Ο ν. 5354/2026 (ΦΕΚ Α΄ 184/9.11.2026) είναι ευρύς νόμος που ρυθμίζει πολλά άσχετα μεταξύ τους θέματα. Το παρόν κείμενο καλύπτει μόνο όσα αφορούν διαχειριστές πιστώσεων (servicers), αγοραστές πιστώσεων (funds) και τους οφειλέτες τους: το Μέρος Α΄ (άρθρα 1 έως 41) και τα άρθρα 299, 300, 366 και 367. Δεν εξετάζει τα κρυπτοστοιχεία, τη γενική δημοσιονομική λογιστική και τις λοιπές ρυθμίσεις του νόμου.
Η νομική θέση ελέγχθηκε στις 19.11.2026 με βάση το ΦΕΚ Α΄ 184 και τα ΦΕΚ Α΄ έως και το Α΄ 190/17.11.2026. Δεν έχουμε εντοπίσει νομολογία που να εφαρμόζει τον ν. 5354/2026.
Σε μία παράγραφο: το άρθρο 37Γ
Το σημαντικότερο πρακτικό σημείο για τον δικηγόρο του οφειλέτη είναι το νέο άρθρο 37Γ του ν. 5072/2023 (άρθρο 15 του ν. 5354/2026), σε ισχύ από 9.11.2026. Καθ' όλη τη διάρκεια ισχύος μιας ρύθμισης οφειλής, εφόσον ο οφειλέτης τηρεί τους όρους της ή η μη καταβολή οφείλεται αποκλειστικά στη μη χορήγηση των αναγκαίων στοιχείων από τον πιστωτή ή τον διαχειριστή, ο νόμος απαγορεύει την καταγγελία, την έκδοση ή εκτέλεση διαταγής πληρωμής, την κατάσχεση, τον πλειστηριασμό και κάθε άλλη ενέργεια είσπραξης κατά παράβαση της ρύθμισης. Η ίδια διάταξη προβλέπει αυτοδίκαιη ακυρότητα των πράξεων που γίνονται κατά παράβαση και αυτοδίκαιη αναστολή πλειστηριασμού που έχει ήδη επισπευσθεί. Για πλειστηριασμό που διενεργείται κατά παράβαση, όμως, ορίζει ότι ακυρώνεται μόνο με δικαστική απόφαση μετά από ανακοπή του άρθρου 933 ΚΠολΔ εντός των νόμιμων προθεσμιών.
Ποιοι είναι οι υπόχρεοι και τι προβλέπει ο σκοπός του Μέρους Α΄
Ο νόμος ρυθμίζει, σύμφωνα με το άρθρο 2, μεταξύ άλλων την ετήσια δημοσιοποίηση στοιχείων από τις Εταιρείες Διαχείρισης Απαιτήσεων από Δάνεια και Πιστώσεις (Ε.Δ.Α.Δ.Π.), τη διαφάνεια ως προς την απαίτηση και την αναστολή τοκοφορίας, την εφαρμογή ανώτατου ορίου οφειλής σε απαιτήσεις από κάθε είδους δάνεια ή πιστώσεις, την τυποποίηση της πρότασης ρύθμισης πριν από τον πλειστηριασμό και την ειδική διαδικασία διμερούς ρύθμισης οφειλών. Οι υποχρεώσεις απευθύνονται κατά περίπτωση σε διαχειριστές πιστώσεων, αγοραστές πιστώσεων, πιστωτές και εποπτευόμενα ιδρύματα, και ο ρόλος κάθε προσώπου πρέπει να ελέγχεται στη συγκεκριμένη διάταξη.
Έναρξη ισχύος
| Από | Διατάξεις | Παραπομπή |
|---|---|---|
| 9.11.2026 (δημοσίευση) | Ο νόμος στο σύνολό του, με τις εξαιρέσεις των παρ. 2 έως 12 του άρθρου 392 (εδώ παρατίθενται μόνο όσες αφορούν το παρόν κείμενο), μεταξύ άλλων τα άρθρα 3 έως 17, 299, 300 και 367 | άρθρο 392 παρ. 1 |
| 1.12.2026 (για καταβολές) | Άρθρο 366 παρ. 2: το σταθερό επιτόκιο 3% στις συμβάσεις αναδιάρθρωσης του εξωδικαστικού μηχανισμού ισχύει για καταβολές από 1.12.2026 και εφεξής | άρθρο 366 παρ. 2 |
| Τρεις (3) μήνες από τη δημοσίευση: 10.2.2027 κατά τον υπολογισμό της προθεσμίας | Άρθρα 18 έως 34 (Μέρος ΓΑ΄ του ν. 5072/2023), 39, 40, 41 | άρθρο 392 παρ. 2 |
Για το Μέρος ΓΑ΄ και τα άρθρα 39 έως 41 ο νόμος δεν ορίζει ημερολογιακή ημερομηνία: η έναρξη είναι «τρεις μήνες από τη δημοσίευση». Η δημοσίευση έγινε στις 9.11.2026, η προθεσμία αρχίζει την επομένη (άρθρο 241 ΑΚ) και λήγει στις 9.2.2027 (άρθρο 243 ΑΚ), οπότε η πρώτη ημέρα εφαρμογής είναι η 10.2.2027. Η ημερομηνία προκύπτει από τον υπολογισμό και όχι από ρητή αναφορά του νόμου.
Πίνακας αλλαγών
| Αλλαγή | Άρθρο ν. 5354/2026 | Τροποποιούμενη διάταξη | Ποιους αφορά | Έναρξη |
|---|---|---|---|---|
| Ετήσια δημοσιοποίηση οικονομικών μεγεθών, διακυβέρνησης, χαρτοφυλακίων, αποτελεσμάτων διαχείρισης και χειρισμού παραπόνων | 4 | ν. 5072/2023, νέο άρθρο 10Α | Ε.Δ.Α.Δ.Π. | 9.11.2026 |
| Συνεχής τήρηση προϋποθέσεων, ετήσιο σχέδιο στρατηγικής διαχείρισης προς την Τράπεζα της Ελλάδος (ΤτΕ), αρχές δίκαιης και επιμελούς διαχείρισης, πολιτική αποδοχών | 5 | ν. 5072/2023, νέο άρθρο 10Β | Ε.Δ.Α.Δ.Π. | 9.11.2026 |
| Ετήσιος διαχειριστικός έλεγχος διαχειριστών απαιτήσεων τιτλοποιήσεων με εγγύηση Δημοσίου ή άλλον μηχανισμό δημόσιας στήριξης και δημοσιοποίηση περίληψης | 3 | ν. 4649/2019, νέο άρθρο 14Α | Διαχειριστές απαιτήσεων τιτλοποιήσεων | 9.11.2026 |
| Ρήτρα πολιτικής διαμεσολάβησης για πώληση απαιτήσεων στη δευτερογενή αγορά | 6 | ν. 5072/2023 άρθρο 14 παρ. 2 περ. ι΄ | Διαχειριστές και αγοραστές πιστώσεων | 9.11.2026 |
| Πωλήσεις και μεταβιβάσεις απαιτήσεων στη δευτερογενή αγορά αποκλειστικά με τη διαμεσολάβηση του διαχειριστή του πωλητή | 7 | ν. 5072/2023 άρθρο 21, νέα παρ. 6Α | Αγοραστές πιστώσεων | 9.11.2026 |
| Αρμόδια αρχή για την Ηλεκτρονική Πλατφόρμα Συναλλαγών Μη Εξυπηρετούμενων Δανείων και άρθρο 24Α, κυρώσεις του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών (ΥΠΕΘΟΟ) | 8, 10 | ν. 5072/2023 άρθρα 25 παρ. 3 και 28 παρ. 1 | Διαχειριστές και αγοραστές πιστώσεων | 9.11.2026 |
| Κυρώσεις ΤτΕ για μη υποβολή ή υποβολή ανακριβών στοιχείων, δημοσιοποίηση κυρώσεων | 9 | ν. 5072/2023 άρθρο 27 παρ. 1 περ. ιστ΄ και νέα παρ. 8 | Διαχειριστές πιστώσεων | 9.11.2026 |
| Υποχρέωση συνεργασίας με τον Ελληνικό Χρηματοοικονομικό Μεσολαβητή ή άλλο φορέα ΕΕΔ στα παράπονα δανειοληπτών | 11 | ν. 5072/2023 άρθρο 31 παρ. 1 | Διαχειριστές πιστώσεων | 9.11.2026 |
| Δικαίωμα του δανειολήπτη σε στοιχεία οφειλής εντός 45 ημερών και αναστολή τοκοφορίας | 13 | ν. 5072/2023, νέο άρθρο 37Α | Διαχειριστές πιστώσεων, δανειολήπτες | 9.11.2026 |
| Ανώτατο όριο τοκοφορίας (άρθρο 39 ν. 3259/2004) σε κάθε είδους απαιτήσεις δανείων ή πιστώσεων και επανυπολογισμός | 14 | ν. 5072/2023, νέο άρθρο 37Β | Πιστωτικά ιδρύματα, διαχειριστές, αγοραστές, διάδοχοι | 9.11.2026 |
| Προστασία του συνεπούς οφειλέτη από ενέργειες είσπραξης | 15 | ν. 5072/2023, νέο άρθρο 37Γ | Πιστωτές και διαχειριστές πιστώσεων | 9.11.2026 |
| Τυποποίηση πρότασης ρύθμισης πριν από τον πλειστηριασμό | 17 | ν. 5193/2025 άρθρο 182 | Πιστωτές που επισπεύδουν πλειστηριασμό | 9.11.2026 |
| Ειδική διαδικασία διμερούς ρύθμισης οφειλών | 18 έως 34 | ν. 5072/2023, νέο Μέρος ΓΑ΄ | Οφειλέτες και εποπτευόμενοι από την ΤτΕ δανειστές | Τρεις μήνες από τη δημοσίευση (10.2.2027) |
| Ενιαία προθεσμία απαλλαγής φυσικού προσώπου 12 μηνών | 299 | ν. 4738/2020 άρθρο 192 | Οφειλέτες φυσικά πρόσωπα σε πτώχευση | 9.11.2026 (άρθρο 299 παρ. 3 για εκκρεμείς) |
| Αυθημερόν διαβίβαση δεδομένων οικονομικής συμπεριφοράς | 300 | ν. 4972/2022, νέο άρθρο 35Α | Πιστωτές και πιστωτικοί φορείς | 9.11.2026 |
| Σταθερό επιτόκιο 3% σε συμβάσεις αναδιάρθρωσης του εξωδικαστικού | 366 | ν. 4738/2020 άρθρο 14, νέα παρ. 3Α | Ευάλωτοι και επιλέξιμοι οφειλέτες προς χρηματοδοτικούς φορείς | Καταβολές από 1.12.2026 |
| Ανώτατο πρόστιμο ΤτΕ από 500.000 σε 5.000.000 ευρώ | 367 | ν. 5072/2023 άρθρο 27 παρ. 2 περ. γ΄ | Διαχειριστές και αγοραστές πιστώσεων | 9.11.2026 |
Διαφάνεια και ενημέρωση του οφειλέτη (άρθρο 37Α)
Κατά το άρθρο 37Α του ν. 5072/2023, ο δανειολήπτης ή ο εξουσιοδοτημένος εκπρόσωπός του μπορεί να ζητήσει από τον διαχειριστή πιστώσεων, χωρίς επιβάρυνση και εντός 45 ημερών: τις συμβάσεις και τις τροποποιήσεις τους, το αναλυτικό ιστορικό καταβολών, τον τρόπο υπολογισμού του ισχύοντος επιτοκίου και αναλυτική κατάσταση της οφειλής (κεφάλαιο, συμβατικοί τόκοι, τόκοι υπερημερίας, προμήθειες, έξοδα). Ο δανειολήπτης δηλώνει στην αίτηση ταχυδρομική και ηλεκτρονική διεύθυνση. Αν τα στοιχεία είναι διαθέσιμα και πλήρη μέσω του συστήματος προσωποποιημένης πληροφόρησης, η υποχρέωση θεωρείται εκπληρωμένη με ενημέρωση του δανειολήπτη ότι είναι διαθέσιμα εκεί (παρ. 2).
Η νομική συνέπεια της παράλειψης είναι ειδική και ορίζεται στο κείμενο: αν παρέλθει η προθεσμία χωρίς ανταπόκριση, η απαίτηση δεν παράγει συμβατικούς τόκους ή τόκους υπερημερίας έως την πλήρη και προσήκουσα παροχή των στοιχείων, και η τοκοφορία επανεκκινεί την επομένη ημέρα της παροχής (παρ. 3 και 4). Η αναστολή τοκοφορίας δεν θίγει άλλο δικαίωμα του οφειλέτη προς αποζημίωση ή αναζήτηση αχρεωστήτως καταβληθέντων (παρ. 6). Νέο αίτημα για τα ίδια στοιχεία υποβάλλεται μετά από έξι μήνες από την τελευταία χορήγηση, ή δεν υποβάλλεται όταν έχει ενημερωθεί ότι τα στοιχεία είναι διαθέσιμα στο σύστημα (παρ. 7 και 8).
Ανώτατο όριο τοκοφορίας και επανυπολογισμός (άρθρο 37Β)
Το άρθρο 37Β εφαρμόζει τις παρ. 1 έως 3 και 6 έως 12 του άρθρου 39 του ν. 3259/2004 σε κάθε είδους απαιτήσεις από δάνεια ή πιστώσεις, και πέραν των ορίων της παρ. 4 του ίδιου άρθρου, με την επιφύλαξη του άρθρου 30 του ν. 2789/2000 και της παρ. 5 του άρθρου 39 του ν. 3259/2004 για αγρότες και αγροτικούς συνεταιρισμούς, που ρυθμίζουν χαμηλότερο όριο (παρ. 1). Το όριο της παρ. 1 του άρθρου 39 του ν. 3259/2004 είναι το τριπλάσιο του ληφθέντος κεφαλαίου κάθε δανείου ή πίστωσης (για αλληλόχρεους λογαριασμούς, του ποσού της οφειλής όπως διαμορφώθηκε κατά την τελευταία εκταμίευση), ενώ η παρ. 5 του ίδιου άρθρου για τους αγρότες ορίζει το διπλάσιο. Η παρ. 1 του άρθρου 39 αναφέρεται σε συμβάσεις που συνομολογήθηκαν πριν από την έναρξη ισχύος του ν. 3259/2004, ενώ το άρθρο 37Β ορίζει ότι οι παρ. 1 έως 3 ισχύουν για κάθε είδους συμβάσεις δανείων ή πιστώσεων· την ερμηνεία αυτή δεν την κρίνουμε εδώ. Ισχύουν τα εξής, κατά το κείμενο.
- Τα όρια εφαρμόζονται άπαξ και αυτοδικαίως, χωρίς αίτηση, δήλωση, ανακοπή, αγωγή ή αίτημα επανυπολογισμού του οφειλέτη ή του εγγυητή (παρ. 2).
- Οι υπόχρεοι (πιστωτικά ιδρύματα, διάδοχοί τους, αποκτώντες τιτλοποιημένες απαιτήσεις και Ε.Δ.Α.Δ.Π.) επανυπολογίζουν την απαίτηση χωρίς προηγούμενη αίτηση (παρ. 7). Η μεταβίβαση ή η ανάθεση διαχείρισης δεν επηρεάζει την εφαρμογή (παρ. 8).
- Ποσά που έχουν ήδη καταβληθεί δεν αναζητούνται (παρ. 6). Η εφαρμογή δεν ανατρέπει τη δικαστική κρίση ως προς την ύπαρξη ή τη γένεση της απαίτησης, αλλά αφορά το ύψος της μη εξοφληθείσας απαίτησης (παρ. 9).
- Αν έχει κινηθεί αναγκαστική εκτέλεση, αυτή μπορεί να συνεχιστεί μόνο έως το ποσό που προκύπτει από τον επανυπολογισμό, με συγκεκριμένα μέσα περιορισμού, όπως συμπληρωματική επιταγή προς εκτέλεση ή ειδική έγγραφη δήλωση του επισπεύδοντος προς τον δικαστικό επιμελητή, η οποία περιλαμβάνει επί ποινή ακυρότητας το ακριβές ποσό μέχρι το οποίο συνεχίζεται η εκτέλεση (παρ. 10).
- Μεταβατικά (άρθρο 14 παρ. 2 έως 5 του ν. 5354/2026): η ρύθμιση καταλαμβάνει οφειλές σε καθυστέρηση τουλάχιστον 90 ημερών κατά την έναρξη ισχύος και όσες περιέρχονται μετά σε αυτό το καθεστώς. Για υφιστάμενες απαιτήσεις ο επανυπολογισμός γίνεται εντός έξι μηνών από την έναρξη ισχύος (παρ. 3). Αν υπάρχει διαταγή πληρωμής, δικαστική απόφαση, πράξη εκτέλεσης ή άλλος εκτελεστός τίτλος με ανεξόφλητο υπόλοιπο, το υπόλοιπο περιορίζεται αυτοδικαίως στο ποσό που προκύπτει από την εφαρμογή της παρ. 1 του άρθρου 37Β (παρ. 4). Προγενέστερη ρύθμιση, αναγνώριση οφειλής ή συμβιβασμός δεν εμποδίζει την εφαρμογή ως προς το ανεξόφλητο μέρος (παρ. 5). Οι ρυθμίσεις για ήδη εκδοθέντες εκτελεστούς τίτλους και για εκκρεμείς εκτελέσεις αφορούν μόνο τις απαιτήσεις που υπάγονται στο άρθρο 37Β· ο τίτλος δεν ακυρώνεται, περιορίζεται το ανεξόφλητο υπόλοιπο και η εκτέλεση που έχει κινηθεί συνεχίζεται έως το περιορισμένο ποσό.
Προστασία του συνεπούς οφειλέτη (άρθρο 37Γ)
Επιπλέον όσων αναφέρθηκαν στην αρχή, το άρθρο 37Γ ορίζει τα εξής.
- Η απαγόρευση της παρ. 1 καλύπτει την καταγγελία της ρύθμισης ή της σύμβασης, τη διαταγή πληρωμής, την κατάσχεση ή άλλο μέτρο εκτέλεσης, την επίσπευση ή συνέχιση πλειστηριασμού και κάθε άλλη δικαστική ή εξώδικη ενέργεια είσπραξης κατά παράβαση της ρύθμισης. Αν έχει ήδη επισπευσθεί πλειστηριασμός, αναστέλλεται αυτοδικαίως και δεν συνεχίζεται πριν από την αποκατάσταση της νομιμότητας (παρ. 2). Η αναστολή επέρχεται αυτοδικαίως, αλλά πλειστηριασμός που διενεργήθηκε παρά την απαγόρευση ακυρώνεται μόνο με δικαστική απόφαση μετά ανακοπή του άρθρου 933 ΚΠολΔ.
- Σε παράβαση της παρ. 1, ο πιστωτής ή ο διαχειριστής οφείλει αυτοδικαίως να πιστώσει στον οφειλέτη ποσό ίσο με πέντε μηνιαίες δόσεις, που συμψηφίζεται με τις πέντε τελευταίες δόσεις, να παρατείνει τη ρύθμιση κατά πέντε δόσεις χωρίς επιβάρυνση και να αποκαταστήσει με δικά του έξοδα κάθε δικονομική και πραγματική συνέπεια της παράνομης ενέργειας (παρ. 3). Οι συνέπειες επέρχονται αυτοδικαίως, χωρίς όχληση, αποδοχή ή δικαστική απόφαση (παρ. 4).
- Η αποζημίωση της παρ. 3 είναι η ελάχιστη νόμιμη αποζημίωση και δεν αποκλείει την αξίωση πλήρους αποκατάστασης και χρηματικής ικανοποίησης για ηθική βλάβη (παρ. 5).
- Διοικητικό πρόστιμο από 50.000 έως 500.000 ευρώ ανά δανειολήπτη επιβάλλεται από το αρμόδιο όργανο της Γενικής Γραμματείας Χρηματοπιστωτικού Τομέα και Διαχείρισης Ιδιωτικού Χρέους του ΥΠΕΘΟΟ, κατόπιν ακρόασης, ανεξάρτητα από την ακυρότητα και την αποζημίωση (παρ. 7). Για δεύτερη και τρίτη παράβαση εντός τριετίας προβλέπονται αυξημένο πρόστιμο και μέτρα της ΤτΕ (παρ. 8 και 9).
- Αντίθετη συμφωνία ή γενικός όρος συναλλαγών είναι άκυρος (παρ. 6).
Πρόταση ρύθμισης πριν από τον πλειστηριασμό (άρθρο 17, ν. 5193/2025 άρθρο 182)
Το άρθρο 182 του ν. 5193/2025, όπως διαμορφώνεται, προβλέπει ότι ο πιστωτής καταθέτει εγγράφως στον οφειλέτη, τουλάχιστον τρεις μήνες πριν από τον πλειστηριασμό, πρόταση ρύθμισης που πρέπει να είναι κατάλληλη, βιώσιμη και τεκμηριωμένη βάσει της ικανότητας αποπληρωμής. Η υποχρέωση προκύπτει άπαξ (για το χρονικό της σημείο, βλ. ανοιχτό ζήτημα 2) και δεν αφορά τους επαναλαμβανόμενους πλειστηριασμούς του άρθρου 966 ΚΠολΔ. Δεν υφίσταται αν ο οφειλέτης δεν έχει εγγραφεί στο σύστημα προσωποποιημένης πληροφόρησης και δεν έχει ανταποκριθεί σε αίτημα για τα στοιχεία οικονομικής και περιουσιακής κατάστασης. Εξαιρούνται οι οφειλές νομικών προσώπων που θεωρούνται μεγάλες οντότητες. Το κείμενο που ελέγξαμε δεν ορίζει ρητά συνέπεια για την παράλειψη της πρότασης.
Εποπτεία, κυρώσεις και παράπονα
Αρμόδια αρχή για την Ηλεκτρονική Πλατφόρμα Συναλλαγών Μη Εξυπηρετούμενων Δανείων και το άρθρο 24Α είναι το ΥΠΕΘΟΟ (άρθρο 8). Η ΤτΕ επιβάλλει κυρώσεις και για μη υποβολή ή υποβολή ανακριβών στοιχείων (άρθρο 9). Το ανώτατο όριο προστίμου ΤτΕ προς διαχειριστές και αγοραστές πιστώσεων αυξάνεται από 500.000 σε 5.000.000 ευρώ (άρθρο 367). Οι διαχειριστές πιστώσεων συνεργάζονται με τον Ελληνικό Χρηματοοικονομικό Μεσολαβητή ή άλλον αναγνωρισμένο φορέα ΕΕΔ στη διαχείριση παραπόνων δανειοληπτών (άρθρο 11).
Τι προβλέπει ο νόμος και τι δεν προβλέπει
Ο διαχωρισμός είναι κρίσιμος για την επιχειρηματολογία σας.
- Ρητές συνέπειες. Το άρθρο 37Γ προβλέπει αυτοδίκαιη ακυρότητα πράξεων που γίνονται κατά παράβαση της παρ. 1, αυτοδίκαιη αναστολή του ήδη επισπευσθέντος πλειστηριασμού και, για πλειστηριασμό που διενεργήθηκε κατά παράβαση, ακύρωση μόνο με δικαστική απόφαση μετά ανακοπή (παρ. 2). Το άρθρο 37Α προβλέπει αναστολή τοκοφορίας. Το άρθρο 37Β προβλέπει ανώτατο όριο και υποχρέωση επανυπολογισμού, με συγκεκριμένο τρόπο περιορισμού της εκτέλεσης.
- Ρυθμιστικές κυρώσεις. Τα πρόστιμα και τα μέτρα των άρθρων 8 έως 11 και 367, καθώς και τα πρόστιμα του άρθρου 37Γ παρ. 7 έως 9, είναι διοικητικές κυρώσεις των αρμόδιων αρχών και από μόνα τους δεν δημιουργούν αστική ή δικονομική συνέπεια.
- Λόγοι ανακοπής. Κατά τη γνώμη μας, οι παραβάσεις των άρθρων 37Α έως 37Γ μπορούν, ανάλογα με τη διάταξη και τη συγκεκριμένη πράξη, να θεμελιώσουν και λόγους ανακοπής (ΚΠολΔ 632-633, 933), για παράδειγμα ο μη εφαρμοσθείς επανυπολογισμός του άρθρου 37Β ή η πράξη του άρθρου 37Γ. Πρόκειται για ερμηνευτική θέση και όχι για ρητή πρόβλεψη του νόμου ή κρατούσα νομολογία.
- Όσα δεν προβλέπονται. Δεν προβλέπεται ότι κάθε παράβαση ακυρώνει γενικά την απαίτηση ή τον εκτελεστό τίτλο, αναιρεί τη νομιμοποίηση διαχειριστή ή αγοραστή, καταργεί το χρέος ή εξασφαλίζει ευνοϊκό αποτέλεσμα σε ανακοπή. Κάθε τέτοιο επιχείρημα στηρίζεται σε ερμηνεία των ΚΠολΔ, ΑΚ και της σχετικής νομολογίας, όχι στο κείμενο του ν. 5354/2026. Για το ζήτημα της νομιμοποίησης διαχειριστών και funds στην εκτελεστική διαδικασία δείτε την υπάρχουσα αναζήτηση νομιμοποίηση servicers και funds στην εκτελεστική διαδικασία.
Η νέα διαδικασία διμερούς ρύθμισης (Μέρος ΓΑ΄) και οι μεταβατικές της διατάξεις
Το άρθρο 18 προσθέτει στον ν. 5072/2023 νέο Μέρος ΓΑ΄ («Ειδική διαδικασία διμερούς ρύθμισης οφειλών») και το άρθρο 19 ορίζει το πεδίο εφαρμογής: διμερής διαπραγμάτευση για ρύθμιση ή οριστική διευθέτηση οφειλών μεταξύ οφειλετών και εποπτευόμενων από την ΤτΕ ιδρυμάτων που παρέχουν ή διαχειρίζονται δάνεια ή πιστώσεις. Η διαδικασία εφαρμόζεται ανεξάρτητα από το αν ο οφειλέτης μπορεί ή προτίθεται να υπαχθεί στον εξωδικαστικό μηχανισμό του ν. 4738/2020 (άρθρο 63Α παρ. 2). Η έναρξη ισχύος είναι τρεις μήνες από τη δημοσίευση, δηλαδή από 10.2.2027 κατά τον υπολογισμό της προθεσμίας (ο νόμος δεν ορίζει ημερολογιακή ημερομηνία). Στο Deep-Law, τα νέα άρθρα του Μέρους ΓΑ΄ του ν. 5072/2023 δεν εξυπηρετούνται ως ισχύον κείμενο πριν από την έναρξή τους.
Οι μεταβατικές και λοιπές διατάξεις (άρθρα 39 έως 41) ισχύουν επίσης τρεις μήνες από τη δημοσίευση, από 10.2.2027:
- Παραπομπές στον «Κώδικα Δεοντολογίας Τραπεζών» νοούνται ως παραπομπές στο Μέρος ΓΑ΄ και η ψηφιακή πλατφόρμα του άρθρου 39 του ν. 4818/2021 μετονομάζεται (άρθρο 39).
- Στις εκκρεμείς Διαδικασίες Επίλυσης Καθυστερήσεων που δεν έχουν ολοκληρωθεί μέχρι την έναρξη ισχύος εφαρμόζεται το Μέρος ΓΑ΄ (άρθρο 40 παρ. 1). Για απαιτήσεις από συμβάσεις που έχουν καταγγελθεί ή βρίσκονται σε καθυστέρηση άνω των 30 ημερών και για τις οποίες δεν τηρείται ενεργή ρύθμιση, ο δανειστής αποστέλλει ειδοποίηση εντός τριών μηνών από την έναρξη ισχύος (παρ. 2). Η αίτηση υπαγωγής μπορεί να αφορά τα ίδια δάνεια για τα οποία έχουν ολοκληρωθεί οι ενέργειες της ΔΕΚ (παρ. 3).
- Καταργούνται οι παρ. 2 έως 4 του άρθρου 1 του ν. 4224/2013 (άρθρο 41).
Άλλες διατάξεις: πτώχευση, εξωδικαστικός, δεδομένα
- Απαλλαγή φυσικού προσώπου (άρθρο 299). Η προθεσμία του άρθρου 192 ν. 4738/2020 γίνεται δώδεκα μήνες από την κήρυξη της πτώχευσης ή την καταχώριση της παρ. 4 του άρθρου 77, και η παρ. 2 καταργείται. Για πτωχεύσεις ή καταχωρίσεις πριν από την έναρξη ισχύος στις οποίες δεν έχει επέλθει απαλλαγή, η προθεσμία είναι δώδεκα μήνες από την έναρξη ισχύος (παρ. 3).
- Σταθερό επιτόκιο στον εξωδικαστικό (άρθρο 366). Στις συμβάσεις αναδιάρθρωσης οφειλών προς χρηματοδοτικούς φορείς, για ευάλωτους οφειλέτες με βεβαίωση ή επιλέξιμους οφειλέτες, το επιτόκιο καθορίζεται σε 3% ετησίως, σταθερό για όλη τη διάρκεια της ρύθμισης, ανεξάρτητα από εμπράγματες ή άλλες εξασφαλίσεις. Ισχύει για καταβολές από 1.12.2026 και καταλαμβάνει υφιστάμενες συμβάσεις. Ήδη καταβληθέντα ποσά δεν επιστρέφονται ούτε συμψηφίζονται (παρ. 2).
- Δεδομένα οικονομικής συμπεριφοράς (άρθρο 300). Πιστωτές και πιστωτικοί φορείς διαβιβάζουν αυθημερόν στο αρχείο οικονομικής συμπεριφοράς τα σχετικά δεδομένα. Πιστωτής που αναλαμβάνει διαχείριση απαιτήσεων ενημερώνει αυθημερόν τον διαχειριστή του αρχείου (άρθρο 35Α ν. 4972/2022).
Λίστα ελέγχου για τον φάκελο του οφειλέτη
- Υπάρχει ισχύουσα ρύθμιση; Αν ναι, τηρούνται οι όροι της ή η καθυστέρηση οφείλεται στη μη χορήγηση στοιχείων; Τι πράξεις έχουν γίνει από τις 9.11.2026 (άρθρο 37Γ);
- Έχει ζητηθεί από τον διαχειριστή η πλήρης εικόνα της οφειλής και πότε; Έχει παρέλθει η προθεσμία των 45 ημερών (άρθρο 37Α);
- Η απαίτηση είναι σε καθυστέρηση τουλάχιστον 90 ημερών; Έχει γίνει επανυπολογισμός κατά το άρθρο 37Β και ποιο ποσό ζητείται στην εκτέλεση;
- Προηγήθηκε πρόταση ρύθμισης πριν από πλειστηριασμό που επισπεύδεται το πρώτον (ν. 5193/2025 άρθρο 182);
- Ποιος είναι ο σημερινός δικαιούχος και ποιος ο διαχειριστής; Η μεταβίβαση ή η ανάθεση δεν επηρεάζει την εφαρμογή του άρθρου 37Β (παρ. 8).
- Για απαιτήσεις από καταγγελμένες συμβάσεις ή σε καθυστέρηση άνω των 30 ημερών, αναμένεται ειδοποίηση του δανειστή εντός τριών μηνών από την έναρξη του Μέρους ΓΑ΄, δηλαδή από 10.2.2027 (άρθρο 40 παρ. 2).
- Αν πρόκειται για πτώχευση φυσικού προσώπου ή για εξωδικαστικό, ελέγξτε τα άρθρα 299 και 366.
Ανοιχτά ζητήματα
Δεν δίνουμε απάντηση στα παρακάτω.
- Χρονικό πεδίο του άρθρου 37Γ. Στο κείμενο του άρθρου 15 δεν εντοπίσαμε μεταβατική ρύθμιση για το αν καταλαμβάνει ρυθμίσεις που συνήφθησαν πριν από τις 9.11.2026 ή πράξεις που έγιναν πριν από τότε.
- Η φράση «ισχύ του παρόντος νόμου» στο άρθρο 182 του ν. 5193/2025. Η φράση υπήρχε αυτούσια στο προϊσχύσαν κείμενο του άρθρου 182 (ν. 5193/2025) και το άρθρο 17 δεν την τροποποιεί ρητά, αλλά το άρθρο επαναδιατυπώνεται ολόκληρο με τον ν. 5354/2026. Δεν είναι σαφές αν αναφέρεται στον ν. 5193/2025 ή στον ν. 5354/2026, και επομένως για ποιους πλειστηριασμούς γεννάται η υποχρέωση. Επιπλέον, το άρθρο 17 ισχύει από 9.11.2026 ενώ το άρθρο 182 παραπέμπει σε διατάξεις (63Α έως 63ΙΣΤ) που ισχύουν τρεις μήνες αργότερα· ο συνδυασμός δεν ρυθμίζεται ρητά.
- Συνέπεια της παράλειψης της πρότασης ρύθμισης. Το κείμενο δεν ορίζει ρητά συνέπεια.
- Εκτελεστικές αποφάσεις. Δεν έχουμε ελέγξει αποφάσεις της ΤτΕ και του ΥΠΕΘΟΟ και ΦΕΚ Β΄ που εκδίδονται κατ' εξουσιοδότηση, π.χ. για το άρθρο 10Α και 10Β ή το Μέρος ΓΑ΄.
- Νομολογία. Δεν έχουμε εντοπίσει δικαστική κρίση για τις νέες διατάξεις.
Για να ελέγξετε το ισχύον κείμενο των άρθρων που τροποποιήθηκαν και να παρακολουθήσετε τη νομολογία, ξεκινήστε από το Deep-Law: τον ν. 5354/2026, τον ν. 5072/2023 για τα δάνεια και τη διαφάνεια και τον Πτωχευτικό Κώδικα (ν. 4738/2020). Σχετικές αναζητήσεις νομολογίας: ανακοπή διαταγής πληρωμής, ανακοπή κατά πλειστηριασμού (ΚΠολΔ 933) και αναστολή πλειστηριασμού πρώτης κατοικίας.
Συχνές ερωτήσεις
Από πότε ισχύουν οι διατάξεις του ν. 5354/2026 για servicers και οφειλέτες;
Κατά τον κανόνα του άρθρου 392 παρ. 1, από τη δημοσίευση στις 9.11.2026, εκτός αν ορίζεται διαφορετικά. Για τα άρθρα που καλύπτει το παρόν κείμενο, εξαίρεση αποτελούν τα άρθρα 18 έως 34 και 39 έως 41, που αρχίζουν τρεις μήνες από τη δημοσίευση (άρθρο 392 παρ. 2) και, κατά τον υπολογισμό της προθεσμίας, από 10.2.2027, και το άρθρο 366 παρ. 2, που ισχύει για καταβολές από 1.12.2026.
Τι προβλέπει το άρθρο 37Γ του ν. 5072/2023, όπως προστέθηκε με το άρθρο 15 του ν. 5354/2026;
Καθ' όλη τη διάρκεια ισχύος ρύθμισης οφειλής, εφόσον ο οφειλέτης τηρεί τους όρους της ή η μη καταβολή δόσης οφείλεται αποκλειστικά στη μη χορήγηση των αναγκαίων στοιχείων από τον πιστωτή ή τον διαχειριστή πιστώσεων, απαγορεύονται η καταγγελία της ρύθμισης ή της σύμβασης, η έκδοση ή εκτέλεση διαταγής πληρωμής, η κατάσχεση ή άλλο μέτρο αναγκαστικής εκτέλεσης, η επίσπευση ή συνέχιση πλειστηριασμού και κάθε άλλη δικαστική ή εξώδικη ενέργεια είσπραξης κατά παράβαση της ρύθμισης (παρ. 1). Πράξη που εκδίδεται ή διενεργείται κατά παράβαση είναι αυτοδικαίως άκυρη και δεν παράγει έννομα αποτελέσματα. Αν έχει ήδη επισπευσθεί πλειστηριασμός, αναστέλλεται αυτοδικαίως από την τέλεση της παράνομης ενέργειας και ο πιστωτής ενημερώνει άμεσα τον υπάλληλο του πλειστηριασμού. Πλειστηριασμός που διενεργείται κατά παράβαση ακυρώνεται μόνο με δικαστική απόφαση μετά ανακοπή του άρθρου 933 ΚΠολΔ εντός των νόμιμων προθεσμιών (παρ. 2).
Μπορεί ο οφειλέτης να ζητήσει από τον διαχειριστή πιστώσεων τα στοιχεία της οφειλής του;
Ναι, κατά το άρθρο 37Α του ν. 5072/2023: αίτημα του δανειολήπτη, φυσικού ή νομικού προσώπου, ή του εξουσιοδοτημένου εκπροσώπου του, για τις συμβάσεις, το ιστορικό καταβολών, τον τρόπο υπολογισμού του επιτοκίου και την αναλυτική κατάσταση της οφειλής, χωρίς επιβάρυνση, εντός 45 ημερών (παρ. 1). Αν παρέλθει η προθεσμία χωρίς ανταπόκριση, η απαίτηση δεν παράγει συμβατικούς τόκους ή τόκους υπερημερίας έως την πλήρη και προσήκουσα παροχή των στοιχείων (παρ. 3).
Προβλέπει ο ν. 5354/2026 ότι η παράβαση των υποχρεώσεων του διαχειριστή ακυρώνει την εκτέλεση ή αναιρεί τη νομιμοποίηση;
Όχι κατά κανόνα. Ρητή ακυρότητα πράξεων προβλέπεται στο άρθρο 37Γ παρ. 2 του ν. 5072/2023 για πράξεις κατά παράβαση της παρ. 1, καθώς και για αντίθετες συμφωνίες (άρθρα 37Α παρ. 5 και 37Γ παρ. 6) και για τη δήλωση περιορισμού της εκτέλεσης του άρθρου 37Β παρ. 10 που δεν περιλαμβάνει το ακριβές ποσό. Τα άρθρα 37Α έως 37Γ δεν περιορίζονται σε διοικητικές κυρώσεις: το 37Α προβλέπει αναστολή τοκοφορίας, το 37Β επανυπολογισμό των υπαγόμενων απαιτήσεων και το 37Γ αυτοδίκαιη ακυρότητα των απαγορευμένων πράξεων και πρόσθετες συνέπειες υπέρ του οφειλέτη. Κατά τη γνώμη μας, ανάλογα με τη διάταξη και την πράξη, η παράβαση μπορεί να θεμελιώσει και λόγο ανακοπής· το ζήτημα δεν έχει κριθεί νομολογιακά και δεν έχουμε εντοπίσει σχετική νομολογία. Δεν προβλέπεται ότι οποιαδήποτε παράβαση ακυρώνει γενικά την απαίτηση ή τον τίτλο, αναιρεί τη νομιμοποίηση του διαχειριστή ή εξαλείφει το χρέος.
Από πότε ισχύει η νέα διαδικασία διμερούς ρύθμισης οφειλών (Μέρος ΓΑ΄ του ν. 5072/2023);
Τα άρθρα 18 έως 34 του ν. 5354/2026 αρχίζουν τρεις μήνες από τη δημοσίευση (άρθρο 392 παρ. 2). Ο νόμος δεν ορίζει ημερολογιακή ημερομηνία. Κατά τον υπολογισμό της προθεσμίας με τα άρθρα 241 έως 243 ΑΚ, η προθεσμία λήγει στις 9.2.2027 και η πρώτη ημέρα εφαρμογής είναι η 10.2.2027.
Τι αλλάζει στην απαλλαγή του οφειλέτη φυσικού προσώπου στην πτώχευση;
Με το άρθρο 299 η προθεσμία απαλλαγής του άρθρου 192 του ν. 4738/2020 γίνεται ενιαία δώδεκα (12) μήνες αντί τριάντα έξι (36) και η παρ. 2 καταργείται. Για πτωχεύσεις που έχουν κηρυχθεί ή καταχωριστεί πριν από την έναρξη ισχύος και δεν έχει επέλθει απαλλαγή, η προθεσμία ορίζεται σε δώδεκα μήνες από την έναρξη ισχύος του άρθρου 299 (παρ. 3).
Ξεκινήστε τώρα
Δοκιμάστε το Deep Law σε μια πραγματική υπόθεση. Οι πρώτες αναζητήσεις είναι δωρεάν, χωρίς πιστωτική κάρτα.