Εργατικό ατύχημα από ηλεκτροπληξία με θανατηφόρο αποτέλεσμα ευθύνη εργοδότη

Δημιουργία έρευνας:

Η νομολογία που παρατίθεται είναι ουσιαστικά σταθερή: σε θανατηφόρο εργατικό ατύχημα από ηλεκτροπληξία, η οικογένεια του θανόντος μπορεί να αξιώσει χρηματική ικανοποίηση λόγω ψυχικής οδύνης με βάση τα άρθρα ΑΚ Άρθρο 914, ΑΚ Άρθρο 922 και ΑΚ Άρθρο 932, εφόσον αποδεικνύεται υπαίτια πράξη ή παράλειψη του εργοδότη ή των προστηθέντων του, χωρίς να απαιτείται αποκλειστικά η ειδική περίπτωση του άρθρου 16 ν. 551/1915. Παράλληλα, κατά ΑΚ Άρθρο 928, μπορούν να ζητηθούν και τα έξοδα κηδείας από εκείνον που κατά νόμο βαρύνεται με αυτά.

Κρίσιμη είναι η απόδειξη της παραβίασης των υποχρεώσεων ασφάλειας του εργοδότη, ιδίως των ΑΚ Άρθρο 662, ΕΚ Άρθρο 533, ΕΚ Άρθρο 534, ΕΚ Άρθρο 522, καθώς και της αιτιώδους συνάφειας μεταξύ της παράλειψης και του θανάτου.

Ενισχυτικές αποφάσεις

  • ΑΠ 1638/2023

Θανατηφόρα ηλεκτροπληξία εργαζομένου σε δίκτυο χαμηλής τάσης. Το δικαστήριο δέχθηκε πταίσμα των προστηθέντων της εργοδότριας επειδή δεν παρείχαν καστάνια με πιστοποιημένη μονωτική λαβή, δεν έλεγξαν τον εξοπλισμό, δεν έδωσαν εντολή διακοπής ρεύματος και δεν άσκησαν εποπτεία με φυσική παρουσία.
Κρίση: συνυπαιτιότητα 50% του θανόντος και 50% των προστηθέντων της εργοδότριας· επιδικάστηκαν 90.000 ευρώ στη μητέρα για ψυχική οδύνη.
Εφαρμογή: είναι η πιο κοντινή απόφαση στο ερώτημά σας. Επιβεβαιώνει ότι η ευθύνη θεμελιώνεται στα ΑΚ Άρθρο 914, ΑΚ Άρθρο 922, ΑΚ Άρθρο 932 και ΑΚ Άρθρο 662, ακόμη και όταν υπάρχει συντρέχον πταίσμα του θανόντος.

  • ΑΠ 1407/2014

Ηλεκτροπληξία εργαζομένου σε πλημμυρισμένο ημιυπόγειο, με έλλειψη ρελέ διαφυγής, ανοχή επισφαλούς φωτισμού και μη παροχή κατάλληλων μέσων προστασίας.
Κρίση: 75% υπαιτιότητα εργοδότη, 25% εργαζομένου.
Εφαρμογή: ενισχύει το επιχείρημα ότι για ψυχική οδύνη αρκεί οποιαδήποτε αμέλεια του εργοδότη ή των προστηθέντων του κατά ΑΚ Άρθρο 914 και ΑΚ Άρθρο 932.

  • ΑΠ 80/2016

Ομοειδές πραγματικό με ηλεκτροπληξία από διαρροή ρεύματος, έλλειψη RCD, μη ασφαλή προβολέα και μη χορήγηση μονωτικών υποδημάτων.
Κρίση: αναγνωρίστηκε αμέλεια εργοδότη/διευθυντή και συνυπαιτιότητα εργαζομένου 25%.
Εφαρμογή: χρήσιμη για να υποστηριχθεί ότι η παράβαση μέτρων ασφαλείας και η μη χορήγηση κατάλληλου εξοπλισμού αρκούν για θεμελίωση ευθύνης.

  • ΑΠ 542/2015

Θανατηφόρα ηλεκτροπληξία κατά εκφόρτωση υπό εναέρια καλώδια 20.000V, χωρίς εκτροπή ή διακοπή ρεύματος, χωρίς φράγματα/σήμανση.
Κρίση: δεν αναγνωρίστηκε συνυπαιτιότητα του θύματος· επιδικάστηκαν 80.000 ευρώ στη θυγατέρα.
Εφαρμογή: ισχυρό προηγούμενο για περιπτώσεις μη λήψης οργανωτικών μέτρων ασφαλείας και για την έννοια της «οικογένειας» του ΑΚ Άρθρο 932.

  • ΑΠ 255/2016

Ηλεκτροπληξία εργαζομένου της ΔΕΗ κατά ανάρτηση/τάνυση αγωγού χωρίς διακοπή τάσης και χωρίς μονωτικούς σωλήνες.
Εφαρμογή: ιδιαίτερα χρήσιμη όταν το ατύχημα συνδέεται με εργασία πλησίον ηλεκτροφόρων αγωγών και παράβαση ειδικών κανόνων ασφαλείας.

Αντιμετώπιση αντιρρήσεων

  • ΑΠ 2097/2014

Η αίτηση απορρίφθηκε επειδή κρίθηκε ότι ο εργοδότης είχε ζητήσει και προγραμματίσει διακοπή ρεύματος και ότι η πρόωρη έναρξη εργασιών ήταν αυτόβουλη ενέργεια του συνεργείου.
Αντίκρουση: η απόφαση αυτή βοηθά τον αντίδικο μόνο αν αποδείξει ότι είχε λάβει το μόνο πρόσφορο μέτρο ασφαλείας και ότι η παράβαση ήταν αποκλειστικά αυτόβουλη ενέργεια του θανόντος ή του συνεργείου. Αντίθετα, όπου λείπουν εξοπλισμός, επίβλεψη, διακοπή ρεύματος ή οργάνωση εργασίας, η υπόθεση διαφοροποιείται υπέρ του ενάγοντος.

  • ΑΠ 936/2011

Δεν αφορά άρνηση της ουσιαστικής ευθύνης, αλλά δικονομική ανεπάρκεια της αγωγής ως προς τη θεμελίωση σχέσης προστήσεως.
Αντίκρουση: στην αγωγή πρέπει να εκτεθούν συγκεκριμένα περιστατικά που θεμελιώνουν την προστήση και το δικαίωμα διεύθυνσης/εποπτείας, αν στραφείτε και κατά κυρίου έργου ή άλλου προσώπου πέραν του άμεσου εργοδότη.

Προτεινόμενη επιχειρηματολογία

1. Να στηριχθείτε πρωτίστως στα ΑΚ Άρθρο 914, ΑΚ Άρθρο 922, ΑΚ Άρθρο 932 και ΑΚ Άρθρο 662.
2. Να συνδέσετε τις πραγματικές παραλείψεις με συγκεκριμένες υποχρεώσεις του εργοδότη από ΕΚ Άρθρο 533, ΕΚ Άρθρο 534, ΕΚ Άρθρο 522 και, αναλόγως των περιστατικών, ΕΚ Άρθρο 505, ΕΚ Άρθρο 508, ΕΚ Άρθρο 499.
3. Να προβάλετε ότι, κατά τις ΑΠ 1638/2023, ΑΠ 1407/2014, ΑΠ 80/2016, ΑΠ 542/2015, για την ψυχική οδύνη δεν απαιτείται να αποδειχθεί μόνο η ειδική περίπτωση του ν. 551/1915, αλλά αρκεί οποιαδήποτε υπαίτια παράνομη συμπεριφορά.
4. Να ζητηθούν χωριστά:

  • χρηματική ικανοποίηση λόγω ψυχικής οδύνης της οικογένειας κατά ΑΚ Άρθρο 932,
  • έξοδα κηδείας κατά ΑΚ Άρθρο 928, από εκείνον που τα κατέβαλε ή βαρύνεται νόμιμα με αυτά.

5. Να προετοιμαστεί αντιμετώπιση ένστασης συνυπαιτιότητας με βάση ΑΚ Άρθρο 300: ακόμη και αν αποδειχθεί πταίσμα του θανόντος, αυτό δεν αποκλείει κατ’ ανάγκη την ευθύνη του εργοδότη, αλλά μπορεί μόνο να μειώσει το ποσό, όπως στις ΑΠ 1638/2023, ΑΠ 1407/2014, ΑΠ 80/2016, ΑΠ 561/2015.

Νομολογιακή ισχύς: Παγία. Υπάρχουν περισσότερες από τρεις αποφάσεις του Αρείου Πάγου που συγκλίνουν ότι:

  • η αξίωση ψυχικής οδύνης στηρίζεται στα ΑΚ Άρθρο 914 και ΑΚ Άρθρο 932,
  • ο εργοδότης ευθύνεται και για πταίσμα προστηθέντων κατά ΑΚ Άρθρο 922,
  • η παράβαση μέτρων ασφαλείας και η έλλειψη εποπτείας θεμελιώνουν υπαιτιότητα,
  • η συνυπαιτιότητα του θανόντος δεν αποκλείει αυτομάτως την αξίωση.

Πρακτικές συστάσεις

  • Επικαλεστείτε πρώτα την ΑΠ 1638/2023 ως πιο συναφή.
  • Συμπληρωματικά, χρησιμοποιήστε ΑΠ 1407/2014 και ΑΠ 80/2016 για το δόγμα «αρκεί οποιαδήποτε αμέλεια».
  • Αν υπάρχουν εναέρια καλώδια ή εργασία υπό τάση, προσθέστε ΑΠ 542/2015 και ΑΠ 255/2016.
  • Στην αγωγή εξειδικεύστε:
  • ποια μέτρα ασφαλείας έλειπαν,
  • ποιος είχε καθήκον εποπτείας,
  • ποια μέσα ατομικής προστασίας δεν χορηγήθηκαν ή δεν ελέγχθηκαν,
  • πώς ακριβώς η παράλειψη συνδέεται αιτιωδώς με την ηλεκτροπληξία,
  • ποιοι συγγενείς ζητούν ψυχική οδύνη και ποια είναι η σχέση τους με το θύμα.

Οι απαντήσεις παράγονται με τεχνητή νοημοσύνη και ενδέχεται να περιέχουν σφάλματα. Επαληθεύστε τις παραπομπές πριν από κάθε χρήση.

ΑΚ Άρθρο 932

Αστικός Κώδικας
Σχετικότητα 93.6%
Κείμενο Άρθρου
ΑΚ Άρθρο 932: Ικανοποίηση της ηθικής βλάβης Σε περίπτωση αδικοπραξίας, ανεξάρτητα από την αποζημίωση για την περιουσιακή ζημία, το δικαστήριο μπορεί να επιδικάσει εύλογη κατά την κρίση του χρηματική ικανοποίηση λόγω ηθικής βλάβης. Αυτό ισχύει ιδίως για εκείνον που έπαθε προσβολή της υγείας, της τιμής ή της αγνείας του ή στερήθηκε την ελευθερία του. Σε περίπτωση θανάτωσης προσώπου η χρηματική αυτή ικανοποίηση μπορεί να επιδικαστεί στην οικογένεια του θύματος λόγω ψυχικής οδύνης.

ΑΚ Άρθρο 928

Αστικός Κώδικας
Σχετικότητα 90.2%
Κείμενο Άρθρου
ΑΚ Άρθρο 928: Σε περίπτωση θανάτωσης Σε περίπτωση θανάτωσης προσώπου ο υπόχρεος οφείλει να καταβάλει τα νοσήλια και τα έξοδα της κηδείας σ' εκείνον που κατά το νόμο βαρύνεται μ' αυτά. Έχει επίσης την υποχρέωση να αποζημιώσει εκείνον που κατά το νόμο είχε δικαίωμα να απαιτεί από το θύμα διατροφή ή παροχή υπηρεσιών.

ΑΚ Άρθρο 914

Αστικός Κώδικας
Σχετικότητα 89.4%
Κείμενο Άρθρου
ΑΚ Άρθρο 914: Έννοια Όποιος ζημιώσει άλλον παράνομα και υπαίτια έχει υποχρέωση να τον αποζημιώσει.

ΑΚ Άρθρο 922

Αστικός Κώδικας
Σχετικότητα 88.3%
Κείμενο Άρθρου
ΑΚ Άρθρο 922: Ευθύνη του προστήσαντος Ο κύριος ή ο προστήσας κάποιον άλλον σε μια υπηρεσία ευθύνεται για τη ζημία που ο υπηρέτης ή ο προστηθείς προξένησε σε τρίτον παράνομα κατά την υπηρεσία του.

ΕΚ Άρθρο 534

Εργατικός Κώδικας
Σχετικότητα 90.4%
Κείμενο Άρθρου
ΕΚ Άρθρο 534: Ειδικές υποχρεώσεις εργοδοτών 1. Ο εργοδότης οφείλει: α) Να έχει στη διάθεση του μια γραπτή εκτίμηση των υφισταμένων κατά την εργασία κινδύνων για την ασφά - λεια και την υγεία, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που αφορούν ομάδες εργαζομένων που εκτίθενται σε ιδιαίτερους κινδύνους. Η εκτίμηση αυτή πραγματοποιείται από τους τεχνικό ασφάλειας, ιατρό εργασίας, ΕΣ.Υ.Π.Π. ή ΕΞ.Υ.Π.Π., σύμφωνα με τις κείμενες διατάξεις. Στους ανωτέρω ο εργοδότης οφείλει να παρέχει κάθε βοήθεια σε μέσα και προσωπικό για την εκπλήρωση του σκοπού αυτού. β) Να καθορίζει τα μέτρα προστασίας που πρέπει να ληφθούν και, αν χρειαστεί, το υλικό προστασίας που πρέπει να χρησιμοποιηθεί. 2. Επιπλέον ο εργοδότης οφείλει: α) Να αναγγέλλει στις αρμόδιες υπηρεσίες της Επιθεώρησης Εργασίας, στις πλησιέστερες αστυνομικές αρχές και στις αρμόδιες υπηρεσίες του e-Ε.Φ.Κ.Α., εντός είκοσι τεσσάρων (24) ωρών, όλα τα εργατικά ατυχήματα και εφόσον πρόκειται περί σοβαρού τραυματισμού ή θανάτου, να τηρεί αμετάβλητα όλα τα στοιχεία που δύνανται να χρησιμεύσουν για εξακρίβωση των αιτίων του ατυχήματος. β) Να τηρεί ειδικό βιβλίο ατυχημάτων στο οποίο να αναγράφονται τα αίτια και η περιγραφή του ατυχήματος και να το θέτει στη διάθεση των αρμόδιων αρχών. Τα μέτρα που λαμβάνονται για την αποτροπή επανάληψης παρόμοιων συμβάντων, καταχωρούνται στο ειδικό βιβλίο των άρθρων 504 και 507. γ) Να τηρεί κατάλογο των εργατικών ατυχημάτων που είχαν ως συνέπεια για τον εργαζόμενο ανικανότητα εργασίας μεγαλύτερη των τριών εργάσιμων ημερών. 3. Η εκτίμηση του επαγγελματικού κινδύνου, όπως ορίζεται στην παρ. 1, αποτελεί μια συστηματική εξέταση όλων των πλευρών κάθε διεξαγόμενης εργασίας από την επιχείρηση με σκοπό: α) Να εντοπισθούν οι πηγές του επαγγελματικού κινδύνου, δηλαδή τι θα μπορούσε να προκαλέσει κινδύνους για την ασφάλεια και υγεία των εργαζομένων. β) Να διαπιστωθεί κατά πόσο και με τι μέτρα μπορούν οι πηγές κινδύνων να εξαλειφθούν ή οι κίνδυνοι αυτοί να αποφευχθούν, και αν αυτό δεν είναι δυνατόν. γ) Να καταγραφούν τα μέτρα πρόληψης που ήδη εφαρμόζονται και να προταθούν αυτά που πρέπει συμπληρωματικά να ληφθούν για τον έλεγχο των κινδύνων και την προστασία των εργαζομένων. 4. Η εκτίμηση πρέπει να περιλαμβάνει την αναγνώριση και καταγραφή των κινδύνων που υπάρχουν στην επιχείρηση, καθώς και αυτών που ενδέχεται να εμφανισθούν, όπως κίνδυνος πτώσης, κίνδυνος από μηχανήματα και εξοπλισμό, κίνδυνος πυρκαγιάς, ηλεκτροπληξίας, έκρηξης, κίνδυνος από έκθεση σε βλαπτικούς παράγοντες (φυσικούς, χημικούς, βιολογικούς), κίνδυνος από την οργάνωση της εργασίας. 5. Για την πληρότητα και αποτελεσματικότητα της εκτίμησης του κινδύνου από τον τεχνικό ασφάλειας και τον ιατρό εργασίας γίνεται ποιοτικός και όπου απαιτείται και ποσοτικός προσδιορισμός των βλαπτικών παραγόντων, στους οποίους εκτίθενται οι εργαζόμενοι, σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία. Τα αποτελέσματα του προσδιορισμού αυτού, καθώς και τα βιολογικά αποτελέσματα της έκθεσης μέσω περιοδικών προληπτικών ιατρικών εξετάσεων που θα γίνονται για το σκοπό αυτό, σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία, πρέπει επίσης να λαμβάνονται υπόψη. 6. Η εκτίμηση πρέπει να λαμβάνει υπόψη τις βασικές αρχές πρόληψης της παρ. 7 του άρθρου 533 και να εντοπίζει τη φύση του κινδύνου, το βαθμό σοβαρότητάς του, τη διάρκεια έκθεσης των εργαζομένων σ ’ αυτόν και τη συχνότητα εμφάνισης του. Επίσης κατά την εκτίμηση πρέπει να λαμβάνεται υπόψη η καταγραφή και ανάλυση των εργατικών ατυχημάτων και επαγγελματικών ασθενειών που προβλέπεται στα άρθρα 504 και 507. 7. Η γραπτή εκτίμηση του κινδύνου τίθεται με ευθύνη του εργοδότη στη διάθεση εκπροσώπων των εργαζομένων σε θέματα ασφάλειας και υγείας και αποτελεί θέμα που συζητείται στις κοινές συνεδριάσεις τους με τον εργοδότη, σύμφωνα με το άρθρο 495. 8. Τα βασικά στοιχεία που χρησιμοποιούνται κατά την παραπάνω συστηματική εξέταση, καθώς και τα συμπεράσματα που εξάγονται, καταγράφονται και αποτελούν τη γραπτή εκτίμηση του κινδύνου. Λεπτομέρειες σχετικά με το περιεχόμενο της γραπτής εκτίμησης του κινδύνου, καθώς και άλλες σχετικές οδηγίες που αφορούν τη σύνταξή της, μπορούν να προσδιορίζονται με αποφάσεις του Υπουργού Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης που εκδίδονται ύστερα από γνώμη του Σ.Υ.Α.Ε. και δημοσιεύονται στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως.

ΑΚ Άρθρο 662

Αστικός Κώδικας
Σχετικότητα 90.3%
Κείμενο Άρθρου
ΑΚ Άρθρο 662: Ασφάλεια και υγιεινή των χώρων εργασίας Ο εργοδότης οφείλει να διαρρυθμίζει τα σχετικά με την εργασία και με το χώρο της καθώς και τα σχετικά με τη διαμονή, τις εγκαταστάσεις και τα μηχανήματα ή εργαλεία, έτσι ώστε να προστατεύεται η ζωή και η υγεία του εργαζομένου.

ΕΚ Άρθρο 533

Εργατικός ΚώδικαςΤροποποίηση: Ν. 5239/2025
Σχετικότητα 89.6%
Κείμενο Άρθρου
ΕΚ Άρθρο 533: Γενικές υποχρεώσεις εργοδοτών 1. Ο εργοδότης υποχρεούται να εξασφαλίζει την υγεία και την ασφάλεια των εργαζομένων ως προς όλες τις πτυχές της εργασίας και να λαμβάνει μέτρα που να εξασφαλίζουν την υγεία και ασφάλεια των τρίτων. 2. Αν ο εργοδότης προσφεύγει σε άτομα εκτός της επιχείρησης ή σε ΕΞ.ΥΠ.Π. για την ανάθεση των καθηκόντων τεχνικού ασφάλειας ή/και ιατρού εργασίας, αυτό δεν τον απαλλάσσει από τις υποχρεώσεις του στον τομέα αυτό. 3. Οι υποχρεώσεις του τεχνικού ασφάλειας, του ιατρού εργασίας και των εκπροσώπων των εργαζομένων δεν θίγουν την αρχή της ευθύνης του εργοδότη. 4. Ο εργοδότης επίσης οφείλει να θέτει στη διάθεση των εκπροσώπων των εργαζομένων επαρκή απαλλαγή από την εργασία χωρίς απώλεια αποδοχών, καθώς και τα αναγκαία μέσα προκειμένου να μπορούν να εκπληρώσουν τις υποχρεώσεις που απορρέουν από τις κείμενες διατάξεις και το παρόν Μέρος. Ο χρόνος απαλλαγής από την εργασία, συνολικά για όλους τους εκπροσώπους των εργαζομένων, δεν μπορεί να είναι μικρότερος από το ένα τρίτο (1/3) του ελάχιστου χρόνου απασχόλησης τεχνικού ασφάλειας σύμφωνα με το άρθρο 511. Στο χρόνο αυτό δεν προσμετράται ο χρόνος των συνεδριάσεων της παρ. 2 του άρθρου 495. 5. Στο πλαίσιο των ευθυνών του ο εργοδότης λαμβάνει τα αναγκαία μέτρα για την προστασία της υγείας και της ασφάλειας των εργαζομένων, συμπεριλαμβανομένων των δραστηριοτήτων πρόληψης των επαγγελματικών κινδύνων, ενημέρωσης και κατάρτισης, καθώς και της δημιουργίας της απαραίτητης οργάνωσης και της παροχής των αναγκαίων μέσων. 6. Ο εργοδότης υποχρεούται: α) Να φροντίζει ώστε να προσαρμόζονται τα μέτρα της παρ. 5 ανάλογα με τις μεταβολές των περιστάσεων και να επιδιώκει τη βελτίωση των υφιστάμενων καταστάσεων. β) Να εφαρμόζει τις υποδείξεις των επιθεωρητών υγείας και ασφάλειας και γενικά να διευκολύνει το έργο τους μέσα στην επιχείρηση κατά τους ελέγχους. γ) Να επιβλέπει την ορθή εφαρμογή των μέτρων υγείας και ασφάλειας των εργαζομένων. δ) Να γνωστοποιεί στους εργαζομένους τον επαγγελματικό κίνδυνο από την εργασία τους. ε) Να καταρτίζει πρόγραμμα προληπτικής δράσης και βελτίωσης των συνθηκών εργασίας στην επιχείρηση, λαμβάνοντας υπόψη ιδίως, την οργάνωση της εργασίας, τις κοινωνικές σχέσεις, περιβαλλοντικούς και τεχνολογικούς παράγοντες, τις ανάγκες των εργαζομένων με αναπηρία και χρόνιες παθήσεις, αλλά και ψυχοκοινωνικούς κινδύνους. στ) Να εξασφαλίζει τη συντήρηση και την παρακολούθηση της ασφαλούς λειτουργίας μέσων και εγκαταστάσεων. ζ) Να ενθαρρύνει και διευκολύνει την επιμόρφωση και εκπαίδευση των εργαζομένων και των εκπροσώπων τους, σύμφωνα με τα άρθρα 512 και 538, διασφαλίζοντας την ανεμπόδιστη συμμετοχή των εργαζομένων με αναπηρία και χρόνιες παθήσεις. η) Να λαμβάνει συλλογικά μέτρα προστασίας των εργαζομένων, τα οποία να καλύπτουν και τους εργαζομένους με αναπηρία και χρόνιες παθήσεις. θ) Να αξιολογεί ψυχοκοινωνικούς κινδύνους, μεταξύ άλλων τους κινδύνους της βίας και παρενόχλησης, συμπεριλαμβανομένης της σεξουαλικής παρενόχλησης και να λαμβάνει μέτρα για την πρόληψη, τον έλεγχο και περιορισμό αυτών. ι) Να ενημερώνει τον τεχνικό ασφαλείας και τον ιατρό εργασίας για κάθε προγραμματιζόμενη μεταβολή στην παραγωγική διαδικασία και τον τρόπο οργάνωσης της επιχείρησης σε θέματα υγείας και ασφάλειας της εργασίας, όπως για μεταβολές στην κατάρτιση, στην ειδίκευση, στον τρόπο απασχόλησης των εργαζομένων ή στη χρήση νέου υλικοτεχνικού εξοπλισμού ή στη μεταβολή του τρόπου χρήσης του υπάρχοντος υλικοτεχνικού εξοπλισμού, για τις θέσεις εργασίας νεοπροσληφθέντων εργαζομένων, και να ακολουθεί τις υποδείξεις τους. 7. Ο εργοδότης εφαρμόζει τα μέτρα που προβλέπονται στην παρ. 5, βάσει των ακόλουθων γενικών αρχών πρόληψης: α) Αποφυγή των κινδύνων. β) Εκτίμηση των κινδύνων που δεν μπορούν να αποφευχθούν. γ) Προσαρμογή της εργασίας στον άνθρωπο, ειδικότερα όσον αφορά τη διαμόρφωση των θέσεων εργασίας, καθώς και την επιλογή των εξοπλισμών εργασίας και των μεθόδων εργασίας και παραγωγής, προκειμένου ιδίως να μετριασθεί η μονότονη και ρυθμικά επαναλαμβανόμενη εργασία και να μειωθούν οι επιπτώσεις της στην υγεία. δ) Αντικατάσταση του επικινδύνου από το μη επικίνδυνο ή το λιγότερο επικίνδυνο. ε) Προγραμματισμός της πρόληψης με στόχο ένα συνεκτικό σύνολο που να ενσωματώνει στην πρόληψη την τεχνική, την οργάνωση της εργασίας, τις συνθήκες εργασίας, τις σχέσεις μεταξύ εργοδοτών και εργαζομένων και την επίδραση των παραγόντων του περιβάλλοντος στην εργασία. στ) Καταπολέμηση των κινδύνων στην πηγή τους. ζ) Προτεραιότητα στη λήψη μέτρων ομαδικής προστασίας σε σχέση με τα μέτρα ατομικής προστασίας. η) Προσαρμογή στις τεχνικές εξελίξεις. θ) Παροχή των κατάλληλων οδηγιών με αντιληπτό τρόπο προς τους εργαζόμενους, συμπεριλαμβανομένων των εργαζομένων με αναπηρία. 8. Με την επιφύλαξη των άλλων διατάξεων του παρόντος Μέρους, ο εργοδότης οφείλει, λαμβάνοντας υπόψη τη φύση των δραστηριοτήτων της επιχείρησης: α) Να εκτιμά τους κινδύνους για την ασφάλεια και την υγεία των εργαζομένων, μεταξύ άλλων κατά την επιλογή των εξοπλισμών εργασίας, των χημικών και βιολογικών παραγόντων ή παρασκευασμάτων, κατά τη διαρρύθμιση των χώρων εργασίας, καθώς και τους κινδύνους τους συναφείς με την παραγωγική διαδικασία από τη διαμόρφωση της μεθόδου εργασίας, των ρυθμών εργασίας, του χρόνου εργασίας και την αλληλεπίδρασή τους, καθώς και από ελλιπή ενημέρωση στην εργασία. Η εκτίμηση αυτή είναι γραπτή και συντάσσεται σύμφωνα με την παρ. 1 του άρθρου 534. Μετά την εκτίμηση αυτή, οι δραστηριότητες πρόληψης και οι μέθοδοι εργασίας και παραγωγής που χρησιμοποιούνται από τον εργοδότη πρέπει να εξασφαλίζουν τη βελτίωση του επιπέδου προστασίας της ασφάλειας και της υγείας των εργαζομένων και να ενσωματώνονται στο σύνολο των δραστηριοτήτων της επιχείρησης και σε όλα τα επίπεδα της ιεραρχίας. β) Όταν αναθέτει καθήκοντα σε έναν εργαζόμενο, να λαμβάνει υπόψη τις ικανότητες του εν λόγω εργαζομένου σε θέματα ασφάλειας και υγείας, και σε περίπτωση εργαζόμενου με αναπηρία ή χρόνια πάθηση να παρέχει εύλογες προσαρμογές. γ) Να μεριμνά ώστε ο προγραμματισμός και η εισαγωγή νέων τεχνολογιών να αποτελούν αντικείμενο διαβούλευσης με τους εργαζομένους και τους εκπροσώπους τους, όσον αφορά στις συνέπειες της επιλογής του εξοπλισμού, στις συνθήκες εργασίας, καθώς και στο εργασιακό περιβάλλον για την ασφάλεια και υγεία των εργαζομένων. δ) Να φροντίζει ώστε να έχουν πρόσβαση στις ζώνες σοβαρού και ειδικού κινδύνου μόνο οι εργαζόμενοι που έχουν λάβει τις κατάλληλες οδηγίες. 9. Με την επιφύλαξη των άλλων διατάξεων του παρόντος Μέρους, όταν πολλές επιχειρήσεις μοιράζονται τον ίδιο τόπο εργασίας, οι εργοδότες οφείλουν να συνεργάζονται για την εφαρμογή των διατάξεων σχετικά με την ασφάλεια, την υγεία και την υγιεινή και λαμβάνοντας υπόψη τη φύση των δραστηριοτήτων να συντονίζουν τις δραστηριότητες τους για την προστασία των εργαζομένων και την πρόληψη των επαγγελματικών κινδύνων, να αλληλοενημερώνοντ

ΕΚ Άρθρο 522

Εργατικός Κώδικας
Σχετικότητα 85.9%
Κείμενο Άρθρου
ΕΚ Άρθρο 522: Συντήρηση - Έλεγχος 1. Ο εργοδότης οφείλει να συντηρεί τους τόπους εργασίας και να μεριμνά για την κατά το δυνατό άμεση αποκατάσταση των ελλείψεων που έχουν σχέση με την υγεία και ασφάλεια των εργαζομένων. Αν από τις ελλείψεις αυτές προκαλείται άμεσος και σοβαρός κίνδυνος για την υγεία και ασφάλεια των εργαζομένων, πρέπει να διακόπτεται αμέσως η εργασία, στο σημείο που εμφανίζονται οι ελλείψεις, μέχρι την αποκατάστασή τους. 2. Τα συστήματα ασφάλειας για την πρόληψη και την άρση του επαγγελματικού κινδύνου πρέπει να συντηρούνται τακτικά και να ελέγχονται για την ικανότητα λειτουργίας τους, τουλάχιστον μια φορά το εξάμηνο, εκτός αν ορίζεται διαφορετικά από τις ισχύουσες διατάξεις ή επιβάλλεται από τους κανόνες της επιστήμης και της τεχνικής εμπειρίας. Η χρονολογία συντήρησης και ελέγχου καθώς και οι σχετικές παρατηρήσεις πρέπει να καταχωρούνται ενυπόγραφα από τον αρμόδιο που έκανε τη συντήρηση ή τον έλεγχο, σε ειδικό βιβλίο. 3. Οι εγκαταστάσεις και τα μέσα παροχής πρώτων βοηθειών πρέπει να ελέγχονται τακτικά με μέριμνα του εργοδότη για την πληρότητα και την ικανότητα χρησιμοποίησής τους.

ΕΚ Άρθρο 505

Εργατικός Κώδικας
Σχετικότητα 82.3%
Κείμενο Άρθρου
ΕΚ Άρθρο 505: Επίβλεψη συνθηκών εργασίας 1. Για την επίβλεψη των συνθηκών εργασίας ο τεχνικός ασφάλειας έχει υποχρέωση: α) Να επιθεωρεί τακτικά τις θέσεις εργασίας από πλευράς υγείας και ασφάλειας των εργαζομένων, να αναφέρει στον εργοδότη οποιαδήποτε παράλειψη των μέτρων υγείας και ασφάλειας, να προτείνει μέτρα αντιμετώπισης της και να επιβλέπει την εφαρμογή τους. β) Να επιβλέπει την ορθή χρήση των ατομικών μέσων προστασίας. γ) Να ερευνά τα αίτια των εργατικών ατυχημάτων, να αναλύει και αξιολογεί τα αποτελέσματα των ερευνών του και να προτείνει μέτρα για την αποτροπή παρόμοιων ατυχημάτων. δ) Να εποπτεύει την εκτέλεση ασκήσεων πυρασφάλειας και συναγερμού για τη διαπίστωση ετοιμότητας προς αντιμετώπιση ατυχημάτων. 2. Για τη βελτίωση των συνθηκών εργασίας στην επιχείρηση ο τεχνικός ασφάλειας έχει υποχρέωση: α) Να μεριμνά ώστε οι εργαζόμενοι στην επιχείρηση να τηρούν τους κανόνες υγείας και ασφάλειας των εργαζομένων και να τους ενημερώνει και καθοδηγεί για την αποτροπή του επαγγελματικού κινδύνου που συνεπάγεται η εργασία τους. β) Να συμμετέχει στην κατάρτιση και εφαρμογή των προγραμμάτων εκπαίδευσης των εργαζομένων σε θέματα υγείας και ασφάλειας. 3. Η άσκηση του έργου του τεχνικού ασφάλειας δεν αποκλείει την ανάθεση σε αυτόν από τον εργοδότη και άλλων καθηκόντων, πέρα από το ελάχιστο όριο ωρών απασχόλησης του ως τεχνικού ασφάλειας. 4. Ο τεχνικός ασφάλειας έχει, κατά την άσκηση του έργου του, ηθική ανεξαρτησία απέναντι στον εργοδότη και στους εργαζομένους. Τυχόν διαφωνία του με τον εργοδότη, για θέματα της αρμοδιότητας του, δεν μπορεί να αποτελέσει λόγο καταγγελίας της σύμβασης του. Σε κάθε περίπτωση η απόλυση του τεχνικού ασφάλειας πρέπει να είναι αιτιολογημένη. 5. Ο τεχνικός ασφάλειας έχει υποχρέωση να τηρεί το επιχειρησιακό απόρρητο.

ΕΚ Άρθρο 499

Εργατικός ΚώδικαςΤροποποίηση: Ν. 5239/2025
Σχετικότητα 80.4%
Κείμενο Άρθρου
ΕΚ Άρθρο 499: Παροχή υπηρεσιών προστασίας και πρόληψης 1. Ο εργοδότης προκειμένου να ανταποκριθεί στις απαιτήσεις του παρόντος για χρησιμοποίηση υπηρεσιών τεχνικού ασφάλειας και ιατρού εργασίας ή σε ιδιαίτερα προβλήματα υγείας και ασφάλειας των εργαζομένων, δύναται να επιλέξει μεταξύ της ανάθεσης των καθηκόντων τεχνικού ασφάλειας ή ιατρού εργασίας σε εργαζομένους στην επιχείρηση ή σε άτομα εκτός της επιχείρησης ή της σύναψης σύμβασης με τις Εξωτερικές Υπηρεσίες Προστασίας και Πρόληψης (ΕΞ.Υ.Π.Π.) του άρθρου 513 ή συνδυασμό μεταξύ αυτών των δυνατοτήτων. 2. Στην περίπτωση που παρέχονται υπηρεσίες τεχνικού ασφάλειας και ιατρού εργασίας συνδυασμένα από εργαζομένους στην επιχείρηση, ή/και από άτομα εκτός της επιχείρησης ή/και από ΕΞ.Υ.Π.Π., αυτοί οφείλουν να συνεργάζονται αναλόγως των αναγκών. 3. Αν ο εργοδότης αποτανθεί σε άτομα εκτός της επιχείρησης ή σε ΕΞ.Υ.Π.Π., αυτά ενημερώνονται από τον εργοδότη για τους παράγοντες που έχουν ή μπορεί να έχουν επιπτώσεις στην ασφάλεια και την υγεία των εργαζομένων. Τα άτομα αυτά έχουν δικαίωμα πρόσβασης στις πληροφορίες που αναφέρονται στην παρ. 2 του άρθρου 537. 4. Ο εργοδότης κατά τη διαδικασία ανάθεσης καθηκόντων τεχνικού ασφαλείας ή/και ιατρού εργασίας σε εργαζομένους στην επιχείρηση ή σε άτομα εκτός της επιχείρησης έχει υποχρέωση να γνωστοποιεί στην αρμόδια Επιθεώρηση Εργασίας τον αριθμό των εργαζομένων, τον χρόνο απασχόλησης τεχνικού ασφαλείας ή/και ιατρού εργασίας και λοιπές συναφείς πληροφορίες. Πέραν των ανωτέρω στοιχείων, ο εργοδότης υποχρεούται να υποβάλλει ηλεκτρονικά στην αρμόδια Επιθεώρηση Εργασίας: α) κατάσταση με την υλικοτεχνική υποδομή, ιδίως μέσα ατομικής προστασίας και μετρητές βλαπτικών παραγόντων, και το προσωπικό που διαθέτει η ίδια η επιχείρηση για την κάλυψη των υποχρεώσεών της, όπως προκύπτει από την ισχύουσα νομοθεσία, β) κατάσταση με την υλικοτεχνική υποδομή και τις υπηρεσίες που θα λαμβάνει συμπληρωματικά από τις ΕΞ.Υ.Π.Π. ή από το Ελληνικό Ινστιτούτο για την Υγεία και την Ασφάλεια στην Εργασία (ΕΛ.ΙΝ.Υ.Α.Ε.) ή από Ανώτατα Εκπαιδευτικά Ιδρύματα (Α.Ε.Ι.) ή από ερευνητικά κέντρα του άρθρου 13Α του ν. 4310/2014 (Α’ 258), περί ερευνητικών κέντρων, ινστιτούτων και τεχνολογικών φορέων, αν τα διατιθέμενα σύμφωνα με την περ. α) δεν επαρκούν. 5. Η σύμβαση πρόσληψης του τεχνικού ασφάλειας και του ιατρού εργασίας γίνεται εγγράφως και αντίγραφό της κοινοποιείται από τον εργοδότη στην τοπική Επιθεώρηση Εργασίας. 6. Η ανάθεση καθηκόντων τεχνικού ασφάλειας και ιατρού εργασίας σε άτομα εντός της επιχείρησης γίνεται εγγράφως από τον εργοδότη και αντίγραφο της κοινοποιείται στην αρμόδια Επιθεώρηση Εργασίας, συνοδεύεται δε απαραίτητα από αντίστοιχη δήλωση αποδοχής. 7. Σε περίπτωση ανάθεσης των καθηκόντων τεχνικού ασφάλειας ή/και ιατρού εργασίας σε ΕΞ.Υ.Π.Π., κατά την ανάθεση, ο εργοδότης έχει υποχρέωση να γνωστοποιεί στην αρμόδια Επιθεώρηση Εργασίας, μέσω του Ολοκληρωμένου Πληροφοριακού Συστήματος (ΟΠΣ) της Επιθεώρησης Εργασίας, τη γραπτή σύμβαση με την ΕΞ.Υ.Π.Π., στην οποία πρέπει να αναγράφονται: α) το νομικό καθεστώς της ΕΞ.Υ.Π.Π., β) ο νόμιμος εκπρόσωπός της, γ) η έδρα της, δ) το είδος των προσφερόμενων υπηρεσιών, ε) τα τυπικά και ουσιαστικά προσόντα των αρμόδιων ατόμων που έχουν ορισθεί για τη συγκεκριμένη επιχείρηση, στ) ο χρόνος απασχόλησης των ατόμων αυτών στην επιχείρηση, ζ) τα στοιχεία για το είδος και την οργάνωση της επιχείρησης, η) ο αριθμός των εργαζομένων στην επιχείρηση και λοιπές συναφείς πληροφορίες, θ) ο ελάχιστος προβλεπόμενος χρόνος απασχόλησης τεχνικού ασφάλειας ή/και ιατρού εργασίας για την επιχείρηση. 8. Η αρμόδια Επιθεώρηση Εργασίας ελέγχει το νομότυπο των αναθέσεων, καθώς και την επάρκεια της υλικοτεχνικής υποδομής. 9. Ο εργοδότης, προκειμένου να ανταποκριθεί στην υποχρέωση να χρησιμοποιεί τις υπηρεσίες τεχνικού ασφαλείας και ιατρού εργασίας, δύναται να συστήσει στην επιχείρηση Εσωτερική Υπηρεσία Προστασίας και Πρόληψης (ΕΣ.Υ.Π.Π.). Στις επιχειρήσεις που έχουν υποχρέωση πλήρους απασχόλησης τουλάχιστον δύο (2) τεχνικών ασφάλειας, συστήνεται υποχρεωτικά ΕΣ.Υ.Π.Π.. 10. Οι ΕΣ.Υ.Π.Π. επιτρέπεται να λειτουργούν ως ΕΞ.Υ.Π.Π. και να χρησιμοποιούνται από διάφορες επιχειρήσεις υπό την προϋπόθεση ότι κατέχουν βεβαίωση συνδρομής νόμιμων προϋποθέσεων που προβλέπεται στην παρ. 3 του άρθρου 513 και πληρούν και τις λοιπές προϋποθέσεις του άρθρου αυτού. 11. Ο τεχνικός ασφάλειας ή/και ο ιατρός εργασίας στο πλαίσιο των υποχρεώσεών τους σύμφωνα με τις κείμενες διατάξεις έχουν υποχρέωση να διενεργούν τις απαραίτητες μετρήσεις και αν η επιχείρηση δεν διαθέτει τα κατάλληλα μέσα για τις μετρήσεις αυτές, ο εργοδότης προσφεύγει σε ΕΞ.Υ.Π.Π. ή στο ΕΛ.ΙΝ.Υ.Α.Ε. ή σε Α.Ε.Ι. ή σε ερευνητικά κέντρα του άρθρου 13Α του ν. 4310/2014. Οι ανωτέρω καταγράφουν τα αποτελέσματα των μετρήσεων αυτών κατ ’ εφαρμογή των περ. α) και ε) της παρ. 3 του άρθρου 529, αναφέρουν στον εργοδότη οποιαδήποτε παράλειψη των μέτρων υγείας και ασφάλειας, προτείνουν μέτρα αντιμετώπισής τους και επιβλέπουν την εφαρμογή τους. 12. Δημιουργούνται Ηλεκτρονικές Βάσεις καταχώρισης δεδομένων τεχνικών ασφαλείας και ιατρών εργασίας, που λειτουργούν στο πλαίσιο του Ολοκληρωμένου Πληροφοριακού Συστήματος της Επιθεώρησης Εργασίας (ΟΠΣ) και στις οποίες εντάσσονται τα φυσικά πρόσωπα που πληρούν τις απαραίτητες, κατά τα οριζόμενα στις διατάξεις της κείμενης νομοθεσίας, προϋποθέσεις για την ανάληψη καθηκόντων τεχνικού ασφαλείας και ιατρού εργασίας. Με τη θέση σε λειτουργία των Ηλεκτρονικών Βάσεων, η ανάθεση καθηκόντων τεχνικού ασφαλείας και ιατρού εργασίας από τους εργοδότες γίνεται αποκλειστικά μεταξύ των εγγεγραμμένων στις εν λόγω Ηλεκτρονικές Βάσεις, με τους όρους και τη διαδικασία που προβλέπουν οι αποφάσεις του Υπουργού Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης της παρ. 13. 13. Με αποφάσεις του Υπουργού Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης καθορίζεται το περιεχόμενο και τα στοιχεία των Ηλεκτρονικών Βάσεων καταχώρισης δεδομένων τεχνικών ασφαλείας και ιατρών εργασίας, ο τρόπος και η διαδικασία εγγραφής σε αυτές, οι ενέργειες των εμπλεκομένων μερών για την ανάθεση καθηκόντων τεχνικού ασφαλείας και ιατρού εργασίας και την αποδοχή αυτής ή τη μεταβολή της ή τη λήξη ή τη διακοπή της, οι αρμόδιες υπηρεσίες, οι προθεσμίες, οι κυρώσεις και κάθε άλλο σχετικό ειδικότερο, οργανωτικό, τεχνικό ή λεπτομερειακού χαρακτήρα θέμα που αφορά στις εν λόγω Ηλεκτρονικές Βάσεις.

ΑΚ Άρθρο 300

Αστικός Κώδικας
Σχετικότητα 80.4%
Κείμενο Άρθρου
ΑΚ Άρθρο 300: Ζημία από οικείο πταίσμα Αν εκείνος που ζημιώθηκε συντέλεσε από δικό του πταίσμα στη ζημία ή την έκτασή της, το δικαστήριο μπορεί να μην επιδικάσει αποζημίωση ή να μειώσει το ποσό της. Το ίδιο ισχύει και όταν εκείνος που ζημιώθηκε παρέλειψε να αποτρέψει ή να περιορίσει τη ζημία ή δεν επέστησε την προσοχή του οφειλέτη στον κίνδυνο ασυνήθιστα μεγάλης ζημίας, τον οποίο ο οφειλέτης ούτε γνώριζε ούτε όφειλε να γνωρίζει. Η διάταξη αυτή εφαρμόζεται και για το πταίσμα των προσώπων για τα οποία ευθύνεται εκείνος που ζημιώθηκε.

ΕΚ Άρθρο 508

Εργατικός Κώδικας
Σχετικότητα 79.4%
Κείμενο Άρθρου
ΕΚ Άρθρο 508: Επίβλεψη της υγείας των εργαζομένων 1. Ο ιατρός εργασίας προβαίνει σε ιατρικό έλεγχο των εργαζομένων σχετικό με τη θέση εργασίας τους, μετά την πρόσληψη τους ή την αλλαγή θέσης εργασίας, καθώς και σε περιοδικό ιατρικό έλεγχο κατά την κρίση του επιθεωρητή εργασίας ύστερα από αίτημα της Ε.Υ.Α.Ε., όταν τούτο δεν ορίζεται από το νόμο. Μεριμνά για τη διενέργεια ιατρικών εξετάσεων και μετρήσεων παραγόντων του εργασιακού περιβάλλοντος σε εφαρμογή των διατάξεων που ισχύουν κάθε φορά. Εκτιμά την καταλληλότητα των εργαζομένων για τη συγκεκριμένη εργασία, αξιολογεί και καταχωρεί τα αποτελέσματα των εξετάσεων, εκδίδει βεβαίωση των παραπάνω εκτιμήσεων και την κοινοποιεί στον εργοδότη. Το περιεχόμενο της βεβαίωσης πρέπει να εξασφαλίζει το ιατρικό απόρρητο υπέρ του εργαζομένου και μπορεί να ελεγχθεί από τους υγειονομικούς επιθεωρητές του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, για την κατοχύρωση του εργαζομένου και του εργοδότη. 2. Ο ιατρός εργασίας επιβλέπει την εφαρμογή των μέτρων προστασίας της υγείας των εργαζομένων και πρόληψης των ατυχημάτων. Για τον σκοπό αυτόν: α) Επιθεωρεί τακτικά τις θέσεις εργασίας και αναφέρει οποιαδήποτε παράλειψη, προτείνει μέτρα αντιμετώπισης των παραλείψεων και επιβλέπει την εφαρμογή τους. β) Επεξηγεί την αναγκαιότητα της σωστής χρήσης των ατομικών μέτρων προστασίας. γ) Ερευνά τις αιτίες των ασθενειών που οφείλονται στην εργασία, αναλύει και αξιολογεί τα αποτελέσματα των ερευνών και προτείνει μέτρα για την πρόληψη των ασθενειών αυτών. δ) Επιβλέπει τη συμμόρφωση των εργαζομένων στους κανόνες υγείας και ασφάλειας των εργαζομένων, ενημερώνει τους εργαζομένους για τους κινδύνους που προέρχονται από την εργασία τους, καθώς και για τους τρόπους πρόληψής τους, μεταξύ των οποίων τους κινδύνους της βίας και παρενόχλησης, συμπεριλαμβανομένης της σεξουαλικής παρενόχλησης. ε) Παρέχει επείγουσα θεραπεία, ιδίως σε περίπτωση ατυχήματος, περιστατικού βίας ή αιφνίδιας νόσου και εκτελεί προγράμματα εμβολιασμού των εργαζομένων με εντολή της αρμόδιας υπηρεσίας δημόσιας υγείας της περιφέρειας, όπου εδρεύει η επιχείρηση. 3. Ο ιατρός εργασίας έχει υποχρέωση να τηρεί το ιατρικό και επιχειρησιακό απόρρητο. 4. Ο ιατρός εργασίας αναγγέλλει μέσω της επιχείρησης στην Επιθεώρηση Εργασίας ασθένειες των εργαζομένων που οφείλονται στην εργασία. 5. Ο ιατρός εργασίας πρέπει να ενημερώνεται από τον εργοδότη και τους εργαζομένους για οποιοδήποτε παράγοντα στο χώρο εργασίας που έχει επίπτωση στην υγεία. 6. Η επίβλεψη της υγείας των εργαζομένων στον τόπο εργασίας δεν μπορεί να συνεπάγεται οικονομική επιβάρυνση γι’ αυτούς και πρέπει να γίνεται κατά τη διάρκεια των ωρών εργασίας τους. 7. Η παρ. 4 του άρθρου 505 έχει εφαρμογή και για τον ιατρό εργασίας. 8. Ο ιατρός εργασίας στο πλαίσιο των υποχρεώσεων του και των υποχρεώσεων του εργοδότη, σύμφωνα με τις κείμενες ειδικές διατάξεις, εφόσον η επιχείρηση δεν διαθέτει την κατάλληλη υποδομή, έχει υποχρέωση να παραπέμπει τους εργαζομένους για συγκεκριμένες συμπληρωματικές Ιατρικές εξετάσεις. Οι εξετάσεις αυτές διενεργούνται σε ΕΞ.Υ.Π.Π., ή σε κατάλληλες υπηρεσίες του ιδιωτικού τομέα ή σε προσδιοριζόμενες από τους Υπουργούς Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης και Υγείας αρμόδιες μονάδες των ασφαλιστικών οργανισμών ή του Εθνικού Συστήματος Υγείας (Ε.Σ.Υ.). Στη συνέχεια ο ιατρός εργασίας λαμβάνει γνώση και αξιολογεί τα αποτελέσματα των παραπάνω εξετάσεων. Οι δαπάνες που προκύπτουν από την εφαρμογή της παραγράφου αυτής βαρύνουν τον εργοδότη. 9. Για κάθε εργαζόμενο ο ιατρός εργασίας της επιχείρησης τηρεί σχετικό ιατρικό φάκελο. Επιπλέον καθιερώνεται και περιλαμβάνεται στον ιατρικό φάκελο, ατομικό βιβλιάριο επαγγελματικού κινδύνου, όπου αναγράφονται τα αποτελέσματα των ιατρικών και εργαστηριακών εξετάσεων, κάθε φορά που εργαζόμενος υποβάλλεται σε αντίστοιχες εξετάσεις. Δικαιούνται να λαμβάνουν γνώση του φακέλου και του ατομικού βιβλιαρίου του εργαζομένου οι υγειονομικοί επιθεωρητές της αρμόδιας Επιθεώρησης Εργασίας και οι ιατροί του ασφαλιστικού οργανισμού, στον οποίο ανήκει ο εργαζόμενος, καθώς και ο ίδιος ο εργαζόμενος. Σε κάθε περίπτωση παύσης της σχέσης εργασίας, το βιβλιάριο παραδίδεται στον εργαζόμενο που αφορά. 10. Απαγορεύεται η αναγραφή και επεξεργασία στο ατομικό βιβλιάριο επαγγελματικού κινδύνου του εργαζομένου, στοιχείων ή δεδομένων άλλων πέραν των αποτελεσμάτων των ιατρικών και εργαστηριακών εξετάσεων στις οποίες αυτός υποβάλλεται κάθε φορά, σύμφωνα με την παρ. 9. Επιπλέον ιατρικά δεδομένα επιτρέπεται να συλλέγονται, με επιμέλεια του ίδιου του εργαζομένου προκειμένου να αποτελέσουν αντικείμενο επεξεργασίας, μόνο εφόσον αυτό είναι απολύτως απαραίτητο: α) για την αξιολόγηση της καταλληλότητας του για μια συγκεκριμένη θέση ή εργασία, β) για την εκπλήρωση των υποχρεώσεων του εργοδότη για την υγεία και την ασφάλεια των εργαζομένων και γ) για τη θεμελίωση δικαιωμάτων του εργαζομένου και αντίστοιχη απόδοση κοινωνικών παροχών. 11. Όσοι αναγράφουν ή συλλέγουν ή επεξεργάζονται στοιχεία ή δεδομένα κατά παράβαση της παρ. 10 τιμωρούνται με τις διοικητικές και ποινικές κυρώσεις που προβλέπονται στα άρθρα 82 και 81 του ν. 4624/2019 «Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα, μέτρα εφαρμογής του Κανονισμού (ΕΕ) 2016/679 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 27ης Απριλίου 2016 για την προστασία των φυσικών προσώπων έναντι της επεξεργασίας δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα και ενσωμάτωση στην εθνική νομοθεσία της Οδηγίας (ΕΕ) 2016/680 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 27ης Απριλίου 2016 και άλλες διατάξεις» (Α’ 137) αντίστοιχα, ενέχονται δε με την αντίστοιχη αστική ευθύνη. 12. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης και Υγείας που εκδίδεται ύστερα από γνώμη του Σ.Υ.Α.Ε. και δημοσιεύεται στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, ρυθμίζονται τα ειδικότερα θέματα που αφορούν την τήρηση και το περιεχόμενο του ατομικού βιβλιαρίου επαγγελματικού κινδύνου, τη συλλογή και επεξεργασία επιπλέον δεδομένων με τη συγκατάθεση και επιμέλεια του εργαζομένου, την επιβολή των κυρώσεων της παρ. 11 και κάθε άλλη λεπτομέρεια αναγκαία για την εφαρμογή του άρθρου αυτού.

ΑΠ 1638/2023

Εργατικό Δίκαιο · Δικονομικό Δίκαιο2023Άρειος Πάγος
Σχετικότητα 98.2%
Κρίσιμα Πραγματικά Περιστατικά
Εργαζόμενος, αρχιτεχνίτης ηλεκτρολόγος Α' Ειδικότητας, μέλος συνεργείου επισκευής βλαβών δικτύου παροχής ηλεκτρικού ρεύματος. Στις 27.7.2018 περί ώρα 13.00 συνεργείο μετέβη στην περιοχή Μ. Γ. Σ. για αποκατάσταση βλάβης (θόρυβος και σπινθηρισμός σε στύλο παροχής όταν υπάρχει υγρασία). Εργοδηγός ανέθεσε στον εργαζόμενο οπτικό έλεγχο συνδεσμολογίας αναρριχώμενος στον στύλο. Δίκτυο χαμηλής τάσης 220V. Εργαζόμενος δεν ζήτησε διακοπή ρεύματος. Φορούσε δερματοπάνινα γάντια χωρίς μόνωση (αντί χορηγηθέντων πλαστικών μονωτικών γαντιών που είχε στο σάκο). Χρησιμοποίησε καστάνια χωρίς μονωτική λαβή (εργαλείο που δεν του χορηγήθηκε από εργοδότη). Ενώ προσπαθούσε να συσφίξει κοχλιοσυνδετήρα 3ης φάσης (καρυδάκι σφηνώθηκε σε οξειδωμένο παξιμάδι), το δεξί πόδι του ακούμπησε στο μεταλλικό πλαίσιο του στύλου. Ηλεκτρικό ρεύμα διήλθε από το σώμα του (επαφή με αγωγό 3ης φάσης διαμέσου μη μονωμένων γαντιών και καστάνιας, και με ουδετερογειωμένο πλαίσιο στύλου). Υπέστη ηλεκτροπληξία και απεβίωσε αμέσως. Εργοδηγός και άλλος ηλεκτροτεχνίτης είχαν αναχωρήσει για βλαβοληπτικό κέντρο. Εργαζόμενος είχε επαγγελματική πείρα και εκπαίδευση στη χρήση μέσων ατομικής προστασίας. Εργοδότης δεν προσκόμισε δελτίο χορήγησης υλικού για καστάνια με μονωτική λαβή ούτε έγγραφα βλαβοληπτικού κέντρου για επαρκές απόθεμα τέτοιων εργαλείων. Μητέρα θανόντος ζητά χρηματική ικανοποίηση για ψυχική οδύνη.
Νομική Σκέψη του Δικαστηρίου
Το άρθρο 914 ΑΚ σε συνδυασμό με τα άρθρα 297, 298, 299, 300, 330, 932 ΑΚ και 16 ν. 551/1915 ορίζουν ότι για χρηματική ικανοποίηση λόγω ψυχικής οδύνης από εργατικό ατύχημα αρκεί υπαίτια ζημιογόνη πράξη ή παράλειψη του εργοδότη ή των προστηθέντων του. Το άρθρο 662 ΑΚ επιβάλλει γενική υποχρέωση πρόνοιας εργοδότη για ασφαλείς συνθήκες εργασίας. Τα άρθρα 4 ΠΔ 396/1994, 2 Ν. 158/1975, 4 παρ. 2 ΠΔ 108/2013 επιβάλλουν χορήγηση κατάλληλου εξοπλισμού ατομικής προστασίας και εποπτεία. Το δικαστήριο διαπίστωσε ότι οι προστηθέντες της εργοδότριας (διευθυντής και τομεάρχης δικτύου) δεν παρείχαν καστάνια με πιστοποιημένη μονωτική λαβή, ο εργοδηγός δεν έλεγξε τον εξοπλισμό εργασίας, δεν έδωσε εντολή διακοπής ρεύματος και δεν άσκησε εποπτεία με φυσική παρουσία. Ο θανών δεν φόρεσε τα χορηγηθέντα μονωτικά γάντια και χρησιμοποίησε μη μονωμένη καστάνια. Εφαρμόζοντας το άρθρο 300 ΑΚ, το δικαστήριο έκρινε συνυπαιτιότητα κατά 50% του θανόντος για μη χρήση μονωτικών γαντιών και κατά 50% των προστηθέντων της εργοδότριας για μη χορήγηση κατάλληλου εξοπλισμού και έλλειψη εποπτείας. Η αιτιώδης συνάφεια θεμελιώθηκε στο ότι η επαφή με αγωγό 3ης φάσης διαμέσου μη μονωμένων γαντιών και καστάνιας και με ουδετερογειωμένο πλαίσιο στύλου προκάλεσε τη διέλευση ρεύματος και την ηλεκτροπληξία.
Κύριοι Λόγοι Απόφασης
Η αίτηση αναίρεσης απορρίφθηκε διότι το Εφετείο ορθά ερμήνευσε και εφάρμοσε τα άρθρα 914, 932, 297, 298, 300, 330 ΑΚ, 1 και 16 ν. 551/1915, 4 ΠΔ 396/1994, 2 Ν. 158/1975, 4 παρ. 2 ΠΔ 108/2013 σε συνδυασμό με το άρθρο 662 ΑΚ. Η εργοδότρια υπέχει αστική ευθύνη για το πταίσμα των προστηθέντων της (άρθρο 922 ΑΚ), που συνίσταται στη μη χορήγηση καστάνιας με μονωτική λαβή, την έλλειψη ελέγχου εξοπλισμού, τη μη διακοπή ρεύματος και την απουσία εποπτείας με φυσική παρουσία του εργοδηγού. Οι παραλείψεις αυτές παραβίασαν τις υποχρεώσεις ασφαλείας και συνδέονται αιτιωδώς με το θάνατο του εργαζομένου. Η συνυπαιτιότητα 50% του θανόντος για μη χρήση των χορηγηθέντων μονωτικών γαντιών δεν αποκλείει την ευθύνη της εργοδότριας. Το Εφετείο επιδίκασε 90.000 ευρώ ως χρηματική ικανοποίηση για ψυχική οδύνη της μητέρας. Δεν συντρέχει ανεπάρκεια αιτιολογίας, καθώς τα πραγματικά περιστατικά πληρούν το πραγματικό της υπαιτιότητας και της αιτιώδους συνάφειας.
Τελική Απόφαση
Απορρίπτει την από 1.2.2022 και αριθ. κατάθ. 853/76/4.2.2022 αίτηση για αναίρεση της υπ' αριθ. 4042/2021 απόφασης του Εφετείου Αθηνών. Και επιβάλλει στην αναιρεσείουσα τα δικαστικά έξοδα της αναιρεσίβλητης, τα οποία προσδιορίζει στο ποσό των χιλίων οκτακοσίων (1.800) ευρώ.

ΑΠ 1407/2014

Δικονομικό Δίκαιο · Εργατικό Δίκαιο2014Άρειος Πάγος
Σχετικότητα 98.1%
Κρίσιμα Πραγματικά Περιστατικά
Εργαζόμενος ηλικίας 28 ετών απασχολούνταν με σύμβαση ορισμένου χρόνου ως συντηρητής-ηλεκτρολόγος σε ξενοδοχειακή επιχείρηση, με καθήκοντα συντήρησης συσκευών και περιοδική άντληση υδάτων από φρεάτιο ανελκυστήρα στο ημιυπόγειο. Λόγω μερικής απόφραξης/θραύσης αγωγού απορροής, ακάθαρτα ύδατα διοχετεύονταν στο φρεάτιο, υπερχείλιζαν και πλημμύριζαν το δάπεδο (2-3 εκ.). Κατά την άντληση την 13-8-2008 χρησιμοποιήθηκε εμβαπτιζόμενη αντλία και φορητός προβολέας ιδιοκατασκευής πάνω σε μεταλλικό σωλήνα, με ακάλυπτο πολύμπριζο μήκους 8 μ. και καλώδιο προβολέα 75 εκ. Ο ηλεκτρικός πίνακας δεν έφερε ρελέ διαφυγής (30 mA). Ο εργαζόμενος δεν φορούσε υποδήματα με ηλεκτρική μόνωση. Σταγόνες νερού ήρθαν σε επαφή με το πολύμπριζο, διέρρευσε ρεύμα στον μεταλλικό σωλήνα και επήλθε ηλεκτροπληξία με ακαριαίο θάνατο.
Νομική Σκέψη του Δικαστηρίου
Το άρθρο 300 § 1 ΑΚ προβλέπει μείωση ή αποκλεισμό αποζημίωσης λόγω συντρέχοντος πταίσματος, ενώ τα άρθρα 914 και 932 ΑΚ θεμελιώνουν αξίωση χρηματικής ικανοποίησης για ηθική βλάβη/ψυχική οδύνη. Κατά το άρθρο 662 ΑΚ και τα άρθρα 23 § 7, 32 ν. 1586/85, ο εργοδότης οφείλει να λαμβάνει μέτρα ασφάλειας (π.χ. αντιηλεκτροπληξιακά ρελέ) και να επιβλέπει την εφαρμογή τους. Το δικαστήριο διαπίστωσε ότι στο ημιυπόγειο υπήρχαν λιμνάζοντα ύδατα (2-3 εκ.), χρησιμοποιήθηκε προβολέας ιδιοκατασκευής με ακάλυπτο πολύμπριζο (8 μ.) σε μεταλλικό σωλήνα και καλώδιο 75 εκ., ο πίνακας δεν έφερε ρελέ 30 mA, και ο εργαζόμενος δεν φορούσε μονωτικά υποδήματα. Το συμβάν της 13-8-2008 ήταν ηλεκτροπληξία από διαρροή προς γη. Εφαρμόζοντας τα ανωτέρω, έκρινε ότι υφίσταται πταίσμα εργοδότη/προστηθέντος (έλλειψη ρελέ, ανοχή επισφαλούς φωτισμού, μη παροχή ΜΑΠ) και συντρέχον πταίσμα εργαζομένου (μη χρήση προστατευτικών, ανεπαρκής προσοχή παρά γνώση κινδύνου). Καθόρισε την ευθύνη σε 75% εργοδότη και 25% εργαζομένου και επιδίκασε χρηματική ικανοποίηση ψυχικής οδύνης.
Κύριοι Λόγοι Απόφασης
Ο λόγος του άρθρου 559 αρ. 20 ΚΠολΔ απορρίφθηκε ως απαράδεκτος διότι αφορά εκτίμηση αποδείξεων και όχι παραμόρφωση εγγράφου. Ο λόγος του άρθρου 559 αρ. 19 ΚΠολΔ κρίθηκε αβάσιμος, επειδή η απόφαση του Εφετείου περιέχει πλήρεις, σαφείς και μη αντιφατικές αιτιολογίες, ορθά ερμηνεύοντας και εφαρμόζοντας τα άρθρα 914, 300 και 330 ΑΚ για αμέλεια εργοδότη και συντρέχον πταίσμα (75%/25%). Ο λόγος του άρθρου 559 αρ. 11 ΚΠολΔ απορρίφθηκε ως αβάσιμος/απαράδεκτος, αφού δεν υπήρξε δικαστική ομολογία περί ειδικότητας «συντηρητή», αλλά αιτιολογημένη άρνηση και η εκτίμηση των αποδείξεων είναι αναιρετικώς ανέλεγκτη. Με βάση τα ανωτέρω, η επιδίκαση χρηματικής ικανοποίησης λόγω ψυχικής οδύνης ήταν νομίμως και επαρκώς αιτιολογημένη.
Τελική Απόφαση
Απορρίπτει την από 15-4-2012 αίτηση των Δ. Μ. κ.λ.π. για αναίρεση της 49 /2012 αποφάσεως του Εφετείου Δωδεκανήσου. Καταδικάζει τους αναιρεσείοντες στα δικαστικά έξοδα των αναιρεσίβλητων, τα οποία ορίζει σε χίλια οκτακόσια (1.800) ευρώ.

ΑΠ 542/2015

Δικονομικό Δίκαιο · Αστικό Δίκαιο2015Άρειος Πάγος
Σχετικότητα 97.9%
Κρίσιμα Πραγματικά Περιστατικά
Εργοδότης ανέθεσε σε εργαζόμενο (τεχνίτη οικοδόμο, πρόσληψη 1-6-2005) εκφόρτωση έξι δεμάτων σιδηροσωλήνων σε εργοτάξιο οδικού έργου, όπου διέρχονταν εναέρια ηλεκτροφόρα καλώδια μέσης τάσης 20.000V. Χρησιμοποιήθηκε γερανοφόρο όχημα του εργοδότη, χειριζόμενο από προστηθέντα (χειριστή από 1-11-2006). Κατά τη μεταφορά του τελευταίου δέματος, τα συρματόσχοινα του βραχίονα ήλθαν σε επαφή με τα καλώδια, ενώ ο εργαζόμενος ήταν σε επαφή με τον γερανό, με αποτέλεσμα ηλεκτροπληξία και θάνατο. Οι τεχνικοί ασφαλείας/εργοδηγοί του εργοδότης δεν είχαν εξασφαλίσει χώρο μακριά από τους αγωγούς ούτε είχαν λάβει πρόσθετα μέτρα (εκτροπή καλωδίων, φράγματα/επισημάνσεις ή διακοπή ρεύματος). Το έδαφος ήταν χαλαρό, δυσχεραίνοντας ασφαλή θέση του γερανού. Θυγατέρα του θανόντος, 16 ετών, διαμένουσα στην Αυστραλία με τη μητέρα της, δεν συγκατοικούσε αλλά είχε τηλεφωνική επικοινωνία και συναισθηματικό δεσμό. Χρηματική ικανοποίηση ψυχικής οδύνης προσδιορίστηκε σε 80.000 ευρώ.
Νομική Σκέψη του Δικαστηρίου
Το άρθρο 300 § 1 Α.Κ. προβλέπει μείωση ή μη επιδίκαση αποζημίωσης όταν ο ζημιωθείς συντέλεσε με πταίσμα στη ζημία. Το άρθρο 922 Α.Κ. καθιερώνει ευθύνη του προστήσαντος για παράνομες και υπαίτιες πράξεις προστηθέντος κατά την υπηρεσία, ενώ το άρθρο 932 εδ. 3 Α.Κ. επιτρέπει χρηματική ικανοποίηση ψυχικής οδύνης σε μέλη της οικογένειας του θύματος. Κατά τα άρθρα 559 αριθ. 1, 19, 10 και 8 περ. β Κ.Πολ.Δ. ρυθμίζονται λόγοι αναιρέσεως για σφάλματα εφαρμογής νόμου, ανεπάρκεια αιτιολογιών, έλλειψη αποδείξεως και μη λήψη ισχυρισμών, αντιστοίχως. Το δικαστήριο διαπίστωσε ότι η εκφόρτωση γινόταν υπό εναέρια καλώδια 20.000V, χωρίς λήψη μέτρων (εκτροπή ή διακοπή ρεύματος, φράγματα/σήμανση). Ο γερανός δεν μπορούσε να στηθεί ασφαλώς λόγω χαλαρού εδάφους και τοποθετήθηκε πλησίον των καλωδίων, με αποτέλεσμα επαφή συρματόσχοινων και θανατηφόρα ηλεκτροπληξία. Δεν προέκυψε συνυπαιτιότητα του θύματος. Η θυγατέρα, 16 ετών και διαμένουσα στο εξωτερικό, διατηρούσε συναισθηματικό δεσμό και επικοινωνία, παρά τη μη συγκατοίκηση. Εφαρμόζοντας τις διατάξεις, το δικαστήριο έκρινε ότι ο εργοδότης ευθύνεται κατά 922 Α.Κ. για την αμελή παράλειψη μέτρων των προστηθέντων, ότι δεν συντρέχει συνυπαιτιότητα κατά 300 § 1 Α.Κ., και ότι η θυγατέρα εμπίπτει στην «οικογένεια» του 932 εδ. 3 Α.Κ. για ψυχική οδύνη. Ως προς τους λόγους αναιρέσεως, διαπίστωσε επαρκείς και σαφείς αιτιολογίες, μη απαιτούμενη ειδική μνεία συγκεκριμένων αποδεικτικών μέσων (559 αριθ. 10), και μη νομιμότητα της προβληθείσας καταχρηστικότητας (281 Α.Κ.).
Κύριοι Λόγοι Απόφασης
Δεν υπήρξε ευθεία ή εκ πλαγίου παραβίαση των άρθρων 914, 922 και 932 Α.Κ., καθώς ο θανατωθείς θεωρείται «τρίτος» του άρθρου 922 Α.Κ. και η δικαιούχος περιλαμβάνεται στην «οικογένεια» του άρθρου 932 εδ. 3 Α.Κ. Παρέχονται επαρκείς, σαφείς και μη αντιφατικές αιτιολογίες για την έλλειψη συνυπαιτιότητας και για την ιδιότητα της δικαιούχου ως μέλους της οικογένειας. Ο λόγος από το άρθρο 559 αριθ. 10 Κ.Πολ.Δ. είναι απαράδεκτος, διότι δεν απαιτείται αναφορά του συγκεκριμένου αποδεικτικού μέσου για κάθε παραδοχή και προβάλλει κατ’ επίφαση εσφαλμένη εκτίμηση αποδείξεων (άρθρο 561 § 1 Κ.Πολ.Δ.). Ο λόγος από το άρθρο 559 αριθ. 8 περ. β Κ.Πολ.Δ. είναι απαράδεκτος, επειδή ο ισχυρισμός καταχρηστικότητας (άρθρο 281 Α.Κ.) ήταν μη νόμιμος και συνιστούσε άρνηση της αγωγής, άνευ ουσιώδους επίδρασης στην έκβαση. Κατ’ αποτέλεσμα, όλοι οι προβληθέντες λόγοι αναιρέσεως απορρίπτονται.
Τελική Απόφαση
Απορρίπτει την από 10 Φεβρουαρίου 2014 αίτηση της ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία "ΑΚΤΩΡ Ανώνυμη Τεχνική Εταιρεία" για αναίρεση της 6396/2013 αποφάσεως του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών. Καταδικάζει την αναιρεσείουσα στη δικαστική δαπάνη της αναιρεσίβλητης, την οποία ορίζει σε δύο χιλιάδες επτακόσια (2.700) ευρώ.

ΑΠ 2097/2014

Αστικό Δίκαιο · Εργατικό Δίκαιο2014Άρειος Πάγος
Σχετικότητα 97.8%
Κρίσιμα Πραγματικά Περιστατικά
Εργαζόμενος σε τεχνική εταιρία ως βοηθός τεχνίτης/γομωτής από τον Ιούλιο 2005 εκτελούσε στις 4-12-2006 εργασία αντικατάστασης ξύλινου στύλου με τσιμεντένιο σε δίκτυο μέσης τάσης 20 kV σε υποσταθμό περιοχής. Είχε προγραμματιστεί διακοπή ρεύματος από 11:00 έως 11:30, κατόπιν αίτησης του εργοδότη στις 1-12-2006 και σχετικού σημειώματος χειρισμών στις 3-12-2006. Το συνεργείο του εργοδότη αφίχθηκε περί τις 10:30, πριν από τους τεχνικούς του κυρίου του έργου και πριν από την πιστοποίηση απομόνωσης. Ο επικεφαλής του συνεργείου, με πολυετή εμπειρία σε αντίστοιχες εργασίες, αποφάσισε να ξεκινήσει την ανύψωση και τοποθέτηση του στύλου χωρίς διακοπή ρεύματος, παρά τις αντιρρήσεις των λοιπών μελών. Κατά την ανύψωση ο στύλος ήλθε σε επαφή με τους υπερκείμενους αγωγούς, προκαλώντας ηλεκτροπληξία και θάνατο του εργαζομένου. Οι ηλεκτρολογικές εργασίες στον στύλο δεν περιλαμβάνονταν στο έργο του εργοδότη και τα συνεργεία των δύο εταιριών θα εργάζονταν διαδοχικά.
Νομική Σκέψη του Δικαστηρίου
Το άρθρο 914 ΑΚ, σε συνδυασμό με το άρθρο 932 ΑΚ και το άρθρο 16 § 1 ν. 551/1915, θεμελιώνει χρηματική ικανοποίηση για ψυχική οδύνη λόγω εργατικού ατυχήματος όταν υπάρχει υπαίτια και παράνομη πράξη ή παράλειψη του εργοδότη/κυρίου έργου ή των προστηθέντων. Τα άρθρα 3 και 4 Π.Δ. 305/1996 και το άρθρο 7 Π.Δ. 17/1996 επιβάλλουν μέτρα πρόληψης, σχέδιο ασφάλειας και, όταν απαιτείται, συντονιστή ασφαλείας (άρθρα 3 §2, 6 §3, 8 §2 Π.Δ. 305/1996). Το δικαστήριο διαπίστωσε ότι η διακοπή ρεύματος είχε προγραμματισθεί για 11:00–11:30 (σημείωμα 3-12-2006), κατόπιν αίτησης του εργοδότη (1-12-2006), και ότι ο επικεφαλής του συνεργείου, με εμπειρία άνω της δεκαετίας, ξεκίνησε στις 10:30 την ανύψωση/τοποθέτηση του τσιμεντένιου στύλου ανάμεσα σε αγωγούς μέσης τάσης 20 kV, παρά τις αντιρρήσεις των άλλων, χωρίς πιστοποιημένη απομόνωση. Εφαρμόζοντας τα ανωτέρω, το δικαστήριο εξέτασε αν υφίσταται πταίσμα του εργοδότη/κυρίου έργου. Έκρινε ότι το μόνο πρόσφορο μέτρο ήταν η διακοπή, την οποία είχε ζητήσει και γνωστοποιήσει ο εργοδότης, και ότι η πρόωρη έναρξη εργασιών ήταν αυτόβουλη ενέργεια του συνεργείου. Επίσης, συντονιστής δεν απαιτούνταν, επειδή τα συνεργεία δεν εργάζονταν ταυτόχρονα.
Κύριοι Λόγοι Απόφασης
Απορρίφθηκαν οι λόγοι αναιρέσεως διότι, με σαφείς και επαρκείς αιτιολογίες, κρίθηκε ότι δεν υφίσταται πταίσμα των ευθυνόμενων προσώπων: η διακοπή ρεύματος είχε αιτηθεί και προγραμματισθεί για την 11η ώρα, το συνεργείο είχε ενημερωθεί και η πρόωρη έναρξη στις 10:30 ήταν αποκλειστικά επιλογή του επικεφαλής με πολυετή εμπειρία. Η επίκληση υποχρέωσης διορισμού συντονιστή ασφαλείας ήταν εσφαλμένη, αφού δεν υπήρχαν περισσότερα του ενός συνεργεία να εργάζονται ταυτόχρονα. Ο ισχυρισμός περί έλλειψης εκπαίδευσης δεν ευδοκίμησε, καθώς ο παθών διέθετε υπερδεκαετή σχετική εμπειρία. Ο λόγος περί μη λήψης υπόψη της έκθεσης επιθεωρητών απερρίφθη, επειδή η απόφαση βεβαιώνει τη συνεκτίμηση όλων των νομίμως προσκομισθέντων αποδεικτικών μέσων. Επομένως, δεν στοιχειοθετήθηκαν παραβιάσεις των άρθρων 559 αρ. 1, 19, 8 και 11γ ΚΠολΔ.
Τελική Απόφαση
Απορρίπτει την από 5-9-2013 αίτηση και τους από 14-1-2014 με ιδιαίτερο δικόγραφο πρόσθετους λόγους αναίρεσης της υπ' αρ. 4366/2013 απόφασης του Εφετείου Αθηνών. Επιβάλλει στους αναιρεσείοντες τη δικαστική δαπάνη των αναιρεσίβλητων την οποία ορίζει στο ποσό των χιλίων οκτακοσίων (1800) ευρώ.

ΑΠ 561/2015

Δικονομικό Δίκαιο · Αστικό Δίκαιο2015Άρειος Πάγος
Σχετικότητα 97.7%
Κρίσιμα Πραγματικά Περιστατικά
Εργοδότης κεραμοποιίας με εργοστάσιο και δίκτυο διανομής απασχολούσε περίπου 100 εργαζομένους και διέθετε 14 φορτηγά, 10 γερανοφόρα με ανυψωτικά. Εργαζόμενος προσλήφθηκε στις 2-4-2001 ως οδηγός, 32 ετών, έγγαμος με δύο ανήλικα, με άδεια οδήγησης Γ κατηγορίας. Το ανυψωτικό τύπου G 1830/N 3L είχε βραχίονα 11,90 μ. (1.200 κιλά) και με πρόσθετο βραχίονα 17,80 μ. (400 κιλά)· δεν απαιτούνταν άδεια χειριστή (ΠΔ 31/1990). Έλαβε θεωρητική και πρακτική εκπαίδευση διάρκειας ενός μήνα, ανεπαρκή ως προς τον κίνδυνο επαγωγής ρεύματος κοντά σε καλώδια μέσης τάσης. Στις 20-7-2001 (07:30–07:50) ακινητοποίησε το γερανοφόρο σε απόσταση 5 μ. από την πρόσοψη, κάτω από καλώδια σε ύψος ~6 μ., για εκφόρτωση στον 3ο όροφο (ύψος 9,95 μ.). Παρά προειδοποιήσεις, προσέγγισε τον βραχίονα σε 0,5 μ. από καλώδια 22.000 V και υπέστη θανατηφόρα ηλεκτροπληξία. Υπήρχε διαθέσιμος ασφαλής χώρος στη βόρεια πλευρά. Συντρέχον πταίσμα θύματος 80%. Ο εργοδότης δεν όρισε έμπειρο «κουμανταδόρο» ούτε ενημέρωσε επαρκώς για τον κίνδυνο επαγωγής.
Νομική Σκέψη του Δικαστηρίου
Το άρθρο 336 § 4 ΚΠολΔ επιτρέπει τη χρήση διδαγμάτων κοινής πείρας για τη θεμελίωση ή την υπαγωγή πραγματικών περιστατικών, ενώ τα άρθρα 559 αρ. 1 και 19 ΚΠολΔ καθορίζουν τους αναιρετικούς ελέγχους για παραβίαση κανόνα δικαίου και έλλειψη νόμιμης βάσης. Κατά το άρθρο 914 ΑΚ και 932 ΑΚ, χρηματική ικανοποίηση λόγω ψυχικής οδύνης οφείλεται όταν συντρέχει οποιαδήποτε αμέλεια, χωρίς να απαιτείται ειδική παράβαση του άρθρου 16 § 1 ΚΝ 551/1915. Οι υποχρεώσεις πρόνοιας απορρέουν και από το άρθρο 662 ΑΚ και ΠΔ 17/1996. Το δικαστήριο διαπίστωσε ότι ο χειριστής είχε μόλις ένα μήνα εκπαίδευσης, χωρίς πλήρη ενημέρωση για επαγωγή ρεύματος. Το μηχάνημα είχε ανυψωτική ικανότητα 1.200 κιλά (11,90 μ.) και 400 κιλά (17,80 μ.) και δεν απαιτούσε άδεια (ΠΔ 31/1990). Στις 20-7-2001 το γερανοφόρο στάθμευσε 5 μ. από την πρόσοψη, κάτω από καλώδια μέσης τάσης, με προσέγγιση 0,5 μ. του βραχίονα σε 22.000 V, ενώ υπήρχε ασφαλής εναλλακτική στη βόρεια πλευρά. Το θύμα συνέβαλε κατά 80%, αλλά ο εργοδότης παρέλειψε έμπειρο βοηθό και επαρκή ενημέρωση. Εφαρμόζοντας τα ανωτέρω, το Εφετείο ορθά θεμελίωσε αιτιώδη συνάφεια με βάση κοινή πείρα και αμέλεια εργοδότη, παρείχε επαρκείς και σαφείς αιτιολογίες και δεν παραβίασε τα άρθρα 559 αρ. 1 και 19 ΚΠολΔ. Η παρατήρηση ότι σε δυσχερείς εκφορτώσεις απαιτείται παρουσία έμπειρου προσώπου και ότι οι προειδοποιήσεις τρίτων δεν διέκοψαν την αιτιώδη συνάφεια ήταν συμβατή με την κοινή λογική.
Κύριοι Λόγοι Απόφασης
Η αναίρεση απορρίφθηκε διότι το Εφετείο ορθά εφάρμοσε τα άρθρα 914 και 932 ΑΚ (αρκεί οποιαδήποτε αμέλεια για ψυχική οδύνη σε εργατικό ατύχημα) και τις υποχρεώσεις πρόνοιας (άρθρο 662 ΑΚ, ΠΔ 17/1996), διαπιστώνοντας ανεπαρκή εκπαίδευση ως προς τον κίνδυνο επαγωγής, μη ορισμό έμπειρου βοηθού και ύπαρξη ασφαλέστερης θέσης εκφόρτωσης. Οι αιτιολογίες ήταν πλήρεις και σαφείς ως προς αιτιώδη συνάφεια, τονίζοντας ότι οι προειδοποιήσεις εργολάβου/εργατών δεν διέκοψαν τον αιτιώδη σύνδεσμο. Η κρίση περί συντρέχοντος πταίσματος 80% του θύματος και το κριτήριο ανάγκης έμπειρου προσώπου μέχρι συμπλήρωσης τριμήνου εμπειρίας στηρίχθηκαν σε διδάγματα κοινής πείρας (άρθρο 336 § 4 ΚΠολΔ). Δεν υπήρξε παραβίαση κανόνα δικαίου (559 αρ. 1 ΚΠολΔ) ούτε έλλειψη νόμιμης βάσης (559 αρ. 19 ΚΠολΔ).
Τελική Απόφαση
Απορρίπτει την αίτηση αναίρεσης κατά της απόφασης 7/2013 του Εφετείου Καλαμάτας. Και Καταδικάζει τους αναιρεσείοντες στην πληρωμή των δικαστικών εξόδων των αναιρεσιβλήτων, τα οποία ορίζει στο ποσό των χιλίων εκατό (1.100) ευρώ.

ΑΠ 80/2016

Αστικό Δίκαιο · Εργατικό Δίκαιο2016Άρειος Πάγος
Σχετικότητα 97.6%
Κρίσιμα Πραγματικά Περιστατικά
Εργαζόμενος 28 ετών με πτυχίο ηλεκτρονικού απασχολούνταν από τον Μάιο 2008 με σύμβαση ορισμένου χρόνου ως συντηρητής-ηλεκτρολόγος σε ξενοδοχειακή επιχείρηση, σε βάρδιες με δύο συναδέλφους. Καθήκοντά του: συντήρηση συσκευών, επισκευή υδραυλικών και συχνά (1-2 φορές εβδομαδιαίως) άντληση υδάτων από φρεάτιο ανελκυστήρα σε ημιυπόγειο χώρο με πλημμύρες λόγω μερικής απόφραξης/ρήξης αγωγού, βάθους ~20 εκ., με ύδατα 2-3 εκ. στο δάπεδο. Στις 13.8.2008, 17:55, χρησιμοποιήθηκε εμβαπτιζόμενη αντλία και προβολέας ιδιοκατασκευής σε μεταλλικό σωλήνα, καλώδιο 75 εκ., τρίποδο με ρόδες, ακάλυπτο πολύμπριζο δεμένο στον σωλήνα με καλώδιο 8 μ. Χωρίς φωτισμό στο φρεάτιο, σύνδεση σε ρευματοδότη, επαφή νερού με πολύμπριζο, διαρροή ρεύματος στον σωλήνα, εργαζόμενος σε ύδατα χωρίς υποδήματα με ηλεκτρική μόνωση, επήλθε ηλεκτροπληξία και ακαριαίος θάνατος. Η εγκατάσταση δεν είχε ρελέ διαφυγής (30 mA), χρησιμοποιήθηκε φορητός φωτισμός >42V. Δεν αποδείχθηκε ότι ο προβολέας κατασκευάστηκε από τον εργαζόμενο. Συνυπαιτιότητα εργαζομένου: 25%.
Νομική Σκέψη του Δικαστηρίου
Το άρθρο 16 § 1 κ.ν. 551/1915 ρυθμίζει πλήρη αποζημίωση για περιουσιακή ζημία μόνο σε περιπτώσεις δόλου ή μη τήρησης όρων ασφαλείας, ενώ για χρηματική ικανοποίηση λόγω ηθικής βλάβης/ψυχικής οδύνης εφαρμόζονται τα άρθρα 914 και 932 ΑΚ. Το άρθρο 662 ΑΚ και οι κανόνες ν. 1568/1985 και π.δ. 395/1994, 396/1994 επιβάλλουν μέτρα ασφάλειας (RCD, κατάλληλος εξοπλισμός, ατομική προστασία). Κατά το άρθρο 559 ΚΠολΔ (αρ. 1, 19, 20) παραβίαση ουσιαστικού κανόνα ή έλλειψη νόμιμης βάσης/παραμόρφωση εγγράφου ελέγχεται εν αναιρεσει. Το δικαστήριο διαπίστωσε ότι ο εργαζόμενος αντλούσε συχνά ύδατα από φρεάτιο βάθους ~20 εκ. με πλημμύρα 2-3 εκ., χρησιμοποιώντας προβολέα ιδιοκατασκευής με ακάλυπτο πολύμπριζο (καλώδιο 8 μ.) σε μεταλλικό σωλήνα και αντλία, χωρίς ηλεκτρικά μονωτικά υποδήματα. Ο ηλεκτρικός πίνακας στερούνταν RCD (30 mA) και χρησιμοποιήθηκε φωτισμός >42V. Στις 13.8.2008, 17:55, επαφή νερού με πολύμπριζο προκάλεσε διαρροή και ηλεκτροπληξία, με ακαριαίο θάνατο. Εφαρμόζοντας τα ανωτέρω, έκρινε ότι υπήρξε αμέλεια εργοδότη/διευθυντή (μη λήψη μέτρων, ανοχή επικίνδυνου εξοπλισμού, μη χορήγηση υποδημάτων), θεμελιώνοντας ευθύνη για χρηματική ικανοποίηση. Οι αιτιάσεις περί εσφαλμένης εφαρμογής άρθρου 662 ΑΚ και αντιφάσεων/ανεπάρκειας αιτιολογιών απορρίφθηκαν, όπως και ο ισχυρισμός παραμόρφωσης εγγράφου, αφού το αποδεικτικό πόρισμα δεν στηρίχθηκε κυρίως σε αυτό.
Κύριοι Λόγοι Απόφασης
Απορρίφθηκε ο λόγος από άρθρο 559 αρ. 1 ΚΠολΔ, διότι δεν παραβιάστηκε ο κανόνας του άρθρου 662 ΑΚ: η υπαιτιότητα θεμελιώθηκε επαρκώς στην έλλειψη RCD (30 mA), στη χρήση μη ασφαλούς προβολέα και πολύμπριζου, στον φορητό φωτισμό >42V και στη μη χορήγηση μονωτικών υποδημάτων. Οι περαιτέρω αιτιάσεις περί αποκλειστικής ευθύνης του εργαζομένου είναι απαράδεκτες (άρθρο 561 § 1 ΚΠολΔ), ως αναφερόμενες στην εκτίμηση αποδείξεων. Δεν υφίσταται έλλειψη νόμιμης βάσης: οι αιτιολογίες για τα καθήκοντα (άντληση 1-2 φορές/εβδομάδα, εντολές διεύθυνσης) είναι σαφείς και μη αντιφατικές, και ο μη προσδιορισμός του χρόνου ρήξης αγωγού είναι μη κρίσιμος (άρθρο 559 αρ. 19 ΚΠολΔ). Ο ισχυρισμός παραμόρφωσης της αναγγελίας πρόσληψης απορρίφθηκε, διότι το πόρισμα δεν στηρίχθηκε αποκλειστικά/κυρίως στο έγγραφο (άρθρο 559 αρ. 20 ΚΠολΔ). Οι λόγοι περί μη παράθεσης διατάξεων ή περί εντολής/μίσθωσης εργασίας είναι απαράδεκτοι, αφού η έλλειψη μείζονος πρότασης δεν ιδρύει αναιρετικό λόγο και οι αναγκαίες διατάξεις συμπληρώνονται (άρθρο 578 ΚΠολΔ). Ως εκ τούτου, η αίτηση αναίρεσης απορρίφθηκε και επιβλήθηκαν έξοδα (άρθρα 176, 183, 191 § 2 ΚΠολΔ).
Τελική Απόφαση
ΑΠΟΡΡΙΠΤΕΙ την από 9.4.2012 αίτηση των: α) ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία "ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΑ ΕΛΛΑΔΟΣ ... Α.Ε." και β) Ε. Τ. του Ε. κατά των Δ. Μ. κ.λ.π., περί αναιρέσεως της 49/2012 αποφάσεως του Εφετείου Δωδεκανήσου. Και ΚΑΤΑΔΙΚΑΖΕΙ τους αναιρεσείοντες στην πληρωμή χιλίων οκτακοσίων (1.800) ευρώ, για τα δικαστικά έξοδα των αναιρεσιβλήτων.

ΑΠ 255/2016

Εργατικό Δίκαιο · Αστικό Δίκαιο2016Άρειος Πάγος
Σχετικότητα 97.2%
Κρίσιμα Πραγματικά Περιστατικά
Ηλεκτροτεχνίτης εναέριων και υπογείων γραμμών, ηλικίας 35 ετών, έγγαμος με δύο ανήλικα τέκνα ηλικίας 6 και 3 ετών, εισέπραττε μηνιαίως μισθό 959,71 ευρώ. Εκτελούσε εργασία ανάρτησης και τάνυσης τετραπολικού συνεστραμμένου και μονωμένου αγωγού για ηλεκτροδότηση οικίας επί στύλου ΔΕΗ ύψους 8 μέτρων. Ο στύλος έφερε τρεις συστοιχίες καλωδίων: δύο πενταπολικές χωρίς μόνωση παράλληλα με την οδό, και μία πενταπολική συνεστραμμένη μονωμένη κάθετα στις άλλες. Λόγω ιδιαίτερων συνθηκών χώρου (περιφραγμένο γειτονικό οικόπεδο, στύλος ΟΤΕ σε απόσταση 20 μέτρων), η σκάλα τοποθετήθηκε κάτω από ηλεκτροφόρο μη μονωμένη συστοιχία. Οι ειδικοί πύροι (τζαβέτες) τοποθετήθηκαν από πλευρά περίφραξης στο ύψος των συστοιχιών καλωδίων. Ο εργαζόμενος έφερε όλα τα προβλεπόμενα μέσα προστασίας (φόρμα, γάντια χαμηλής τάσης, κράνος, στοιχεία ανάρτησης). Η εργασία εκτελέστηκε χωρίς διακοπή τάσης δικτύου από παραπλήσιο υποσταθμό, χωρίς τοποθέτηση μονωτικών σωλήνων ή καλυμμάτων στους γυμνούς αγωγούς. Αφού ολοκλήρωσε την ηλεκτροδότηση, έλυσε τη ζώνη ασφαλείας και υπέστη ηλεκτροπληξία ερχόμενος σε επαφή με μη μονωμένους υπό τάση ηλεκτροφόρους αγωγούς, έπεσε από ύψος 6-7 μέτρων και αποβίωσε.
Νομική Σκέψη του Δικαστηρίου
Το άρθρο 914 ΑΚ ορίζει ότι για χρηματική ικανοποίηση λόγω ηθικής βλάβης σε εργατικό ατύχημα αρκεί οποιαδήποτε αμέλεια του εργοδότη ή προστηθέντων, όχι μόνο η ειδική αμέλεια του άρθρου 16 παρ. 1 κ.ν. 551/1915. Το άρθρο 2 ν. 158/1975 επιβάλλει για εργασίες σε περιοχή τάσης 50-750V λήψη πρόσθετων μέτρων (επικάλυψη αγωγών με μονωτικούς σωλήνες) όταν η διάταξη είναι πολύσυνθετη. Η Οδηγία Διανομής Νο 15 παράγραφος 14 απαγορεύει ανάρτηση και τάνυση αγωγών πάνω από γραμμή υπό τάση, ενώ η παράγραφος 4.3.1 επιβάλλει τοποθέτηση μονωτικών σωλήνων σε γυμνούς αγωγούς. Το δικαστήριο διαπίστωσε ότι ο προϊστάμενος συνεργείου δεν μερίμνησε για διακοπή τάσης από τον παραπλήσιο υποσταθμό ούτε για τοποθέτηση μονωτικών σωλήνων σε γυμνούς αγωγούς, παρά το πολύσυνθετο της εγκατάστασης (τρεις συστοιχίες καλωδίων, δύο χωρίς μόνωση). Η περίφραξη γειτονικού οικοπέδου εμπόδιζε την τοποθέτηση σκάλας σε ασφαλέστερη θέση. Εφαρμόζοντας το άρθρο 922 ΑΚ περί ευθύνης προστήσαντος, έκρινε ότι ο προστηθείς υπάλληλος υπέπεσε σε αμέλεια παραλείποντας τα απαιτούμενα μέτρα ασφαλείας κατά την εκτέλεση υπηρεσίας, χωρίς συνυπαιτιότητα του παθόντος, καθορίζοντας χρηματική ικανοποίηση βάσει πταίσματος, συνθηκών θανάτου, βαθμού συγγενείας και οικονομικής κατάστασης.
Κύριοι Λόγοι Απόφασης
Η αίτηση αναίρεσης απορρίφθηκε διότι το Εφετείο ορθά εφάρμοσε τα άρθρα 914 ΑΚ και 2 ν. 158/1975, δεχόμενο ότι η εργασία ανάρτησης και τάνυσης αγωγού επέβαλε διακοπή τάσης και τοποθέτηση μονωτικών σωλήνων λόγω του πολυσυνθέτου της εγκατάστασης (τρεις συστοιχίες καλωδίων, δύο χωρίς μόνωση, ύψος 8 μέτρων), χωρίς να απαιτείται ανάλυση των εννοιών "τάνυση" και "ανάρτηση" ή προσδιορισμός τάσης, αφού τα μέτρα ασφαλείας ίσχυαν για την πρώτη περιοχή τάσης (0-750V). Η κρίση περί απουσίας συνυπαιτιότητας στηρίχθηκε πλήρως στις παραδοχές ότι η περίφραξη γειτονικού οικοπέδου και η θέση στύλου ΟΤΕ εμπόδιζαν την τοποθέτηση σκάλας σε ασφαλέστερη πλευρά. Ο ισχυρισμός ότι η πρόσληψη συζύγου θανόντος στη ΔΕΗ συνεπάγεται αυτοδίκαιη παραίτηση από αποζημιωτικές αξιώσεις κρίθηκε μη νόμιμος, διότι το άρθρο 6 παρ. 7 ν. 2244/1994 δεν προβλέπει τέτοια προϋπόθεση για τη ΔΕΗ μετά το ΠΔ 360/1991 που την εξήγαγε από τον δημόσιο τομέα.
Τελική Απόφαση
ΑΠΟΡΡΙΠΤΕΙ την από 21.4.2015, με αριθ. εκθέσεως καταθέσεως 413/21.4.2015, αίτηση της ανώνυμης εταιρίας με την επωνυμία "Δημόσια Επιχείρηση Ηλεκτρισμού (Δ.Ε.Η. Α.Ε.)" κατά των: 1) Χ. χήρας Α. Κ., 2) Β. Κ. του Α., 3) Μ. Κ. του Α., 4) Κ. Κ. του Α. 5) Μ. συζ. Κ. Κ. και 6) Α. Κ. συζ. Χ. Δ., περί αναιρέσεως της υπ` αριθ. 1991/2012 αποφάσεως του Εφετείου Αθηνών. Και ΚΑΤΑΔΙΚΑΖΕΙ την αναιρεσείουσα στην πληρωμή χιλίων οκτακοσίων (1.800) ευρώ, για τα δικαστικά έξοδα των αναιρεσίβλητων.

ΑΠ 936/2011

Εργατικό Δίκαιο · Δικονομικό Δίκαιο2011Άρειος Πάγος
Σχετικότητα 96.0%
Κρίσιμα Πραγματικά Περιστατικά
Μέλη οικογένειας ζήτησαν χρηματική ικανοποίηση λόγω ψυχικής οδύνης εξαιτίας θανάτου οικείου τους από ηλεκτροπληξία κατά την εκτέλεση εργασιών σε ανεγειρόμενη οικοδομή. Ο θανατωθείς παρείχε εξαρτημένη εργασία έχοντας προσληφθεί από εργολάβο οικοδομών, σε έργο κυριότητας εργοδότη-κυρίας του έργου, υπό την επίβλεψη πολιτικού μηχανικού. Αποδόθηκε αμέλεια στην κυρία του έργου, στον εργολάβο και στον επιβλέποντα μηχανικό ως προς τη λήψη μέτρων ασφαλείας κατά την εκτέλεση των εργασιών.
Νομική Σκέψη του Δικαστηρίου
Το άρθρο 922 ΑΚ θεσπίζει ευθύνη του κυρίου ή προστήσαντος για παράνομες και υπαίτιες πράξεις ή παραλείψεις του προστηθέντος κατά ή εξ αφορμής της υπηρεσίας, με προϋπόθεση σχέσης προστήσεως (δικαίωμα διεύθυνσης/εντολών). Κατά το άρθρο 914 ΑΚ απαιτείται παράνομη και υπαίτια συμπεριφορά. Σε μίσθωση έργου δεν υπάρχει κατ’ αρχήν προστήση, εκτός αν ο εργοδότης επιφυλάσσει διεύθυνση και επίβλεψη. Κατά τα άρθρα 559 και 561 παρ. 2 ΚΠολΔ, εσφαλμένη εκτίμηση αγωγής ιδρύει λόγο αναιρέσεως μόνο αν παραβιάστηκε ουσιαστικός κανόνας (559 αρ.1). Το δικαστήριο διαπίστωσε ότι οι ενάγοντες ζήτησαν χρηματική ικανοποίηση λόγω ψυχικής οδύνης από θάνατο σε βίαιο συμβάν (ηλεκτροπληξία) κατά την εργασία σε οικοδομή. Επικαλέστηκαν ιδιότητες και ευθύνες της κυρίας του έργου, του εργολάβου και του επιβλέποντος μηχανικού για μέτρα ασφαλείας, χωρίς ειδικά περιστατικά που να συνιστούν σχέση προστήσεως μεταξύ κυρίας του έργου και επιβλέποντος. Εφαρμόζοντας τις ανωτέρω αρχές, έκρινε ότι το Εφετείο θεμελίωσε ευθύνη της κυρίας του έργου επί βάσεως προστήσεως που δεν είχε επικληθεί με συγκεκριμένα πραγματικά γεγονότα στην αγωγή, λαμβάνοντας υπόψη μη προταθέντα στοιχεία. Έτσι παραβιάστηκε το άρθρο 559 αρ.1 ΚΠολΔ, με συνέπεια την αναίρεση της απόφασης και παραπομπή για νέα κρίση.
Κύριοι Λόγοι Απόφασης
Η αίτηση αναιρέσεως έγινε εν μέρει δεκτή διότι το Εφετείο θεμελίωσε ευθύνη της κυρίας του έργου στην προστήση του επιβλέποντος μηχανικού χωρίς να έχουν επικληθεί στην αγωγή πραγματικά περιστατικά που συγκροτούν σχέση προστήσεως, λαμβάνοντας υπόψη μη προταθέντα στοιχεία (παραβίαση άρθρου 559 αρ.1 ΚΠολΔ). Απορρίφθηκε ο λόγος περί αναρμοδιότητας, διότι η αξίωση ψυχικής οδύνης από εργατικό ατύχημα υπάγεται στην καθ’ ύλην αρμοδιότητα του Μονομελούς Πρωτοδικείου και δικάζεται κατά την ειδική διαδικασία των άρθρων 663-676 ΚΠολΔ. Απορρίφθηκε ως απαράδεκτος ο λόγος περί μη καταβολής δικαστικού ενσήμου, επειδή η μη καταβολή δεν επιφέρει απαράδεκτο αλλά ερήμην εκδίκαση κατά το ν.δ. 1544/1942, και δεν συνέτρεχαν οι προϋποθέσεις του άρθρου 559 αρ.6 ΚΠολΔ. Η αναίρεση κατά ομοδίκων απορρίφθηκε λόγω έλλειψης εννόμου συμφέροντος.
Τελική Απόφαση
Απορρίπτει την, από 30-12-2009, αίτηση αναιρέσεως, ως προς τους αναιρεσίβλητους Ν. Μ. και Σ. Π.. Και Καταδικάζει την αναιρεσείουσα στα δικαστικά έξοδα του παραστάντος αναιρεσίβλητου, Ν. Μ., τα οποία ορίζει σε χίλια οκτακόσια (1.800) ευρώ. Αναιρεί την υπ' αριθ. 130/2009 απόφαση του Εφετείου Αιγαίου, ως προς τους λοιπούς αναιρεσίβλητους. Παραπέμπει την υπόθεση προς περαιτέρω εκδίκαση στο, ως άνω, Εφετείο, συγκροτούμενο από άλλους δικαστές. Και Καταδικάζει τους ίδιους αναιρεσίβλητους στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσείουσας, τα οποία ορίζει σε δύο χιλιάδες τριακόσια (2.300) ευρώ.

Αναζητήστε για τη δική σας υπόθεση

124.000+ αποφάσεις · 24.000+ άρθρα νομοθεσίας

ή κλείστε demo 15 λεπτών →