Αδικοπρακτική ευθύνη από πυρκαγιά λόγω αμέλειας — αποζημίωση για καταστροφή ακινήτου

Η νομολογία που παρατίθεται υποστηρίζει σαφώς ότι, σε περίπτωση πυρκαγιάς από αμέλεια τρίτου, η αστική ευθύνη θεμελιώνεται κατ’ αρχήν στο ΑΚ Άρθρο 914, ενώ η έκταση της αποζημίωσης προσδιορίζεται από τα ΑΚ Άρθρο 297 και ΑΚ Άρθρο 298. Το ΠΚ Άρθρο 264 καλύπτει το ποινικό σκέλος του εμπρησμού, αλλά για την αστική αξίωση το κρίσιμο είναι η απόδειξη παράνομης και υπαίτιας συμπεριφοράς, ζημίας και αιτιώδους συνάφειας.

Η εικόνα των διαθέσιμων πηγών είναι αρκετά σταθερή, άρα αρκεί συνοπτική απάντηση.

Κύριος κανόνας

Από το ΑΚ Άρθρο 914: όποιος ζημιώσει άλλον παράνομα και υπαίτια υποχρεούται σε αποζημίωση.

Από το ΑΚ Άρθρο 297: η αποζημίωση παρέχεται σε χρήμα, ενώ το δικαστήριο μπορεί, αν το επιτρέπουν οι περιστάσεις, να διατάξει αποκατάσταση της προηγούμενης κατάστασης.

Από το ΑΚ Άρθρο 298: η αποζημίωση περιλαμβάνει θετική ζημία και διαφυγόν κέρδος.

Από το ΠΚ Άρθρο 264 παρ. 2: όποιος από αμέλεια προκαλεί πυρκαγιά από την οποία μπορεί να προκύψει κοινός κίνδυνος για ξένα πράγματα ή κίνδυνος για άνθρωπο τιμωρείται ποινικά. Η διάταξη αυτή δεν αρκεί μόνη της για την αστική επιδίκαση, αλλά ενισχύει το επιχείρημα περί παρανομίας και υπαιτιότητας όταν τα ίδια πραγματικά περιστατικά συνιστούν αμελή πρόκληση πυρκαγιάς.

Πώς εφαρμόζεται στη ζημία ακινήτου

Η ΑΠ 215/2022 δέχεται ότι για ζημίες από πυρκαγιά απαιτούνται τα στοιχεία της αδικοπραξίας και ότι δικαιούχος αποζημίωσης για βλάβη πράγματος μπορεί να είναι όχι μόνο ο κύριος αλλά και ο νομέας, ο μισθωτής ή ο κάτοχος, εφόσον θα υποβληθεί σε δαπάνες αποκατάστασης. Στην ίδια απόφαση αναγνωρίστηκαν συγκεκριμένες δαπάνες αποκατάστασης κτιρίου και εσωτερικών ζημιών μετά από πυρκαγιά.

Η ΑΠ 1373/2022 δέχθηκε αδικοπρακτική ευθύνη για πυρκαγιά από βραχυκύκλωμα και επιδίκαση κόστους αποκατάστασης 130.180,05 ευρώ, πλέον 950 ευρώ για αντικατάσταση ειδών θέρμανσης και 8.869,88 ευρώ για απώλεια μισθωμάτων. Είναι ιδιαίτερα χρήσιμη όταν ζητείται όχι μόνο επισκευαστική δαπάνη αλλά και παρεπόμενη περιουσιακή ζημία.

Η ΑΠ 50/2022 δέχθηκε ότι η αμελής και παράνομη συμπεριφορά που οδήγησε σε ατύχημα και συνακόλουθη πυρκαγιά θεμελιώνει αποζημίωση για καταστροφή οικίας και κινητών, με ζημία 17.500 ευρώ για την οικία και 8.030 ευρώ για τα κινητά. Ενισχύει το επιχείρημα ότι αρκεί η πρόσφορη αιτιώδης συνάφεια, ακόμη και όταν η πυρκαγιά είναι επακόλουθο άλλης αμελούς πράξης.

Η ΑΠ 1668/2012 είναι κρίσιμη για την έκταση της αποζημίωσης: σε μερική καταστροφή ή φθορά, αποζημιώνονται οι αναγκαίες δαπάνες αποκατάστασης που επαναφέρουν το πράγμα στην προτέρα κατάσταση, όχι δαπάνες αναβάθμισης ή διαφορετικής χρήσης. Αυτό είναι βασικό για τη σύνταξη αγωγής και την απόδειξη κονδυλίων.

Κρίσιμες παραλλαγές / εξαιρέσεις

1. Αιτιώδης συνάφεια
- Η ΑΠ 263/2018 απορρίπτει την ευθύνη όταν δεν αποδείχθηκε ότι η κατάσταση του ηλεκτροφόρου δικτύου προκάλεσε την πυρκαγιά.
- Η ΑΠ 1877/2022 αναιρεί απόφαση λόγω ασαφών και αντιφατικών αιτιολογιών ως προς το ποιος προκάλεσε την πυρκαγιά και αν υπήρχε συντρέχουσα αμέλεια.
- Άρα, το κεντρικό αποδεικτικό ζήτημα είναι η σαφής τεχνική θεμελίωση της αιτίας της πυρκαγιάς.

2. Συνυπαιτιότητα του ζημιωθέντος
- Η ΑΠ 105/2016 δέχθηκε συνυπαιτιότητα 70% στον μισθωτή και 30% στους εκμισθωτές.
- Η ΑΠ 698/2021 εξέτασε ένσταση συνυπαιτιότητας κατά το ΑΚ Άρθρο 300 και την απέρριψε, επειδή η έλλειψη μελέτης πυρασφάλειας δεν συνέβαλε στην έκταση της ζημίας.
- Επομένως, πρέπει να αναμένεται ένσταση ΑΚ Άρθρο 300 και να αντιμετωπιστεί με ειδική αιτιολόγηση ότι ο παθών δεν συνέβαλε στην πρόκληση ή επέκταση της ζημίας.

3. Έλλειψη αμέλειας
- Η ΑΠ 741/2024 δέχθηκε ότι δεν υπάρχει αδικοπρακτική ευθύνη όταν ο φερόμενος ως υπαίτιος είχε λάβει επαρκή μέτρα πρόνοιας και ασφάλειας και το συμβάν ήταν απρόβλεπτο.
- Άρα, αν εκπροσωπείτε τον ενάγοντα, πρέπει να αναδείξετε συγκεκριμένες παραλείψεις επιμέλειας· αν εκπροσωπείτε τον εναγόμενο, να αποδείξετε συστηματικά μέτρα πρόληψης.

4. Σχέση ποινικής και αστικής δίκης
- Η ΑΠ 322/2018 είναι κρίσιμη: αν υπάρχει αμετάκλητη αθώωση για το ίδιο πραγματικό περιστατικό, το πολιτικό δικαστήριο δεν μπορεί να διατυπώσει κρίση που δημιουργεί αμφιβολίες ως προς την αθώωση.
- Αν δεν υπάρχει τέτοια αθώωση, η ΑΠ 105/2016 δέχεται ότι η ποινική αθώωση δεν επηρεάζει αυτομάτως την αστική ευθύνη, όπως κρίθηκε εκεί. Οι δύο αποφάσεις δείχνουν ότι χρειάζεται προσοχή στο ακριβές περιεχόμενο και αποτέλεσμα της ποινικής απόφασης.

Προτεινόμενη επιχειρηματολογία για αγωγή αποζημίωσης

- Βάση αγωγής: ΑΚ Άρθρο 914, ΑΚ Άρθρο 297, ΑΚ Άρθρο 298.
- Να εκτεθούν με ακρίβεια:
1. η συγκεκριμένη αμελής πράξη ή παράλειψη που προκάλεσε την πυρκαγιά,
2. ο μηχανισμός πρόκλησης και μετάδοσης της φωτιάς,
3. η καταστροφή του ακινήτου,
4. οι αναγκαίες δαπάνες αποκατάστασης,
5. τυχόν διαφυγόν κέρδος ή απώλεια μισθωμάτων.

- Για την αιτιώδη συνάφεια, οι ισχυρότερες παραπομπές είναι: ΑΠ 215/2022, ΑΠ 698/2021, ΑΠ 1373/2022, ΑΠ 50/2022.
- Για την έκταση της αποζημίωσης: ΑΠ 1668/2012.
- Για απόκρουση ένστασης συνυπαιτιότητας: ΑΠ 698/2021.
- Αν υπάρχει ζήτημα νομιμοποίησης του παθόντος επί του ακινήτου: ΑΠ 215/2022.

Νομολογιακή ισχύς

Η νομολογία εμφανίζεται παγία ως προς τον βασικό κανόνα: για πυρκαγιά από αμέλεια απαιτούνται παράνομη και υπαίτια συμπεριφορά, ζημία και αιτιώδης συνάφεια, με αποζημίωση των αναγκαίων δαπανών αποκατάστασης και, εφόσον αποδεικνύεται, διαφυγόντος κέρδους. Αυτό επιβεβαιώνεται ιδίως από τις ΑΠ 215/2022, ΑΠ 698/2021, ΑΠ 1373/2022, ΑΠ 50/2022 και ΑΠ 1668/2012. Η κύρια εστία αμφισβήτησης δεν είναι ο κανόνας δικαίου αλλά η απόδειξη της αιτίας της πυρκαγιάς και της συνυπαιτιότητας.

Πρακτική σύσταση

Σε δικόγραφο ή υπόμνημα, θα πρότεινα να στηριχθείτε πρώτα στα:
- ΑΚ Άρθρο 914
- ΑΚ Άρθρο 297
- ΑΚ Άρθρο 298
- ΑΠ 215/2022
- ΑΠ 1373/2022
- ΑΠ 698/2021
- ΑΠ 1668/2012

και να προετοιμάσετε ειδική αποδεικτική τεκμηρίωση για:
- την ακριβή αιτία της πυρκαγιάς,
- το αν ο ζημιωθείς συνέβαλε ή όχι στη ζημία,
- τη διάκριση μεταξύ αποκατάστασης και αναβάθμισης του ακινήτου.

Αν θέλετε, μπορώ αμέσως να σας δώσω και έτοιμο σχέδιο νομικής βάσης αγωγής ή σχέδιο ισχυρισμών/αντίκρουσης ένστασης συνυπαιτιότητας αποκλειστικά με βάση τις παραπάνω πηγές.

ΠΚ Άρθρο 264
Ποινικός Κώδικας
Σχετικότητα: 93.6%
ΠΚ Άρθρο 264: Εμπρησμός 1. Όποιος προξενεί πυρκαγιά, τιμωρείται: α) με φυλάκιση και χρηματική ποινή, αν από την πράξη μπορεί να προκύψει κοινός κίνδυνος για ξένα πράγματα, β) με κάθειρξη έως δέκα (10) έτη και χρηματική ποινή, αν από την πράξη μπορεί να προκύψει κίνδυνος για άνθρωπο, γ) με κάθειρξη και χρηματική ποινή, αν στην περίπτωση των περ. α' ή β' η πράξη προκάλεσε σημαντική βλάβη σε εγκαταστάσεις κοινής ωφέλειας ή είχε ως αποτέλεσμα τη βαριά σωματική βλάβη ανθρώπου, δ) με ισόβια κάθειρξη, αν στην περίπτωση της περ. β' η πράξη είχε ως αποτέλεσμα τον θάνατο άλλου. 2. Όποιος προκαλεί από αμέλεια την πυρκαγιά από την οποία μπορεί να προκύψει κοινός κίνδυνος για ξένα πράγματα ή κίνδυνος για άνθρωπο, τιμωρείται με φυλάκιση έως τρία (3) έτη στις περ. α' και β' της παρ. 1 και με ποινή φυλάκισης και χρηματική ποινή στις περ. γ' και δ' της ίδιας παραγράφου.
ΑΚ Άρθρο 914
Αστικός Κώδικας
Σχετικότητα: 93.1%
ΑΚ Άρθρο 914: Έννοια Όποιος ζημιώσει άλλον παράνομα και υπαίτια έχει υποχρέωση να τον αποζημιώσει.
ΑΚ Άρθρο 297
Αστικός Κώδικας
Σχετικότητα: 90.3%
ΑΚ Άρθρο 297: Διαφέρον Ο υπόχρεος σε αποζημίωση οφείλει να την παράσχει σε χρήμα. Αντί για χρηματική αποζημίωση το δικαστήριο μπορεί, εκτιμώντας τις ειδικές περιστάσεις, να διατάξει την αποκατάσταση της προηγούμενης κατάστασης, εφόσον η αποζημίωση με τον τρόπο αυτό δεν προσκρούει στο συμφέρον του δανειστή.
ΑΚ Άρθρο 286
Αστικός Κώδικας
Σχετικότητα: 92.2%
ΑΚ Άρθρο 286: Εκείνος που επιχείρησε σύμφωνα με το προηγούμενο άρθρο την καταστροφή ευθύνεται σε αποζημίωση, αν είχε προκαλέσει υπαίτια τον κίνδυνο. Σε κάθε άλλη περίπτωση μπορεί κατά τις περιστάσεις να καταδικαστεί σε εύλογη αποζημίωση. Μετά την καταβολή έχει εναντίον εκείνου που ωφελήθηκε από την πράξη του αναγωγή, σύμφωνα με τις διατάξεις για τη διοίκηση αλλοτρίων.
ΠΚ Άρθρο 28
Ποινικός Κώδικας
Σχετικότητα: 90.2%
ΠΚ Άρθρο 28: Αμέλεια Από αμέλεια πράττει όποιος από έλλειψη της προσοχής την οποία όφειλε κατά τις περιστάσεις και μπορούσε να καταβάλει είτε δεν πρόβλεψε το αξιόποινο αποτέλεσμα που προκάλεσε η πράξη του, είτε το πρόβλεψε ως δυνατό, πίστεψε όμως ότι δεν θα επερχόταν.
ΑΚ Άρθρο 344
Αστικός Κώδικας
Σχετικότητα: 89.3%
ΑΚ Άρθρο 344: Ο οφειλέτης κατά τη διάρκεια της υπερημερίας ευθύνεται για κάθε αμέλεια. Ευθύνεται επίσης για τα τυχαία γεγονότα, εκτός αν αποδείξει ότι η ζημία θα επερχόταν και αν η παροχή εκπληρωνόταν έγκαιρα.
ΑΚ Άρθρο 330
Αστικός Κώδικας
Σχετικότητα: 88.9%
ΑΚ Άρθρο 330: Ευθύνη λόγω πταίσματος Ο οφειλέτης ενέχεται, αν δεν ορίστηκε κάτι άλλο, για κάθε αθέτηση της υποχρέωσής του από δόλο ή αμέλεια, δική του ή των νόμιμων αντιπροσώπων του. Αμέλεια υπάρχει όταν δεν καταβάλλεται η επιμέλεια που απαιτείται στις συναλλαγές.
ΠΚ Άρθρο 273
Ποινικός Κώδικας
Σχετικότητα: 88.4%
ΠΚ Άρθρο 273: Κοινώς επικίνδυνη βλάβη 1. Όποιος καταστρέφει ή προξενεί βλάβη σε πράγμα δικό του ή ξένο, κινητό ή ακίνητο, όπως ηλεκτρικές εγκαταστάσεις, οικοδομικά ή άλλα έργα για την προστασία από φυσικές και άλλες καταστροφές, τιμωρείται: α) με φυλάκιση έως τρία (3) έτη αν από την πράξη μπορεί να προκύψει κοινός κίνδυνος για ξένα πράγματα, β) με φυλάκιση τουλάχιστον ενός (1) έτους αν από την πράξη μπορεί να προκύψει κίνδυνος για άνθρωπο, γ) με κάθειρξη έως δέκα (10) έτη αν στην περίπτωση του στοιχείου β' η πράξη είχε ως αποτέλεσμα τη βαριά σωματική βλάβη, ή τον θάνατο άλλου. Αν προκλήθηκε ο θάνατος μεγάλου αριθμού ανθρώπων, το δικαστήριο μπορεί να επιβάλει κάθειρξη τουλάχιστον δέκα (10) ετών. 2. Όποιος στις περιπτώσεις της προηγούμενης παραγράφου προκαλεί από αμέλεια την καταστροφή ή τη βλάβη από την οποία μπορεί να προκύψει κοινός κίνδυνος για ξένα πράγματα ή κίνδυνος για άνθρωπο τιμωρείται με φυλάκιση έως δύο (2) έτη ή χρηματική ποινή.
ΑΚ Άρθρο 938
Αστικός Κώδικας
Σχετικότητα: 87.6%
ΑΚ Άρθρο 938: Ευθύνη για ό,τι περιήλθε Όποιος οφείλει αποζημίωση από αδικοπραξία έχει την υποχρέωση, κατά τις διατάξεις για τον αδικαιολόγητο πλουτισμό, να αποδώσει ό,τι περιήλθε σ' αυτόν, ακόμη και αν η απαίτηση από την αδικοπραξία έχει παραγραφεί.
ΑΚ Άρθρο 333
Αστικός Κώδικας
Σχετικότητα: 87.3%
ΑΚ Άρθρο 333: Όποιος ευθύνεται με μέτρο μόνο την επιμέλεια που δείχνει συνήθως στις δικές του υποθέσεις δεν απαλλάσσεται από την ευθύνη για βαριά αμέλεια.
ΑΚ Άρθρο 1097
Αστικός Κώδικας
Σχετικότητα: 87.2%
ΑΚ Άρθρο 1097: Ευθύνη ως προς το πράγμα Ο νομέας από την επίδοση της αγωγής ευθύνεται σε αποζημίωση του κυρίου, αν από υπαιτιότητά του το πράγμα χειροτέρεψε ή καταστράφηκε ή δεν μπορεί να αποδοθεί για κάποιον άλλο λόγο.
ΑΚ Άρθρο 1223
Αστικός Κώδικας
Σχετικότητα: 87.1%
ΑΚ Άρθρο 1223: Καταστροφή ή αναγκαστική απαλλοτρίωση του πράγματος Το ενέχυρο εκτείνεται και στο οφειλόμενο για το πράγμα αντάλλαγμα ή ποσόν αποζημίωσης ιδίως σε περίπτωση καταστροφής ή ασφαλιστικής σύμβασης ή αναγκαστικής απαλλοτρίωσης.
ΑΚ Άρθρο 936
Αστικός Κώδικας
Σχετικότητα: 86.8%
ΑΚ Άρθρο 936: Αποζημίωση για την αφαίρεση ή βλάβη πράγματος Όποιος οφείλει αποζημίωση για την αφαίρεση ή βλάβη πράγματος ελευθερώνεται καταβάλλοντάς την σ' αυτόν που ήταν νομέας του πράγματος κατά το χρόνο της αφαίρεσης ή βλάβης, εκτός αν γνωρίζει ή υπαίτια αγνοεί ότι τρίτος έχει κυριότητα ή άλλο δικαίωμα πάνω σ' αυτό.
ΑΚ Άρθρο 600
Αστικός Κώδικας
Σχετικότητα: 86.5%
ΑΚ Άρθρο 600: Αν το μίσθιο ήταν ασφαλισμένο και καταστράφηκε ή έπαθε βλάβη από πυρκαϊά, ο μισθωτής, εφόσον ο εκμισθωτής μπορεί να αποζημιωθεί ή αποζημιώθηκε από τον ασφαλιστή, ευθύνεται απέναντί τους μόνο αν αυτοί αποδείξουν ότι η πυρκαϊά οφείλεται σε υπαιτιότητά του.
ΑΚ Άρθρο 300
Αστικός Κώδικας
Σχετικότητα: 86.4%
ΑΚ Άρθρο 300: Ζημία από οικείο πταίσμα Αν εκείνος που ζημιώθηκε συντέλεσε από δικό του πταίσμα στη ζημία ή την έκτασή της, το δικαστήριο μπορεί να μην επιδικάσει αποζημίωση ή να μειώσει το ποσό της. Το ίδιο ισχύει και όταν εκείνος που ζημιώθηκε παρέλειψε να αποτρέψει ή να περιορίσει τη ζημία ή δεν επέστησε την προσοχή του οφειλέτη στον κίνδυνο ασυνήθιστα μεγάλης ζημίας, τον οποίο ο οφειλέτης ούτε γνώριζε ούτε όφειλε να γνωρίζει. Η διάταξη αυτή εφαρμόζεται και για το πταίσμα των προσώπων για τα οποία ευθύνεται εκείνος που ζημιώθηκε.
ΑΚ Άρθρο 1299
Αστικός Κώδικας
Σχετικότητα: 86.1%
ΑΚ Άρθρο 1299: Χειροτέρευση από υπαιτιότητα του τρίτου Αν από υπαιτιότητα του τρίτου κυρίου ή νομέα κινδυνεύει το ενυπόθηκο κτήμα να χειροτερέψει ή να ελαττωθεί η αξία του, ο δανειστής έχει δικαίωμα να απαιτήσει είτε την παράλειψη ή άρση των επιβλαβών πράξεων είτε την άμεση εξόφληση του χρέους. Αξίωση αποζημίωσης κατά τις διατάξεις για τις αδικοπραξίες δεν αποκλείεται.
ΑΚ Άρθρο 918
Αστικός Κώδικας
Σχετικότητα: 86.1%
ΑΚ Άρθρο 918: Αυτός που προξένησε τη ζημία, εφόσον κατά τις διατάξεις των άρθρων 915 έως 917 δεν έχει ευθύνη, μπορεί να καταδικαστεί από το δικαστήριο, ύστερα από εκτίμηση της κατάστασης των μερών, σε εύλογη αποζημίωση, αν η ζημία δεν μπορεί να καλυφθεί από αλλού.
ΠΚ Άρθρο 265Α
Ποινικός Κώδικας
Σχετικότητα: 85.7%
ΠΚ Άρθρο 265Α: Δήμευση σε περίπτωση εμπρησμού σε δάση 1. Στο έγκλημα εμπρησμού σε δάση από πρόθεση, τετελεσμένο και σε απόπειρα (παρ. 1 άρθρου 265), καθώς και στις περιπτώσεις εμπρησμού σε δάση από αμέλεια από τις οποίες προκλήθηκε πυρκαγιά που είχε ως αποτέλεσμα θάνατο ή βαριά σωματική βλάβη ή εξαπλώθηκε σε μεγάλη έκταση ή είχε ως επακόλουθο σοβαρή ή ευρεία ρύπανση ή υποβάθμιση ή σοβαρή ή ευρεία οικολογική και περιβαλλοντική διατάραξη ή καταστροφή (παρ. 2 άρθρου 265), μπορεί να δημευτεί κατά την κρίση του δικαστηρίου με την καταδικαστική απόφαση τμήμα περιου σίας, του αυτουργού και των συμμετόχων στο έγκλημα, μη συμπεριλαμβανομένων πάντως στη δήμευση των περιουσιακών στοιχείων που εξυπηρετούν τις βασικές ανάγκες διαβίωσης του καταδικασθέντος και της οικογένειάς του. Για τον υπολογισμό του ύψους της ζημίας, διατάσσεται πραγματογνωμοσύνη σύμφωνα με τα άρθρα 183 έως 208 του Κώδικα Ποινικής Δικονομίας. 2. Η έκταση της δήμευσης αποφασίζεται από το δικαστήριο, το οποίο την προσδιορίζει με βάση τη βλάβη που προκλήθηκε αφού σταθμίσει για τον υπολογισμό της και τα στοιχεία του άρθρου 79. 3. Το άρθρο 261 του Κώδικα Ποινικής Δικονομίας περί δυνατότητας δέσμευσης περιουσιακών στοιχείων αντίστοιχης αξίας με τη βλάβη που επήλθε, εφαρμόζεται αναλόγως.
ΑΚ Άρθρο 1171
Αστικός Κώδικας
Σχετικότητα: 85.6%
ΑΚ Άρθρο 1171: Καταστροφή ή αναγκαστική απαλλοτρίωση του πράγματος Η επικαρπία του πράγματος εκτείνεται και στο αντάλλαγμα ή στο ποσόν αποζημίωσης που οφείλεται γι' αυτό, ιδίως εξαιτίας καταστροφής ή ασφαλιστικής σύμβασης ή αναγκαστικής απαλλοτρίωσής του.
ΑΚ Άρθρο 937
Αστικός Κώδικας
Σχετικότητα: 85.1%
ΑΚ Άρθρο 937: Παραγραφή Η απαίτηση από αδικοπραξία παραγράφεται μετά πενταετία, αφότου ο παθών έμαθε τη ζημία και τον υπόχρεο σε αποζημίωση. Σε κάθε όμως περίπτωση η απαίτηση παραγράφεται μετά την πάροδο είκοσι ετών από την πράξη. Αν η αδικοπραξία αποτελεί συνάμα κολάσιμη πράξη που κατά τον ποινικό νόμο υπόκειται σε μακρότερη παραγραφή, αυτή ισχύει και για την απαίτηση αποζημίωσης.
ΠΚ Άρθρο 265
Ποινικός Κώδικας
Σχετικότητα: 84.9%
ΠΚ Άρθρο 265: Εμπρησμός σε δάση - Προπαρασκευαστικές πράξεις - Παραβίαση προληπτικών μέτρων 1. Όποιος προξενεί πυρκαγιά σε δάσος ή δασική έκταση κατά την έννοια του νόμου ή σε έκταση που έχει νόμιμα κηρυχθεί δασωτέα ή αναδασωτέα, τιμωρείται: α) με κάθειρξη έως δέκα (10) έτη και χρηματική ποινή, αν δε ο δράστης σκόπευε να προσπορίσει στον εαυτό του ή σε άλλον παράνομο περιουσιακό όφελος συνιστά επιβαρυντική περίσταση, β) με κάθειρξη έως δέκα (10) έτη και χρηματική ποινή αν από την πράξη μπορεί να προκύψει κίνδυνος για άνθρωπο, γ) με κάθειρξη τουλάχιστον δέκα (10) έτη και χρηματική ποινή αν στην περίπτωση των περ. α' ή β' η πράξη προκάλεσε σημαντική βλάβη σε εγκαταστάσεις κοινής ωφέλειας ή είχε ως αποτέλεσμα τη βαριά σωματική βλάβη ανθρώπου ή η φωτιά εξαπλώθηκε σε μεγάλη έκταση ή είχε ως επακόλουθο σοβαρή ή ευρεία ρύπανση ή υποβάθμιση ή σοβαρή ή ευρεία οικολογική και περιβαλλοντική διατάραξη ή καταστροφή, δ) με ισόβια κάθειρξη αν στην περ. β' η πράξη είχε ως αποτέλεσμα τον θάνατο άλλου. 2. Όποιος στις περιπτώσεις της παρ. 1 προκαλεί από αμέλεια την πυρκαγιά σε δάσος ή δασική έκταση κατά την έννοια του νόμου ή σε έκταση που έχει κηρυχθεί δασωτέα ή αναδασωτέα τιμωρείται με φυλάκιση τουλάχιστον τριών (3) μηνών και χρηματική ποινή, και αν από την πράξη μπορεί να προκύψει κίνδυνος για άνθρωπο, ή η φωτιά εξαπλώθηκε σε μεγάλη έκταση ή είχε ως επακόλουθο σοβαρή ή ευρεία ρύπανση ή υποβάθμιση ή σοβαρή ή ευρεία οικολογική και περιβαλλοντική διατάραξη ή καταστροφή, τιμωρείται με φυλάκιση τουλάχιστον τριών (3) ετών και χρηματική ποινή. 3. Όποιος ανάβει ή διατηρεί φωτιά για οποιοδήποτε σκοπό ή εκτελεί θερμές εργασίες ή κάνει χρήση συσκευών που προκαλούν σπινθήρα ή ειδών πυροτεχνίας ή βεγγαλικών σε δάση, δασικές εκτάσεις, κηρυγμένες δασωτέες ή αναδασωτέες εκτάσεις, ιδιωτικά δάση, περιοχές « Natura», εκτάσεις περιαστικού πρασίνου εντός των πόλεων και των οικιστικών περιοχών, όπως πάρκα και άλση, χορτολιβαδικές και αγροτικές εκτάσεις ή σε οποιονδήποτε χώρο σε ακτίνα έως τριακοσίων (300) μέτρων από αυτές, σε ημέρες που ο δείκτης επικινδυνότητας, σύμφωνα με τον Ημερήσιο Χάρτη πρόβλεψης κινδύνου πυρκαγιάς που εκδίδεται από τη Γενική Γραμματεία Πολιτικής Προστασίας είναι 4 (πολύ υψηλή) ή 5 (κατάσταση συναγερμού), τιμωρείται με φυλάκιση τουλάχιστον ενός (1) έτους και χρηματική ποινή αν η πράξη του δεν τιμωρείται βαρύτερα από άλλη ποινική διάταξη. Αν η ανωτέρω πράξη είχε ως επακόλουθο την πρόκληση πυρκαγιάς, η οποία επέφερε σοβαρή ή ευρεία οικολογική και περιβαλλοντική διατάραξη ή καταστροφή ή είχε ως αποτέλεσμα τη βαριά σωματική βλάβη ανθρώπου, τιμωρείται με κάθειρξη και χρηματική ποινή και αν επήλθε θάνατος με κάθειρξη τουλάχιστον δέκα (10) ετών και χρηματική ποινή. 4. Όποιος, προετοιμάζοντας τη διάπραξη του εγκλήματος της παρ. 1, κατασκευάζει, προμηθεύεται ή κατέχει εμπρηστικές ύλες ή άλλα αντικείμενα, πρόσφορα για την πρόκληση και την εξάπλωση δασικής πυρκαγιάς τιμωρείται με ποινή φυλάκισης τουλάχιστον τριών (3) ετών και χρηματική ποινή, αν δε τελεί την ανωτέρω πράξη εντός δάσους ή δασικής έκτασης και σε ακτίνα έως τριακοσίων (300) μέτρων από αυτά, σε ημέρες που ο δείκτης επικινδυνότητας, σύμφωνα με τον Ημερήσιο Χάρτη πρόβλεψης κινδύνου πυρκαγιάς που εκδίδεται από τη Γενική Γραμματεία Πολιτικής Προστασίας είναι 4 (πολύ υψηλή) ή 5 (κατάσταση συναγερμού) σε ποινή κάθειρξης έως οκτώ (8) ετών και χρηματική ποινή. 5. Όποιος αποθηκεύει, τοποθετεί ή εγκαταλείπει εύφλεκτες ύλες εντός δασών ή δασικών εκτάσεων, τιμωρείται με ποινή φυλάκισης και χρηματική ποινή, αν η πράξη αυτή δεν τιμωρείται βαρύτερα από άλλη ποινική διάταξη. Αν η πράξη του συνέβαλε στην εξάπλωση δασικής πυρκαγιάς, τιμωρείται με ποινή φυλάκισης τουλάχιστον τριών (3) ετών και χρηματική ποινή. 6. Στις περιπτώσεις καταδίκης για αξιόποινες πράξεις του παρόντος, η ποινή δεν αναστέλλεται ούτε μετατρέπεται με κανέναν τρόπο, και η έφεση που ασκείται δεν έχει αναστέλλουσα ισχύ, εκτός αν, στην περίπτωση της παρ. 2, του πρώτου εδαφίου της παρ. 3 και της παρ. 5, το δικαστήριο με ειδική αιτιολογία κρίνει εξαιρετικώς υπέρ της μετατροπής της ποινής. 7. Το ύψος της χρηματικής ποινής για τα αδικήματα του παρόντος δεν μπορεί να είναι κατώτερο από δέκα χιλιάδες (10.000) ούτε ανώτερο από διακόσιες χιλιάδες (200.000) ευρώ.
Ν4820 Άρθρο 144
Ν. 4820/2021 - Οργανισμός Ελεγκτικού Συνεδρίου
Σχετικότητα: 84.6%
Ν4820 Άρθρο 144: Μέτρο ευθύνης 1. Με την επιφύλαξη όσων ορίζονται στην παρ. 4, τα πρόσωπα που αναφέρονται στα άρθρα 142 και 143 ευθύνονται, αν προκάλεσαν το έλλειμμα από δόλο, βαρεία ή ελαφρά αμέλεια. Δεν θεωρείται ότι ενήργησε υπαιτίως το πρόσωπο που τήρησε τους κανόνες προστασίας του δημόσιου αγαθού, τους οποίους όφειλε να τηρήσει ή απέκλινε από την τήρησή τους δικαιολογημένα. 2. Η υπαιτιότητα τεκμαίρεται μαχητά στις περιπτώσεις έλλειψης ή απώλειας χρημάτων, αξιών ή υλικού ή επί εσφαλμένης καταμέτρησης αυτών που οδήγησε σε δημιουργία ελλείμματος. 3. Οι εκκαθαριστές και οι εντολείς πληρωμής ευθύνονται αν προέβησαν σε εκκαθάριση δαπάνης και σε εντολή πληρωμής που στηρίζεται σε δέσμευση πίστωσης που δεν είναι διαθέσιμη στον προϋπολογισμό του φορέα ή σε νομική δέσμευση προδήλως εκτός των αρμοδιοτήτων του οργάνου που έλαβε την απόφαση. Δεν ευθύνονται αν στήριξαν την εκκαθάριση ή την εντολή πληρωμής σε νομοτύπως εκδοθείσες βεβαιώσεις αρμόδιων κατά τον νόμο οργάνων, στις οποίες διαπιστώνεται η συνδρομή των πραγματικών προϋποθέσεων διενέργειας της δαπάνης. 4. Τα πρόσωπα που έλαβαν μη νόμιμη απόφαση νομικής δέσμευσης, η οποία εκτελέστηκε, ευθύνονται μόνο αν ενήργησαν με δόλο ή βαρεία αμέλεια. Δεν συντρέχει βαρεία αμέλεια όταν η απόφαση αυτή στηρίζεται: α) σε υποστηρίξιμη ερμηνεία του νόμου ή β)σε πλάνη περί τα πράγματα που δεν είναι πρόδηλη ή γ) σε νομικό χαρακτηρισμό που δεν είναι προφανώς εσφαλμένος.
ΑΚ Άρθρο 71
Αστικός Κώδικας
Σχετικότητα: 84.4%
ΑΚ Άρθρο 71: Ευθύνη νομικού προσώπου Το νομικό πρόσωπο ευθύνεται για τις πράξεις ή τις παραλείψεις των οργάνων που το αντιπροσωπεύουν, εφόσον η πράξη ή η παράλειψη έγινε κατά την εκτέλεση των καθηκόντων που τους είχαν ανατεθεί και δημιουργεί υποχρέωση αποζημίωσης. Το υπαίτιο πρόσωπο ευθύνεται επιπλέον εις ολόκληρον.
ΠΚ Άρθρο 29
Ποινικός Κώδικας
Σχετικότητα: 84.2%
ΠΚ Άρθρο 29: Ευθύνη από το αποτέλεσμα Στις περιπτώσεις που ο νόμος ορίζει ότι κάποια πράξη τιμωρείται με βαρύτερη ποινή όταν έχει ορισμένο αποτέλεσμα, η πρόκληση του οποίου τυποποιείται ως αυτοτελές έγκλημα αμέλειας, η ποινή αυτή επιβάλλεται στον αυτουργό ή στο συμμέτοχο μόνο αν το αποτέλεσμα μπορεί να αποδοθεί τουλάχιστον σε αμέλειά τους, εφόσον η πράξη δεν τιμωρείται βαρύτερα κατ' άλλη διάταξη.
ΑΚ Άρθρο 925
Αστικός Κώδικας
Σχετικότητα: 84.0%
ΑΚ Άρθρο 925: Πτώση κτίσματος ή άλλου έργου Ο κύριος ή νομέας κτίσματος ή άλλου έργου που συνέχεται με το έδαφος ευθύνεται για τη ζημία που προξενήθηκε σε τρίτον εξαιτίας ολικής ή μερικής πτώσης του, εκτός αν αποδείξει ότι η πτώση δεν οφείλεται σε ελαττωματική κατασκευή ή σε πλημμελή συντήρησή του.
ΑΚ Άρθρο 1099
Αστικός Κώδικας
Σχετικότητα: 83.8%
ΑΚ Άρθρο 1099: Αν ο νομέας απέκτησε τη νομή του πράγματος με παράνομη πράξη, ευθύνεται σε αποζημίωση του κυρίου κατά τις διατάξεις για τις αδικοπραξίες.
ΠΚ Άρθρο 390
Ποινικός Κώδικας
Σχετικότητα: 83.8%
ΠΚ Άρθρο 390: Απιστία 1. Όποιος κατά παράβαση των κανόνων επιμελούς διαχείρισης προκαλεί εν γνώσει βέβαιη ζημία στην περιουσία άλλου, της οποίας βάσει νόμου ή δικαιοπραξίας έχει την επιμέλεια ή διαχείριση (ολική ή μερική ή μόνο για ορισμένη πράξη), τιμωρείται με φυλάκιση και αν η ζημία που προξενήθηκε είναι ιδιαίτερα μεγάλη, με φυλάκιση τουλάχιστον τριών (3) μηνών και χρηματική ποινή. Αν η ζημία που προκλήθηκε υπερβαίνει συνολικά το ποσό των εκατόν είκοσι χιλιάδων (120.000) ευρώ επιβάλλεται κάθειρξη έως δέκα (10) έτη και χρηματική ποινή. 2. Αν η απιστία στρέφεται άμεσα κατά του νομικού προσώπου του ελληνικού δημοσίου, των νομικών προσώπων δημοσίου δικαίου ή των οργανισμών τοπικής αυτοδιοίκησης και η ζημία που προκλήθηκε υπερβαίνει συνολικά των ποσό των εκατόν είκοσι χιλιάδων (120.000) ευρώ επιβάλλεται κάθειρξη τουλάχιστον δέκα (10) ετών και χρηματική ποινή έως χίλιες (1.000) ημερήσιες μονάδες. Η πράξη αυτή παραγράφεται μετά είκοσι (20) έτη..
ΑΚ Άρθρο 348
Αστικός Κώδικας
Σχετικότητα: 83.7%
ΑΚ Άρθρο 348: Η ευθύνη για το πράγμα μετά την αγωγή Όποιος οφείλει ορισμένο πράγμα ευθύνεται αφότου επιδόθηκε η αγωγή σε αποζημίωση για χειροτέρευση ή καταστροφή ή αδυναμία να το αποδώσει, σύμφωνα με τις διατάξεις για τη διεκδίκηση, με την επιφύλαξη της τυχόν μεγαλύτερης ευθύνης από την ενοχική σχέση ή την υπερημερία. Το ίδιο ισχύει και για την αξίωση του δανειστή να του αποδοθούν ωφελήματα καθώς και για την αξίωση του οφειλέτη να του αποδοθούν δαπάνες.
ΑΚ Άρθρο 1344
Αστικός Κώδικας
Σχετικότητα: 83.4%
ΑΚ Άρθρο 1344: Ευθύνη του φύλακα Ο φύλακας υποθηκών ευθύνεται σε αποζημίωση όποιου ζημιώθηκε για κάθε πράξη ή παράλειψη σχετική με την εκπλήρωση των υποχρεώσεων που του επιβάλλονται, από δόλο ή βαριά αμέλεια..
ΚΔιοικΔ Άρθρο 122
Κώδικας Διοικητικής Δικονομίας
Σχετικότητα: 83.2%
ΚΔιοικΔ Άρθρο 122: ΚΕΦΑΛΑΙΟ Β' ΣΥΝΑΦΕΙΑ 1. Κοινό ένδικο βοήθημα μπορεί να ασκηθεί από τον ίδιο διάδικο για συναφείς πράξεις, παραλείψεις ή υλικές ενέργειες, εφόσον το δικαστήριο είναι ως προς όλες κατά τόπο αρμόδιο. «2. Συναφείς είναι οι πράξεις και οι παραλείψεις: α) όταν στηρίζονται στην ίδια νομική και στην ίδια κατά τα ουσιώδη στοιχεία πραγματική βάση ή β) όταν η νομιμότητα της μιας ασκεί επιρροή στη νομιμότητα της άλλης. Στις φορολογικές διαφορές, η συνάφεια δεν αίρεται εκ μόνου του λόγου ότι οι πράξεις αναφέρονται σε διαφορετικά έτη.» 3. Συναφείς είναι οι υλικές ενέργειες όταν συνδέονται ουσιωδώς μεταξύ τους και οι αξιώσεις που απορρέουν από αυτές στηρίζονται στην ίδια νομική βάση. 4. Για τον καθορισμό του καθ' ύλην αρμόδιου δικαστηρίου εφαρμόζονται αναλόγως οι διατάξεις της παρ. 1 του άρθρου 121. 5. Αν δεν συντρέχουν, ως προς όλες τις πράξεις, παραλείψεις ή υλικές ενέργειες, οι προϋποθέσεις των παρ. 1-3 κατά περίπτωση, εφαρμόζονται αναλόγως όσα ορίζονται στην παρ. 2 του άρθρου 121. 6. Για το χωρισμό του κοινού δικογράφου εφαρμόζονται αναλόγως οι διατάξεις της παρ. 4 του όρθρου 115. Ο χωρισμός επιτρέπεται και στην περίπτωση που υπάρχει κατά τόπο αναρμοδιότητα του δικαστηρίου ως προς ορισμένες από τις συμπροσβαλλόμενες πράξεις, παραλείψεις ή υλικές ενέργειες.
ΠΚ Άρθρο 314
Ποινικός Κώδικας
Σχετικότητα: 83.1%
ΠΚ Άρθρο 314: Σωματική βλάβη από αμέλεια 1. Όποιος από αμέλεια προκαλεί σωματική κάκωση ή βλάβη της υγείας άλλου τιμωρείται με φυλάκιση έως δύο (2) έτη ή χρηματική ποινή ή παροχή κοινωφελούς εργασίας. Αν η σωματική βλάβη που προκλήθηκε είναι βαριά, τιμωρείται με φυλάκιση έως τρία (3) έτη, και αν αυτή είναι εντελώς ελαφρά, επιβάλλεται χρηματική ποινή ή παροχή κοινωφελούς εργασίας. 2. Για την ποινική δίωξη της πράξης της προηγούμενης παραγράφου απαιτείται έγκληση. Η δίωξη είναι αυτεπάγγελτη αν ο υπαίτιος ήταν οδηγός οχήματος ή υπόχρεος λόγω της υπηρεσίας ή του επαγγέλματος του να καταβάλει ιδιαίτερη επιμέλεια ή προσοχή. Όταν ο υπαίτιος οδηγός οχήματος δεν μεταφέρει επιβάτες ή πράγματα με σκοπό βιοπορισμού, η ποινική δίωξη ασκείται αυτεπαγγέλτως, ο εισαγγελέας όμως με διάταξή του απέχει από την ποινική δίωξη αν ο παθών δηλώσει ότι δεν επιθυμεί την ποινική δίωξη του δράστη. Αν η δήλωση υποβληθεί μετά την άσκηση ποινικής δίωξης, το δικαστήριο παύει οριστικά αυτήν.
ΑΚ Άρθρο 923
Αστικός Κώδικας
Σχετικότητα: 83.1%
ΑΚ Άρθρο 923: Ευθύνη εκείνου που εποπτεύει άλλον "Όποιος έχει την εποπτεία ανηλίκου ή ενηλίκου ο οποίος τελεί υπό δικαστική συμπαράσταση ευθύνεται για τη ζημία που τα πρόσωπα αυτά προξενούν παράνομα σε τρίτον, εκτός αν αποδείξει ότι άσκησε την προσήκουσα εποπτεία ή ότι η ζημία δεν μπορούσε να αποτραπεί. Την ίδια ευθύνη έχει και όποιος ασκεί την εποπτεία με σύμβαση".
ΑΚ Άρθρο 1006
Αστικός Κώδικας
Σχετικότητα: 82.6%
ΑΚ Άρθρο 1006: Κίνδυνος πτώσης οικοδομής Αν υπάρχει κίνδυνος να πέσει ολικά ή κατά ένα μέρος οικοδομή ή άλλο έργο και από την πτώση αυτή απειλείται βλάβη στο γειτονικό ακίνητο, ο κύριός του έχει δικαίωμα να απαιτήσει από εκείνον που θα ευθύνεται σε αποζημίωση σύμφωνα με τις διατάξεις για τις αδικοπραξίες, να λάβει τα μέτρα που απαιτούνται για την αποτροπή του κινδύνου.
ΑΚ Άρθρο 1108
Αστικός Κώδικας
Σχετικότητα: 82.6%
ΑΚ Άρθρο 1108: Αρνητική αγωγή Αν η κυριότητα προσβάλλεται με άλλο τρόπο εκτός από αφαίρεση ή κατακράτηση του πράγματος, ο κύριος δικαιούται να απαιτήσει από εκείνον που προσέβαλε την κυριότητα, να άρει την προσβολή και να την παραλείπει στο μέλλον. Δεν αποκλείεται περαιτέρω αξίωση αποζημίωσης κατά τις διατάξεις για τις αδικοπραξίες. Το δικαίωμα της προηγούμενης παραγράφου δεν παρέχεται, αν εκείνος που έκανε την προσβολή ενέργησε δυνάμει δικαιώματος.
ΑΚ Άρθρο 1063
Αστικός Κώδικας
Σχετικότητα: 82.3%
ΑΚ Άρθρο 1063: Αποζημίωση για απόσβεση κυριότητας Εκείνος που έχασε την κυριότητά του ή άλλο εμπράγματο δικαίωμα εξαιτίας της ένωσης, της ανάμιξης, της επεξεργασίας, ή της μετάπλασης, έχει απαίτηση εναντίον εκείνου που ωφελήθηκε, σύμφωνα με τις διατάξεις για τον αδικαιολόγητο πλουτισμό, με επιφύλαξη του τυχόν δικαιώματός του για αποζημίωση από αδικοπραξία ή για απόδοση δαπανών ή για αφαίρεση κατασκευάσματος. Αξίωση για επαναφορά της προηγούμενης κατάστασης αποκλείεται.
ΑΚ Άρθρο 299
Αστικός Κώδικας
Σχετικότητα: 81.7%
ΑΚ Άρθρο 299: Ζημία μη περιουσιακή Για μη περιουσιακή ζημία οφείλεται χρηματική ικανοποίηση στις περιπτώσεις που ορίζει ο νόμος.
Ν2251 Άρθρο 8
Ν. 2251/1994 - Προστασία Καταναλωτών
Σχετικότητα: 81.3%
Ν2251 Άρθρο 8: Ευθύνη του παρέχοντος υπηρεσίες 1. Ο παρέχων υπηρεσίες ευθύνεται για κάθε περιουσιακή ζημία ή ηθική βλάβη που προκάλεσε παράνομα και υπαίτια, με πράξη ή παράλειψή του, κατά την παροχή αυτών στον καταναλωτή. Ως παρέχων υπηρεσίες νοείται όποιος, στο πλαίσιο της άσκησης επαγγελματικής δραστηριότητας, παρέχει υπηρεσία, κατά τρόπο ανεξάρτητο. 2. Δεν είναι υπηρεσία, με την έννοια αυτού του άρθρου, παροχή η οποία έχει ως άμεσο και αποκλειστικό αντικείμενο την κατασκευή προϊόντων ή τη μεταβίβαση εμπραγμάτων δικαιωμάτων ή δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας. 3. Ο ζημιωθείς υποχρεούται να αποδείξει τη ζημία και την αιτιώδη συνάφεια μεταξύ της παροχής της υπηρεσίας και της ζημίας. 4. Ο παρέχων υπηρεσίες φέρει το βάρος της απόδειξης για την έλλειψη παρανομίας και υπαιτιότητάς του. Για την έλλειψη υπαιτιότητας λαμβάνονται υπόψη η ευλόγως προσδοκώμενη ασφάλεια και το σύνολο των ειδικών συνθηκών και ιδίως: α) η φύση και το αντικείμενο της υπηρεσίας, ιδίως σε σχέση με το βαθμό επικινδυνότητάς της, β) η παρουσίαση και ο τρόπος παροχής της, γ) ο χρόνος παροχής της, δ) η αξία της παρεχόμενης υπηρεσίας, ε) η ελευθερία δράσης που καταλείπεται στον ζημιωθέντα στο πλαίσιο της υπηρεσίας, στ) αν ο ζημιωθείς ανήκει σε κατηγορία μειονεκτούντων ή ευπρόσβλητων προσώπων και ζ) αν η παρεχόμενη υπηρεσία αποτελεί εθελοντική προσφορά του παρέχοντος αυτήν. 5. Η ύπαρξη ή η δυνατότητα παροχής τελειότερης υπηρεσίας κατά το χρόνο παροχής της συγκεκριμένης υπηρεσίας ή μεταγενέστερα δεν θεμελιώνει χωρίς άλλο λόγο υπαιτιότητα. 6. Οι διατάξεις για τη συνυπευθυνότητα, τη μείωση ή άρση της ευθύνης και την απαγόρευση απαλλακτικών ρητρών των παραγράφων 10, 11 και 12 του άρθρου 6 εφαρμόζονται αναλογικά και στην ευθύνη του παρέχοντος υπηρεσίες.
ΑΚ Άρθρο 915
Αστικός Κώδικας
Σχετικότητα: 81.1%
ΑΚ Άρθρο 915: Περιπτώσεις μη καταλογισμού "Δεν ευθύνεται όποιος ζημίωσε άλλον χωρίς να έχει συνείδηση των πράξεών του ή ενώ βρισκόταν σε ψυχική ή διανοητική διαταραχή που περιόριζε αποφασιστικά τη λειτουργία της κρίσης και της βούλησής του". Όποιος κατά την επαγωγή της ζημίας έφερε τον εαυτό του σ ε τέτοια κατάσταση με χρήση οινοπνευματωδών ποτών ή άλλων παραπλήσιων μέσων, ευθύνεται για τη ζημία, εκτός αν περιήλθε στην κατάσταση αυτή χωρίς υπαιτιότητά του.
ΑΚ Άρθρο 922
Αστικός Κώδικας
Σχετικότητα: 81.0%
ΑΚ Άρθρο 922: Ευθύνη του προστήσαντος Ο κύριος ή ο προστήσας κάποιον άλλον σε μια υπηρεσία ευθύνεται για τη ζημία που ο υπηρέτης ή ο προστηθείς προξένησε σε τρίτον παράνομα κατά την υπηρεσία του.
Ν2882 Άρθρο 20
Ν. 2882/2001 - Κώδικας Αναγκαστικών Απαλλοτριώσεων
Σχετικότητα: 80.8%
Ν2882 Άρθρο 20: Οριστικός προσδιορισμός αποζημίωσης «1. Αρμόδιο να προσδιορίσει οριστικά την αποζημίωση είναι το εφετείο της παραγράφου 1 του άρθρου 19 με τριμελή σύνθεση. 2. Μέσα σε τριάντα ημέρες από την κοινοποίηση της απόφασης του μονομελούς εφετείου για τον προσωρινό προσδιορισμό της αποζημίωσης, κάθε ενδιαφερόμενος δικαιούται, και αν ακόμη δεν υπήρξε διάδικος στη δίκη για τον προσωρινό καθορισμό της αποζημίωσης, να ζητήσει τον οριστικό προσδιορισμό αυτής. Εάν κάποιος από τους ενδιαφερομένους είναι κάτοικος αλλοδαπής ή άγνωστης διαμονής, η προθεσμία για την άσκηση της αίτησης οριστικού προσδιορισμού της αποζημίωσης είναι για όλους τους ενδιαφερομένους εξήντα ημέρες. Εάν η προαναφερόμενη απόφαση δεν επεδόθη, η προθεσμία για την άσκηση της αίτησης περί οριστικού προσδιορισμού της αποζημίωσης είναι σε κάθε περίπτωση έξι μήνες από τη δημοσίευση της απόφασης, με την επιφύλαξη εφαρμογής του δεύτερου εδαφίου της παραγράφου 4 του άρθρου 9.» 3. Το δικόγραφο της αίτησης κατατίθεται στη γραμματεία του εφετείου. Ο πρόεδρος του εφετείου ορίζει δικάσιμο σε χρόνο όχι βραχύτερο από τριάντα ημέρες ούτε μακρότερο από σαράντα ημέρες από την κατάθεση της αίτησης. Ακολούθως η αίτηση επιδίδεται με επιμέλεια του αιτούντος σε εκείνους κατά των οποίων απευθύνεται μέσα σε είκοσι ημέρες από τον ορισμό της δικασίμου και πάντως δεκαπέντε τουλάχιστον ημέρες πριν από τη δικάσιμο, αλλιώς απορρίπτεται ως απαράδεκτη. Οι διατάξεις της παραγράφου 4 του προηγούμενου άρθρου εφαρμόζονται αναλόγως. Εάν εκείνοι κατά των οποίων απευθύνεται η αίτηση είναι κάτοικοι αλλοδαπής ή άγνωστης διαμονής, η επίδοση πρέπει να γίνει τριάντα τουλάχιστον ημέρες πριν από τη δικάσιμο, παρατεινομένου αναλόγως του χρόνου ορισμού της δικασίμου. 4. Εάν η προθεσμία για την άσκηση της αίτησης παρήλθε άπρακτη, η αποζημίωση που προσδιορίστηκε προσωρινό καθίσταται οριστική για τον ενδιαφερόμενο που δεν άσκησε αίτηση. Η εμπρόθεσμη αίτηση για οριστικό προσδιορισμό της αποζημίωσης αφορά αποκλειστικά το συμφέρον του αιτούντος, προς αύξηση ή μείωση μόνον υπέρ αυτού της αποζημίωσης που προσδιορίστηκε προσωρινά. 5. Εάν ασκηθεί παραδεκτώς αίτηση, εκείνος κατά του οποίου απευθύνεται δύναται να ασκήσει με τις προτάσεις, που κατατίθενται, με την ποινή του απαραδέκτου, πέντε τουλάχιστον ημέρες πριν από τη συζήτηση, αντίθετη αίτηση για τα ίδια ακίνητα για τα οποία ζητείται με την αίτηση ο οριστικός προσδιορισμός της αποζημίωσης. 6. Οι διατάξεις των παραγράφων 5 και 7 έως και 9 του προηγούμενου άρθρου 19 εφαρμόζονται αναλόγως. Το εφετείο δύναται, εφόσον τούτο είναι αναγκαίο για τη διάγνωση της αλήθειας, να διακόψει ή να παρατείνει τη συζήτηση σε περισσότερες συνεδριάσεις, οι οποίες δεν δύναται να απέχουν μεταξύ τους περισσότερο από είκοσι ημέρες. Πάντως η έκδοση της οριστικής απόφασης δεν επιτρέπεται να βραδύνει περισσότερο από ένα έτος από την άσκηση της αίτησης. 7. Το εφετείο δύναται να διατάξει πραγματογνωμοσύνη, εφόσον είναι απαραίτητη για τη διάγνωση της αλήθειας. Η πραγματογνωμοσύνη ενεργείται κατά τις διατάξεις των άρθρων 368 και επομένων του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας. Κατ' απόκλιση από τις διατάξεις αυτές: α) το δικαστήριο εκδίδει την απόφαση για τη διενέργεια της πραγματογνωμοσύνης και το διορισμό των πραγματογνωμόνων μέσα σε είκοσι ημέρες από τη συζήτηση, β) εάν διατάχθηκε έγγραφη γνωμοδότηση των πραγματογνωμόνων , αυτή υποβάλλεται μέσα σε τριάντα ημέρες από την όρκισή τους και γ) εάν διατάχθηκε προφορική γνωμοδότηση, οι πραγματογνώμονες εκθέτουν τη γνώμη τους ενώπιον του δικαστηρίου κατά τη νέα συζήτηση. Με την απόφαση του δικαστηρίου, με την οποία διατάσσεται πραγματογνωμοσύνη και διορίζεται πραγματογνώμονας, προσδιορίζεται συγχρόνως και η νέα δικάσιμος για την περαιτέρω συζήτηση, η οποία δεν δύναται να απέχει περισσότερο από εξήντα ημέρες από τη δημοσίευση της παρεμπίπτουσας αυτής απόφασης. 8. Το εφετείο, εκτιμώντας ελεύθερα τα αποδεικτικά μέσα που προσήχθησαν από τους διαδίκους γενικά, οφείλει να εκδώσει οριστική απόφαση μέσα σε τριάντα ημέρες από την τελευταία συζήτηση της αίτησης. 9. Αν η απόφαση του εφετείου εκδοθεί μετά τη συντέλεση της αναγκαστικής απαλλοτρίωσης, η τυχόν επιπλέον αποζημίωση καταβάλλεται στο δικαιούχο ή παρακατατίθεται σε προθεσμία έξι μηνών από την κοινοποίηση της απόφασης. Σε περίπτωση μη κοινοποίησης η προθεσμία είναι ένα έτος από την έκδοση της απόφασης. Τυχόν μεταγενέστερη κατάθεση επιβαρύνεται με τον ισχύοντα εκάστοτε νόμιμο τόκο. «10. Εφόσον η απαλλοτρίωση έχει αρθεί αυτοδικαίως, κατ' εφαρμογή της παραγράφου 3 του άρθρου 11 ή ανακλήθηκε νομίμως, κατ' εφαρμογή της παραγράφου 1 του άρθρου 11, δεν υφίσταται δικαίωμα του καθ' ου η απαλλοτρίωση για την έγερση καταψηφιστικής αγωγής με αντικείμενο την καταβολή της οριστικής αποζημίωσης.»
ΑΚ Άρθρο 298
Αστικός Κώδικας
Σχετικότητα: 80.8%
ΑΚ Άρθρο 298: Η αποζημίωση περιλαμβάνει τη μείωση της υπάρχουσας περιουσίας του δανειστή (θετική ζημία), καθώς και το διαφυγόν κέρδος. Τέτοιο κέρδος λογίζεται εκείνο που προσδοκά κανείς με πιθανότητα σύμφωνα με τη συνηθισμένη πορεία των πραγμάτων ή τις ειδικές περιστάσεις και ιδίως τα προπαρασκευαστικά μέτρα που έχουν ληφθεί.
ΠΚ Άρθρο 30
Ποινικός Κώδικας
Σχετικότητα: 80.7%
ΠΚ Άρθρο 30: Πραγματική πλάνη 1. Δεν πράττει με δόλο όποιος κατά το χρόνο τέλεσης της αξιόποινης πράξης αγνοεί τα περιστατικά που τη συνιστούν. Αν όμως η άγνοια αυτών των περιστατικών μπορεί να αποδοθεί σε αμέλεια του υπαιτίου, η πράξη του καταλογίζεται ως έγκλημα αμέλειας. 2. Δεν καταλογίζονται στο δράστη περιστατικά που κατά το νόμο επαυξάνουν το αξιόποινο της πράξης του, αν τα αγνοούσε. ΙV. ΛΟΓΟΙ ΑΡΣΗΣ ΤΟΥ ΚΑΤΑΛΟΓΙΣΜΟΥ
ΥΚ Άρθρο 38
Υπαλληλικός Κώδικας
Σχετικότητα: 80.1%
ΥΚ Άρθρο 38: Αστική ευθύνη ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ε ΑΣΤΙΚΗ ΕΥΘΥΝΗ 1. Ο υπάλληλος ευθύνεται έναντι του Δημοσίου για κάθε ζημιά την οποία προξένησε σε αυτό από δόλο ή βαρεία αμέλεια κατά την εκτέλεση των καθηκόντων του. Ο υπάλληλος ευθύνεται επίσης για την αποζημίωση την οποία κατέβαλε το Δημόσιο σε τρίτους για παράνομες πράξεις ή παραλείψεις του κατά την εκτέλεση των καθηκόντων του, εφόσον οφείλονται σε δόλο ή βαρεία αμέλεια. Ο υπάλληλος δεν ευθύνεται έναντι των τρίτων για τις ανωτέρω πράξεις ή παραλείψεις του. 2. Σε περίπτωση δόλου του υπαλλήλου, αυτός παραπέμπεται υποχρεωτικώς στο Ελεγκτικό Συνέδριο. Σε περίπτωση βαρείας αμέλειας, αν ο υπάλληλος παραπεμφθεί, το Ελεγκτικό Συνέδριο, εκτιμώντας τις ειδικές περιστάσεις, μπορεί να καταλογίσει σε αυτόν μέρος μόνο της ζημιάς που επήλθε στο Δημόσιο ή της αποζημίωσης που το τελευταίο υποχρεώθηκε να καταβάλει. 3. Αν περισσότεροι υπάλληλοι προξένησαν από κοινού ζημιά στο Δημόσιο, ευθύνονται εις ολόκληρον κατά τις διατάξεις του Αστικού Δικαίου. 4. Η αξίωση του Δημοσίου κατά υπαλλήλων του για αποζημίωση στις περιπτώσεις της παρ. 1 παραγράφεται σε πέντε (5) έτη. Στην περίπτωση του πρώτου εδαφίου της παρ. 1, η πενταετία αρχίζει αφότου το αρμόδιο όργανο για την υποβολή της αίτησης καταλογισμού έλαβε γνώση της ζημιάς και του λόγου αυτής, και στην περίπτωση του δεύτερου εδαφίου, αφότου το Δημόσιο κατέβαλε την αποζημίωση. 5. Η αστική ευθύνη των δημόσιων υπολόγων και των διατακτών διέπεται από τις ειδικές γι' αυτούς διατάξεις. 6. Ειδικές διατάξεις για την προσωπική αστική ευθύνη των δημοσίων υπαλλήλων έναντι των τρίτων διατηρούνται σε ισχύ.
ΑΚ Άρθρο 1153
Αστικός Κώδικας
Σχετικότητα: 80.1%
ΑΚ Άρθρο 1153: Υποχρέωση ειδοποίησης του κυρίου Ο επικαρπωτής έχει υποχρέωση να ειδοποιεί χωρίς υπαίτια καθυστέρηση τον κύριο για κάθε βλάβη του πράγματος ή για την ανάγκη έκτακτης επισκευής του ή για προφυλακτικό μέτρο που επιβάλλεται εναντίον κινδύνου που δεν είχε προβλεφθεί. Το ίδιο ισχύει και όταν τρίτος αντιποιείται κάποιο δικαίωμα πάνω στο πράγμα. Αν ο κύριος αμελεί ή αρνείται να λάβει μέτρα για να αποτρέψει τη βλάβη ή τον κίνδυνο, ο επικαρπωτής παίρνει τα μέτρα αυτά με δαπάνη του κυρίου.
ΠΚ Άρθρο 270
Ποινικός Κώδικας
Σχετικότητα: 80.0%
ΠΚ Άρθρο 270: Έκρηξη 1. Όποιος προξενεί έκρηξη με οποιοδήποτε τρόπο, και ιδίως με την χρήση εκρηκτικών υλών, τιμωρείται: α) με φυλάκιση αν από την πράξη μπορεί να προκύψει κοινός κίνδυνος για ξένα πράγματα, β) με κάθειρξη έως δέκα (10) έτη αν από την πράξη μπορεί να προκύψει κίνδυνος για άνθρωπο, γ) με κάθειρξη αν στην περίπτωση των στοιχείων α' ή β' η πράξη προκάλεσε σημαντική βλάβη σε εγκαταστάσεις κοινής ωφέλειας ή είχε ως αποτέλεσμα τη βαριά σωματική βλάβη ανθρώπου, δ) με κάθειρξη τουλάχιστον δέκα (10) ετών αν στην περίπτωση του στοιχείου β' η πράξη είχε ως αποτέλεσμα το θάνατο άλλου. Αν προκλήθηκε ο θάνατος μεγάλου αριθμού ανθρώπων, το δικαστήριο μπορεί να επιβάλει ισόβια κάθειρξη. 2. Όποιος στις περιπτώσεις της προηγούμενης παραγράφου προκαλεί από αμέλεια την έκρηξη από την οποία μπορεί να προκύψει κοινός κίνδυνος για ξένα πράγματα ή κίνδυνος για άνθρωπο τιμωρείται με φυλάκιση έως τρία (3) έτη.
ΑΚ Άρθρο 932
Αστικός Κώδικας
Σχετικότητα: 79.9%
ΑΚ Άρθρο 932: Ικανοποίηση της ηθικής βλάβης Σε περίπτωση αδικοπραξίας, ανεξάρτητα από την αποζημίωση για την περιουσιακή ζημία, το δικαστήριο μπορεί να επιδικάσει εύλογη κατά την κρίση του χρηματική ικανοποίηση λόγω ηθικής βλάβης. Αυτό ισχύει ιδίως για εκείνον που έπαθε προσβολή της υγείας, της τιμής ή της αγνείας του ή στερήθηκε την ελευθερία του. Σε περίπτωση θανάτωσης προσώπου η χρηματική αυτή ικανοποίηση μπορεί να επιδικαστεί στην οικογένεια του θύματος λόγω ψυχικής οδύνης.
ΑΚ Άρθρο 989
Αστικός Κώδικας
Σχετικότητα: 79.7%
ΑΚ Άρθρο 989: Προστασία σε περίπτωση διατάραξης Ο νομέας που διαταράχτηκε παράνομα έχει δικαίωμα να αξιώσει την παύση της διατάραξης καθώς και την παράλειψή της στο μέλλον. Αξίωση αποζημίωσης κατά τις διατάξεις για τις αδικοπραξίες δεν αποκλείεται.
ΑΚ Άρθρο 917
Αστικός Κώδικας
Σχετικότητα: 79.7%
ΑΚ Άρθρο 917: Όποιος έχει συμπληρώσει το δέκατο, όχι όμως το δέκατο τέταρτο έτος της ηλικίας του ευθύνεται για τη ζημία που προξένησε, εκτός αν ενέργησε χωρίς διάκριση.
ΑΚ Άρθρο 332
Αστικός Κώδικας
Σχετικότητα: 79.4%
ΑΚ Άρθρο 332: Συμφωνία για μη ευθύνη από πταίσμα "Άκυρη είναι κάθε εκ των προτέρων συμφωνία με την οποία αποκλείεται ή περιορίζεται η ευθύνη από δόλο ή βαριά αμέλεια. Άκυρη είναι επίσης η εκ των προτέρων συμφωνία ότι δεν θα ευθύνεται ο οφειλέτης και για ελαφριά ακόμη αμέλεια, αν ο δανειστής βρίσκεται στην υπηρεσία του οφειλέτη ή η ευθύνη προέρχεται από την άσκηση επιχείρησης για την οποία προηγήθηκε παραχώρηση της αρχής . Το ίδιο ισχύει και αν η απαλλακτική ρήτρα περιέχεται σε όρο της σύμβασης που δεν αποτέλεσε αντικείμενο ατομικής διαπραγμάτευσης ή αν με τη ρήτρα απαλλάσσεται ο οφειλέτης από την ευθύνη για προσβολή αγαθών που απορρέουν από την προσωπικότητα και ιδίως της ζωής, της υγείας, της ελευθερίας ή της τιμής".
Ν3741 Άρθρο 9
Ν. 3741/1929 - Οριζόντια Ιδιοκτησία
Σχετικότητα: 79.2%
Ν3741 Άρθρο 9: 1. Εάν η οικοδομή καταστραφή ολοσχερώς ή κατά τα 3/4 της αξίας της, η διά του παρόντος θεσπιζομένη αναγκαστική συνιδιοκτησία παύει. 2. Εν περιπτώσει καταστροφής ήσσονος σπουδαιότητος, έκαστος των συνιδιοκτητών, εκτός εναντίας συμφωνίας, είναι υπόχρεως να συνεισφέρη εις την ανοικοδόμησιν των κοινών πραγμάτων κατ' αναλογίαν των επ' αυτών δικαιωμάτων του, αι δε αποζημιώσεις αι εκ της τυχόν υπαρχούσης ασφαλείας, αι ανήκουσαι εις τα βλαβέντα πράγματα, δαπανώνται διά την ανοικοδόμησιν, εκτός αν επ' αυτών έχουσι δικαίωμα δανεισταί. 3. Εάν εις ή πλείονες των ιδιοκτητών δεν δύνανται ή δεν θέλουσι να συμμετάσχωσιν εις την ανοικοδόμησιν, υποχρεούνται να εκχωρήσωσι, μετά διάγνωσιν πραγματογνωμόνων, το σύνολον των δικαιωμάτων των εις τους άλλους συνιδιοκτήτας ή εις εκείνους εξ αυτών οίτινες ήθελον το ζητήσει. 4. Εάν ουδείς των συνιδιοκτητών θέλη να ανοικοδομήση, το ακίνητον εκποιείται και το αντίτιμον ως και το εξ ασφαλείας εισπραχθέν ποσόν καταμερίζεται μεταξύ των ιδιοκτητών κατ' αναλογίαν της αξίας της εις έκαστον ανηκούσης μερίδος επί των αδιαιρέτων τμημάτων.
Ν2882 Άρθρο 18
Ν. 2882/2001 - Κώδικας Αναγκαστικών Απαλλοτριώσεων
Σχετικότητα: 79.2%
Ν2882 Άρθρο 18: Διαδικασία προσδιορισμού αποζημίωσης 1. Η αποζημίωση του απαλλοτριωμένου, καθώς και η τυχόν κατά τις διατάξεις της παραγράφου 4 του άρθρου 13 ιδιαίτερη αποζημίωση, προσδιορίζεται κατά την ειδική διαδικασία του παρόντος όρθρου και των αμέσως επομένων 19 έως 20. Τα άρθρα 1 έως 590 του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας εφαρμόζονται και στην ειδική αυτή διαδικασία, εκτός αν αντιβαίνουν στις διατάξεις του παρόντος νόμου . 2. Η διαδικασία προσδιορισμού της αποζημίωσης διεξάγεται ατελώς. Δικόγραφα, εκθέσεις, δικαστικές αποφάσεις και αντίγραφα αυτών χορηγούμενα στους διαδίκους, καθώς και σχετικές με τη διαδικασία επιδόσεις, κλήσεις, αιτήσεις και βεβαιώσεις ή πιστοποιητικά συντάσσονται ατελώς. 3. Οι διάδικοι παρίστανται με πληρεξούσιο δικηγόρο, στον οποίο η πληρεξουσιότητα δύναται να δοθεί και προφορικώς επ' ακροατηρίου ή με έγγραφο που φέρει βεβαίωση δημόσιας αρχής ή αρχής Ο.Τ.Α. Α' και Β' βαθμού για τη γνησιότητα της υπογραφής του δηλούντος. 4. «Η δικαστική δαπάνη, μαζί με τη νόμιμη, κατά την έννοια της παρ. 1 του άρθρου 92 του Κώδικα Δικηγόρων, όπως αντικαταστάθηκε με την παρ. 6 του άρθρου 5 του ν. 3919/2011 (Α' 32), αμοιβή των πληρεξουσίων δικηγόρων, βαρύνει τον υπόχρεο προς αποζημίωση, επιδικάζεται από το Δικαστήριο με την ίδια απόφαση, εφόσον δεν ορίζεται διαφορετικά από το νόμο αυτόν και παρακατατίθεται στο Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων (Τ.Π.Δ.) υπέρ του οικείου Δικηγορικού Συλλόγου.» Η εκκαθάριση της δικαστικής δαπάνης γίνεται σύμφωνα με τις οικείες διατάξεις που ισχύουν κάθε φορά. «Όταν υπόχρεος προς αποζημίωση είναι φορέας που υπάγεται στη Γενική Κυβέρνηση κατά την έννοια του άρθρου 1 Β του ν. 2362/1995 (Α' 247) η επιδικαζόμενη από τα Δικαστήρια αμοιβή του πληρεξουσίου δικηγόρου των δικαιούχων αποζημίωσης στις περιπτώσεις που υπολογίζεται με βάση την αξία του αντικειμένου της δίκης, καθορίζεται υποχρεωτικά έως το ήμισυ των νόμιμων αμοιβών του Κώδικα Δικηγόρων.» «Η απόφαση του μονομελούς εφετείου, με την οποία καθορίζεται η προσωρινή τιμή μονάδας, αποτελεί ως προς τη δικαστική δαπάνη εκτελεστό τίτλο σε βάρος του υπόχρεου προς αποζημίωση, εάν και οι δύο διάδικοι αποδέχθηκαν την απόφαση αυτή ή πέρασε άπρακτη η προθεσμία της παραγράφου 2 του άρθρου 20.» Σε περίπτωση εμπρόθεσμης αίτησης, το εφετείο αποφαίνεται ενιαίως τόσο για τη δικαστική δαπάνη της ενώπιον αυτού διαδικασίας όσο και για τη δικαστική δαπάνη του προσωρινού προσδιορισμού της αποζημίωσης. 5. Διακοπή της δίκης δεν επιτρέπεται, μη εφαρμοζομένων των όρθρων 286 έως 292 του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας. 6. Αίτημα για τον προσδιορισμό της κατά την παράγραφο 4 του άρθρου 13 ιδιαίτερης αποζημίωσης είναι απαράδεκτο αν ο ιδιοκτήτης δεν έχει υποβάλλει την κατά το άρθρο 15 παράγραφος 2 αίτηση. « Η αίτηση για την ιδιαίτερη αποζημίωση υποβάλλεται στην οικεία Κτηματική Υπηρεσία ή στην αρμόδια για την εκτέλεση του έργου υπηρεσία, εφόσον η προεκτίμηση διενεργείται ή διενεργήθηκε από ανεξάρτητο Εκτιμητή, εξήντα (60) τουλάχιστον ημέρες πριν την εκδίκαση του αιτήματος από το αρμόδιο για τον καθορισμό της προσωρινής ή οριστικής αποζημίωσης δικαστήριο. Με την αίτηση, συνυποβάλλονται υποχρεωτικά α) απόσπασμα του κτηματολογικού διαγράμματος, επί του οποίου εμφαίνεται το απομένον εδαφικό τμήμα του ακινήτου μετά την απαλλοτρίωση και επισημειωματική δήλωση, ύστερα από έλεγχο των τίτλων του ακινήτου, την οποία υπογράφει διπλωματούχος μηχανικός, ο οποίος βεβαιώνει περί της πολεοδομικής κατάστασης του ακινήτου, των ισχυόντων όρων δόμησης, της αρτιότητας και οικοδομησιμότητας του ακινήτου, πριν και μετά την απαλλοτρίωση, με ρητή αναφορά περί της τυχόν ισχύουσας παρέκκλισης, β) πλήρεις τίτλοι ιδιοκτησίας και σε περίπτωση έκτακτης χρησικτησίας κάθε δημόσιο έγγραφο από το οποίο να προκύπτει το ακριβές εμβαδό και η θέση του ακινήτου. Αν δεν συνυποβληθούν τα παραπάνω στοιχεία, η αρμόδια Υπηρεσία εκδίδει σχετική βεβαίωση και το δικαστήριο ελέγχει, στην περίπτωση αυτή, κατά τη συζήτηση του αιτήματος επιδίκασης ιδιαίτερης αποζημίωσης, τα στοιχεία που επικαλείται ο καθ' ου η απαλλοτρίωση, για την απόδειξη της μείωσης της αξίας των απομενόντων τμημάτων, όπως, ιδίως, του εμβαδού και των λοιπών προσδιοριστικών στοιχείων τους και του όγκου των κτισμάτων.»
ΑΚ Άρθρο 904
Αστικός Κώδικας
Σχετικότητα: 78.9%
ΑΚ Άρθρο 904: Έννοια Όποιος έγινε πλουσιότερος χωρίς νόμιμη αιτία από την περιουσία η με ζημία άλλου έχει υποχρέωση να αποδώσει την ωφέλεια. Η υποχρέωση αυτή γεννιέται ιδίως σε περίπτωση παροχής αχρεώστητης ή παροχής για αιτία που δεν επακολούθησε ή έληξε ή αιτία παράνομη ή ανήθικη. Με παροχή εξομοιώνεται και η συμβατική αναγνώριση ότι υπάρχει ή δεν υπάρχει χρέος.
ΑΚ Άρθρο 926
Αστικός Κώδικας
Σχετικότητα: 78.5%
ΑΚ Άρθρο 926: Ζημία από περισσοτέρους Αν από κοινή πράξη περισσοτέρων προήλθε ζημία ή αν για την ίδια ζημία ευθύνονται παράλληλα περισσότεροι, ενέχονται όλοι εις ολόκληρον. Το ίδιο ισχύει και αν έχουν ενεργήσει περισσότεροι συγχρόνως ή διαδοχικά και δεν μπορεί να εξακριβωθεί τίνος η πράξη επέφερε τη ζημία.
ΑΚ Άρθρο 1878
Αστικός Κώδικας
Σχετικότητα: 78.4%
ΑΚ Άρθρο 1878: Αν ο νομέας της κληρονομίας απέκτησε τη νομή κάποιου αντικειμένου της με κολάσιμη πράξη, ευθύνεται κατά τις διατάξεις για τις αδικοπραξίες.
ΑΚ Άρθρο 987
Αστικός Κώδικας
Σχετικότητα: 78.2%
ΑΚ Άρθρο 987: Προστασία σε περίπτωση αποβολής Ο νομέας που αποβλήθηκε παράνομα από τη νομή έχει δικαίωμα να αξιώσει την απόδοσή της απ' αυτόν που νέμεται επιλήψιμα απέναντί του. Αξίωση αποζημίωσης σύμφωνα με τις διατάξεις για τις αδικοπραξίες δεν αποκλείεται.
ΑΚ Άρθρο 60
Αστικός Κώδικας
Σχετικότητα: 78.1%
ΑΚ Άρθρο 60: Δικαίωμα στα προϊόντα της διάνοιας Όποιος προσβάλλεται παράνομα στο αποκλειστικό δικαίωμά του επάνω στα προϊόντα της διάνοιάς του έχει δικαίωμα να απαιτήσει κατά τους όρους του νόμου, να αρθεί η προσβολή και να μην επαναληφθεί στο μέλλον. Αξίωση αποζημίωσης σύμφωνα με τις διατάξεις για τις αδικοπραξίες δεν αποκλείεται.
ΑΚ Άρθρο 1186
Αστικός Κώδικας
Σχετικότητα: 78.1%
ΑΚ Άρθρο 1186: Στην οίκηση δεν υπάρχει αξίωση για παροχή ασφάλειας. Ο δικαιούχος δεν έχει υποχρέωση να ασφαλίσει την οικοδομή.
ΑΚ Άρθρο 935
Αστικός Κώδικας
Σχετικότητα: 78.0%
ΑΚ Άρθρο 935: Ο οφειλέτης αποζημίωσης για την αφαίρεση του πράγματος έχει για τις δαπάνες που έκανε σ' αυτό αξίωση κατά τις διατάξεις για τη διεκδίκηση πράγματος.
ΠΚ Άρθρο 381
Ποινικός Κώδικας
Σχετικότητα: 77.8%
ΠΚ Άρθρο 381: Γενική Διάταξη 1. Για την ποινική δίωξη των εγκλημάτων που προβλέπονται στο άρθρο 374Α, στην παρ. 1 του άρθρου 375, στο άρθρο 377, στο πρώτο και δεύτερο εδάφιο της παρ. 1 του άρθρου 378 και στην παρ. 1 του άρθρου 379 απαιτείται έγκληση. 2. Το αξιόποινο των εγκλημάτων που προβλέπονται στα άρθρα 372 έως 378 εξαλείφεται αν ο υπαίτιος, με δική του θέληση και πριν από την πρώτη εξέτασή του ως υπόπτου ή κατηγορουμένου για την πράξη, αποδώσει το πράγμα ή ικανοποιήσει εντελώς τον ζημιωθέντα χωρίς παράνομη βλάβη τρίτου. Η μερική μόνο απόδοση ή ικανοποίηση εξαλείφει το αξιόποινο κατά το αντίστοιχο μέρος. Στην περίπτωση του άρθρου 374Α, μαζί με την απόδοση του πράγματος απαιτείται και η πλήρης ικανοποίηση του ζημιωθέντος. 3. Εάν ο υπαίτιος των πλημμελημάτων που προβλέπονται στα άρθρα 372 έως 378 μέχρι το τέλος της αποδεικτικής διαδικασίας στο πρωτοβάθμιο δικαστήριο αποδώσει αποδεδειγμένα, ιδίως ενώπιον δημόσιας αρχής ή με τραπεζική κατάθεση ή με μη ανακλητή δημόσια παρακατά θεση, το πράγμα ή ικανοποιήσει εντελώς τον ζημιωθέντα, χωρίς παράνομη βλάβη τρίτου, καταβάλλοντας την αξία του, μπορεί να απαλλάσσεται από κάθε ποινή εφόσον πληρώσει επιπλέον τους τόκους υπερημερίας από την ημέρα τέλεσης του εγκλήματος. 4. Εάν ο υπαίτιος των κακουργημάτων που προβλέπονται στα άρθρα 372 έως 378 μέχρι το τέλος της αποδεικτικής διαδικασίας στο πρωτοβάθμιο δικαστήριο αποδώσει αποδεδειγμένα, ιδίως ενώπιον δημόσιας αρχής ή με τραπεζική κατάθεση ή με μη ανακλητή δημόσια παρακατά θεση, το πράγμα ή ικανοποιήσει πλήρως τον ζημιωθέντα, χωρίς παράνομη βλάβη τρίτου, καταβάλλοντας την αξία του, εφόσον πληρώσει επιπλέον τους τόκους υπερημερίας από την ημέρα τέλεσης του εγκλήματος, τιμωρείται με μειωμένη ποινή κατ’ άρθρο 83 και εφόσον κριθεί από τις περιστάσεις, αν η απόδοση ή η πλήρης ικανοποίηση λάβει χώρα μέχρι την αμετάκλητη παραπομπή, μπορεί να απαλλαγεί από κάθε ποινή.
ΠΚ Άρθρο 15
Ποινικός Κώδικας
Σχετικότητα: 77.8%
ΠΚ Άρθρο 15: Έγκλημα που τελείται με παράλειψη 1. Όπου ο νόμος για την ύπαρξη αξιόποινης πράξης απαιτεί να έχει επέλθει ορισμένο αποτέλεσμα, η μη αποτροπή του τιμωρείται όπως η πρόκλησή του με ενέργεια, αν ο υπαίτιος της παράλειψης είχε ιδιαίτερη νομική υποχρέωση να προβεί σε ενέργεια για την αποτροπή του αποτελέσματος. Η ιδιαίτερη νομική υποχρέωση πηγάζει από νόμο, σύμβαση ή προηγούμενη επικίνδυνη ενέργεια του υπαιτίου. 2. Στις περιπτώσεις των εγκλημάτων με παράλειψη ο δικαστής μπορεί να επιβάλει μειωμένη ποινή (άρθρο 83).
ΠΚ Άρθρο 286
Ποινικός Κώδικας
Σχετικότητα: 77.6%
ΠΚ Άρθρο 286: Παραβίαση κανόνων οικοδομικής 1. Όποιος κατά την εκπόνηση μελέτης ή τη διεύθυνση ή την εκτέλεση οικοδομικού ή άλλου ανάλογου έργου ή κατεδάφισης ενεργεί παρά τους κοινώς αναγνωρισμένους τεχνικούς κανόνες, τιμωρείται: α) με φυλάκιση τουλάχιστον ενός (1) έτους και χρηματική ποινή αν από την πράξη μπορεί να προκύψει κίνδυνος για άνθρωπο, β) με κάθειρξη αν στην περίπτωση του στοιχείου α' η πράξη είχε ως αποτέλεσμα τη βαριά σωματική βλάβη, γ) με κάθειρξη τουλάχιστον δέκα (10) ετών αν στην περίπτωση του στοιχείου α' η πράξη είχε ως αποτέλεσμα το θάνατο άλλου. Αν προκλήθηκε ο θάνατος μεγάλου αριθμού ανθρώπων, το δικαστήριο μπορεί να επιβάλει ισόβια κάθειρξη. 2. Όποιος στις περιπτώσεις της προηγούμενης παραγράφου παραβιάζει από αμέλεια τους κοινώς αναγνωρισμένους τεχνικούς κανόνες "και από την παραβίαση μπορεί να προκύψει κίνδυνος για άνθρωπο" τιμωρείται με φυλάκιση έως δύο (2) έτη ή χρηματική ποινή. 3. Η παραγραφή των εγκλημάτων της παραγράφου 1 στοιχεία β' και γ' αρχίζει από την επέλευση του θανάτου ή της βαριάς σωματικής βλάβης και πάντως δεν μπορεί να υπερβεί τα τριάντα (30) έτη από την παραβίαση των κανόνων..
Ν2251 Άρθρο 6
Ν. 2251/1994 - Προστασία Καταναλωτών
Σχετικότητα: 77.4%
Ν2251 Άρθρο 6: Ευθύνη του παραγωγού για ελαττωματικά προϊόντα 1. Ο παραγωγός ευθύνεται για κάθε ζημία που οφείλεται σε ελάττωμα του προϊόντος του. 2. Ως παραγωγός θεωρείται ο κατασκευαστής τελικού προϊόντος, πρώτης ύλης ή συστατικού, καθώς και κάθε πρόσωπο που εμφανίζεται ως παραγωγός του προϊόντος επιθέτοντας σε αυτό την επωνυμία, το σήμα ή άλλο διακριτικό του γνώρισμα. Προϊόντα με την έννοια αυτού του άρθρου θεωρούνται και τα κινητά πράγματα που ενσωματώθηκαν ως συστατικά σε άλλα πράγματα κινητά ή ακίνητα. Προϊόντα θεωρούνται επίσης οι φυσικές δυνάμεις, ιδίως το ηλεκτρικό ρεύμα και η θερμότητα, εφόσον υπόκεινται σε εξουσίαση, όταν περιορίζονται σε ορισμένο χώρο. 3. Όποιος εισάγει ένα προϊόν για πώληση, χρηματοδοτική ή απλή μίσθωση ή άλλης μορφής διανομή στα πλαίσια της επαγγελματικής εμπορικής του δραστηριότητας ευθύνεται όπως ο παραγωγός. 4. Όταν η ταυτότητα του παραγωγού είναι άγνωστη, κάθε προμηθευτής του προϊόντος θεωρείται για την εφαρμογή του νόμου αυτού παραγωγός, εκτός αν μέσα σε εύλογο χρόνο ενημερώσει τον καταναλωτή γιά την ταυτότητα του παραγωγού ή εκείνου που του προμήθευσε το προϊόν. Το ίδιο ισχύει και για τον προμηθευτή προϊόντων εισαγωγής, όταν η ταυτότητα του εισαγωγέα είναι άγνωστη, έστω και αν η ταυτότητα του παραγωγού είναι γνωστή. 5. Ελαττωματικό είναι το προϊόν το οποίο δεν παρέχει την προβλεπόμενη απόδοση σύμφωνα με τις προδιαγραφές του ή και την ευλόγως αναμενόμενη ασφάλεια ενόψει όλων των ειδικών συνθηκών και, ιδίως, της εξωτερικής εμφάνισής του, της αναμενόμενης χρησιμοποίησής του και του χρόνου κατά τον οποίο τέθηκε σε κυκλοφορία. Δεν είναι ελαττωματικό ένα προϊόν για μόνο το λόγο ότι μεταγενέστερα τέθηκε σε κυκλοφορία άλλο τελειότερο. 6. Στη ζημία της παραγράφου 1 περιλαμβάνεται: α) η ζημία λόγω θανάτου ή σωματικής βλάβης, β) η βλάβη ή η καταστροφή, εξαιτίας του ελαττωματικού προϊόντος, κάθε περιουσιακού στοιχείου του καταναλωτή, εκτός από το ίδιο το ελαττωματικό προϊόν, συμπεριλαμβανομένου και του δικαιώματος χρήσης των περιβαλλοντικών αγαθών, εφόσον η ζημία από τη βλάβη ή την καταστροφή τους υπερβαίνει το ποσό των πεντακοσίων (500) ευρώ και υπό την προϋπόθεση ότι κατά τη φύση τους προορίζονταν και πραγματικά χρησιμοποιήθηκαν από το ζημιωθέντα για προσωπική του χρήση ή κατανάλωση. 7. Χρηματική ικανοποίηση λόγω ηθικής βλάβης ή ψυχικής οδύνης οφείλεται και σε περίπτωση παράβασης των διατάξεων του παρόντος άρθρου. 8. Ο παραγωγός δεν ευθύνεται αν αποδείξει ότι: α) δεν έθεσε το προϊόν σε κυκλοφορία, β) το ελάττωμα δεν υπήρχε όταν το προϊόν τέθηκε σε κυκλοφορία, γ) δεν κατασκεύασε το προϊόν αποβλέποντας στη διανομή του και δεν το διένειμε στα πλαίσια της επαγγελματικής του δραστηριότητας, δ) το ελάττωμα οφείλεται στο γεγονός ότι το προϊόν κατασκευάστηκε σύμφωνα με κανόνες αναγκαστικού δικαίου. ε) όταν το προϊόν τέθηκε σε κυκλοφορία, το επίπεδο επιστημονικών και τεχνικών γνώσεων δεν επέτρεπε τη διαπίστωση του ελαττώματος. 9. Ο παραγωγός συστατικού δεν ευθύνεται και αν αποδείξει ότι το ελάττωμα οφείλεται στο σχεδιασμό του προϊόντος στο οποίο το συστατικό έχει ενσωματωθεί ή στις οδηγίες που παρέσχε ο κατασκευαστής του προϊόντος, οπότε παραγωγός θεωρείται ο κατασκευαστής του προϊόντος στο οποίο ενσωματώθηκε το συστατικό. 10. Εάν δύο ή περισσότερα πρόσωπα ευθύνονται για την ίδια ζημία, τα πρόσωπα αυτά υπέχουν εις ολόκληρον ευθύνη έναντι του ζημιωθέντος και έχουν δικαίωμα αναγωγής μεταξύ τους ανάλογα με τη συμμετοχή του καθενός στην επέλευση της ζημίας. 11. Η ευθύνη του παραγωγού δεν μειώνεται αν η ζημία οφείλεται σωρρευτικώς, τόσο σε ελάττωμα του προϊόντος, όσο και σε πράξη ή παράλειψη τρίτου, εκτός εάν συντρέχει πταίσμα του ζημιωθέντος ή προσώπου για το οποίο ευθύνεται ο ζημιωθείς. 12. Κάθε συμφωνία περιορισμού ή απαλλαγής του παραγωγού από την ευθύνη του είναι άκυρη. 13. Οι αξιώσεις κατά του παραγωγού για ζημίες παραγράφονται μετά τριετία αφότου ο ζημιωθείς πληροφορήθηκε ή όφειλε να πληροφορηθεί τη ζημία, το ελάττωμα και την ταυτότητα του παραγωγού. Μετά δεκαετία από την κυκλοφορία του συγκεκριμένου προϊόντος επέρχεται απόσβεση των δικαιωμάτων του ζημιωθέντος κατά του παραγωγού.
ΑΚ Άρθρο 943
Αστικός Κώδικας
Σχετικότητα: 77.4%
ΑΚ Άρθρο 943: Αποτελέσματα της διάρρηξης Το αποτέλεσμα της διάρρηξης είναι ότι ο τρίτος έχει την υποχρέωση να αποκαταστήσει τα πράγματα στην κατάσταση που ήταν. Η διάρρηξη ενεργεί μόνο υπέρ των δανειστών που προσέβαλαν την απαλλοτρίωση. Σε περίπτωση απαλλοτρίωσης από χαριστική αιτία ο τρίτος, αν ήταν καλόπιστος, ευθύνεται μόνο κατά τις διατάξεις για τον αδικαιολόγητο πλουτισμό.
ΑΚ Άρθρο 1102
Αστικός Κώδικας
Σχετικότητα: 77.2%
ΑΚ Άρθρο 1102: Ο κακόπιστος νομέας, και από την επίδοση της αγωγής κάθε νομέας, έχει δικαίωμα αποζημίωσης για τις αναγκαίες δαπάνες εξαιτίας βαρών του πράγματος, μόνο κατά τις διατάξεις για τη διοίκηση αλλοτρίων.
ΑΚ Άρθρο 735
Αστικός Κώδικας
Σχετικότητα: 77.0%
ΑΚ Άρθρο 735: Αν ο διοικητής αλλοτρίων είναι ανίκανος ή περιορισμένα ικανός για δικαιοπραξία, ευθύνεται από τη διοίκηση μόνο κατά τις διατάξεις για τον αδικαιολόγητο πλουτισμό. Δεν αποκλείεται περαιτέρω ευθύνη από αδικοπραξία.
Ν3852 Άρθρο 232
Ν. 3852/2010 - Καλλικράτης
Σχετικότητα: 76.9%
Ν3852 Άρθρο 232: Αστική ευθύνη 1. Οι περιφερειάρχες, οι αντιπεριφερειάρχες, οι περιφερειακοί σύμβουλοι, οι δήμαρχοι, οι αντιδήμαρχοι, οι δημοτικοί σύμβουλοι, οι πρόεδροι κοινοτήτων και τα μέλη συμβουλίων κοινότητας, καθώς και τα μέλη των συλλογικών οργάνων που διοικούν τα νομικά πρόσωπα των Ο.Τ.Α., καθώς και τους συνδέσμους αυτών είτε είναι αιρετοί των οικείων Ο.Τ.Α. είτε όχι, οφείλουν να αποζημιώσουν το δήμο, την περιφέρεια, το νομικό πρόσωπο ή το σύνδεσμο, 9010 ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ για κάθε θετική ζημία, που προξένησαν σε βάρος της περιουσίας τους από δόλο ή βαριά αμέλεια. Οι ανωτέρω δεν υπέχουν ευθύνη αποζημίωσης έναντι τρίτων. 2. Η ζημία καταλογίζεται στα πρόσωπα αυτά με αιτιολογημένη πράξη τριμελούς ελεγκτικής επιτροπής, που συγκροτείται στην έδρα κάθε ΑΥΕ Ο.Τ.Α. με κοινή απόφαση των Υπουργών Εσωτερικών και Οικονομικών και αποτελείται από: α. Τον Επίτροπο του Ελεγκτικού Συνεδρίου ή όπου δεν υπηρετεί Επίτροπος, από έναν ανώτερο υπάλληλο του Ελεγκτικού Συνεδρίου, που ορίζεται μαζί με τον αναπληρωτή του από τον Πρόεδρο του Ελεγκτικού Συνεδρίου. β. Τον Προϊστάμενο της Γενικής Διεύθυνσης Δημοσιονομικών Ελέγχων, με αναπληρωτή του έναν Προϊστάμενο Διεύθυνσης της εν λόγω Γενικής Διεύθυνσης. γ. Όταν αφορά δήμους ή φορείς τους, έναν εκπρόσωπο της οικείας Περιφερειακής Ένωσης Δήμων με τον αναπληρωτή του, που ορίζονται από το Διοικητικό Συμβούλιο αυτής και, όταν αφορά περιφέρειες ή φορείς τους, έναν εκπρόσωπο της Ένωσης Περιφερειών και τον αναπληρωτή του, που ορίζονται από το Διοικητικό Συμβούλιο αυτής. Καθήκοντα γραμματέα εκτελεί υπάλληλος του κλάδου ΠΕ Διοικητικού της ΑΥΕ Ο.Τ.Α. που υποδεικνύεται από τον Επόπτη Ο.Τ.Α.. 3. Η επιτροπή εξετάζει τις υποθέσεις ύστερα από αίτηση του δήμου ή της περιφέρειας ή του νομικού προσώπου ή του συνδέσμου ή με αίτημα του οικείου Επόπτη Ο.Τ.Α. ή του Γενικού Επιθεωρητή Δημόσιας Διοίκησης ή ύστερα από αίτηση οποιουδήποτε δημότη και αποφασίζει μέσα σε εύλογο διάστημα, αφού διενεργήσει έρευνα και καλέσει τα πρόσωπα που θεωρούνται υπεύθυνα για την πρόκληση της ζημίας προς παροχή εξηγήσεων. 4. Κατά των πράξεων της επιτροπής επιτρέπεται προσφυγή στο Διοικητικό Εφετείο στην περιφέρεια του οποίου βρίσκεται η έδρα της οικείας ΑΥΕ Ο.Τ.Α. από τον Επόπτη Ο.Τ.Α. και από το πρόσωπο σε βάρος του οποίου έγινε ο καταλογισμός, μέσα σε προθεσμία εξήντα (60) ημερών από την κοινοποίηση της πράξης καταλογισμού σ’ αυτούς. Η προθεσμία για την άσκηση της προσφυγής και η άσκησή της αναστέλλουν την εκτέλεση της πράξης της επιτροπής. 5. Κατά της απόφασης του Διοικητικού Εφετείου μπορεί να ασκηθεί αίτηση αναιρέσεως ενώπιον του Συμβουλίου της Επικρατείας. 6. Εάν επιβληθεί καταλογισμός στο πλαίσιο δημοσιονομικού ελέγχου σε ένα από τα πρόσωπα που αναφέρονται στην παράγραφο 1, αποκλείεται η αστική ευθύνη έναντι του οικείου Ο.Τ.Α. για τυχόν προκληθείσα ζημία, εφόσον πρόκειται για την ίδια ιστορική αιτία. Σε περίπτωση επιγενόμενου καταλογισμού στο πλαίσιο δημοσιονομικού ελέγχου, μετά από ανόρθωση της ζημίας από τον υπαίτιο κατά τη διαδικασία του παρόντος, συμψηφίζεται το ήδη καταβληθέν ποσό με το καταλογιζόμενο εφόσον πρόκειται για την ίδια ιστορική αιτία.
ΑΚ Άρθρο 580
Αστικός Κώδικας
Σχετικότητα: 76.9%
ΑΚ Άρθρο 580: Ο εκμισθωτής δεν ευθύνεται για πραγματικά ελαττώματα, που ο μισθωτής αγνοούσε από βαριά αμέλεια κατά τη συνομολόγηση της σύμβασης, εκτός αν ο εκμισθωτής υποσχέθηκε ότι δεν υπάρχει ελάττωμα ή αν το αποσιώπησε με δόλο.
ΑΚ Άρθρο 1132
Αστικός Κώδικας
Σχετικότητα: 76.6%
ΑΚ Άρθρο 1132: Προστασία της δουλείας Αυτός που έχει δικαίωμα πραγματικής δουλείας, και όταν υπάρχουν περισσότεροι δικαιούχοι, ο καθένας από αυτούς, έχει δικαίωμα σε περίπτωση προσβολής να απαιτήσει από τον προσβολέα την αναγνώριση της δουλείας και την άρση της προσβολής, καθώς και την παράλει ψή της στο μέλλον. Δεν αποκλείεται περαιτέρω αξίωση αποζημίωσης κατά τις διατάξεις για τις αδικοπραξίες. Το δικαίωμα της προηγούμενης παραγράφου δεν παρέχεται, αν εκείνος που έκανε την προσβολή ενέργησε δυνάμει δικαιώματος.
ΚΠολΔ Άρθρο 940
Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας
Σχετικότητα: 76.3%
ΚΠολΔ Άρθρο 940: 1. Αν εξαφανιστεί ή μεταρρυθμιστεί απόφαση που είχε κηρυχθεί προσωρινά εκτελεστή και εκτελέστηκε, εκείνος κατά του οποίου είχε στραφεί η εκτέλεση έχει δικαίωμα, εκτός από την επαναφορά των πραγμάτων στην προηγούμενη κατάσταση σύμφωνα με το άρθρο 914, να ζητήσει από εκείνον που επέσπευσε την εκτέλεση αποζημίωση για τις ζημίες που προξενήθηκαν από την εκτέλεση, μόνο αν αυτός ήξερε ή αγνοούσε από βαριά του αμέλεια, ότι το δικαίωμα δεν υπήρχε. 2. Αν εξαφανιστεί ύστερα από άσκηση ένδικου μέσου τελεσίδικη απόφαση που εκτελέστηκε, εκείνος κατά του οποίου είχε στραφεί η εκτέλεση έχει δικαίωμα, εκτός από την επαναφορά των πραγμάτων στην προηγούμενη κατάσταση σύμφωνα με το άρθρο 914, να ζητήσει από εκείνον που επέσπευσε την εκτέλεση αποζημίωση για τις ζημίες που προήλθαν από την εκτέλεση, μόνο αν αυτός είχε δόλο ως προς τη μη ύπαρξη του δικαιώματος. 3. Αν ακυρωθεί αμετάκλητα η αναγκαστική εκτέλεση, εκείνος κατά του οποίου έγινε η εκτέλεση έχει δικαίωμα να ζητήσει από εκείνον που την επέσπευσε αποζημίωση για τις ζημίες που επήλθαν από την εκτέλεση, αν συντρέχουν οι προϋποθέσεις των άρθρων 914 ή 919 του Αστικού Κώδικα.
Ν4412 Άρθρο 157
Ν. 4412/2016 - Δημόσιες Συμβάσεις
Σχετικότητα: 76.2%
Ν4412 Άρθρο 157: Βλάβες στα έργα - Αποζημιώσεις 1. Μέχρι την παραλαβή ο ανάδοχος φέρει τον κίνδυνο του έργου για βλάβες από οποιαδήποτε αιτία, εκτός αν αυτές οφείλονται σε υπαιτιότητα του φορέα κατασκευής του έργου ή αν προβλέπεται διαφορετικά στη σύμβαση. Αν το έργο ή τμήμα αυτού παραδοθεί για χρήση πριν από την παραλαβή, οι βλάβες, κλοπές ή βανδαλισμοί από τη χρήση, εφόσον δεν οφείλονται σε κακή ποιότητα του έργου, βαρύνουν τον κύριο αυτού, εκτός αν άλλως ορίζεται στη σύμβαση. Κατ’ εξαίρεση για βλάβες του έργου ή των μόνιμων εγκαταστάσεων του αναδόχου στον τόπο των έργων που προέρχονται από ανωτέρα βία, αναγνωρίζεται στον ανάδοχο δικαίωμα αποζημίωσης ανάλογης με τη ζημία, το ποσό της οποίας καθορίζεται με συνεκτίμηση του είδους και της έκτασης των βλαβών και των ειδικών συνθηκών σε κάθε συγκεκριμένη περίπτωση. 2. Ο ανάδοχος υποχρεούται να διορθώσει μέσα σε οριζόμενη από τον φορέα κατασκευής εύλογη προθεσμία τα ελαττώματα του έργου, που διαπιστώνονται κατά τη διάρκεια της κατασκευής και μέχρι την παραλαβή. Αν η προθεσμία αυτή παρέλθει άπρακτη, ο φορέας κατασκευής του έργου μπορεί να εκτελέσει τη διόρθωση σε βάρος του αναδόχου με οποιονδήποτε τρόπο, με την επιφύλαξη πάντοτε του δικαιώματός του να κηρύξει τον ανάδοχο έκπτωτο. Αν το ελάττωμα δεν είναι ουσιώδες και η διόρθωσή του απαιτεί δυσανάλογες δαπάνες, γίνεται σχετική μείωση του εργολαβικού ανταλλάγματος. 3. Ο ανάδοχος δεν δικαιούται καμιά αποζημίωση από τον κύριο του έργου για οποιαδήποτε βλάβη επέρχεται στα έργα, για οποιαδήποτε φθορά ή απώλεια υλικών και γενικά για οποιαδήποτε ζημία που οφείλεται σε αμέλεια, απρονοησία ή ανεπιτηδειότητα αυτού ή του προσωπικού του ή σε μη χρήση των κατάλληλων μέσων ή σε οποιαδήποτε άλλη αιτία, εκτός από τις περιπτώσεις υπαιτιότητας του φορέα κατασκευής του έργου ή ανωτέρας βίας, σύμφωνα με την παρ. 1. Ο ανάδοχος είναι υποχρεωμένος να αποκαταστήσει τις βλάβες που τον βαρύνουν με δικές του δαπάνες. 4. Για να αναγνωρισθεί η αποζημίωση των βλαβών που προξενήθηκαν από ανωτέρα βία ο ανάδοχος πρέπει να δηλώσει γραπτώς στη διευθύνουσα υπηρεσία, το είδος και την έκταση των βλαβών, καθώς και τη δαπάνη για την επανόρθωσή της κατά το μέτρο που μπορεί αυτή να εκτιμηθεί. Η δήλωση περιλαμβάνει επίσης υποχρεωτικά περιγραφή της αιτίας των βλαβών, που χαρακτηρίζεται ως ανωτέρα βία και αίτημα αποζημίωσης για αποκατάστασή τους. 5. Η δήλωση υποβάλλεται σε ανατρεπτική προθεσμία δέκα (10) ημερών από την επέλευση της βλάβης. Αν πρόκειται για έργο που έχει περατωθεί και δεν έχει ακόμα παραληφθεί, η προθεσμία αυτή ορίζεται σε είκοσι (20) ημέρες. Ο επιβλέπων προβαίνει αμέσως σε αυτοψία για την εξακρίβωση του περιεχομένου της δήλωσης και ιδιαίτερα του είδους και της έκτασης των βλαβών, του χρόνου και των συνθηκών που τις προκάλεσαν σε αντιπαράσταση με τον ανάδοχο, ο οποίος καλείται προς τούτο και υποχρεούται να συντάξει σχετική έκθεση διαπίστωσης των βλαβών μέσα σε δέκα (10) ημέρες, η οποία κοινοποιείται στον ανάδοχο. Η μη παράσταση του αναδόχου κατά την αυτοψία δεν κωλύει τη σύνταξη της έκθεσης. Στην έκθεση εκτίθενται τα αίτια που συνιστούν την ανωτέρα βία, ο χρόνος και οι ειδικές συνθήκες από τις οποίες επήλθαν οι βλάβες, με περιγραφή όλων των στοιχείων που έχουν εξακριβωθεί. Εφόσον η βλάβη αποδίδεται σε ανωτέρα βία, εξετάζεται επίσης η ύπαρξη ευθύνης του αναδόχου προς αποφυγή ή μετριασμό της βλάβης, προσδιορίζονται με λεπτομέρεια το είδος και η έκταση των βλαβών και προτείνονται ο τρόπος και η δαπάνη που απαιτείται για την επανόρθωσή τους. Ο ανάδοχος, εντός πέντε (5) ημερών από την κοινοποίηση της έκθεσης, γνωστοποιεί στη διευθύνουσα υπηρεσία αν συμφωνεί με το περιεχόμενο αυτής, άλλως τεκμαίρεται η αποδοχή της. Η διευθύνουσα υπηρεσία, εντός προθεσμίας δέκα (10) ημερών, εκδίδει απόφαση με την οποία αποδέχεται, τροποποιεί ή απορρίπτει, μερικά ή συνολικά, αιτιολογημένα την έκθεση του επιβλέποντος. Αν το έργο χρησιμοποιείται, η υπηρεσία που το χρησιμοποιεί ειδοποιεί αμελλητί τη διευθύνουσα υπηρεσία για παρουσιαζόμενες βλάβες. 6. Κατά της απόφασης της παρ. 5 επιτρέπεται ένσταση κατ’ άρθρο 174. Η ένσταση είναι απαράδεκτη, εφόσον η απόφαση υιοθετεί την έκθεση και αυτή έγινε δεκτή από τον ανάδοχο χωρίς καμιά επιφύλαξη. 7. Η αποζημίωση προσδιορίζεται πάντοτε με βάση τους συμβατικούς όρους και τιμές. Όταν η αποκατάσταση των βλαβών διατάσσεται αφού τελειώσει το έργο και έχουν απομακρυνθεί οι εργοταξιακές εγκαταστάσεις του αναδόχου, κανονίζονται εύλογες τιμές μονάδας για την εκτέλεση εργασιών αποκατάστασης ή εκτελούνται απολογιστικά. 8. Ο ανάδοχος είναι υποχρεωμένος να εκτελέσει άμεσα, μετά την απόφαση της διευθύνουσας υπηρεσίας, τις εργασίες προς αποκατάσταση της βλάβης. Αν από τις βλάβες που προξενήθηκαν στα έργα δημιουργείται κίνδυνος για την ασφάλεια προσώπων ή για πρόκληση σημαντικών ζημιών σε τρίτους ή περαιτέρω σημαντικής βλάβης των έργων, ο προϊστάμενος της διευθύνουσας υπηρεσίας μπορεί να εγκρίνει την κατασκευή αναγκαίων επειγόντων έργων, στο μέτρο του δυνατού, έστω και αν αυτά δεν αποτελούν αντικείμενο της σύμβασης που συνάφθηκε με τον ανάδοχο. Η διαταγή γι’ αυτά μνημονεύει απαραίτητα τις διατάξεις της παρούσας και κοινοποιείται στην Προϊσταμένη Αρχή. Ο ανάδοχος είναι υποχρεωμένος να προβεί στην κατασκευή των διατασσόμενων εργασιών χωρίς χρονοτριβή, διαθέτοντας γι’ αυτό όλο το δυναμικό της οργάνωσής του. Η διευθύνουσα υπηρεσία μπορεί, αν διαπιστώσει αδυναμία του αναδόχου για την αποτελεσματική αντιμετώπιση των κινδύνων, να εγκρίνει την κατασκευή μέρους ή και του συνόλου των διατασσόμενων εργασιών με οποιονδήποτε άλλον πρόσφορο τρόπο. Όλες οι δαπάνες για την εκτέλεση των ανωτέρω εργασιών καταβάλλονται από τις πιστώσεις που διατίθενται για την κατασκευή του έργου και βαρύνουν τελικά τον κύριο του έργου, εκτός αν με την απόφαση της διευθύνουσας υπηρεσίας καταλογισθεί η δαπάνη συνολικά ή μερικά σε βάρος του αναδόχου, ως υπαιτίου για τη βλάβη που προξενήθηκε στα έργα. 9. Η εκτέλεση των εργασιών για την αποκατάσταση των βλαβών από ανωτέρα βία μπορεί να δικαιολογήσει παράταση των προθεσμιών εκτέλεσης των εργασιών για εύλογο χρονικό διάστημα. 10. Η διαδικασία των παρ. 5 έως 7 εφαρμόζεται ανάλογα και για τον καθορισμό της αποζημίωσης του αναδόχου για εργασίες αποκατάστασης ή πρόληψης κινδύνων σε έργα που εκτελέσθηκαν, καθώς και σε περιπτώσεις κατά τις οποίες οι βλάβες οφείλονται σε υπαιτιότητα του κυρίου του έργου ή σε άλλη αιτία που εξαιρείται από την ευθύνη του αναδόχου καθώς και οι περιπτώσεις ανωτέρας βίας. 11. Εργασίες για αποκατάσταση βλαβών, οι οποίες οφείλονται σε χρήση έργου, που παραδόθηκε σε χρήση πριν από την παραλαβή του κατά τις διατάξεις του παρόντος, εκτελούνται μόνο μετά από έγγραφη εντολή της διευθύνουσας υπηρεσίας. Η εντολή αυτή κοινοποιείται απαραίτητα στην Προϊσταμένη Αρχή. Για τη διαπίστωση της εκτέλεσης των εργασιών αυτών συντάσσεται πρωτόκολλο μεταξύ του προϊσταμένου της διευθύνουσας υπηρεσίας και του αναδόχου.
215/2022
2022Άρειος ΠάγοςΑστικό ΔίκαιοΔικονομικό Δίκαιο
Σχετικότητα: 96.1%
Επιχειρηματίας διατηρούσε βιοτεχνία σαπωνοποιείου και κατάστημα λιανικής πώλησης σε ισόγειο κατάστημα εμβαδού 417,00 τ.μ. με δικαίωμα αποκλειστικής χρήσης αυλής 102,54 τ.μ. Ήταν ψιλός κύριος κατά ποσοστό 37,5% εξ αδιαιρέτου του καταστήματος, ενώ την ισόβια επικαρπία του ποσοστού αυτού είχε η μητέρα του. Οι λοιποί συγκύριοι (62,50% εξ αδιαιρέτου) είχαν εκμισθώσει σε αυτόν το κατάστημα με ιδιωτικά συμφωνητικά μίσθωσης από Σεπτέμβριο 2010 και Δεκέμβριο 2014. Στον πρώτο όροφο της ίδιας οικοδομής, επιφάνειας 135,49 τ.μ. με καλυμμένη βεράντα 50,00 τ.μ., εκμισθωτής είχε παραχωρήσει χώρο σε μισθωτή για παλαιοπωλείο με άτυπη σύμβαση επαγγελματικής μίσθωσης στις 14-6-2016. Η ηλεκτρική παροχή του ακινήτου είχε διακοπεί στις 8-12-2010. Στις 31 Αυγούστου 2016, περί ώρα 23:45, προκλήθηκε πυρκαγιά με εστία στον πρώτο όροφο, λόγω βραχυκυκλώματος από πεπαλαιωμένη, ασυντήρητη ηλεκτρολογική εγκατάσταση με παράνομη επανασύνδεση, υπερφόρτωση παροχών και έλλειψη ρελέ διαφυγής. Η πυρκαγιά κατέστρεψε ολοσχερώς τον πρώτο όροφο και τη στέγη, ενώ από τα νερά κατάσβεσης καταστράφηκαν εμπορεύματα, εξοπλισμός και επίπλωση του ισογείου καταστήματος. Το κτίριο χαρακτηρίστηκε επικίνδυνο και απαιτήθηκαν εργασίες αποκατάστασης συνολικού κόστους 64.450,82 € για υποστήλωση, στέγη και μέτρα ασφαλείας, 35.168,89 € για εσωτερικές ζημίες και εξοπλισμό. Το κατάστημα διέκοψε λειτουργία από 1-9-2016 έως 28-2-2017.
Το άρθρο 914 ΑΚ σε συνδυασμό με τα άρθρα 297, 298, 936, 974 και 1000 ΑΚ προβλέπει ότι για τη θεμελίωση ευθύνης προς αποζημίωση λόγω αδικοπραξίας απαιτείται παράνομη και υπαίτια συμπεριφορά, πρόκληση ζημίας και αιτιώδης σύνδεσμος. Δικαιούχος αποζημίωσης για βλάβη πράγματος μπορεί να είναι ο κύριος, ο επικαρπωτής, ο νομέας, ο μισθωτής και ο απλός κάτοχος, αφού για να επαναφέρουν το πράγμα στην προηγούμενη κατάστασή του θα υποβληθούν σε δαπάνες. Το δικαστήριο διαπίστωσε ότι συνέρρεαν στο πρόσωπο του ζημιωθέντος οι ιδιότητες του ψιλού συγκυρίου κατά 37,5% εξ αδιαιρέτου, του νομέα και αποκλειστικού κατόχου ολόκληρου του ακινήτου δυνάμει μίσθωσης, καθώς και του ιδιοκτήτη της επιχείρησης με τον εξοπλισμό και τα εμπορεύματα. Η πυρκαγιά οφειλόταν σε συγκλίνουσα αμέλεια εκμισθωτή και μισθωτή που παρέλειψαν να συντηρήσουν την ηλεκτρολογική εγκατάσταση. Εφαρμόζοντας τις διατάξεις των άρθρων 297, 298, 914, 974 και 1000 ΑΚ, το Εφετείο ορθά έκρινε ότι ο ζημιωθείς νομιμοποιείται ενεργητικώς να ζητήσει αποζημίωση με βάση τις ιδιότητές του ως κατόχου και νομέα, χωρίς να απαιτείται κοινή εναγωγή με την επικαρπώτρια, καθώς η διάταξη του άρθρου 1172 ΑΚ ρυθμίζει τις σχέσεις μεταξύ ψιλού κυρίου και επικαρπωτή, όχι τις σχέσεις τους με τον οφειλέτη της αποζημίωσης.
Η αίτηση αναίρεσης απορρίφθηκε διότι το Εφετείο ορθά ερμήνευσε και εφάρμοσε τις διατάξεις των άρθρων 297, 298, 299, 914, 974 και 1000 ΑΚ, δεχόμενο ότι ο αναιρεσίβλητος νομιμοποιείται ενεργητικώς να ζητήσει αποζημίωση με βάση τις ιδιότητές του ως ψιλού συγκυρίου κατά 37,5%, νομέα και αποκλειστικού κατόχου του ακινήτου δυνάμει μίσθωσης, χωρίς να απαιτείται κοινή εναγωγή με την επικαρπώτρια. Οι διατάξεις των άρθρων 1142, 1171, 1172, 1179 και 1180 ΑΚ που επικαλέστηκε ο αναιρεσείων δεν ήταν εφαρμοστέες, καθώς το άρθρο 1172 ΑΚ ρυθμίζει τις μεταξύ ψιλού κυρίου και επικαρπωτή σχέσεις μετά την καταστροφή του πράγματος, όχι τις σχέσεις τους με τον οφειλέτη της αποζημίωσης. Η απόφαση περιείχε επαρκείς, σαφείς και μη αντιφατικές αιτιολογίες που δικαιολογούν τη θεμελίωση αδικοπρακτικής ευθύνης και στο πρόσωπο του αναιρεσείοντος, ο οποίος γνώριζε την παράνομη ηλεκτρολογική εγκατάσταση και αμέλησε να τη συντηρήσει πριν την παράδοση του μισθίου.
ΑΠΟΡΡΙΠΤΕΙ την από 30.06.2020 αίτηση για αναίρεση της υπ' αριθμ. 10/2020 απόφασης του Τριμελούς Εφετείου Κέρκυρας. ΔΙΑΤΑΣΣΕΙ την εισαγωγή του παραβόλου που κατατέθηκε από τον αναιρεσείοντα για την άσκηση της αναίρεσης στο δημόσιο ταμείο. ΚΑΤΑΔΙΚΑΖΕΙ τον αναιρεσείοντα στην πληρωμή δύο χιλιάδων επτακοσίων (2.700) ευρώ, για τα δικαστικά έξοδα του αναιρεσίβλητου.
105/2016
2016Άρειος ΠάγοςΑστικό ΔίκαιοΔικονομικό Δίκαιο
Σχετικότητα: 94.8%
Μισθωτής εγκαταστάθηκε την 27-5-1997 σε διαμέρισμα περίπου 80 τ.μ., χρησιμοποιώντας δωμάτιο ως κατοικία. Για θέρμανση τοποθέτησε παλαιά θερμάστρα πετρελαίου, ελέγχθηκε από τεχνίτη και τέθηκε σε λειτουργία από τα μέσα Οκτωβρίου 1997. Στις 28-10-1997 μεταφέρθηκε στο υπνοδωμάτιο. Παρατηρήθηκε έντονος καπνός, έγιναν καθαρισμοί καπνοσωλήνων στα μέσα Δεκεμβρίου 1997, στις 17-1-1998 και στις 22-1-1998. Στις 26-1-1998 εκδηλώθηκε πυρκαγιά στο σημείο εξόδου της καμινάδας, λόγω ατελούς καύσης, συσσώρευσης αιθάλης και εύφλεκτων επικαθίσεων, επιτεινόμενη από έλλειψη θερμικής μόνωσης της καμινάδας, με ολοσχερή καταστροφή του μισθίου και ζημίες σε παρακείμενο διαμέρισμα. Ζημίες στο παρακείμενο ακίνητο αποδείχθηκαν με τιμολόγια: υλικά, ηλεκτρικές εργασίες, απομάκρυνση απορριμμάτων, ξυλουργικές εργασίες, ελαιοχρωματισμοί, στέγη, τεχνικές εργασίες, καθώς και έξοδα μετακίνησης 859,50 ευρώ συνολικά και απώλεια εισοδήματος 382,15 ευρώ και 322 ευρώ. Εξοπλισμός οδοντιατρείου (3.000.000 δρχ.), βιβλία και ρουχισμός (500.000 δρχ.), οικιακά είδη (2.000.000 δρχ.) και απώλεια εισοδήματος δύο μηνών (600.000 δρχ.), συνολικά 6.100.000 δρχ.
Το άρθρο 914 ΑΚ, σε συνδυασμό με τα άρθρα 298, 299, 330 εδ. β’, 919, 926, 927 και 932 ΑΚ, απαιτεί για αδικοπρακτική ευθύνη παράνομη και υπαίτια συμπεριφορά, ζημία και αιτιώδη σύνδεσμο. Η αμέλεια κρίνεται με μέτρο τον μέσο συνετό άνθρωπο και ο αιτιώδης σύνδεσμος με τα διδάγματα της κοινής πείρας. Η χρηματική ικανοποίηση λόγω ηθικής βλάβης επιδικάζεται κατ’ εύλογο. Το δικαστήριο διαπίστωσε ότι ο μισθωτής χρησιμοποίησε παλαιά θερμάστρα πετρελαίου, με επανειλημμένες ενδείξεις ατελούς καύσης (έντονος καπνός, υπερβολική αιθάλη) και καθαρισμούς στις 12/1997, 17-1-1998 και 22-1-1998, ενώ η πυρκαγιά εκδηλώθηκε στις 26-1-1998 στο σημείο εξόδου της καμινάδας. Η καμινάδα στερούνταν θερμικής μόνωσης. Αποδείχθηκαν ζημίες των γειτόνων: 17.595 ευρώ και 17.593,59 ευρώ για επισκευές, 859,50 ευρώ έξοδα μετακίνησης, 382,15 ευρώ και 322 ευρώ απολεσθέντα εισοδήματα. Η ζημία του μισθωτή ανήλθε σε 6.100.000 δρχ. (17.902 ευρώ). Εφαρμόζοντας τα ανωτέρω, το δικαστήριο καταλόγισε συνυπαιτιότητα: 70% στον μισθωτή για βαριά αμέλεια (συνέχιση χρήσης ελαττωματικής θερμάστρας παρά τις ενδείξεις) και 30% στους εκμισθωτές για πλημμελή συντήρηση/έλλειψη μόνωσης της καμινάδας. Καθόρισε χρηματική ικανοποίηση 1.500 ευρώ έκαστος για τους γείτονες και περιουσιακή/μη ζημία του μισθωτή 5.870 ευρώ, κρίνοντας ότι η ποινική αθώωση δεν επηρεάζει την αστική ευθύνη.
Η πυρκαγιά προήλθε κυρίως από βαριά αμέλεια του μισθωτή, ο οποίος συνέχισε να χρησιμοποιεί ελαττωματική θερμάστρα με επανειλημμένες ενδείξεις ατελούς καύσης (καπνός, υπερβολική αιθάλη) και καθαρισμούς στις 12/1997, 17-1-1998 και 22-1-1998, ενώ η καμινάδα στερούνταν θερμικής μόνωσης, στοιχείο που βαρύνει τους εκμισθωτές. Καταλογίστηκε συνυπαιτιότητα 70% στον μισθωτή και 30% στους εκμισθωτές, με αιτιώδη σύνδεσμο ως προς την πρόκληση και μετάδοση της πυρκαγιάς. Αποδείχθηκαν με έγγραφα οι συγκεκριμένες ζημίες στο παρακείμενο διαμέρισμα (κόστος υλικών, εργασιών, ηλεκτρολογικών, απομάκρυνσης απορριμμάτων, στέγης), έξοδα μετακίνησης 859,50 ευρώ και απολεσθέντα εισοδήματα 382,15 ευρώ και 322 ευρώ, καθώς και ηθική βλάβη, για την οποία επιδικάστηκε 1.500 ευρώ έκαστος. Για τον μισθωτή προσδιορίστηκε περιουσιακή ζημία 17.902 ευρώ (εξοπλισμός, βιβλία/ρουχισμός, οικιακά είδη, απώλεια εισοδήματος), μειωμένη λόγω συνυπαιτιότητας σε 5.370 ευρώ, συν 500 ευρώ ηθική βλάβη. Η ποινική αθώωση δεν δεσμεύει την αστική κρίση ως προς υπαιτιότητα και αιτιώδη σύνδεσμο, ώστε η ευθύνη να θεμελιώνεται κατά τα άρθρα 914 και 932 ΑΚ.
Δικάζει αντιμωλία των διαδίκων. Δέχεται τυπικά και απορρίπτει κατ’ ουσίαν την έφεση, ως προς την με αριθμό κατάθ.48/1999 αγωγή των Ι. και Ε. Ζ.. Επιβάλλει σε βάρος της εκκαλούσας τα δικαστικά έξοδα των ως άνω εφεσιβλήτων, για τον παρόντα βαθμό δικαιοδοσίας, τα οποία ορίζει σε πεντακόσια (500) ευρώ. Δέχεται τυπικά και κατ’ ουσίαν την έφεση κατά το μέρος που αφορά τη με αριθμό καταθ. 33/2001 αγωγή της εκκαλούσας κατά των Α. Μ., Κ. Μ. και Γ. Μ.. Εξαφανίζει την εκκαλουμένη, ως προς τις περί απορρίψεως της άνω αγωγής διατάξεις αυτής. Κρατεί την αγωγή και δικάζει κατ’ ουσίαν. Δέχεται κατά ένα μέρος αυτήν. Αναγνωρίζει ότι οι ανωτέρω εναγόμενοι οφείλουν στην ενάγουσα το συνολικό ποσόν των πέντε χιλιάδων οκτακόσιων εβδομήντα (5.870) ευρώ με το νόμιμο τόκο από την επίδοση της αγωγής. Επιβάλλει σε βάρος των εφεσιβλήτων - εναγόμενων ένα μέρος των δικαστικών εξόδων της ενάγουσας και για τους δύο βαθμούς δικαιοδοσίας, τα οποία ορίζει σε πεντακόσια (500) ευρώ.
698/2021
2021Άρειος ΠάγοςΑστικό Δίκαιο
Σχετικότητα: 94.7%
Ομόρρυθμη εταιρεία διατηρούσε από το 1989 βιοτεχνία κηροπλαστικής στη ΒΙ.ΠΕ Ηρακλείου, σε ακίνητο συνολικής επιφάνειας 460 τ.μ. (στεγασμένος χώρος 255,55 τ.μ., αύλειος χώρος 104,45 τ.μ., χώρος μελλοντικής επέκτασης 100 τ.μ.). Στον χώρο επέκτασης κατασκεύασε χωρίς άδεια αποθήκη 100 τ.μ. με μεταλλική σκεπή και πατάρι, όπου αποθήκευε παραφίνη και έτοιμα προϊόντα. Στον κύριο χώρο παραγωγής 200 τ.μ. γινόταν κατεργασία πρώτης ύλης με τήξη παραφίνης σε καζάνια (1000 και 600 λίτρων), που θερμαίνονταν με πετρέλαιο αποθηκευμένο σε πλαστική δεξαμενή στο πατάρι. Η επιχείρηση συνδέθηκε με το δίκτυο ηλεκτρικής ενέργειας με δηλωθείσα εγκατεστημένη ισχύ 18,4 KVA (μέγιστο ρεύμα 26 Α ανά φάση), ενώ η πραγματική ισχύς ανήλθε σε 51,34 KVA (80 Α ανά φάση). Στις 16-12-2006, ημέρα Σάββατο, περί ώρα 17:00, εκδηλώθηκε πυρκαγιά που κατέστρεψε ολοσχερώς τις εγκαταστάσεις και τον εξοπλισμό. Η ζημία ανήλθε σε 353.675,86 ευρώ.
Το άρθρο 298 ΑΚ προβλέπει ότι η αδικοπρακτική ευθύνη προϋποθέτει παράνομη και υπαίτια συμπεριφορά, περιουσιακή ζημία και αιτιώδη σύνδεσμο. Παράνομη είναι η συμπεριφορά που αντίκειται σε κανόνα δικαίου ή στη γενική υποχρέωση πρόνοιας και ασφάλειας. Αμέλεια υπάρχει όταν ο δράστης δεν κατέβαλε την επιμέλεια που θα απέτρεπε το ζημιογόνο αποτέλεσμα. Αμφότερες οι προϋποθέσεις συντρέχουν ταυτοχρόνως με τη διπλή λειτουργία της αμέλειας. Το δικαστήριο διαπίστωσε ότι η πυρκαγιά οφειλόταν σε βραχυκύκλωμα μεγάλης έντασης στο υπέργειο τμήμα της εγκατάστασης στην αποθήκη. Δεν είχαν τοποθετηθεί μαχαιρωτές ασφάλειες στο κιβώτιο διανομής ούτε ασφάλειες 3Χ35Α ή μικροαυτόματος 3Χ40Α στον μετρητή. Η μόνη ασφάλεια ήταν των 250 Α στον Υποσταθμό, που προστάτευε το καλώδιο 3Χ150 τ.χ. και όχι το μικρότερο 3Χ50 τ.χ. προς τον μετρητή. Εφαρμόζοντας τους κανονισμούς της ΔΕΗ και το ΕΛΟΤ HD 384 άρθρο 473,2, το δικαστήριο έκρινε ότι κάθε καλώδιο επιβάλλεται να ασφαλίζεται έναντι βραχυκυκλώματος. Αν είχαν τοποθετηθεί οι κατάλληλες ασφάλειες, θα λειτουργούσαν και θα διέκοπταν την παροχή ρεύματος, αποτρέποντας την πυρκαγιά. Η παράλειψη αυτή συνιστά αμέλεια και παρανομία.
Η αίτηση αναίρεσης απορρίφθηκε διότι το Εφετείο ορθώς εφάρμοσε τα άρθρα 298, 330 και 914 ΑΚ, καθώς και τις διατάξεις του ν. 4483/1965. Τα πραγματικά περιστατικά πληρούν τις προϋποθέσεις αδικοπραξίας: η παράλειψη των προστηθέντων υπαλλήλων να τοποθετήσουν κατάλληλες ασφάλειες στο κιβώτιο διανομής και στον μετρητή συνιστά παράνομη και υπαίτια συμπεριφορά υπό τη διπλή λειτουργία της αμέλειας. Η συμπεριφορά αυτή, κατά τα διδάγματα της κοινής πείρας, ήταν πρόσφορη να προκαλέσει το επιζήμιο αποτέλεσμα και το προκάλεσε, τελώντας σε αιτιώδη συνάφεια με τη ζημία. Η παράλειψη της αναιρεσίβλητης να εκπονήσει μελέτη πυρασφάλειας δεν συνετέλεσε στην έκταση της ζημίας, αφού η πυρκαγιά άρχισε ενώ η επιχείρηση ήταν κλειστή και όταν εντοπίστηκε είχε λάβει τέτοια έκταση που ήταν αδύνατη η πρόσβαση.
Απορρίπτει την από 28-2-2019 αίτηση της ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία "ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΔΙΚΤΥΟΥ ΔΙΑΝΟΜΗΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ Α.Ε." για αναίρεση της υπ' αριθμ. 129/2018 απόφασης του Τριμελούς Εφετείου Ανατολικής Κρήτης, καθώς και την από 16-12-2020 αίτησή της περί επαναφοράς των πραγμάτων στην προτέρα κατάσταση. Διατάσσει την εισαγωγή στο Δημόσιο Ταμείο του κατατεθέντος για την άσκηση της ανωτέρω αίτησης παραβόλου. Επιβάλλει στην αναιρεσείουσα τα δικαστικά έξοδα της αναιρεσίβλητης, τα οποία προσδιορίζει στο ποσό των δύο χιλιάδων επτακοσίων (2.700) ευρώ.
50/2022
2022Άρειος ΠάγοςΑστικό ΔίκαιοΔικονομικό Δίκαιο
Σχετικότητα: 94.4%
Στις 5-8-2013 και περί ώρα 12.18', ναύτης που υπηρετούσε στο Πολεμικό Ναυτικό οδηγούσε στρατιωτικό όχημα με αριθμό κυκλοφορίας, εκτελώντας διατεταγμένη υπηρεσία, στη λεωφόρο, με ταχύτητα 68 χιλιομέτρων ανά ώρα, ενώ το ανώτατο επιτρεπόμενο όριο ήταν 50 χιλιόμετρα ανά ώρα. Η λεωφόρος ήταν διπλής κατεύθυνσης, με πλάτος οδοστρώματος 5,20 μέτρων. Υπήρχε πινακίδα αναγγελίας κινδύνου περί επικίνδυνης δεξιάς στροφής (Κ-1δ). Καθ' ον χρόνο το όχημα εκινείτο σε δεξιά στροφή της οδού με ταχύτητα 68 χιλιομέτρων ανά ώρα, εξετράπη από την πορεία του προς τα δεξιά, εξήλθε του οδοστρώματος και προσέκρουσε σε ξύλινη κολώνα της ΔΕΗ χαμηλής τάσης. Η κολώνα έσπασε, τα συνεστραμμένα καλώδια κόπηκαν, προκλήθηκε βραχυκύκλωμα και σπινθήρες που έπεσαν σε ξερά χόρτα, προκαλώντας πυρκαγιά. Η πυρκαγιά επεκτάθηκε σε δασικές και οικοπεδικές εκτάσεις και στον οικισμό. Κατά τον χρόνο του ατυχήματος έπνεαν δυνατοί άνεμοι εντάσεως 7BF. Συνεπεία της πυρκαγιάς κάηκε λυόμενη ξύλινη ισόγεια οικία συγκυριότητας ιδιώτη (κατά το 1/2 εξ αδιαιρέτου) και ο περιβάλλων χώρος, καθώς και κινητά πράγματα αποκλειστικής κυριότητας του ιδιώτη. Ο ιδιώτης χρησιμοποιούσε την οικία ως εξοχική από το 2010 και διέμενε σ' αυτή με τη σύζυγό του και το ανήλικο τέκνο τους. Η ζημία από την καταστροφή της οικίας ανήλθε σε 17.500 ευρώ και από τα κινητά σε 8.030 ευρώ.
Το άρθρο 105 εδάφ. α' ΕισΝΑΚ προβλέπει ότι το δημόσιο ενέχεται σε αποζημίωση για παράνομες πράξεις ή παραλείψεις των οργάνων του κατά την άσκηση της δημόσιας εξουσίας. Τα άρθρα 297, 298, 330 και 914 ΑΚ ορίζουν ότι προϋπόθεση της ευθύνης για αδικοπραξία είναι η υπαιτιότητα (συμπεριλαμβανομένης της αμέλειας), η παράνομη συμπεριφορά και η αιτιώδης συνάφεια μεταξύ αυτής και της ζημίας. Τα άρθρα 12 παρ. 1, 19 παρ. 1-3 και 20 παρ. 1 ΚΟΚ επιβάλλουν στον οδηγό να οδηγεί με σύνεση και διαρκώς τεταμένη προσοχή, να έχει πλήρη έλεγχο του οχήματος, να ρυθμίζει την ταχύτητα σύμφωνα με τις συνθήκες και να μειώνει ταχύτητα σε στροφές και επικίνδυνα σημεία. Το δικαστήριο διαπίστωσε ότι ο οδηγός του στρατιωτικού οχήματος οδηγούσε με ταχύτητα 68 χιλιομέτρων ανά ώρα, ενώ το όριο ήταν 50 χιλιόμετρα, χωρίς διαρκώς τεταμένη προσοχή και χωρίς πλήρη έλεγχο του οχήματος. Μολονότι πλησίαζε σε επικίνδυνη δεξιά στροφή που είχε επισημανθεί με πινακίδα (Κ-1δ), δεν μείωσε την ταχύτητα, με αποτέλεσμα το όχημα να εκτραπεί, να προσκρούσει στην κολώνα της ΔΕΗ και να προκληθεί βραχυκύκλωμα, σπινθήρες και πυρκαγιά. Εφαρμόζοντας τις διατάξεις των άρθρων 914 ΑΚ, 105 ΕισΝΑΚ και του ΚΟΚ, το δικαστήριο έκρινε ότι η παράβαση των υποχρεώσεων του οδηγού στοιχειοθετεί αμελή και παράνομη συμπεριφορά, η οποία κατά τα διδάγματα της κοινής πείρας ήταν πρόσφορη να προκαλέσει το ζημιογόνο αποτέλεσμα. Το γεγονός ότι έπνεαν δυνατοί άνεμοι δεν συνιστά ανώτερη βία ούτε διέκοψε τον αιτιώδη σύνδεσμο.
Η αίτηση αναίρεσης απορρίφθηκε διότι το Εφετείο ορθά ερμήνευσε και εφάρμοσε τις διατάξεις των άρθρων 330, 914 ΑΚ, 105 παρ. 1 ΕισΝΑΚ και 12 παρ. 1, 19 παρ. 1-3, 20 παρ. 1 ΚΟΚ. Με βάση τα ανελέγκτως γενόμενα δεκτά πραγματικά περιστατικά, το όργανο του Δημοσίου οδηγούσε χωρίς διαρκώς τεταμένη προσοχή και πλήρη έλεγχο, με υπερβολική ταχύτητα (68 χ/ω αντί 50 χ/ω), χωρίς να μειώσει ταχύτητα σε επικίνδυνη δεξιά στροφή που είχε επισημανθεί. Η αμελής αυτή συμπεριφορά συνιστά παρανομία και βρίσκεται σε αιτιώδη συνάφεια με το ατύχημα και την πυρκαγιά. Η προσβαλλόμενη απόφαση περιέχει σαφείς, επαρκείς και χωρίς αντιφάσεις αιτιολογίες. Το ποσό χρηματικής ικανοποίησης λόγω ηθικής βλάβης (4.000 ευρώ) δεν υπερβαίνει τα ακραία όρια της διακριτικής ευχέρειας του δικαστηρίου και δεν παραβιάζει την αρχή της αναλογικότητας.
ΑΠΟΡΡΙΠΤΕΙ την από 30 Σεπτεμβρίου 2019 αίτηση του Ελληνικού Δημοσίου, για αναίρεση της με αριθ. 1319/2019 απόφασης του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών. και ΚΑΤΑΔΙΚΑΖΕΙ το αναιρεσείον Ελληνικό Δημόσιο στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσίβλητου, τα οποία ορίζει στο ποσό των τριακοσίων (300,00) ευρώ.
1877/2022
2022Άρειος ΠάγοςΑστικό ΔίκαιοΔικονομικό Δίκαιο
Σχετικότητα: 93.9%
Ιδιοκτήτης διαμερίσματος επιφάνειας 50 τ.μ. στον πρώτο όροφο πολυκατοικίας στην Αγία Βαρβάρα Αττικής. Στις 3-2-2004 και ώρα 18.50 διαπιστώθηκε βλάβη στο καλώδιο εναέριας παροχής (διακοπή συνέχειας του ουδέτερου αγωγού πριν τη σύνδεσή του με το εναέριο δίκτυο), με αποτέλεσμα ισχυρό φωτισμό σε ορισμένα διαμερίσματα και χαμηλή τάση σε άλλα. Τεχνικός της εταιρίας ηλεκτρικής ενέργειας μετέβη στις 19.10 και υπέδειξε στους ενοίκους να κλείσουν τους γενικούς διακόπτες. Από τις εννέα παροχές του κτιρίου, οκτώ απομονώθηκαν, ενώ η παροχή του διαμερίσματος του ιδιοκτήτη, που απουσίαζε, δεν απομονώθηκε. Εκδηλώθηκε πυρκαγιά που ξεκίνησε από τη συσκευή τηλεόρασης σε αναμονή. Η εσωτερική ηλεκτρική εγκατάσταση είχε ελεγχθεί τελευταία φορά το 1971 με υπεύθυνη δήλωση που προέβλεπε γείωση από δίκτυο ύδρευσης. Ο ιδιοκτήτης είχε εγκαταστήσει κλιματιστικό μηχάνημα 18.000 BTU και κατά το παρελθόν επαγγελματικά μηχανήματα αναπαραγωγής ήχου και λειτουργίας ραδιοφωνικού σταθμού, χωρίς μετατροπή της εσωτερικής ηλεκτρικής εγκατάστασης και χωρίς προστατευτικές διατάξεις.
Το άρθρο 914 ΑΚ προβλέπει ότι η αδικοπρακτική ευθύνη προϋποθέτει παράνομη και υπαίτια συμπεριφορά, περιουσιακή ζημία και αιτιώδη σύνδεσμο μεταξύ της συμπεριφοράς και της ζημίας. Αιτιώδης σύνδεσμος υπάρχει όταν η πράξη ή παράλειψη ήταν ικανή να επιφέρει το επιζήμιο αποτέλεσμα κατά τη συνηθισμένη πορεία των πραγμάτων. Η κρίση περί αιτιώδους συνάφειας υπόκειται σε αναιρετικό έλεγχο ως νομική κρίση. Το Εφετείο δέχθηκε ότι η πυρκαγιά οφείλεται σε βραχυκύκλωμα στα καλώδια της τηλεόρασης, που προκλήθηκε από βλάβη στο καλώδιο εναέριας παροχής, η οποία οφείλεται σε υπερφόρτιση λόγω εγκατάστασης ηλεκτρικών συσκευών υψηλής ισχύος χωρίς μετατροπή της εσωτερικής εγκατάστασης. Δέχθηκε επίσης ότι η παράλειψη διακοπής της παροχής δεν συνδέεται αιτιωδώς με την πυρκαγιά. Εφαρμόζοντας το άρθρο 559 αρ. 19 ΚΠολΔ, το Δικαστήριο διαπίστωσε ασάφειες και αντιφάσεις: δεν προσδιορίζεται αν το καλώδιο ηλεκτροδοτούσε μόνο το συγκεκριμένο διαμέρισμα, πώς προκλήθηκε η υπερφόρτιση από το κλιματιστικό ή τα παλαιότερα μηχανήματα, ποια ήταν η ισχύς τους και η δυνατότητα απόδοσης της εγκατάστασης, και γιατί δεν απομονώθηκε η παροχή του διαμερίσματος ενώ ήταν αναγκαίο για ασφάλεια.
Η αίτηση αναίρεσης έγινε δεκτή διότι η προσβαλλόμενη απόφαση στερείται νόμιμης βάσης λόγω ασαφών, ανεπαρκών και αντιφατικών αιτιολογιών ως προς την αποκλειστική ή όχι υπαιτιότητα των αναιρεσίβλητων, την αιτιώδη συνάφεια και τη συντρέχουσα ή αποκλειστική αμέλεια του αναιρεσείοντος. Ειδικότερα, δεν προσδιορίζεται αν το καλώδιο παροχής ηλεκτροδοτούσε αποκλειστικά το διαμέρισμα του αναιρεσείοντος, πώς προκλήθηκε η υπερφόρτιση από το κλιματιστικό 18.000 BTU ή τα παλαιότερα μηχανήματα, ποια ήταν η ισχύς τους και η δυνατότητα απόδοσης της εγκατάστασης, και γιατί δεν απομονώθηκε η παροχή του διαμερίσματος για λόγους ασφάλειας, ενώ αυτό ήταν αναγκαίο κατά την ίδια την απόφαση. Οι ελλείψεις αυτές καθιστούν ανέφικτο τον αναιρετικό έλεγχο της ορθής εφαρμογής των άρθρων 914, 330, 300, 297 και 298 ΑΚ.
Αναιρεί την 5001/2017 απόφαση του Τριμελούς Εφετείου Αθηνών. Παραπέμπει την υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Εφετείο, το οποίο θα συγκροτηθεί από άλλους δικαστές από εκείνους που εξέδωσαν την αναιρεθείσα απόφαση Διατάσσει την επιστροφή του παραβόλου στον αναιρεσείοντα Καταδικάζει τους αναιρεσίβλητους στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσείοντος που ορίζει σε δύο χιλιάδες και επτακόσια (2.700) ευρώ.
1373/2022
2022Άρειος ΠάγοςΑστικό ΔίκαιοΔικονομικό Δίκαιο
Σχετικότητα: 93.8%
Ιδιοκτήτρια οριζόντιας ιδιοκτησίας πρώτου ορόφου τριώροφης διατηρητέας οικοδομής, εμβαδού 115,20 τ.μ., κατά ποσοστό 3/4 εξ αδιαιρέτου, με αναλογία 50% στα κοινόχρηστα. Η οικοδομή είχε ανακαινιστεί πλήρως το 2001-2003 με άδεια ΤΑΣ ως σεισμόπληκτη, με ξύλινο φέροντα οργανισμό, εξωτερική επένδυση με λαμαρίνες, ξύλινα κουφώματα και σύστημα υδρορροών από αλουμίνιο. Στις 23.1.2003 συνεργείο ΔΕΗ προέβη σε σύνδεση ηλεκτρικής παροχής με το δίκτυο υπό τάση, χωρίς διακοπή ρεύματος. Κατά τη διέλευση καλωδίων από χαλκοσωλήνα προστασίας πάχους 30-40 χιλιοστών, το εξωτερικό πλαστικό περίβλημα υπέστη φθορές, η μονωτική ταινία αποκολλήθηκε και τα σύρματα ήλθαν σε επαφή με τον χαλκοσωλήνα και την κατακόρυφη υδρορροή αλουμινίου. Προκλήθηκε βραχυκύκλωμα, τροφοδοτήθηκαν με ρεύμα όλα τα μεταλλικά στοιχεία του κτιρίου, καταστράφηκαν ηλεκτρικές συσκευές του δεύτερου ορόφου και εκδηλώθηκε πυρκαγιά που κατέστρεψε τον δεύτερο όροφο και προκάλεσε εκτεταμένες ζημίες στον πρώτο όροφο. Το κόστος αποκατάστασης ανήλθε σε 173.573,40 ευρώ συνολικά, εκ των οποίων 130.180,05 ευρώ βάρυναν την ιδιοκτήτρια του πρώτου ορόφου, πλέον 950 ευρώ για αντικατάσταση ειδών θέρμανσης και 8.869,88 ευρώ για απώλεια μισθωμάτων. Το διαμέρισμα ήταν εκμισθωμένο με μηνιαίο μίσθωμα 381,50 ευρώ.
Το άρθρο 298 ΑΚ προβλέπει ότι προϋπόθεση αδικοπρακτικής ευθύνης είναι η υπαιτιότητα, η παράνομη συμπεριφορά και η αιτιώδης συνάφεια. Αμέλεια υπάρχει όταν δεν καταβάλλεται η επιμέλεια που απαιτείται στις συναλλαγές. Η παράνομη συμπεριφορά μπορεί να συνίσταται και σε παράλειψη, εφόσον υπήρχε υποχρέωση πράξης από το νόμο ή την καλή πίστη. Το Εφετείο διαπίστωσε ότι ο επικεφαλής του συνεργείου της ΔΕΗ δεν διέκοψε την παροχή ηλεκτρικού ρεύματος πριν την εργασία, παρότι η εξωτερική επένδυση με μεταλλικά στοιχεία εγκυμονούσε κίνδυνο διοχέτευσης ρεύματος σε περίπτωση βραχυκυκλώματος. Δεν έλαβε μέτρα ώστε τα καλώδια να μη φθαρούν κατά τη διέλευση από τον χαλκοσωλήνα και να μην αφαιρεθεί η μονωτική ταινία. Δεν αποδείχθηκε ύπαρξη παράνομης εσωτερικής ηλεκτρολογικής εγκατάστασης ούτε ακατάλληλης γείωσης. Εφαρμόζοντας τα άρθρα 298, 330 και 914 ΑΚ, το Εφετείο έκρινε ότι η παράλειψη διακοπής του ρεύματος και λήψης μέτρων ασφαλείας συνιστούσε αμέλεια που προκάλεσε αιτιωδώς την πυρκαγιά. Απέρριψε την ένσταση συνυπαιτιότητας της ιδιοκτήτριας, καθώς δεν αποδείχθηκε οικείο πταίσμα της.
Η αίτηση αναίρεσης απορρίφθηκε διότι το Εφετείο ορθά εφάρμοσε τα άρθρα 298, 300, 330, 914 και 932 ΑΚ, δεχόμενο ότι η πυρκαγιά οφειλόταν αποκλειστικά σε αμέλεια του προστηθέντος υπαλλήλου της αναιρεσείουσας, ο οποίος δεν διέκοψε την παροχή ηλεκτρικού ρεύματος πριν την εργασία σύνδεσης, παρότι η εξωτερική επένδυση της οικοδομής με πλήθος μεταλλικών στοιχείων εγκυμονούσε τον κίνδυνο διοχέτευσης ρεύματος και πρόκλησης βραχυκυκλώματος με ανάφλεξη. Η απόφαση περιέχει επαρκείς και μη αντιφατικές αιτιολογίες που δικαιολογούν το αποδεικτικό πόρισμα. Ορθά απορρίφθηκε η ένσταση συνυπαιτιότητας, καθώς δεν αποδείχθηκε ύπαρξη παράνομης εσωτερικής ηλεκτρολογικής εγκατάστασης ούτε ακατάλληλης γείωσης. Οι αιτιάσεις περί παραβίασης διδαγμάτων κοινής πείρας αφορούν τη διαπίστωση των πραγματικών γεγονότων και την εκτίμηση του αποδεικτικού υλικού, που δεν υπόκειται σε αναιρετικό έλεγχο.
ΑΠΟΡΡΙΠΤΕΙ την από 20.01.2020 αίτηση για αναίρεση της υπ' αριθμ. 4219/2019 απόφασης του Τριμελούς Εφετείου Αθηνών. ΔΙΑΤΑΣΣΕΙ την εισαγωγή του παραβόλου που κατατέθηκε από την αναιρεσείουσα για την άσκηση της αναίρεσης στο δημόσιο ταμείο. ΚΑΤΑΔΙΚΑΖΕΙ την αναιρεσείουσα στην πληρωμή δύο χιλιάδων επτακοσίων (2.700) ευρώ, για τα δικαστικά έξοδα της αναιρεσίβλητης. ΔΕΧΕΤΑΙ την υποβληθείσα με τις προτάσεις αίτηση της αναιρεσίβλητης περί διαγραφής από το αναιρετήριο των ανάρμοστων φράσεων του πληρεξουσίου δικηγόρου της αναιρεσείουσας. ΔΙΑΤΑΣΣΕΙ τη διαγραφή από το αναιρετήριο των παρακάτω ανάρμοστων φράσεων, ως αυτές διατυπώνονται στο τέλος της 5ης και στην αρχή της 6ης σελίδας αυτού, ήτοι "Χαρακτηριστική η αμηχανία του πληρεξουσίου δικηγόρου της ενάγουσας όταν του εζητήθη η προσαγωγή του κρίσιμου αυτού εγγράφου: ¨Δεν είμαι προετοιμασμένος¨(!)Πλήρης εμπαιγμός του Δικαστηρίου!"
1532/2024
2024Άρειος ΠάγοςΔικονομικό ΔίκαιοΑστικό Δίκαιο
Σχετικότητα: 93.5%
Εκμισθωτής απέκτησε νεοκλασικό ακίνητο στο κέντρο πόλης, όπου είχαν συσταθεί δύο οριζόντιες ιδιοκτησίες 236 τ.μ. και 673,18 τ.μ., οι οποίες είχαν ενοποιηθεί υλικά και μισθώθηκαν σε πιστωτικό ίδρυμα για τραπεζικές εργασίες. Οι μισθώσεις παρατάθηκαν έως 30-6-2012, με μηνιαία μισθώματα που από 1-8-2009 ανέρχονταν σε 22.690,68 ευρώ και 45.464,56 ευρώ (σύνολο 68.155,24 ευρώ) με ετήσια αναπροσαρμογή βάσει ΔΤΚ +2 μονάδες. Στις 5-5-2010, κατά μαζική διαδήλωση, ομάδα άγνωστων ατόμων έθραυσε υαλοπίνακες, περιέβρεξε με εύφλεκτο υγρό και εκτόξευσε μολότοφ στο ισόγειο, προκαλώντας εκτεταμένη πυρκαγιά και ολοσχερή καταστροφή του μισθίου. Ο εκμισθωτής αποτίμησε ζημίες αποκατάστασης σε 1.236.245,28 ευρώ, μείωση εμπορικής αξίας σε 900.000 ευρώ, ηθική βλάβη σε 300.000 ευρώ και απώλειες μισθωμάτων 1.208.248 ευρώ. Προβλήθηκαν παραλείψεις μισθωτή/οργάνων ως προς ενισχυμένους υαλοπίνακες ή ρολά, δεύτερη έξοδο κινδύνου, υδροδοτικό πυροσβεστικό δίκτυο/εύκαμπτο σωλήνα, μελέτη πυρασφάλειας και σχέδιο ασφαλείας/εκπαίδευση.
Το άρθρο 914 ΑΚ, σε συνδυασμό με τα άρθρα 297, 298, 300 και 330 ΑΚ, θεμελιώνει ευθύνη αποζημίωσης για παράνομη και υπαίτια πράξη ή παράλειψη με πρόσφορη αιτιώδη συνάφεια προς τη ζημία. Τα άρθρα 592, 594 και 599 ΑΚ επιβάλλουν στον μισθωτή επιμέλεια στη χρήση και υποχρέωση αποφυγής μη συνήθων φθορών, ενώ το άρθρο 71 ΑΚ θεμελιώνει εις ολόκληρον ευθύνη του νομικού προσώπου και των οργάνων του. Αναιρετικά, τα άρθρα 559 αριθ. 1 και 19 ΚΠολΔ ελέγχουν ευθεία παραβίαση ουσιαστικού δικαίου και έλλειψη νόμιμης βάσης. Το δικαστήριο διαπίστωσε ότι στις 5-5-2010 άγνωστοι προκάλεσαν πυρκαγιά στο μίσθιο τραπεζικό κατάστημα με μολότοφ, επιφέροντας ολοσχερή καταστροφή. Το μίσθιο αποτελούσαν δύο οριζόντιες ιδιοκτησίες 236 τ.μ. και 673,18 τ.μ., με μηνιαία μισθώματα 22.690,68 και 45.464,56 ευρώ (σύνολο 68.155,24 ευρώ). Προβλήθηκαν συγκεκριμένες ελλείψεις μέτρων (ενισχυμένοι υαλοπίνακες/ρολά, δεύτερη έξοδος κινδύνου, υδροδοτικό δίκτυο ή εύκαμπτος σωλήνας, σχέδιο πυρασφάλειας και εκπαίδευση, ενδεχόμενο κλεισίματος την ημέρα της διαδήλωσης). Εφαρμόζοντας τα ανωτέρω, έκρινε ότι το εφετείο απέρριψε την ευθύνη μισθωτή και μελών ΔΣ χωρίς να ερευνήσει αν τα επίμαχα μέτρα επιβάλλονταν και αν η παράλειψή τους συνδεόταν αιτιωδώς με τη ζημία, και διέλαβε ανεπαρκείς/αντιφατικές αιτιολογίες (ιδίως ως προς υπαιτιότητα, αιτιώδη συνάφεια, αυτοδίκαιη λύση στις 5-5-2010 και αποκατάσταση/μείωση αξίας). Ως εκ τούτου διαπιστώθηκε παράβαση των άρθρων 914 κ.λπ. ΑΚ και έλλειψη νόμιμης βάσης κατά τα άρθρα 559 αριθ. 1 και 19 ΚΠολΔ.
Η αναίρεση απορρίφθηκε ως απαράδεκτη κατά της προσεπικληθείσας τράπεζας, διότι δεν είχε ασκήσει πρόσθετη παρέμβαση και δεν ήταν διάδικος κατά το άρθρο 558 ΚΠολΔ, και κατά της ασφαλιστικής, διότι οι αναιρετικοί λόγοι (αριθ. 8, 9, 10, 11γ, 19, 20 του άρθρου 559 ΚΠολΔ) δεν την αφορούσαν. Ως προς την πρώτη έως πέμπτη πλευρά, έγινε δεκτό ότι το εφετείο παραβίασε ευθέως ουσιαστικές διατάξεις (άρθρα 914, 297, 298, 300, 330, 574-576, 585, 592 και 71 ΑΚ και ΥΑ 3015/30/6) απορρίπτοντας την ευθύνη χωρίς να εξετάσει αν παραλείφθηκαν απαιτητά μέτρα ασφαλείας/πυροπροστασίας (ενισχυμένοι υαλοπίνακες ή ρολά, δεύτερη έξοδος κινδύνου, υδροδοτικό δίκτυο/εύκαμπτος σωλήνας, μελέτη/σχέδιο και εκπαίδευση, ενδεχόμενο κλεισίματος στις 5-5-2010) και την πρόσφορη αιτιώδη συνάφεια. Επιπλέον, η απόφαση στερείται νόμιμης βάσης λόγω ανεπαρκών και αντιφατικών αιτιολογιών σχετικά με υπαιτιότητα, αιτιώδη συνάφεια, αυτοδίκαιη λύση της μίσθωσης στις 5-5-2010 και υποχρέωση αποκατάστασης/μείωσης αξίας. Γι’ αυτό αναιρέθηκε και παραπέμφθηκε.
Απορρίπτει ως απαράδεκτη την αίτηση αναίρεσης κατά της υπ' αριθ. 5541 /2020 τελεσίδικης απόφασης του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών, 1) ως προς την έκτη αναιρεσίβλητη ασφαλιστική εταιρεία, με την επωνυμία "..." και 2) ως προς την έβδομη ανώνυμη τραπεζική εταιρεία, με την επωνυμία "... ΑΕ". Επιβάλλει σε βάρος της αναιρεσείουσας τα δικαστικά έξοδα των ως άνω αναιρεσίβλητων, τα οποία ορίζει στο ποσό των δύο χιλιάδων επτακοσίων (2.700) ευρώ, για εκάστη των αναιρεσίβλητων. Αναιρεί την υπ' αριθ. 5541/2020 τελεσίδικη απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών, κατά τα λοιπά. Παραπέμπει την υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο Μονομελές Εφετείο Αθηνών, το οποίο θα συγκροτηθεί από άλλο δικαστή, εκτός εκείνου που εξέδωσε την αναιρούμενη απόφαση. Διατάσσει την απόδοση στην αναιρεσείουσα του κατατεθέντος από αυτήν παραβόλου. Και ΕΠΙΒΑΛΛΕΙ σε βάρος των αναιρεσίβλητων τα δικαστικά έξοδα της αναιρεσείουσας, τα οποία ορίζει στο ποσό των τριών χιλιάδων (3.000) ευρώ.
1807/2017
2017Άρειος ΠάγοςΑστικό ΔίκαιοΔικονομικό Δίκαιο
Σχετικότητα: 93.3%
Εκμισθωτές είχαν εκμισθώσει ακίνητο στις 26.10.1998 με έγγραφη σύμβαση για λειτουργία Kafeteria-Restaurant-Cafe Bar. Μισθωτής συνέστησε εταιρεία περιορισμένης ευθύνης και παραχώρησε σε αυτήν τη χρήση του μισθίου, παρά τη σχετική απαγόρευση της σύμβασης που επέτρεπε παραχώρηση μόνο σε προσωπική εταιρεία. Στις 8.9.2000 τροποποιήθηκε η εταιρεία και μέλη της έγιναν τρία πρόσωπα. Εκδόθηκε άδεια ίδρυσης και λειτουργίας καταστήματος ΚΑΦΕ-ΨΗΤΟΠΩΛΕΙΟΥ στο μίσθιο. Μετά από διασκέδαση λόγω Αποκριάς, δεν καθαρίστηκε με επιμέλεια ο χώρος του μισθίου. Εκδηλώθηκε πυρκαγιά από βραχυκύκλωμα που επεκτάθηκε και κατέκαυσε ολοσχερώς το μίσθιο, καθώς οι σύνοικοι καθυστέρησαν να καλέσουν την πυροσβεστική υπηρεσία. Υπέστησαν ζημίες το μίσθιο κατάστημα και τέσσερα ισόγεια καταστήματα και τα εμπορεύματά τους από την ποσότητα του ύδατος που εκτοξεύθηκε. Η εταιρεία είχε καταρτίσει ασφαλιστήριο συμβόλαιο με ασφαλιστική εταιρεία για κάλυψη υλικών ζημιών σε τρίτους από πυρκαγιά.
Το άρθρο 216 παρ. 1 ΚΠολΔ σε συνδυασμό με τα άρθρα 592, 594, 599, 330, 914, 932, 71 ΑΚ και 72 ΚΠολΔ ορίζουν τα αναγκαία στοιχεία για το ορισμένο αγωγής αποζημίωσης από αδικοπραξία και πλαγιαστικής αγωγής. Για αγωγή κατά νομικού προσώπου δεν απαιτείται αναγραφή των φυσικών προσώπων που το εκπροσώπησαν ή ότι ενήργησαν εντός εκπροσωπευτικής εξουσίας. Για αδικοπραξία αρκεί η έκθεση της παράνομης και υπαίτιας ζημιογόνου συμπεριφοράς, της ζημίας και της αιτιώδους συνάφειας. Για πλαγιαστική αγωγή απαιτείται η ιδιότητα του ενάγοντος ως δανειστή, η απαίτηση του οφειλέτη κατά του τρίτου και η αδράνεια του οφειλέτη. Το Εφετείο διαπίστωσε ότι στην αγωγή εκτίθεται η ιδιότητα των εναγομένων ως συνοίκων του μισθωτή λόγω της ιδιότητάς τους ως μελών της εταιρείας στην οποία παραχωρήθηκε η χρήση του μισθίου, οι παραλείψεις τους (μη καθαρισμός χώρου, καθυστέρηση κλήσης πυροσβεστικής), η υπαιτιότητά τους με τη μορφή της αμέλειας, η ζημία, η αιτιώδης συνάφεια και ο προσδιορισμός της θετικής και αποθετικής ζημίας. Για την πλαγιαστική αγωγή εκτίθενται η αξίωση των ενάγοντων κατά της ασφαλισμένης, η απαίτηση της τελευταίας κατά της ασφαλιστικής από τη σύμβαση ασφάλισης και την επέλευση της ασφαλιστικής περίπτωσης, η δυνατότητα ικανοποίησης και η αδράνεια της ασφαλισμένης. Εφαρμόζοντας τα ανωτέρω, το Εφετείο αξίωσε περισσότερα στοιχεία από όσα απαιτούν οι κανόνες δικαίου και έκρινε την αγωγή ως αόριστη, παραγνωρίζοντας αναγκαία γεγονότα που εκτίθενται με επάρκεια. Δεν ήταν αναγκαίο να αναφέρονται τα φυσικά πρόσωπα που εκπροσώπησαν την εταιρεία, η ιδιότητα των συνοίκων ως εκπροσώπων ή προστηθέντων, ή οι λεπτομερείς όροι της ασφαλιστικής σύμβασης.
Η αίτηση αναίρεσης έγινε δεκτή διότι το Εφετείο αξίωσε περισσότερα στοιχεία από όσα απαιτούν οι κανόνες δικαίου για τη θεμελίωση της νομικής επάρκειας της αγωγής και έτσι έκρινε αυτήν ως αόριστη, σχηματίζοντας την περί της αοριστίας κρίση του παραγνωρίζοντας αναγκαία για τη στήριξή της γεγονότα που με επάρκεια εκτίθενται στην αγωγή. Η αγωγή διαλάμβανε όλα τα αναγκαία κατά το άρθρο 216 παρ. 1 ΚΠολΔ στοιχεία: την ιδιότητα των εναγομένων ως συνοίκων του μισθωτή, τις παραλείψεις τους, την υπαιτιότητά τους με τη μορφή της αμέλειας, τη ζημία, την αιτιώδη συνάφεια και τον προσδιορισμό της θετικής και αποθετικής ζημίας. Για την πλαγιαστική αγωγή εκτίθενται όλες οι προϋποθέσεις: η αξίωση των ενάγοντων κατά της ασφαλισμένης, η απαίτηση της τελευταίας κατά της ασφαλιστικής, η δυνατότητα ικανοποίησης και η αδράνεια της ασφαλισμένης.
Αναιρεί την 251/2013 απόφαση του Τριμελούς Εφετείου Θράκης. Παραπέμπει την υπόθεση, προς περαιτέρω εκδίκαση, στο ίδιο Εφετείο, το οποίο θα συγκροτηθεί από δικαστές άλλους, εκτός εκείνων που δίκασαν. Διατάσσει την επιστροφή στους αναιρεσείοντες του παραβόλου που κατατέθηκε. Επιβάλλει σε βάρος των αναιρεσίβλητων τα δικαστικά έξοδα των αναιρεσειόντων, τα οποία ορίζει στο ποσό των δύο χιλιάδων επτακοσίων (2700) ευρώ.
322/2018
2018Άρειος ΠάγοςΑστικό ΔίκαιοΔικονομικό Δίκαιο
Σχετικότητα: 92.9%
Διάδικοι ήταν κύριοι όμορων παλιών λιθόκτιστων διώροφων κατοικιών, από ισόγειο και ανώγειο ορόφους, οι οποίες αποτελούσαν ενιαίο κτίριο χωρισμένο με λιθόκτιστο μεσότοιχο μέχρι τη στέγη, η οποία παρέμεινε κοινή. Η οικία του ενός διαδίκου είχε εσωτερική ξύλινη επένδυση, ηλεκτρολογική και υδραυλική εγκατάσταση, πάτωμα, εμβαδόν κάθε ορόφου 75,34 τ.μ. Αμφότεροι χρησιμοποιούσαν τις οικίες ως παραθεριστικές κατοικίες. Στις 23-12-2006 και ώρα 15.55' εκδηλώθηκε πυρκαγιά στην οικία του ενός διαδίκου, ενώ αμφότεροι απουσίαζαν. Η φωτιά ξεκίνησε από μεσότοιχο δωματίου κατασκευασμένο από ξύλινα δοκάρια και σοβά, λόγω φθοράς καλωδίων της ηλεκτρολογικής εγκατάστασης από ποντικούς, ενώ η εγκατάσταση ήταν σε λειτουργία. Το πυρ μεταδόθηκε μέσω της κοινής στέγης και κατέστρεψε ολοκληρωτικά και τις δύο οικίες και το περιεχόμενό τους, πλην δωματίου 10 τ.μ. του ισογείου της μιας κατοικίας. Η αξία της καταστραφείσας οικίας ανερχόταν σε 30.000 ευρώ και των κινητών σε 4.994 ευρώ. Ο ένας διάδικος ήταν ηλικίας 86 ετών, συνταξιούχος, και ο άλλος ηλικίας 62 ετών, ιδιωτικός υπάλληλος, έγγαμος.
Το άρθρο 6 παρ. 2 της ΕΣΔΑ και το άρθρο 14 παρ. 3 του Διεθνούς Συμφώνου για τα Ατομικά και Πολιτικά Δικαιώματα κατοχυρώνουν το τεκμήριο αθωότητας του κατηγορουμένου, το οποίο έχει εφαρμογή και ενώπιον πολιτικού δικαστηρίου που επιλαμβάνεται αστικών αξιώσεων, όταν αυτό ερμηνεύει την ποινική αθωωτική απόφαση κατά τρόπο που δημιουργεί αμφιβολίες ως προς την προηγούμενη απαλλαγή του διαδίκου. Το Εφετείο διαπίστωσε ότι η πυρκαγιά οφειλόταν σε αμέλεια του ενός διαδίκου, ο οποίος δεν είχε θέσει εκτός λειτουργίας την ηλεκτρολογική εγκατάσταση απουσιάζοντας, παρά την ύπαρξη ποντικών που προκαλούσαν φθορές στα καλώδια, και επιδίκασε αποζημίωση 34.994 ευρώ και χρηματική ικανοποίηση 5.000 ευρώ. Εφαρμόζοντας τις διατάξεις της ΕΣΔΑ, το Δικαστήριο έκρινε ότι η κατάφαση της αστικής ευθύνης για τα ίδια πραγματικά περιστατικά, παρά την αμετάκλητη αθώωση από το Πλημμελειοδικείο για εμπρησμό από αμέλεια, δημιουργεί αμφιβολίες ως προς την αθώωση και παραβιάζει το τεκμήριο της αθωότητας.
Η αίτηση αναίρεσης έγινε δεκτή διότι το Εφετείο, αναγνωρίζοντας την αστική αδικοπρακτική ευθύνη του αναιρεσείοντος για εμπρησμό από αμέλεια, ενώ αυτός είχε αθωωθεί αμετάκλητα από το Τριμελές Πλημμελειοδικείο Ιωαννίνων για το ίδιο έγκλημα που στηρίζεται στα ίδια πραγματικά περιστατικά, δημιούργησε αμφιβολίες και υπόνοιες ως προς την αθώωσή του και την αποδυνάμωσε. Με τον τρόπο αυτό, παρά την παραδοχή της αθώωσης, κατ' αποτέλεσμα καταφάσκεται η ποινική ευθύνη του αναιρεσείοντος για το αδίκημα για το οποίο αθωώθηκε, παραβιάζοντας το τεκμήριο της αθωότητας των άρθρων 6 παρ. 2 της ΕΣΔΑ και 14 παρ. 3 του Διεθνούς Συμφώνου για τα Ατομικά και Πολιτικά Δικαιώματα, ενώ έπρεπε να οδηγηθεί σε αποτέλεσμα συμβατό με την αθωωτική ποινική απόφαση.
Αναιρεί την 148/2014 απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Ιωαννίνων. Παραπέμπει την υπόθεση στο ίδιο Εφετείο, συγκροτούμενο από δικαστή άλλο, εκτός εκείνου, που εξέδωσε την αναιρούμενη απόφαση. Διατάσσει την επιστροφή στον αναιρεσείοντα του κατατεθέντος από αυτόν παραβόλου. Και Συμψηφίζει μεταξύ των διαδίκων τα δικαστικά έξοδα.
263/2018
2018Άρειος ΠάγοςΑστικό ΔίκαιοΔικονομικό Δίκαιο
Σχετικότητα: 92.8%
Πρώτος ενάγων ήταν κύριος και κάτοχος αγρού (ελαιώνα) με 70 και πλέον ελαιόδεντρα, εκτάσεως 7.197 τ.μ., στη θέση "..." του Δημοτικού Διαμερίσματος. Δεύτερος ενάγων ήταν κύριος και κάτοχος αγροτεμαχίου 15 περίπου στρεμμάτων στη θέση "...", με ελαιώνα από 50ετίας αποτελούμενο από 44 δένδρα στο βορειοανατολικό τμήμα. Την 12.7.2010 περί ώρα 15:45 εκδηλώθηκε πυρκαγιά σε αγροτικές εκτάσεις στη θέση "...", η οποία λόγω ισχυρού ανέμου επεκτάθηκε βόρεια και ανατολικά σε ελαιώνες διαφόρων ιδιωτών, συμπεριλαμβανομένων των ελαιώνων των εναγόντων. Η πυρκαγιά εκδηλώθηκε σε περιοχή με καλαμιά από θερισμένα σπαρτά, ελαιόφυτη περιοχή με ξερή χαμηλή βλάστηση και ρέμα ακαθάριστο με μεγάλη βλάστηση. Ύπερθεν του εδάφους του κτήματος του δεύτερου ενάγοντος διερχόταν δίκτυο ηλεκτροφόρων καλωδίων χαμηλής τάσεως της ΔΕΗ ΑΕ, αποτελούμενο από τέσσερα καλώδια στηριζόμενα σε 3 ξύλινους στύλους. Ένα καλώδιο είχε υποστεί αλλοίωση (βλάβη), σε έτερο είχε γίνει επισκευή, ενώ σε τμήμα του δικτύου υπήρχε αγωγός φθαρμένος από εξωγενείς αιτίες, πιθανότατα από πυροβολισμό εκ κυνηγετικού όπλου. Στην περιοχή υπήρχε εναέριο δίκτυο της ΔΕΗ σε μήκος περίπου 500 μέτρων και σε απόσταση περίπου 200 μέτρων από την περιοχή της πυρκαγιάς, μετασχηματιστής της ΔΕΗ με ασφαλιστικές διατάξεις. Κατά την έναρξη της πυρκαγιάς δεν υπήρξε διακοπή της ηλεκτροδότησης.
Το άρθρο 914 ΑΚ προβλέπει ότι όποιος ζημιώσει άλλον παράνομα και υπαίτια έχει υποχρέωση να τον αποζημιώσει. Προϋποθέσεις της ευθύνης είναι: ζημιογόνος συμπεριφορά, παράνομος χαρακτήρας, υπαιτιότητα (δόλος ή αμέλεια) και πρόσφορος αιτιώδης συνάφεια μεταξύ ζημιογόνου συμπεριφοράς και αποτελέσματος. Υπάρχει αιτιώδης συνάφεια όταν η πράξη ή παράλειψη ήταν, κατά τα διδάγματα της κοινής πείρας, ικανή να επιφέρει το επιζήμιο αποτέλεσμα. Το δικαστήριο διαπίστωσε ότι από την επιτόπου αυτοψία δεν φάνηκε "μαύρισμα" καλωδίων που είναι συνέπεια επαφής (πρόκληση σπινθηρισμών) μεταξύ των καλωδίων, ούτε ανευρέθησαν τήγματα μετάλλων από τυχόν επαφή των καλωδίων μεταξύ τους. Η περιοχή του φθαρμένου αγωγού βρισκόταν σε μικρή απόσταση από τη θέση που είχε σβήσει η πυρκαγιά χωρίς ρίψη ύδατος. Κατά την έναρξη της πυρκαγιάς δεν υπήρξε διακοπή ηλεκτροδότησης, παρότι πλησίον υπήρχε μετασχηματιστής με ασφαλιστικές διατάξεις που θα ενεργοποιούνταν άμεσα σε περίπτωση βραχυκυκλώματος. Εφαρμόζοντας το κριτήριο της αιτιώδους συνάφειας, το δικαστήριο έκρινε ότι δεν αποδείχθηκε ότι η πυρκαγιά προκλήθηκε από σπινθηρισμούς μεταξύ των καλωδίων του ηλεκτροφόρου δικτύου, αποκλείοντας έτσι την ύπαρξη αιτιώδους συνάφειας μεταξύ της κατάστασης του δικτύου και της πυρκαγιάς.
Η αίτηση αναίρεσης απορρίφθηκε διότι το δικαστήριο της ουσίας ανελέγκτως δέχθηκε ότι δεν αποδείχθηκε η πρόκληση της πυρκαγιάς από σπινθηρισμούς μεταξύ των καλωδίων της ΔΕΗ, γεγονός που αποκλείει την εφαρμογή του άρθρου 914 ΑΚ λόγω έλλειψης αιτιώδους συνάφειας. Η μη απόδειξη της αιτιώδους συνάφειας μεταξύ της εκδηλωθείσας πυρκαγιάς και του ηλεκτροφόρου δικτύου καθιστά ορθή τη μη εφαρμογή της διάταξης περί αδικοπρακτικής ευθύνης, εφόσον δεν συνέτρεχαν οι προϋποθέσεις εφαρμογής της.
Απορρίπτει την από 18 Οκτωβρίου 2016 αίτηση των Σ. Μ. και Ι. Ρ. για αναίρεση της 3395/2016 απόφασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών. Διατάσσει την εισαγωγή του κατατεθέντος παραβόλου στο Δημόσιο Ταμείο. Καταδικάζει τους αναιρεσείοντες στα δικαστικά έξοδα των αναιρεσιβλήτων,τα οποία ορίζει στο ποσό των δύο χιλιάδων επτακοσίων(2.700) ευρώ.
1668/2012
2012Άρειος ΠάγοςΔικονομικό ΔίκαιοΑστικό Δίκαιο
Σχετικότητα: 92.5%
Συγκύριοι καταστήματος επί παραλιακού ακινήτου κατείχαν ποσοστό 6/8 εξ αδιαιρέτου, ενώ ο μισθωτής ήταν συγκύριος κατά 2/8. Υπήρχε μισθωτική σχέση του καταστήματος, το οποίο λειτουργούσε ως καφετέρια-πιτσαρία. Μεταξύ 9-10-2002 και 17-10-2002 ο μισθωτής προκάλεσε εκτεταμένες φθορές: καταστροφές σε οροφή, τοίχους, δάπεδα, μπαρ, υδραυλικά και αποχετευτικά, ηλεκτρολογική εγκατάσταση (πίνακας, διακόπτες, μπρίζες), είδη υγιεινής, κουφώματα, εσωτερικές πόρτες, κλιματισμό και γυψοσανίδες, παραδίδοντας τα κλειδιά στις 17-10-2002. Οι συγκύριοι δαπάνησαν για υλικά 52.604,79 ευρώ και για εργασίες επισκευής 19.009,80 ευρώ, επικαλούμενοι αποκατάσταση. Αποδείχθηκε χρήση υλικών 26.134,24 ευρώ και εργασιών 17.820 ευρώ, με κρινόμενη αποζημίωση στο 1/3 του συνόλου (43.954,24 ευρώ), δηλαδή 14.651 ευρώ. Πρόσθετα κονδύλια 26.469,76 ευρώ και 1.180 ευρώ αφορούσαν εξοπλισμό για λειτουργία ως εστιατόριο, μη συνδεόμενο αιτιωδώς με τις φθορές.
Το άρθρο 914 ΑΚ θεμελιώνει ευθύνη προς αποζημίωση για παράνομη και υπαίτια προσβολή ξένου δικαιώματος. Τα άρθρα 297-298 ΑΚ ρυθμίζουν τη θετική ζημία και το διαφυγόν κέρδος, με διάκριση μεταξύ ολικής και μερικής καταστροφής: στην ολική η αποζημίωση αντιστοιχεί στην αξία του πράγματος, στη μερική στις αναγκαίες δαπάνες αποκατάστασης. Κατά το άρθρο 559 αριθ. 1, 8 και 19 ΚΠολΔ ελέγχονται παραβίαση ουσιαστικού δικαίου, εσφαλμένη προϋπόθεση και έλλειψη νόμιμης βάσης. Το δικαστήριο διαπίστωσε ότι σε κατάστημα υπήρξαν εκτεταμένες φθορές σε δομικά στοιχεία, ηλεκτρολογικά και υδραυλικά, προκληθείσες με υπαιτιότητα του μισθωτή. Αποδείχθηκαν δαπάνες υλικών 26.134,24 ευρώ και εργασιών 17.820 ευρώ, ενώ συνολικά τιμολογήθηκαν 43.954,24 ευρώ. Άλλα ποσά 26.469,76 ευρώ και 1.180 ευρώ αφορούσαν εξοπλισμό για λειτουργία ως εστιατόριο, διαφορετική από την προηγούμενη χρήση. Εφαρμόζοντας τις ανωτέρω αρχές, κρίθηκε ότι η αποζημίωση προσδιορίζεται στις αναγκαίες δαπάνες αποκατάστασης, περιοριζόμενη στο 1/3 του τιμολογηθέντος συνόλου (14.651 ευρώ), και ότι οι πρόσθετες δαπάνες εξοπλισμού δεν συνδέονται αιτιωδώς με τις φθορές. Η αγωγή ήταν ορισμένη κατά το άρθρο 216 ΚΠολΔ και οι αιτιάσεις περί εσφαλμένης νομικής βάσης απορρίφθηκαν.
Η αγωγή περιείχε τα αναγκαία στοιχεία για αδικοπρακτική ευθύνη (περιγραφή πράξεων, αιτιώδης σύνδεσμος, ποσά), η αποζημίωση προσδιορίστηκε ορθά στις αναγκαίες δαπάνες αποκατάστασης (1/3 των 43.954,24 ευρώ = 14.651 ευρώ) και τα επιπλέον κονδύλια αφορούσαν εξοπλισμό για διαφορετική χρήση χωρίς αιτιώδη σύνδεσμο με τις φθορές. Ως εκ τούτου, οι λόγοι αναίρεσης των άρθρων 559 αριθ. 1, 8 και 19 ΚΠολΔ κρίθηκαν αβάσιμοι.
Απορρίπτει την από 24-12-2008 αίτηση του Β. Τ. του Α. για αναίρεση της 172/2008 απόφασης του Εφετείου Ιωαννίνων. Επιβάλλει στον αναιρεσείοντα τα δικαστικά έξοδα των αναιρεσίβλητων, τα οποία ορίζει σε δύο χιλιάδες επτακόσια (2.700) ευρώ).
59/2019
2019Άρειος ΠάγοςΑστικό ΔίκαιοΔικονομικό Δίκαιο
Σχετικότητα: 92.3%
Εταιρεία παραγωγής φιαλιδίων βουτανίου πώλησε 86.400 φιαλίδια βουτανίου βάρους 190 γρ. έκαστο, συσκευασμένα σε 1.800 χαρτοκιβώτια, συνολικού βάρους 23.450 κιλά. Φορτηγό αυτοκίνητο με επικαθήμενο (συρμός) φορτώθηκε στις 29-3-2007 με τα φιαλίδια βουτανίου από εργάτες της πωλήτριας εταιρείας με επίβλεψη και οδηγίες εταίρου της, υπεύθυνου φόρτωσης. Τα κιβώτια φορτώθηκαν χύμα το ένα πάνω στο άλλο χωρίς εσωτερική δέσιμο. Χρησιμοποιήθηκαν ιμάντες και γωνίες αλλά ελλιπείς σε αριθμό. Το φορτηγό μετέφερε επίσης 200 χαρτοκιβώτια με καμινέτα βάρους 800 κιλών. Κατά την κίνηση στην παράλληλη της Ν.Ε.Ο.Α.Λ. με όριο ταχύτητας 50 χλμ/ώρα, στη χ/θ 57 σε αριστερή καμπύλη με ανωφέρεια, το φορτίο μετατοπίστηκε προς τα δεξιά προκαλώντας ανατροπή του φορτηγού, έκρηξη και πυρκαγιά. Τα φιαλίδια εκτοξεύτηκαν σε ακτίνα 500 μέτρων. Προκλήθηκε ολοσχερής καταστροφή οικίας συγκυριότητας τεσσάρων προσώπων, της εντός αυτής οικοσκευής, σταθμευμένων αυτοκινήτων και τραυματισμός ενός εκ των ιδιοκτητών.
Το άρθρο 926 ΑΚ καθορίζει την ευθύνη περισσότερων προσώπων όταν η ζημία επήλθε από κοινή πράξη, νοουμένης ως κοινής κάθε μορφής συμμετοχής στην τέλεση της πράξης ανεξαρτήτως αν οι ενέργειες έγιναν ταυτόχρονα ή διαδοχικά, αρκούσης της αιτιώδους συνάφειας με το αποτέλεσμα. Τα άρθρα 914, 297, 298 ΑΚ απαιτούν στην αγωγή αποζημίωσης από αδικοπραξία αναφορά των περιστατικών που συνιστούν την παράνομη και υπαίτια συμπεριφορά, συμπεριλαμβανομένης της παράλειψης όταν υπήρχε υποχρέωση ενέργειας από το νόμο ή την καλή πίστη. Το Εφετείο διαπίστωσε ότι η εταιρεία παραγωγής βουτανίου φόρτωσε 86.400 φιαλίδια συνολικού βάρους 23.450 κιλά με ελλιπή αριθμό ιμάντων και γωνιών, χωρίς επαρκή μέθοδο μανδάλωσης, εμπλοκής ή πρόσδεσης για μεγάλη διαδρομή. Το φορτίο μετατοπίστηκε σε καμπύλη προκαλώντας ανατροπή, έκρηξη και εκτόξευση φιαλιδίων σε ακτίνα 500 μέτρων με ολοσχερή καταστροφή οικίας και τραυματισμό. Εφαρμόζοντας τα άρθρα 914, 926 ΑΚ, το δικαστήριο έκρινε ότι η αγωγή περιείχε επαρκή εξειδίκευση της παράλειψης (κακή στοίβαση επικίνδυνου φορτίου) και της αιτιώδους συνάφειας με τη ζημία. Η εταιρεία νομιμοποιείται παθητικά και ευθύνεται εις ολόκληρον λόγω παραβίασης υποχρεώσεων ασφαλούς φόρτωσης από τους προστηθέντες της.
Η αίτηση αναίρεσης απορρίφθηκε διότι η αγωγή περιείχε με επαρκή πληρότητα και εξειδίκευση τα πραγματικά περιστατικά που συνιστούν την παράνομη και υπαίτια συμπεριφορά της αναιρεσείουσας (κακή στοίβαση του επικίνδυνου φορτίου βουτανίου με ελλιπή αριθμό ιμάντων και επιθεμάτων), την αιτιώδη συνάφεια με το ζημιογόνο αποτέλεσμα (μετατόπιση φορτίου, ανατροπή φορτηγού, έκρηξη, καταστροφή οικίας και τραυματισμός) και τη θεμελίωση της εις ολόκληρον ευθύνης της με άλλους συνυπόχρεους. Το Εφετείο διέλαβε σαφείς, πλήρεις και χωρίς αντιφάσεις αιτιολογίες τόσο για την παθητική νομιμοποίηση της αναιρεσείουσας (φόρτωση από εργάτες της με επίβλεψη εταίρου της) όσο και για την ευθύνη της λόγω παραβίασης υποχρεώσεων ασφαλούς φόρτωσης επικίνδυνων εμπορευμάτων που απέρρεαν από τα άρθρα 32 παρ. 2, 3 και 8 ν. 2696/1999, 53 παρ. 1 ν. 1591/1986, 3 παρ. 1, 2 και 4 ν. 3446/2006 και τα π.δ. 256/1999, 338/2001.
Απορρίπτει την από 25 Σεπτεμβρίου 2017 αίτηση της εδρεύουσας στο ... εταιρίας με την επωνυμία "... ΕΠΕ", για αναίρεση της υπ' αριθ. 42/2017 απόφασης του Τριμελούς Εφετείου Εύβοιας.- Διατάσσει την εισαγωγή στο Δημόσιο Ταμείο του κατατεθέντος, για την άσκηση της ένδικης αίτησης αναιρέσεως, παραβόλου.
20/2022
2022Άρειος ΠάγοςΑστικό ΔίκαιοΔικονομικό Δίκαιο
Σχετικότητα: 92.2%
Ιδιοκτήτης ακινήτου εκτάσεως 1.141 τ.μ. με οικία και βοηθητικούς χώρους, το οποίο συνόρευε στη νοτιοδυτική πλευρά με ακίνητο εκτάσεως 2.824 τ.μ. που ανήκε σε ανώνυμη εταιρεία, εντός του οποίου υπήρχαν φυλλοβόλα δένδρα (λεύκες). Η εταιρεία είχε αναθέσει από ετών σε εργαζόμενό της τον καθαρισμό του χώρου από τα φύλλα που έπεφταν από τα δένδρα. Ο εργαζόμενος, κατά την περίοδο του φθινοπώρου, συγκέντρωνε τα φύλλα από το οικόπεδο της εταιρείας και από άλλο οικόπεδο όπου βρισκόταν η οικία του ιδρυτή της εταιρείας, τα μετέφερε στο ακάλυπτο οικόπεδο και προχωρούσε στην καύση τους χωρίς ιδιαίτερα μέτρα πρόληψης. Το πρωί της 25ης Νοεμβρίου 2010, γύρω στις 7.30, ο εργαζόμενος συγκέντρωσε φύλλα αντίστοιχα σε δύο με τρία καροτσάκια χειρός, τα εναπόθεσε σε σημείο που απείχε δώδεκα μέτρα από το όριο του οικοπέδου του ιδιοκτήτη και έθεσε φωτιά. Μεταξύ 8.20 και 8.40 έφυγε χωρίς να ελέγξει ότι η φωτιά είχε κατασβεστεί πλήρως. Μεταξύ 11.00 και 11.30 η φωτιά αναζωπυρώθηκε, προκάλεσε καπνό που μεταφέρθηκε στην οικία του ιδιοκτήτη, και περί ώρα 15.30 μεταφέρθηκε στην περίφραξη που χώριζε τα δύο οικόπεδα, προκαλώντας υλικές ζημίες.
Το άρθρο 922 ΑΚ προβλέπει την αντικειμενική ευθύνη του προστήσαντος για ζημίες που παράνομα και υπαίτια προκάλεσε ο προστηθείς, όχι μόνο κατά την εκτέλεση της ανατεθείσας υπηρεσίας, αλλά και κατά κατάχρηση αυτής, εφόσον υπάρχει εσωτερική συνάφεια μεταξύ της ζημιογόνου ενεργείας και της υπηρεσίας. Από τα άρθρα 481, 486 και 926 ΑΚ συνάγεται ότι ο προστήσας ευθύνεται εις ολόκληρον με τον προστηθέντα, δημιουργούμενης παθητικής εις ολόκληρον ενοχής. Από τα άρθρα 74, 75 ΚΠολΔ προκύπτει ότι επί απλής ομοδικίας η σχέση είναι απλώς δικονομική και οι πράξεις του ενός ομοδίκου δεν επηρεάζουν τους υπόλοιπους. Το δικαστήριο διαπίστωσε ότι ο εργαζόμενος της εταιρείας, στις 25 Νοεμβρίου 2010, συγκέντρωσε φύλλα, τα έκαψε σε απόσταση δώδεκα μέτρων από το όριο του οικοπέδου του ιδιοκτήτη, και έφυγε μεταξύ 8.20 και 8.40 χωρίς να ελέγξει την πλήρη κατάσβεση της φωτιάς. Η φωτιά αναζωπυρώθηκε μεταξύ 11.00 και 11.30 και περί ώρα 15.30 μεταφέρθηκε στην περίφραξη, προκαλώντας υλικές ζημίες. Εφαρμόζοντας το άρθρο 922 ΑΚ, το δικαστήριο έκρινε ότι η φωτιά οφείλεται αιτιωδώς στην αμελή συμπεριφορά του προστηθέντος, ο οποίος δεν κατέβαλε την απαιτούμενη επιμέλεια, και ότι η εταιρεία ευθύνεται για τις πράξεις και παραλείψεις του, οι οποίες έλαβαν χώρα κατά την εκτέλεση των καθηκόντων του και βρίσκονταν σε εσωτερική συνάφεια με αυτά.
Η αίτηση αναίρεσης απορρίφθηκε διότι η σχέση της εταιρείας (προστήσασας) και του εργαζομένου (προστηθέντος) συνιστά απλή ομοδικία και όχι αναγκαστική ομοδικία, με αποτέλεσμα ο ενάγων να είχε την ευχέρεια να εφεσιβάλλει την απόφαση ασκώντας έφεση μόνον κατά της εταιρείας, χωρίς να απαιτείται κλήτευση του συνεναγομένου. Επιπλέον, το Εφετείο με πλήρη και σαφή αιτιολογία, χωρίς αντιφάσεις, κατέληξε στο αποδεικτικό πόρισμα ότι αποκλειστικά και μόνο συνεπεία της αμελούς συμπεριφοράς του προστηθέντος εκδηλώθηκε η πυρκαγιά που προκάλεσε τις υλικές ζημίες, αφού δεν έλαβε τα αναγκαία προστατευτικά μέτρα και εγκατέλειψε το χώρο χωρίς να ελέγξει την πλήρη κατάσβεση της φωτιάς.
ΑΠΟΡΡΙΠΤΕΙ την από 18-1-2021 (5/29-1-2021) αίτηση της ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία "..." για αναίρεση της 271/2020 απόφασης του Μονομελούς Εφετείου Θράκης. ΔΙΑΤΑΣΣΕΙ την εισαγωγή στο Δημόσιο Ταμείο του παραβόλου, που έχει καταθέσει η αναιρεσείουσα. ΚΑΤΑΔΙΚΑΖΕΙ την αναιρεσείουσα στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσιβλήτου, τα οποία ορίζει στο ποσό των δύο χιλιάδων επτακοσίων (2.700) ευρώ.
741/2024
2024Άρειος ΠάγοςΑστικό ΔίκαιοΔικονομικό Δίκαιο
Σχετικότητα: 92.0%
Ομόρρυθμη εταιρία λειτουργούσε βιοτεχνία κατασκευής νημάτων και εμπορίας ειδών αλιείας σε μισθωμένο ισόγειο κατάστημα επί της οδού Αγίου Ανδρέου, εμβαδού 80 τ.μ. (δύο τμήματα των 40 τ.μ. έκαστο). Το κτίριο ήταν παλαιό, γειτνίαζε με άλλες διπλοκατοικίες με κοινή μεσοτοιχία. Στο πίσω τμήμα λειτουργούσαν ηλεκτροκίνητες μηχανές περιέλιξης και στριψίματος σπάγκων. Στις 19-6-2009, περί ώρα 12.40 μ.μ., εκδηλώθηκε πυρκαγιά από βραχυκύκλωμα στο μοτέρ μηχανής περιέλιξης λόγω φθοράς ηλεκτρικών καλωδίων από τρωκτικά. Οι μισθωτές τοποθετούσαν περιοδικά φάρμακο για εξόντωση τρωκτικών, καθάριζαν καθημερινά τις μηχανές από υπολείμματα υλικών, οι μηχανές επιθεωρούνταν τακτικά από ειδικευμένο τεχνίτη, υπήρχε πυροσβεστική φωλιά με πυροσβεστήρες. Η πυρκαγιά προκάλεσε ζημίες από καπνούς στο όμορο κατάστημα ασφαλισμένης επιχείρησης, για τις οποίες η ασφαλιστική εταιρία κατέβαλε 63.500 ευρώ.
Το άρθρο 298 ΑΚ προβλέπει ότι η αδικοπρακτική ευθύνη προϋποθέτει παράνομη και υπαίτια συμπεριφορά, περιουσιακή ζημία και αιτιώδη σύνδεσμο. Αμέλεια υπάρχει όταν ο δράστης παραλείπει την επιμέλεια του μέσου συνετού ατόμου του κύκλου δραστηριότητάς του. Η παρανομία συνίσταται και στην παράβαση της γενικής υποχρέωσης πρόνοιας και ασφάλειας για αποφυγή ζημίας σε τρίτους. Το δικαστήριο διαπίστωσε ότι οι μισθωτές τοποθετούσαν περιοδικά φάρμακα για εξόντωση τρωκτικών, καθάριζαν καθημερινά τις μηχανές, επιθεωρούσαν τακτικά τις μηχανές από ειδικευμένο τεχνίτη και διέθεταν πυροσβεστική φωλιά με πυροσβεστήρες. Η πυρκαγιά προκλήθηκε από βραχυκύκλωμα λόγω φθοράς καλωδίων από τρωκτικά, γεγονός απρόβλεπτο κατά τη συνηθισμένη πορεία των πραγμάτων. Εφαρμόζοντας το κριτήριο της αμέλειας, το δικαστήριο εξέτασε αν οι μισθωτές κατέβαλαν την επιμέλεια του μέσου συνετού επαγγελματία και έκρινε ότι τα μέτρα που έλαβαν ήταν επαρκώς ενδεδειγμένα, άρα δεν υπήρχε παράλειψη της οφειλόμενης επιμέλειας.
Η αίτηση αναίρεσης απορρίφθηκε διότι το Εφετείο διέλαβε επαρκή αιτιολογία για την έλλειψη αδικοπρακτικής ευθύνης των μισθωτών, αναφέροντας με σαφήνεια ότι αυτοί ανταποκρίθηκαν στις υποχρεώσεις πρόνοιας και ασφάλειας, καταβάλλοντας τη δέουσα επιμέλεια του μέσου συνετού ατόμου με τη λήψη κατάλληλων μέτρων (περιοδική τοποθέτηση φαρμάκων για τρωκτικά, καθημερινός καθαρισμός μηχανών, τακτική επιθεώρηση από τεχνίτη, ύπαρξη πυροσβεστήρων). Το δεύτερο σκέλος του αναιρετικού λόγου απορρίφθηκε ως απαράδεκτο λόγω αοριστίας, καθώς δεν προσδιορίστηκε η παραβιασθείσα διάταξη ουσιαστικού δικαίου ούτε εξειδικεύθηκαν οι απαιτούμενες αιτιολογίες, αναφερόμενο σε επιχειρήματα που αφορούν την εκτίμηση των αποδείξεων, η οποία δεν υπόκειται σε αναιρετικό έλεγχο.
-Απορρίπτει την από 7-1-2020 αίτηση της ανώνυμης ασφαλιστικής εταιρίας με την επωνυμία ''ΑΧΑ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΗ ΑΕ'' για αναίρεση της υπ` αριθμ. 112/2019 απόφασης του Μονομελούς Εφετείου Πατρών. -Διατάσσει την εισαγωγή του παραβόλου στο Δημόσιο Ταμείο. -Καταδικάζει την αναιρεσείουσα στα δικαστικά έξοδα των αναιρεσιβλήτων, τα οποία ορίζει για τους δύο πρώτους Κ. Κ. του Α. και Γ. Κ. του Α. στο ποσό των δύο χιλιάδων (2.000) ευρώ και για τους τετάρτη και πέμπτο των αναιρεσιβλήτων Α. Α. του Α. και Ν. Γ. του Α. στο ποσό των επτακοσίων (700) ευρώ.
474/2015
2015Άρειος ΠάγοςΠοινικό ΔίκαιοΔικονομικό Δίκαιο
Σχετικότητα: 91.6%
Ιδιοκτήτης ατομικής επιχείρησης εμπορίας ζαχαρωδών υλικών λειτουργούσε σε ισόγειο χώρο πενταόροφου κτιρίου μικτής χρήσης επί οδού σε αστική περιοχή. Στις 13-11-2007 εκδηλώθηκε πυρκαγιά στο εσωτερικό της επιχείρησης, με εστία στο χώρο γραφείου στο πατάρι, σε χρόνο που ο χώρος ήταν κλειστός. Ως αιτία αναφέρθηκαν εναλλακτικά υπολείμματα καπνίσματος σε μεταλλικό καλάθι απορριμμάτων ή βραχυκύκλωμα ηλεκτρικών καλωδίων/ηλεκτρολογικής εγκατάστασης. Καταστράφηκαν ολοσχερώς το πατάρι-γραφείο, εμπορεύματα (χαρτομάντιλα, αναπτήρες, καλσόν, φιαλίδια υγραερίου, ζαχαρώδη), έπιπλα, ράφια, ηλεκτρικές συσκευές, ηλεκτρολογική εγκατάσταση, επιχρίσματα, ρολά, υαλοπίνακες πρόσοψης και παραθύρων, ενώ επεκτάθηκαν ζημιές σε υπερκείμενα διαμερίσματα, παρακείμενες οικίες και σταθμευμένα αυτοκίνητα.
Το άρθρο 28 ΠΚ ορίζει την αμέλεια ως έλλειψη της προσοχής που όφειλε και μπορούσε να καταβάλει ο μέτρια συνετός άνθρωπος, ενώ τα άρθρα 264 και 266 ΠΚ προϋποθέτουν για τον εμπρησμό από αμέλεια κοινό κίνδυνο σε ξένα πράγματα. Το άρθρο 15 ΠΚ απαιτεί, σε τελέση με παράλειψη, ιδιαίτερη νομική υποχρέωση αποτροπής του αποτελέσματος. Η ειδική αιτιολογία απαιτείται από το άρθρο 93 § 3 Σ και 139 ΚΠΔ. Το δικαστήριο διαπίστωσε ότι η πυρκαγιά της 13-11-2007 εκδηλώθηκε σε ισόγειο επαγγελματικό χώρο πενταόροφου κτιρίου, με εστία στο γραφείο του παταριού, και προκάλεσε εκτεταμένες ζημιές σε εμπορεύματα, εγκαταστάσεις, υαλοπίνακες και γειτονικά διαμερίσματα/οικίες/οχήματα. Ως αιτίες αναφέρθηκαν εναλλακτικά υπολείμματα καπνίσματος σε μεταλλικό καλάθι ή βραχυκύκλωμα ηλεκτρικών καλωδίων/ηλεκτρολογικής εγκατάστασης. Εφαρμόζοντας τα ως άνω, εξέτασε αν προσδιορίστηκε συγκεκριμένη αμελής ενέργεια ή παράλειψη με αιτιώδη σύνδεσμο προς το αποτέλεσμα και, σε περίπτωση παράλειψης, ιδιαίτερη νομική υποχρέωση πρόληψης. Η αναφορά σε εναλλακτικές αιτίες χωρίς σαφή καθορισμό και η έλλειψη εξειδίκευσης της αμελούς συμπεριφοράς δεν πληρούν την απαιτούμενη ειδική αιτιολογία.
Η προσβαλλόμενη απόφαση στερείται ειδικής και εμπεριστατωμένης αιτιολογίας, διότι: (i) δεν προσδιορίζει την ακριβή αιτία της πυρκαγιάς αλλά παραθέτει διαζευκτικές εκδοχές (υπολείμματα καπνίσματος ή βραχυκύκλωμα καλωδίων/ηλεκτρολογικής εγκατάστασης), (ii) δεν αναφέρει συγκεκριμένα περιστατικά αμελούς συμπεριφοράς συνδεόμενα αιτιωδώς με το αποτέλεσμα, και (iii) δεν θεμελιώνει, σε περίπτωση παράλειψης, την ιδιαίτερη νομική υποχρέωση αποτροπής του αποτελέσματος. Ως εκ τούτου, ο λόγος αναίρεσης του άρθρου 510 § 1 στοιχ. Δ' ΚΠΔ κρίθηκε βάσιμος και η απόφαση αναιρέθηκε με παραπομπή κατά το άρθρο 519 ΚΠοινΔ.
Αναιρεί την με αριθμό 40707/14 απόφαση του Τριμελούς Πλημμελειοδικείου Αθηνών. Και Παραπέμπει την υπόθεση για νέα συζήτηση στο ίδιο Δικαστήριο, συγκροτούμενο από άλλους δικαστές, εκτός από εκείνους που δίκασαν προηγουμένως.
1794/2025
2025Άρειος ΠάγοςΑστικό ΔίκαιοΔικονομικό Δίκαιο
Σχετικότητα: 91.5%
Μισθώτρια βιομηχανική επιχείρηση παραγωγής νημάτων λειτουργούσε σε κτιριακές εγκαταστάσεις εκμισθώτριας εταιρείας στο Αιγάλεω. Στις 14-12-2007 εκδηλώθηκε πυρκαγιά που κατέκαυσε περίπου 70% των εγκαταστάσεων, καταστρέφοντας μηχανήματα, εξοπλισμό και εμπορεύματα. Αίτιο της πυρκαγιάς ήταν καλώδιο υπό συνεχή τάση που διέρχονταν από την οροφή των μισθίων και τροφοδοτούσε παρακείμενο κτίριο, χωρίς επαρκή συντήρηση, μετατόπιση ή προστασία. Σε χώρο γραφείων υπήρχε ιδιωτική συλλογή μουσειακών αντικειμένων κλωστοϋφαντουργίας του νόμιμου εκπροσώπου της μισθώτριας, η οποία καταστράφηκε (αξία 185.600 ευρώ). Ο μισθωτής δεν γνώριζε ούτε μπορούσε να προβλέψει τον κίνδυνο από το καλώδιο. Η ασφαλιστική της μισθώτριας είχε καταβάλει 925.000 ευρώ ως αποζημίωση για την πυρκαγιά βάσει σύμβασης ασφάλισης.
Το άρθρο 300 ΑΚ, σε συνδυασμό με τα άρθρα 914, 297, 298 και 330 ΑΚ, θεσπίζει ότι η αποζημίωση μειώνεται ή δεν οφείλεται όταν η ζημία οφείλεται σε συντρέχον πταίσμα του παθόντος, ενώ η αδικοπρακτική ευθύνη προϋποθέτει παράνομη και υπαίτια πράξη ή παράλειψη, ζημία και πρόσφορη αιτιώδη συνάφεια. Τα άρθρα 592 και 594 ΑΚ ρυθμίζουν την υποχρέωση μισθωτή για συμφωνημένη χρήση και αποφυγή φθορών, και το άρθρο 44 ΠΔ 34/1995 την εφαρμογή στις εμπορικές μισθώσεις. Το δικαστήριο διαπίστωσε ότι η πυρκαγιά της 14-12-2007 προκλήθηκε από καλώδιο υπό συνεχή τάση που διέρχονταν από την οροφή των μισθίων, χωρίς κατάλληλη μετακίνηση ή προστασία. Ο μισθωτής δεν γνώριζε τον κίνδυνο. Η ιδιωτική συλλογή κλωστοϋφαντουργικών αντικειμένων σε γραφείο καταστράφηκε, με αξία 185.600 ευρώ. Εφαρμόζοντας τα ως άνω, έκρινε ότι δεν υφίσταται αιτιώδης συνάφεια μεταξύ τυχόν παράλειψης ενημέρωσης για την ύπαρξη της συλλογής και της πρόκλησης της πυρκαγιάς, ενώ η τοποθέτηση των αντικειμένων δεν συνιστά μη συμφωνημένη χρήση κατά 594 ΑΚ. Η ευθύνη ανάγεται στην παράλειψη των εκμισθωτών να λάβουν τα ενδεδειγμένα μέτρα συντήρησης/θωράκισης του καλωδίου.
Απορρίφθηκαν οι λόγοι αναίρεσης διότι το Εφετείο ορθά ερμήνευσε και εφάρμοσε τα άρθρα 914, 300, 330 και 594 ΑΚ, δεχόμενο ότι δεν συντρέχει πταίσμα του ζημιωθέντος: δεν υπάρχει αιτιώδης συνάφεια μεταξύ τυχόν παράλειψης ενημέρωσης για την ιδιωτική συλλογή και του κινδύνου από το άγνωστο στον μισθωτή καλώδιο υπό τάση. Η τοποθέτηση μουσειακών αντικειμένων σε γραφείο δεν αποτελεί κακή ή μη συμφωνημένη χρήση του μισθίου κατά 594 ΑΚ. Οι αιτιολογίες της απόφασης είναι επαρκείς και μη αντιφατικές (άρθρο 559 αριθ. 19 ΚΠολΔ), δεν συντρέχει ευθεία παράβαση ουσιαστικού δικαίου (άρθρο 559 αριθ. 1 ΚΠολΔ), και τα αποδεικτικά μέσα, περιλαμβανομένης της ένορκης βεβαίωσης και του ιδιωτικού συμφωνητικού μίσθωσης, ελήφθησαν υπόψη (άρθρο 559 αριθ. 11γ' ΚΠολΔ).
Απορρίπτει την από 17-10-2023 (αριθ. έκθ. κατάθεσης 8190/827/2023) αίτηση για αναίρεση της 2125/2023 τελεσίδικης απόφασης του Τριμελούς Εφετείου Αθηνών. Διατάσσει την εισαγωγή του παραβόλου, που έχουν καταθέσει οι αναιρεσείουσες στο Δημόσιο Ταμείο και Καταδικάζει τις αναιρεσείουσες στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσιβλήτου, τα οποία ορίζει σε δύο χιλιάδες επτακόσια (2.700) ευρώ.
1602/2022
2022Άρειος ΠάγοςΑστικό ΔίκαιοΔικονομικό Δίκαιο
Σχετικότητα: 91.4%
Επιβλέπων μηχανικός ανέλαβε την επίβλεψη οικοδομικών εργασιών και παθητικής πυροπροστασίας σε οικοδομή επί της οδού αριθ. 15. Στις 7.7.2004, περί ώρα 12:46, εργάτης χρησιμοποιούσε τροχό για κοπή σιδερένιων ράβδων στο τρίτο πάτωμα σκαλωσιάς στο πίσω μέρος της οικοδομής. Η θερμοκρασία έφθανε 39-40 βαθμούς Κελσίου και επικρατούσαν ισχυροί άνεμοι εντάσεως 6-7 μποφόρ με μεταβλητές διευθύνσεις. Όπισθεν της οικοδομής υπήρχε πευκόφυτο οικόπεδο με άγρια χόρτα ύψους ενός μέτρου, σε απόσταση τριών μέτρων. Οι σπινθήρες από τη χρήση του τροχού εκτοξεύτηκαν και προκάλεσαν ανάφλεξη των ξερών χόρτων. Η πυρκαγιά επεκτάθηκε ταχύτατα λόγω των κλιματολογικών συνθηκών, κινήθηκε αρχικά βόρεια και ανατολικά, στη συνέχεια κατευθύνθηκε νότια και εισήλθε στον οικισμό σε απόσταση 1,5 χιλιομέτρου. Συγγενής θανόντος, ηλικίας 73 ετών, έφθασε στην κατοικία του περί ώρα 13:00, όταν η πυρκαγιά μόλις είχε εκδηλωθεί και ευρισκόταν σε μεγάλη απόσταση. Αρνήθηκε να απομακρυνθεί με τη νύφη του. Βρέθηκε νεκρός σε απόσταση 100 μέτρων από την κατοικία του. Αιτία θανάτου ήταν απανθράκωση.
Το άρθρο 914 ΑΚ προβλέπει ότι όποιος ζημιώσει άλλον παράνομα και υπαίτια έχει υποχρέωση να τον αποζημιώσει. Η αδικοπρακτική ευθύνη προϋποθέτει παράνομη και υπαίτια συμπεριφορά, επέλευση ζημίας και αιτιώδη σύνδεσμο. Αμέλεια υπάρχει όταν ο δράστης δεν καταβάλει την επιμέλεια που θα απέτρεπε το ζημιογόνο αποτέλεσμα. Αιτιώδης σύνδεσμος υπάρχει όταν η συμπεριφορά ήταν ικανή κατά τα διδάγματα της κοινής πείρας να επιφέρει τη ζημία. Το δικαστήριο διαπίστωσε ότι ο επιβλέπων μηχανικός δεν επέδειξε τη δέουσα επιμέλεια και δεν εμπόδισε την εκτέλεση εργασιών κοπής μετάλλων με τροχό στις 7.7.2004, όταν η θερμοκρασία έφθανε 39-40 βαθμούς Κελσίου και επικρατούσαν άνεμοι 6-7 μποφόρ. Οι σπινθήρες από τη χρήση του τροχού προκάλεσαν ανάφλεξη ξερών χόρτων και η πυρκαγιά επεκτάθηκε ταχύτατα. Εφαρμόζοντας το άρθρο 914 ΑΚ, το δικαστήριο έκρινε ότι η παράλειψη του επιβλέποντος μηχανικού να εμποδίσει τις εργασίες υπό τις επικρατούσες κλιματολογικές συνθήκες που επέτειναν τον κίνδυνο εκδήλωσης και ανεξέλεγκτης επέκτασης πυρκαγιάς συνιστά παράνομη και υπαίτια συμπεριφορά που τελεί σε αιτιώδη συνάφεια με το θάνατο.
Η αίτηση αναίρεσης απορρίφθηκε διότι το διατακτικό της προσβαλλόμενης απόφασης στηρίζεται αυτοτελώς σε δύο επάλληλες αιτιολογίες για την αδικοπρακτική ευθύνη του αναιρεσείοντος: α) δεν προέβη στην αποψίλωση του οικοπέδου γύρωθεν της οικοδομής και β) δεν εμπόδισε την εκτέλεση εργασιών κοπής μετάλλων υπό επικίνδυνες κλιματολογικές συνθήκες. Οι αναιρετικοί λόγοι πλήττουν μόνο την πρώτη αιτιολογία, ενώ η δεύτερη παραμένει απλήττη, καθιστώντας τους λόγους αλυσιτελείς. Επιπλέον, οι λόγοι είναι αόριστοι λόγω έλλειψης πλήρους παράθεσης των ουσιαστικών παραδοχών. Το Εφετείο ορθώς έκρινε ότι η παράλειψη του επιβλέποντος μηχανικού να εμποδίσει τις εργασίες υπό συνθήκες που επέτειναν τον κίνδυνο πυρκαγιάς συνιστά παράνομη και υπαίτια συμπεριφορά σε αιτιώδη συνάφεια με το θάνατο, και ότι στην οικογένεια του θύματος περιλαμβάνονται οι νύφες και τα ανήλικα εγγόνια.
Απορρίπτει την από 27.7.2018 αίτηση του Κ. Π. για αναίρεση της υπ' αριθ. 5006/2017 τελεσίδικης απόφασης του Εφετείου Αθηνών. Διατάσσει την εισαγωγή του κατατεθέντος για την άσκηση αναιρέσεως παραβόλου στο Δημόσιο Ταμείο. Και Καταδικάζει τον αναιρεσείοντα στη δικαστική δαπάνη των παρασταθέντων αναιρεσιβλήτων, την οποία ορίζει στο ποσό των δύο χιλιάδων επτακοσίων (2700) ευρώ.
1043/2022
2022Άρειος ΠάγοςΠοινικό ΔίκαιοΔικονομικό Δίκαιο
Σχετικότητα: 91.4%
Υπάλληλος της ΔΕΔΔΗΕ με ιδιότητα υπευθύνου συντήρησης δικτύου στην περιοχή Χανίων. Στις 29-5-2013 και ώρα 01:35 εκδηλώθηκε πυρκαγιά στην περιοχή Γαλατά, πέντε χιλιόμετρα έξω από τα Χανιά. Η περιοχή διασχιζόταν από τη Λεωφόρο Καζαντζάκη με καταστήματα, επιχειρήσεις, κατοικίες, αποθήκες και αγροτικές εκτάσεις. Από τη νότια πλευρά διερχόταν ρυάκι με ψηλή δενδρώδη βλάστηση και πυκνούς καλαμιώνες. Κατά την εκδήλωση της πυρκαγιάς η θερμοκρασία ήταν περίπου 30 βαθμοί Κελσίου και έπνεαν θυελλώδεις νοτιοανατολικοί άνεμοι έντασης 10-12 μποφόρ με αλλαγές κατευθύνσεων και στροβιλισμούς. Το σημείο εκκίνησης της πυρκαγιάς βρισκόταν 70 μέτρα δυτικά από κτίρια εταιρείας μέσα στο ρυάκι, όπου διερχόταν δίκτυο ΔΕΗ με ξύλινους στύλους και μεταλλικούς αγωγούς. Βρέθηκαν πεσμένοι και κομμένοι μεταλλικοί αγωγοί μεταξύ δύο στύλων. Οι ηλεκτροφόροι αγωγοί εμφάνιζαν έντονες καμπυλότητες και αυξημένη χαλάρωση που δεν είχαν αντιμετωπιστεί στο πλαίσιο τακτικής συντήρησης. Οι αγωγοί διέρχονταν ανάμεσα σε κλαδιά δένδρων και καλάμια που δεν είχαν καθαριστεί. Από την πυρκαγιά καταστράφηκαν 25 ιδιοκτησίες με εκτεταμένες ζημιές σε κτίρια, οχήματα, σκάφη, εμπορεύματα, οπωροφόρα δέντρα και ζώα.
Το άρθρο 264 παρ. 2 του ΠΚ σε συνδυασμό με τα άρθρα 28 και 15 ΠΚ προβλέπει ότι για τη θεμελίωση του εγκλήματος του εμπρησμού από αμέλεια που τελείται με παράλειψη απαιτείται: α) έλλειψη της απαιτούμενης προσοχής, β) δυνατότητα πρόβλεψης και αποφυγής του αποτελέσματος, γ) αιτιώδης σύνδεσμος μεταξύ παράλειψης και αποτελέσματος, δ) πρόκληση κοινού κινδύνου για ξένα πράγματα ή κινδύνου για άνθρωπο, και ε) ύπαρξη ιδιαίτερης νομικής υποχρέωσης για ενέργεια προς αποτροπή του αποτελέσματος που πηγάζει από νόμο, σύμβαση ή προηγούμενη επικίνδυνη ενέργεια. Το δικαστήριο διαπίστωσε ότι η πυρκαγιά προκλήθηκε από βραχυκύκλωμα λόγω συνύπαρξης τριών παραγόντων: μεγάλων βελών καμπυλότητας των ηλεκτροφόρων αγωγών, ισχυρών ανέμων 10-12 μποφόρ και ύπαρξης καλαμιών και ψηλών κλαδιών ανάμεσα από τους αγωγούς. Η αυξημένη χαλάρωση των αγωγών σε συνδυασμό με τους ανέμους προκάλεσε ταλάντωση και επαφή των καλωδίων, βραχυκύκλωμα, σπινθηρισμούς, αποκοπή και πτώση στο έδαφος με βλάστηση. Εφαρμόζοντας τις διατάξεις, το δικαστήριο έκρινε ότι η ιδιαίτερη νομική υποχρέωση του κατηγορουμένου πηγάζει από τον Κανονισμό της ΔΕΗ και τις Ειδικές Τεχνικές Οδηγίες του ΔΕΔΔΗΕ που προβλέπουν τακτική συντήρηση δικτύων, κλάδεμα δένδρων σε απόσταση ασφαλείας και αποψίλωση περιμετρικά των στύλων, ιδίως σε περιοχές με ισχυρούς ανέμους και δασική βλάστηση.
Η αίτηση αναίρεσης απορρίφθηκε διότι το δικαστήριο της ουσίας διέλαβε την απαιτούμενη ειδική και εμπεριστατωμένη αιτιολογία, εκθέτοντας με σαφήνεια, πληρότητα και χωρίς αντιφάσεις τα πραγματικά περιστατικά που αποδείχθηκαν, τα αποδεικτικά μέσα και τους νομικούς συλλογισμούς. Ειδικότερα, αιτιολογήθηκε πλήρως ότι η πυρκαγιά προκλήθηκε από βραχυκύκλωμα λόγω συνύπαρξης τριών παραγόντων (μεγάλα βέλη καμπυλότητας αγωγών, ισχυροί άνεμοι, ύπαρξη καλαμιών και κλαδιών), ότι οι αμελείς παραλείψεις του κατηγορουμένου (έλλειψη σωστής και τακτικής συντήρησης δικτύου και καθαρισμού βλάστησης) συνδέονται αιτιωδώς με το αποτέλεσμα, και ότι η ιδιαίτερη νομική υποχρέωση πηγάζει από τον Κανονισμό της ΔΕΗ και τις Ειδικές Τεχνικές Οδηγίες. Δεν απαιτείται ειδικός καθορισμός των κινδυνευόντων προσώπων για τη στοιχειοθέτηση του κινδύνου για άνθρωπο.
Απορρίπτει την από 11/6/2021 αίτηση του Ν. Κ. του Γ., κατοίκου ..., που ασκήθηκε ενώπιον του Γραμματέα του Πρωτοδικείου ..., για αναίρεση της υπ'αριθμ. 180/2021 απόφασης του Τριμελούς Πλημμελειοδικείου .... Επιβάλλει σε βάρος του αναιρεσείοντος τα δικαστικά έξοδα που ανέρχονται σε διακόσια πενήντα (250) ευρώ ως και την δικαστική δαπάνη των υποστηριζουσών την κατηγορία" 1)... ΑΕ", 2)Α. - Δ. Τ., 3)Ε. Τ., που ορίζει σε πεντακόσια (500) ευρώ.
48/2021
2021Άρειος ΠάγοςΠοινικό ΔίκαιοΔικονομικό Δίκαιο
Σχετικότητα: 90.9%
Διευθυντής Α.Η.Σ. Πτολεμαΐδας της ΔΕΗ Α.Ε., ηλεκτρολόγος μηχανικός, υπεύθυνος για συντήρηση, αναβάθμιση και εκσυγχρονισμό εξοπλισμού και εγκαταστάσεων του σταθμού. Στις 9-11-2014, ημέρα Κυριακή περί ώρα 08:00, εκδηλώθηκε πυρκαγιά στο υπόγειο του λεβητοστασίου της Μονάδας IV, η οποία ήταν εκτός λειτουργίας από την Παρασκευή 7-11-2014 λόγω βλάβης. Οι μύλοι Νο41-48 είχαν αυξημένες διαφυγές λιγνίτη, ο οποίος συσσωρευόταν ως σκόνη στο δάπεδο των +0μ. και έπεφτε μέσω ανοιγμάτων στο υπόγειο (-7,85μ.). Η σκόνη λιγνίτη ήταν πυρακτωμένη και σιγόκαιγε χωρίς φλόγα τουλάχιστον από την Παρασκευή. Στην τάφρο του υπογείου, βάθους 1,5μ., υπήρχε συγκεντρωμένο πετρέλαιο που εμπότιζε τη σκόνη λιγνίτη. Η πυρκαγιά διήρκεσε δέκα ώρες, κατέστρεψε ολοσχερώς σχάρες καλωδίων, πίνακες ελέγχου, θάλαμο ελέγχου Μονάδων III και IV, και έθεσε οριστικά εκτός λειτουργίας τις δύο μονάδες. Επτά εργαζόμενοι νοσηλεύθηκαν με διάγνωση εισπνοής χημικών ουσιών και αναθυμιάσεων.
Το άρθρο 264 § 2 ΠΚ προβλέπει ότι όποιος από αμέλεια προκαλεί πυρκαγιά από την οποία προέκυψε κίνδυνος για ξένα πράγματα ή άνθρωπο τιμωρείται με φυλάκιση έως τρία έτη. Για τη στοιχειοθέτηση απαιτείται: α) πρόκληση πυρκαγιάς σημαντικής έκτασης με τάση εξάπλωσης, β) κοινός κίνδυνος σε ευρύτερο κύκλο εννόμων αγαθών, γ) έλλειψη της απαιτούμενης προσοχής, δ) δυνατότητα πρόβλεψης και αποφυγής του αποτελέσματος, ε) αιτιώδης σύνδεσμος. Όταν η αμέλεια συνίσταται σε σύνολο συμπεριφοράς με παράλειψη, απαιτείται ιδιαίτερη νομική υποχρέωση κατά το άρθρο 15 ΠΚ. Το δικαστήριο διαπίστωσε ότι ο διευθυντής του Α.Η.Σ., ηλεκτρολόγος μηχανικός, είχε ιδιαίτερη νομική υποχρέωση για συντήρηση και ασφάλεια του σταθμού. Η πυρκαγιά προήλθε από αυξημένες διαφυγές σκόνης λιγνίτη που σιγόκαιγε τουλάχιστον από 7-11-2014, σε συνδυασμό με πετρέλαιο στην τάφρο. Η φωτιά διήρκεσε δέκα ώρες, κατέστρεψε ολοσχερώς εγκαταστάσεις και επτά εργαζόμενοι νοσηλεύθηκαν. Εφαρμόζοντας το άρθρο 264 § 2 ΠΚ, το δικαστήριο έκρινε ότι η παράλειψη επίβλεψης της ορθής συντήρησης (στεγανοποίηση μύλων, καθαρισμός σκόνης, αποτροπή συνθηκών ανάφλεξης) συνδέεται αιτιωδώς με την πυρκαγιά. Η αμέλεια ήταν μη συνειδητή, αφού δεν προέβλεψε το αποτέλεσμα παρότι όφειλε και μπορούσε.
Η αίτηση αναίρεσης απορρίφθηκε διότι η προσβαλλόμενη απόφαση περιέχει ειδική και εμπεριστατωμένη αιτιολογία κατά τα άρθρα 93 § 3 Συντάγματος και 139 ΚΠΔ. Το δικαστήριο εξέθεσε με σαφήνεια, πληρότητα και χωρίς αντιφάσεις τα πραγματικά περιστατικά που συγκροτούν την αντικειμενική και υποκειμενική υπόσταση του εμπρησμού από αμέλεια, τα αποδεικτικά μέσα και τους συλλογισμούς υπαγωγής στο άρθρο 264 § 2 ΠΚ. Οι αιτιάσεις του αναιρεσείοντος αφορούν την αναιρετικά ανέλεγκτη κρίση του δικαστηρίου περί εκτίμησης των αποδεικτικών μέσων. Προσδιορίζεται σαφώς η μη συνειδητή αμέλεια του διευθυντή, ο οποίος από έλλειψη προσοχής που όφειλε και μπορούσε να καταβάλει δεν προέβλεψε το αξιόποινο αποτέλεσμα. Η παράλειψη επίβλεψης της συντήρησης, καθαριότητας και λήψης μέτρων αποτροπής πυρκαγιάς συνδέεται αιτιωδώς με το ζημιογόνο αποτέλεσμα.
Απορρίπτει την από 20-10-2019 αίτηση αναίρεσης του Δ. Π. του Θ., κατοίκου ... κατά της υπ' αριθμ.726/2019 απόφασης του Α' Τριμελούς Πλημμελειοδικείου Κοζάνης. Επιβάλλει κατά του αναιρεσείοντος τα δικαστικά έξοδα που ανέρχονται σε διακόσια πενήντα (250) ευρώ.-
1027/2022
2022Άρειος ΠάγοςΑστικό ΔίκαιοΔικονομικό Δίκαιο
Σχετικότητα: 90.7%
Εργαζόμενος εγκατέλειψε αναμμένο τσιγάρο σε αποθήκη όπου εργαζόταν, η οποία περιείχε εύφλεκτα υλικά. Η εταιρεία δεν είχε μεριμνήσει για τον καθαρισμό της αποθήκης από τα εύφλεκτα υλικά και δεν είχε μέτρα προλήψεως και άμεσης κατασβέσεως πυρκαγιάς. Εκδηλώθηκε πυρκαγιά μισή ώρα αργότερα, στις 13:30 μμ, η οποία επεκτάθηκε σε ασφαλισμένο σκάφος και το κατέστρεψε ολοσχερώς. Ασφαλιστική εταιρεία κατέβαλε στην ασφαλισμένη της αποζημίωση ύψους 430.000 ευρώ για την ένδικη ζημία. Η εταιρεία όπου εργαζόταν ο προκαλέσας την πυρκαγιά ήταν ασφαλισμένη σε άλλη ασφαλιστική εταιρεία.
Το άρθρο 922 ΑΚ προβλέπει ότι ο προστήσας ευθύνεται για τη ζημία που ο προστηθείς προξένησε σε τρίτο παράνομα κατά την υπηρεσία του. Η εφαρμογή της διατάξεως προϋποθέτει σχέση προστήσεως, παράνομη και υπαίτια ενέργεια του προστηθέντος πληρούσα τις προϋποθέσεις του άρθρου 914 ΑΚ και ενέργεια κατά την εκτέλεση της υπηρεσίας που του είχε ανατεθεί. Το δικαστήριο διαπίστωσε ότι η πλαγιαστική αγωγή περιείχε έκθεση της σχέσεως προστήσεως μεταξύ της εταιρείας και του εργαζόμενου, της παράνομης πράξεως του προστηθέντος κατά την εκτέλεση των εργασιών, της υπαιτιότητας αυτού (αμέλεια), του αιτιώδους συνδέσμου μεταξύ της πράξεως και της ζημίας, των παράνομων παραλείψεων της εταιρείας και της υπαιτιότητας των προστηθέντων της. Εφαρμόζοντας τους κανόνες περί αοριστίας της αγωγής, το Εφετείο έκρινε ορθά την πλαγιαστική αγωγή ορισμένη, καθόσον περιείχε τα αναγκαία για τη νομική θεμελίωσή της στοιχεία που συγκροτούν την εκ της προστήσεως και αδικοπραξίας βάση της.
Η αίτηση αναιρέσεως και οι πρόσθετοι λόγοι απορρίφθηκαν διότι η πλαγιαστική αγωγή ήταν επαρκώς ορισμένη, περιέχοντας πλήρη έκθεση όλων των περιστατικών που γεννούν την εξ αδικοπραξίας και προστήσεως ευθύνη. Οι αναιρετικοί λόγοι ήταν κατά το μεγαλύτερο μέρος απαράδεκτοι λόγω αοριστίας, καθώς δεν εκτίθεντο με την απαιτούμενη πληρότητα οι παραδοχές της αποφάσεως, οι προταθέντες ισχυρισμοί, οι παραβιασθείσες διατάξεις και το νομικό σφάλμα. Επίσης, πολλοί λόγοι πλήττουν την περί των πραγμάτων κρίση του Εφετείου, η οποία είναι αναιρετικά ανέλεγκτη. Το Εφετείο έλαβε υπόψη όλα τα αποδεικτικά μέσα και δεν υπέπεσε σε παραμόρφωση εγγράφων ή αποδοχή πραγμάτων χωρίς απόδειξη.
Απορρίπτει την από 2-7-2020 αίτηση και τους από 10-9-2021 πρόσθετους λόγους αυτής για αναίρεση της υπ'αρθμ. 88/2020 αποφάσεως του Εφετείου Πειραιώς. Διατάσσει την εισαγωγή του κατατεθέντος από την αναιρεσείουσα παραβόλου στο Δημόσιο Ταμείο. Καταδικάζει την αναιρεσείουσα στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσίβλητης, τα οποία ορίζει στο ποσό των δύο χιλιάδων επτακοσίων (2.700) ευρώ.
1264/2022
2022Άρειος ΠάγοςΑστικό ΔίκαιοΔικονομικό Δίκαιο
Σχετικότητα: 90.4%
Έξι φυσικά πρόσωπα συνέστησαν ανώνυμη εταιρεία με σκοπό την ίδρυση και λειτουργία πρατηρίου υγρών καυσίμων, πλυντηρίου, λιπαντηρίου αυτοκινήτων και χώρων στάθμευσης. Προ της συστάσεως της εταιρείας, μίσθωσαν δύο όμορα οικόπεδα, εκτάσεως 8.108 τ.μ. και 4.705 τ.μ. αντίστοιχα, έναντι μηνιαίου μισθώματος 3.000 ευρώ και 1.500 ευρώ για 20 έτη. Προέβησαν σε αυθαίρετες επιχωματώσεις των οικοπέδων χωρίς άδεια, με αποτέλεσμα η απόσταση του εδάφους από τα υπερκείμενα ηλεκτρικά καλώδια μεσαίας τάσης να μειωθεί από 6,5 μέτρα σε 3 μέτρα. Την 17-11-2005 προκλήθηκε ατύχημα και πυρκαγιά όταν φορτηγό ήρθε σε επαφή με τα καλώδια. Ο ιδρυτής καταδικάστηκε για εμπρησμό από αμέλεια και εκτέλεση αυθαίρετων εργασιών σε φυλάκιση 8 μηνών. Αρμόδιες αρχές διέταξαν την απομάκρυνση των επιχωματώσεων από την κοίτη ποταμού, που είχαν ανέλθει σε ύψος 5 μέτρων. Δεν εκδόθηκε οικοδομική άδεια για την ανέγερση κτηρίου στο οικόπεδο.
Το άρθρο 914 ΑΚ ορίζει ότι αξίωση για αποζημίωση και χρηματική ικανοποίηση λόγω ηθικής βλάβης έχει μόνον ο αμέσως ζημιωθείς από την αδικοπραξία, όχι ο εμμέσως ζημιωθείς τρίτος. Σε περίπτωση αδικοπραξίας κατά νομικού προσώπου, την αξίωση έχει το νομικό πρόσωπο και όχι οι μέτοχοι, εκτός αν η συμπεριφορά συνιστά αυτοτελή αδικοπραξία και ως προς αυτούς. Κατά την αρχή της πρόσφορης αιτιότητας, αποζημιώνεται η ζημία που συνδέεται με πρόσφορη αιτιώδη σχέση προς τη ζημιογόνο πράξη. Το Εφετείο διαπίστωσε ότι οι τρίτος έως έκτη ενάγοντες ήταν μέτοχοι της έβδομης ενάγουσας ανώνυμης εταιρείας και ζημιώθηκαν έμμεσα από την αδικοπραξία που τελέστηκε σε βάρος της εταιρείας. Οι συνέπειες που επικαλέστηκαν (καταβολή ασφαλιστικών εισφορών, σύναψη δανείων) αναφέρονταν σε χρόνο προγενέστερο της συστάσεως της εταιρείας και δεν συνδέονταν αιτιωδώς με την περιγραφόμενη αδικοπρακτική συμπεριφορά. Εφαρμόζοντας τις διατάξεις των άρθρων 914, 932, 297 και 298 ΑΚ, το Εφετείο έκρινε ότι οι μέτοχοι στερούνται ενεργητικής νομιμοποίησης, καθώς ζημιώθηκαν έμμεσα ως μέτοχοι της εταιρείας και όχι αμέσως από αυτοτελή αδικοπραξία σε βάρος τους.
Η αίτηση αναίρεσης απορρίφθηκε διότι το Εφετείο ορθώς έκρινε ότι οι τρίτος έως έκτη ενάγοντες, ως μέτοχοι της έβδομης ενάγουσας ανώνυμης εταιρείας, στερούνται ενεργητικής νομιμοποίησης, καθώς ζημιώθηκαν έμμεσα από την αδικοπραξία που τελέστηκε σε βάρος του νομικού προσώπου της εταιρείας. Περαιτέρω, η μη έκδοση οικοδομικής άδειας δεν οφειλόταν σε παράλειψη της εναγομένης να μετατοπίσει το δίκτυό της, αλλά στις αυθαίρετες επιχωματώσεις που διενήργησαν οι ενάγοντες χωρίς άδεια και στην παράλειψή τους να προβούν στις δέουσες ενέργειες (κατάθεση μελέτης, τοπογραφικού, οικοδομικής άδειας). Οι αναιρετικοί λόγοι κρίθηκαν απαράδεκτοι λόγω αοριστίας ή αβάσιμοι, καθώς το Εφετείο έλαβε υπόψη όλα τα αποδεικτικά μέσα και αιτιολόγησε πλήρως την απόφασή του.
ΑΠΟΡΡΙΠΤΕΙ την από 26-10-2020 (8296/989/26-10-2020) αίτηση των: 1) Ν. Κ. του Γ., 2) Δ. Κ. του Ν., 3) Ε. Κ. του Ν., 4) Α. συζ. Ν. Κ., 5) Γ. Κ. του Ν., 6) Ε. Κ. του Ν. και 7) ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία "..." για αναίρεση της 1244/2020 τελεσίδικης απόφασης του Τριμελούς Εφετείου Αθηνών. ΔΙΑΤΑΣΣΕΙ την εισαγωγή στο Δημόσιο Ταμείο του παραβόλου, που κατέθεσαν οι αναιρεσείοντες. ΚΑΤΑΔΙΚΑΖΕΙ τους αναιρεσείοντες στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσίβλητης, τα οποία ορίζει στο ποσό των δύο χιλιάδων επτακοσίων (2.700) ευρώ.
937/2018
2018Άρειος ΠάγοςΠοινικό Δίκαιο
Σχετικότητα: 90.1%
Ιδιοκτήτης και νόμιμος εκπρόσωπος εταιριών παραγωγής πλαστικών σκαφών, πλαστικών δεξαμενών κολύμβησης και μεταλλικών κατασκευών, που στεγάζονταν σε βιομηχανικό κτιριακό συγκρότημα εμβαδού 11.984,25 τ.μ. σε περιφραγμένο οικοπεδικό χώρο εμβαδού 14.056,44 τ.μ. στη βιομηχανική ζώνη. Στις 14-6-2010 και περί ώρα 21.55 εκδηλώθηκε πυρκαγιά στις εγκαταστάσεις. Εύφλεκτα υλικά (πολυεστερικές ρητίνες με σημεία ανάφλεξης 26-32°C, υπεροξείδια με σημεία ανάφλεξης 78-80°C, ακετόνη, χρώματα, διαλύτες) ήταν αποθηκευμένα στο εσωτερικό του ναυπηγείου αντί σε εξωτερικό υπαίθριο χώρο όπως προέβλεπε η εγκεκριμένη μελέτη πυρασφάλειας. Η πυρκαγιά προκλήθηκε από βραχυκύκλωμα στα χάλκινα ηλεκτρικά καλώδια του χειριστηρίου της γερανογέφυρας και έλαβε ανεξέλεγκτες διαστάσεις λόγω των εύφλεκτων υλικών. Καταστράφηκε ολοσχερώς το ενιαίο κτίριο, ο εξοπλισμός και τα εμπορεύματα. Δώδεκα αλλοδαποί υπάλληλοι διέμεναν σε κοντέινερς εντός και εφαπτόμενα της επιχείρησης και τελούσαν σε νυκτερινό ύπνο κατά την εκδήλωση της πυρκαγιάς. Σε απόσταση δύο μέτρων από την καιγόμενη έκταση υπήρχαν δύο δεξαμενές υγραερίου χωρητικότητας 5000 λίτρων εκάστη.
Το άρθρο 266 § 1 του ΠΚ σε συνδυασμό με το άρθρο 264 και το άρθρο 28 ΠΚ ορίζει ότι για τη στοιχειοθέτηση του εγκλήματος του εμπρησμού από αμέλεια απαιτείται η διαπίστωση ότι ο δράστης δεν κατέβαλε την οφειλόμενη κατ' αντικειμενική κρίση προσοχή, ότι μπορούσε από τις προσωπικές του περιστάσεις να προβλέψει και να αποφύγει το αξιόποινο αποτέλεσμα, και ότι υπάρχει αντικειμενικός αιτιώδης σύνδεσμος μεταξύ της πράξεως ή παραλείψεως και του αποτελέσματος. Το δικαστήριο διαπίστωσε ότι ο κατηγορούμενος, όντας επιφορτισμένος για την ασφαλή λειτουργία της επιχείρησης, δεν φρόντισε σύμφωνα με την εγκεκριμένη μελέτη πυρασφάλειας να αποθηκεύσει τις επικίνδυνες εύφλεκτες πρώτες ύλες στον εξωτερικό υπαίθριο χώρο αλλά στον εσωτερικό χώρο του ναυπηγείου. Η πυρκαγιά που προκλήθηκε από τυχαίο βραχυκύκλωμα έλαβε ανεξέλεγκτες διαστάσεις εξαιτίας της παρουσίας των εύφλεκτων υλικών και διακινδύνευσε τη ζωή δώδεκα αλλοδαπών υπαλλήλων. Εφαρμόζοντας τις διατάξεις περί αμέλειας, το δικαστήριο έκρινε ότι υπήρχε αντικειμενικός αιτιώδης σύνδεσμος μεταξύ της παραλείψεως του κατηγορουμένου να τηρήσει τη μελέτη πυρασφάλειας και του επελθόντος αποτελέσματος, δηλαδή της πυρκαγιάς μεγάλων διαστάσεων που δημιούργησε κίνδυνο για τη ζωή ανθρώπων.
Η αίτηση αναίρεσης απορρίφθηκε διότι το δικαστήριο διέλαβε την απαιτούμενη ειδική και εμπεριστατωμένη αιτιολογία, εκθέτοντας με σαφήνεια τα πραγματικά περιστατικά που συγκροτούν την αντικειμενική και υποκειμενική υπόσταση του εγκλήματος του εμπρησμού από αμέλεια. Αποδείχθηκε ότι ο κατηγορούμενος, όντας επιφορτισμένος για την ασφαλή λειτουργία της επιχείρησης, από έλλειψη της οφειλόμενης προσοχής δεν αποθήκευσε τις εύφλεκτες πρώτες ύλες στον εξωτερικό υπαίθριο χώρο σύμφωνα με τη μελέτη πυρασφάλειας, με αποτέλεσμα η πυρκαγιά που προκλήθηκε από τυχαίο βραχυκύκλωμα να λάβει ανεξέλεγκτες διαστάσεις και να διακινδυνεύσει η ζωή δώδεκα αλλοδαπών υπαλλήλων. Υπάρχει αντικειμενικός αιτιώδης σύνδεσμος μεταξύ της παραλείψεως και του επελθόντος αποτελέσματος. Οι ισχυρισμοί περί εσφαλμένης εκτίμησης αποδεικτικών στοιχείων απορρίφθηκαν ως αβάσιμοι.
Απορρίπτει την από 22-2-2018 αίτηση (ασκηθείσα δια δηλώσεως, που επιδόθηκε στην Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου στις 22-2-2018) του Ν. Φ. του Κ., κατοίκου ..., για αναίρεση της υπ'αριθμ.42.979/2017 αποφάσεως του Τριμελούς Πλημμελειοδικείου Αθηνών. Και Επιβάλλει στον αναιρεσείοντα τα δικαστικά έξοδα, που ανέρχονται σε διακόσια πενήντα (250) ευρώ.
1830/2013
2013Άρειος ΠάγοςΔικονομικό ΔίκαιοΑστικό Δίκαιο
Σχετικότητα: 89.9%
Συγκύριοι οικοπέδου 100,33 τ.μ. με διώροφη κατοικία (ισόγειο και ανώγειο 60 τ.μ. έκαστος), χρησιμοποιούμενη ως οικογενειακή κατοικία με δύο ανήλικα τέκνα. Το έδαφος είχε μικρή έως μέση φέρουσα ικανότητα και παρουσία νερού. Γείτονες εκτέλεσαν το 2004 εργασίες εκσκαφής και θεμελίωσης για πολυώροφη οικοδομή στο όμορο οικόπεδο χωρίς αντιστήριξη του μετώπου εκσκαφής. Προκλήθηκαν καθιζήσεις και εκτεταμένες ρωγμές (διαμπερείς και τριχοειδείς, πάχους έως 0,02 μ.) κυρίως στους τοίχους του ισογείου εγκάρσια στο κοινό όριο. Η κατοικία χαρακτηρίστηκε επικίνδυνη από την πολεοδομική υπηρεσία. Για αποκατάσταση ζημιών απαιτήθηκαν δαπάνες και οι ζημιωθέντες έλαβαν τραπεζικό δάνειο 35.000 ευρώ.
Το άρθρο 914 ΑΚ επιβάλλει ευθύνη σε όποιον με υπαιτιότητα και παράνομη πράξη ή παράλειψη ζημιώνει άλλον, ενώ τα άρθρα 297, 298, 300 και 330 ΑΚ ρυθμίζουν την αμέλεια και την αιτιώδη συνάφεια. Το άρθρο 932 ΑΚ επιτρέπει χρηματική ικανοποίηση. Το άρθρο 216 § 1 ΚΠολΔ απαιτεί ορισμένη αγωγή· τα άρθρα 559 αριθ. 1 και 19 ΚΠολΔ θεμελιώνουν αναιρετικούς λόγους. Το δικαστήριο διαπίστωσε ότι οι γείτονες προέβησαν το 2004 σε εκσκαφή και θεμελίωση πολυώροφης οικοδομής σε όμορο οικόπεδο χωρίς αντιστήριξη, σε έδαφος με μικρή έως μέση φέρουσα ικανότητα και παρουσία νερού. Η οικία των συγκυρίων (οικόπεδο 100,33 τ.μ., δύο όροφοι 60 τ.μ. έκαστος) υπέστη καθιζήσεις και ρωγμές, μεταξύ των οποίων διαμπερείς και τριχοειδείς, πάχους έως 0,02 μ., και χαρακτηρίστηκε επικίνδυνη. Οι ζημιωθέντες δανείστηκαν 35.000 ευρώ για αποκατάσταση. Εφαρμόζοντας τα ανωτέρω, το δικαστήριο έκρινε ότι η παράλειψη λήψης μέτρων αντιστήριξης συνιστά παράνομη αμελή συμπεριφορά και πρόσφορη αιτία των ζημιών, θεμελιώνοντας αποζημίωση και χρηματική ικανοποίηση. Η αγωγή ήταν πλήρως ορισμένη κατά το άρθρο 216 ΚΠολΔ. Απορρίφθηκαν οι λόγοι του άρθρου 559 αριθ. 1 και 19 ΚΠολΔ, ο αριθ. 12 ως αβάσιμος λόγω ελεύθερης εκτίμησης, και ο αριθ. 11 ως αόριστος.
Η αναίρεση απορρίφθηκε διότι: (1) η αγωγή αποζημίωσης ήταν πλήρως ορισμένη κατά το άρθρο 216 ΚΠολΔ, (2) το Εφετείο ορθά εφάρμοσε τα άρθρα 914, 297, 298, 300 και 330 ΑΚ, δεχόμενο αμελή παράλειψη λήψης προστατευτικών μέτρων και αιτιώδη συνάφεια με τις βλάβες, (3) το ύψος της χρηματικής ικανοποίησης (25.000 ευρώ έκαστος) αποτέλεσε εύλογη κρίση βάσει της έκτασης της προσβολής και της οικονομικής κατάστασης (δάνειο 35.000 ευρώ), και (4) οι λόγοι 559 αριθ. 12 και 11 ΚΠολΔ ήταν αντίστοιχα αβάσιμος και αόριστος.
Απορρίπτει την από 24 Σεπτεμβρίου 2011 αίτηση της κοινοπραξίας " …" και των λοιπών αναιρεσειόντων για αναίρεση της υπ' αριθμ. 203/2011 αποφάσεως του Εφετείου Πειραιώς. Καταδικάζει τους αναιρεσείοντες στα δικαστικά έξοδα των αναιρεσιβλήτων, τα οποία ορίζει σε δύο χιλιάδες επτακόσια (2.700) ευρώ.
1196/2025
2025Άρειος ΠάγοςΑστικό Δίκαιο
Σχετικότητα: 89.7%
Ιδιοκτήτης αγροτεμαχίου στην κτηματική περιφέρεια Άνω Επιδαύρου Αργολίδας, δενδροφυτεμένου με εσπεριδοειδή δένδρα, από το οποίο διερχόταν δίκτυο διανομής ηλεκτρικής ενέργειας. Την 14-07-2008 εκδηλώθηκε πυρκαγιά εξαιτίας βραχυκυκλώματος στους αγωγούς μεταφοράς ηλεκτρικού ρεύματος. Από την πυρκαγιά αποτεφρώθηκε τμήμα του κτήματος επιφάνειας 900 τ.μ., στο οποίο βρίσκονταν 54 εσπεριδοειδή δένδρα που κάηκαν ολοσχερώς, καθώς και αρδευτικό σύστημα που καταστράφηκε ολοσχερώς. Ο διαχειριστής του δικτύου διανομής ηλεκτρικής ενέργειας είχε την ευθύνη της συντήρησης και λειτουργίας του δικτύου, αποκομίζοντας από τη λειτουργία του σημαντικό κέρδος.
Το άρθρο 914 ΑΚ καθιερώνει την υποκειμενική ευθύνη ως κανόνα, αλλά παράλληλα υφίστανται περιπτώσεις αντικειμενικής ευθύνης από διακινδύνευση. Η αρχή της διακινδύνευσης επιβάλλει στον κάτοχο ή εξουσιαστή πηγής ιδιαίτερων κινδύνων να αποκαταστήσει κάθε ζημία από την πραγμάτωση των κινδύνων αυτών, ανεξαρτήτως υπαιτιότητας. Τα δίκτυα διανομής ηλεκτρικής ενέργειας συνιστούν πηγές ιδιαίτερων κινδύνων. Το δικαστήριο διαπίστωσε ότι η ζημία προήλθε από βραχυκύκλωμα στους αγωγούς μεταφοράς ηλεκτρικού ρεύματος που διέρχονταν από το ακίνητο του ενάγοντος, προκαλώντας πυρκαγιά που κατέστρεψε 54 εσπεριδοειδή δένδρα και αρδευτικό σύστημα σε έκταση 900 τ.μ. Η εναγόμενη ήταν διαχειρίστρια του δικτύου διανομής με ευθύνη συντήρησης και λειτουργίας, αποκομίζοντας σημαντικό κέρδος. Εφαρμόζοντας την αρχή της διακινδύνευσης, που θεμελιώνεται στα άρθρα 17 παρ. 1 και 25 παρ. 1 του Συντάγματος, το δικαστήριο έκρινε ότι η ζημία συναρτάται με την κινδυνώδη λειτουργία του δικτύου ηλεκτρικής ενέργειας, επιβάλλοντας αντικειμενική ευθύνη στον διαχειριστή ανεξαρτήτως υπαιτιότητας.
Η αίτηση αναίρεσης απορρίφθηκε διότι το Εφετείο ορθώς έκρινε την αγωγή νόμιμη κατά την επικουρική της βάση, στηριζόμενη στην αρχή της διακινδύνευσης. Η εναγόμενη, ως διαχειρίστρια του δικτύου διανομής ηλεκτρικής ενέργειας με ευθύνη συντήρησης και λειτουργίας του, αποκομίζοντας σημαντικό κέρδος, ευθύνεται αντικειμενικά για τη ζημία που προκλήθηκε από βραχυκύκλωμα στους αγωγούς μεταφοράς ηλεκτρικού ρεύματος, ανεξαρτήτως υπαιτιότητας. Η ευθύνη αυτή θεμελιώνεται στις συνταγματικές διατάξεις των άρθρων 17 παρ. 1 και 25 παρ. 1 του Συντάγματος, που επιβάλλουν την προστασία της ιδιοκτησίας και των ατομικών δικαιωμάτων έναντι πηγών ιδιαίτερων κινδύνων.
Απορρίπτει την από 8-9-2022 αίτηση για αναίρεση της υπ' αριθμ. 12849/2020 απόφασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών. Διατάσσει την εισαγωγή στο Δημόσιο Ταμείο του κατατεθέντος από την αναιρεσείουσα παραβόλου. Καταδικάζει την αναιρεσείουσα στα δικαστικά έξοδα των αναιρεσίβλητων, τα οποία ορίζει στο ποσό των δύο χιλιάδων επτακοσίων (2.700) Ευρώ.
1200/2025
2025Άρειος ΠάγοςΑστικό ΔίκαιοΔικονομικό Δίκαιο
Σχετικότητα: 89.4%
Στις 20 Αυγούστου 2012 και περί ώρα 14:00 εκδηλώθηκε πυρκαγιά σε δασική έκταση με ελαιόδεντρα, ξερά χόρτα και θάμνους, στη θέση "Δάριζα" Τροιζηνίας του Δήμου Πόρου. Η πυρκαγιά επεκτάθηκε σε απόσταση τουλάχιστον δέκα χιλιομέτρων, καταστρέφοντας περί τα 7.000 στρέμματα δασικής έκτασης και 3.000 στρέμματα αγροτικής καλλιέργειας και σχετικών υποδομών. Κατά το χρόνο εκδήλωσης της πυρκαγιάς, ο καιρός ήταν αίθριος, η θερμοκρασία ανερχόταν στους 31 βαθμούς κελσίου και οι άνεμοι έπνεαν από βόρειες διευθύνσεις, ριπαίοι και ενισχυμένοι, με ένταση που ενδεχομένως έφθανε τους θυελλώδεις (9 μποφόρ), με ταχύτητα ανέμων κυμαινόμενη μεταξύ 60 και 75 χλμ/ώρα. Στην περιοχή υπήρχε δίστηλος υποσταθμός μέσης τάσης διανομής ηλεκτρικού ρεύματος, κυριότητας της ΔΕΗ ΑΕ και υπό τη διαχείριση της ΔΕΔΔΗΕ ΑΕ. Η αρχική εστία της πυρκαγιάς εντοπίστηκε πλησίον-κάτωθι του υποσταθμού αυτού. Κάτωθι του υποσταθμού υπήρχαν ξερά χόρτα. Περίπου 2 μήνες πριν τη φωτιά είχε διενεργηθεί αποψίλωση της βλάστησης γύρω από τον υποσταθμό.
Το άρθρο 914 ΑΚ ορίζει ότι όποιος ζημιώσει άλλον παράνομα και υπαίτια έχει υποχρέωση να τον αποζημιώσει. Παράλληλα, καθιερώνονται περιπτώσεις εξωδικαιοπρακτικής ευθύνης ανεξάρτητα από πταίσμα του ζημιώσαντος, που χαρακτηρίζονται ως περιπτώσεις αντικειμενικής ευθύνης ή ευθύνης από διακινδύνευση. Η αρχή της διακινδύνευσης συνεπάγεται ότι ο κάτοχος ή εξουσιαστής πηγής ιδιαίτερων κινδύνων είναι υποχρεωμένος να αποκαταστήσει κάθε ζημία που προκαλείται από την πραγμάτωση των ιδιαίτερων αυτών κινδύνων, ανεξάρτητα από υπαιτιότητα του. Το δικαστήριο διαπίστωσε ότι η αρχική εστία της πυρκαγιάς ήταν πλησίον-κάτωθι του επίδικου υποσταθμού, με βάση τις μαρτυρικές καταθέσεις, την πραγματογνωμοσύνη και τα ευρήματα (τήγματα αγωγών, σημάδια θερμικής αλλοίωσης στο κιβώτιο ασφαλειών). Δέχθηκε ότι έλαβε χώρα κάποιο θερμικό ή ηλεκτρικό φαινόμενο στον υποσταθμό, χωρίς όμως να προσδιορίσει τον συγκεκριμένο τρόπο πρόκλησης της πυρκαγιάς. Εφαρμόζοντας τις διατάξεις των άρθρων 914 και 925 ΑΚ, το δικαστήριο έκρινε ότι η απουσία συμπεράσματος περί του ακριβούς τρόπου με τον οποίο προξενήθηκε η φωτιά δεν αναιρεί τη διαπίστωση της πρόκλησης αυτής από τον επίδικο υποσταθμό. Ωστόσο, η απουσία αυτή δεν επιτρέπει τη διαπίστωση υπαιτιότητας της εναγομένης, αφού δεν μπορεί να διαπιστωθεί εάν τυχόν πλημμέλεια στη συντήρηση τελεί σε αιτιώδη συνάφεια με το συγκεκριμένο θερμικό-ηλεκτρικό φαινόμενο που προκάλεσε την πυρκαγιά.
Η αίτηση αναίρεσης έγινε δεκτή διότι η προσβαλλόμενη απόφαση παραβίασε εκ πλαγίου τις ουσιαστικού δικαίου διατάξεις των άρθρων 914 και 925 ΑΚ, καθώς από το αιτιολογικό της δεν προκύπτουν σαφώς όλα τα πραγματικά περιστατικά που είναι αναγκαία για την κρίση περί της συνδρομής των νομίμων όρων και προϋποθέσεων των διατάξεων αυτών. Ειδικότερα, οι διαλαμβανόμενες ασαφείς, ενδοιαστικές και αντιφατικές αιτιολογίες ως προς το παράνομο της συμπεριφοράς της αναιρεσείουσας, με την έννοια της πραγμάτωσης του κινδύνου, καθιστούν ανέφικτο τον αναιρετικό έλεγχο. Συγκεκριμένα, ενώ το δικαστήριο δέχθηκε ότι σχημάτισε ασφαλή δικανική πεποίθηση για την πρόκληση της πυρκαγιάς από τον υποσταθμό, παράλληλα δέχθηκε ότι δεν προέκυψε ο συγκεκριμένος τρόπος με τον οποίο αυτή προκλήθηκε, δημιουργώντας ισχυρές αμφιβολίες για την ορθότητα της παραδοχής και καθιστώντας ανέφικτο τον έλεγχο της πραγμάτωσης του κινδύνου.
-Συνεκδικάζει την από 24-10-2022 αίτηση αναιρέσεως και τους από 20-2-2024 πρόσθετους λόγους αυτής. -Αναιρεί την υπ' αριθ. 3123/2022 απόφαση του δικάσαντος ως Εφετείο Μονομελούς Πρωτοδικείου Πειραιώς. -Παραπέμπει την υπόθεση, για περαιτέρω εκδίκαση, στο ίδιο, παραπάνω, Δικαστήριο, που θα συγκροτηθεί από άλλον δικαστή, από αυτόν, που εξέδωσε την αναιρούμενη απόφαση. -Διατάσσει την απόδοση στην αναιρεσείουσα του παραβόλου, το οποίο κατέθεσε, για την άσκηση της αναίρεσης. -Συμψηφίζει μεταξύ των διαδίκων τα δικαστικά έξοδα.
1091/2011
2011Άρειος ΠάγοςΠοινικό ΔίκαιοΔικονομικό Δίκαιο
Σχετικότητα: 89.3%
Σε βιομηχανικό κτήριο στον Πειραιά, στις 11-10-2003, λειτουργούσε εργοστάσιο κατασκευής πλαστικών προϊόντων. Το πρόσωπο με διευθυντικό ρόλο και ευθύνη τεχνικής ασφάλειας δεν εκπόνησε μελέτη πυροπροστασίας και δεν εγκατέστησε σύστημα πυρασφάλειας, παρότι η δραστηριότητα αφορούσε εύφλεκτα υλικά. Φωτιά εκδηλώθηκε από άγνωστη αιτία στον αποθηκευτικό χώρο, όπου βρίσκονταν πλαστικά, και λόγω έλλειψης μέτρων δεν ήταν δυνατός ο άμεσος περιορισμός ή κατάσβεση. Η πυρκαγιά επεκτάθηκε αστραπιαία, κατέστρεψε ολοσχερώς το εργοστάσιο και προκάλεσε ολικές καταστροφές και ζημιές σε άλλα καταστήματα και βιοτεχνίες στο ίδιο κτιριακό συγκρότημα, καθώς και σε σταθμευμένα οχήματα (ΙΧΕ, ΙΧΦ, δίκυκλο) και δέντρα (δεκατρείς ευκάλυπτοι).
Το άρθρο 266 § 1 ΠΚ τιμωρεί όποιον από αμέλεια προξενεί πυρκαγιά που δύναται να επιφέρει κοινό κίνδυνο σε ξένα πράγματα, ενώ το άρθρο 28 ΠΚ ορίζει το μέτρο της αμέλειας. Κατά τα άρθρα 93 § 3 Συντάγματος και 139 ΚΠοινΔ απαιτείται ειδική και εμπεριστατωμένη αιτιολογία. Το άρθρο 267 ΠΚ καθιερώνει προσωπικό λόγο απαλλαγής, εφόσον ο δράστης καταστείλει ο ίδιος την πυρκαγιά ή προβεί σε γρήγορη αναγγελία που καθιστά εφικτή την καταστολή. Το δικαστήριο διαπίστωσε ότι στις 11-10-2003 εκδηλώθηκε φωτιά στον αποθηκευτικό χώρο εργοστασίου πλαστικών. Το πρόσωπο με διευθυντικό ρόλο και ευθύνη τεχνικής ασφάλειας δεν είχε εκπονήσει μελέτη πυροπροστασίας ούτε είχε λάβει μέτρα πυρασφάλειας. Η φωτιά εξαπλώθηκε γρήγορα, κατέστρεψε το εργοστάσιο και προκάλεσε εκτεταμένες ζημιές σε πολλαπλές επιχειρήσεις, οχήματα και δέντρα στο ίδιο συγκρότημα. Εφαρμόζοντας τα ανωτέρω, έκρινε ότι η παράλειψη μέτρων συνιστά αμέλεια και υπάρχει αιτιώδης σύνδεσμος με την επέκταση της πυρκαγιάς και τον κοινό κίνδυνο. Ο αυτοτελής ισχυρισμός περί άρθρου 267 ΠΚ ήταν αόριστος, αφού δεν προτάθηκε καταστολή από τον ίδιο ούτε γρήγορη αναγγελία από τον ίδιο που επέτρεψε καταστολή, οπότε δεν απαιτείται ειδική αιτιολογία επί αυτού.
Η καταδικαστική κρίση ήταν επαρκώς αιτιολογημένη: προσδιορίστηκαν σαφώς η αμέλεια (παράλειψη μελέτης πυροπροστασίας και μέτρων πυρασφάλειας), ο διευθυντικός ρόλος και η ευθύνη ασφάλειας, καθώς και ο αιτιώδης σύνδεσμος με την ταχεία επέκταση της πυρκαγιάς και τον κοινό κίνδυνο. Ο ισχυρισμός περί εφαρμογής του άρθρου 267 ΠΚ κρίθηκε αόριστος, διότι δεν περιείχε ότι ο ίδιος ο δράστης κατέστειλε την πυρκαγιά ούτε ότι ο ίδιος προέβη σε γρήγορη αναγγελία που επέτρεψε την καταστολή· ως εκ τούτου δεν υπήρχε υποχρέωση ειδικής αιτιολογημένης απόρριψης. Η επίκληση ότι δεν ήταν νόμιμος εκπρόσωπος δεν αναιρεί την ευθύνη, δεδομένου του ενεργού διευθυντικού ρόλου και της ιδιότητας υπεύθυνου τεχνικής ασφάλειας, ενώ τυχόν αναντιστοιχία «τ. μέλος»/«μέλος» αποτελεί πρόδηλη παραδρομή και δεν επηρεάζει την ουσιαστική κρίση.
Απορρίπτει την από 6 Δεκεμβρίου 2010 αίτηση του Σ. Π. του Μ., κατοίκου ..., για αναίρεση της υπ' αριθμ. 1185/2010 απόφασης του Τριμελούς Εφετείου Πειραιώς. Και Καταδικάζει τον αναιρεσείοντα στα δικαστικά έξοδα, που ανέρχονται σε διακόσια πενήντα (250) ευρώ και στη δικαστική δαπάνη αμφοτέρων των παραστάντων πολιτικώς εναγόντων (Σ. Ι. και Ι. Κ.), το ύψος της οποίας ορίζει συνολικά σε πεντακόσια (500) ευρώ.
770/2023
2023Άρειος ΠάγοςΠοινικό ΔίκαιοΔικονομικό Δίκαιο
Σχετικότητα: 88.9%
Σε παραθαλάσσια περιοχή, την 17-07-2015 και ώρα 03:40, εκδηλώθηκε πυρκαγιά σε δημόσια δασική έκταση πλησίον κορυφογραμμής όπου διέρχεται εναέριο δίκτυο μέσης τάσης 20 kV με τρεις αγωγούς σε ξύλινους στύλους. Επικρατούσαν άνεμοι 8-9 μποφόρ και υγρασία 36-63%. Η φωτιά αποτέφρωσε 52.663,38 στρέμματα (δασικές, αγροτικές, αναδασωτέες εκτάσεις και οικισμούς), περιλαμβανομένων περίπου 29.000 στρεμμάτων δάσους αείφυλλων πλατύφυλλων και 117 τμημάτων τεχνητών αναδασώσεων. Αιτία αποδόθηκε σε σπινθηρισμούς στον μονωτήρα της κολώνας Νο 9 λόγω καθαλατώσεων και υγρασίας, που προκάλεσαν ανάφλεξη ξύλινων μερών και κατόπιν των ξερών χόρτων. Είχε προηγηθεί στις 30-06-2015 περιστατικό σπινθηρισμών από διαρροές σε γειτονικό στύλο. Προσωπικό του διαχειριστή δικτύου είχε διενεργήσει επιθεώρηση στις 14-05-2015 χωρίς πλύσιμο ή αντικατάσταση μονωτήρων και χωρίς πλύσεις επί σειρά ετών. Είκοσι ημέρες μετά την πυρκαγιά αντικαταστάθηκαν αγωγοί στο τμήμα. Προκλήθηκε κοινός κίνδυνος σε αγροτικές εκτάσεις, καλλιέργειες, οικίες, οχήματα, μηχανήματα, ελαιόδενδρα, κυψέλες και ζώα.
Το άρθρο 171 § 3 ΚΠΔ ορίζει απόλυτη ακυρότητα αν ο υποστηρίζων την κατηγορία παρίσταται παρά το νόμο. Κατά τα άρθρα 63, 64 και 84 ΚΠΔ, η δήλωση πρέπει να περιέχει συνοπτική έκθεση και τους λόγους νομιμοποίησης, ενώ κατά τα άρθρα 914 και 932 ΑΚ δικαιούται να παρασταθεί ο αμέσως ζημιωθείς. Στα εγκλήματα των άρθρων 264-265 ΠΚ προστατεύονται ζωή, σωματική ακεραιότητα, ιδιοκτησία και το δάσος. Για τέλεση δια παραλείψεως απαιτείται ιδιαίτερη νομική υποχρέωση (άρθρο 15 ΠΚ) και αμέλεια (άρθρο 28 ΠΚ). Το δικαστήριο δέχθηκε ότι στις 17-07-2015 πυρκαγιά από σπινθηρισμούς μονωτήρα στην κολώνα Νο 9 του δικτύου 20 kV εξαπλώθηκε λόγω ανέμων 8-9 μποφόρ και κατέκαψε 52.663,38 στρέμματα, εκ των οποίων περίπου 29.000 στρέμματα δάσους. Είχε προηγηθεί στις 30-06-2015 περιστατικό σπινθηρισμών. Οι υπεύθυνοι είχαν ιδιότητες διευθυντή, προϊσταμένου πρακτορείου και επικεφαλής συνεργείου και δεν προέβησαν σε πλύσιμο/αντικατάσταση μονωτήρων. Εφαρμόζοντας τις διατάξεις, έκρινε ότι οι δηλώσεις υποστήριξης της κατηγορίας ήταν ορισμένες και οι παθόντες αμέσως ζημιωθέντες. Διαπίστωσε ιδιαίτερη νομική υποχρέωση συντήρησης δικτύου και αμέλεια δια παραλείψεως, με αιτιώδη σύνδεσμο προς την πυρκαγιά. Απέκρουσε ισχυρισμούς περί μεταβολής κατηγορίας και μη νόμιμης αποδεικτικής αξιοποίησης, καθώς και αιτήματα για νέες αποδείξεις ως μη αναγκαία.
Απορρίφθηκαν οι λόγοι διότι: οι δηλώσεις υποστήριξης της κατηγορίας ήταν επαρκώς ορισμένες χωρίς ανάγκη τίτλων ιδιοκτησίας και οι παραστάντες ήταν αμέσως ζημιωθέντες. Η απόφαση περιείχε ειδική και εμπεριστατωμένη αιτιολογία για αμέλεια δια παραλείψεως με ιδιαίτερη νομική υποχρέωση (συντήρηση μονωτήρων) και αιτιώδη σύνδεσμο με την πυρκαγιά της 17-07-2015 (52.663,38 στρ., άνεμοι 8-9 μποφόρ, μονωτήρας κολώνας Νο 9, προηγούμενο συμβάν 30-06-2015). Δεν αξιοποιήθηκαν πρωτογενώς ένορκες καταθέσεις των κατηγορουμένων πριν την άσκηση κατηγορίας, αλλά έγγραφα που επιτρεπτώς στηρίχθηκαν σε αυτές. Ο ακριβέστερος καθορισμός του μηχανισμού ανάφλεξης δεν συνιστά ανεπίτρεπτη μεταβολή κατηγορίας. Η απόρριψη αιτημάτων για αυτοψία, νέα πραγματογνωμοσύνη και κλήτευση πραγματογνώμονα αιτιολογήθηκε επαρκώς ως μη αναγκαία λόγω επάρκειας αποδείξεων. Κατά συνέπεια, οι αιτήσεις αναιρέσεως απορρίφθηκαν και επιβλήθηκαν έξοδα και δικαστικές δαπάνες.
Απορρίπτει α) την με αρ.3/2022 αίτηση του Κ./νου Α.. του Π., κατοίκου ..., β) την με αρ. 4/2022 κοινή αίτηση των Χ. Κ. του Ν. και Δ. Κ. του Ι., κατοίκων αντίστοιχα Ε. Δ. Μ. και Ν. ... και γ) τους από 9-2-2023 πρόσθετους επί των ως άνω αιτήσεων λόγους, για αναίρεση της υπ' αριθ. 341/2022 απόφασης του Τριμελούς Εφετείου Πλημμελημάτων Καλαμάτας . Επιβάλλει στους αναιρεσείοντες τα έξοδα της ποινικής διαδικασίας, τα οποία ανέρχονται σε διακόσια πενήντα (250) ευρώ για τον καθένα. Καταδικάζει τους αναιρεσείοντες στη δικαστική δαπάνη των υποστηριζόντων την κατηγορία, Ε. Λ. του Ι., Σ. Λ. του Α., Σ. Λ. του Ε., Α. Δ. του Σ., Ε. Λ. του Μ., Χ. Π. του Γ., Κ./νου Δ. του Ε., Ε. Κ. του Ε., Ά. Β. του Γ., Ε. Δ. του Κ./νου, Δ. - Α. Δ. του Α., Α. Μ. του Β., Χ. Τ. του Α., Χ.-Χ. Π. του Θ.., Ν. Λ. του Γ., Α. Μ. του Κ./νου, Σ. Β. του Γ., Ε. Σ. του Κ./νου, Σ. Δ. του Δ., Ε. Τ. του Σ., Π. Π. του Μ., Ι. Λ. του Γ., Α. Δ. του Κ./νου, Κ. Π. του Κ./νου, Π. Λ. του Δ., Θ. Α. του Α., Χ. Λ. του Γ., Μ. Λ. του Κ./νου, Ο. με την επωνυμία Δ.. Μ.., Δ. Π. του Π., Φ. Σ. του Σ., Τ. Ο. του Ζ., Δ. Κ. του Α., Σ. Μ. του Δ., Γ. Σ. του Π., Δ. Κ. του Δ., Ι. Κ. του Ι., Μ. Π. του Χ., Ε. Σ. του Λ., Δ. Α. του Θ.., Π. Κ. του Α., Μ. Β. του Ν., Μ. Σ. του Α., Τ. Λ. του Γ., Μ. Λ. του Ε., Ε. Σ. του Ν., Μ. Π. του Π., Χ. Λ. του Δ. και Ε. Α. του Κ./νου, εκ πεντακοσίων (500) ευρώ.
1706/2011
2011Άρειος ΠάγοςΑστικό ΔίκαιοΔικονομικό Δίκαιο
Σχετικότητα: 88.5%
Συγκύριοι καταστήματος σε πολυκατοικία στην Αθήνα, στην οδό … αριθμ. 8, είχαν εκμισθώσει την ιδιοκτησία τους σε εταιρία. Ιδιοκτήτης οριζόντιας ιδιοκτησίας στον πρώτο όροφο προέβη σε κατασκευές στον ακάλυπτο χώρο (πέργκολα με υλικό μεταξύ στηριγμάτων, παρτέρια), αποκλείοντας τις περισσότερες διόδους ροής όμβριων υδάτων. Τα όμβρια συγκεντρώνονταν σε σημείο πάνω από την οροφή του καταστήματος και εισέρχονταν στα τοιχώματα, προκαλώντας υγρασία και διαβρώσεις. Διαπιστώθηκαν αποφλοιώσεις και διογκώσεις χρωματισμού σε έκταση 2 τ.μ. στην οροφή, σκουρόχρωμα ίχνη ροής ύδατος σε μεγάλη έκταση της τοιχοποιίας και έντονη διύγρανση δαπέδου παταριού σε έκταση περίπου 3 τ.μ. Για αποκατάσταση ζημιών δαπανήθηκαν 3.570 ευρώ (2.975 ευρώ για γκρεμίσματα, πλάκα μπετόν, απομάκρυνση μπάζων, μόνωση, ελαιοχρωματισμούς, επιχρίσματα και 595 ευρώ για επισκευή αποχετευτικού δικτύου υδρορροών με γκρεμίσματα και υλικά).
Το άρθρο 216 § 1 ΚΠολΔ απαιτεί σαφή έκθεση των περιστατικών που θεμελιώνουν την αγωγή, ακριβή περιγραφή του αντικειμένου της διαφοράς και ορισμένο αίτημα. Κατά το άρθρο 914 ΑΚ, σε συνδυασμό με τα άρθρα 297 και 298 ΑΚ, αδικοπρακτική ευθύνη θεμελιώνεται όταν παράνομη και υπαίτια πράξη ή παράλειψη προκαλεί ζημία και υπάρχει αιτιώδης συνάφεια. Το δικαστήριο διαπίστωσε ότι περιγράφηκαν συγκεκριμένες παρεμβάσεις στον ακάλυπτο χώρο (πέργκολα, παρτέρια, αποκλεισμός υδρορροών) που οδήγησαν σε συγκέντρωση όμβριων πάνω από την οροφή του καταστήματος και σε εισροή υγρασίας. Προσδιορίστηκαν οι ζημιές με μετρήσιμες εκτάσεις (2 τ.μ. στην οροφή, περίπου 3 τ.μ. στο πατάρι) και δηλώθηκε συνολικό κόστος αποκατάστασης 3.570 ευρώ με επιμέρους κονδύλια 2.975 και 595 ευρώ. Εφαρμόζοντας τα άρθρα 216 § 1 ΚΠολΔ και 914, 297, 298 ΑΚ, έκρινε ότι η αγωγή περιέχει τα απαιτούμενα πραγματικά περιστατικά για θεμελίωση αδικοπρακτικής ευθύνης και ορισμένου αιτήματος. Δεν απαιτείται περαιτέρω ανάλυση της δαπάνης κατά υλικά, ποσότητες και αμοιβές εργατών, αφού αυτά μπορούν να αποδειχθούν, και η απαίτηση για τέτοια ανάλυση υπερακοντίζει τον νόμο.
Η αγωγή κρίθηκε ορισμένη διότι περιείχε συγκεκριμένα περιστατικά αδικοπραξίας (παρεμβάσεις στον ακάλυπτο χώρο που προκάλεσαν συγκέντρωση όμβριων και υγρασία) και προσδιόριζε τις επελθούσες ζημιές με έκταση και συνολικό κόστος αποκατάστασης 3.570 ευρώ, επαρκή για να θεμελιώσουν το αίτημα κατά τα άρθρα 914, 297, 298 ΑΚ. Δεν ήταν αναγκαία περαιτέρω ανάλυση της δαπάνης κατά υλικά, ποσότητες και αμοιβές, αφού αυτά προκύπτουν από τις αποδείξεις. Επομένως, η απαίτηση του Εφετείου για τέτοια εξειδίκευση συνιστά νομικό σφάλμα (άρθρο 559 αριθ. 14 ΚΠολΔ), με συνέπεια την αναίρεση και παραπομπή.
Αναιρεί την 2744/2010 απόφαση του Εφετείου Αθηνών. Παραπέμπει την υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Εφετείο, συντιθέμενο από άλλους δικαστές, εκτός από εκείνους που δίκασαν προηγουμένως. Και Καταδικάζει τον αναιρεσίβλητο στα δικαστικά έξοδα των αναιρεσειόντων, τα οποία ορίζει σε τρεις χιλιάδες πεντακόσια (3.500) ευρώ.
759/2019
2019Άρειος ΠάγοςΑστικό ΔίκαιοΔικονομικό Δίκαιο
Σχετικότητα: 88.5%
Πλοιοκτήτρια υδροπτέρυγου πλοίου που εκτελούσε θερινά δρομολόγια. Στις 10 Μαρτίου 2010, λόγω εξαιρετικά δυσμενών καιρικών συνθηκών, ο Οργανισμός Λιμένα και το Κεντρικό Λιμεναρχείο επέτρεψαν τον ελλιμενισμό υδροπτέρυγου πλοίου άλλης πλοιοκτήτριας στον ελεγχόμενο χώρο λιμενικών εγκαταστάσεων (Κώδικας ISPS). Το πλοίο αυτό πλαγιοδέτησε στην εξωτερική πλευρά του μόλου κρουαζιερόπλοιων. Οι αρμόδιες αρχές σύστησαν προφορικά να παραμείνει επί του πλοίου προσωπικό ασφαλείας. Το απόγευμα της ίδιας ημέρας, περί ώρα 17.00, το πλοίο της πρώτης πλοιοκτήτριας μεθόρμισε και πλαγιοδέτησε με την αριστερή πλευρά επί του άλλου πλοίου. Περί ώρα 19.05, ο ναύτης που είχε παραμείνει στο δεύτερο πλοίο εξήλθε για να δειπνήσει. Περί ώρα 19.25 εκδηλώθηκε πυρκαγιά στο δεύτερο πλοίο από εμπρησμό εκ προθέσεως από άγνωστο δράστη που χρησιμοποίησε εύφλεκτο υγρό (πιθανώς βενζίνη) και εμπρηστικό μηχανισμό. Η πυρκαγιά προκάλεσε ολοσχερή καταστροφή του δευτέρου πλοίου και καταστροφή μέρους του πρώτου πλοίου, λόγω εξάπλωσης της φωτιάς από ανέμους εντάσεως 8-9 βαθμών μπωφόρ. Το δεύτερο πλοίο ήταν ημερόπλοιο χωρίς υποχρέωση πρόσληψης φύλακα.
Το άρθρο 914 ΑΚ προβλέπει ότι η αδικοπρακτική ευθύνη προς αποζημίωση προϋποθέτει συμπεριφορά παράνομη και υπαίτια, επέλευση περιουσιακής ζημίας και ύπαρξη αιτιώδους συνδέσμου μεταξύ της συμπεριφοράς του δράστη και της ζημίας. Αιτιώδης σύνδεσμος υπάρχει όταν η παράνομη και υπαίτια συμπεριφορά ήταν, σύμφωνα με τα διδάγματα της κοινής πείρας, ικανή κατά τη συνηθισμένη πορεία των πραγμάτων να επιφέρει τη ζημία. Το δικαστήριο διαπίστωσε ότι ο ελλιμενισμός του πλοίου έγινε κατόπιν αδείας των αρμόδιων αρχών και όχι αυτοβούλως, ότι δεν υπήρχε νομική υποχρέωση διατήρησης φύλακα στο ημερόπλοιο, ότι η σύσταση παραμονής πληρώματος ασφαλείας αφορούσε μόνο την αποτροπή κινδύνων από τις δυσμενείς καιρικές συνθήκες και όχι άλλους κινδύνους όπως εμπρησμού, και ότι το εύφλεκτο υλικό δεν τοποθετήθηκε από πρόσωπο για το οποίο ευθύνεται η πλοιοκτήτρια. Εφαρμόζοντας τα κριτήρια των άρθρων 914, 922 και 297-298 ΑΚ, το δικαστήριο έκρινε ότι οι πράξεις και παραλείψεις που αποδίδονται στα όργανα της πλοιοκτήτριας δεν ήταν ικανά κατά τη συνήθη πορεία των πραγμάτων να προκαλέσουν το ζημιογόνο αποτέλεσμα χωρίς την παρεμβολή έκτακτου περιστατικού (δόλια είσοδος αγνώστου και εμπρησμός).
Η αίτηση αναιρέσεως απορρίφθηκε διότι δεν προέκυψε παράνομη και υπαίτια συμπεριφορά προσώπου για το οποίο ευθύνεται η πλοιοκτήτρια του πλοίου στο οποίο εκδηλώθηκε αρχικά η πυρκαγιά. Ειδικότερα, οι πράξεις και παραλείψεις των οργάνων της πλοιοκτήτριας (ελλιμενισμός κατόπιν αδείας αρχών, απουσία φύλακα χωρίς νομική υποχρέωση διατήρησής του, μη τοποθέτηση εύφλεκτου υλικού από προστηθέντα) δεν βρίσκονταν σε αιτιώδη συνάφεια με το ζημιογόνο αποτέλεσμα, καθώς δεν ήταν ικανές κατά τη συνήθη πορεία των πραγμάτων να το προκαλέσουν χωρίς την παρεμβολή έκτακτου και ασυνήθιστου περιστατικού, όπως ήταν η δόλια είσοδος αγνώστου ατόμου και η πρόκληση πυρκαγιάς με εμπρησμό.
Απορρίπτει την από 5 Δεκεμβρίου 2016 αίτηση της A. X. για αναίρεση της 664/2015 αποφάσεως του Τριμελούς Εφετείου Πειραιώς. Καταδικάζει την αναιρεσείουσα στα δικαστικά έξοδα των αναιρεσίβλητων και τα ορίζει στο ποσόν των δύο χιλιάδων επτακοσίων (2.700) ευρώ. Διατάσσει την εισαγωγή του παραβόλου στο οικείο Δημόσιο Ταμείο.
1258/2021
2021Άρειος ΠάγοςΑστικό ΔίκαιοΔικονομικό Δίκαιο
Σχετικότητα: 88.3%
Εργοδότης ανέθεσε σε μηχανικό-εργολάβο την εκτέλεση έργου αλλαγής χρήσης διορόφου κατοικίας με ημιυπόγειο σε κατάστημα υγειονομικού ενδιαφέροντος (καφέ-μπαρ) επί της οδού Λιμάνι Ναυπάκτου, με άδεια οικοδομής του 2006. Ο μηχανικός ανέλαβε τη σύνταξη αρχιτεκτονικής μελέτης, μελέτης φέροντος οργανισμού και τη γενική επίβλεψη του έργου. Η μελέτη παθητικής πυροπροστασίας προέβλεπε πλάτος οδεύσεων διαφυγής 1,20 μ. Το έργο παραδόθηκε το 2006. Εργοδότης εκμίσθωσε το κατάστημα στις 15-4-2007 με μηνιαίο μίσθωμα 1.700 ευρώ. Πυροσβεστική Υπηρεσία αρνήθηκε χορήγηση πιστοποιητικού ενεργητικής πυροπροστασίας στις 5-9-2007, διότι οι έξοδοι κινδύνου είχαν πλάτος 0,70 μ αντί 1,20 μ και δεν άνοιγαν προς κατεύθυνση διαφυγής. Μισθωτής αρνήθηκε καταβολή μισθωμάτων Απριλίου-Μαΐου 2007. Εργοδότης δώρησε δικαίωμα επικαρπίας του μισθίου από 16-11-2007 έως 16-11-2012. Μισθωτής αποβλήθηκε στις 19-3-2009.
Τα άρθρα 688-690 ΑΚ ορίζουν την ευθύνη εργολάβου για ελαττώματα έργου, με δικαίωμα εργοδότη να ζητήσει αποζημίωση για μη εκτέλεση σύμβασης όταν τα ελαττώματα οφείλονται σε υπαιτιότητα εργολάβου. Τα άρθρα 297, 298, 914 ΑΚ θεμελιώνουν ευθύνη από αδικοπραξία για υπαίτια ζημιογόνο πράξη ή παράλειψη. Υπαίτια ζημιογόνος πράξη που παραβιάζει σύμβαση μπορεί να θεμελιώνει συρροή αξιώσεων (συμβατική και αδικοπραξία). Αμέλεια υπάρχει όταν δεν καταβάλλεται η επιμέλεια που απαιτείται στις συναλλαγές. Το Εφετείο δέχθηκε ότι το έργο εκτελέστηκε με πλάτος εξόδου διαφυγής 0,70 μ αντί 1,20 μ, ότι ο εργολάβος-μηχανικός είχε υποχρέωση ελέγχου και επίβλεψης, ότι μισθωτής αρνήθηκε καταβολή μισθωμάτων και ότι εργοδότης στερήθηκε εκμετάλλευση του ακινήτου. Εφαρμόζοντας το άρθρο 559 αρ. 19 ΚΠολΔ, το δικαστήριο διαπίστωσε ότι η απόφαση περιέχει ασαφείς, ανεπαρκείς και αντιφατικές αιτιολογίες ως προς την αμελή συμπεριφορά του εργολάβου, τον τρόπο επέλευσης της αδυναμίας εκμετάλλευσης, την αιτιώδη συνάφεια μεταξύ ελαττώματος και ζημίας, καθιστώντας ανέφικτο τον αναιρετικό έλεγχο.
Η αίτηση αναιρέσεως έγινε δεκτή διότι η προσβαλλόμενη απόφαση διέλαβε ασαφείς, ανεπαρκείς και αντιφατικές αιτιολογίες ως προς κρίσιμα ζητήματα: α) διαζευκτική και ενδοιαστική παραδοχή για την αμελή συμπεριφορά του εργολάβου (αν έπρεπε να ελέγξει και να συμπληρώσει την έλλειψη ή να απέχει και να ενημερώσει τον εργοδότη), β) έλλειψη σαφούς παραδοχής για τον τρόπο που η αμέλεια προκάλεσε την αδυναμία εκμετάλλευσης, γ) ασάφεια ως προς τη σχέση μεταξύ άρνησης χορήγησης πιστοποιητικού (29-8-2007) και άρνησης καταβολής μισθωμάτων προηγούμενων μηνών (Απρίλιος-Μάιος 2007), δ) έλλειψη προσδιορισμού του κινδύνου από το μικρότερο πλάτος εξόδου, ε) ασάφεια για τους λόγους παραμονής μισθωτή επί δύο χρόνια παρά το ελάττωμα, στ) έλλειψη παραδοχής για προσπάθειες εκμίσθωσης μετά τη λήξη επικαρπίας. Οι ελλείψεις αυτές καθιστούν ανέφικτο τον έλεγχο της αιτιώδους συνάφειας μεταξύ ελαττώματος και απώλειας μισθωμάτων ύψους 11.800 ευρώ.
Αναιρεί την με αριθμό 47/2019 απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Δυτικής Στερεάς Ελλάδας. Παραπέμπει την υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο πιο πάνω Δικαστήριο, συντιθέμενο από Δικαστή άλλον από εκείνο που εξέδωσε την εν λόγω απόφαση. Διατάσσει την επιστροφή του παραβόλου στον αναιρεσείοντα. Καταδικάζει τον αναιρεσίβλητο στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσείοντος τα οποία ορίζει σε τρείς χιλιάδες (3.000) ευρώ. Διατάσσει την επαναφορά των πραγμάτων στην προηγούμενη κατάσταση. Υποχρεώνει τον αναιρεσίβλητο να αποδώσει στον αναιρεσείοντα το καταβληθέν εκουσίως σε εκτέλεση της άνω αναιρεθείσας αποφάσεως ποσό των είκοσι χιλιάδων εκατόν εξήντα επτά ευρώ και σαράντα πέντε (20.167,45) λεπτών.

Αναζητήστε για τη δική σας υπόθεση

76.000+ αποφάσεις · 8.000+ άρθρα νομοθεσίας

ή κλείστε demo 15 λεπτών →