Τόκοι ρύθμισης ν.3869/2010 διάσωσης κύριας κατοικίας μετά ΟλΑΠ 6/2026: επιτόκιο άρθρου 9 παρ.2 υπολογίζεται επί της μηνιαίας δόσης όχι επί του κεφαλαίου, ερμηνεία ασαφούς διατακτικού

Δημιουργία έρευνας:

Κύρια Νομική Θέση

Με βάση την ΑΠ 6/2026, κατά το άρθρο 9 παρ. 2 ν. 3869/2010, όταν το διατακτικό της απόφασης ρύθμισης για διάσωση κύριας κατοικίας ορίζει έντοκες μηνιαίες καταβολές με το επιτόκιο που προβλέπει η διάταξη, ο τόκος υπολογίζεται επί της εκάστοτε μηνιαίας δόσης και όχι επί του συνόλου του κεφαλαίου της οφειλής. Αν το επιτόκιο είναι κυμαινόμενο, ο υπολογισμός γίνεται χωριστά για κάθε μήνα καταβολής της αντίστοιχης δόσης, ενώ αν είναι σταθερό, εφαρμόζεται επί της δόσης για όλη τη διάρκεια της ρύθμισης.

Ως προς τα ειδικότερα ερωτήματά σας για ήδη καταβεβλημένες δόσεις, επανυπολογισμό υπολοίπου και δέσμευση εκκρεμών υποθέσεων, το διαθέσιμο υλικό καλύπτει με ασφάλεια το βασικό ερμηνευτικό αποτέλεσμα και τη δεσμευτικότητα στο πλαίσιο του άρθρου 20Α ΚΠολΔ, αλλά δεν περιέχει ειδική απόφαση που να ρυθμίζει αναλυτικά λογιστικό μηχανισμό εκκαθάρισης αναδρομικών διαφορών πέραν της ερμηνείας του διατακτικού.

1. Νομικό Πλαίσιο

ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ

ΚΠολΔ Άρθρο 20Α
Ρυθμίζει την εισαγωγή νέου δυσχερούς ερμηνευτικού νομικού ζητήματος γενικότερου ενδιαφέροντος στην πλήρη ολομέλεια του Αρείου Πάγου, είτε μετά από αίτημα διαδίκου είτε μετά από προδικαστικό ερώτημα του δικαστηρίου της ουσίας.
Κρίσιμα εδώ:

  • παρ. 3: η πράξη δημοσίευσης «συνεπάγεται την αναστολή της εκδίκασης των εκκρεμών υποθέσεων, στις οποίες τίθεται το ίδιο ζήτημα»
  • παρ. 5: «Η απόφαση της πλήρους ολομέλειας του Αρείου Πάγου δεσμεύει τους διαδίκους της ενώπιόν του δίκης, στους οποίους περιλαμβάνονται και οι παρεμβάντες»
  • παρ. 6: μετά την επίλυση, οι ανασταλείσες υποθέσεις επαναφέρονται για συζήτηση

Εφαρμόζεται στην ΑΠ 6/2026 και στην ΑΠ 2/2024.

ΚΠολΔ Άρθρο 316
Αν η απόφαση είναι ασαφής ή γεννά αμφιβολίες, το δικαστήριο που την εξέδωσε μπορεί να την ερμηνεύσει με νέα απόφαση, χωρίς να αλλάξει το διατακτικό της.
Εφαρμόζεται στην ΑΠ 6/2026, στην ΑΠ 2/2024 και στην ΕφΠειρ 235/2026.

ΚΠολΔ Άρθρο 580
Η παρ. 4 ορίζει ότι οι αποφάσεις της ολομέλειας και των τμημάτων του Αρείου Πάγου δεσμεύουν τα δικαστήρια που ασχολούνται με την ίδια υπόθεση ως προς τα νομικά ζητήματα που έλυσαν.
Εφαρμόζεται ως γενικός κανόνας δεσμευτικότητας στην ίδια υπόθεση.

ΑΚ Άρθρο 346 και ΕισΝΑΚ Άρθρο 109
Αφορούν γενικά τόκους, αλλά στο παρόν ζήτημα η ΑΠ 6/2026 θεμελιώνει την κρίση της ειδικά στο άρθρο 9 παρ. 2 ν. 3869/2010 και στον σκοπό του νόμου. Δεν αποτελούν την κύρια βάση της απάντησης.

2. Νομολογία

Α) Ενισχυτικά επιχειρήματα

ΑΠ 6/2026

  • Σχετικότητα: Αφορά ακριβώς το ίδιο ζήτημα: ερμηνεία ασαφούς διατακτικού απόφασης του ν. 3869/2010 ως προς το αν το επιτόκιο του άρθρου 9 παρ. 2 ν. 3869/2010 υπολογίζεται επί του κεφαλαίου ή επί κάθε μηνιαίας δόσης.
  • Κρίση: Η αρχική ρύθμιση αφορούσε ποσό 144.500 ευρώ για διάσωση κύριας κατοικίας, αρχικά σε 240 δόσεις, και μετά με τη 244/2019 σε 300 μηνιαίες δόσεις των 481,66 ευρώ. Η Ολομέλεια έκρινε ότι ο τόκος υπολογίζεται επί της μηνιαίας δόσης και όχι επί του συνολικού κεφαλαίου. Για κυμαινόμενο επιτόκιο, ο υπολογισμός γίνεται ανά μήνα καταβολής κάθε δόσης.
  • Εφαρμογή: Είναι η ισχυρότερη διαθέσιμη αυθεντία. Για κάθε υπόθεση με πανομοιότυπη ή ουσιωδώς όμοια διατύπωση διατακτικού, το βασικό επιχείρημα είναι ότι η τελολογική ερμηνεία του άρθρου 9 παρ. 2 ν. 3869/2010, όπως διατυπώθηκε στην ΑΠ 6/2026, αποκλείει κεφαλαιοποιημένο υπολογισμό τόκου επί όλου του ποσού της ρύθμισης.

ΑΠ 2/2024

  • Σχετικότητα: Είναι η πράξη εισαγωγής του ίδιου ακριβώς ζητήματος στην Πλήρη Ολομέλεια.
  • Κρίση: Διατάχθηκε η εισαγωγή στην Πλήρη Ολομέλεια, ακριβώς για να κριθεί αν το επιτόκιο του άρθρου 9 παρ. 2 του Ν. 3869/2010 υπολογίζεται επί του συνόλου του κεφαλαίου ή επί εκάστης μηνιαίας δόσης. Διατάχθηκε επίσης δημοσίευση και αναστολή εκκρεμών υποθέσεων με το ίδιο ζήτημα.
  • Εφαρμογή: Ενισχύει ότι το ζήτημα ήταν πράγματι νέο, δυσχερές και γενικότερου ενδιαφέροντος, άρα η λύση της ΑΠ 6/2026 έχει αυξημένη πρακτική βαρύτητα για όμοιες εκκρεμείς υποθέσεις.

ΕφΠειρ 235/2026

  • Σχετικότητα: Αφορά ερμηνεία απόφασης του ν. 3869/2010 λόγω ασυμφωνίας σκεπτικού και διατακτικού.
  • Κρίση: Το δικαστήριο ερμήνευσε τη 220/2017 απόφαση και διευκρίνισε ότι η μηνιαία δόση του άρθρου 8 παρ. 2 ήταν 330 ευρώ και όχι 350 ευρώ. Απέρριψε όμως αίτημα αφαίρεσης 8.694,98 ευρώ που είχαν καταβληθεί με προσωρινή διαταγή, διότι αυτό θα απαιτούσε νέα ουσιαστική κρίση και δεν χωρεί στη διαδικασία ερμηνείας.
  • Εφαρμογή: Είναι κρίσιμη για το όριο της διαδικασίας ερμηνείας: η ερμηνεία αποσαφηνίζει το νόημα του διατακτικού, αλλά δεν λειτουργεί αυτομάτως ως πλήρης λογιστική εκκαθάριση όλων των προηγούμενων καταβολών. Άρα, για ήδη καταβεβλημένες δόσεις, η ερμηνεία δίνει τον κανόνα υπολογισμού, αλλά η εκκαθάριση του υπολοίπου μπορεί να απαιτεί περαιτέρω δικανική ή λογιστική εφαρμογή.

ΑΠ 5/2022

  • Σχετικότητα: Αφορά τα όρια εφαρμογής του άρθρου 20Α ΚΠολΔ και του άρθρου 316 ΚΠολΔ.
  • Κρίση: Έκρινε ότι δεν εφαρμόζεται το άρθρο 20Α όταν η σχετική αίτηση είχε κατατεθεί πριν την 1-1-2022 και ότι δεν χωρεί ερμηνεία όταν το διατακτικό είναι ήδη σαφές.
  • Εφαρμογή: Χρήσιμο για την αντίκρουση ισχυρισμού ότι κάθε υπόθεση του ν. 3869/2010 μπορεί αυτομάτως να υπαχθεί σε ερμηνεία ή σε προδικαστικό ερώτημα. Απαιτείται ασαφές διατακτικό.

Β) Αντιμετώπιση αντιρρήσεων

ΑΠ 5/2022

  • Ο αντίδικος μπορεί να επικαλεστεί ότι δεν χωρεί ερμηνεία αν το διατακτικό είναι σαφές.
  • Αντίκρουση: Η ΑΠ 6/2026 έκρινε ειδικά ότι η συγκεκριμένη διατύπωση περί έντοκων δόσεων με κυμαινόμενο επιτόκιο «κατά τον χρόνο αποπληρωμής» είναι ασαφής ως προς τη βάση τοκοφορίας. Άρα, όπου το διατακτικό είναι όμοιο ή ουσιωδώς όμοιο, η ένσταση αυτή αποδυναμώνεται.

Δεν εντοπίστηκε άλλη αντίθετη νομολογία στις διαθέσιμες αποφάσεις ως προς το ουσιαστικό αποτέλεσμα μετά την ΑΠ 6/2026.

3. Απάντηση στα ειδικά ερωτήματά σας

α) Ποιες οι συνέπειες για ήδη καταβεβλημένες δόσεις;

Με βάση το διαθέσιμο υλικό, η ασφαλής θέση είναι η εξής:

1. Η ΑΠ 6/2026 καθορίζει τον ορθό τρόπο υπολογισμού του τόκου:

  • όχι επί του συνολικού κεφαλαίου,
  • αλλά επί της εκάστοτε μηνιαίας δόσης.

2. Άρα, αν μέχρι σήμερα ο πιστωτής ή διαχειριστής υπολόγιζε τον τόκο επί του κεφαλαίου, υπάρχει ισχυρό επιχείρημα ότι οι ήδη καταβολές πρέπει να επανεκτιμηθούν με βάση τον ορθό κανόνα.

3. Όμως, το διαθέσιμο υλικό δεν περιέχει ειδική απόφαση που να λέει ρητά:

  • αν η διαφορά λογίζεται αυτοδικαίως ως υπερκαταβολή,
  • αν συμψηφίζεται αυτομάτως με επόμενες δόσεις,
  • ή αν απαιτείται νέα δικαστική κρίση/εκκαθάριση.

4. Η ΕφΠειρ 235/2026 δείχνει ότι η διαδικασία ερμηνείας δεν αρκεί πάντοτε για να λυθούν όλα τα ζητήματα προηγούμενων καταβολών, όταν απαιτείται νέα ουσιαστική διάγνωση.

Συμπέρασμα:
Η βασική συνέπεια είναι ότι οι ήδη καταβληθείσες δόσεις πρέπει να αξιολογηθούν υπό τον κανόνα της ΑΠ 6/2026. Ωστόσο, το αν αυτό οδηγεί σε συγκεκριμένο πιστωτικό υπόλοιπο υπέρ του οφειλέτη ή σε αναμόρφωση πίνακα οφειλής δεν κρίνεται ρητά στην ΑΠ 6/2026.

β) Πώς επανυπολογίζεται το υπόλοιπο οφειλής;

Από την ΑΠ 6/2026 προκύπτει ο κανόνας επανυπολογισμού:

  • Κυμαινόμενο επιτόκιο:

κάθε μηνιαία δόση υπολογίζεται αυτοτελώς με βάση το επιτόκιο του αντίστοιχου μήνα καταβολής, σύμφωνα με το στατιστικό δελτίο της Τράπεζας της Ελλάδος και το επιτόκιο αναφοράς των Πράξεων Κύριας Αναχρηματοδότησης της ΕΚΤ, όπως αναφέρει η απόφαση.

  • Σταθερό επιτόκιο:

εφαρμόζεται επί της δόσης για όλη τη διάρκεια από την έναρξη έως τη λήξη της ρύθμισης.

Άρα, πρακτικά, ο επανυπολογισμός του υπολοίπου στηρίζεται:
1. στο ποσό κάθε δόσης που όρισε η απόφαση,
2. στο αν το επιτόκιο είναι κυμαινόμενο ή σταθερό,
3. στον μήνα που αντιστοιχεί κάθε δόση,
4. στις καταβολές που πράγματι έγιναν.

Το υλικό όμως δεν παρέχει ειδικό νομολογιακό κανόνα για το αν ο επανυπολογισμός γίνεται:

  • με δικαστική εκκαθάριση,
  • με μονομερή λογιστική αναμόρφωση του πιστωτή,
  • ή με νέα αίτηση ενώπιον του δικαστηρίου.

γ) Δεσμεύει η ερμηνεία εκκρεμείς υποθέσεις με πανομοιότυπο διατακτικό;

Εδώ η απάντηση είναι ισχυρότερη.

Από το ΚΠολΔ Άρθρο 20Α και την ΑΠ 2/2024 προκύπτει ότι:

  • η πράξη εισαγωγής συνεπάγεται αναστολή της εκδίκασης των εκκρεμών υποθέσεων στις οποίες τίθεται το ίδιο ζήτημα,
  • μετά την επίλυση, οι υποθέσεις επαναφέρονται.

Από το ΚΠολΔ Άρθρο 20Α παρ. 5 προκύπτει ρητά ότι:

  • η απόφαση της πλήρους ολομέλειας δεσμεύει τους διαδίκους της ενώπιόν του δίκης, στους οποίους περιλαμβάνονται και οι παρεμβάντες.

Άρα:

  • Ρητή δεσμευτικότητα υπάρχει οπωσδήποτε για τους διαδίκους της δίκης της Ολομέλειας και τους παρεμβάντες.
  • Για τις λοιπές εκκρεμείς υποθέσεις με το ίδιο ζήτημα, το υλικό δείχνει ότι η απόφαση της Ολομέλειας είναι ο κανόνας που θα εφαρμοστεί όταν αυτές επανεισαχθούν, ιδίως αφού η αναστολή προβλέφθηκε ακριβώς για να επιλυθεί ενιαία το ίδιο νομικό ζήτημα.

Προσεκτική διατύπωση, με βάση μόνο το υλικό:
Η ΑΠ 6/2026 δεν αναφέρεται ρητά στο ότι δεσμεύει erga omnes όλες τις εκκρεμείς υποθέσεις, αλλά το άρθρο 20Α παρ. 3 και 6 ΚΠολΔ δείχνει ότι οι εκκρεμείς υποθέσεις που ανεστάλησαν λόγω του ίδιου ζητήματος θα επανέλθουν προς κρίση μετά την επίλυση αυτού του ζητήματος από την Ολομέλεια. Επομένως, για υποθέσεις με πανομοιότυπο διατακτικό, η ΑΠ 6/2026 αποτελεί το καίριο δεσμευτικό/καθοδηγητικό ερμηνευτικό προηγούμενο.

4. Προτεινόμενη Επιχειρηματολογία

1. Πρώτος άξονας:
Επικαλείστε πρώτα την ΑΠ 6/2026 ως ευθεία απάντηση στο ζήτημα της βάσης τοκοφορίας του άρθρου 9 παρ. 2 ν. 3869/2010:

  • τόκος επί της μηνιαίας δόσης,
  • όχι επί του κεφαλαίου.

2. Δεύτερος άξονας:
Συνδέετε την κρίση με το ΚΠολΔ Άρθρο 316:

  • η ερμηνεία δεν αλλάζει το διατακτικό,
  • απλώς αποσαφηνίζει την αληθή έννοιά του.

3. Τρίτος άξονας:
Για εκκρεμείς υποθέσεις, επικαλείστε το ΚΠολΔ Άρθρο 20Α παρ. 3, 5 και 6 και την ΑΠ 2/2024:

  • το ίδιο ζήτημα ανεστάλη για να λυθεί ενιαία,
  • μετά την επίλυση, οι υποθέσεις επανέρχονται με δεδομένη την ερμηνευτική λύση της Ολομέλειας.

4. Τέταρτος άξονας:
Αν ο αντίδικος επιχειρήσει να μετατρέψει την ερμηνεία σε νέα ουσιαστική κρίση, επικαλείστε την ΕφΠειρ 235/2026:

  • άλλο η αποσαφήνιση του διατακτικού,
  • άλλο η νέα εκκαθάριση απαιτήσεων που προϋποθέτει πρόσθετη ουσιαστική κρίση.

5. Νομολογιακή Ισχύς

Περιορισμένη προς ισχυρή, με κεντρικό πυρήνα την ΑΠ 6/2026.
Δεν υπάρχουν πολλές αποφάσεις στο υλικό που να εφαρμόζουν ήδη μεταγενέστερα την ίδια λύση σε εκκαθάριση υπολοίπου, αλλά υπάρχει:

  • η πράξη εισαγωγής ΑΠ 2/2024,
  • η οριστική λύση ΑΠ 6/2026,
  • και η συναφής ΕφΠειρ 235/2026 για τα όρια της ερμηνείας.

Άρα, ως προς το βασικό νομικό ζήτημα η κατεύθυνση είναι πλέον σαφής.

6. Πρακτικές Συστάσεις

1. Σε εκκρεμή δίκη ερμηνείας ή ανακοπής/διαφοράς εκτέλεσης:
Επικαλεστείτε πρώτη την ΑΠ 6/2026 και αμέσως μετά το ΚΠολΔ Άρθρο 20Α.

2. Σε εξώδικη αντιπαράθεση με servicer/τράπεζα:
Ζητήστε αναλυτικό επανυπολογισμό με βάση:

  • το ποσό κάθε μηνιαίας δόσης,
  • το επιτόκιο του αντίστοιχου μήνα,
  • χωρίς υπολογισμό τόκου επί του συνολικού κεφαλαίου.

3. Αν υπάρχει διαφωνία για το νέο υπόλοιπο:
Με βάση την ΕφΠειρ 235/2026, να είστε προσεκτικοί να μη θεωρήσετε ότι η ερμηνεία αρκεί αυτομάτως για κάθε λογιστική συνέπεια. Μπορεί να απαιτηθεί ειδικό αίτημα εκκαθάρισης/δικαστικής διάγνωσης, αναλόγως του δικονομικού σταδίου.

4. Για πανομοιότυπα διατακτικά σε άλλες υποθέσεις:
Τονίστε ότι πρόκειται για το ίδιο ακριβώς ερμηνευτικό ζήτημα που επιλύθηκε από την Πλήρη Ολομέλεια στην ΑΠ 6/2026, μετά τη διαδικασία του ΚΠολΔ Άρθρο 20Α.

Οι απαντήσεις παράγονται με τεχνητή νοημοσύνη και ενδέχεται να περιέχουν σφάλματα. Επαληθεύστε τις παραπομπές πριν από κάθε χρήση.

ΚΠολΔ Άρθρο 20Α

Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας (Π.Δ. 503/1985)Τροποποίηση: 01/01/2022
Σχετικότητα 94.9%
Κείμενο Άρθρου
ΚΠολΔ Άρθρο 20Α: 1. Οποιοδήποτε ένδικο βοήθημα ή μέσο που ασκήθηκε ενώπιον οποιουδήποτε πολιτικού δικαστηρίου μπορεί να εισαχθεί στην πλήρη ολομέλεια του Αρείου Πάγου με απλή πράξη τριμελούς επιτροπής, που αποτελείται από τον Πρόεδρό του, τον αρχαιότερο Αντιπρόεδρο και τον Πρόεδρο του αρμόδιου καθ’ ύλην Τμήματος, ύστερα από αίτημα ενός εκ των διαδίκων που κατατίθεται ενώπιον της η ύστερα από προδικαστικό ερώτημα που υποβάλλεται από το δικαστήριο της ουσίας, με απόφαση που δεν υπόκειται σε ένδικα μέσα, όταν με αυτό τίθεται νέο δυσχερές ερμηνευτικό νομικό ζήτημα γενικότερου ενδιαφέροντος που έχει συνέπειες για ευρύτερο κύκλο προσώπων. Τα ως άνω ένδικα βοηθήματα ή μέσα μπορούν να εισαχθούν και απευθείας στην πλήρη ολομέλεια του Αρείου Πάγου με απλή πράξη του Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου. Η πλήρης ολομέλεια του Αρείου Πάγου εκδίδει την απόφασή της σε προθεσμία έξι (6) μηνών. Η ως άνω διαδικασία δεν εφαρμόζεται όταν εκκρεμεί αναίρεση για το νομικό αυτό ζήτημα. 2. Τα αιτήματα των διαδίκων υπογράφονται επί ποινή απαραδέκτου από δικηγόρο και συνοδεύονται από παράβολο τριακοσίων (300) ευρώ, το οποίο καταπίπτει υπέρ του Δημοσίου σε περίπτωση απόρριψης του αιτήματος. Το ύψος του ποσού μπορεί να αναπροσαρμόζεται με κοινή απόφαση των Υπουργών Οικονομικών και Δικαιοσύνης. Πριν από την έκδοση της πράξης, η Επιτροπή καλεί όλους τους διαδίκους, να εμφανισθούν ενώπιόν της και να εκθέσουν τις απόψεις τους αυτοπροσώπως ή με υπόμνημα, που κατατίθεται σε οριζόμενη από αυτήν προθεσμία. 3. Η πράξη της Επιτροπής ή του Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου δημοσιεύεται σε δύο (2) ημερήσιες εφημερίδες των Αθηνών και συνεπάγεται την αναστολή της εκδίκασης των εκκρεμών υποθέσεων, στις οποίες τίθεται το ίδιο ζήτημα, με απόφαση των κατά περίπτωση επιλαμβα νομένων δικαστηρίων της ουσίας. Η αναστολή δεν καταλαμβάνει την προσωρινή δικαστική προστασία. 4. Στη δίκη ενώπιον της πλήρους ολομέλειας του Αρείου Πάγου μπορεί να παρέμβει κάθε διάδικος σε εκκρεμή δίκη, στην οποία τίθεται το ίδιο ως άνω ζήτημα, και να προβάλει τους ισχυρισμούς του σχετικά με το ζήτημα αυτό. Για την εν λόγω παρέμβαση δεν καταλογίζεται δικαστική δαπάνη, η δε μη άσκησή της δεν δημιουργεί δικαίωμα άσκησης ανακοπής ή τριτανακοπής. 5. Μετά από την επίλυση του ζητήματος, η πλήρης ολομέλεια του Αρείου Πάγου παραπέμπει το ένδικο μέσο ή βοήθημα στο αρμόδιο δικαστήριο. Η απόφαση της πλήρους ολομέλειας του Αρείου Πάγου δεσμεύει τους διαδίκους της ενώπιόν του δίκης, στους οποίους περιλαμβάνονται και οι παρεμβάντες. 6. Μετά από την επίλυση του ζητήματος κατά την παρ. 1, οι υποθέσεις, των οποίων είχε ανασταλεί η εκδίκαση, επαναφέρονται για συζήτηση σε νέα δικάσιμο με κλήση, η οποία κατατίθεται με επιμέλεια οποιουδήποτε διαδίκου στη γραμματεία του αρμόδιου δικαστηρίου..
Κώδικας
Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας (Π.Δ. 503/1985)
Άνοιγμα άρθρου

ΚΠολΔ Άρθρο 316

Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας (Π.Δ. 503/1985)
Σχετικότητα 90.9%
Κείμενο Άρθρου
ΚΠολΔ Άρθρο 316: Αν η απόφαση είναι διατυπωμένη με τρόπο που γεννά αμφιβολίες ή είναι ασαφής, το δικαστήριο που την έχει εκδώσει μπορεί, αν το ζητήσει κάποιος διάδικος, να την ερμηνεύσει με νέα του απόφαση έτσι που η έννοιά της να γίνει αναμφίβολη, η ερμηνεία όμως δεν μπορεί ποτέ να αλλάξει το διατακτικό της απόφασης που ερμηνεύεται.
Κώδικας
Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας (Π.Δ. 503/1985)
Άνοιγμα άρθρου

ΑΚ Άρθρο 346

Αστικός Κώδικας (Π.Δ. 456/1984)Τροποποίηση: 02/04/2012
Σχετικότητα 85.6%
Κείμενο Άρθρου
ΑΚ Άρθρο 346: Έναρξη τόκων με επίδοση αγωγής Ο οφειλέτης χρηματικής οφειλής, και εάν δεν είναι υπερήμερος, οφείλει νόμιμους τόκους αφότου επιδόθηκε η αγωγή ή η διαταγή πληρωμής για το ληξιπρόθεσμο χρέος (τόκος επιδικίας). Το ποσοστό του τόκου επιδικίας είναι δύο (2) εκατοστιαίες μονάδες ανώτερο του τόκου υπερημερίας, όπως ο τελευταίος ορίζεται εκάστοτε από το νόμο ή με δικαιοπραξία. Η προσαύξηση αυτή δεν ισχύει, εάν πριν από τη συζήτηση της αγωγής ο οφειλέτης αναγνωρίσει εγγράφως την οφειλή ή συμβιβαστεί εξωδίκως, ή εάν δεν ασκήσει ανακοπή κατά της διαταγής πληρωμής αντιστοίχως. Με αίτημα του εναγομένου το δικαστήριο δύναται κατ' εξαίρεση, εκτιμώντας τις περιστάσεις, να επιδικάσει την απαίτηση με το νόμιμο ή συμβατικό τόκο υπερημερίας. Η εξαίρεση ισχύει ιδίως για τις κατ' εύλογη κρίση του δικαστηρίου επιδικαζόμενες χρηματικές απαιτήσεις. Από τη δημοσίευση της οριστικής απόφασης που επιδικάζει εντόκως χρηματική οφειλή ή απορρίπτει ανακοπή κατά της διαταγής πληρωμής το ποσοστό του τόκου επιδικίας είναι τρεις (3) εκατοστιαίες μονάδες ανώτερο του τόκου υπερημερίας. Η προσαύξηση αυτή δεν ισχύει εάν δεν ασκηθεί ένδικο μέσο κατά της οριστικής απόφασης..
Κώδικας
Αστικός Κώδικας (Π.Δ. 456/1984)
Άνοιγμα άρθρου

ΕισΝΑΚ Άρθρο 109

Εισαγωγικός Νόμος Αστικού Κώδικα (Π.Δ. 456/1984)Τροποποίηση: 23/02/1946
Σχετικότητα 84.1%
Κείμενο Άρθρου
ΕισΝΑΚ Άρθρο 109: Με διάταγμα, ύστερα από πρόταση των υπουργών Δικαιοσύνης, Οικονομικών και Εθνικής Οικονομίας, ορίζεται κάθε φορά το ποσοστό του νόμιμου τόκου ή του τόκου υπερημερίας. Με όμοιο διάταγμα μπορεί να ορίζεται το ανώτατο κάθε φορά ποσοστό τόκου που οφείλεται από δικαιοπραξία. Προκειμένου για οφειλή από δικαιοπραξία, ο συμφωνημένος με αυτή θεμιτός τόκος ισχύει και για την υπερημερία που επήλθε, αν είναι ανώτερος από τον τόκο υπερημερίας. Εξακολουθούν να ισχύουν οι ειδικές διατάξεις που κανονίζουν διαφορετικά το ποσοστό ή την έναρξη του τόκου ως προς τις οφειλές ή τις απαιτήσεις του δημοσίου, των δήμων, των κοινοτήτων ή άλλων νομικών προσώπων δημοσίου δικαίου.
Κώδικας
Εισαγωγικός Νόμος Αστικού Κώδικα (Π.Δ. 456/1984)
Άνοιγμα άρθρου

ΚΠολΔ Άρθρο 580

Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας (Π.Δ. 503/1985)Τροποποίηση: 01/01/2016
Σχετικότητα 82.1%
Κείμενο Άρθρου
ΚΠολΔ Άρθρο 580: 1. Αν ο Άρειος Πάγος αναιρέσει την απόφαση για υπέρβαση δικαιοδοσίας, τα πολιτικά δικαστήρια δεν έχουν δικαίωμα να ασχοληθούν πια με την υπόθεση. Στην περίπτωση αυτή αναιρείται και η πρωτόδικη απόφαση που έχει τυχόν επικυρωθεί με την απόφαση που αναιρέθηκε, εφόσον και αυτή ενέχει υπέρβαση δικαιοδοσίας. 2. Αν ο Άρειος Πάγος αναιρέσει την απόφαση για παράβαση των διατάξεων των σχετικών με την αρμοδιότητα, παραπέμπει την υπόθεση στο δικαστήριο που κρίνει αρμόδιο. 3. Αν ο Άρειος Πάγος αναιρέσει την απόφαση για οποιονδήποτε άλλο λόγο, εκτός από εκείνους που αναφέρονται στις παραγράφους 1 και 2, μπορεί να κρατήσει την υπόθεση και να την δικάσει, αν κατά την κρίση του δεν χρειάζεται άλλη διευκρίνιση. Στην αντίθετη περίπτωση παραπέμπει την υπόθεση σε ιδιαίτερη συζήτηση και, αν πρόκειται για τους λόγους που αναφέρονται στους αριθμούς 1, 2, 3, 6 έως 17, 19 και 20 του άρθρου 559, μπορεί να παραπέμψει την υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση σε άλλο δικαστήριο ισόβαθμο και ομοειδές προς εκείνο το οποίο εξέδωσε την απόφαση που αναιρέθηκε ή στο ίδιο αν είναι δυνατή η σύνθεση του από άλλους δικαστές. Αν, όμως, αναιρεθεί η απόφαση του τελευταίου αυτού δικαστηρίου, δικάζει αυτός την ουσία της υπόθεσης. Στην περίπτωση αυτή η υπόθεση εισάγεται με κλήση στο ίδιο τμήμα. 4. Οι αποφάσεις της ολομέλειας και των τμημάτων του Αρείου Πάγου δεσμεύουν τα δικαστήρια που ασχολούνται με την ίδια υπόθεση ως προς τα νομικά ζητήματα που έλυσαν. 5. Αν ο Άρειος Πάγος, δικάζοντας σε ολομέλεια, απορρίψει τους λόγους αναίρεσης που παραπέμφθηκαν στην ολομέλεια και υπάρχουν και άλλοι λόγοι αναίρεσης που δεν έχουν παραπεμφθεί, η υπόθεση αναπέμπεται στο τμήμα που την παρέπεμψε, στο οποίο συζητείται με κλήση σύμφωνα με όσα ορίζονται στο άρθρο 568. Αν αναιρέσει την απόφαση, παραπέμπει την υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση, σύμφωνα με όσα ορίζονται στην παράγραφο 3.
Κώδικας
Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας (Π.Δ. 503/1985)
Άνοιγμα άρθρου

ΑΠ 6/2026

Πτωχευτικό Δίκαιο · Δικονομικό Δίκαιο2026Άρειος Πάγος
Σχετικότητα 100.0%
Κρίσιμα Πραγματικά Περιστατικά
- Η υπόθεση εισήχθη με προδικαστικό ερώτημα του Ειρηνοδικείου Ιωαννίνων προς ερμηνεία διατακτικού προηγούμενης απόφασής του. - Η διάδικη δομή περιλαμβάνει την αιτούσα και πιστώτρια τράπεζα/διαχειρίστρια απαιτήσεων, με πρόσθετες παρεμβάσεις υπέρ αμφοτέρων. - Η έννομη σχέση υπάγεται στον ν. 3869/2010: με την 16/2012 απόφαση του Ειρηνοδικείου Ιωαννίνων έγινε δεκτή η αίτηση της αιτούσας για ρύθμιση οφειλών (άρθρα 8 παρ. 2 και 9 παρ. 2 ν. 3869/2010). - Ως προς την κύρια κατοικία της αιτούσας: το δικαστήριο προσδιόρισε συνολική οφειλή 144.500 ευρώ (85% της εμπορικής αξίας 170.000 ευρώ) σε 240 μηνιαίες δόσεις, μετά τετραετή περίοδο καταβολών 350 ευρώ/μήνα. - Με την 244/2019 απόφαση μεταρρυθμίστηκε μόνο η διάρκεια και το ποσό της ρύθμισης του άρθρου 9 παρ. 2: 300 μηνιαίες δόσεις ύψους 481,66 ευρώ, με έναρξη σύμφωνα με τη μεταρρυθμιστική κρίση. - Το διατακτικό όρισε ότι οι δόσεις θα είναι έντοκες, χωρίς ανατοκισμό, με το μέσο επιτόκιο στεγαστικού δανείου με κυμαινόμενο επιτόκιο, κατά τον χρόνο αποπληρωμής, σύμφωνα με το στατιστικό δελτίο της Τράπεζας της Ελλάδος, αναπροσαρμοζόμενο με επιτόκιο αναφοράς τις Πράξεις Κύριας Αναχρηματοδότησης της ΕΚΤ.
Νομική Σκέψη του Δικαστηρίου
Το άρθρο 20Α § 1 ΚΠολΔ επιτρέπει την εισαγωγή προδικαστικού ερωτήματος στην Πλήρη Ολομέλεια για νέο δυσχερές ζήτημα γενικότερου ενδιαφέροντος, εφόσον το ένδικο βοήθημα/μέσο ασκήθηκε μετά την 1-1-2022 (άρθρα 2, 116, 120 ν. 4842/2021). Το άρθρο 80 ΚΠολΔ, σε συνδυασμό με το άρθρο 68 ΚΠολΔ, απαιτεί άμεσο έννομο συμφέρον για πρόσθετη παρέμβαση, ενώ το άρθρο 90 περ. ζ’ ν. 4194/2013 και το άρθρο 10 § 15 ν. 2251/1994 προβλέπουν ειδικές νομιμοποιήσεις για Δικηγορικούς Συλλόγους και ενώσεις καταναλωτών. Το άρθρο 316 ΚΠολΔ επιτρέπει ερμηνεία απόφασης όταν το διατακτικό είναι ασαφές ή γεννά αμφιβολίες, χωρίς αλλοίωση του διατακτικού, και κατά το άρθρο 317 § 2 ΚΠολΔ η ερμηνεία αναζητά την αληθή βούληση του δικαστή. Επί της ουσίας, το άρθρο 9 § 2 ν. 3869/2010 (αναγκαστικού δικαίου, σε συνάρτηση με τα άρθρα 2 §1, 21 §1, 25 §1α Συντάγματος) ρυθμίζει εξαίρεση κύριας κατοικίας με έντοκες μηνιαίες καταβολές χωρίς ανατοκισμό, με επιτόκιο έως της ενήμερης οφειλής ή το μέσο επιτόκιο στεγαστικών δανείων, βάσει στατιστικού δελτίου ΤτΕ και επιτοκίου αναφοράς ΠΚΑ ΕΚΤ, και με κριτήριο τη μέγιστη δυνατότητα αποπληρωμής (άρθρο 14 §1 ν. 4346/2015, άρθρο 62 §2 ν. 4549/2018). Ο κανόνας περί τόκων ως παρεπόμενης παροχής διέπεται από το άρθρο 293 ΑΚ. Απαράδεκτες παρεμβάσεις απορρίπτονται ελλείψει άμεσου εννόμου συμφέροντος (άρθρα 80, 68 ΚΠολΔ). Το Ειρηνοδικείο Ιωαννίνων είχε δεχθεί ότι: (α) με την 16/2012 απόφασή του ρυθμίστηκαν τα χρέη της αιτούσας κατά το άρθρο 8 §2 ν. 3869/2010 με μηνιαίες καταβολές 350 ευρώ επί τετραετία και, για διάσωση κύριας κατοικίας κατά το άρθρο 9 §2, προσδιορίστηκε ποσό 144.500 ευρώ (85% εμπορικής αξίας 170.000 ευρώ) σε 240 δόσεις· (β) με την 244/2019 απόφαση μεταρρυθμίστηκε η διάρκεια/δόση της ρύθμισης του άρθρου 9 §2 σε 300 μηνιαίες δόσεις των 481,66 ευρώ· (γ) στο διατακτικό ορίστηκε ότι οι δόσεις φέρουν τόκο χωρίς ανατοκισμό με το μέσο κυμαινόμενο επιτόκιο στεγαστικού, κατά τον χρόνο αποπληρωμής, σύμφωνα με το στατιστικό δελτίο ΤτΕ και επιτόκιο αναφοράς ΠΚΑ ΕΚΤ. Ενώπιον της Ολομέλειας προέκυψε ζήτημα αν το επιτόκιο υπολογίζεται επί του συνολικού κεφαλαίου ή επί της μηνιαίας δόσης και, περαιτέρω, ο τρόπος υπολογισμού σε καθεστώς κυμαινόμενου ή σταθερού επιτοκίου. Εξετάστηκε επίσης το παραδεκτό πρόσθετων παρεμβάσεων. Εφαρμόζοντας τα ανωτέρω, το Δικαστήριο διαπίστωσε ότι η επίμαχη διατύπωση του διατακτικού είναι ασαφής ως προς τη βάση τοκοφορίας και χρήζει ερμηνείας. Σταθμίζοντας τον αναγκαστικό χαρακτήρα και τον σκοπό του ν. 3869/2010 (μέγιστη ικανότητα αποπληρωμής, αποφυγή υπέρογκων επιβαρύνσεων), έκρινε ότι ο υπολογισμός του επιτοκίου πρέπει να γίνεται επί της εκάστοτε μηνιαίας δόσης και όχι επί του συνολικού κεφαλαίου. Διευκρίνισε ότι: (i) όταν έχει οριστεί κυμαινόμενο επιτόκιο, ο υπολογισμός γίνεται διακριτά ανά μήνα καταβολής κάθε δόσης, με βάση τα περιοδικά στατιστικά δελτία της ΤτΕ και το επιτόκιο αναφοράς ΠΚΑ ΕΚΤ· (ii) όταν έχει οριστεί σταθερό επιτόκιο, ο υπολογισμός ισχύει επί της δόσης για όλη τη διάρκεια από την έναρξη έως τη λήξη της ρύθμισης. Ως προς τις πρόσθετες παρεμβάσεις, έγιναν παραδεκτές εκείνες με άμεσο έννομο συμφέρον (ενδεικτικά Δικηγορικοί Σύλλογοι, ενώσεις καταναλωτών, τράπεζες/εταιρίες διαχείρισης), ενώ απορρίφθηκαν ως απαράδεκτες των Εργατοϋπαλληλικών Κέντρων και τμήμα παρέμβασης φυσικού προσώπου κατά μη διαδίκου.
Κύριοι Λόγοι Απόφασης
Το Δικαστήριο, λαμβάνοντας υπόψη τον αναγκαστικό χαρακτήρα και τον τελολογικό προσανατολισμό του ν. 3869/2010 (μέγιστη δυνατότητα αποπληρωμής, αποτροπή υπέρμετρης επιβάρυνσης), έκρινε ότι η διατύπωση του διατακτικού της 16/2012 απόφασης (όπως μεταρρυθμίστηκε με τις 1072/2012 και 244/2019) είναι ασαφής ως προς τη βάση υπολογισμού του επιτοκίου και απαιτεί ερμηνεία. Κατόπιν αυτού, αποφάνθηκε ότι, κατά το άρθρο 9 παρ. 2 ν. 3869/2010, ο τόκος υπολογίζεται επί της εκάστοτε μηνιαίας δόσης και όχι επί του συνόλου του κεφαλαίου, ώστε να συμβιβάζεται η ικανοποίηση των πιστωτών με την προστασία της αξιοπρεπούς διαβίωσης του οφειλέτη. Περαιτέρω, διευκρίνισε ότι σε καθεστώς κυμαινόμενου επιτοκίου ο υπολογισμός γίνεται διακριτά για κάθε μήνα, βάσει των στατιστικών δελτίων της Τράπεζας της Ελλάδος και του επιτοκίου αναφοράς των Πράξεων Κύριας Αναχρηματοδότησης της ΕΚΤ, ενώ σε σταθερό επιτόκιο εφαρμόζεται σταθερά επί της δόσης από την έναρξη έως τη λήξη της ρύθμισης. Ως προς τις πρόσθετες παρεμβάσεις, απορρίφθηκαν ως απαράδεκτες εκείνες των Εργατοϋπαλληλικών Κέντρων και μέρος παρέμβασης φυσικού προσώπου κατά μη διαδίκου, λόγω έλλειψης άμεσου εννόμου συμφέροντος, ενώ οι λοιπές κρίθηκαν παραδεκτές. Η υπόθεση παραπέμφθηκε, κατά το άρθρο 20Α παρ. 5 ΚΠολΔ, στο Μονομελές Πρωτοδικείο (πρώην Ειρηνοδικείο) Ιωαννίνων για ολοκλήρωση της εκδίκασης. Δεν διαλαμβάνεται ρύθμιση δικαστικών εξόδων στο σκεπτικό ή στο διατακτικό.
Τελική Απόφαση
Η Ολομέλεια του Αρείου Πάγου αποφαίνεται, κατά πλειοψηφία, ότι: η διάταξη της με αριθ. 16/2012 απόφασης του Ειρηνοδικείου Ιωαννίνων, όπως μεταρρυθμίστηκε με τις με αριθ. 1072/2012 και 244/2019 αποφάσεις του ίδιου δικαστηρίου, είναι ασαφής και χρήζει ερμηνείας ως προς το (ερμηνευτικό) ζήτημα σχετικά με το κατά πόσο το επιτόκιο που θεσπίζεται στο άρθρο 9 παρ. 2 του ν. 3869/2010 πρέπει να υπολογίζεται από την έναρξη της ρύθμισης στο σύνολο του οριζόμενου κεφαλαίου οφειλής του δανειολήπτη και να υπολογίζονται οι τοκοχρεωλυτικές δόσεις απόσβεσης της συνολικής οφειλής εκ κεφαλαίου και τόκων για όλη τη διάρκεια της ρύθμισης ή εάν πρέπει το επιτόκιο αυτό να υπολογίζεται αυτοτελώς δι' εκάστη των μηνιαίων δόσεων κατά το μήνα εξόφλησής της, ως προς το οποίο προσήκει η απάντηση ότι, κατά την τελολογική ερμηνεία του άρθρου 9 παρ. 2 του ν. 3869/2010, ο υπολογισμός του επιτοκίου πρέπει να γίνει επί της μηνιαίας δόσης και όχι επί του κεφαλαίου της οφειλής, κατά τα ειδικότερα αναφερόμενα ως προς τον υπολογισμό του (επιτοκίου) παραπάνω. Παραπέμπει την υπόθεση, για την ολοκλήρωση της εκδίκασής της, στο Μονομελές Πρωτοδικείο (πρώην Ειρηνοδικείο) Ιωαννίνων.
Ακριβές Νομικό Ερώτημα
Αν, κατά το άρθρο 9 παρ. 2 του ν. 3869/2010, το επιτόκιο για τη ρύθμιση διάσωσης κύριας κατοικίας υπολογίζεται επί της μηνιαίας δόσης ή επί του συνόλου του κεφαλαίου της οφειλής· επίσης, αν, όταν ορίζεται κυμαινόμενο επιτόκιο, αυτό υπολογίζεται χωριστά για κάθε μήνα καταβολής της εκάστοτε δόσης, ενώ όταν ορίζεται σταθερό επιτόκιο υπολογίζεται από την έναρξη έως τη λήξη της ρύθμισης.
Αναφορές σε Νόμους
Άνοιγμα απόφασης

ΑΠ 2/2024

Δικονομικό Δίκαιο · Αστικό Δίκαιο2024Άρειος Πάγος
Σχετικότητα 96.9%
Κρίσιμα Πραγματικά Περιστατικά
Υπερχρεωμένη δανειολήπτρια υπήχθη στη ρύθμιση του Ν. 3869/2010 με την 16/2012 απόφαση του Ειρηνοδικείου Ιωαννίνων, όπως μεταρρυθμίσθηκε με τις 1072/2012 και 244/2019 αποφάσεις. Η απόφαση όρισε υποχρέωση καταβολής μηνιαίων δόσεων ύψους 481,66€ επί 300 μήνες για το υπόλοιπο των απαιτήσεων της πιστώτριας μετά από τετραετία και διανομή τιμήματος εκποίησης ακινήτου. Η καταβολή θα γίνει εντόκως, χωρίς ανατοκισμό, με το μέσο επιτόκιο στεγαστικού δανείου με κυμαινόμενο επιτόκιο κατά το χρόνο αποπληρωμής σύμφωνα με το στατιστικό δελτίο της Τράπεζας της Ελλάδος, αναπροσαρμοζόμενο με επιτόκιο αναφοράς των Πράξεων Κύριας Αναχρηματοδότησης της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας.
Νομική Σκέψη του Δικαστηρίου
Το άρθρο 316 ΚΠολΔ ορίζει ότι το δικαστήριο που εξέδωσε απόφαση μπορεί να την ερμηνεύσει αν είναι ασαφής ή γεννά αμφιβολίες, χωρίς όμως να αλλάξει το διατακτικό. Η ερμηνεία περιορίζεται στην επεξήγηση της αληθούς έννοιας και τον καθορισμό των αόριστων σημείων, αναζητώντας την αληθινή βούληση του δικαστή. Η Επιτροπή διαπίστωσε ότι το διατακτικό της 16/2012 απόφασης, όπως μεταρρυθμίσθηκε, είναι όμοιο σε όλες τις αποφάσεις υπαγωγής υπερχρεωμένων στο Ν. 3869/2010 όσον αφορά τον εκτοκισμό των μηνιαίων δόσεων. Έχει εκδοθεί μεγάλος αριθμός αποφάσεων διαφόρων Ειρηνοδικείων με αντικρουόμενες κρίσεις για το αν χρήζει ερμηνείας το διατακτικό και τον τρόπο υπολογισμού του επιτοκίου. Εφαρμόζοντας το άρθρο 20Α παρ.1 ΚΠολΔ, η Επιτροπή εξέτασε αν τίθεται νέο δυσχερές ερμηνευτικό νομικό ζήτημα γενικότερου ενδιαφέροντος με συνέπειες για ευρύτερο κύκλο προσώπων, το οποίο δεν έχει κριθεί από τον Άρειο Πάγο.
Κύριοι Λόγοι Απόφασης
Η εισαγωγή της αίτησης στην Πλήρη Ολομέλεια του Αρείου Πάγου διατάχθηκε διότι το νομικό ζήτημα του τρόπου υπολογισμού του επιτοκίου των μηνιαίων δόσεων κατ' άρθρο 9 παρ. 2 του Ν. 3869/2010 δεν έχει κριθεί με απόφαση του Αρείου Πάγου, είναι δυσχερές και γενικότερου ενδιαφέροντος, καθόσον έχει συνέπειες σε ευρύτερο κύκλο προσώπων. Το διατακτικό της 16/2012 απόφασης είναι όμοιο σε όλες τις εκδοθείσες αποφάσεις υπαγωγής υπερχρεωμένων και έχουν εκδοθεί πολλές αποφάσεις διαφόρων Ειρηνοδικείων με αντικρουόμενες κρίσεις για το αν το επιτόκιο υπολογίζεται σε κάθε μηνιαία δόση ή στο συνολικό κεφάλαιο.
Τελική Απόφαση
ΔΙΑΤΑΣΣΕΙ: 1. Να εισαχθεί στην Πλήρη Ολομέλεια του Αρείου Πάγου η εκκρεμής ενώπιον του Ειρηνοδικείου Ιωαννίνων από 06-12-2023 (αριθμ. κατάθ. δικ. 41/19-12-2023) αίτηση της Β. Τ. του Δ. κατά της εταιρείας με την επωνυμία "Intrum Hellas Ανώνυμη Εταιρεία Διαχείρισης Απαιτήσεων από Δάνεια και Πιστώσεις" και το διακριτικό τίτλο "Intrum Hellas Α.Ε.Δ.Α.Δ.Π.", περί ερμηνείας της υπ' αριθμ. 16/2012 απόφασης του ίδιου Δικαστηρίου, όπως μεταρρυθμίσθηκε με τις 1072/2012 και 244/2019 αποφάσεις αυτού, προκειμένου να κρίνει, αν το αναφερόμενο στο ιστορικό της παρούσας πράξης διατακτικό χρήζει ή όχι ερμηνείας ως προς τον υπολογισμό του επιτοκίου των μηνιαίων δόσεων για τη διάσωση της κύριας κατοικίας της αιτούσας και σε καταφατική περίπτωση, α) αν το επιτόκιο, που θεσπίζεται στο άρθρο 9 παρ. 2 του Ν. 3869/2010, πρέπει να υπολογίζεται από την έναρξη της ρύθμισης, επί του συνόλου του οριζομένου κεφαλαίου οφειλής του δανειολήπτη και να υπολογίζονται οι τοκοχρεωλυτικές δόσεις απόσβεσης της συνολικής οφειλής, κατά κεφάλαιο και τόκους, ή β) το επιτόκιο αυτό θα υπολογίζεται επί εκάστης των μηνιαίων δόσεων κατά το μήνα της εξόφλησής της, στην τελευταία δε περίπτωση, αν το επιτόκιο αυτό θα υπολογίζεται για όλο το χρόνο από την έναρξη της ρύθμισης έως την εξόφληση κάθε δόσης ή μόνο από τον ορισθέντα με τη ρύθμιση μήνα καταβολής κάθε δόσης έως την εξόφλησή της. 2. Να δημοσιευθεί η πράξη αυτή στις ημερήσιες εφημερίδες "ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ" και "ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΩΝ ΣΥΝΤΑΚΤΩΝ" με δαπάνη του Δικαστηρίου και να αναρτηθεί στην ιστοσελίδα του Αρείου Πάγου. Η παρούσα πράξη συνεπάγεται την αναστολή της εκδίκασης των εκκρεμών υποθέσεων, στις οποίες τίθεται το ίδιο ζήτημα, εξαιρουμένης της προσωρινής δικαστικής προστασίας.
Ακριβές Νομικό Ερώτημα
Αν το διατακτικό απόφασης υπαγωγής υπερχρεωμένου φυσικού προσώπου στο Ν. 3869/2010, που ορίζει καταβολή μηνιαίων δόσεων με επιτόκιο αναπροσαρμοζόμενο κατά το χρόνο αποπληρωμής, χρήζει ερμηνείας ως προς τον τρόπο υπολογισμού του επιτοκίου και, σε καταφατική περίπτωση, αν το επιτόκιο του άρθρου 9 παρ. 2 του Ν. 3869/2010 υπολογίζεται επί του συνόλου του κεφαλαίου από την έναρξη της ρύθμισης με τοκοχρεωλυτικές δόσεις ή αυτοτελώς επί εκάστης μηνιαίας δόσης κατά το μήνα εξόφλησής της.
Αναφορές σε Νόμους
Άνοιγμα απόφασης

ΑΠ 5/2022

Δικονομικό Δίκαιο2022Άρειος Πάγος
Σχετικότητα 95.9%
Κρίσιμα Πραγματικά Περιστατικά
- Προγενέστερη ουσία: Εκδόθηκε η 254/2017 απόφαση του Ειρηνοδικείου Σιντικής κατ’ εφαρμογή του ν. 3869/2010, επί αίτησης που είχε κατατεθεί την 1-11-2013. - Δομή μερών/ρόλοι: Ο αιτών υπερχρεωμένος οφειλέτης· καθ’ ων πιστώτριες τράπεζες και εταιρία διαχείρισης απαιτήσεων. - Νομική σχέση/ρύθμιση: Υπαγωγή σε ρύθμιση του ν. 3869/2010 με μηδενικές καταβολές κατά το άρθρο 8 και εξαίρεση της κύριας κατοικίας από την εκποίηση, με υποχρέωση καταβολών για τη διάσωσή της κατά το άρθρο 9 παρ. 2. - Προ της παρούσας διαδικασίας γεγονότα: Η κύρια κατοικία περιγράφηκε ως ισόγεια οικία 110 τ.μ. με παρακολουθήματα (αποθήκη 60 τ.μ., στάβλος 56 τ.μ.) και οικόπεδο 1.915 τ.μ.· αντικειμενική αξία 50.850 ευρώ, με ανώτατο 80% προς καταβολή 40.680 ευρώ. Ορίστηκαν μηνιαίες καταβολές 169,50 ευρώ επί 20 έτη (40.680/240). Έναρξη καταβολών έξι μήνες μετά τη δημοσίευση της απόφασης. Επιτόκιο: χωρίς ανατοκισμό, με το μέσο επιτόκιο στεγαστικού δανείου με κυμαινόμενο επιτόκιο, κατά τον χρόνο αποπληρωμής, σύμφωνα με το στατιστικό δελτίο της Τράπεζας της Ελλάδος, αναπροσαρμοζόμενο με επιτόκιο αναφοράς των Πράξεων Κύριας Αναχρηματοδότησης της ΕΚΤ. Τέθηκε ζήτημα αν ο υπολογισμός επιτοκίου αφορά τη μηνιαία δόση ή το συνολικό κεφάλαιο και αν συνυπολογίζεται η εισφορά του νόμου 128/1975 ή άλλα τέλη/έξοδα.
Νομική Σκέψη του Δικαστηρίου
Το άρθρο 20Α § 1 εδ. α ΚΠολΔ, που προστέθηκε με τον ν. 4842/2021 (άρθρα 2 και 120), προβλέπει μηχανισμό προδικαστικού ερωτήματος προς τον Άρειο Πάγο για νέα δυσχερή ερμηνευτικά ζητήματα γενικότερου ενδιαφέροντος. Κατά το άρθρο 116 § 1α του ν. 4842/2021, όπως διορθώθηκε με το άρθρο 65 § 1 του ν. 4871/2021, οι ρυθμίσεις αυτές εφαρμόζονται στα ένδικα βοηθήματα και δικόγραφα που κατατίθενται μετά την 1-1-2022. Περαιτέρω, το άρθρο 316 ΚΠολΔ ορίζει ότι ερμηνεία δικαστικής απόφασης επιτρέπεται από το ίδιο δικαστήριο, με την ίδια διαδικασία και μόνο κατόπιν αιτήματος διαδίκου, όταν η απόφαση είναι ασαφής ή με αμφίβολο νόημα· η ερμηνεία αποβλέπει στην αποκατάσταση του αληθινού νοήματος χωρίς να μεταβάλλει το διατακτικό, χωρίς επανεκτίμηση αποδείξεων ή συμπλήρωση παραλείψεων. Το άρθρο 317 § 2 ΚΠολΔ προσδιορίζει τη διαδικαστική εισαγωγή της αίτησης ερμηνείας και το άρθρο 318 § 1 εδ. α’ ΚΠολΔ την υπαγωγή στην εκούσια δικαιοδοσία. Το Ειρηνοδικείο Σιντικής είχε δεχθεί ότι με την 254/2017 απόφασή του, εκδοθείσα επί της με αριθμό 58/1-11-2013 αίτησης, ρυθμίστηκαν τα χρέη του αιτούντος κατά τον ν. 3869/2010, ορίστηκαν μηδενικές καταβολές κατά το άρθρο 8, εξαιρέθηκε της εκποίησης η κύρια κατοικία (οικία 110 τ.μ., αποθήκη 60 τ.μ., στάβλος 56 τ.μ., οικόπεδο 1.915 τ.μ.) και επιβλήθηκε υποχρέωση καταβολής 169,50 ευρώ μηνιαίως επί 20 έτη (40.680/240), εντόκως χωρίς ανατοκισμό, με μέσο επιτόκιο στεγαστικού δανείου κυμαινόμενο κατά τον χρόνο αποπληρωμής βάσει στατιστικού δελτίου της Τράπεζας της Ελλάδος, αναπροσαρμοζόμενο με επιτόκιο αναφοράς των Πράξεων Κύριας Αναχρηματοδότησης της ΕΚΤ. Ετέθη ζήτημα αν το επιτόκιο υπολογίζεται επί της μηνιαίας δόσης ή επί του συνολικού κεφαλαίου και αν συνυπολογίζεται η εισφορά του νόμου 128/1975 ή άλλα τέλη/έξοδα. Εφαρμόζοντας τα ανωτέρω, η Επιτροπή διαπίστωσε ότι δεν συντρέχουν οι προϋποθέσεις του άρθρου 316 ΚΠολΔ για ερμηνεία, διότι η 254/2017 απόφαση καθορίζει με σαφήνεια το ποσό της δόσης, το επιτόκιο, τον τρόπο και τη βάση υπολογισμού· η μη μνεία περί της εισφοράς του νόμου 128/1975 ή λοιπών τελών δεν δημιουργεί ασάφεια και διέπεται από ειδικές νομοθετικές ρυθμίσεις, ενώ τυχόν διευκρίνιση δεν μπορεί να μεταβάλει το διατακτικό. Περαιτέρω, κατ’ άρθρο 116 § 1α ν. 4842/2021 (ως διορθώθηκε με άρθρο 65 § 1 ν. 4871/2021) η διαδικασία του άρθρου 20Α ΚΠολΔ εφαρμόζεται μόνο σε ένδικα βοηθήματα/δικόγραφα κατατεθέντα μετά την 1-1-2022, ενώ η απόφαση 254/2017 εκδόθηκε επί αίτησης 58/1-11-2013· συνεπώς, ο μηχανισμός του άρθρου 20Α ΚΠολΔ δεν τυγχάνει εφαρμογής στην υπόθεση.
Κύριοι Λόγοι Απόφασης
Με βάση τις παραδοχές ότι: (i) η υπ’ αριθμ. 254/2017 απόφαση του Ειρηνοδικείου Σιντικής καθορίζει ρητά τη μηνιαία δόση (169,50 ευρώ), το επιτόκιο και τον τρόπο υπολογισμού του επί ποσού 40.680 ευρώ, και ότι η έλλειψη ειδικής μνείας για την εισφορά του νόμου 128/1975 ή λοιπά τέλη/έξοδα δεν γεννά ασάφεια ούτε μπορεί να καλυφθεί χωρίς μεταβολή του διατακτικού (άρθρο 316 ΚΠολΔ), και (ii) η διαδικασία του άρθρου 20Α ΚΠολΔ, κατά το άρθρο 116 παρ.1α του ν. 4842/2021 όπως διορθώθηκε με το άρθρο 65 παρ.1 του ν. 4871/2021 και σε συνάφεια με τα άρθρα 2 και 120 ν.4842/2021, εφαρμόζεται σε ένδικα βοηθήματα και δικόγραφα που κατατίθενται μετά την 1-1-2022, ενώ η επίμαχη απόφαση εκδόθηκε επί της με αριθμό 58/1-11-2013 αίτησης, η Επιτροπή έκρινε ότι δεν συντρέχουν οι προϋποθέσεις εφαρμογής του άρθρου 20Α ΚΠολΔ στην παρούσα υπόθεση. Ως εκ τούτου, η υπόθεση αναπέμφθηκε στο Ειρηνοδικείο Σιντικής για έκδοση οριστικής απόφασης. Δεν περιλαμβάνεται διάταξη περί δικαστικών δαπανών.
Τελική Απόφαση
Κρίνει ότι δεν συντρέχουν οι προϋποθέσεις εφαρμογής του άρθρου 20Α του Κ.Πολ.Δ. Αναπέμπει την υπόθεση στο Ειρηνοδικείο Σιντικής για έκδοση οριστικής απόφασης επ' αυτής.
Ακριβές Νομικό Ερώτημα
Αν εφαρμόζεται το άρθρο 20Α ΚΠολΔ για την υποβολή προδικαστικού ερωτήματος όταν η προς ερμηνεία απόφαση έχει εκδοθεί επί αίτησης κατατεθείσας πριν την 1-1-2022· επίσης, αν συντρέχουν οι προϋποθέσεις του άρθρου 316 ΚΠολΔ για ερμηνεία όταν το διατακτικό καθορίζει με σαφήνεια τη μηνιαία δόση, το επιτόκιο και τον τρόπο υπολογισμού του.
Αναφορές σε Νόμους
Άνοιγμα απόφασης

ΕφΠειρ 235/2026

Πτωχευτικό Δίκαιο · Δικονομικό Δίκαιο2026Εφετείο Πειραιώς
Σχετικότητα 95.1%
Κρίσιμα Πραγματικά Περιστατικά
Η υπόθεση αφορά έφεση του αιτούντος και ήδη εκκαλούντος κατά της 27/2025 απόφασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Πειραιά (ως καθολικού διαδόχου του Ειρηνοδικείου Νίκαιας) επί αίτησης ερμηνείας απόφασης εκούσιας δικαιοδοσίας ν. 3869/2010. Εφεσίβλητες είναι δύο εταιρίες διαχείρισης απαιτήσεων· η πρώτη δεν παρέστη, ενώ η δεύτερη παρέστη και άσκησε κύρια παρέμβαση ως μη δικαιούχος διάδικος υπέρ αλλοδαπής εταιρίας απόκτησης απαιτήσεων λόγω μεταβίβασης κατά την εκκρεμοδικία. Το 2017 εκδόθηκε η 220/2017 απόφαση του Ειρηνοδικείου Νίκαιας που υπήγαγε τον αιτούντα στον ν. 3869/2010: όρισε καταβολές 330 ευρώ μηνιαίως για τέσσερα έτη (άρθρο 8) και εξαίρεσε από την εκποίηση την κύρια κατοικία, επιβάλλοντας συνολική καταβολή 18.725,26 ευρώ με 120 μηνιαίες δόσεις των 156,04 ευρώ, έντοκα χωρίς ανατοκισμό με το μέσο επιτόκιο στεγαστικού δανείου, αναπροσαρμοζόμενο με το επιτόκιο αναφοράς των πράξεων κύριας αναχρηματοδότησης της ΕΚΤ (άρθρο 9 παρ. 2), με έναρξη τέσσερα έτη μετά τη δημοσίευση (4-9-2017). Ο αιτών ζήτησε ερμηνεία για: (α) τον τρόπο εκτοκισμού της ρύθμισης διάσωσης κατοικίας (επί δόσης ή συνόλου), (β) τη διόρθωση ασυμφωνίας σκεπτικού–διατακτικού ως προς τις καταβολές του άρθρου 8 (350 έναντι 330 ευρώ) και (γ) την αφαίρεση ποσού 8.694,98 ευρώ που είχε καταβάλει από 10/2013 έως 9/2021 κατ’ εφαρμογή προσωρινής διαταγής. Το πρωτοβάθμιο δικαστήριο έκανε εν μέρει δεκτή την αίτηση ως προς τον εκτοκισμό του άρθρου 9 παρ. 2 και σιώπησε για το (β) και (γ).
Νομική Σκέψη του Δικαστηρίου
Το Δικαστήριο εφάρμοσε τις διατάξεις του ΚΠολΔ για το παραδεκτό και εμπρόθεσμο της έφεσης (άρθρα 495, 511, 513 §1β, 516, 518 §1, 533, 524 §1) και έκρινε τη νομιμοποίηση της εταιρίας διαχείρισης απαιτήσεων κατά τους ν. 4354/2015 (άρθρα 1 περ. γ, 2 §4) και το δεδικασμένο του μη δικαιούχου διαδίκου (άρθρο 325 ΚΠΟΛΔ). Δέχθηκε παραδεκτά την κύρια παρέμβαση (άρθρα 79, 747, 752 ΚΠΟΛΔ) και τη συνεκδίκαση (άρθρα 31 §1, 246, 285 εδ. α’, 741 ΚΠολΔ). Σε ερημοδικία της πρώτης εφεσίβλητης προχώρησε στην ουσία (άρθρα 754 εδ. β’, 115 §2 ΚΠΟΛΔ). Ως προς την ερμηνεία απόφασης, εφάρμοσε τον κανόνα ότι αυτή αποβλέπει στην αποσαφήνιση ασαφειών ή ασυμφωνιών σκεπτικού–διατακτικού χωρίς αλλοίωση ουσίας ή επανεκτίμηση αποδείξεων, και διακρίνεται από τη διόρθωση (άρθρα 315–316 ΚΠολΔ). Αρμόδιο είναι το παρόν Δικαστήριο (άρθρο 19 ΚΠΟΛΔ). Διαπίστωσε ότι η 220/2017 απόφαση όρισε για το άρθρο 8 μηνιαίες καταβολές 330 ευρώ επί τετραετία, ενώ στο σκεπτικό αναφέρεται ποσό 350 ευρώ, δημιουργώντας προφανή δυσαρμονία. Για τη ρύθμιση του άρθρου 9 παρ. 2 όρισε 18.725,26 ευρώ σε 120 δόσεις των 156,04 ευρώ, έντοκα χωρίς ανατοκισμό με το μέσο επιτόκιο στεγαστικού δανείου αναπροσαρμοζόμενο με το επιτόκιο αναφοράς της ΕΚΤ. Ο ισχυρισμός περί αφαίρεσης των καταβολών 8.694,98 ευρώ της προσωρινής διαταγής δεν είχε τεθεί στο πρωτοβάθμιο στάδιο και προϋποθέτει νέα ουσιαστική κρίση. Εφαρμόζοντας τα ανωτέρω, έκρινε ότι το ζήτημα της ασυμφωνίας 330/350 ευρώ εμπίπτει στην ερμηνεία και έπρεπε να αποσαφηνιστεί, ενώ το αίτημα αφαίρεσης των καταβολών εκφεύγει του πεδίου της ερμηνείας, καθώς θα απαιτούσε επανεκτίμηση αποδείξεων και νέα διάγνωση. Έκανε δεκτή την κύρια παρέμβαση, δίκασε ερήμην την πρώτη εφεσίβλητη, δέχθηκε την έφεση, εξαφάνισε την πρωτόδικη απόφαση, κράτησε και δίκασε την υπόθεση και ερμήνευσε τη 220/2017 απόφαση, διευκρινίζοντας ότι η μηνιαία δόση του άρθρου 8 παρ. 2 ανέρχεται σε 330 ευρώ για τέσσερα έτη, με συνακόλουθες διατάξεις για σημείωση, επιστροφή παραβόλου και συμψηφισμό δαπανών.
Κύριοι Λόγοι Απόφασης
Στάδιο 1 – Επί της έφεσης: Η πρωτόδικη απόφαση εσφαλμένα εκτίμησε τις αποδείξεις και κατέληξε σε διαφορετική κρίση ως προς το αίτημα ερμηνείας για το τελικό ποσό της μηνιαίας καταβολής του άρθρου 8 παρ. 2 (δυσαρμονία 350 στο σκεπτικό έναντι 330 στο διατακτικό). Κατ’ αποδοχή των σχετικών λόγων, η έφεση έγινε δεκτή, και η 27/2025 απόφαση εξαφανίστηκε. Στάδιο 2 – Επί της αίτησης ερμηνείας: Κρατήθηκε και δικάστηκε η υπόθεση. Η ασυμφωνία σκεπτικού–διατακτικού της 220/2017 απόφασης επί της ρύθμισης του άρθρου 8 παρ. 2 ν. 3869/2010 επιδέχεται ερμηνείας. Ερμηνεύθηκε ότι ο αιτών οφείλει να καταβάλει μηνιαία δόση 330 ευρώ επί τέσσερα έτη, συμμέτρως προς τους πιστωτές, εντός του πρώτου πενθημέρου εκάστου μήνα, αρχής από τον πρώτο μήνα μετά τη δημοσίευση. Το πρόσθετο αίτημα περί αφαίρεσης των καταβολών 8.694,98 ευρώ της προσωρινής διαταγής δεν χωρεί στη διαδικασία ερμηνείας (άρθρα 315–316 ΚΠολΔ) και απορρίφθηκε. Παραβόλο ερημοδικίας δεν ορίστηκε διότι η απόφαση δεν υπόκειται σε ανακοπή ερημοδικίας (άρθρο 14 ν. 3869/2010). Διατάχθηκε επιστροφή του παραβόλου της έφεσης (άρθρο 495 παρ. 3 ΚΠΟΛΔ). Η δικαστική δαπάνη συμψηφίστηκε λόγω μερικής νίκης και μερικής ήττας (άρθρα 178, 183 ΚΠΟΛΔ).
Τελική Απόφαση
ΔΕΧΕΤΑΙ την από 5-3-2026 κύρια παρέμβαση της δεύτερης εφεσίβλητης που ασκήθηκε ενώπιον του παρόντος Δικαστηρίου. ΔΕΧΕΤΑΙ τυπικά και κατ’ ουσίαν την από με αριθμό έκθεση κατάθεση δικογράφου ……………/2025 έφεση. ΕΞΑΦΑΝΙΖΕΙ την υπ΄ αριθμόν 27/2025 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Πειραιά. ΚΡΑΤΕΙ και ΔΙΚΑΖΕΙ την από με αριθμό έκθεση δικογράφου ……../2024 αίτηση που κατατέθηκε στην γραμματεία του καταργηθέντος Ειρηνοδικείου Νίκαιας. ΔΕΧΕΤΑΙ εν μέρει την από με αριθμό έκθεση δικογράφου …………/2024 αίτηση που κατατέθηκε στην γραμματεία του καταργηθέντος Ειρηνοδικείου Νίκαιας. ΕΡΜΗΝΕΥΕΙ την με αριθμό 220/2017 απόφαση του Ειρηνοδικείου Νίκαιας (ήδη καταργηθέντος από 16-9-2024) που δίκασε κατά την εκούσια δικαιοδοσία ν.3869/2010 και δη ως προς το διατακτικό της για την διάσωση της κύριας κατοικίας του αιτούντος ως προς το τελικό ποσό καταβολής εκάστης δόσης για την τήρηση της ρύθμισης του άρθρου 8 παρ.2 ν.3869/2010 και ΔΙΕΥΚΡΙΝΙΖΕΙ ότι για την τήρηση της ρύθμισης του άρθρου 8 παρ.2 ν.3869/2010 ο αιτών οφείλει να καταβάλει μηνιαία δόση ποσού 330 ευρώ επί τέσσερα χρόνια συμμέτρως προς τους πιστωτές του καταβλητέες εντός του πρώτου πενθημέρου εκάστου μήνα αρχής γενόμενης από τον πρώτο μήνα μετά την δημοσίευση της απόφασης. ΔΙΑΤΑΣΣΕΙ την υπό της Γραμματεία του παρόντος Δικαστηρίου σημείωση της παρούσης στο πρωτότυπο της ερμηνευόμενης απόφασης και την αναγραφή στα αντίγραφα ή στα αποσπάσματα της τελευταίας του αριθμού και της ημερομηνίας της ερμηνευτικής απόφασης. ΔΙΑΤΑΣΣΕΙ την επιστροφή του παραβόλου της έφεσης με αριθμό ……………../2025 e- παράβολο στον εκκαλούντα. ΣΥΜΨΗΦΙΖΕΙ εν όλω την δικαστική δαπάνη αμφοτέρων των βαθμών δικαιοδοσίας μεταξύ των διαδίκων.
Ακριβές Νομικό Ερώτημα
Αν, στο πλαίσιο ερμηνείας απόφασης εκούσιας δικαιοδοσίας του ν. 3869/2010, επιτρέπεται να αποσαφηνιστεί το τελικό ποσό της μηνιαίας καταβολής της ρύθμισης του άρθρου 8 παρ. 2 όταν υπάρχει ασυμφωνία μεταξύ σκεπτικού και διατακτικού· επίσης, αν μπορεί με τη διαδικασία ερμηνείας να αφαιρεθούν από τις ορισθείσες καταβολές τα ποσά που είχαν καταβληθεί κατ’ εφαρμογή προσωρινής διαταγής πριν από την έκδοση της απόφασης υπαγωγής.
Αναφορές σε Νόμους
Άνοιγμα απόφασης

Μας εμπιστεύονται

ΔΣ Ξάνθης

Δικηγορικός Σύλλογος

Ξάνθη

Ν. Καραγιαννακίδης

Δικηγόρος

Θεσσαλονίκη

Α. Τράμπα

Δικηγόρος

Θεσσαλονίκη

Μ. Σαουλίδου

Δικηγόρος

Θεσσαλονίκη

Π. Μαλλίνη

Δικηγόρος

Θεσσαλονίκη

Δήμος Πύδνας-Κολινδρού

ΟΤΑ

Πιερία

Αναζητήστε για τη δική σας υπόθεση

124.000+ αποφάσεις · 24.000+ άρθρα νομοθεσίας

ή κλείστε demo 15 λεπτών →

€199,00 + ΦΠΑ/έτος Κλείστε Demo