοι να κατοικούν στο δήμο με εξαίρεση τους δημάρχους και αντιδημάρχους των δήμων των Νομών Αττικής και Θεσσαλονίκης. 9. Για τους μήνες Ιανουάριο έως και Απρίλιο 2022, η χρηματοδότηση των φορέων/δομών παροχής υπηρεσιών φροντίδας και φιλοξενίας βρεφών, νηπίων, παιδιών και ατόμων με αναπηρία του άρθρου 1 της υπ’ αρ. 78812/14.7.2021 κοινής υπουργικής απόφασης και του άρθρου 1 της υπ’ αρ. 54128/23.7.2021 κοινής απόφασης των Υπουργών Οικονομικών, Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων, Εσωτερικών και Επικρατείας (Β’ 3360) εκτελείται κανονικά για το σύνολο των ενεργοποιημένων αξιών τοποθέτησης, ανεξαρτήτως της μείωσης της προσέλευσής τους είτε λόγω λήψης εκ μέρους της δημόσιας αρχής μέτρων υγειονομικής προστασίας του πληθυσμού για την καταπολέμηση ή τον περιορισμό της διασποράς του κορωνοϊού COVID-19 είτε λόγω αδυναμίας συμμετοχής των βρεφών και των παιδιών στο πρόγραμμα για λόγους προστασίας από τον κορωνοϊό COVID-19. Από τη δυνατότητα αυτή εξαιρούνται οι περιπτώσεις δήλωσης διακοπής συμμετοχής και λήψης των υπηρεσιών, καθώς και ως προς την κατηγορία Κ.Δ.ΑΠ. Α.με.Α.. Οι περιπτώσεις παιδιών ή ατόμων με αναπηρία, για τα οποία δεν έχει τηρηθεί καθόλου η υποχρέωση της περ. 1β του άρθρου 206 του ν. 4820/2021 ή δεν έχει ολοκληρωθεί ο προβλεπόμενος κύκλος εμβολιασμού τους. Προϋπόθεση για την εφαρμογή των προηγούμενων εδαφίων είναι η λειτουργία των φορέων/δομών με το προσωπικό που αναλογεί στις ενεργές αξίες τοποθέτησης («vouchers») για τις υπηρεσίες που προβλέπονται από την απόφαση του πρώτου εδαφίου.
ΑΚ Άρθρο 928
Αστικός Κώδικας
Σχετικότητα: 68.4%
ΑΚ Άρθρο 928: Σε περίπτωση θανάτωσης Σε περίπτωση θανάτωσης προσώπου ο υπόχρεος οφείλει να καταβάλει τα νοσήλια και τα έξοδα της κηδείας σ' εκείνον που κατά το νόμο βαρύνεται μ' αυτά. Έχει επίσης την υποχρέωση να αποζημιώσει εκείνον που κατά το νόμο είχε δικαίωμα να απαιτεί από το θύμα διατροφή ή παροχή υπηρεσιών.
Ν3852 Άρθρο 103
Ν. 3852/2010 - Καλλικράτης
Σχετικότητα: 68.2%
Ν3852 Άρθρο 103: Σύσταση - Συγχώνευση νομικών προσώπων δημοσίου δικαίου 1. Κάθε δήμος μπορεί να συνιστά ή να έχει: α) Έως δύο (2) νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου, ένα για τους τομείς αρμοδιοτήτων κοινωνικής προστασίας και αλληλεγγύης και παιδείας και ένα για τους τομείς πολιτισμού, αθλητισμού και περιβάλλοντος, όπως αυτοί προβλέπονται στο άρθρο 75 του ν. 3463/2006, όπως ισχύει. Εάν ο δήμος διαθέτει κοινωφελή επιχείρηση τότε μπορεί να έχει έως ένα (1) νομικό πρόσωπο δημοσίου δικαίου. Στους δήμους με πληθυσμό άνω των τριακοσίων χιλιάδων (300.000) κατοίκων, μπορεί να λειτουργούν έως δύο (2) νομικά πρόσωπα για καθέναν από τους τομείς αρμοδιοτήτων που αναφέρονται στο προηγούμενο εδάφιο. β) Ένα νομικό πρόσωπο δημοσίου δικαίου για τη διοίκηση και διαχείριση ζώνης λιμένα, σύμφωνα με την κείμενη νομοθεσία. 2. Τα νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου που περιέρχονται στο νέο δήμο σύμφωνα με το ανωτέρω άρθρο, συγχωνεύονται υποχρεωτικά σε ένα νομικό πρόσωπο για καθέναν από τους τομείς αρμοδιότητας που προβλέπονται στην περίπτωση α΄ της προηγούμενης παραγράφου. Ειδικά για τις σχολικές επιτροπές, αυτές συγχωνεύονται σε δύο νομικά πρόσωπα, ένα για τις σχολικές μονάδες της πρωτοβάθμιας και ένα για τις σχολικές μονάδες της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης. Στους δήμους με πληθυσμό άνω των τριακοσίων χιλιάδων (300.000) κατοίκων μπορεί να συσταθούν αντίστοιχες σχολικές επιτροπές για καθεμία δημοτική κοινότητα. Με απόφαση του Υπουργού Εσωτερικών, Αποκέντρωσης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης ρυθμίζονται θέματα σχετικά με τη λειτουργία των σχολικών επιτροπών, την κατανομή των πιστώσεων, τον τρόπο και τη διαδικασία πραγματοποίησης, δικαιολόγησης και ελέγχου των πάσης φύσεως εσόδων και εξόδων, καθώς και κάθε αναγκαία λεπτομέρεια. 3. Με απόφαση του Υπουργού Εσωτερικών, Αποκέντρωσης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης ύστερα από αίτηση του οικείου δημοτικού συμβουλίου, επιτρέπεται να διατηρηθούν ως αυτοτελή νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου δήμων εκείνα των οποίων η δραστηριότητα από πλευράς ευρύτερης αναγνώρισης, εξειδικευμένου αντικειμένου, μακροχρόνιας απόδοσης έργου και γενικότερης καταξίωσης της προσφοράς τους δικαιολογεί την ανωτέρω διατήρηση. Για την υποβολή του αιτήματος απαιτείται απόφαση του οικείου δημοτικού συμβουλίου που λαμβάνεται με πλειοψηφία των δύο τρίτων (2/3) του συνόλου των μελών του, στην οποία αιτιολογείται ειδικά η συνδρομή των προϋποθέσεων του προηγούμενου εδαφίου. 4. Με απόφαση του οικείου δημοτικού συμβουλίου, η οποία λαμβάνεται μέσα σε δύο (2) μήνες από την εγκατάσταση των νέων δημοτικών αρχών ορίζονται το όνομα, ο σκοπός, η διοίκηση, η περιουσία και οι πόροι του νομικού προσώπου που προκύπτει από τη συγχώνευση. Η πράξη αυτή μετά την ολοκλήρωση της διαδικασίας ελέγχου νομιμότητας δημοσιεύεται στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως από τον οικείο δήμο. Στην ίδια συνεδρίαση του δημοτικού συμβουλίου ορίζεται το διοικητικό συμβούλιο του νομικού προσώπου σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 240 του ν. 3463/2006, όπως ισχύει. Μέχρι τη δημοσίευση της ανωτέρω απόφασης του δημοτικού συμβουλίου παρατείνεται αυτοδικαίως η θητεία των μελών των διοικητικών συμβουλίων των νομικών προσώπων που περιέρχονται στο νέο δήμο. 5. Από τη δημοσίευση της ανωτέρω απόφασης στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, το νέο νομικό πρόσωπο που δημιουργείται, υποκαθιστά αυτοδικαίως τα νομικά πρόσωπα που συγχωνεύθηκαν σε όλα τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις τους στα οποία περιλαμβάνονται και όσα προκύπτουν από συμβάσεις έργου ή εργασίας ορισμένου χρόνου μέχρι τη λήξη τους, εξομοιούμενο με καθολικό διάδοχο. Οι εκκρεμείς δίκες, στις οποίες διάδικα μέρη είναι νομικά πρόσωπα που συγχωνεύθηκαν, συνεχίζονται αυτοδικαίως από το νέο νομικό πρόσωπο, χωρίς ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ) να απαιτείται ειδική διαδικαστική πράξη συνέχισης για καθένα από τα νομικά πρόσωπα που συγχωνεύθηκαν. 6. Στην περιφέρεια του νέου δήμου είναι δυνατόν να λειτουργούν αποκεντρωμένες υπηρεσίες, υπό μορφή παραρτημάτων των ανωτέρω νομικών προσώπων για την καλύτερη εξυπηρέτηση των κατοίκων. Στις υπηρεσίες αυτές, εφόσον οι παρεχόμενες λειτουργίες είναι κοινωνικού χαρακτήρα, όπως φροντίδα παιδιών, ηλικιωμένων, αθλητικές ή πολιτιστικές δραστηριότητες, συγκροτούνται, με απόφαση του διοικητικού συμβουλίου του νομικού προσώπου, αντίστοιχες άμισθες επιτροπές, στις οποίες συμμετέχουν τουλάχιστον δύο (2) εκπρόσωποι των χρηστών των παρεχόμενων υπηρεσιών και ο προϊστάμενος, και εάν δεν υπάρχει, ο οριζόμενος από τον πρόεδρο του Δ.Σ. του νομικού προσώπου υπάλληλος της αποκεντρωμένης υπηρεσίας, ως πρόεδρος. Οι επιτροπές αυτές εισηγούνται για την καλύτερη λειτουργία, διαπιστώνουν τυχόν προβλήματα που δημιουργούνται στη λειτουργία της υπηρεσίας και διατυπώνουν σχετικές προτάσεις στο διοικητικό συμβούλιο του νομικού προσώπου για την καλύτερη εξυπηρέτηση των παρεχόμενων υπηρεσιών. 7. Με απόφαση του Υπουργού Εσωτερικών, Αποκέντρωσης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης μπορεί να εκδίδεται πρότυπος κανονισμός λειτουργίας των ως άνω νομικών προσώπων και των αποκεντρωμένων υπηρεσιών τους, ανά κατηγορία παρεχόμενων υπηρεσιών, μετά από γνώμη της Κεντρικής Ένωσης Δήμων Ελλάδας. 8. Το μόνιμο προσωπικό, το προσωπικό με σχέση εργασίας ιδιωτικού δικαίου αορίστου χρόνου, οι νομικοί σύμβουλοι, καθώς και οι δικηγόροι με σχέση έμμισθης εντολής, των νομικών προσώπων που συγχωνεύονται, καθίσταται αυτοδικαίως προσωπικό και παρέχει τις υπηρεσίες του στο νέο νομικό πρόσωπο που προκύπτει από τη συγχώνευση, με την ίδια σχέση εργασίας και έμμισθης εντολής. 9. Με απόφαση του διοικητικού συμβουλίου, η οποία λαμβάνεται μέσα σε τρεις (3) μήνες από τη δημοσίευση της απόφασης συγχώνευσης, θεσπίζεται ο οργανισμός εσωτερικής υπηρεσίας του νομικού προσώπου, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 10 του ν. 3584/2007, όπως ισχύει. 10. Το μόνιμο προσωπικό κατατάσσεται σε αντίστοιχες οργανικές θέσεις κατά κατηγορία και κλάδο, το δε προσωπικό με σχέση εργασίας ιδιωτικού δικαίου αορίστου χρόνου κατατάσσεται σε προσωρινές προσωποπαγείς θέσεις αντίστοιχης εκπαιδευτικής βαθμίδας και ειδικότητας, οι οποίες συνιστώνται στον οργανισμό εσωτερικής υπηρεσίας του νομικού προσώπου και καταργούνται κατά την αποχώρηση του υπαλλήλου. Η κατάταξη γίνεται με απόφαση του προέδρου του διοικητικού συμβουλίου του νομικού προσώπου, η οποία δημοσιεύεται στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως. 11. Το προσωπικό των νομικών προσώπων μπορεί να αποσπάται με απόφαση του δημοτικού συμβουλίου και γνώμη του διοικητικού συμβουλίου του νομικού προσώπου, είτε σε άλλο νομικό πρόσωπο δημοσίου δικαίου του οικείου δήμου είτε σε υπηρεσία του δήμου είτε σε ίδρυμα αυτού, κατά παρέκκλιση των σχετικών διατάξεων, και χωρίς να απαιτείται υποβολή σχετικής αίτησης. Στο ανωτέρω προσωπικό μπορεί να ανατίθενται παράλληλα καθήκοντα. Η μισθοδοσία του αποσπασμένου προσωπικού βαρύνει τον φορέα υποδοχής. 12. Τα ιδρύματα δεν υπάγονται στις ρυθμίσεις του παρόντος άρθρου.
Ν4555 Άρθρο 206
Ν. 4555/2018 - Κλεισθένης Ι
Σχετικότητα: 68.1%
Ν4555 Άρθρο 206: Διαδικαστικού χαρακτήρα ρυθμίσεις σχετικές με την οικονομική λειτουργία των δήμων 1. Δεν απαιτείται απόφαση του δημοτικού συμβουλίου για την εκκίνηση της διαδικασίας ανάθεσης δημόσιας σύμβασης έργου, μελέτης, προμήθειας και παροχής τεχνικής ή γενικής υπηρεσίας εφόσον έχουν εξασφαλισθεί οι σχετικές πιστώσεις στον προϋπολογισμό του οικείου Ο.Τ.Α. Για την προκήρυξη αρχιτεκτονικών διαγωνισμών με την απονομή βραβείων, καθώς και καλλιτεχνικών έργων απαιτείται απόφαση του δημοτικού συμβουλίου, με την οποία καθορίζονται και οι όροι του διαγωνισμού. Δεν απαιτείται τέτοια απόφαση για τα καλλιτεχνικά έργα της παρ. 7 του άρθρου 209 του ν. 3463/2006, εφόσον υπάρχει στον προϋπολογισμό εξειδικευμένη πίστωση. Οι διατάξεις της παρ. 1 του άρθρου 11 και της παρ. 1 του άρθρου 15 του π.δ. 171/1987 (Α’ 84) δεν θίγονται. 2. Με εξαίρεση τις ρυμοτομικές απαλλοτριώσεις, στις λοιπές περιπτώσεις απαλλοτρίωσης η απόφαση του δημάρχου για την ανάληψη της υποχρέωσης εκδίδεται πριν από τη απόφαση του δημοτικού συμβουλίου για την κήρυξη της απαλλοτρίωσης, με βάση την εκτιμώμενη αξία του απαλλοτριούμενου ακινήτου. 3. Όταν πρόκειται για αγορά ή μίσθωση ακινήτου, η απόφαση του δημάρχου για την ανάληψη της υποχρέωσης εκδίδεται μετά τη σχετική απόφαση του δημοτικού συμβουλίου, σε χρόνο που προηγείται τουλάχιστον της υπογραφής του συμβολαίου μεταβίβασης. Όταν διεξάγεται δημοπρασία, η απόφαση αυτή εκδίδεται πριν από την υπογραφή της διακήρυξης. 4. Για τη δαπάνη που απορρέει από προγραμματική σύμβαση, η απόφαση ανάληψης της υποχρέωσης εκδίδεται από τον δήμαρχο μετά τη σχετική απόφαση του δημοτικού συμβουλίου και πάντως πριν από τη σύνα- ψη αυτής. Η δαπάνη που αφορά χρηματοδότηση της κοινωφελούς επιχείρησης, κατά τις διατάξεις της παρ. 1 του άρθρου 259 του ν. 3463/2006, όπως ισχύουν, αναλαμβάνεται από τον δήμαρχο μετά τη σχετική απόφαση του δημοτικού συμβουλίου, με την οποία καθορίζεται το ύψος αυτής. 5. Δεν απαιτείται απόφαση του δημοτικού συμβουλίου: α) για την εγγραφή του δήμου, ως συνδρομητή σε εφημερίδες, περιοδικά ή άλλα έντυπα που κρίνονται χρήσιμα για τη λειτουργία του δήμου, καθώς και σε ηλεκτρονικές βάσεις πληροφοριών, β) για την επιστροφή χρηματικών ποσών αχρεωστήτως εισπραχθέντων από δήμους.
ΑΚ Άρθρο 145
Αστικός Κώδικας
Σχετικότητα: 67.7%
ΑΚ Άρθρο 145: Αποζημίωση λόγω της ακύρωσης Όποιος αξιώνει να ακυρωθεί η δικαιοπραξία επειδή πλανήθηκε έχει υποχρέωση να ανορθώσει τη ζημία που επέρχεται από την ακύρωση στο μέτρο που δεν υπερβαίνει το διαφέρον από την έγκυρη δικαιοπραξία. Η υποχρέωση για αποζημίωση αποκλείεται, αν αυτός που ζημιώθηκε γνώριζε ή όφειλε να γνωρίζει την πλάνη.
532/2024
2024Άρειος ΠάγοςΠοινικό ΔίκαιοΔιοικητικό Δίκαιο
Σχετικότητα: 95.2%
Στις 13.8.2016, πεζή, γεννηθείσα το 1959, βάδιζε στο πεζοδρόμιο επί της οδού Παύλου Μελά στην Αριδαία, όπου οι πλάκες ήταν αποκολλημένες και υπερυψωμένες σε μεγάλη έκταση του δρόμου. Σκόνταψε σε υπερυψωμένο πλακάκι, έπεσε στο έδαφος και υπέστη εξάρθρωση του αριστερού αγκώνα και κάταγμα κεφαλής κερκίδας αριστερά. Αντιδήμαρχος Τεχνικών Υπηρεσιών Δήμου, με θητεία από 8.9.2014 έως 28.2.2017, είχε αρμοδιότητες εποπτείας και ευθύνης τεχνικών υπηρεσιών, συμπεριλαμβανομένης της κατασκευής και συντήρησης πεζοδρομίων. Η παθούσα είχε παραπονεθεί στον Αντιδήμαρχο κατά τα έτη 2013-2014 για την επικινδυνότητα του πεζοδρομίου, αλλά αυτός δεν ενημέρωσε τον Δήμαρχο ή τη Διεύθυνση Τεχνικών Υπηρεσιών. Μετά από αυτοψία τον Οκτώβριο 2017, διαπιστώθηκαν εκτεταμένες φθορές σε μεγάλη έκταση του πεζοδρομίου με πλάκες αποκολλημένες και υπερυψωμένες. Η αποκατάσταση με νέες πλάκες πραγματοποιήθηκε το 2022, χωρίς χρέωση στους παρόδιους ιδιοκτήτες.
Το άρθρο 314 παρ. 1 εδ. α' του νέου ΠΚ προβλέπει ότι όποιος από αμέλεια προκαλεί σωματική κάκωση τιμωρείται με φυλάκιση έως δύο έτη. Το άρθρο 15 ΠΚ ορίζει ότι η μη αποτροπή αποτελέσματος τιμωρείται όπως η πρόκλησή του, αν ο υπαίτιος είχε ιδιαίτερη νομική υποχρέωση να προβεί σε ενέργεια για την αποτροπή του. Το άρθρο 75 του ν. 3463/2006 και το άρθρο 367 του π.δ. 14/1999 θεσπίζουν αποκλειστική αρμοδιότητα των Δήμων για τη διασφάλιση της ασφαλούς χρήσης των πεζοδρομίων. Το δικαστήριο διαπίστωσε ότι ο Αντιδήμαρχος Τεχνικών Υπηρεσιών είχε αρμοδιότητα συντήρησης πεζοδρομίων, ότι οι πλάκες ήταν αποκολλημένες και υπερυψωμένες σε μεγάλη έκταση, ότι η παθούσα τον είχε ενημερώσει για την επικινδυνότητα κατά τα έτη 2013-2014, αλλά αυτός δεν ενημέρωσε τις αρμόδιες υπηρεσίες ούτε έλαβε μέτρα επισκευής ή προειδοποίησης. Εφαρμόζοντας τα άρθρα 15 και 314 παρ. 1 ΠΚ, το δικαστήριο εξέτασε ότι η ιδιαίτερη νομική υποχρέωση του Αντιδημάρχου απέρρεε από την ιδιότητά του και τις μεταβιβασθείσες αρμοδιότητες, ότι η παράλειψη λήψης μέτρων συνιστούσε μη συνειδητή αμέλεια, και ότι υπήρχε αιτιώδης σύνδεσμος μεταξύ της παράλειψης και της σωματικής βλάβης της παθούσας.
Η αίτηση αναίρεσης απορρίφθηκε διότι η προσβαλλόμενη απόφαση περιείχε την απαιτούμενη ειδική και εμπεριστατωμένη αιτιολογία, εκθέτοντας με σαφήνεια τα πραγματικά περιστατικά που συγκροτούν την αντικειμενική και υποκειμενική υπόσταση του εγκλήματος της σωματικής βλάβης από αμέλεια παρ' υποχρέου δια παραλείψεως. Ειδικότερα, προσδιορίστηκε η ιδιαίτερη νομική υποχρέωση του αναιρεσείοντος ως Αντιδημάρχου Τεχνικών Υπηρεσιών για τη συντήρηση των πεζοδρομίων, η παράλειψή του να λάβει τα απαιτούμενα μέτρα επισκευής των αποκολλημένων και υπερυψωμένων πλακών, η μη συνειδητή αμέλειά του, και ο αιτιώδης σύνδεσμος μεταξύ της παράλειψης και της σωματικής βλάβης της παθούσας (εξάρθρωση αριστερού αγκώνα και κάταγμα κεφαλής κερκίδας). Οι διατάξεις των άρθρων 15 και 314 παρ. 1 εδ. α' του νέου ΠΚ εφαρμόστηκαν ορθώς, καθώς η ευθύνη του Δήμου για την ασφαλή χρήση των πεζοδρομίων δεν αναιρείται από την υποχρέωση των παρόδιων ιδιοκτητών για καταβολή της δαπάνης επισκευής.
Απορρίπτει την από 9.6.2023 αίτηση του κατηγορουμένου Ι. Κ. του Π., κατοίκου ..., για αναίρεση της υπ' αριθ. 224/2023 αποφάσεως του, δικάσαντος σε δεύτερο βαθμό, Τριμελούς Πλημμελειοδικείου Έδεσσας. Επιβάλλει στον αναιρεσείοντα στα δικαστικά έξοδα εκ διακοσίων πενήντα (250) ευρώ.
ΣτΕ Α785/2024
2024Συμβούλιο της ΕπικρατείαςΔημοτικό ΔίκαιοΔικονομικό Δίκαιο
Σχετικότητα: 95.1%
Στις 19.4.2010, περί ώρα 12:00, πεζός κινήθηκε σε πεζοδρόμιο εντός πόλης, όπου υπήρχαν κενά, αποκολλημένες και κεκλιμένες πλάκες και υψομετρική διαφορά, και έπεσε μπρούμυτα. Μεταφέρθηκε σε νοσοκομείο και στη συνέχεια υπεβλήθη σε χειρουργική επέμβαση αυχενικής μοίρας (μικροδισκεκτομές Α3-Α4 έως Α6-Α7, κλωβοί, πλάκα και διαυχενικές βίδες). Ακολούθησε μακρά νοσηλεία/αποκατάσταση (3.5.2010–31.3.2012) με καθημερινό πρόγραμμα, αντιμετώπιση λοιμώξεων και φαρμακευτική αγωγή για μετατραυματική διαταραχή. Πιστοποιήθηκε ποσοστό αναπηρίας 85% (σπαστική τετραπληγία/παραπληγία), χρήση αναπηρικού αμαξιδίου και ανάγκη διαρκούς βοήθειας. Ο ενδιαφερόμενος διέκοψε την επαγγελματική δραστηριότητα την 19.12.2011· είχε μισθώσει παραπλήσιο γραφείο 45 τ.μ. (21.12.2009) με συνολικό μίσθωμα 15.540 ευρώ και προσδοκώμενα έσοδα 1.000 ευρώ μηνιαίως για έξι έτη. Δαπάνες: ασθενοφόρο 1.600 ευρώ, στρώμα κατάκλισης 220 ευρώ, υπηρεσίες αποκατάστασης 6.145 ευρώ και πρόσθετες δαπάνες 9.929,96 ευρώ (2015–2017). Η δεύτερη ενδιαφερόμενη ανέπτυξε μυοσκελετικές διαταραχές λόγω φροντίδας. Το χρηματικό αντικείμενο ως προς τη δεύτερη ήταν κάτω των 40.000 ευρώ, ενώ ως προς τον πρώτο υπερέβαινε το όριο.
Το άρθρο 53 § 3 π.δ. 18/1989, όπως τροποποιήθηκε με το άρθρο 15 § 2 ν. 4446/2016, απαιτεί για το παραδεκτό της αναιρέσεως ειδικούς και συγκεκριμένους ισχυρισμούς περί ανυπαρξίας νομολογίας ή αντίθεσης προς αυτήν. Η § 4 του ίδιου άρθρου, όπως αντικαταστάθηκε με το άρθρο 12 § 1 ν. 3900/2010, αποκλείει την αναιρετική διαδικασία όταν το ποσό της διαφοράς υπολείπεται των 40.000 ευρώ. Κατά τον ΚΔΔ (άρθρα 33, 150–152, 155, 179), η συμπλήρωση αποδείξεων με προδικαστική απόφαση ανήκει στη διακριτική ευχέρεια του δικαστηρίου ουσίας. Το δικαστήριο διαπίστωσε ότι η αίτηση ασκήθηκε στις 19.10.2020, ότι ως προς τη δεύτερη ενδιαφερόμενη το αντικείμενο ήταν κάτω των 40.000 ευρώ, ενώ ως προς τον πρώτο υπερέβαινε το όριο. Διαπίστωσε επίσης ότι υφίσταται νομολογία για τη διακριτική ευχέρεια των δικαστηρίων ουσίας να συμπληρώνουν αποδείξεις και ότι οι προβαλλόμενοι ισχυρισμοί στρέφονται κατά της ουσιαστικής κρίσης του εφετείου. Εφαρμόζοντας τις ανωτέρω διατάξεις, ως προς τη δεύτερη, η αίτηση ασκείται απαραδέκτως λόγω ποσού (άρθρο 53 § 4 π.δ. 18/1989 και άρθρο 12 § 1 ν. 3900/2010). Ως προς τον πρώτο, δεν προβλήθηκαν συγκεκριμένοι ισχυρισμοί περί ανυπαρξίας ή αντίθεσης νομολογίας στο κρίσιμο ζήτημα, ενώ υπάρχει πάγια νομολογία· οι αιτιάσεις πλήττουν αναιρετικά ανέλεγκτη ουσιαστική κρίση. Κατά συνέπεια, η αίτηση είναι συνολικά απαράδεκτη.
Η αίτηση απορρίφθηκε ως απαράδεκτη διότι: (α) ως προς τη δεύτερη ενδιαφερόμενη, το ποσό της διαφοράς υπολείπεται του ορίου των 40.000 ευρώ, σύμφωνα με το άρθρο 53 § 4 π.δ. 18/1989 σε συνδυασμό με το άρθρο 12 § 1 ν. 3900/2010· (β) ως προς τον πρώτο ενδιαφερόμενο, δεν προβλήθηκαν ειδικοί και συγκεκριμένοι ισχυρισμοί περί ανυπαρξίας νομολογίας ή αντίθεσης της προσβαλλόμενης απόφασης προς υφιστάμενη νομολογία, κατά το άρθρο 53 § 3 π.δ. 18/1989, ενώ υφίσταται ήδη πάγια νομολογία για την προδικαστική συμπλήρωση αποδείξεων. Οι λόγοι κατευθύνονται κατά της αναιρετικά ανέλεγκτης ουσιαστικής κρίσης του διοικητικού εφετείου, καθιστώντας την αίτηση μη παραδεκτή.
Απορρίπτει την αίτηση.
ΣτΕ Α1568/2024
2024Συμβούλιο της ΕπικρατείαςΔημοτικό ΔίκαιοΔικονομικό Δίκαιο
Σχετικότητα: 92.6%
Υπήρχε πεύκο ύψους περίπου 10–15 μ. σε κοινόχρηστο χώρο εργατικών κατοικιών, σε επαφή με πεζοδρόμιο και σε απόσταση 1,5 μ. από οδό· τα κλαδιά εκτείνονταν πάνω από πεζοδρόμιο και δρόμο, προκαλώντας κινδύνους. Ο Δήμος πραγματοποιούσε κατά διαστήματα κλάδεμα δένδρων στην περιοχή. Στις 18.1.2014, ημέρα Σάββατο, προσήλθε υπηρεσιακό όχημα της τεχνικής υπηρεσίας με ανυψωτικό και αλυσοπρίονο· οι εργασίες έγιναν από εντεταλμένο δημοτικό σύμβουλο αρμόδιο για θέματα πρασίνου και άλλο πρόσωπο, χωρίς σήμανση, περίφραξη, κώνους ή απομάκρυνση διερχομένων, και χωρίς χρήση προστατευτικών μέσων. Κατά την κοπή βαρύ κλαδί έπεσε στο κεφάλι παρευρισκόμενου, προκαλώντας βαριά κρανιοεγκεφαλική κάκωση, νοσηλεία σε ΜΕΘ και θάνατο στις 21.2.2014. Το Τμήμα Πρασίνου δεν διέθετε εξειδικευμένο τεχνικό προσωπικό, ενώ ο ΟΕΥ του Δήμου αναθέτει προστασία και διαχείριση κοινόχρηστων χώρων πρασίνου στο Τμήμα Πρασίνου.
Σύμφωνα με το άρθρο 105 σε συνδυασμό με το άρθρο 106 ΕισΝΑΚ και το άρθρο 75 ν. 3463/2006, ο Δήμος οφείλει να λαμβάνει κατάλληλα προληπτικά μέτρα για την ασφαλή χρήση κοινόχρηστων χώρων. Η υποχρέωση εκτείνεται και σε δένδρα ευρισκόμενα σε ιδιωτικό χώρο όταν τα κλαδιά τους εκτείνονται σε κοινόχρηστο χώρο, θέτοντας σε κίνδυνο ζωή, σωματική ακεραιότητα ή περιουσία ιδιωτών. Το δικαστήριο διαπίστωσε ότι το δένδρο βρισκόταν σε κοινόχρηστο χώρο εργατικών κατοικιών, εφάπτετο με πεζοδρόμιο και οδό και τα κλαδιά του εκτείνονταν πάνω από αυτούς. Οι εργασίες κλαδέματος εκτελέστηκαν στις 18.1.2014 με υπηρεσιακό όχημα του Δήμου από εντεταλμένο δημοτικό σύμβουλο και άλλο πρόσωπο, χωρίς σήμανση, αποκλεισμό χώρου ή προστατευτικά μέσα, και προκάλεσαν θανατηφόρο τραυματισμό. Εφαρμόζοντας τις ανωτέρω διατάξεις, το δικαστήριο εφάρμοσε την έννοια της υπηρεσιακής ενέργειας ή κατάχρησης υπηρεσίας: οι πράξεις τελούσαν σε εσωτερική συνάφεια με την υπηρεσία του Δήμου (συντήρηση/ασφάλεια κοινόχρηστων χώρων). Η παράλειψη λήψης μέτρων συνιστά παράνομη υλική ενέργεια/παράλειψη με αιτιώδη σύνδεσμο προς τη ζημία, θεμελιώνοντας ευθύνη του Δήμου κατά τα άρθρα 105-106 ΕισΝΑΚ.
Η αίτηση αναιρέσεως ήταν απαράδεκτη ως προς τέσσερις αναιρεσιβλήτους λόγω χρηματικού αντικειμένου μικρότερου των 40.000 ευρώ (άρθρο 53 παρ. 4 π.δ. 18/1989). Ως προς τους λοιπούς, οι προβαλλόμενοι λόγοι ήταν αβάσιμοι: ο Δήμος έχει υποχρέωση λήψης μέτρων ασφαλείας για κλάδεμα δένδρων που επεκτείνονται σε κοινόχρηστους χώρους (άρθρο 75 ν. 3463/2006), και οι ενέργειες έγιναν από όργανα σε εσωτερική συνάφεια με την υπηρεσία, με παράνομη παράλειψη προληπτικών μέτρων, θεμελιώνοντας αντικειμενική ευθύνη κατά τα άρθρα 105-106 ΕισΝΑΚ. Κατ’ αποτέλεσμα, η αναιρεσιβαλλόμενη κρίση περί ευθύνης του Δήμου ήταν νομίμως αιτιολογημένη και η αίτηση απορρίφθηκε.
Απορρίπτει την αίτηση. Επιβάλλει στον αναιρεσείοντα Δήμο Σερρών τη δικαστική δαπάνη των αναιρεσιβλήτων που παρέστησαν, η οποία ανέρχεται συνολικά για όλους στο ποσό των τετρακοσίων εξήντα (460) ευρώ.
ΣτΕ Α2917/2019
2019Συμβούλιο της ΕπικρατείαςΔημοτικό ΔίκαιοΔικονομικό Δίκαιο
Σχετικότητα: 92.5%
Δημοτικό Συμβούλιο αποφάσισε πεζοδρόμηση τμήματος παραλιακής οδού και εγκατάσταση δύο σιδηροδοκών-μπαρών με στηρίγματα σε κόμβους για απαγόρευση διέλευσης. Τα κλειδιά των μπαρών κατείχαν πολλοί φορείς, με συχνές διαρρήξεις και ανεξέλεγκτο άνοιγμα/κλείσιμο. Σήμανση: πινακίδα STOP στη μέση της μπάρας, ορατή μόνο προς μία κατεύθυνση, χωρίς προειδοποιητική φωτεινή σήμανση σε απόσταση, ανεπαρκής φωτισμός, έντονη διάβρωση/αποχρωματισμός των μπαρών λόγω έλλειψης συντήρησης. Σε ώρα 03:00, οδηγός δίκυκλης 86 cc κινήθηκε στην πεζοδρομημένη οδό από ανοικτή μπάρα, υπέθεσε ότι η δεύτερη ήταν ανοικτή, προσέκρουσε σε διαβρωμένο διαγώνιο υποστύλωμα της κλειστής μπάρας και επήλθε θάνατος. Δεν έφερε κράνος, δεν είχε άδεια οδήγησης και στο αίμα του ανιχνεύθηκαν επίπεδα οινοπνεύματος 1,76–2,17 γρ/λίτρο από αρμόδια εργαστήρια. Οι γονείς ζητούν αποζημίωση για στέρηση υπηρεσιών.
Σύμφωνα με τα άρθρα 105 και 106 ΕισΝΑΚ, ευθύνη Ο.Τ.Α. θεμελιώνεται από παράνομες πράξεις, παραλείψεις ή υλικές ενέργειες των οργάνων που συνάπτονται με τα καθήκοντά τους· το άρθρο 300 ΑΚ επιτρέπει μείωση αποζημίωσης λόγω συντρέχοντος πταίσματος. Τα άρθρα 145-148, 171 και 186 ΚΔΔ επιβάλλουν ελεύθερη εκτίμηση αποδεικτικών μέσων, ενώ οι διατάξεις του άρθρου 42 ΚΟΚ και της σχετικής ΚΥΑ για αιμοληψία αφορούν την ποινική διαδικασία· οι τοξικολογικές εκθέσεις εκτιμώνται ως δικαστικά τεκμήρια. Το δικαστήριο διαπίστωσε ότι ο Δήμος τοποθέτησε μπάρες σε πεζοδρομημένο τμήμα χωρίς επαρκή έλεγχο λειτουργίας, χωρίς φωτεινή προειδοποιητική σήμανση και με ελλιπή συντήρηση (διάβρωση, αποχρωματισμός), υπό ανεπαρκή φωτισμό. Ο οδηγός εισήλθε παρανόμως, νυχτερινή ώρα, χωρίς άδεια και κράνος, υπό την επίδραση οινοπνεύματος (1,76–2,17 γρ/λίτρο), χωρίς ρύθμιση ταχύτητας. Εφαρμόζοντας τα άρθρα 105-106 ΕισΝΑΚ, το δικαστήριο έκρινε ότι οι παραλείψεις του Δήμου συνιστούν παράνομες υλικές ενέργειες ικανές να συνδέονται αιτιωδώς με το ατύχημα. Κατ’ άρθρο 300 ΑΚ, συνεκτίμησε το συντρέχον πταίσμα του θύματος για μείωση της χρηματικής ικανοποίησης. Ως προς την αξίωση για στέρηση υπηρεσιών, διαπίστωσε ανάγκη εξέτασης υπό το άρθρο 928 και 1508 ΑΚ και παρέπεμψε για νέα κρίση.
Οι αιτήσεις απορρίφθηκαν ως απαράδεκτες για ορισμένους αιτούντες λόγω μη παράστασης με πληρεξούσιο ή μη έγκρισης άσκησης του ενδίκου μέσου (άρθρο 27 π.δ. 18/1989). Τα τοξικολογικά αποτελέσματα εκτιμήθηκαν ως δικαστικά τεκμήρια· δεν απαιτείται αναλυτική τήρηση της ποινικής διαδικασίας αιμοληψίας για την αστική κρίση (άρθρα 145-148, 171, 186 ΚΔΔ), συνεπώς ο οδηγός τελούσε υπό την επίδραση οινοπνεύματος. Λόγω παραλείψεων του Δήμου στη ρύθμιση/σήμανση και συντήρηση των μπαρών σε πεζοδρομημένη δημοτική οδό, θεμελιώθηκε ευθύνη κατ’ άρθρα 105-106 ΕισΝΑΚ, πλην όμως συντρέχον πταίσμα του θύματος (άρθρο 300 ΑΚ) δικαιολογεί μείωση της χρηματικής ικανοποίησης. Η αναιρεσιβαλλόμενη 315/2008 απόφαση είναι πλημμελής καθόσον δεν εξέτασε το αυτοτελές αίτημα αποζημίωσης για στέρηση υπηρεσιών κατ’ άρθρα 928 και 1508 ΑΚ, εκλαμβάνοντάς το εσφαλμένα ως αξίωση διατροφής· γι’ αυτό αναιρέθηκε εν μέρει και η υπόθεση παραπέμφθηκε. Οι λοιποί λόγοι (περί επιτοκίου ΚΝΔΔ, δικαστικής δαπάνης) απορρίφθηκαν ως αβάσιμοι ή απαράδεκτοι.
Συνεκδικάζει και τις αιτήσεις. Απορρίπτει τις αιτήσεις κατά το μέρος που ασκούνται από τους Π.Μ., Χ.Κ., Α.Κ., Β.Κ., Γ.Κ., Α.Κ., Δ.Ρ. και Α.Ρ.. Δέχεται εν μέρει την πρώτη από τις κρινόμενες αιτήσεις. Αναιρεί εν μέρει την 315/2008 απόφαση του Διοικητικού Εφετείου Τριπόλεως κατά τα εκτιθέμενα στο αιτιολογικό και παραπέμπει την υπόθεση κατά το αναιρεθέν μέρος στο δικάσαν δικαστήριο προς νέα κρίση. Απορρίπτει κατά τα λοιπά την αίτηση αυτή.
1932/2024
2024Άρειος ΠάγοςΑστικό ΔίκαιοΔιοικητικό Δίκαιο
Σχετικότητα: 91.6%
Επί της οδού στην Αθήνα, ενώπιον του ισογείου πολυκατοικίας, το τμήμα του εδάφους του πεζοδρομίου παραπλεύρως της κεντρικής εισόδου είχε υποστεί ανασκαφή, ανακατασκευή και κατακρήμνιση σε βάθος μέχρι και 0,70 μ. και μήκος περίπου 3,60 μ., με αποτέλεσμα το τμήμα αυτό να έχει μετατραπεί σε απότομο κεκλιμένο επίπεδο, επικίνδυνο για τη διέλευση των πεζών. Στις 5-4-2014 και περί ώρα 11.30, πεζός διερχόμενος από το επίδικο σημείο έχασε την ισορροπία του και επέπεσε με το πρόσωπο στο έδαφος, υποστάς εξάρθρωση και κάταγμα δεξιού αντίχειρα. Δεν αποδείχθηκε ότι οι προεκτεθείσες ανασκαπτικές εργασίες έλαβαν χώρα από τους παρόδιους ιδιοκτήτες.
Το άρθρο 367 του Κώδικα Βασικής Πολεοδομικής Νομοθεσίας και το άρθρο 24 της Υ.Α 3046/1989 ορίζουν ότι υπόχρεοι για την επισκευή και συντήρηση των πεζοδρομίων είναι οι παρόδιοι ιδιοκτήτες, αλλά η επισκευή μπορεί να γίνεται από τον οικείο ΟΤΑ σε βάρος και για λογαριασμό των ιδιοκτητών. Οι Δήμοι έχουν υποχρέωση επίβλεψης και ελέγχου της καταλληλότητας των πεζοδρομίων και λήψης κατάλληλων μέτρων για τη συντήρηση και επιδιόρθωση αυτών. Το δικαστήριο διαπίστωσε ότι δεν προέκυψε ότι η ανασκαφή, ανακατασκευή και κατακρήμνιση του επίμαχου πεζοδρομίου σε βάθος μέχρι και 0,70 μ. και μήκος περίπου 3,60 μ. έγινε από τους αναιρεσίβλητους παρόδιους ιδιοκτήτες. Εφαρμόζοντας τις διατάξεις περί αδικοπρακτικής ευθύνης, έκρινε ότι οι παρόδιοι ιδιοκτήτες δεν είχαν υποχρέωση να λάβουν προειδοποιητικά μέτρα ασφαλείας, αφού δεν προέβησαν οι ίδιοι στις επίδικες εργασίες, ενώ η ευθύνη για την επίβλεψη και συντήρηση των πεζοδρομίων ανήκει στον οικείο ΟΤΑ.
Η αίτηση αναίρεσης απορρίφθηκε διότι το Εφετείο ορθά ερμήνευσε και εφάρμοσε τις διατάξεις των άρθρων 914 ΑΚ, 367 του Κώδικα Βασικής Πολεοδομικής Νομοθεσίας και 24 της Υ.Α 3046/1989. Συγκεκριμένα, δεν προέκυψε ότι η ανασκαφή, ανακατασκευή και κατακρήμνιση του επίμαχου πεζοδρομίου σε βάθος μέχρι και 0,70 μ. και μήκος περίπου 3,60 μ. έγινε από τους αναιρεσίβλητους, συνεπώς αυτοί δεν είχαν υποχρέωση να λάβουν τα ενδεδειγμένα προειδοποιητικά μέτρα ασφαλείας των διερχομένων πεζών. Η ευθύνη για τον έλεγχο της κατάστασης των πεζοδρομίων και τη λήψη των κατάλληλων μέτρων για τη συντήρησή τους ανήκει στον οικείο ΟΤΑ, ο οποίος ευθύνεται σε αποζημίωση κατά τα άρθρα 105-106 του ΕισΝΑΚ σε περίπτωση παράλειψης των υποχρεώσεών του.
Απορρίπτει την από 5-4-2021 αίτηση αναίρεσης του Ι. Σ. κατά της υπ'αριθ. 4909/2020 τελεσίδικης απόφασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου .... Διατάσσει την εισαγωγή του παραβόλου στο δημόσιο ταμείο.Και Καταδικάζει τον αναιρεσείοντα στη δικαστική δαπάνη των αναιρεσιβλήτων εκ ποσού δύο χιλιάδων επτακοσίων (2.700) ευρώ.
ΣτΕ Α2920/2019
2019Συμβούλιο της ΕπικρατείαςΔημοτικό ΔίκαιοΔιοικητικό Δίκαιο
Σχετικότητα: 91.5%
Την 17.3.1995, περί ώρα 17:30, αιτών κινούνταν στο δεξί πεζοδρόμιο οδού Ιασωνίδου, μπροστά στην είσοδο οικοδομής αριθ. 16, όπου υπήρχε υαλόφρακτο κάλυμμα (υαλότουβλα) για φωτισμό υπογείου. Υαλότουβλο υποχώρησε και η κνήμη βρέθηκε στο κενό μεταξύ μεταλλικού πλαισίου και αεραγωγού, προκαλώντας εκτεταμένο τραύμα και ανάγκη πλαστικής χειρουργικής επέμβασης στο Γενικό Περιφερειακό Νοσοκομείο. Το πεζοδρόμιο είχε κατασκευαστεί με υαλότουβλα από τους παρόδιους ιδιοκτήτες αντί πλακόστρωσης, χωρίς άδεια εκμετάλλευσης κοινόχρηστου χώρου. Κατά τον κρίσιμο χρόνο ίσχυαν οι διατάξεις του ΔΚΚ και του Κτιριοδομικού Κανονισμού για προδιαγραφές, άδειες και υποχρεώσεις κατασκευής/συντήρησης πεζοδρομίων.
Σύμφωνα με τα άρθρα 105-106 ΕισΝΑΚ, το δημόσιο και οι ΟΤΑ ευθύνονται για παράνομες υλικές πράξεις ή παραλείψεις οργάνων τους κατά την άσκηση δημόσιας εξουσίας. Το άρθρο 24 ΔΚΚ αναθέτει στους ΟΤΑ τη διοίκηση τοπικών υποθέσεων, περιλαμβανομένης της οδοποιίας. Το άρθρο 24 του Κτιριοδομικού Κανονισμού ορίζει ότι τα πεζοδρόμια πρέπει να εξασφαλίζουν ασφαλή και ακώλυτη κίνηση, οι παρόδιοι ιδιοκτήτες είναι υπόχρεοι για κατασκευή/επισκευή/συντήρηση, και ο ΟΤΑ δύναται να εκτελεί έργα για λογαριασμό τους με καθορισμένες προδιαγραφές. Το δικαστήριο διαπίστωσε ότι στο πεζοδρόμιο μπροστά στην οικοδομή αριθ. 16 είχε τοποθετηθεί υαλόφρακτο κάλυμμα για φωτισμό υπογείου· υαλότουβλο υποχώρησε στις 17.3.1995 προκαλώντας σοβαρό τραυματισμό. Οι ιδιοκτήτες είχαν τοποθετήσει υαλότουβλα αντί πλακόστρωσης, χωρίς άδεια εκμετάλλευσης κοινόχρηστου χώρου, ενώ υφίσταται κανονιστικό πλαίσιο για προδιαγραφές, άδειες και αντιολισθηρή, ασφαλή διαμόρφωση πεζοδρομίων. Εφαρμόζοντας τις προαναφερθείσες διατάξεις, το δικαστήριο έκρινε ότι οι ΟΤΑ, πέραν της δυνατότητας εκτέλεσης εργασιών σε βάρος των παρόδιων, έχουν υποχρέωση ελέγχου της κατάστασης των πεζοδρομίων και λήψης μέτρων συντήρησης για ασφαλή κυκλοφορία. Η αποκλειστική καταλογισμός ευθύνης στους παρόδιους ιδιοκτήτες από το διοικητικό εφετείο συνιστά εσφαλμένη ερμηνεία του δικαίου, απαιτώντας αναίρεση και παραπομπή για νέα, νόμιμη κρίση επί των πραγματικών περιστάσεων.
Η προσβαλλόμενη απόφαση αναιρέθηκε διότι εφάρμοσε εσφαλμένα το άρθρο 24 του Κτιριοδομικού Κανονισμού και το άρθρο 24 ΔΚΚ, αποδίδοντας αποκλειστική υποχρέωση κατασκευής/συντήρησης στους παρόδιους ιδιοκτήτες και αποκλείοντας την παθητική νομιμοποίηση του ΟΤΑ. Κατά το ορθό δίκαιο, ο ΟΤΑ έχει υποχρέωση ελέγχου και λήψης μέτρων για τη συντήρηση πεζοδρομίων προς διασφάλιση ασφαλούς κυκλοφορίας, και σε περίπτωση παράλειψης δύναται να θεμελιώνεται ευθύνη αποζημίωσης κατά τα άρθρα 105-106 ΕισΝΑΚ. Ως εκ τούτου, κρίθηκε αναγκαία η αναίρεση και παραπομπή για διευκρίνιση του πραγματικού.
Δέχεται την αίτηση. Αναιρεί την 2212/2006 απόφαση του Διοικητικού Εφετείου Θεσσαλονίκης, στο οποίο παραπέμπει την υπόθεση σύμφωνα με το σκεπτικό.
ΣτΕ Α1525/2023
2023Συμβούλιο της ΕπικρατείαςΔημοτικό ΔίκαιοΔικονομικό Δίκαιο
Σχετικότητα: 91.3%
Πευκόφυτος προαύλιος χώρος εντός οικισμού, χαρακτηρισμένος με π.δ. 29.8.1996 (Ο.Τ. 8Δ) ως κοινόχρηστος χώρος πρασίνου, μη οικοδομήσιμος και ελεύθερα προσβάσιμος. Ο χώρος ανήκε κατά κυριότητα σε ν.π.δ.δ., το οποίο τον χρησιμοποιούσε για θρησκευτικές και κοινωνικές εκδηλώσεις και τον εκμίσθωνε για πανήγυρη. Στις 16.8.2010, κατά υπαίθρια μουσική εκδήλωση, πεύκο ύψους ~28 μ. έσπασε σε ύψος 3,40 μ. και καταπλάκωσε παρευρισκόμενους, προκαλώντας βαρείς τραυματισμούς. Προϋπήρχαν ενδείξεις επικινδυνότητας: αιτήσεις (29.10.2008) για υλοτόμηση 5 πεύκων λόγω κλίσης, απόφαση δημοτικού συμβουλίου 526/25.11.2008 για ένταξη κοπών υπό όρους (πολεοδομική άδεια, αντικατάσταση), εργασίες κοπής/κλαδέματος 30.1.2009 χωρίς τα επίμαχα δένδρα. Πραγματογνωμοσύνη διαπίστωσε εκτεταμένη εσωτερική σήψη (Phellinus pini) στον κορμό (2–5 μ., έως 63% διαμέτρου), ανιχνεύσιμη με τρυπανίδια Pressler.
Σύμφωνα με το άρθρο 5 § 2 ν. 998/1979, σε συνδυασμό με το άρθρο 75 ν. 3463/2006 και τη ρύθμιση του άρθρου 28 ν. 1337/1983, η ανάπτυξη, συντήρηση και προστασία πάρκων και αλσών εντός σχεδίου ανήκει στον οικείο Δήμο. Οι δασικές διατάξεις καταλαμβάνουν χώρους που προβλέπονται από το εγκεκριμένο σχέδιο πόλης ως κοινόχρηστοι χώροι πρασίνου, ανεξάρτητα από τη συντέλεση απαλλοτρίωσης. Κατά τα άρθρα 105-106 ΕισΝΑΚ, παράλειψη οφειλόμενων υλικών ενεργειών δημιουργεί ευθύνη αποζημίωσης. Το δικαστήριο διαπίστωσε ότι ο επίδικος χώρος είχε χαρακτηρισθεί με π.δ. 29.8.1996 ως κοινόχρηστος χώρος πρασίνου, λειτουργούσε ως πευκόφυτο αλσύλλιο, ήταν ελεύθερα προσβάσιμος και μη οικοδομήσιμος. Προ της 16.8.2010 υπήρχαν ενδείξεις επικινδυνότητας (αιτήσεις υλοτόμησης, απόφαση δημοτικού συμβουλίου, εργασίες κοπής/κλαδέματος). Το πεύκο που έπεσε είχε εκτεταμένη εσωτερική σήψη (Phellinus pini), ανιχνεύσιμη με τρυπανίδια Pressler. Εφαρμόζοντας τα ανωτέρω, το δικαστήριο έκρινε ότι η αρμοδιότητα του Δήμου για συντήρηση και προστασία του άλσους υφίσταται παρότι δεν είχε συντελεσθεί η απαλλοτρίωση. Η κρίση του διοικητικού εφετείου περί αποκλειστικής ευθύνης άλλου ν.π.δ.δ., στηριζόμενη στην ιδιωτική κυριότητα, ήταν εσφαλμένη και απαιτείται περαιτέρω διευκρίνιση του πραγματικού για την κατανομή ευθύνης.
Η αίτηση αναιρέσεως έγινε δεκτή διότι η αναιρεσιβαλλόμενη ερμήνευσε εσφαλμένα το άρθρο 5 § 2 ν. 998/1979, αποκλείοντας την αρμοδιότητα και συνακόλουθη ευθύνη του Δήμου για άλσος εντός εγκεκριμένου σχεδίου πόλης με επίκληση μη συντέλεσης απαλλοτρίωσης. Το Συμβούλιο της Επικρατείας έκρινε ότι οι δασικές και δημοτικές διατάξεις καταλαμβάνουν κοινόχρηστους χώρους πρασίνου που προβλέπονται ρυμοτομικώς και λειτουργούν εν τοις πράγμασι ως άλσος, και ότι η παράλειψη προληπτικών μέτρων δύναται να θεμελιώσει ευθύνη κατά τα άρθρα 105-106 ΕισΝΑΚ. Ελλείψει νομολογίας στο συγκεκριμένο ζήτημα, ο σχετικός λόγος αναιρέσεως ήταν παραδεκτός. Συνεπώς, η κρίση περί αποκλειστικής ευθύνης του άλλου φορέα δεν ήταν νομίμως τεκμηριωμένη και η απόφαση αναιρέθηκε με παραπομπή για νέα εκτίμηση των πραγματικών περιστάσεων.
Δέχεται την αίτηση. Αναιρεί την 298/2020 απόφαση του Διοικητικού Εφετείου Τρίπολης, στο οποίο παραπέμπει την υπόθεση σύμφωνα με το αιτιολογικό. Επιστρέφει στο αναιρεσείον ν.π.δ.δ. το παράβολο. Απαλλάσσει την αναιρεσίβλητη από τη δικαστική δαπάνη του αναιρεσείοντος.
ΣτΕ Α100/2025
2025Συμβούλιο της ΕπικρατείαςΔικονομικό ΔίκαιοΔημοτικό Δίκαιο
Σχετικότητα: 91.2%
Στις 17.3.1995, περί ώρα 17:30, πεζός κινείτο στο δεξί πεζοδρόμιο οδού σε αστική περιοχή, μπροστά από είσοδο οικοδομής με υαλόφρακτο κάλυμμα (υαλότουβλα) που φωτίζει τον υπόγειο χώρο. Ένα υαλότουβλο υποχώρησε και το πόδι βρέθηκε στο κενό μεταξύ μεταλλικού πλαισίου και αεραγωγού του υπογείου, προκαλώντας εκτεταμένο τραύμα στην πρόσθια δεξιά κνήμη. Ο τραυματίας διακομίστηκε σε εφημερεύον δημόσιο νοσοκομείο, όπου υποβλήθηκε σε πλαστική χειρουργική (μεταμόσχευση δέρματος μερικού πάχους) και νοσηλεύθηκε από 17.3.1995 έως 31.3.1995. Το συμβάν έλαβε χώρα σε πεζοδρόμιο εντός εδαφικής περιφέρειας Δήμου, με στοιχείο πεζοδρομίου (υαλόφρακτο) που εξυπηρετεί φωτισμό υπόγειου χώρου παρακειμένης οικοδομής.
Σύμφωνα με το άρθρο 53 § 4 του π.δ. 18/1989, όπως ισχύει μετά το άρθρο 12 § 1 του ν. 3900/2010 και τις μεταγενέστερες τροποποιήσεις, δεν επιτρέπεται αίτηση αναιρέσεως όταν το ποσό της διαφοράς είναι κατώτερο από 40.000 ευρώ. Κατά πάγια νομολογία, οι τόκοι δεν συνυπολογίζονται όταν αμφισβητείται και η κύρια απαίτηση. Η ρύθμιση είναι σύμφωνη με το άρθρο 95 § 1 β’ Συντάγματος και το άρθρο 6 ΕΣΔΑ. Το δικαστήριο διαπίστωσε ότι η αίτηση ασκήθηκε στις 13.10.2022 και ότι το ποσό της κύριας απαιτήσεως που άγεται ενώπιόν του ανέρχεται σε 25.531,91 ευρώ, ήτοι υπολείπεται του νομοθετικού ορίου. Διαπίστωσε επίσης ότι οι ισχυρισμοί περί συνυπολογισμού τόκων και περί παραβιάσεων του Συντάγματος, της ΕΣΔΑ και του ΠΠΠ δεν τεκμηριώνουν παραδεκτό κατά το άρθρο 12 § 1 του ν. 3900/2010. Εφαρμόζοντας τις ανωτέρω διατάξεις, το δικαστήριο έκρινε την αίτηση απαράδεκτη λόγω ύψους του ποσού της διαφοράς, αφού το αντικείμενο προσδιορίζεται από την κύρια απαίτηση και δεν υπερβαίνει το όριο. Οι πρόσθετοι λόγοι απορρίφθηκαν ως μη εξεταστέοι, διότι προϋποθέτουν την παραδεκτή άσκηση του κύριου ενδίκου βοηθήματος, ενώ οι αιτιάσεις περί Συντάγματος/ΕΣΔΑ απορρίφθηκαν ως αβάσιμες.
Η αίτηση απορρίφθηκε ως απαράδεκτη διότι το ποσό της κύριας απαιτήσεως (25.531,91 ευρώ) υπολείπεται του ορίου των 40.000 ευρώ του άρθρου 53 § 4 π.δ. 18/1989 και οι τόκοι δεν συνυπολογίζονται όταν αμφισβητείται και η κύρια απαίτηση. Οι ισχυρισμοί περί αντίθεσης προς το άρθρο 95 Συντ., το άρθρο 6 ΕΣΔΑ και το άρθρο 1 ΠΠΠ κρίθηκαν αβάσιμοι, λόγω της σαφήνειας και αναλογικότητας του περιορισμού και της τελεσίδικης κρίσης για αποσβεσθείσα κατά το μεγαλύτερο μέρος αξίωση. Οι πρόσθετοι λόγοι απορρίφθηκαν ως μη εξεταστέοι, αφού η εξέτασή τους προϋποθέτει παραδεκτή αίτηση αναιρέσεως. Λόγω της χορηγηθείσας αναβολής, απαγγέλθηκε η κατάπτωση των σχετικών παραβόλων κατά το άρθρο 33 § 5 π.δ. 18/1989.
Απορρίπτει την αίτηση αναιρέσεως.
ΣτΕ Α1636/2017
2017Συμβούλιο της ΕπικρατείαςΔιοικητικό ΔίκαιοΔικονομικό Δίκαιο
Σχετικότητα: 90.8%
Στην εθνική οδό, στη χιλιομετρική θέση 8+950, υπήρχε κακοτεχνία πλάτους 12,7 μ. σε όλο το οδόστρωμα, προκαλώντας απότομη μικρή αλλαγή ύψους. Το όριο ταχύτητας είχε οριστεί σε 100 χλμ/ώρα (πινακίδα Ρ-32, 5 χλμ. πριν), η οδός ήταν ευθεία, ξηρή και φωτιζόμενη. Μετά τη διέλευση από το σημείο, μοτοσικλέτα ανετράπη μετά από πορεία ~50 μ., χωρίς ίχνη τροχοπέδησης, και σύρθηκε ~30,60 μ. Ο παθών υπέστη πολλαπλά κατάγματα, σοβαρό περινεϊκό τραύμα, κάκωση ουρήθρας, μόνιμη απώλεια σφιγκτήρα και τελική σιγμοειδή κολοστομία· οι νευρικές βλάβες προκαλούν δισταγμούς βάδισης σε μεγάλες αποστάσεις και αδυναμία καθιστής στάσης πέραν των 30 λεπτών. Οι βλάβες χαρακτηρίστηκαν σταθερές και μη αναστρέψιμες. Η αρμόδια υπηρεσία συντήρησης αυτοκινητοδρόμων του Δημοσίου όφειλε να αποκαταστήσει άμεσα την κακοτεχνία αλλά δεν το έπραξε· η αποκατάσταση έγινε τρία έτη αργότερα. Ο παθών ήταν 30 ετών, με μόνιμη ολική ανικανότητα προς εργασία και έλλειψη εισοδήματος.
Σύμφωνα με το άρθρο 105 Εισ.Ν.Α.Κ., το Δημόσιο ευθύνεται για παράνομες πράξεις ή παραλείψεις ή υλικές ενέργειες οργάνων του που συνδέονται με την οργάνωση και λειτουργία υπηρεσιών. Τα άρθρα 929, 930, 931 και 932 ΑΚ προβλέπουν αποζημίωση για σωματική βλάβη, δυνατότητα εφάπαξ καταβολής για σπουδαίο λόγο, αυτοτελή πρόσθετη αποζημίωση λόγω αναπηρίας/παραμορφώσεως που επιδρά στο μέλλον, και χρηματική ικανοποίηση ηθικής βλάβης. Το άρθρο 275 §1 ΚΔΔ καθιερώνει καταλογισμό εξόδων κατά την αρχή της ήττας, με συμψηφισμό σε μερική νίκη. Το δικαστήριο διαπίστωσε ότι υπήρχε εκτεταμένη κακοτεχνία στο οδόστρωμα (8+950), καθιστώντας ανέφικτο ελιγμό αποφυγής, και ότι η αρμόδια υπηρεσία του Δημοσίου δεν την αποκατέστησε άμεσα. Ο παθών υπέστη μόνιμες, μη αναστρέψιμες βλάβες (κολοστομία, νευρικές βλάβες, περιορισμοί βάδισης/καθιστής στάσης), σε ηλικία 30 ετών, με πλήρη ανικανότητα προς εργασία και έλλειψη πόρων. Στην κατ’ έφεση δίκη, το Δημόσιο ηττήθηκε πλήρως. Εφαρμόζοντας τις διατάξεις, κρίθηκε ότι η παράλειψη συντήρησης ήταν παράνομη και αιτιωδώς συνδεδεμένη με το ατύχημα, και ότι συντρέχουν ιδιάζοντα περιστατικά ώστε η αναπηρία να επιδρά στο επαγγελματικό, οικονομικό και κοινωνικό μέλλον, θεμελιώνοντας πρόσθετη αποζημίωση του άρθρου 931 ΑΚ, παράλληλα με 929 και 932 ΑΚ. Ο σπουδαίος λόγος του άρθρου 930 επέτρεψε εφάπαξ καταβολή μελλοντικών ζημιών. Ως προς τα έξοδα, εφαρμόστηκε το άρθρο 275 ΚΔΔ και όχι το άρθρο 22 ν. 3693/1957, επιβάλλοντας έξοδα στον ηττηθέντα.
Η αίτηση αναιρέσεως απορρίφθηκε διότι η επιδίκαση πρόσθετης αποζημίωσης του άρθρου 931 ΑΚ αιτιολογήθηκε επαρκώς με επίκληση ιδιαζόντων περιστατικών πέραν των άρθρων 929 και 932 ΑΚ (είδος, βαρύτητα και μονιμότητα της αναπηρίας, επιρροή στην επαγγελματική, οικονομική και κοινωνική εξέλιξη, νεαρή ηλικία, αποκλειστική ευθύνη της Διοίκησης). Συνεπώς, η αιτίαση περί πλημμελούς αιτιολογίας ήταν αβάσιμη. Ως προς τα δικαστικά έξοδα, ο καταλογισμός τους σε βάρος του ηττηθέντος διαδίκου στον δεύτερο βαθμό ήταν σύμφωνος με το άρθρο 275 παρ. 1 ΚΔΔ, δεδομένης της πλήρους ήττας του Δημοσίου στην έφεση. Δεν συνέτρεχαν προϋποθέσεις συμψηφισμού ανά βαθμό, ενώ οι διατάξεις του άρθρου 22 ν. 3693/1957 δεν εφαρμόζονται στις διοικητικές δίκες, κατ’ άρθρο 285 ΚΔΔ. Κατόπιν τούτων, δεν προέκυψε νομικό σφάλμα στην αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση και η αίτηση απορρίφθηκε συνολικά.
Απορρίπτει την αίτηση. Η διάσκεψη έγινε στην Αθήνα στις 16 Ιουνίου 2015 και στις 12 Μαΐου 2016 Ο Προεδρεύων ΣύμβουλοςΗ Γραμματέας του Α´ Τμήματος Δ. Μαρινάκης Β. Ραφαηλάκη και η απόφαση δημοσιεύθηκε σε δημόσια συνεδρίαση της 19ης Ιουνίου 2017. Η Προεδρεύουσα ΑντιπρόεδροςΗ Γραμματέας Μ. ΚαραμανώφΒ. Κατσιώνη ./.
ΣτΕ Α2776/2016
2016Συμβούλιο της ΕπικρατείαςΔιοικητικό ΔίκαιοΔικονομικό Δίκαιο
Σχετικότητα: 90.7%
Τμήμα δημόσιου σταδίου παραδόθηκε, με πρωτόκολλο 1.8.2003, για χρήση σε διοργανώτρια εταιρεία αθλητικών εκδηλώσεων, περιλαμβανομένου του αγωνιστικού χώρου και της πρόσβασης. Στις 14.8.2003, μετά δοκιμαστικούς αγώνες, θεατής εισήλθε στον αγωνιστικό χώρο, όπου υπήρχαν έξι μαρμάρινες πλάκες (ύψος 1,85 μ., πλάτος 1 μ., πάχος 0,17 μ., βάρος ~850 κιλά) σε επαφή με περιμετρικό μαρμάρινο τοίχο. Η στερέωση είχε γίνει με μαρμαρόκολα, χωρίς ειδικά βλήτρα/ρητίνες, με αδρανοποιημένη συγκολλητική ικανότητα. Η πρώτη πλάκα αποκολλήθηκε και κατέπεσε, προκαλώντας σοβαρούς τραυματισμούς: εκτεταμένες κακώσεις κάτω άκρων, ακρωτηριασμούς δευτέρου και τρίτου δακτύλου δεξιού ποδιού, βαρηκοΐα άμφω, μετατραυματικές βλάβες, με γνωμάτευση αναπηρίας >67%. Υπήρχαν απαγορευτικές πινακίδες στην είσοδο, αλλά δεν επενέβησαν αστυνομικά όργανα. Η διοίκηση/συντήρηση του σταδίου ανήκε σε ν.π.δ.δ. έως το 1999, χωρίς έλεγχο/συντήρηση της πλάκας· ακολούθως υπήρξε ανάδοχος έργων και παραχώρηση χρήσης σε διοργανώτρια.
Το άρθρο 105 ΕισΝΑΚ, σε συνδυασμό με το άρθρο 106, θεμελιώνει ευθύνη του Δημοσίου και ν.π.δ.δ. για παράνομες πράξεις, παραλείψεις ή υλικές ενέργειες των οργάνων τους κατά την οργάνωση και λειτουργία δημόσιων υπηρεσιών, εφόσον υπάρχει αιτιώδης σύνδεσμος με τη ζημία. Το άρθρο 925 ΑΚ καθιερώνει αντικειμενική ευθύνη κυρίου κτίσματος για πτώση, ενώ το άρθρο 932 ΑΚ αναθέτει στο δικαστήριο της ουσίας τον καθορισμό της εύλογης χρηματικής ικανοποίησης, μη υποκείμενο σε αναιρετικό έλεγχο, εκτός υπερβάσεως άκρων ορίων. Το δικαστήριο διαπίστωσε ότι η επίδικη πλάκα ήταν κακώς στηριγμένη (μαρμαρόκολα, απουσία βλήτρων/ρητινών), ότι δεν ελέγχθηκε/συντηρήθηκε από το ν.π.δ.δ. στο διάστημα 1994–1999, και ότι ο τραυματισμός επήλθε κατά τη χρήση του σταδίου το 2003, όταν θεατής εισήλθε στον αγωνιστικό χώρο, παρά απαγορευτικές πινακίδες, χωρίς απομάκρυνση από αστυνομικά όργανα. Η πραγματογνωμοσύνη απέδωσε την πτώση σε ελαττωματική στήριξη και ελκτική δύναμη. Εφαρμόζοντας τα άρθρα 105–106 ΕισΝΑΚ και 925 ΑΚ, κρίθηκε ότι συντρέχει ευθύνη του Δημοσίου (ιδιότητα κυρίου, πλημμελής φύλαξη) και του ν.π.δ.δ. (παραλείψεις ελέγχου/συντήρησης), χωρίς να διακόπτεται ο αιτιώδης σύνδεσμος από μεταγενέστερη διαχείριση τρίτων. Η συνυπαιτιότητα του παθόντος ορίστηκε στο 50%. Ως προς το άρθρο 932 ΑΚ, τα συνεκτιμηθέντα στοιχεία δικαιολογούν το επιδικασθέν ποσό, χωρίς υπέρβαση άκρων ορίων.
Η αίτηση απορρίφθηκε διότι: (α) ο κρίσιμος ισχυρισμός περί μεταγενέστερης διαχείρισης του σταδίου ελήφθη υπόψη από το διοικητικό εφετείο, το οποίο νομίμως και επαρκώς αιτιολόγησε ότι οι προγενέστερες παραλείψεις ελέγχου και συντήρησης του ν.π.δ.δ. συνέβαλαν στον τραυματισμό, χωρίς να διακοπεί ο αιτιώδης σύνδεσμος, (β) η αιτιολογία περί ευθύνης στηρίχθηκε σε πραγματογνωμοσύνη και συγκεκριμένα πραγματικά περιστατικά, ανελεγκτα κατ’ αναίρεση ως προς την ειδική αιτιότητα, και (γ) ο καθορισμός του ύψους της χρηματικής ικανοποίησης λόγω ηθικής βλάβης έγινε με νόμιμη συνεκτίμηση όλων των παραγόντων (συνθήκες ατυχήματος, αναπηρία, συνυπαιτιότητα) χωρίς υπέρβαση των άκρων ορίων του άρθρου 932 ΑΚ και χωρίς άμεση εφαρμογή της αρχής της αναλογικότητας, καθιστώντας τους σχετικούς λόγους αβάσιμους ή απαράδεκτους.
Απορρίπτει την αίτηση. Επιβάλλει στην Ελληνική Ολυμπιακή Επιτροπή τη δικαστική δαπάνη των αναιρεσιβλήτων που ανέρχεται σε τετρακόσια εξήντα (460) ευρώ για τον Χ Μ και σε τετρακόσια εξήντα (460) ευρώ για το Ελληνικό Δημόσιο.
ΣτΕ Α920/2024
2024Συμβούλιο της ΕπικρατείαςΔιοικητικό ΔίκαιοΔικονομικό Δίκαιο
Σχετικότητα: 90.4%
Σε δημοτικό πάρκο αναψυχής, υπό συνθήκες απόλυτης άπνοιας, δύο πολίτες στάθηκαν κάτω από δύο λεύκες ύψους περίπου 30 μ. Σε απόσταση 1,5 μ. από τους κορμούς, τμήμα κλαδιού μίας λεύκας, διαμέτρου 15,5 εκ. και μήκους 8 μ., έσπασε και έπεσε από ύψος 12 μ., προκαλώντας σοβαρό τραυματισμό στον έναν και ελαφρύτερο στον άλλον. Η αρμόδια δασική αρχή είχε υποδείξει προηγουμένως την υλοτόμηση δέκα λευκών στο ίδιο πάρκο, περιλαμβανομένης της επικίνδυνης λεύκας. Τα αρμόδια όργανα του Δήμου, υπεύθυνα για την επίβλεψη και συντήρηση πρασίνου, δεν προέβησαν εγκαίρως στις απαιτούμενες εργασίες κλάδευσης/υλοτόμησης. Ο σοβαρά τραυματισμένος υπεβλήθη σε νοσηλεία σε ΜΕΘ, χειρουργική οστεοσύνθεση και μεταγενέστερη αφαίρεση υλικών, με παραμένουσες λειτουργικές περιορισμένες κινήσεις και μυϊκές αλλοιώσεις αρκετά χρόνια μετά το συμβάν.
Σύμφωνα με το άρθρο 53 § 3 και § 4 του π.δ. 18/1989, όπως τροποποιήθηκε με το άρθρο 12 § 1 του ν. 3900/2010 και συμπληρώθηκε με το άρθρο 15 § 2 του ν. 4446/2016, η αίτηση αναιρέσεως είναι παραδεκτή μόνο αν στο εισαγωγικό δικόγραφο προβάλλονται ειδικοί και συγκεκριμένοι ισχυρισμοί περί ανυπαρξίας ή αντίθεσης νομολογίας σε κρίσιμο νομικό ζήτημα· δεν επιτρέπεται όταν το ποσό της διαφοράς είναι κατώτερο από 40.000 ευρώ. Κατά το άρθρο 25 § 2 του π.δ. 18/1989, με υπόμνημα επιτρέπεται μόνο ανάπτυξη ήδη προβληθέντων λόγων και όχι νέοι λόγοι. Το δικαστήριο διαπίστωσε ότι η αίτηση ασκήθηκε στις 14.11.2019 και αφορά μόνο την αύξηση της χρηματικής ικανοποίησης: επιπλέον 42.000 ευρώ για τον έναν διάδικο και 2.000 ευρώ για τον άλλο. Ως προς τον δεύτερο, το αντικείμενο υπολείπεται του νομοθετικού ορίου. Ως προς τον πρώτο, στο εισαγωγικό δικόγραφο δεν περιελήφθη ειδικός, συγκεκριμένος ισχυρισμός περί έλλειψης ή αντίθεσης νομολογίας· αντιθέτως, διατυπώθηκε γενική «επιφύλαξη» χωρίς μνεία συγκεκριμένων αποφάσεων. Με μεταγενέστερο υπόμνημα προβλήθηκαν νέοι ισχυρισμοί (αναλογικότητα, αντίθεση με αποφάσεις άλλου ανωτάτου δικαστηρίου). Εφαρμόζοντας το άρθρο 53 § 4 π.δ. 18/1989, η αίτηση ως προς τον δεύτερο είναι απαράδεκτη λόγω ποσού. Εφαρμόζοντας το άρθρο 53 § 3 και το άρθρο 25 § 2 π.δ. 18/1989, η έλλειψη ειδικών ισχυρισμών στο κύριο δικόγραφο δεν θεραπεύεται με υπόμνημα ούτε με γενική επίκληση νομολογίας, ενώ ο ισχυρισμός περί παραβίασης της αναλογικότητας (άρθρο 25 § 1 Συντάγματος) προβαλλόμενος για πρώτη φορά με υπόμνημα είναι απαράδεκτος.
Η αίτηση αναιρέσεως απορρίφθηκε ως απαράδεκτη διότι: α) ως προς τον έναν διάδικο το χρηματικό αντικείμενο της διαφοράς υπολείπεται του ορίου των 40.000 ευρώ, κατά το άρθρο 53 § 4 π.δ. 18/1989, και β) ως προς τον άλλο, ο αναιρεσείων δεν προέβαλε στο εισαγωγικό δικόγραφο ειδικούς και συγκεκριμένους ισχυρισμούς περί ανυπαρξίας ή αντίθεσης νομολογίας σε κρίσιμο νομικό ζήτημα, όπως απαιτεί το άρθρο 53 § 3 π.δ. 18/1989. Η εκ των υστέρων επίκληση νομολογίας και ο νέος λόγος περί παραβίασης της αναλογικότητας είτε ήταν αόριστοι είτε προεβλήθησαν απαραδέκτως με υπόμνημα, μη θεραπεύοντας το απαράδεκτο.
Απορρίπτει την αίτηση.
ΣτΕ Α2209/2023
2023Συμβούλιο της ΕπικρατείαςΔημοτικό ΔίκαιοΔικονομικό Δίκαιο
Σχετικότητα: 89.9%
Αιτών ήταν επαγγελματίας οδηγός Δ.Χ.-ΤΑΧΙ. Στις 30.1.2002, ώρα 02:15, κινείτο λόγω βροχόπτωσης με περίπου 20 χλμ./ώρα επί της οδού Λεωνίδου προς Πλαταιών και στη διασταύρωση με την οδό Κολωνού το εμπρόσθιο τμήμα του οχήματος έπεσε σε τάφρο-λακκούβα του οδοστρώματος (διάμετρος ~1 μ., βάθος ~25 εκ.) πλησίον της δεξιάς πλευράς. Αυθημερόν καταγράφηκε σε ιατρικό πιστοποιητικό παλαιό συμπιεστικό κάταγμα Θ11 χωρίς νευρολογική σημειολογία· μεταγενέστερες γνωματεύσεις ανέφεραν οσφυοϊσχυαλγία, εκφυλιστικές αλλοιώσεις και ελάττωση του σπονδυλικού σωλήνα στα Ο3-Ο4 και Ο4-Ο5. Δηλώθηκε το συμβάν ως εργατικό στην κοινωνική ασφάλιση και ζητήθηκε σύνταξη αναπηρίας· υγειονομικές επιτροπές προσδιόρισαν ποσοστό αναπηρίας, μέρος του οποίου δεν συνδέθηκε με το συμβάν. Η διασταύρωση εμπίπτει στην αρμοδιότητα του Δήμου, με υποχρέωση επίβλεψης και συντήρησης οδοστρωμάτων σύμφωνα με τα άρθρα 1 και 5 §3 ν. 3155/1955 και 24 §1 ΠΔ 410/1995.
Σύμφωνα με το άρθρο 53 §§ 3-4 του π.δ. 18/1989, όπως τροποποιήθηκε με το άρθρο 12 § 1 του ν. 3900/2010 και συμπληρώθηκε με το άρθρο 15 § 2 του ν. 4446/2016, για διαφορές με χρηματικό αντικείμενο άνω των 40.000 ευρώ απαιτείται, επί ποινή απαραδέκτου, επίκληση ειδικού νομικού ζητήματος. Περαιτέρω, κατά τα άρθρα 105–106 Εισ.Ν.Α.Κ. και κατ’ ανάλογη εφαρμογή του άρθρου 932 ΑΚ, προϋπόθεση ευθύνης και επιδίκασης χρηματικής ικανοποίησης είναι η ύπαρξη αιτιώδους συνδέσμου μεταξύ παράνομης πράξης/παράλειψης και βλάβης. Το δικαστήριο διαπίστωσε ότι το συμβάν της 30.1.2002, ώρα 2:15, σε διασταύρωση οδών με λακκούβα περίπου 1 μ. και βάθους 25 εκ., συνοδεύθηκε από ιατρικό πιστοποιητικό (20.2.2002) που κατέγραψε παλαιό συμπιεστικό κάταγμα Θ11 χωρίς νευρολογική σημειολογία. Μεταγενέστερες γνωματεύσεις ανέφεραν οσφυοϊσχυαλγία και εκφυλιστικές αλλοιώσεις, καθώς και διοικητικές κρίσεις περί ποσοστού αναπηρίας, χωρίς να τεκμηριώνουν σύνδεση του συγκεκριμένου ατυχήματος με την επικαλούμενη αδυναμία προς εργασία. Εφαρμόζοντας τα ανωτέρω, έκρινε ότι δεν αποδείχθηκε ο απαιτούμενος αιτιώδης σύνδεσμος ούτε για περιουσιακή ζημία ούτε για ηθική βλάβη, ώστε να θεμελιωθεί ευθύνη κατά τα άρθρα 105–106 Εισ.Ν.Α.Κ. και 932 ΑΚ. Ο ισχυρισμός περί εσφαλμένης εκτίμησης αποδείξεων αφορά ανέλεγκτη περί πραγματικών περιστάσεων κρίση και δεν συνιστά ειδικό νομικό ζήτημα κατά το άρθρο 53 π.δ. 18/1989, οπότε ο αντίστοιχος λόγος είναι απαράδεκτος.
Η αίτηση απορρίφθηκε διότι: (α) δεν τεκμηριώθηκε στο εισαγωγικό δικόγραφο ειδικό νομικό ζήτημα κατά το άρθρο 53 §§ 3-4 π.δ. 18/1989, απαιτούμενο λόγω χρηματικού αντικειμένου άνω των 40.000 ευρώ, (β) η επιδίκαση χρηματικής ικανοποίησης λόγω ηθικής βλάβης προϋποθέτει αιτιώδη συνάφεια κατά τα άρθρα 105–106 Εισ.Ν.Α.Κ. και 932 ΑΚ, η οποία δεν αποδείχθηκε με τα ιατρικά στοιχεία (ιδίως το από 20.2.2002 πιστοποιητικό περί παλαιού συμπιεστικού κατάγματος Θ11 χωρίς νευρολογική σημειολογία), και (γ) ο λόγος που πλήττει την κρίση περί αιτιώδους συνάφειας αφορά εκτίμηση πραγματικών περιστατικών, ανέλεγκτη αναιρετικώς, και είναι απαράδεκτος.
Απορρίπτει την αίτηση.
ΣτΕ Α1858/2024
2024Συμβούλιο της ΕπικρατείαςΔικονομικό ΔίκαιοΔημοτικό Δίκαιο
Σχετικότητα: 89.8%
Σε δημοτική οδό υπήρχε φρεάτιο σε χαμηλότερο επίπεδο από το οδόστρωμα, δημιουργώντας υψομετρική διαφορά περίπου 8–10 εκ. και απροφύλακτη λακκούβα στη μέση της οδού. Οδηγός μοτοσυκλέτας τραυματίστηκε στις 25.7.2006 και διακομίστηκε με ασθενοφόρο σε νοσοκομείο. Στοιχεία ΕΚΑΒ της 25.4.2018 καταγράφουν παραλαβή στον αριθμό 40 της ίδιας οδού, ενώ ο ισχυρισμός για το επικίνδυνο σημείο αφορά τον αριθμό 17. Βεβαιώσεις τεχνικών υπηρεσιών του Δήμου (12.6.2019 και 18.6.2019) ανέφεραν ότι οι αριθμοί 17 και 40 βρίσκονται σχεδόν αντικριστά, με καθαρό πλάτος οδοστρώματος 4,5 μ.
Το άρθρο 96 § 2-3 ΚΔΔ, σε συνδυασμό με το άρθρο 20 § 1 Συντ. και το άρθρο 6 § 1 ΕΣΔΑ (κυρωθέν με το άρθρο πρώτο του ν.δ. 53/1974), επιτρέπει στην κατ’ έφεση δίκη την επίκληση νέων πραγματικών ισχυρισμών και την προσαγωγή νέων αποδεικτικών μέσων, όταν η μη προβολή τους πρωτοδίκως κρίνεται δικαιολογημένη· οψιγενή αποδεικτικά μέσα προσαγονται παραδεκτώς. Στο αναιρετικό στάδιο, το παραδεκτό ελέγχεται κατά το άρθρο 53 § 3-4 π.δ. 18/1989, όπως τροπ. με ν. 3900/2010 και ν. 4446/2016. Το δικαστήριο διαπίστωσε ότι ο αιτών είχε από την αγωγή του προσδιορίσει το επικίνδυνο σημείο στον αριθμό 17 της οδού. Στην έφεση προσκόμισε για πρώτη φορά βεβαιώσεις της τεχνικής υπηρεσίας του Δήμου (12.6.2019 και 18.6.2019) που ανέφεραν ότι οι αριθμοί 17 και 40 βρίσκονται σχεδόν αντίκρυ, ενώ υφίστατο βεβαίωση ΕΚΑΒ (25.4.2018) παραλαβής στον αριθμό 40. Το εφετείο απέρριψε τα έγγραφα ως απαραδέκτως προβαλλόμενα. Εφαρμόζοντας το άρθρο 96 ΚΔΔ, το Συμβούλιο της Επικρατείας έκρινε ότι το εφετείο όφειλε να εξετάσει αν η μη προβολή πρωτοδίκως του συμπληρωματικού ισχυρισμού και η προσκόμιση των βεβαιώσεων κατ’ έφεση ήταν δικαιολογημένες, ιδίως μετά την όψιμη αμφισβήτηση της αντιστοιχίας των αριθμών από τον Δήμο. Η παράλειψη αυτή συνιστά εσφαλμένη εφαρμογή του άρθρου 96 ΚΔΔ, καθιστώντας βάσιμο τον λόγο αναιρέσεως.
Η προσβαλλόμενη απόφαση αναιρέθηκε διότι το διοικητικό εφετείο εφάρμοσε εσφαλμένα το άρθρο 96 ΚΔΔ: απέρριψε ως απαράδεκτη την προσαγωγή νέων αποδεικτικών εγγράφων στην έφεση χωρίς να εξετάσει αν η μη προβολή του σχετικού πραγματικού ισχυρισμού πρωτοδίκως ήταν δικαιολογημένη. Ο ισχυρισμός για τον τόπο του ατυχήματος (αριθμός 17) είχε προβληθεί ήδη στην αγωγή, και οι βεβαιώσεις του Δήμου προσκομίστηκαν για να διευκρινίσουν την αντιστοιχία με τον αριθμό 40 μετά την όψιμη αμφισβήτηση από τον Δήμο. Κατά συνέπεια, ο πρώτος λόγος αναιρέσεως κρίθηκε παραδεκτός και βάσιμος, και η υπόθεση παραπέμφθηκε για νέα κρίση ως προς τα πραγματικά.
Δέχεται την αίτηση. Αναιρεί την 809/2021 απόφαση του Διοικητικού Εφετείου Αθηνών, στο οποίο παραπέμπει την υπόθεση σύμφωνα με το σκεπτικό.
ΣτΕ Α76/2018
2018Συμβούλιο της ΕπικρατείαςΔημοτικό ΔίκαιοΔικονομικό Δίκαιο
Σχετικότητα: 89.5%
Αιτών είναι Ο.Τ.Α. στον οποίο ανήκει η οδός όπου εκτελούνταν έργο αντικατάστασης ασφαλτοτάπητα, ανατεθειμένο σε ανάδοχο μετά από απόφαση του δημοτικού οργάνου. Στις 15-11-1997, ώρα 03:30, σε συμβολή οδών σε περιοχή του Δήμου, η οδός είχε δοθεί στην κυκλοφορία χωρίς ασφαλτοτάπητα, με επίστρωση υλικού 3Α, και με υψομετρική διαφορά περίπου 20 εκ. σε σχέση με παρακείμενη οδό. Υπήρχε βροχόπτωση, ανεπαρκής φωτισμός και ανώμαλο οδόστρωμα (λακκούβες, πέτρες, χαλίκια, λάσπες). Δεν υπήρχε προειδοποιητική πινακίδα Κ-20 ή άλλη σήμανση έργων. Αιτών οδηγός δικύκλου, εργαζόμενος ως διανομέας, μετά από κραδασμό έχασε έλεγχο, προσέκρουσε σε ακάλυπτο προεξέχον καπάκι αποχέτευσης και τραυματίσθηκε σοβαρά, νοσηλευθείς 15-25.11.1997. Ο ανάδοχος είχε υποχρεώσεις ασφαλείας και σήμανσης βάσει ΠΔ 609/1985 και ΚΟΚ, ενώ ο Δήμος όφειλε επίβλεψη και μέτρα σήμανσης.
Το άρθρο 105 και 106 ΕισΝΑΚ θεμελιώνουν ευθύνη του Δημοσίου και ΟΤΑ για παράνομες πράξεις ή παραλείψεις οργάνων τους, ενώ τα άρθρα 4, 9, 10 και 47 ΚΟΚ και το άρθρο 34 §4 ΠΔ 609/1985 επιβάλλουν σήμανση και μέτρα ασφάλειας κατά την εκτέλεση έργων στις οδούς. Κατά τα άρθρα 481-483 ΑΚ υφίσταται εις ολόκληρον ευθύνη, και κατά τα άρθρα 87, 131 και 138 ΚΔΔ οι νέοι ισχυρισμοί προβάλλονται παραδεκτώς μόνο με δικόγραφο εφέσεως ή προσθέτων λόγων. Το δικαστήριο διαπίστωσε ότι η οδός είχε ανοιχθεί στην κυκλοφορία χωρίς ασφαλτοτάπητα, με υψομετρική διαφορά ~20 εκ., υπό βροχή και ανεπαρκή φωτισμό, χωρίς πινακίδα Κ-20 ή άλλη σήμανση έργων. Ο οδηγός δικύκλου στερήθηκε έγκαιρης πληροφόρησης, υπέστη κραδασμό, απώλεια ελέγχου και σύγκρουση με προεξέχον καπάκι, με σοβαρές κακώσεις. Εφαρμόζοντας τις διατάξεις, έκρινε ότι η παράλειψη σήμανσης συνιστά παράνομη υλική ενέργεια/παράλειψη οργάνων του Δήμου, θεμελιώνοντας αυτοτελή ευθύνη κατά 105-106 ΕισΝΑΚ, ανεξάρτητη από την ευθύνη του αναδόχου. Ο ισχυρισμός περί καταβολής από συνοφειλέτη και αφαίρεσης ποσών προτάθηκε απαραδέκτως με υπόμνημα και δεν επηρέαζε την έκβαση.
Η αίτηση αναιρέσεως απορρίφθηκε διότι η ευθύνη του Δήμου για την έλλειψη προβλεπόμενης σήμανσης έργων στην οδό είναι αυτοτελής κατά τα άρθρα 105-106 ΕισΝΑΚ και δεν αναιρείται από την ενδεχόμενη ευθύνη του αναδόχου. Αποδείχθηκε ότι η οδός είχε παραδοθεί στην κυκλοφορία υπό επικίνδυνες συνθήκες χωρίς πινακίδα Κ-20 ή άλλη σήμανση, γεγονός που συνιστά παράνομη παράλειψη ικανή να επιφέρει τη ζημία. Ο ισχυρισμός του Δήμου για αφαίρεση ποσών λόγω καταβολής από τον ανάδοχο, κατ’ άρθρα 483-484 ΑΚ, προβλήθηκε απαραδέκτως με υπόμνημα αντί του δικογράφου εφέσεως ή προσθέτων λόγων κατά τα άρθρα 87, 131 και 138 ΚΔΔ και, ελλείψει παραδεκτής προβολής και αποδείξεως καταβολής, δεν μπορούσε να οδηγήσει σε μείωση της επιδικασθείσας χρηματικής ικανοποίησης.
Απορρίπτει την αίτηση. Επιβάλλει εις βάρος του αναιρεσείοντος την δικαστική δαπάνη του αναιρεσιβλήτου, ανερχομένη σε 460 ευρώ.
ΣτΕ Α1916/2017
2017Συμβούλιο της ΕπικρατείαςΔιοικητικό ΔίκαιοΔικονομικό Δίκαιο
Σχετικότητα: 89.0%
Τροχαίο συνέβη σε αστικό οδικό άξονα μονής κατεύθυνσης του βασικού δικτύου, πλάτους 13,50 μ., με 4 λωρίδες κυκλοφορίας, δεξιό πεζοδρόμιο 7 μ. και συνεχόμενο υπερυψωμένο πεζοδρόμιο 4,70 μ. Το σημείο είχε ανωφέρεια και αριστερή καμπύλη, με ευθυγραμμία πριν τη στροφή, όριο ταχύτητας 50 χλμ./ώρα, αλλά το όχημα κινούνταν με ταχύτητα άνω των 130 χλμ./ώρα, εκτράπηκε και κινήθηκε ανεξέλεγκτα στο πεζοδρόμιο. Υπήρχε γειτνίαση με σχολείο και καταγεγραμμένη συχνότητα τροχαίων στην περιοχή. Δεν υπήρχαν προστατευτικά εμπόδια/στηθαία στο πεζοδρόμιο· μετά το συμβάν η Διοίκηση τοποθέτησε μεταλλικά στηθαία και ρύθμισε τους φωτεινούς σηματοδότες για μείωση ταχύτητας. Ο παθών, μαθητής, υπέστη ακρωτηριασμό άνω άκρου και πλήρη κινητική και αισθητηριακή τετραπληγία, με μόνιμες ανάγκες υποστήριξης.
Σύμφωνα με το άρθρο 53 § 3 και § 4 του π.δ. 18/1989, όπως τροποποιήθηκε με το άρθρο 12 § 1 του ν. 3900/2010 και το άρθρο 15 § 2 του ν. 4446/2016, η αίτηση αναιρέσεως είναι παραδεκτή μόνο εφόσον στο εισαγωγικό δικόγραφο προβάλλονται ειδικοί ισχυρισμοί περί έλλειψης νομολογίας ή αντίθεσης προς νομολογία ή ανέκκλητη απόφαση επί συγκεκριμένου νομικού ζητήματος· στις χρηματικές διαφορές άνω των 40.000 ευρώ, απαιτείται η συνδρομή της § 3. Το δικαστήριο διαπίστωσε ότι το αντικείμενο υπερβαίνει το όριο και ότι ο αναιρεσείων δεν τεκμηρίωσε έλλειψη νομολογίας για την παθητική νομιμοποίηση ως προς συντήρηση οδών του βασικού δικτύου, ενώ υφίστατο νομολογία επί των άρθρων 2, 4, 5 ν. 3155/1955, άρθρου 99 § 4 ν. 1892/1990 και της υπουργικής αποφάσεως 62555/1990. Διαπίστωσε επίσης ότι οι λόγοι περί άρθρων 932 και 931 ΑΚ δεν ανέδειξαν αυτοτελές νομικό ζήτημα, αλλά προσέβαλαν την αιτιολογία και τον προσδιορισμό αναλογικότητας. Εφαρμόζοντας το άρθρο 53 § 3 του π.δ. 18/1989, έκρινε ότι οι προβαλλόμενοι ισχυρισμοί δεν αίρουν το απαράδεκτο, λόγω ύπαρξης σχετικής νομολογίας και έλλειψης κρίσιμου ζητήματος ερμηνείας, και ότι η αίτηση αναιρέσεως ασκήθηκε απαραδέκτως.
Η αίτηση απορρίφθηκε ως απαράδεκτη διότι ο αναιρεσείων δεν προέβαλε ειδικούς και συγκεκριμένους ισχυρισμούς κατά το άρθρο 53 § 3 π.δ. 18/1989 που να καταδεικνύουν έλλειψη νομολογίας ή αντίθεση της αναιρεσιβαλλόμενης προς παγιωμένη νομολογία για την παθητική νομιμοποίηση στη συντήρηση οδών του βασικού δικτύου· αντιθέτως, υφίστατο σχετική νομολογία. Επιπλέον, οι λόγοι περί προσδιορισμού χρηματικής ικανοποίησης (άρθρο 932 ΑΚ) και αποζημίωσης λόγω αναπηρίας (άρθρο 931 ΑΚ) δεν έθεταν κρίσιμο νομικό ζήτημα αλλά αφορούσαν την αιτιολογία και την εφαρμογή της αρχής της αναλογικότητας στη συγκεκριμένη περίπτωση. Ως εκ τούτου, δεν ανετράπη το απαράδεκτο και η αναιρετική προσφυγή απορρίφθηκε.
Απορρίπτει την αίτηση. Επιβάλλει στο Ελληνικό Δημόσιο τη δικαστική δαπάνη του ... και του Δήμου Καλαμαριάς, που ανέρχεται ως προς καθένα από αυτούς στο ποσό των τετρακοσίων εξήντα (460) ευρώ.
ΣτΕ Α826/2020
2020Συμβούλιο της ΕπικρατείαςΔικονομικό ΔίκαιοΔιοικητικό Δίκαιο
Σχετικότητα: 88.9%
Η διαφορά αφορούσε αξίωση χρηματικής ικανοποίησης λόγω ηθικής βλάβης από τραυματισμό, στηριζόμενη στα άρθρα 105–106 ΕισΝΑΚ και 932 ΑΚ, λόγω παράνομων παραλείψεων συντήρησης μικρού γεφυριού εντός της περιφέρειας του Δήμου. Για την άσκηση του ενδίκου μέσου απαιτείται παράβολο 350 ευρώ κατά το π.δ. 18/1989, το οποίο δεν καταβλήθηκε εντός της νόμιμης προθεσμίας. Παράλληλα δεν υπήρξε νομιμοποίηση του υπογράφοντος δικηγόρου κατά το άρθρο 27 π.δ. 18/1989.
Σύμφωνα με το άρθρο 36 § 1 του π.δ. 18/1989, όπως αντικαταστάθηκε με το άρθρο 36 § 2 του ν. 4446/2016, το ένδικο μέσο απορρίπτεται ως απαράδεκτο αν δεν καταβληθεί το παράβολο μέσα σε ένα μήνα από την κατάθεση. Κατά το άρθρο 35 π.δ. 18/1989 ρυθμίζονται τα τέλη και παράβολα της διαδικασίας. Επιπλέον, από το άρθρο 33 § 3-4 π.δ. 18/1989, όπως τροποποιήθηκε με το άρθρο 32 § 2 ν. 3772/2009, προκύπτει ότι τυπικές παραλείψεις μπορούν να καλυφθούν, πλην όμως η μη καταβολή παραβόλου δεν συγκαταλέγεται σε αυτές. Το δικαστήριο διαπίστωσε ότι η επίμαχη αίτηση αναιρέσεως αφορά δικαστική διαφορά αποζημίωσης βάσει των άρθρων 105–106 ΕισΝΑΚ και 932 ΑΚ για τραυματισμό από παραλείψεις συντήρησης γεφυριού. Επίσης, δεν καταβλήθηκε το απαιτούμενο παράβολο των 350 ευρώ εντός της νόμιμης προθεσμίας και δεν υπήρξε νομιμοποίηση του υπογράφοντος δικηγόρου κατά το άρθρο 27 π.δ. 18/1989. Εφαρμόζοντας τις ανωτέρω διατάξεις, το δικαστήριο έλαβε υπόψη ότι η μη εμπρόθεσμη καταβολή του παραβόλου επιφέρει, κατά ρητή πρόβλεψη του άρθρου 36 § 1 π.δ. 18/1989, απαράδεκτο του ενδίκου μέσου, το οποίο δεν μπορεί να θεραπευθεί ως τυπική παράλειψη κατά το άρθρο 33 § 3-4, και κατέληξε στην απόρριψη ως απαράδεκτης.
Η αίτηση απορρίφθηκε ως απαράδεκτη διότι δεν καταβλήθηκε, εντός της μηνιαίας προθεσμίας από την κατάθεση, το απαιτούμενο παράβολο των 350 ευρώ κατά το άρθρο 36 § 1 π.δ. 18/1989· η έλλειψη αυτή δεν εμπίπτει στις τυπικές παραλείψεις που δύνανται να θεραπευθούν μετά τη συζήτηση κατά το άρθρο 33 § 3-4 π.δ. 18/1989. Ως εκ τούτου, συντρέχει ρητή δικονομική συνέπεια απαραδέκτου ανεξάρτητα από τα λοιπά ζητήματα της υπόθεσης.
Απορρίπτει την αίτηση.
ΣτΕ Α2838/2017
2017Συμβούλιο της ΕπικρατείαςΔιοικητικό ΔίκαιοΔικονομικό Δίκαιο
Σχετικότητα: 88.9%
Συγγενής των αιτούντων οδηγούσε επιβατικό Ι.Χ. στις 12-9-2003 επί της λεωφόρου Αλίμου–Κατεχάκη, μετά τη συμβολή με λεωφόρο Καρέα, με ταχύτητα 58 χλμ./ώρα (όριο 70). Το όχημα προσέκρουσε, και μεταλλικός σωλήνας αποσυνδεδεμένος από τις μπάρες ασφαλείας, προεξέχοντας προς το οδόστρωμα σε ύψος περίπου 1 μ., διέτρησε το παρμπρίζ προκαλώντας θανάσιμο τραυματισμό. Τοξικολογικές εξετάσεις δεν ανέδειξαν ουσίες. Η λεωφόρος είχε κατασκευαστεί από το Δημόσιο, διέρχεται από περισσότερους ΟΤΑ και έχει χαρακτηρισθεί τμήμα του βασικού οδικού δικτύου του Ν. Αττικής, με πράξεις καθορισμού κατ’ άρθρο 99 §4 ν. 1892/1990 και ΥΑ 62556/5073/1990, ενώ με ΥΑ Δ17α/06/52/ΦΝ 443/2007 οι λεωφόροι Αλίμου–Κατεχάκη και Καρέα χαρακτηρίστηκαν οδοί πρωτεύουσας σημασίας, των οποίων η συντήρηση ανήκει σε υπηρεσία του Δημοσίου.
Σύμφωνα με το άρθρο 105 και 106 ΕισΝΑΚ, το Δημόσιο και οι ΟΤΑ ευθύνονται σε αποζημίωση για παράνομες πράξεις/παραλείψεις ή υλικές ενέργειες των οργάνων τους, εφόσον υπάρχει αιτιώδης σύνδεσμος. Το άρθρο 5 ν. 3155/1955 αναθέτει στο Κράτος τη συντήρηση εθνικών οδών, ενώ με το άρθρο 99 §4 ν. 1892/1990 και την ΥΑ 62556/5073/1990 καθορίστηκε το βασικό οδικό δίκτυο Αττικής. Η ΥΑ Δ17α/06/52/ΦΝ 443/2007 (ΦΕΚ Β΄ 398) ενέταξε τις λεωφόρους Αλίμου–Κατεχάκη και Καρέα σε οδούς πρωτεύουσας σημασίας, των οποίων η συντήρηση ανήκει σε υπηρεσία του Δημοσίου. Η ύπαρξη αιτιώδους συνδέσμου εξετάζεται κατά τα διδάγματα της κοινής πείρας. Το δικαστήριο διαπίστωσε ότι η λεωφόρος Αλίμου–Κατεχάκη κατασκευάστηκε από το Δημόσιο, διασχίζει περισσότερους Δήμους και αποτελεί τμήμα του βασικού οδικού δικτύου. Στις 12-9-2003, οδηγός κινήθηκε με ταχύτητα 58 χλμ./ώρα (όριο 70), απώλεσε τον έλεγχο, και μεταλλικός σωλήνας αποσυνδεδεμένος από τις μπάρες ασφαλείας, προεξέχοντας περίπου 1 μ. προς το οδόστρωμα, διέτρησε το παρμπρίζ προκαλώντας θάνατο. Τοξικολογικός έλεγχος δεν έδειξε ουσίες. Εφαρμόζοντας τα ανωτέρω, το δικαστήριο εφάρμοσε την κατανομή αρμοδιοτήτων ν. 3155/1955 και των πράξεων καθορισμού του βασικού δικτύου, αποδίδοντας τη συντήρηση της οδού στα όργανα του Δημοσίου και όχι στον Δήμο. Η παράλειψη αποκατάστασης της βλάβης στο στηθαίο ασφαλείας αποτελεί παράνομη υλική παράλειψη συνδεόμενη αιτιωδώς με το αποτέλεσμα, θεμελιώνοντας ευθύνη του Δημοσίου και αποκλείοντας παθητική νομιμοποίηση του Δήμου.
Η αίτηση απορρίφθηκε διότι: (α) για έναν αιτούντα ασκήθηκε απαραδέκτως λόγω έλλειψης πληρεξουσιότητας κατά το άρθρο 27 ΠΔ 18/1989, και (β) κατά ουσία, οι λεωφόροι Αλίμου–Κατεχάκη και Καρέα αποτελούν μέρος του βασικού οδικού δικτύου, η συντήρηση του οποίου ανήκει στο Δημόσιο (άρθρα 1–5 ν. 3155/1955, άρθρο 99 §4 ν. 1892/1990, ΥΑ 62556/5073/1990, ΥΑ Δ17α/06/52/ΦΝ 443/2007), οπότε δεν συντρέχει ευθύνη του Δήμου κατά τα άρθρα 105–106 ΕισΝΑΚ. Οι αιτιάσεις περί άρθρου 75 §1 ν. 3463/2006 είναι αλυσιτελείς και μη εφαρμοστέες στον κρίσιμο χρόνο, και το έγγραφο τεχνικής υπηρεσίας περί ορίων Δήμου δεν επηρεάζει την κατανομή αρμοδιοτήτων συντήρησης.
Απορρίπτει την αίτηση.
ΣτΕ Α1348/2019
2019Συμβούλιο της ΕπικρατείαςΔημοτικό ΔίκαιοΔικονομικό Δίκαιο
Σχετικότητα: 88.5%
Ανήλικος υπέστη σοβαρό τραυματισμό από πτώση σε κενό ύψους περίπου 8 μέτρων λόγω υποχώρησης φθαρμένων προστατευτικών κιγκλιδωμάτων σε πεζοδρόμιο κατά μήκος οδού διερχόμενης από οικιστική περιοχή και ενταγμένης στο εθνικό οδικό δίκτυο. Ο τραυματισμός αποδόθηκε σε παραλείψεις υλικών ενεργειών οργάνων της Διοίκησης και του Δήμου ως προς τη συντήρηση και επισκευή των κιγκλιδωμάτων. Μετά την υποβολή του ενδίκου βοηθήματος, ο Δήμος συνενώθηκε με άλλον και συστάθηκε νέος Δήμος σύμφωνα με τον ν. 3852/2010, ο οποίος συνεχίζει αυτοδικαίως τις εκκρεμείς δίκες. Δεν υφίστατο απόφαση της Οικονομικής Επιτροπής του νέου Δήμου για έγκριση άσκησης του ενδίκου βοηθήματος και δεν είχε παρασχεθεί ειδική πληρεξουσιότητα από τον Δήμαρχο προς τον δικηγόρο που υπέγραψε. Ούτε υπήρχε προ της συνένωσης απόφαση Δημαρχιακής Επιτροπής ή δήλωση/έγγραφο πληρεξουσιότητας του προηγούμενου Δήμου.
Σύμφωνα με το άρθρο 283 § 1 ν. 3852/2010 οι νέοι δήμοι που συνίστανται με συνένωση συνεχίζουν αυτοδικαίως τις εκκρεμείς δίκες. Το άρθρο 72 § 1 περ. ιγ΄ ν. 3852/2010 αναθέτει στην Οικονομική Επιτροπή την απόφαση για άσκηση ή έγκριση ενδίκων βοηθημάτων, ενώ το άρθρο 58 § 1 περ. α΄ ορίζει ότι ο Δήμαρχος εκπροσωπεί τον δήμο. Κατά το άρθρο 96 § 2 ΚΠολΔ, εφαρμοζόμενο μέσω του άρθρου 40 π.δ. 18/1989, απαιτείται έγγραφη ή προφορική πληρεξουσιότητα προς τον δικηγόρο. Η έλλειψη πληρεξουσιότητας συνεπάγεται απαράδεκτο κατά το άρθρο 27 π.δ. 18/1989. Το δικαστήριο διαπίστωσε ότι μετά τη συνένωση συστάθηκε νέος Δήμος που συνέχισε τη δίκη, χωρίς όμως να υφίσταται απόφαση της Οικονομικής Επιτροπής για έγκριση της άσκησης του ενδίκου βοηθήματος. Επιπλέον, δεν είχε παρασχεθεί ειδική πληρεξουσιότητα από τον Δήμαρχο προς τον δικηγόρο που υπέγραψε, ούτε υπήρχαν προ της συνένωσης πράξεις Δημαρχιακής Επιτροπής ή πληρεξούσιο του προηγούμενου Δήμου. Εφαρμόζοντας τις ανωτέρω διατάξεις, το δικαστήριο έκρινε ότι η απουσία τόσο της απαιτούμενης αποφάσεως της Οικονομικής Επιτροπής όσο και της δημαρχιακής πληρεξουσιότητας δεν νομιμοποιεί τον υπογράφοντα δικηγόρο. Η έλλειψη νόμιμης εκπροσώπησης καθιστά το ένδικο βοήθημα απαράδεκτο κατά το άρθρο 27 π.δ. 18/1989.
Η αίτηση απορρίφθηκε διότι ο νέος Δήμος, μολονότι συνεχίζει αυτοδικαίως τη δίκη κατά το άρθρο 283 § 1 ν. 3852/2010, δεν είχε εκδοθεί απόφαση της Οικονομικής Επιτροπής για την άσκηση ή έγκριση της αιτήσεως (άρθρο 72 § 1 περ. ιγ΄ ν. 3852/2010) και δεν παρασχέθηκε ειδική πληρεξουσιότητα από τον Δήμαρχο προς τον δικηγόρο κατά το άρθρο 96 § 2 ΚΠολΔ. Ούτε υφίσταντο προ της συνένωσης πράξεις Δημαρχιακής Επιτροπής ή πληρεξούσιο του προηγούμενου Δήμου (άρθρο 103 § 2 περ. στ΄ ν. 3463/2006). Η έλλειψη νόμιμης εκπροσώπησης και πληρεξουσιότητας επέφερε απαράδεκτο κατά το άρθρο 27 π.δ. 18/1989.
Απορρίπτει την αίτηση.
ΣτΕ Α2837/2017
2017Συμβούλιο της ΕπικρατείαςΔιοικητικό ΔίκαιοΔημοτικό Δίκαιο
Σχετικότητα: 88.4%
Στις 12-9-2003 οδηγός κινείτο στη λεωφόρο Αλίμου–Κατεχάκη προς λεωφόρο Μεσογείων με ταχύτητα 58 χλμ/ώρα (όριο 70). Μετά τη συμβολή με τη λεωφόρο Καρέα απώλεσε τον έλεγχο, προσέκρουσε δεξιά στο πεζοδρόμιο και εκτράπηκε αριστερά, κτυπώντας στο κράσπεδο της διαχωριστικής νησίδας. Μεταλλικός σωλήνας αποσυνδεδεμένος από τις μπάρες ασφαλείας προεξείχε προς το οδόστρωμα, διαπέρασε το παρμπρίζ και προκάλεσε θάνατο. Το στηθαίο ασφαλείας ήταν ήδη βεβλαμμένο και ο σωλήνας προεξείχε περίπου ένα μέτρο πάνω από τη νησίδα. Δεν ανιχνεύθηκε οινόπνευμα ή φάρμακο στον οδηγό. Η οδός ανήκει στο βασικό οδικό δίκτυο Αττικής, έχει υπερτοπικό χαρακτήρα, κατασκευάστηκε από το Δημόσιο εκτός σχεδίου πόλεως και η συντήρηση της δεν ανήκει στον Δήμο.
Σύμφωνα με το άρθρο 105 ΕισΝΑΚ, το Δημόσιο ευθύνεται για παράνομες πράξεις/παραλείψεις ή υλικές ενέργειες οργάνων του κατά την άσκηση δημόσιας εξουσίας, εφόσον υπάρχει αιτιώδης σύνδεσμος με τη ζημία. Το άρθρο 300 ΑΚ επιτρέπει μείωση λόγω συντρέχοντος πταίσματος. Τα άρθρα 1–5 ν. 3155/1955, σε συνδυασμό με το άρθρο 99 § 4 ν. 1892/1990 και τις κανονιστικές πράξεις (ΥΑ 62556/1990, β.δ. 1955/1956), καθορίζουν ότι οι οδοί του βασικού οδικού δικτύου έχουν κρατική συντήρηση. Το δικαστήριο διαπίστωσε ότι στη λεωφόρο Αλίμου–Κατεχάκη υπήρχε προϋπάρχουσα βλάβη στο στηθαίο ασφαλείας: μεταλλικός σωλήνας αποσυνδεδεμένος προεξείχε προς το οδόστρωμα περίπου ένα μέτρο. Μετά εκτροπή και πρόσκρουση του οχήματος στο κράσπεδο της νησίδας, το όχημα κινήθηκε παράλληλα προς τη μπάρα και ο σωλήνας διαπέρασε το παρμπρίζ προκαλώντας θάνατο. Η ταχύτητα ήταν εντός ορίου και δεν υπήρχε μέθη/ουσίες. Εφαρμόζοντας τις διατάξεις, έλαβε ότι η οδός αποτελεί βασικό οδικό άξονα με υπερτοπική λειτουργία, άρα η συντήρηση ανήκει στο Δημόσιο. Η προϋπάρχουσα βλάβη στο στηθαίο ήταν πρόσφορη αιτία του αποτελέσματος κατά τη συνήθη πορεία των πραγμάτων. Τυχόν απώλεια ελέγχου δεν διέκοψε τον αιτιώδη σύνδεσμο, ούτε θεμελίωσε συντρέχον πταίσμα ικανό να μεταβάλει την ευθύνη.
Η αίτηση απορρίφθηκε διότι: (i) η λεωφόρος Κατεχάκη εντάσσεται στο βασικό οδικό δίκτυο και η αρμοδιότητα συντήρησης ανήκει στα όργανα του Δημοσίου, όχι στον Δήμο, κατ’ εφαρμογή των ν. 3155/1955 και ν. 1892/1990 και των σχετικών κανονιστικών πράξεων· (ii) το ζημιογόνο αποτέλεσμα οφείλεται αιτιωδώς στην προϋπάρχουσα βλάβη του στηθαίου ασφαλείας (προεξέχων μεταλλικός σωλήνας) που η Διοίκηση όφειλε να είχε επισκευάσει, και η απώλεια ελέγχου του οχήματος δεν διέκοψε τον αιτιώδη σύνδεσμο ούτε θεμελίωσε συντρέχον πταίσμα. Συνεπώς, οι αντίθετοι λόγοι του αναιρεσείοντος κρίθηκαν αβάσιμοι.
Απορρίπτει την αίτηση. Επιβάλλει εις βάρος του αναιρεσείοντος την δικαστική δαπάνη των αναιρεσιβλήτων ύψους τετρακοσίων εξήντα (460) ευρώ. Η διάσκεψη έγινε στην Αθήνα στις 9 Οκτωβρίου 2017 και η απόφαση δημοσιεύθηκε σε δημόσια συνεδρίαση της 6ης Νοεμβρίου του ίδιου έτους. Η Προεδρεύουσα Αντιπρόεδρος Η Γραμματέας Μ. Καραμανώφ Β. Κατσιώνη
ΣτΕ Α2775/2016
2016Συμβούλιο της ΕπικρατείαςΔιοικητικό ΔίκαιοΔικονομικό Δίκαιο
Σχετικότητα: 87.6%
Τμήμα Σταδίου παραδόθηκε προσωρινά προς χρήση για αθλητικές εκδηλώσεις (1.8.2003–24.8.2003). Στις 14.8.2003, κατά δοκιμαστικούς αγώνες τοξοβολίας, θεατής εισήλθε στον μη προσιτό στο κοινό αγωνιστικό χώρο. Στην εσωτερική πλευρά της περιφράξεως υπήρχαν έξι μαρμάρινες πλάκες (ύψος 1,85 μ., πλάτος 1 μ., πάχος 0,17 μ., βάρος ~850 κιλά), τοποθετημένες κάθετα και εφαπτόμενες στον περιμετρικό τοίχο. Η μία πλάκα, στερεωμένη με μαρμαρόκολα χωρίς ειδικά βλήτρα/ρητίνες, αποκολλήθηκε και έπεσε προκαλώντας σοβαρό τραυματισμό: θλαστικά τραύματα, ακρωτηριασμό δύο δακτύλων δεξιού ποδιού, βλάβη γαστροκνημίου, νευροαισθητήριο βαρηκοΐα, κεφαλαλγίες/ιλίγγους. Υπήρχε ελλιπής φύλαξη του αγωνιστικού χώρου παρά την ύπαρξη απαγορευτικών πινακίδων. Η πλάκα ήταν τοποθετημένη τουλάχιστον από το 1994, χωρίς συντήρηση ή έλεγχο ευστάθειας (1994–1999). Ο παθών αξιολογήθηκε με ποσοστό αναπηρίας άνω του 67%.
Σύμφωνα με το άρθρο 925 του Αστικού Κώδικα, ο κύριος ή νομέας κτίσματος ή άλλου έργου συνεχόμενου με το έδαφος ευθύνεται αντικειμενικά για ζημία από πτώση του. Τα άρθρα 953 και 1057 ΑΚ προβλέπουν ότι κινητό που ενώνεται σταθερά με ακίνητο γίνεται συστατικό του και η κυριότητα του ακινήτου εκτείνεται σε αυτό. Κατά τα άρθρα 105 και 106 ΕισΝΑΚ το Δημόσιο/ν.π.δ.δ. ευθύνεται για παράνομες πράξεις ή παραλείψεις οργάνων. Το άρθρο 931 ΑΚ παρέχει αυτοτελή αξίωση πρόσθετης αποζημίωσης όταν η αναπηρία/παραμόρφωση επιδρά στο μέλλον του παθόντος, ενώ το άρθρο 932 ΑΚ επιτρέπει εύλογη χρηματική ικανοποίηση. Το δικαστήριο διαπίστωσε ότι η μαρμάρινη πλάκα (περίπου 850 κιλά), κάθετα τοποθετημένη και εφαπτόμενη στον περιμετρικό τοίχο του αγωνιστικού χώρου, είχε στερεωθεί με μαρμαρόκολα αντί ειδικών βλήτρων/ρητινών και δεν είχε ελεγχθεί/συντηρηθεί επί μακρό (1994–1999). Κατά τη 14.8.2003 θεατής εισήλθε στον μη προσιτό αγωνιστικό χώρο και άσκησε ελκτική δύναμη στην πλάκα, ενώ η φύλαξη ήταν ελλιπής παρά τις απαγορευτικές πινακίδες. Η πτώση προκάλεσε σοβαρή βλάβη και αναπηρία >67%. Εφαρμόζοντας τα ανωτέρω, η πλάκα κρίθηκε συστατικό του Σταδίου, θεμελιώνοντας ευθύνη του κυρίου κατά το άρθρο 925 ΑΚ, συναπτόμενη και με πλημμελή φύλαξη κατά τα άρθρα 105–106 ΕισΝΑΚ. Λόγω της αναπηρίας και των επιπτώσεων στη μελλοντική επαγγελματική/κοινωνική εξέλιξη, επιδικάστηκε αυτοτελώς πρόσθετη αποζημίωση (άρθρο 931 ΑΚ), ενώ η χρηματική ικανοποίηση (άρθρο 932 ΑΚ) προσδιορίστηκε ευλόγως, χωρίς υπέρβαση των άκρων ορίων εξουσίας.
Η αίτηση αναιρέσεως απορρίφθηκε διότι: α) η μαρμάρινη πλάκα συνιστούσε συστατικό του Σταδίου (άρθρα 953, 1057 ΑΚ), άρα το Δημόσιο, ως κύριος, ευθύνεται αντικειμενικά για τη ζημία από την πτώση της κατά το άρθρο 925 ΑΚ, ανεξαρτήτως του φορέα διαχείρισης και της προσωρινής χρήσης, και η αιτιολογία του εφετείου είναι νόμιμη και επαρκής, β) η επιδίκαση πρόσθετης αποζημίωσης κατά το άρθρο 931 ΑΚ στηρίχθηκε σε αυτοτελή περιστατικά που καταδεικνύουν επίδραση της αναπηρίας στο μέλλον του παθόντος και δεν υπόκειται σε περαιτέρω αναιρετικό έλεγχο ως προς την ουσιαστική εκτίμηση, γ) το ποσό της χρηματικής ικανοποίησης λόγω ηθικής βλάβης καθορίστηκε με νόμιμα κριτήρια (άρθρο 932 ΑΚ), με συνεκτίμηση της συνυπαιτιότητας, χωρίς υπέρβαση των άκρων ορίων της δικαστικής εξουσίας και χωρίς άμεση εφαρμογή της αρχής της αναλογικότητας.
Απορρίπτει την αίτηση. Επιβάλλει στο Ελληνικό Δημόσιο τη δικαστική δαπάνη του αναιρεσιβλήτου που ανέρχεται σε τετρακόσια εξήντα (460) ευρώ.
311/2019
2019Άρειος ΠάγοςΠοινικό ΔίκαιοΔικονομικό Δίκαιο
Σχετικότητα: 87.4%
Διευθυντής Πρασίνου και Περιβάλλοντος Δήμου Αθηναίων. Στις 16.6.2011 δέντρο καβάκι που βρισκόταν σε νησίδα της οδού ξεκόλλησε και έπεσε στο μπροστινό μέρος δίκυκλης μοτοσικλέτας που οδηγούσε τρίτο πρόσωπο. Η μοτοσικλέτα ανετράπη και ο οδηγός υπέστη κάταγμα αριστερού μηριαίου.
Το άρθρο 314 παρ.1 εδ. α' του Π.Κ. σε συνδυασμό με το άρθρο 28 του Π.Κ. απαιτεί για τη θεμελίωση της σωματικής βλάβης από αμέλεια να διαπιστωθεί ότι ο δράστης δεν κατέβαλε την απαιτούμενη προσοχή και είχε δυνατότητα να προβλέψει και αποφύγει το αξιόποινο αποτέλεσμα. Όταν η αμέλεια συνίσταται σε παράλειψη, απαιτείται η συνδρομή των όρων του άρθρου 15 του Π.Κ., δηλαδή ιδιαίτερη νομική υποχρέωση να παρεμποδίσει την επέλευση του αξιόποινου αποτελέσματος. Το δικαστήριο δέχθηκε ότι ο κατηγορούμενος, τυγχάνων Διευθυντής Πρασίνου και Περιβάλλοντος του Δήμου Αθηναίων, δεν έλαβε τα αναγκαία μέτρα συντηρήσεως δέντρου καβάκι που ξεκόλλησε και έπεσε σε μοτοσικλέτα, τραυματίζοντας τον οδηγό που υπέστη κάταγμα αριστερού μηριαίου. Εφαρμόζοντας τις διατάξεις περί ειδικής και εμπεριστατωμένης αιτιολογίας, το δικαστήριο διαπίστωσε ότι η απόφαση δεν αιτιολογεί την ιδιαίτερη νομική υποχρέωση που παρέλειψε ο κατηγορούμενος, ούτε προσδιορίζει τα κατάλληλα και αναγκαία μέτρα συντήρησης που δεν έλαβε.
Η αίτηση αναίρεσης έγινε δεκτή διότι η προσβαλλόμενη απόφαση στερείται της επιβαλλόμενης ειδικής και εμπεριστατωμένης αιτιολογίας. Το δικαστήριο, τόσο στο σκεπτικό όσο και στο διατακτικό, δεν εξέθεσε καθόλου πραγματικά περιστατικά για το πώς ο αναιρεσείων είναι υπαίτιος της πρόκλησης σωματικής βλάβης. Ειδικότερα, δεν αιτιολογήθηκε η ιδιαίτερη νομική υποχρέωση την οποία ο αναιρεσείων παρέλειψε, ούτε προσδιορίστηκαν τα κατάλληλα και αναγκαία μέτρα συντήρησης τα οποία δεν έλαβε, με αποτέλεσμα να προκύψει το ζημιογόνο αποτέλεσμα που οφείλεται σε παράλειψη δικής του οφειλόμενης νόμιμης ενέργειας.
Αναιρεί την απόφαση ΖΤ-3308/2018 του Τριμελούς Πλημμελειοδικείου Αθηνών. Παραπέμπει την υπόθεση για νέα συζήτηση στο ίδιο δικαστήριο, που θα συγκροτηθεί από άλλους δικαστές.
ΣτΕ Α2184/2019
2019Συμβούλιο της ΕπικρατείαςΔιοικητικό ΔίκαιοΔικονομικό Δίκαιο
Σχετικότητα: 87.2%
Αιτών οδηγούσε δίκυκλη μοτοσικλέτα σε κύρια οδική αρτηρία εντός αστικής περιοχής και, μετά από απώλεια ελέγχου, προσέκρουσε στο κράσπεδο νησίδας και εκτινάχθηκε σε μεταλλικό στηθαίο ασφαλείας που διέχωριζε τα ρεύματα κυκλοφορίας. Το στηθαίο αποτελούνταν από πασσάλους και οριζόντιες δοκούς και φερόταν να μην πληροί τις προβλεπόμενες κατασκευαστικές προδιαγραφές. Προκλήθηκαν βαρείς τραυματισμοί, συμπεριλαμβανομένων ακρωτηριασμών άνω άκρων και πολλαπλών κακώσεων. Η αρμοδιότητα ασφαλούς συντήρησης οδών και ορθής τοποθέτησης στηθαίων ανήκε στη Διοίκηση, με μεταγενέστερη καθολική διαδοχή στην Περιφέρεια. Στο πραγματικό περιλαμβανόταν υπέρβαση του ορίου ταχύτητας ως συντρέχον πταίσμα. Η αποζημίωση επιδιώχθηκε με επίκληση των άρθρων 105-106 ΕισΝΑΚ και πρόσθετων αξιώσεων κατ’ άρθρα 931 και 932 ΑΚ λόγω μόνιμης αναπηρίας και ηθικής βλάβης.
Σύμφωνα με το άρθρο 53 § 3 του π.δ. 18/1989, όπως αντικαταστάθηκε με το άρθρο 12 § 1 του ν. 3900/2010 και τροποποιήθηκε με το άρθρο 15 § 2 του ν. 4446/2016, η αίτηση αναιρέσεως επιτρέπεται μόνο με συγκεκριμένους ισχυρισμούς περί ανυπαρξίας νομολογίας του ΣτΕ ή αντίθεσης προς νομολογία ανωτάτου δικαστηρίου ή ανέκκλητη απόφαση. Κατά το άρθρο 53 § 4 του π.δ. 18/1989 απαιτείται επίσης χρηματικό αντικείμενο άνω των 40.000 ευρώ. Το δικαστήριο διαπίστωσε ότι η αίτηση κατατέθηκε στις 4.7.2018, άρα διέπεται από το άρθρο 12 ν. 3900/2010, και ότι η διαφορά υπερέβαινε το όριο των 40.000 ευρώ. Ο αιτών προέβαλε λόγους περί αιτιώδους συνάφειας και αναλογικότητας των επιδικασθέντων ποσών, με απλή επίκληση αποφάσεων ΣτΕ και ΑΠ, χωρίς ειδικούς και συγκεκριμένους ισχυρισμούς για αντίθεση της προσβαλλόμενης προς παγιωμένη νομολογία ή για ανυπαρξία νομολογίας επί κρίσιμου νομικού ζητήματος. Εφαρμόζοντας τις παραπάνω διατάξεις, το Δικαστήριο έκρινε ότι ελλείπουν οι απαιτούμενοι ειδικοί ισχυρισμοί για την παραδεκτή άσκηση αναιρέσεως. Η απλή επίκληση νομολογίας προς ενίσχυση των ουσιαστικών λόγων δεν αίρει το απαράδεκτο του άρθρου 53 § 3 π.δ. 18/1989, με συνέπεια την απορριπτική κατάληξη.
Η αίτηση απορρίφθηκε διότι, μολονότι το χρηματικό αντικείμενο της διαφοράς υπερέβαινε το όριο του άρθρου 53 § 4 π.δ. 18/1989, δεν περιείχε ειδικούς και συγκεκριμένους ισχυρισμούς, κατά το άρθρο 53 § 3 π.δ. 18/1989 και το άρθρο 12 ν. 3900/2010, περί ανυπαρξίας νομολογίας του ΣτΕ ή περί αντίθεσης της αναιρεσιβαλλόμενης προς παγιωμένη νομολογία ανωτάτων δικαστηρίων. Η απλή επίκληση αποφάσεων χρησιμοποιήθηκε μόνο για ενίσχυση των ουσιαστικών λόγων (αιτιώδης συνάφεια, αναλογικότητα αποζημίωσης) και δεν επαρκεί για την άρση του απαραδέκτου.
Απορρίπτει την αίτηση.
ΣτΕ Α538/2025
2025Συμβούλιο της ΕπικρατείαςΔιοικητικό ΔίκαιοΔικονομικό Δίκαιο
Σχετικότητα: 86.9%
Σε επαρχιακή οδό διπλής κατεύθυνσης και πλάτους 6,70 μ., στη χιλιομετρική θέση 2+600, υπήρχε τσιμεντένιο τοιχίο (πλάτος 25 εκ., ύψος 90 εκ.) κοντά στο άκρο του δεξιού ρεύματος, σε τμήμα με αλλεπάλληλες αντίθετες στροφές και όριο ταχύτητας 60 χλμ./ώρα. Η οριζόντια διαγράμμιση στο δεξιό άκρο είχε σβησθεί και δεν υπήρχε φωτισμός στην περιοχή. Ο οδηγός κινείτο βράδυ, δεν φορούσε ζώνη ασφαλείας και προσέκρουσε στο τοιχίο, με αποτέλεσμα βαριά κάκωση και θάνατο την επόμενη ημέρα. Η Διοίκηση δεν είχε μεριμνήσει για απομάκρυνση/αντικατάσταση του εμποδίου με σύστημα αναχαίτισης, ούτε για επαναχάραξη διαγράμμισης ή επαρκή φωτισμό. Οι τεχνικές οδηγίες ΟΜΟΕ-ΣΑΟ δημοσιεύθηκαν μεταγενέστερα (29.4.2011) του συμβάντος.
Σύμφωνα με τα άρθρα 105 και 106 ΕισΝΑΚ, η Διοίκηση ευθύνεται για παράνομες πράξεις ή παραλείψεις των οργάνων της που προκαλούν ζημία. Το άρθρο 932 ΑΚ παρέχει στο δικαστήριο ευχέρεια επιδίκασης εύλογης χρηματικής ικανοποίησης λόγω ψυχικής οδύνης, ενώ το άρθρο 300 ΑΚ επιτρέπει μείωση της αποζημίωσης σε περίπτωση συντρέχοντος πταίσματος του ζημιωθέντος. Το δικαστήριο διαπίστωσε ότι στο επίδικο τμήμα της επαρχιακής οδού υπήρχε τσιμεντένιο τοιχίο κοντά στο άκρο του οδοστρώματος, σε σημείο αριστερής στροφής, με σβησμένη διαγράμμιση και χωρίς φωτισμό, ώστε η αιχμή του να μην είναι προσηκόντως ορατή. Ο οδηγός κινείτο εντός του ορίου ταχύτητας, αλλά δεν έφερε ζώνη ασφαλείας, γεγονός που επιβάρυνε το αποτέλεσμα. Εφαρμόζοντας τα άρθρα 105-106 ΕισΝΑΚ, 932 και 300 ΑΚ, το δικαστήριο ερμήνευσε ότι η μη απομάκρυνση του σταθερού εμποδίου, η έλλειψη επαρκούς σήμανσης/διαγράμμισης και φωτισμού συνιστούν παράνομες παραλείψεις με αιτιώδη σύνδεσμο προς το θανατηφόρο αποτέλεσμα, ενώ η μη χρήση ζώνης ασφαλείας συνιστά συνυπαιτιότητα που συνεκτιμάται στον καθορισμό του ποσοστού ευθύνης και του εύλογου ποσού χρηματικής ικανοποίησης.
Η αίτηση απορρίφθηκε ως απαράδεκτη διότι δεν τεκμηριώθηκαν παραδεκτώς νομικά ζητήματα κατά το άρθρο 12 παρ. 1 ν. 3900/2010 και το άρθρο 53 παρ. 3-4 π.δ. 18/1989: ο ισχυρισμός περί αντίθεσης της κρίσης για τον χρόνο προβολής της ενστάσεως του άρθρου 300 ΑΚ προς παλαιότερη νομολογία είχε ήδη ανατραπεί από νεότερες αποφάσεις, ο πρόσθετος ισχυρισμός για το απαράδεκτο της ενστάσεως συνυπαιτιότητας προτάθηκε πρώτη φορά με υπόμνημα και είναι απαράδεκτος, και ως προς το ύψος της χρηματικής ικανοποίησης δεν υφίσταται αντίθεση με νομολογία ούτε νομικό ζήτημα, καθόσον οι επικαλούμενες αποφάσεις δεν περιέχουν ρητή κρίση περί παραβίασης του άρθρου 932 ΑΚ σε συνδυασμό με την αρχή της αναλογικότητας.
Απορρίπτει την αίτηση.
ΣτΕ Α1126/2020
2020Συμβούλιο της ΕπικρατείαςΔικονομικό ΔίκαιοΔιοικητικό Δίκαιο
Σχετικότητα: 86.9%
Στις 29.4.2001 και ώρα 18:30 σε τμήμα της Νέας Εθνικής Οδού Αθηνών–Λαμίας (36ο χλμ), με ημέρα και καλές καιρικές συνθήκες, το οδόστρωμα στένευε από τρεις σε δύο λωρίδες και ίσχυε όριο ταχύτητας 80 km/h. Υπήρχαν μεταλλικά στηθαία ασφαλείας εκατέρωθεν. Ο οδηγός κινήθηκε με ταχύτητα περίπου 120 km/h και υπό επήρεια αλκοόλης 2,26‰. Μετά εκτροπή και πρόσκρουση, η μεταλλική μπάρα εισήλθε στην καμπίνα. Πραγματογνωμοσύνη διαπίστωσε ελλιπή μηχανική αντοχή του στηθαίου λόγω ελλείψεων κοχλιών και ροδελών, χαλαρής σύσφιξης και ανεπαρκούς αποστάτη. Η αρμόδια υπηρεσία είχε υποχρέωση συντήρησης της εθνικής οδού και ορθής τοποθέτησης/συντήρησης των στηθαίων.
Το άρθρο 105 Εισ.Ν.Α.Κ. θεσπίζει ευθύνη του Δημοσίου για παράνομες πράξεις ή παραλείψεις των οργάνων του, περιλαμβανομένων παράνομων υλικών ενεργειών ή παραλείψεων νόμιμων υλικών ενεργειών, συνδεόμενων με οργάνωση/λειτουργία υπηρεσιών. Τα άρθρα 932 και 300 ΑΚ προβλέπουν εύλογη χρηματική ικανοποίηση λόγω ψυχικής οδύνης και δυνατότητα μείωσης λόγω συντρέχοντος πταίσματος. Απαραίτητη είναι η ύπαρξη αιτιώδους συνδέσμου. Το δικαστήριο διαπίστωσε υποχρέωση της υπηρεσίας να συντηρεί τη Νέα Εθνική Οδό Αθηνών–Λαμίας και τα μεταλλικά στηθαία. Στο συμβάν (36ο χλμ, ημέρα, καλός καιρός, στένωση από 3 σε 2 λωρίδες, όριο 80 km/h) ο οδηγός κινήθηκε περί τα 120 km/h και υπό επήρεια αλκοόλης 2,26‰. Η πραγματογνωμοσύνη κατέδειξε ελλιπή αντοχή του στηθαίου λόγω ελλείψεων κοχλιών/ροδελών, χαλαρής σύσφιξης και ανεπαρκούς αποστάτη, με είσοδο της μπάρας στην καμπίνα. Εφαρμόζοντας τα άρθρα 105 Εισ.Ν.Α.Κ., 932 και 300 ΑΚ, κρίθηκε ότι η ελλιπής συντήρηση/τοποθέτηση του στηθαίου συνιστά παράνομη παράλειψη και πρόσφορη αιτία του θανάτου, ενώ η συνυπαιτιότητα του οδηγού δεν διέκοψε τον αιτιώδη σύνδεσμο αλλά επηρέασε τον επιμερισμό και το εύλογο ύψος της χρηματικής ικανοποίησης λόγω ψυχικής οδύνης.
Η αίτηση απορρίφθηκε διότι οι λόγοι αναιρέσεως δεν τεκμηρίωσαν, κατά το άρθρο 53 παρ. 3 π.δ. 18/1989 σε συνδυασμό με το άρθρο 12 παρ. 1 ν. 3900/2010, έλλειψη ή αντίθεση νομολογίας επί κρίσιμου νομικού ζητήματος. Οι αιτιάσεις στόχευαν στην αιτιολογία της αναιρεσιβαλλόμενης (ύπαρξη αιτιώδους συνδέσμου, εκτίμηση αποδείξεων, συντρέχον πταίσμα) και όχι στην ερμηνεία διατάξεων νόμου ή γενικών αρχών. Ο ισχυρισμός περί υπέρβασης των ορίων του άρθρου 932 ΑΚ ως προς το ύψος χρηματικής ικανοποίησης δεν ανέδειξε αντίθεση προς πάγια νομολογία (ΣτΕ 483/2018, 1033/2018). Ως εκ τούτου, οι λόγοι κρίθηκαν απαράδεκτοι και η αίτηση απορρίφθηκε.
Απορρίπτει την αίτηση. Επιβάλλει σε βάρος του Ελληνικού Δημοσίου συμμέτρως τη δικαστική δαπάνη των αναιρεσιβλήτων, η οποία ανέρχεται στο ποσό των τετρακοσίων εξήντα (460) ευρώ.
ΣτΕ Α2526/2017
2017Συμβούλιο της ΕπικρατείαςΔιοικητικό ΔίκαιοΔικονομικό Δίκαιο
Σχετικότητα: 86.8%
Κατά την εκτέλεση δημοσίου τεχνικού έργου για εργατικές κατοικίες, σε οικόπεδο πλησίον κατοικίας, κατόπιν σύμβασης της 9.4.1990, παρέμεινε μη περιφραγμένο βραχώδες τμήμα στη νοτιοανατολική πλευρά του εργοταξίου (παλαιό λατομείο). Στις 21.12.1993, ανήλικος έπεσε από ύψος και υπέστη βαριά κρανιοεγκεφαλική κάκωση, με σπαστική τετραπάρεση, νοητική υστέρηση και αναπηρία 100%, πλήρως εξαρτημένος από τρίτους. Ιατρικές γνωματεύσεις κρατικών νοσοκομείων πιστοποίησαν μόνιμη κατάσταση, ανάγκη δύο συμπαραστατών 24ώρου και περιθώρια αποκατάστασης με ειδικό κέντρο εξωτερικού. Οι δαπάνες υπολογίστηκαν με βάση τα κατώτατα ημερομίσθια αποκλειστικών νοσοκόμων (ΚΥΑ 10881/2005, 11781/2006). Η υφιστάμενη οικογενειακή κατοικία 60 τ.μ. κρίθηκε ανεπαρκής για τις ανάγκες. Το διαφυγόν κέρδος προσδιορίστηκε με βάση κατώτατο ημερομίσθιο ανειδίκευτου και σύνταξη γήρατος έως 65ο/71ο έτος.
Σύμφωνα με το άρθρο 105 ΕισΝΑΚ, το Δημόσιο και τα νπδδ ευθύνονται σε αποζημίωση για παράνομες πράξεις ή παραλείψεις οργάνων τους, εφαρμοζόμενο και δια των άρθρων 106 ΕισΝΑΚ. Κατά τα άρθρα 297-298, 929-930 ΑΚ, η αποζημίωση περιλαμβάνει θετική ζημία και διαφυγόν κέρδος· οι μελλοντικές δαπάνες καταβάλλονται σε μηνιαίες δόσεις και, για σπουδαίο λόγο, εφάπαξ. Κατά τα άρθρα 71 § 1 και 73 § 1 ΚΔΔ, το δικόγραφο πρέπει να εκθέτει σαφώς τα περιστατικά και το αίτημα. Το δικαστήριο διαπίστωσε ότι το ατύχημα (21.12.1993) επήλθε κατά την εκτέλεση δημοσίου έργου λόγω παράλειψης περίφραξης/μέτρων ασφαλείας, με μόνιμη τετραπάρεση και πλήρη εξάρτηση. Ιατρικές γνωματεύσεις τεκμηρίωσαν ανάγκη δύο συμπαραστατών και περιθώρια αποκατάστασης. Προσδιορίστηκαν σχετικές δαπάνες βάσει ΚΥΑ 10881/2005 και 11781/2006, ανεπαρκείς στεγαστικές συνθήκες (κατοικία 60 τ.μ.) και διαφυγόν κέρδος έως το 65ο έτος. Εφαρμόζοντας τα ανωτέρω, έκρινε ότι οι μελλοντικές δαπάνες για δύο συμπαραστάτες και βελτιωμένη διατροφή είναι βέβαιες και καταβλητέες μηνιαίως εφ’ όρου ζωής. Διαπίστωσε σπουδαίο λόγο για εφάπαξ καταβολή του ποσού που αντιστοιχεί στο διαφυγόν κέρδος, προκειμένου να εξυπηρετηθεί η ανάγκη στέγασης. Το αίτημα θεραπείας στο εξωτερικό κρίθηκε επαρκώς ορισμένο και επιδικάστηκε εύλογο ποσό 60.000 ευρώ.
Η αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση αιτιολόγησε νομίμως την επιδίκαση μελλοντικών δαπανών για δύο συμπαραστάτες και βελτιωμένη διατροφή εφ’ όρου ζωής, στηριζόμενη στη διά βίου αναπηρία και στα στοιχεία κόστους (ΚΥΑ). Το αίτημα για τριετή καταβολή ήταν επικουρικό, ενώ το κύριο αίτημα κάλυπτε εφ’ όρου ζωής. Η αξίωση για μετάβαση σε κέντρο αποκατάστασης εξωτερικού ήταν ορισμένη, με ιατρικές γνωματεύσεις και προσδιορισμό συνήθων δαπανών, και το επιδικασθέν ποσό 60.000 ευρώ κρίθηκε εύλογο. Υπήρχε σπουδαίος λόγος για εφάπαξ καταβολή του ποσού των 417.500 ευρώ (διαφυγόν κέρδος) προς εξυπηρέτηση στεγαστικών αναγκών, ενόψει μόνιμης αναπηρίας και έλλειψης εισοδημάτων. Συνεπώς, οι προβαλλόμενοι λόγοι αναιρέσεως ήταν αβάσιμοι και η αίτηση απορρίφθηκε.
Απορρίπτει την αίτηση.
303/2023
2023Άρειος ΠάγοςΑστικό ΔίκαιοΔικονομικό Δίκαιο
Σχετικότητα: 86.5%
Κοινοπραξία ανέλαβε εκτέλεση έργου εκσυγχρονισμού λιμένα μικρών σκαφών Νικήτης. Κατά την κατασκευή, τοποθετούνταν προκατασκευασμένα καλούπια για τεχνητούς ογκολίθους σε πεζοδρόμιο υψηλότερο του επιπέδου χωμάτινου δρόμου πρόσβασης πλάτους 4 μέτρων. Στην είσοδο υπήρχαν απαγορευτικές πινακίδες εισόδου στους μη έχοντες εργασία. Η χωμάτινη οδός είχε μικροανωμαλίες που δημιουργούσαν λακκούβες γεμάτες νερό σε περιόδους βροχών. Την 2-7-2007 δόθηκε εντολή εξομάλυνσης με αμμοχάλικο. Από 21-1 έως 24-1-2008 δεν εκτελέσθηκαν εργασίες λόγω έντονων βροχοπτώσεων. Την 22-1-2008 και ώρα 16:15, οδηγός μοτοσικλέτας 595 cc, ηλικίας 32 ετών, μηχανικός Γ' Εμπορικού Ναυτικού με μηνιαίες μικτές αποδοχές 2.400,51 ευρώ, εισήλθε στο χώρο του λιμένα για να συναντήσει φίλο σε σκάφος. Κατά την έξοδό του, κινούμενος με ταχύτητα έως 20 χλμ/ώρα, επιχείρησε να διασχίσει λακκούβα γεμάτη νερό, έχασε τον έλεγχο λόγω ολισθηρότητας και φθαρμένων ελαστικών, ανατράπηκε και έπεσε σε τσιμεντένιο ογκόλιθο. Δεν φορούσε προστατευτικό κράνος. Υπέστη κρανιοεγκεφαλική κάκωση, βαρεία κρανιοπροσωπική κάκωση, κατάγματα. Νοσηλεύθηκε διασωληνωμένος έως 14-4-2008, στη συνέχεια σε νοσοκομεία έως 27-10-2011. Κατέστη τετραπληγικός με αναπηρία 85% εφ' όρου ζωής, μόνιμα ανίκανος προς εργασία, χρήζων φροντίδας όλο το εικοσιτετράωρο.
Το άρθρο 914 ΑΚ προβλέπει ότι προϋπόθεση ευθύνης από αδικοπραξία είναι η υπαιτιότητα, η παράνομη συμπεριφορά και η αιτιώδης συνάφεια μεταξύ αυτής και της ζημίας. Η παράλειψη συνιστά αδικοπραξία όταν ο υπόχρεος όφειλε να ενεργήσει από το νόμο, δικαιοπραξία ή καλή πίστη. Το άρθρο 300 ΑΚ επιτρέπει μείωση αποζημίωσης αν διαπιστωθεί οικείο πταίσμα του παθόντος. Το δικαστήριο διαπίστωσε ότι η ανάδοχος κοινοπραξία παρέλειψε να λάβει μέτρα ασφαλείας, να συντηρήσει την οδό με εξομάλυνση λακκούβας ή τοποθέτηση σήμανσης μετά τις βροχοπτώσεις 21-22/1/2008, παρά τις συμβατικές υποχρεώσεις της. Ο παθών εισήλθε σε απαγορευμένο χώρο, οδηγούσε με φθαρμένα ελαστικά, χωρίς κράνος, δεν ρύθμισε ταχύτητα υπό ολισθηρές συνθήκες, δεν εκτέλεσε αποφευκτικό ελιγμό. Εφαρμόζοντας τα άρθρα 914, 300 ΑΚ, το δικαστήριο έκρινε συνυπαιτιότητα 40% για την ανάδοχο (επέλευση ατυχήματος) και 60% για τον παθόντα (επέλευση ατυχήματος και έκταση τραυματισμού λόγω μη χρήσης κράνους), μειώνοντας αναλόγως την αποζημίωση.
Η αίτηση απορρίφθηκε διότι το Εφετείο ορθά εφάρμοσε τις διατάξεις των άρθρων 914, 300, 929, 931, 932 ΑΚ. Δέχθηκε ότι η ανάδοχος κοινοπραξία παρέλειψε αμελώς να λάβει μέτρα ασφαλείας για τη συντήρηση της οδού και σήμανση επικίνδυνων λακκούβων, αλλά και ότι ο παθών συνέβαλε αιτιωδώς στο ατύχημα με αμελή συμπεριφορά (είσοδος σε απαγορευμένο χώρο, φθαρμένα ελαστικά, μη ρύθμιση ταχύτητας, οδήγηση χωρίς κράνος). Το ποσοστό συνυπαιτιότητας 60% για τον παθόντα και 40% για την ανάδοχο ήταν νομικά ορθό. Τα επιδικασθέντα ποσά 197.628 ευρώ (20.928 για υπηρεσίες νοσοκόμου προ αγωγής, 21.900 για μελλοντικές υπηρεσίες, 64.800 για διαφυγόντα εισοδήματα, 50.000 για ηθική βλάβη, 40.000 κατ' άρθρο 931 ΑΚ) ήταν εύλογα και δεν υπερέβησαν τα όρια διακριτικής ευχέρειας, τηρώντας την αρχή της αναλογικότητας.
ΣΥΝΕΚΔΙΚΑΖΕΙ τις από 28.04.2021 και 17.06.2021 αντίθετες αιτήσεις για αναίρεση της υπ' αριθμ. 112/2019 απόφασης του Τριμελούς Εφετείου Θεσσαλονίκης. ΑΠΟΡΡΙΠΤΕΙ αμφότερες. ΔΙΑΤΑΣΣΕΙ την εισαγωγή του παραβόλου, που κατατέθηκε από τον αναιρεσείοντα Γ. Κ. του Θ., για την άσκηση της από 28.04.2021 αίτησης αναίρεσης, στο δημόσιο ταμείο. ΚΑΤΑΔΙΚΑΖΕΙ τον ως άνω αναιρεσείοντα να πληρώσει τα δικαστικά έξοδα των αναιρεσιβλήτων, τα οποία καθορίζει, συνολικά, στο ποσό των δύο χιλιάδων επτακοσίων (2.700) ευρώ. ΔΙΑΤΑΣΣΕΙ την εισαγωγή του παραβόλου, που κατατέθηκε από τις αναιρεσείουσες Κοινοπραξία με την επωνυμία "..." και ανώνυμη εταιρεία με την επωνυμία "...", για την άσκηση της αντίθετης από 17.06.2021 αίτησης αναίρεσης, στο δημόσιο ταμείο. ΚΑΤΑΔΙΚΑΖΕΙ τις ως άνω αναιρεσείουσες να πληρώσουν τα δικαστικά έξοδα του αναιρεσιβλήτου, τα οποία καθορίζει στο ποσό των δύο χιλιάδων επτακοσίων (2.700) ευρώ.
ΣτΕ Α3839/2012
2012Συμβούλιο της ΕπικρατείαςΔιοικητικό ΔίκαιοΔημοτικό Δίκαιο
Σχετικότητα: 85.9%
Στις 30.7.1993 εκδηλώθηκε πυρκαγιά σε δασική περιοχή πλησίον οικισμού, με ισχυρούς ανέμους (περίπου 8-9 μποφόρ) και ταχεία επικόρυφη εξάπλωση, που μετετράπη σε μικτή. Εργασίες κάλυψης κοιλωμάτων οδοστρώματος με ασφαλτόμειγμα και πίσσα θερμαινόμενη με υγραέριο διενεργούνταν από άτυπο συνεργείο σε δρόμο αρμοδιότητας Δήμου. Δεν υπήρξε συντονισμένη ενέργεια από τις συναρμόδιες αρχές, συμπεριλαμβανομένου του Δήμου, για έγκαιρο έλεγχο και κατάσβεση της πυρκαγιάς και για οργανωμένη απομάκρυνση κινδυνευόντων. Ο αιτών διασώστης, κάτοικος πλησίον της πληγείσας περιοχής, επιχείρησε μαζί με άλλους να απομακρύνει τέσσερις ηλικιωμένους μέσω μονοπατιού προς χαράδρα, αλλά όλοι εγκλωβίστηκαν από τις φλόγες και απεβίωσαν από καθολικά εγκαύματα και εισπνοή καπνού. Τα μέλη της οικογένειας του θανόντος είχαν λάβει ειδική αποζημίωση βάσει του άρθρου 38 παρ. 12 ν. 1845/1989.
Το άρθρο 105 και 106 Εισ.Ν.Α.Κ. θεμελιώνουν ευθύνη για παράνομες πράξεις ή παραλείψεις οργάνων του Δημοσίου ή ΝΠΔΔ, συμπεριλαμβανομένων μη νόμιμων υλικών ενεργειών και παραλείψεων. Σύμφωνα με το άρθρο 28 § 2 και 31 ν. 998/1979, οι αρμόδιες αρχές, μεταξύ των οποίων και οι δημοτικές, υποχρεούνται σε άμεση κινητοποίηση και συνδρομή στην κατάσβεση, ενώ το άρθρο 24 § 1 περ. α στοιχ. i ΠΔ 410/1995 αναθέτει στον Δήμο τη συντήρηση δημοτικών οδών. Το άρθρο 5 § 2 ΚΔΔ δεσμεύει ως προς αμετάκλητες ποινικές καταδικαστικές κρίσεις ενοχής και το άρθρο 307 ΠΚ καθιστά αναμενόμενη την διάσωση χωρίς κίνδυνο για τον διασώστη. Το δικαστήριο διαπίστωσε ότι η πυρκαγιά ξεκίνησε κατά εργασίες σε δημοτικό δρόμο με χρήση φλόγιστρου από άτυπο συνεργείο, εξαπλώθηκε ταχέως λόγω ανέμων και μορφολογίας, και δεν υπήρξε συντονισμένη παρέμβαση από τις συναρμόδιες αρχές, συμπεριλαμβανομένου του Δήμου, για κατάσβεση και διάσωση. Ο διασώστης, κάτοικος πλησίον, επιχείρησε να απομακρύνει ηλικιωμένους, χωρίς επαρκή πληροφόρηση για τον κίνδυνο, και επήλθε θάνατος. Εφαρμόζοντας τις ανωτέρω διατάξεις, το δικαστήριο έκρινε ότι συντρέχουν παράνομες πράξεις και παραλείψεις του Δήμου τόσο ως προς την πρόκληση κινδύνου μέσω εργασιών σε δρόμο αρμοδιότητάς του όσο και ως προς τη μη συντονισμένη αντιμετώπιση της πυρκαγιάς. Η αυτόβουλη διάσωση δεν διέκοψε τον αιτιώδη σύνδεσμο. Ως προς τη χρηματική ικανοποίηση, δεν είναι νόμιμα κριτήρια η κοινωνική κατάσταση του δικαιούχου ή η οικονομική κατάσταση του Δήμου, ενώ η οικονομική κατάσταση των δικαιούχων μπορεί κατ’ αρχήν να συνεκτιμηθεί χωρίς πλήρη περιουσιακή ανάλυση.
Η αίτηση απορρίφθηκε κατά τα μέρη που αμφισβητούσαν την ευθύνη του Δήμου, διότι αποδείχθηκαν παράνομες πράξεις και παραλείψεις οργάνων του, συνδεόμενες αιτιωδώς με τον θάνατο, και η αυτόβουλη προσφορά βοήθειας δεν διέκοψε τον αιτιώδη σύνδεσμο· επιπλέον, νομίμως ελήφθη ως δεσμευτική η αμετάκλητη ποινική κρίση περί ενοχής για εμπρησμό ως προς τον δράστη, χωρίς δημιουργία δεδικασμένου ως προς τις προϋποθέσεις ευθύνης. Η αίτηση έγινε δεκτή εν μέρει διότι το εφετείο προσδιόρισε το ύψος της χρηματικής ικανοποίησης λαμβάνοντας υπόψη μη νόμιμα κριτήρια: την κοινωνική κατάσταση των δικαιούχων και την οικονομική κατάσταση του Δήμου, τα οποία δεν επηρεάζουν τον προσδιορισμό της κατά το άρθρο 932 ΑΚ χρηματικής ικανοποίησης. Γι’ αυτό η απόφαση αναιρέθηκε κατά το μέρος της επιμέτρησης και παραπέμφθηκε για νέα κρίση.
Απορρίπτει εν μέρει την αίτηση. Δέχεται την αίτηση κατά τα λοιπά. Αναιρεί εν μέρει την 466/2007 απόφαση του Διοικητικού Εφετείου Πειραιώς, στο οποίο παραπέμπει την υπόθεση, κατά το αναιρεθέν μέρος, σύμφωνα με όσα εκτέθηκαν στο σκεπτικό. Συμψηφίζει τη δικαστική δαπάνη μεταξύ των διαδίκων.
ΣτΕ Α325/2017
2017Συμβούλιο της ΕπικρατείαςΔιοικητικό ΔίκαιοΔικονομικό Δίκαιο
Σχετικότητα: 85.6%
Αιτών υπηρετούσε ως στρατιώτης σκοπευτής πυροβολικού και στις 11.9.1996 έλαβε διαταγή να εκσκάψει όρυγμα (θέση μάχης) σε φυλάκιο πυρομαχικών, σε πετρώδες έδαφος, μαζί με άλλον στρατιώτη. Η εργασία εκτελέστηκε χωρίς προστατευτικά μέσα (μάσκες, γάντια) και χωρίς ειδική επίβλεψη για την ορθή θέση των στρατιωτικών κατά την εκσκαφή. Κατά τη διάνοιξη, μετά την τοποθέτηση σφήνας και κτύπημα με βαριά, εκτοξεύθηκε μεταλλικό θραύσμα που τραυμάτισε τον αιτούντα στον αριστερό οφθαλμό. Ακολούθησαν μεταφορές σε υγειονομικές μονάδες (Κέντρο Υγείας, ιδιώτης οφθαλμίατρος, στρατιωτικό νοσοκομείο και περιφερειακό νοσοκομείο), πολλαπλές χειρουργικές επεμβάσεις (υαλοειδεκτομή και επανεπεμβάσεις) και απώλεια όρασης του αριστερού οφθαλμού. Κατατέθηκαν μαρτυρίες ότι κατά την εκσκαφή εκτοξεύονται γρέζια ή κομμάτια πετρών και ότι είχε προηγηθεί ανάλογο συμβάν.
Σύμφωνα με το άρθρο 105 Εισ.Ν.Α.Κ., το Δημόσιο ευθύνεται για παράνομες πράξεις, παραλείψεις ή υλικές ενέργειες των οργάνων του κατά την άσκηση δημόσιας εξουσίας. Η παρανομία συντρέχει όχι μόνο με παραβίαση συγκεκριμένης διάταξης αλλά και όταν παραλείπονται ιδιαίτερα καθήκοντα της υπηρεσίας που προσδιορίζονται από τα διδάγματα της κοινής πείρας και την καλή πίστη. Η αιτιώδης συνάφεια κρίνεται με βάση την πρόσφορη ικανότητα του γεγονότος να επιφέρει τη ζημία κατά τη συνήθη πορεία των πραγμάτων. Το δικαστήριο διαπίστωσε ότι δόθηκε διαταγή εκσκαφής ορύγματος σε πετρώδες έδαφος στις 11.9.1996 χωρίς να έχουν διαταχθεί ή ληφθεί προστατευτικά μέτρα και χωρίς επίβλεψη για την ορθή θέση των στρατιωτικών. Κατά την εκτέλεση, εκτοξεύθηκε θραύσμα και προκάλεσε σοβαρό τραυματισμό στον αριστερό οφθαλμό του αιτούντος, με επακόλουθες επεμβάσεις και απώλεια όρασης. Μαρτυρικές καταθέσεις επιβεβαίωσαν τον κίνδυνο εκτόξευσης πετρών και γρεζιών. Εφαρμόζοντας το άρθρο 105 Εισ.Ν.Α.Κ., το δικαστήριο έκρινε ότι η παράλειψη του επικεφαλής να διατάξει μέτρα προστασίας και να εποπτεύσει την εκσκαφή συνιστά παράνομη παράλειψη ιδιαίτερου καθήκοντος της υπηρεσίας. Η εργασία εκσκαφής σε πετρώδες έδαφος είναι πρόσφορη αιτία πρόκλησης τραυματισμού κατά τη κοινή πείρα, τελώντας σε αιτιώδη συνάφεια με τη ζημία.
Η αίτηση απορρίφθηκε διότι η ευθύνη του Δημοσίου κατά το άρθρο 105 Εισ.Ν.Α.Κ. δεν προϋποθέτει παραβίαση συγκεκριμένης διάταξης όταν παραλείπονται ιδιαίτερα καθήκοντα της υπηρεσίας· εν προκειμένω, η μη λήψη προστατευτικών μέτρων και η ανεπάρκης εποπτεία κατά την εκσκαφή σε πετρώδες έδαφος συνιστούν παράνομη παράλειψη. Επιπλέον, υπήρχε πρόσφορη αιτιώδης συνάφεια μεταξύ της επικίνδυνης εργασίας χωρίς μέτρα και του τραυματισμού, όπως επιβάλλουν τα διδάγματα της κοινής πείρας. Κατά το μέρος που αμφισβητήθηκε η συγκεκριμένη κρίση περί αιτίου-αποτελέσματος, ο λόγος ήταν απαράδεκτος, ως αναγόμενος σε εκτίμηση πραγματικών περιστατικών.
Απορρίπτει την αίτηση. Επιβάλλει στο αναιρεσείον Ελληνικό Δημόσιο τη δικαστική δαπάνη του αναιρεσιβλήτου, που ανέρχεται σε τετρακόσια εξήντα (460) ευρώ. Η διάσκεψη έγινε στην Αθήνα στις 12 Ιανουαρίου 2017 και η απόφαση δημοσιεύθηκε σε δημόσια συνεδρίαση της 6ης Φεβρουαρίου 2017.
ΣτΕ Α809/2012
2012Συμβούλιο της ΕπικρατείαςΔιοικητικό ΔίκαιοΔικονομικό Δίκαιο
Σχετικότητα: 85.5%
Αιτών υπηρέτησε ως οπλίτης πενταετούς υποχρέωσης στο Πολεμικό Ναυτικό. Κατά την προετοιμασία επιθεώρησης στον Ναύσταθμο, εκτέλεσε εργασία ανύψωσης άχρηστων ηλεκτρονικών μηχανών με δύο συναδέλφους, για εναπόθεση σε όχημα CLARK, χωρίς διαθέσιμο γερανό ή άλλα ανυψωτικά μέσα. Οι συσκευές είχαν βάρος περί τα 100 κιλά. Κατά την ανύψωση, αισθάνθηκε έντονο πόνο στη μέση και εισήχθη στο Ναυτικό Νοσοκομείο Κρήτης, όπου διαγνώσθηκε κήλη μεσοσπονδυλίου δίσκου Ο4-Ο5 με ριζίτιδα. Η ΑΥΕΝ και η Αναθεωρητική ΥΕΝ τον έκριναν Ι/4 και ακατάλληλο για ΕΠΥ, και επακολούθησε απόλυσή του. Η γνωμάτευση της ΑΥΕΝ (9.6.1997) ανέφερε ότι η πάθηση μπορεί να οφείλεται είτε στο συμβάν είτε σε παθολογικά αίτια. Οι δύο συναδέλφοι δεν υπέστησαν βλάβη υγείας.
Σύμφωνα με το άρθρο 105 Εισ.Ν.Α.Κ., για ευθύνη του Δημοσίου απαιτούνται σωρευτικά παράνομη πράξη ή παράλειψη οργάνου κατά την άσκηση δημόσιας εξουσίας, ζημία και αιτιώδης σύνδεσμος. Τα άρθρα 297-298 ΑΚ ρυθμίζουν την αποζημίωση και το περιεχόμενό της, ενώ κατά το άρθρο 932 ΑΚ μπορεί να επιδικασθεί χρηματική ικανοποίηση λόγω ηθικής βλάβης. Η γενική-αφηρημένη κρίση περί πρόσφορου αιτίου ελέγχεται αναιρετικώς, η ειδική κρίση για το συγκεκριμένο αιτιώδες αποτέλεσμα δεν ελέγχεται. Το δικαστήριο διαπίστωσε ότι η εργασία εναπόθεσης βαριών συσκευών στην υποδοχή του CLARK εκτελέσθηκε από τρία άτομα χωρίς ανυψωτικό, με το βάρος περί τα 100 κιλά και την υποδοχή λίγα εκατοστά από το έδαφος. Οι δύο συναδέλφοι δεν υπέστησαν βλάβη. Η ΑΥΕΝ γνωμάτευσε ότι η πάθηση μπορεί να οφείλεται και σε παθολογικά αίτια. Οι υγειονομικές επιτροπές έκριναν τον αιτούντα Ι/4 και ακατάλληλο. Εφαρμόζοντας τα ανωτέρω, το δικαστήριο έκρινε ότι η εντολή για εναπόθεση στη σχετική υποδοχή δεν παραβίασε διάταξη και, κατά τα διδάγματα της κοινής πείρας, το βάρος δεν ήταν υπερβολικό για τρία άτομα. Το επιζήμιο αποτέλεσμα δεν συνδέεται αιτιωδώς με παράνομη πράξη ή παράλειψη οργάνου, άρα δεν στοιχειοθετείται ευθύνη κατά το άρθρο 105 Εισ.Ν.Α.Κ.
Η αίτηση απορρίφθηκε διότι η προσβαλλόμενη απόφαση στηρίζεται αυτοτελώς στην αιτιολογία περί έλλειψης αιτιώδους συνδέσμου μεταξύ της διαταχθείσας εργασίας και της πάθησης, κρίση που αναφέρεται στη συγκεκριμένη περίπτωση και δεν υπόκειται σε αναιρετικό έλεγχο. Παράλληλα, ορθώς χρησιμοποιήθηκαν τα διδάγματα της κοινής πείρας για την εκτίμηση των πραγματικών περιστατικών και ελήφθησαν υπόψη οι γνωματεύσεις της ΑΥΕΝ και το ότι οι άλλοι δύο εργαζόμενοι δεν υπέστησαν βλάβη. Ενόψει της αυτοτελούς επάρκειας της δεύτερης αιτιολογίας, κάθε λόγος που στρέφεται κατά της πρώτης αιτιολογίας κρίθηκε αλυσιτελής.
Απορρίπτει την κρινόμενη αίτηση.
ΣτΕ Α1438/2021
2021Συμβούλιο της ΕπικρατείαςΔημοτικό ΔίκαιοΔικονομικό Δίκαιο
Σχετικότητα: 85.4%
Σε ανώνυμη δημόσια οδό εντός διοικητικής περιφέρειας Δήμου στην περιοχή Κωπαΐδας, με πλάτος οδοστρώματος 5,20 μ. και στένωση σε 3,80 μ. στη γέφυρα πάνω από αρδευτικό κανάλι, υφίσταται απότομη στροφή (περίπου 90°) και περιορισμένη ορατότητα. Υπήρχαν πινακίδες Ρ-32 (όριο 20 χλμ/ώρα), Κ-1α (επικίνδυνη αριστερή στροφή) και Π-75 (διαδοχικά βέλη), χωρίς πεζοδρόμιο ή έρεισμα και χωρίς φωτισμό. Η δεξιά πλευρά της γέφυρας ήταν ακάλυπτη, χωρίς προστατευτικά εμπόδια (στηθαία, κιγκλιδώματα). Η οδός δεν αποτελεί τμήμα της Αλιάρτου–Ακραιφνίου ούτε προορίζεται αποκλειστικά για συντήρηση/εκμετάλλευση υδραυλικών έργων. Η περιφερειακή απόφαση 3563/2007 κατέγραψε συγκεκριμένες οδούς αρμοδιότητας Περιφέρειας/Νομαρχίας, με τις λοιπές δημόσιες οδούς στη διοικητική ευθύνη των Δήμων.
Σύμφωνα με το άρθρο 7 §3 του ν. 3481/2006, οι αρμόδιοι για τη συντήρηση των δημοσίων οδών καθορίζονται με αποφάσεις του Γενικού Γραμματέα της Περιφέρειας, με τους Δήμους να είναι αρμόδιοι για όλες τις υπόλοιπες δημόσιες οδούς εντός των ορίων τους. Το άρθρο 2 §§1-2 του ν.δ. 3784/1957 αναθέτει στον Οργανισμό την κατασκευή και συντήρηση οδών/γεφυρών μόνο όταν είναι αναγκαίες για τη συντήρηση και εκμετάλλευση των υδραυλικών έργων του Βοιωτικού Κηφισσού. Ο ΚΟΚ (άρθρα 4 και 10) προσδιορίζει τις υποχρεώσεις σήμανσης και στοιχείων ασφάλειας. Το δικαστήριο διαπίστωσε ότι η οδός είναι δημόσια, ανώνυμη, εντός της εδαφικής περιφέρειας του Δήμου, δεν περιλαμβάνεται στις οδούς που η 3563/2007 απόφαση ανέθεσε σε Περιφέρεια/Νομαρχία, και δεν τεκμηριώθηκε ότι προορίζεται αποκλειστικά για τη συντήρηση/εκμετάλλευση των υδραυλικών έργων. Υπήρχε επαρκής κάθετη σήμανση (Ρ-32, Κ-1α, Π-75), αλλά στη γέφυρα έλειπαν προστατευτικά εμπόδια. Εφαρμόζοντας τις ανωτέρω διατάξεις, το δικαστήριο έκρινε ότι η ευθύνη συντήρησης και ασφάλειας της οδού ανήκει στον Δήμο, ο οποίος όφειλε να έχει εγκαταστήσει προστατευτικά στηθαία/κιγκλιδώματα. Ο Οργανισμός δεν ήταν αρμόδιος, ελλείψει αποκλειστικής λειτουργικής σύνδεσης της οδού με τα υδραυλικά έργα, και δεν θεμελιώνεται αποκλειστική ευθύνη του Δημοσίου.
Η αίτηση αναιρέσεως απορρίφθηκε διότι ο ισχυρισμός ότι η αρμοδιότητα συντήρησης ανήκε στον Οργανισμό, κατ’ άρθρο 2 ν.δ. 3784/1957, κρίθηκε αβάσιμος: δεν προέκυψε ότι η συγκεκριμένη οδός προοριζόταν αποκλειστικά για τη συντήρηση/εκμετάλλευση των υδραυλικών έργων, ενώ, κατά το άρθρο 7 §3 ν. 3481/2006 και την 3563/2007 απόφαση, η συντήρηση των λοιπών δημόσιων οδών ανήκει στον Δήμο. Οι λοιποί λόγοι (περί συνυπαιτιότητας, αοριστίας, ανεπάρκειας αιτιολογίας, αναλογικότητας και δύναμης αποδείξεων) προσεβλήθησαν απαραδέκτως κατά το άρθρο 53 §§3,4 ΠΔ 18/1989, διότι δεν συνοδεύονταν από ειδικούς και συγκεκριμένους ισχυρισμούς ως προς νομολογιακή αντίθεση ή έλλειψη νομολογίας και αμφισβητούσαν ανέλεγκτες ουσιαστικές κρίσεις και την εκτίμηση αποδείξεων.
Απορρίπτει την αίτηση. Επιβάλλει εις βάρος του αναιρεσείοντος την δικαστική δαπάνη των αναιρεσιβλήτων, ανερχομένη για έκαστο τούτων σε τετρακόσια εξήντα (460) ευρώ.

Αναζητήστε για τη δική σας υπόθεση

76.000+ αποφάσεις · 8.000+ άρθρα νομοθεσίας

ή κλείστε demo 15 λεπτών →