Η νομολογία που παρατίθεται υποστηρίζει σαφώς ότι, σε περίπτωση τραυματισμού πεζού από επικίνδυνη κατάσταση πεζοδρομίου, μπορεί να θεμελιωθεί ευθύνη του Δήμου κατά τα άρθρα 105 και 106 ΕισΝΑΚ, εφόσον αποδεικνύονται: α) παράνομη παράλειψη ελέγχου, συντήρησης ή λήψης μέτρων ασφαλείας, β) γνώση ή δυνατότητα γνώσης της επικινδυνότητας από τα αρμόδια όργανα, και γ) αιτιώδης σύνδεσμος μεταξύ της παράλειψης και της ζημίας. Η υποχρέωση αυτή δεν αναιρείται από τυχόν υποχρέωση των παρόδιων ιδιοκτητών να επιβαρύνονται με τη δαπάνη επισκευής.
Κρίσιμες παραπομπές:
- ΕισΝΑΚ Άρθρο 105
- ΕισΝΑΚ Άρθρο 106
- ΑΚ Άρθρο 932
- ΣτΕ Α2920/2019
- ΣτΕ Α785/2024
- 1932/2024
- 532/2024
Ειδικότερα για τα πραγματικά σας περιστατικά:
1. Θεμελίωση ευθύνης του Δήμου
Το βασικό επιχείρημα στηρίζεται στα ΕισΝΑΚ Άρθρο 105 και ΕισΝΑΚ Άρθρο 106.
Η ΣτΕ Α2920/2019 δέχεται ότι ο Ο.Τ.Α. έχει υποχρέωση ελέγχου και συντήρησης των πεζοδρομίων προς διασφάλιση συνεχούς και ασφαλούς κυκλοφορίας των πεζών και ότι ευθύνεται σε αποζημίωση σε περίπτωση παράλειψης, ανεξαρτήτως της υποχρέωσης των παρόδιων ιδιοκτητών για κατασκευή ή επισκευή.
Η ίδια κατεύθυνση επαναλαμβάνεται στη 1932/2024, όπου κρίθηκε ότι, εφόσον δεν αποδείχθηκε ότι οι παρόδιοι ιδιοκτήτες δημιούργησαν οι ίδιοι την επικίνδυνη κατάσταση, δεν είχαν αυτοί υποχρέωση λήψης μέτρων ασφαλείας, ενώ η ευθύνη για επίβλεψη, συντήρηση και λήψη μέτρων ασφαλείας των πεζοδρομίων ανήκει στον οικείο ΟΤΑ.
2. Ιδιαίτερη σημασία της προηγούμενης έγγραφης ενημέρωσης
Το στοιχείο ότι ο Δήμος είχε ενημερωθεί εγγράφως 8 μήνες πριν χωρίς να επέμβει είναι ιδιαίτερα ισχυρό.
Η 532/2024, αν και ποινική, είναι πολύ χρήσιμη αναλογικά: δέχεται ότι ο Αντιδήμαρχος Τεχνικών Υπηρεσιών είχε ιδιαίτερη νομική υποχρέωση να λάβει μέτρα για την επισκευή και συντήρηση πεζοδρομίων και ότι η παράλειψη, παρά προηγούμενη ενημέρωση για την επικινδυνότητα, συνδέεται αιτιωδώς με τη σωματική βλάβη της παθούσας.
Άρα, στο δικό σας πραγματικό, η έγγραφη ειδοποίηση 8 μήνες πριν ενισχύει αποφασιστικά την απόδειξη γνώσης του κινδύνου από τον Δήμο.
3. Επικίνδυνη κατάσταση πεζοδρομίου και αιτιώδης σύνδεσμος
Η ΣτΕ Α785/2024 αφορά πολύ κοντινό πραγματικό: πεζός έπεσε σε πεζοδρόμιο με κενά, αποκολλημένες και κεκλιμένες πλάκες και υψομετρική διαφορά. Το δικαστήριο δέχθηκε ότι ο Δήμος υπέχει ευθύνη κατά τα άρθρα 105 και 106 ΕισΝΑΚ όταν τα ελαττώματα συνιστούν επικίνδυνη κατάσταση και υπάρχει αιτιώδης σύνδεσμος με τη βλάβη.
Στο δικό σας ζήτημα, η ανυψωμένη πλάκα από ρίζες δέντρου εντάσσεται ακριβώς στη λογική της επικίνδυνης υψομετρικής ανωμαλίας του πεζοδρομίου.
4. Αποζημίωση και χρηματική ικανοποίηση
Για τις ιατρικές δαπάνες των 9.400 € η βάση είναι το ΕισΝΑΚ Άρθρο 105 σε συνδυασμό με την αποζημιωτική ευθύνη από παράνομη παράλειψη.
Για την ηθική βλάβη, η βάση είναι το ΑΚ Άρθρο 932, το οποίο εφαρμόζεται αναλογικά στις αξιώσεις από τα άρθρα 105-106 ΕισΝΑΚ, όπως προκύπτει και από τις αποφάσεις ΣτΕ Α1568/2024, ΣτΕ Α920/2024, ΣτΕ Α2209/2023, ΣτΕ Α1858/2024.
Εφόσον υπάρχει κάταγμα ισχίου, αρθροπλαστική και προφανής σοβαρή ταλαιπωρία ηλικιωμένης 74 ετών, το αίτημα χρηματικής ικανοποίησης λόγω ηθικής βλάβης είναι νομικά θεμελιωμένο.
5. Πιθανή ένσταση του Δήμου
Ο Δήμος ενδέχεται να επικαλεστεί ότι την ευθύνη επισκευής φέρουν οι παρόδιοι ιδιοκτήτες. Η αντίκρουση είναι ευθεία από:
- ΣτΕ Α2920/2019
- 1932/2024
- 532/2024
Όλες κινούνται στην ίδια κατεύθυνση: ακόμη και αν οι παρόδιοι ιδιοκτήτες βαρύνονται με τη δαπάνη ή έχουν ορισμένες υποχρεώσεις, ο Δήμος διατηρεί την υποχρέωση ελέγχου, επίβλεψης, συντήρησης και λήψης μέτρων για την ασφαλή χρήση του πεζοδρομίου.
6. Τι πρέπει να αποδειχθεί πρακτικά
Με βάση ιδίως τις ΣτΕ Α785/2024 και ΣτΕ Α2209/2023, κρίσιμο είναι να αποδειχθούν:
- η ακριβής επικίνδυνη κατάσταση του πεζοδρομίου,
- η προηγούμενη γνώση του Δήμου,
- ο αιτιώδης σύνδεσμος με την πτώση,
- οι δαπάνες και η έκταση της βλάβης.
Χρήσιμα αποδεικτικά μέσα, με βάση και το ΚΔιοικΔ Άρθρο 154:
- η έγγραφη αναφορά προς τον Δήμο,
- φωτογραφίες του σημείου,
- τεχνική έκθεση ή αυτοψία,
- ιατρικά έγγραφα για κάταγμα ισχίου και αρθροπλαστική,
- αποδείξεις δαπανών 9.400 €,
- μάρτυρες για την πτώση και την προϋπάρχουσα κατάσταση.
7. Νομολογιακή ισχύς
Η νομολογία εδώ είναι παγία ως προς τον βασικό κανόνα:
- ΣτΕ Α2920/2019
- ΣτΕ Α785/2024
- 1932/2024
- 532/2024
Όλες συγκλίνουν ότι ο Δήμος έχει υποχρέωση ασφαλούς συντήρησης πεζοδρομίων και ευθύνεται όταν παραλείπει να επέμβει.
Πρακτική σύσταση:
- Στηρίξτε την αγωγή πρωτίστως στα ΕισΝΑΚ Άρθρο 105 και ΕισΝΑΚ Άρθρο 106.
- Επικαλεστείτε αμέσως μετά τις ΣτΕ Α2920/2019, ΣτΕ Α785/2024 και 1932/2024.
- Χρησιμοποιήστε την 532/2024 για να αναδείξετε τη βαρύτητα της προηγούμενης ενημέρωσης του Δήμου.
- Προβάλετε χωριστά:
α) αποζημίωση για τις δαπάνες 9.400 €
β) χρηματική ικανοποίηση λόγω ηθικής βλάβης κατ’ ΑΚ Άρθρο 932.
Αν θέλετε, μπορώ να σας ετοιμάσω αμέσως:
1. σχέδιο νομικής βάσης αγωγής κατά Δήμου, ή
2. δομημένη επιχειρηματολογία για δικόγραφο/υπόμνημα με παραπομπές μόνο στις ανωτέρω πηγές.