Εργατικό ατύχημα από πτώση — μόνιμη αναπηρία (παράλυση): αποζημίωση και χρηματική ικανοποίηση

Με βάση το παρεχόμενο υλικό, το ερώτημα απαντάται αρκετά σαφώς ως προς τη χρηματική ικανοποίηση λόγω ηθικής βλάβης, αλλά όχι εξίσου απλά ως προς την αποζημίωση μελλοντικών εισοδημάτων και λοιπής περιουσιακής ζημίας, διότι εκεί είναι κρίσιμο αν ο παθών ήταν ασφαλισμένος στο ΙΚΑ/e-ΕΦΚΑ και αν συντρέχει δόλος ή οι ειδικές προϋποθέσεις του εργατικού δικαίου.

Κύρια νομική θέση

Σε εργατικό ατύχημα από πτώση με μόνιμη παράλυση/αναπηρία, η ευθύνη του εργοδότη θεμελιώνεται κατ’ αρχήν στα άρθρα ΑΚ Άρθρο 914, ΑΚ Άρθρο 922, ΑΚ Άρθρο 929 και ΑΚ Άρθρο 932, όταν το ατύχημα οφείλεται σε παράνομη και υπαίτια παράλειψη λήψης μέτρων ασφαλείας.
Για τη χρηματική ικανοποίηση λόγω ηθικής βλάβης αρκεί, κατά τη νομολογία του Αρείου Πάγου, οποιαδήποτε αμέλεια του εργοδότη ή των προστηθέντων. Αντίθετα, για περιουσιακή ζημία (μελλοντικά εισοδήματα, δαπάνες κ.λπ.) το αποτέλεσμα εξαρτάται αποφασιστικά από την κοινωνικοασφαλιστική κάλυψη και από το αν συντρέχουν οι προϋποθέσεις των ειδικών διατάξεων.

Νομικό πλαίσιο

Νομοθεσία

- ΑΚ Άρθρο 914
Ορίζει τη γενική βάση της αδικοπρακτικής ευθύνης: όποιος ζημιώσει άλλον παράνομα και υπαίτια υποχρεούται σε αποζημίωση.
Εφαρμόζεται στις αποφάσεις 814/2011, 1577/2014, 211/2022, 703/2013.

- ΑΚ Άρθρο 922
Θεμελιώνει ευθύνη του προστήσαντος για ζημία που προξένησε ο προστηθείς κατά την υπηρεσία του.
Εφαρμόζεται στις αποφάσεις 814/2011, 1778/2012, 52/2011.

- ΑΚ Άρθρο 929
Καλύπτει, σε περίπτωση βλάβης σώματος ή υγείας, νοσήλια, ήδη επελθούσα ζημία και ό,τι ο παθών θα στερείται στο μέλλον ή θα δαπανά επιπλέον.
Η διάταξη είναι η βασική νομοθετική βάση για δαπάνες νοσηλείας και μελλοντικές δαπάνες, αλλά η πρακτική δυνατότητα επιδίκασης κατά του εργοδότη περιορίζεται από τη νομολογία όταν υπάρχει ασφαλιστική κάλυψη.

- ΑΚ Άρθρο 931
Η αναπηρία ή παραμόρφωση λαμβάνεται ιδιαίτερα υπόψη κατά την επιδίκαση αποζημίωσης, αν επιδρά στο μέλλον του παθόντος.
Η νομολογία 1778/2012, 182/2015, 52/2011 διευκρινίζει ότι η αξίωση αυτή είναι περιουσιακού χαρακτήρα και, σε εργατικό ατύχημα ασφαλισμένου στο ΙΚΑ, δεν στρέφεται κατ’ αρχήν κατά του εργοδότη.

- ΑΚ Άρθρο 932
Παρέχει τη βάση για εύλογη χρηματική ικανοποίηση λόγω ηθικής βλάβης.
Εφαρμόζεται ιδίως στις αποφάσεις 814/2011, 1370/2017, 1577/2014, 1109/2022, 211/2022, 703/2013.

- ΑΚ Άρθρο 662
Ο εργοδότης οφείλει να διαρρυθμίζει εργασία, χώρο, εγκαταστάσεις, μηχανήματα και εργαλεία ώστε να προστατεύεται η ζωή και η υγεία του εργαζομένου.
Εφαρμόζεται στις αποφάσεις 1577/2014, 11/2012, 211/2022, 1560/2025.

- ΑΚ Άρθρο 300
Επιτρέπει μείωση της αποζημίωσης/χρηματικής ικανοποίησης λόγω συντρέχοντος πταίσματος του παθόντος.
Εφαρμόζεται στις αποφάσεις 1577/2014, 182/2015, 599/2020, 1109/2022.

- ΕΚ Άρθρο 546, ΕΚ Άρθρο 557, ΕΚ Άρθρο 559, ΕΚ Άρθρο 560
Ρυθμίζουν το εργατικό ατύχημα, το εκλεκτικό δικαίωμα αποζημίωσης κατά τις γενικές διατάξεις, την ευθύνη εργοδότη σε περίπτωση δόλου και την απαλλαγή εργοδότη σε περίπτωση κοινωνικοασφαλιστικής κάλυψης.
Οι διατάξεις αυτές είναι συναφείς με το ερώτημα, ιδίως για το αν μπορεί να ζητηθεί πλήρης περιουσιακή αποζημίωση από τον εργοδότη.

Νομολογία

Α) Ενισχυτικά επιχειρήματα

1. Άρειος Πάγος 814/2011
- Σχετικότητα: Εργαζόμενος οικοδόμος έπεσε από ύψος 3,50 μ. λόγω έλλειψης προστατευτικών κιγκλιδωμάτων στα πέρατα εξώστη/οικοδομής και υπέστη πλήρη αισθητικοκινητική παραπληγία.
- Κρίση: Αναπηρία 80%, μόνιμη ανικανότητα, σύνταξη 800 ευρώ μηνιαίως. Επιδικάστηκε χρηματική ικανοποίηση 500.000 ευρώ κατά ΑΚ Άρθρο 932.
- Εφαρμογή: Είναι η ισχυρότερη απόφαση για υπόθεση πτώσης με παράλυση λόγω παράβασης μέτρων ασφαλείας. Υποστηρίζει ότι για τη χρηματική ικανοποίηση αρκεί αμέλεια του εργολάβου/επιβλέποντος, με βάση ΑΚ Άρθρο 914, ΑΚ Άρθρο 922, ΑΚ Άρθρο 932.

2. Άρειος Πάγος 1577/2014
- Σχετικότητα: Εργαζόμενος σε οικοδομή υπέστη ηλεκτροπληξία και πτώση 6-7 μ., με μόνιμη αναπηρία άνω του 80%, λόγω έλλειψης μέτρων ασφαλείας και μη ειδοποίησης της ΔΕΗ.
- Κρίση: Διαπιστώθηκε συνυπαιτιότητα του παθόντος 30%. Αναγνωρίστηκε ευθύνη εις ολόκληρον των κυρίων του έργου και του επιβλέποντος για ηθική βλάβη.
- Εφαρμογή: Ενισχύει το επιχείρημα ότι η παράβαση κανονισμών ασφαλείας και η παράλειψη πρόνοιας του εργοδότη/επιβλέποντος αρκούν για ευθύνη από αδικοπραξία, με βάση ΑΚ Άρθρο 914, ΑΚ Άρθρο 932, ΑΚ Άρθρο 662. Χρήσιμη και για αντιμετώπιση ισχυρισμών περί συνυπαιτιότητας.

3. Άρειος Πάγος 1109/2022
- Σχετικότητα: Σοβαρός τραυματισμός εργαζομένου με μόνιμη αναπηρία 80% λόγω έλλειψης μέτρων ασφαλείας, απουσίας τεχνικού ασφαλείας, έλλειψης ιμάντων πρόσδεσης και χειριστή χωρίς άδεια.
- Κρίση: Αναπηρία 80%, χρηματική ικανοποίηση 50.000 ευρώ. Αποκλειστική υπαιτιότητα εργοδοτών.
- Εφαρμογή: Χρήσιμη για να αναδειχθεί ότι η μη τήρηση οργανωτικών και τεχνικών μέτρων ασφαλείας αρκεί για πλήρη θεμελίωση ευθύνης κατά ΑΚ Άρθρο 932, με απόρριψη ένστασης συνυπαιτιότητας.

4. Άρειος Πάγος 211/2022
- Σχετικότητα: Εργαζόμενος έπεσε από απασφαλισμένη σκάλα και υπέστη κατάγματα πτερνών άμφω, με απώλεια μισθών 27 μηνών και δαπάνες 455 ευρώ.
- Κρίση: Επιδικάστηκαν 24.300 ευρώ για απώλεια μισθών, 455 ευρώ για ιατρικά μέσα και 40.000 ευρώ για χρηματική ικανοποίηση λόγω ηθικής βλάβης.
- Εφαρμογή: Η απόφαση είναι ιδιαίτερα χρήσιμη για το σκέλος ΑΚ Άρθρο 929, διότι δείχνει πρακτική επιδίκαση δαπανών και απώλειας εισοδήματος όταν το δικαστήριο δέχεται αδικοπρακτική ευθύνη του εργοδότη. Δεν προκύπτει από το παρεχόμενο απόσπασμα ότι εφαρμόστηκε το καθεστώς ΙΚΑ ως αποκλεισμός, άρα η απόφαση αξιοποιείται κυρίως ως παράδειγμα εφαρμογής των ΑΚ Άρθρο 914, ΑΚ Άρθρο 929, ΑΚ Άρθρο 932.

5. Άρειος Πάγος 1370/2017
- Σχετικότητα: Εργαζόμενος 29 ετών υπέστη πλήρη τετραπληγία εφ’ όρου ζωής, με ανάγκη συνεχούς νοσηλείας και 100% αναπηρία.
- Κρίση: Το Εφετείο είχε επιδικάσει 70.000 ευρώ και 50.000 ευρώ, αλλά ο Άρειος Πάγος έκρινε ότι τα ποσά αυτά υπολείπονται καταφανώς των συνήθως επιδικαζόμενων σε παρόμοιες περιπτώσεις.
- Εφαρμογή: Πολύ ισχυρό επιχείρημα για το ύψος της χρηματικής ικανοποίησης σε περιπτώσεις μόνιμης παράλυσης/τετραπληγίας. Συνδέεται άμεσα με ΑΚ Άρθρο 932 και την αρχή της αναλογικότητας.

Β) Αντιμετώπιση αντιρρήσεων

1. Άρειος Πάγος 1778/2012
- Στηρίζει ότι η αξίωση του ΑΚ Άρθρο 931 για μελλοντική περιουσιακή ζημία δεν νομιμοποιείται κατά του εργοδότη όταν ο εργαζόμενος υπάγεται στο ΙΚΑ και η περιουσιακή ζημία καλύπτεται από τις παροχές του.
- Αντίκρουση: Να διαφοροποιηθεί αναλόγως του πραγματικού. Αν δεν υπάρχει ή δεν αποδεικνύεται πλήρης ασφαλιστική κάλυψη, ή αν προβάλλεται κυρίως αξίωση ΑΚ Άρθρο 932 και ειδικές δαπάνες ΑΚ Άρθρο 929, η απόφαση δεν αποκλείει τη χρηματική ικανοποίηση. Επίσης, η ίδια απόφαση αφορά ειδικά το αόριστο κονδύλιο του ΑΚ Άρθρο 931.

2. Άρειος Πάγος 182/2015 / Άρειος Πάγος 52/2011 / Άρειος Πάγος 599/2020
- Οι αποφάσεις αυτές στηρίζουν ότι, όταν ο παθών είναι ασφαλισμένος στο ΙΚΑ, ο εργοδότης απαλλάσσεται από περιουσιακή αποζημίωση, εκτός αν υπάρχει δόλος, ενώ διατηρείται μόνο η αξίωση του ΑΚ Άρθρο 932.
- Αντίκρουση: Αν η υπόθεση επιτρέπει επίκληση δόλου ή υπαγωγή στις ειδικές προϋποθέσεις των ΕΚ Άρθρο 557 και ΕΚ Άρθρο 559, πρέπει να αναπτυχθεί ειδικά. Διαφορετικά, η στρατηγική πρέπει να μετατοπιστεί στην ισχυρή θεμελίωση και μεγιστοποίηση της χρηματικής ικανοποίησης λόγω ηθικής βλάβης και στην ακριβή εξειδίκευση τυχόν επιτρεπτών κονδυλίων.

Προτεινόμενη επιχειρηματολογία

1. Θεμελίωση αδικοπραξίας
- Επίκληση ΑΚ Άρθρο 914 και ΑΚ Άρθρο 662: ο εργοδότης όφειλε να οργανώσει την εργασία και τον χώρο με τρόπο που να προστατεύεται η ζωή και η υγεία του εργαζομένου.
- Επίκληση ΑΚ Άρθρο 922 αν το ατύχημα οφείλεται και σε παραλείψεις επιβλέποντος, εργοδηγού, τεχνικού ασφαλείας ή άλλου προστηθέντος.
- Αν υπάρχουν συγκεκριμένες παραβάσεις κανονισμών ασφαλείας, να αναπτυχθούν ως ειδικές εκδηλώσεις της παρανομίας. Το υλικό περιέχει ισχυρή νομολογία για έλλειψη κιγκλιδωμάτων, ασφαλούς σκάλας, εξοπλισμού, επίβλεψης.

2. Χρηματική ικανοποίηση λόγω ηθικής βλάβης
- Κύρια βάση: ΑΚ Άρθρο 932.
- Νομολογιακή στήριξη: 814/2011, 1370/2017, 1577/2014, 1109/2022.
- Να τονιστούν: είδος βλάβης (παράλυση), ποσοστό αναπηρίας, μόνιμη ανικανότητα, ηλικία, ανάγκη διαρκούς φροντίδας, οικονομική και οικογενειακή κατάσταση, βαρύτητα πταίσματος εργοδότη.

3. Δαπάνες νοσηλείας και μελλοντικές δαπάνες
- Νομοθετική βάση: ΑΚ Άρθρο 929.
- Νομολογιακή ενίσχυση: 211/2022.
- Όμως πρέπει να ελεγχθεί αν ο παθών ήταν ασφαλισμένος και ποια κονδύλια καλύφθηκαν από ασφαλιστικό φορέα. Χωρίς αυτή τη διάκριση, υπάρχει κίνδυνος απόρριψης ως μη νόμιμων ή αόριστων, κατά τη λογική των 1778/2012, 182/2015, 599/2020.

4. Μελλοντικά εισοδήματα / αποζημίωση μέλλοντος
- Νομοθετική βάση: ΑΚ Άρθρο 929, ενδεχομένως ΑΚ Άρθρο 931.
- Πλην όμως, με βάση 1778/2012, 182/2015, 52/2011, 599/2020, αν ο παθών υπάγεται στο ΙΚΑ/e-ΕΦΚΑ, η αξίωση αυτή κατά του εργοδότη είναι κατ’ αρχήν προβληματική, εκτός αν συντρέχει δόλος ή οι ειδικές προϋποθέσεις των εργατικών διατάξεων.
- Άρα, αν δεν υπάρχει ασφαλές έρεισμα περί δόλου, να μη στηριχθεί η αγωγή κυρίως στο ΑΚ Άρθρο 931 χωρίς εξαιρετικά συγκεκριμένη εξειδίκευση.

5. Αντιμετώπιση συνυπαιτιότητας
- Επίκληση ΑΚ Άρθρο 300 μόνο εφόσον προταθεί από τον αντίδικο.
- Χρήσιμες αποφάσεις: 1577/2014 (30% συνυπαιτιότητα), 182/2015 (20%), 671/2012 (χωρίς ένσταση δεν εξετάζεται).
- Στρατηγικά, να αναδειχθεί ότι ο εργαζόμενος ενεργούσε στο πλαίσιο της εργασίας, υπό οδηγίες, χωρίς πραγματική δυνατότητα αποτροπής του κινδύνου.

Νομολογιακή ισχύς

Παγία ως προς το ότι:
- για τη χρηματική ικανοποίηση λόγω ηθικής βλάβης από εργατικό ατύχημα αρκεί οποιαδήποτε αμέλεια του εργοδότη ή των προστηθέντων: 814/2011, 1577/2014, 11/2012, 516/2012, 703/2013, 1109/2022.
- όταν ο παθών είναι ασφαλισμένος στο ΙΚΑ, η περιουσιακή αποζημίωση κατά του εργοδότη περιορίζεται σημαντικά και κατ’ αρχήν αποκλείεται χωρίς δόλο: 52/2011, 1778/2012, 182/2015, 599/2020.

Πρακτικές συστάσεις

1. Πρώτα να αποσαφηνιστεί το ασφαλιστικό καθεστώς του παθόντος
Αυτό είναι το κρισιμότερο σημείο για το αν μπορούν να ζητηθούν μελλοντικά εισοδήματα και λοιπή περιουσιακή ζημία κατά του εργοδότη.

2. Να στηριχθεί ο πυρήνας της αγωγής στο ΑΚ Άρθρο 932
Για υπόθεση πτώσης με μόνιμη παράλυση, οι αποφάσεις 814/2011 και 1370/2017 είναι οι ισχυρότερες.

3. Να εξειδικευθούν πλήρως οι παραβάσεις ασφαλείας
Έλλειψη κιγκλιδωμάτων, ζωνών, ασφαλούς σκάλας, τεχνικού ασφαλείας, εκπαίδευσης, επίβλεψης, γραπτής εκτίμησης κινδύνου, μέσων προστασίας. Το παρεχόμενο νομοθετικό υλικό των ΕΚ Άρθρο 533, ΕΚ Άρθρο 534, ΑΚ Άρθρο 662 ενισχύει σημαντικά αυτό το σκέλος.

4. Αν ζητηθούν δαπάνες και μελλοντικά εισοδήματα, να γίνει αυστηρή διάκριση
- τι καλύφθηκε από ασφαλιστικό φορέα,
- τι δεν καλύφθηκε,
- ποια δαπάνη είναι ήδη γεννημένη,
- ποια μελλοντική,
- ποια είναι η ακριβής αιτιώδης συνάφεια.
Αλλιώς υπάρχει κίνδυνος αοριστίας, όπως στη 1778/2012.

5. Να προβληθεί επικουρικά η σοβαρότητα της αναπηρίας και η αναλογικότητα του ποσού
Με βάση 1370/2017, χαμηλά ποσά σε περιπτώσεις πλήρους και μόνιμης παράλυσης μπορούν να προσβληθούν ως δυσανάλογα.

Συμπέρασμα
Αν το ζητούμενο είναι κυρίως η χρηματική ικανοποίηση λόγω ηθικής βλάβης, το υλικό υποστηρίζει πολύ ισχυρά τη θέση του παθόντος.
Αν ζητείται και αποζημίωση μελλοντικών εισοδημάτων/περιουσιακής ζημίας, απαιτείται πρόσθετη επεξεργασία του ασφαλιστικού καθεστώτος και της τυχόν συνδρομής δόλου ή ειδικών προϋποθέσεων των ΕΚ Άρθρο 557 και ΕΚ Άρθρο 559.

Αν θέλετε, μπορώ στο επόμενο βήμα να σας δώσω:
- σχέδιο αγωγικού ισχυρισμού, ή
- πίνακα νομολογίας με ποσά/ποσοστά αναπηρίας, μόνο από το παρόν υλικό.

ΑΚ Άρθρο 932
Αστικός Κώδικας
Σχετικότητα: 95.2%
Κείμενο Άρθρου
ΑΚ Άρθρο 932: Ικανοποίηση της ηθικής βλάβης Σε περίπτωση αδικοπραξίας, ανεξάρτητα από την αποζημίωση για την περιουσιακή ζημία, το δικαστήριο μπορεί να επιδικάσει εύλογη κατά την κρίση του χρηματική ικανοποίηση λόγω ηθικής βλάβης. Αυτό ισχύει ιδίως για εκείνον που έπαθε προσβολή της υγείας, της τιμής ή της αγνείας του ή στερήθηκε την ελευθερία του. Σε περίπτωση θανάτωσης προσώπου η χρηματική αυτή ικανοποίηση μπορεί να επιδικαστεί στην οικογένεια του θύματος λόγω ψυχικής οδύνης.
Κώδικας
Αστικός Κώδικας
Συντομογραφία
ΑΚ
Άρθρο
932
Δείτε το άρθρο→
ΑΚ Άρθρο 929
Αστικός Κώδικας
Σχετικότητα: 94.3%
Κείμενο Άρθρου
ΑΚ Άρθρο 929: Σε περίπτωση βλάβης του σώματος ή της υγείας Σε περίπτωση βλάβης του σώματος ή της υγείας προσώπου η αποζημίωση περιλαμβάνει, εκτός από τα νοσήλια και τη ζημία που έχει ήδη επέλθει, οτιδήποτε ο παθών θα στερείται στο μέλλον ή θα ξοδεύει επιπλέον εξαιτίας της αύξησης των δαπανών του. Υποχρέωση αποζημίωσης υπάρχει και προς τον τρίτο, ο οποίος είχε κατά το νόμο δικαίωμα να απαιτήσει την παροχή υπηρεσιών από τον παθόντα και τις στερείται.
Κώδικας
Αστικός Κώδικας
Συντομογραφία
ΑΚ
Άρθρο
929
Δείτε το άρθρο→
ΑΚ Άρθρο 914
Αστικός Κώδικας
Σχετικότητα: 91.6%
Κείμενο Άρθρου
ΑΚ Άρθρο 914: Έννοια Όποιος ζημιώσει άλλον παράνομα και υπαίτια έχει υποχρέωση να τον αποζημιώσει.
Κώδικας
Αστικός Κώδικας
Συντομογραφία
ΑΚ
Άρθρο
914
Δείτε το άρθρο→
ΑΚ Άρθρο 922
Αστικός Κώδικας
Σχετικότητα: 89.4%
Κείμενο Άρθρου
ΑΚ Άρθρο 922: Ευθύνη του προστήσαντος Ο κύριος ή ο προστήσας κάποιον άλλον σε μια υπηρεσία ευθύνεται για τη ζημία που ο υπηρέτης ή ο προστηθείς προξένησε σε τρίτον παράνομα κατά την υπηρεσία του.
Κώδικας
Αστικός Κώδικας
Συντομογραφία
ΑΚ
Άρθρο
922
Δείτε το άρθρο→
ΑΚ Άρθρο 931
Αστικός Κώδικας
Σχετικότητα: 92.5%
Κείμενο Άρθρου
ΑΚ Άρθρο 931: "Η αναπηρία ή η παραμόρφωση που προξενήθηκε στον παθόντα λαμβάνεται ιδιαίτερα υπόψη κατά την επιδίκαση της αποζημίωσης, αν επιδρά στο μέλλον του".
Κώδικας
Αστικός Κώδικας
Συντομογραφία
ΑΚ
Άρθρο
931
Δείτε το άρθρο→
ΕΚ Άρθρο 546
Εργατικός Κώδικας
Σχετικότητα: 92.1%
Κείμενο Άρθρου
ΕΚ Άρθρο 546: Δικαίωμα αποζημίωσης Ατύχημα από βίαιο συμβάν που επέρχεται σε εργάτη ή υπάλληλο των εργασιών και επιχειρήσεων του άρθρου 547, κατά την εκτέλεση της εργασίας ή εξ αφορμής αυτής, παρέχει δικαίωμα αποζημίωσης στα πρόσωπα που ορίζονται ως δικαιούχοι, σύμφωνα με τις διατάξεις του παρόντος Μέρους, από τον κύριο της επιχείρησης, εάν η διακοπή της εργασίας που προήλθε από το ατύχημα στον παθόντα διήρκεσε περισσότερο από τέσσερις (4) ημέρες, εξαιρουμένης μόνο της περίπτωσης κατά την οποία αυτός προκάλεσε το ατύχημα με πρόθεση.
Κώδικας
Εργατικός Κώδικας
Συντομογραφία
ΕΚ
Άρθρο
546
Δείτε το άρθρο→
ΑΚ Άρθρο 930
Αστικός Κώδικας
Σχετικότητα: 92.0%
Κείμενο Άρθρου
ΑΚ Άρθρο 930: Η αποζημίωση των δύο προηγούμενων άρθρων που αναφέρεται στο μέλλον καταβάλλεται σε χρηματικές δόσεις κατά μήνα. Όταν υπάρχει σπουδαίος λόγος, η αποζημίωση μπορεί να επιδικαστεί σε κεφάλαιο εφάπαξ. Ο οφειλέτης της αποζημίωσης μπορεί κατά τις περιστάσεις να υποχρεωθεί να παράσχει ασφάλεια. Η αξίωση αποζημίωσης δεν αποκλείεται από το λόγο ότι κάποιος άλλος έχει την υποχρέωση να αποζημιώσει ή να διατρέφει αυτόν που αδικήθηκε.
Κώδικας
Αστικός Κώδικας
Συντομογραφία
ΑΚ
Άρθρο
930
Δείτε το άρθρο→
ΕΚ Άρθρο 557
Εργατικός Κώδικας
Σχετικότητα: 91.9%
Κείμενο Άρθρου
ΕΚ Άρθρο 557: Αποζημίωση κατά τις γενικές διατάξεις 1. Οι παθόντες από ατύχημα του άρθρου 546, το οποίο μπορεί να αποδοθεί σε δόλο του εργοδότη ή του προστηθέντος από αυτόν προσώπου, όπως και τα πρόσωπα τα οποία είναι δικαιούχοι αντί αυτών, σύμφωνα με το άρθρο 550, έχουν το εκλεκτικό δικαίωμα να ασκούν είτε την αξίωση αποζημίωσης του παρόντος Μέρους, είτε την αξίωση που έχουν κατά το αστικό δίκαιο. Το ίδιο ισχύει και για την περίπτωση κατά την οποία το ατύχημα επήλθε σε εργασία ή επιχείρηση, στην οποία δεν τηρήθηκαν οι ισχύουσες διατάξεις των νόμων, διαταγμάτων ή κανονισμών για τους όρους ασφάλειας και εξαιτίας της μη τήρησης αυτών. Η αποδοχή από τα πρόσωπα αυτά των οφειλόμενων, σύμφωνα με το άρθρο 551, εξόδων μόνο ή η υποβολή αίτησης για αυτά δεν μπορεί ποτέ να ερμηνευθεί ότι δηλώνει επιλογή της αποζημίωσης του παρόντος Μέρους. 2. Σε περίπτωση επιλογής της αποζημίωσης του παρόντος Μέρους, τα ίδια πρόσωπα διατηρούν την κατά το αστικό δίκαιο αξίωση που προσήκει σε αυτούς εναντίον του υπαιτίου για το ατύχημα προσώπου, εφόσον αυτό είναι διαφορετικό από τον υπόχρεο σε αποζημίωση, σύμφωνα με το παρόν Μέρος. 3. Εάν ο υπόχρεος σε αποζημίωση αποδείξει ότι το ατύχημα προήλθε από αμέλεια του παθόντος, ο δικαστής έχει το δικαίωμα να μειώσει, κατά την κρίση του, το ποσό της, κατά το άρθρο 548, οφειλόμενης αποζημίωσης αλλά όχι κάτω από το μισό (1/2) αυτού. Αμέλεια υφίσταται μόνο εάν ο παθών παρέβη αδικαιολόγητα, κατά την κρίση του δικαστή, διατάξεις ισχυόντων νόμων ή διαταγμάτων για τους όρους ασφαλείας ή κανονισμών για αυτούς, που εκδόθηκαν από την αρμόδια δημόσια αρχή ή εκδόθηκαν μεν από τον κύριο της επιχείρησης, επικυρώθηκαν όμως από την αρχή, εφόσον οι κανονισμοί είναι αναρτημένοι κατά τρόπο ευανάγνωστο σε καταφανή μέρη του τόπου της εργασίας. Η μείωση, σύμφωνα με το πρώτο εδάφιο δεν χωρεί εάν συντρέχει κάποια από τις περιπτώσεις που ορίζονται στο πρώτο εδάφιο της παρ. 1.
Κώδικας
Εργατικός Κώδικας
Συντομογραφία
ΕΚ
Άρθρο
557
Δείτε το άρθρο→
ΑΚ Άρθρο 299
Αστικός Κώδικας
Σχετικότητα: 91.1%
Κείμενο Άρθρου
ΑΚ Άρθρο 299: Ζημία μη περιουσιακή Για μη περιουσιακή ζημία οφείλεται χρηματική ικανοποίηση στις περιπτώσεις που ορίζει ο νόμος.
Κώδικας
Αστικός Κώδικας
Συντομογραφία
ΑΚ
Άρθρο
299
Δείτε το άρθρο→
ΕΚ Άρθρο 559
Εργατικός Κώδικας
Σχετικότητα: 91.1%
Κείμενο Άρθρου
ΕΚ Άρθρο 559: Ευθύνη εργοδότη σε περίπτωση δόλου 1. Αν με δικαστική απόφαση βεβαιώνεται ότι το ατύχημα κατά την εκτέλεση της εργασίας ή με αφορμή αυτή, οφείλεται σε δόλο του εργοδότη ή του προστηθέντος από αυτόν προσώπου, ο εργοδότης, για τους υπαγόμενους στην ασφάλιση του e-Ε.Φ.Κ.Α., υποχρεούται να καταβάλει: α) στον e-Ε.Φ.Κ..Α κάθε δαπάνη του, που προκλήθηκε από τη χορήγηση παροχών λόγω του ατυχήματος και β) στον παθόντα ή, σε περίπτωση θανάτου αυτού, στα πρόσωπα του άρθρου 28 του ν. 1846/1951 (Α’ 179), τη διαφορά μεταξύ του ποσού της αποζημίωσης που ανήκει σε αυτούς, σύμφωνα με τον Α.Κ. και του ολικού ποσού των χορηγητέων σε αυτούς, σύμφωνα με το ν. 1846/1951, παροχών. Με κανονισμό θα καθορισθεί ο τρόπος υπολογισμού των δαπανών της περ. α). 2. Η αληθής έννοια της παρ. 1 είναι ότι ο εργοδότης υποχρεούται να καταβάλλει τη δαπάνη που προβλέπεται στην περ. α) της παρ. 1 και τη διαφορά μεταξύ του ποσού της, κατά τον Αστικό Κώδικα, αποζημίωσης και των χορηγητέων ασφαλιστικών παροχών που προβλέπεται στην περ. β) της παρ. 1, εφόσον, με δικαστική απόφαση, διαπιστώνεται ότι το ατύχημα, κατά την εκτέλεση της εργασίας ή εξ αφορμής αυτής, οφείλεται σε δόλο του εργοδότη ή του προστηθέντος από αυτόν προσώπου, είτε ως προς το αποτέλεσμα του ατυχήματος καθεαυτό, είτε ως προς τη μη τήρηση διατάξεων νόμων, διαταγμάτων ή κανονισμών, που ορίζουν μέτρα προστασίας της ασφά - λειας και της υγείας στην εργασία, εάν το ατύχημα συνδέεται αιτιωδώς με παραβάσεις των διατάξεων αυτών.
Κώδικας
Εργατικός Κώδικας
Συντομογραφία
ΕΚ
Άρθρο
559
Δείτε το άρθρο→
ΕΚ Άρθρο 548
Εργατικός Κώδικας
Σχετικότητα: 90.2%
Κείμενο Άρθρου
ΕΚ Άρθρο 548: Ύψος αποζημίωσης Η αποζημίωση του άρθρου 546 περιλαμβάνει: 1. Σε περίπτωση πλήρους διαρκούς ανικανότητας τους μισθούς έξι (6) ετών και δεν είναι κατώτερη από χίλια είκοσι επτά (1.027) ευρώ και εάν το σύνολο των μισθών των έξι (6) ετών υπερβαίνει τα δύο χιλιάδες εννιακόσια τριάντα πέντε (2.935) ευρώ προστίθεται στο ποσό αυτό το ένα τέταρτο (1/4) του ποσού της υπέρβασης αυτής. 2. Σε περίπτωση μερικής διαρκούς ανικανότητας το εξαπλάσιο του ποσού κατά το οποίο μειώθηκε ή μπορεί να μειωθεί το ετήσιο εισόδημα του παθόντος από μισθούς και δεν μπορεί να είναι μικρότερη από σαράντα οκτώ (48) ευρώ. Αν η μείωση υπερβαίνει τα εκατόν εξήντα ένα (161) ευρώ προστίθεται στο ποσό αυτό το ένα τέταρτο (1/4) του ποσού της υπέρβασης αυτής. 3. Σε περίπτωση πλήρους πρόσκαιρης ανικανότητας, η οποία δεν παρατείνεται πέρα από δύο (2) έτη, είναι ημερήσια και ίση προς τον μισό μισθό που ελάμβανε ο παθών κατά την ημέρα του ατυχήματος και καταβάλλεται από την πέμπτη ημέρα μετά το ατύχημα ή από την ημέρα του ατυχήματος, αν πρόκειται για ανικανότητα που διήρκεσε περισσότερο από δέκα (10) ημέρες. Μετά την παρέλευση των δύο (2) ετών, η ανικανότητα θεωρείται διαρκής και το ποσό που καταβλήθηκε λόγω πρόσκαιρης ανικανότητας εκπίπτει από το ποσό της αποζημίωσης που αντιστοιχεί, σύμφωνα με το παρόν Μέρος, για διαρκή ολική ανικανότητα. 4. Σε περίπτωση μερικής πρόσκαιρης ανικανότητας, η οποία δεν παρατείνεται πέρα από δύο (2) έτη, είναι ημερήσια και ίση προς το μισό (1/2) του ποσού κατά το οποίο μειώνεται ή μπορεί να μειωθεί εξαιτίας αυτής ο μισθός τον οποίο ελάμβανε ο παθών κατά την ημέρα του ατυχήματος και καταβάλλεται από την πέμπτη ημέρα μετά το ατύχημα ή από την ημέρα του ατυχήματος, αν πρόκειται για ανικανότητα που διήρκεσε περισσότερο από δέκα (10) ημέρες. Μετά την παρέλευση των δύο (2) ετών, η ανικανότητα θεωρείται διαρκής και το ποσό που καταβλήθηκε λόγω πρόσκαιρης ανικανότητας εκπίπτει από το ποσό της αποζημίωσης που αντιστοιχεί, σύμφωνα με το παρόν Μέρος, για διαρκή μερική ανικανότητα. 5. Η καταβλητέα στις περιπτώσεις των παρ. 3 και 4 αποζημίωση οφείλεται για όλες ανεξαιρέτως τις ημέρες. 6. Σε περίπτωση θανάτου τους μισθούς πέντε (5) ετών, ποτέ όμως λιγότερα από χίλια είκοσι επτά (1.027) ευρώ. Εάν το σύνολο των μισθών των πέντε (5) ετών υπερβαίνει τα δύο χιλιάδες εννιακόσια τριάντα πέντε (2.934) ευρώ προστίθεται στο ποσό αυτό το ένα τέταρτο (1/4) του ποσού της υπέρβασης αυτής.
Κώδικας
Εργατικός Κώδικας
Συντομογραφία
ΕΚ
Άρθρο
548
Δείτε το άρθρο→
ΕΚ Άρθρο 549
Εργατικός Κώδικας
Σχετικότητα: 89.8%
Κείμενο Άρθρου
ΕΚ Άρθρο 549: Υπολογισμός αποζημίωσης 1. Για τον καθορισμό της κατά τα ανωτέρω άρθρα αποζημίωσης το μεν έτος λογίζεται πλήρες, ο δε μισθός: α) αν πρόκειται για μαθητευόμενους ή για εργάτες που δεν έχουν συμπληρώσει το εικοστό πρώτο (21o) έτος, λογίζεται ίσος με την αντιμισθία άλλων εργατών ή υπαλλήλων με το ίδιο φύλο και της ίδιας κατηγορίας με εκείνους που λαμβάνουν τις μικρότερες αποδοχές και όχι μικρότερος από ένα (1) ευρώ το έτος, β) αν πρόκειται για οποιονδήποτε άλλο εργάτη, λογίζεται ίσος με την αντιμισθία που έλαβε αυτός πραγματικά κατά τους δώδεκα (12) μήνες πριν από το ατύχημα, είτε σε χρήμα είτε σε είδος. 2. Εάν στην περ. β της παρ. 1 ο παθών απασχολήθηκε επί χρονικό διάστημα μικρότερο των δώδεκα (12) μηνών πριν από το ατύχημα, ως βάση για τον υπολογισμό της αποζημίωσης λαμβάνεται η πραγματική αντιμισθία την οποία έλαβε από τότε που προσλήφθηκε, αυξημένη κατά το ποσό της αντιμισθίας την οποία μπορούσε αυτός να λάβει κατά το διάστημα που απαιτείται για την συμπλήρωση του δωδεκαμήνου πριν από το ατύχημα, με βάση την μέση αντιμισθία εργατών ή υπαλλήλων της ίδιας κατηγορίας κατά το διάστημα που αναφέρθηκε. 3. Εάν η εργασία δεν είναι διαρκής, ο ετήσιος μισθός υπολογίζεται τόσο με βάση την αντιμισθία που έλαβε ο παθών κατά το διάστημα της απασχόλησής του, όσο και με βάση τις απολαβές του παθόντος κατά το χρονικό διάστημα για την συμπλήρωση του δωδεκαμήνου πριν από το ατύχημα. Εάν κατά τις χρονικές περιόδους που αναφέρονται στις παρ . 1 και 2 και στο προηγούμενο εδάφιο ο παθών έμεινε χωρίς εργασία εκτάκτως ή για αιτία ανεξάρτητη από την θέλησή του, για το χρονικό αυτό διάστημα συνυπολογίζεται ο μέσος όρος του μισθού των εργατών ή υπαλλήλων που απασχολήθηκαν κατά το χρονικό διάστημα της ανεργίας αυτής.
Κώδικας
Εργατικός Κώδικας
Συντομογραφία
ΕΚ
Άρθρο
549
Δείτε το άρθρο→
ΑΚ Άρθρο 662
Αστικός Κώδικας
Σχετικότητα: 89.2%
Κείμενο Άρθρου
ΑΚ Άρθρο 662: Ασφάλεια και υγιεινή των χώρων εργασίας Ο εργοδότης οφείλει να διαρρυθμίζει τα σχετικά με την εργασία και με το χώρο της καθώς και τα σχετικά με τη διαμονή, τις εγκαταστάσεις και τα μηχανήματα ή εργαλεία, έτσι ώστε να προστατεύεται η ζωή και η υγεία του εργαζομένου.
Κώδικας
Αστικός Κώδικας
Συντομογραφία
ΑΚ
Άρθρο
662
Δείτε το άρθρο→
ΕΚ Άρθρο 534
Εργατικός Κώδικας
Σχετικότητα: 88.1%
Κείμενο Άρθρου
ΕΚ Άρθρο 534: Ειδικές υποχρεώσεις εργοδοτών 1. Ο εργοδότης οφείλει: α) Να έχει στη διάθεση του μια γραπτή εκτίμηση των υφισταμένων κατά την εργασία κινδύνων για την ασφά - λεια και την υγεία, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που αφορούν ομάδες εργαζομένων που εκτίθενται σε ιδιαίτερους κινδύνους. Η εκτίμηση αυτή πραγματοποιείται από τους τεχνικό ασφάλειας, ιατρό εργασίας, ΕΣ.Υ.Π.Π. ή ΕΞ.Υ.Π.Π., σύμφωνα με τις κείμενες διατάξεις. Στους ανωτέρω ο εργοδότης οφείλει να παρέχει κάθε βοήθεια σε μέσα και προσωπικό για την εκπλήρωση του σκοπού αυτού. β) Να καθορίζει τα μέτρα προστασίας που πρέπει να ληφθούν και, αν χρειαστεί, το υλικό προστασίας που πρέπει να χρησιμοποιηθεί. 2. Επιπλέον ο εργοδότης οφείλει: α) Να αναγγέλλει στις αρμόδιες υπηρεσίες της Επιθεώρησης Εργασίας, στις πλησιέστερες αστυνομικές αρχές και στις αρμόδιες υπηρεσίες του e-Ε.Φ.Κ.Α., εντός είκοσι τεσσάρων (24) ωρών, όλα τα εργατικά ατυχήματα και εφόσον πρόκειται περί σοβαρού τραυματισμού ή θανάτου, να τηρεί αμετάβλητα όλα τα στοιχεία που δύνανται να χρησιμεύσουν για εξακρίβωση των αιτίων του ατυχήματος. β) Να τηρεί ειδικό βιβλίο ατυχημάτων στο οποίο να αναγράφονται τα αίτια και η περιγραφή του ατυχήματος και να το θέτει στη διάθεση των αρμόδιων αρχών. Τα μέτρα που λαμβάνονται για την αποτροπή επανάληψης παρόμοιων συμβάντων, καταχωρούνται στο ειδικό βιβλίο των άρθρων 504 και 507. γ) Να τηρεί κατάλογο των εργατικών ατυχημάτων που είχαν ως συνέπεια για τον εργαζόμενο ανικανότητα εργασίας μεγαλύτερη των τριών εργάσιμων ημερών. 3. Η εκτίμηση του επαγγελματικού κινδύνου, όπως ορίζεται στην παρ. 1, αποτελεί μια συστηματική εξέταση όλων των πλευρών κάθε διεξαγόμενης εργασίας από την επιχείρηση με σκοπό: α) Να εντοπισθούν οι πηγές του επαγγελματικού κινδύνου, δηλαδή τι θα μπορούσε να προκαλέσει κινδύνους για την ασφάλεια και υγεία των εργαζομένων. β) Να διαπιστωθεί κατά πόσο και με τι μέτρα μπορούν οι πηγές κινδύνων να εξαλειφθούν ή οι κίνδυνοι αυτοί να αποφευχθούν, και αν αυτό δεν είναι δυνατόν. γ) Να καταγραφούν τα μέτρα πρόληψης που ήδη εφαρμόζονται και να προταθούν αυτά που πρέπει συμπληρωματικά να ληφθούν για τον έλεγχο των κινδύνων και την προστασία των εργαζομένων. 4. Η εκτίμηση πρέπει να περιλαμβάνει την αναγνώριση και καταγραφή των κινδύνων που υπάρχουν στην επιχείρηση, καθώς και αυτών που ενδέχεται να εμφανισθούν, όπως κίνδυνος πτώσης, κίνδυνος από μηχανήματα και εξοπλισμό, κίνδυνος πυρκαγιάς, ηλεκτροπληξίας, έκρηξης, κίνδυνος από έκθεση σε βλαπτικούς παράγοντες (φυσικούς, χημικούς, βιολογικούς), κίνδυνος από την οργάνωση της εργασίας. 5. Για την πληρότητα και αποτελεσματικότητα της εκτίμησης του κινδύνου από τον τεχνικό ασφάλειας και τον ιατρό εργασίας γίνεται ποιοτικός και όπου απαιτείται και ποσοτικός προσδιορισμός των βλαπτικών παραγόντων, στους οποίους εκτίθενται οι εργαζόμενοι, σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία. Τα αποτελέσματα του προσδιορισμού αυτού, καθώς και τα βιολογικά αποτελέσματα της έκθεσης μέσω περιοδικών προληπτικών ιατρικών εξετάσεων που θα γίνονται για το σκοπό αυτό, σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία, πρέπει επίσης να λαμβάνονται υπόψη. 6. Η εκτίμηση πρέπει να λαμβάνει υπόψη τις βασικές αρχές πρόληψης της παρ. 7 του άρθρου 533 και να εντοπίζει τη φύση του κινδύνου, το βαθμό σοβαρότητάς του, τη διάρκεια έκθεσης των εργαζομένων σ ’ αυτόν και τη συχνότητα εμφάνισης του. Επίσης κατά την εκτίμηση πρέπει να λαμβάνεται υπόψη η καταγραφή και ανάλυση των εργατικών ατυχημάτων και επαγγελματικών ασθενειών που προβλέπεται στα άρθρα 504 και 507. 7. Η γραπτή εκτίμηση του κινδύνου τίθεται με ευθύνη του εργοδότη στη διάθεση εκπροσώπων των εργαζομένων σε θέματα ασφάλειας και υγείας και αποτελεί θέμα που συζητείται στις κοινές συνεδριάσεις τους με τον εργοδότη, σύμφωνα με το άρθρο 495. 8. Τα βασικά στοιχεία που χρησιμοποιούνται κατά την παραπάνω συστηματική εξέταση, καθώς και τα συμπεράσματα που εξάγονται, καταγράφονται και αποτελούν τη γραπτή εκτίμηση του κινδύνου. Λεπτομέρειες σχετικά με το περιεχόμενο της γραπτής εκτίμησης του κινδύνου, καθώς και άλλες σχετικές οδηγίες που αφορούν τη σύνταξή της, μπορούν να προσδιορίζονται με αποφάσεις του Υπουργού Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης που εκδίδονται ύστερα από γνώμη του Σ.Υ.Α.Ε. και δημοσιεύονται στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως.
Κώδικας
Εργατικός Κώδικας
Συντομογραφία
ΕΚ
Άρθρο
534
Δείτε το άρθρο→
ΕΚ Άρθρο 533
Εργατικός Κώδικας
Σχετικότητα: 88.0%
Κείμενο Άρθρου
ΕΚ Άρθρο 533: Γενικές υποχρεώσεις εργοδοτών 1. Ο εργοδότης υποχρεούται να εξασφαλίζει την υγεία και την ασφάλεια των εργαζομένων ως προς όλες τις πτυχές της εργασίας και να λαμβάνει μέτρα που να εξασφαλίζουν την υγεία και ασφάλεια των τρίτων. 2. Αν ο εργοδότης προσφεύγει σε άτομα εκτός της επιχείρησης ή σε ΕΞ.ΥΠ.Π. για την ανάθεση των καθηκόντων τεχνικού ασφάλειας ή/και ιατρού εργασίας, αυτό δεν τον απαλλάσσει από τις υποχρεώσεις του στον τομέα αυτό. 3. Οι υποχρεώσεις του τεχνικού ασφάλειας, του ιατρού εργασίας και των εκπροσώπων των εργαζομένων δεν θίγουν την αρχή της ευθύνης του εργοδότη. 4. Ο εργοδότης επίσης οφείλει να θέτει στη διάθεση των εκπροσώπων των εργαζομένων επαρκή απαλλαγή από την εργασία χωρίς απώλεια αποδοχών, καθώς και τα αναγκαία μέσα προκειμένου να μπορούν να εκπληρώσουν τις υποχρεώσεις που απορρέουν από τις κείμενες διατάξεις και το παρόν Μέρος. Ο χρόνος απαλλαγής από την εργασία, συνολικά για όλους τους εκπροσώπους των εργαζομένων, δεν μπορεί να είναι μικρότερος από το ένα τρίτο (1/3) του ελάχιστου χρόνου απασχόλησης τεχνικού ασφάλειας σύμφωνα με το άρθρο 511. Στο χρόνο αυτό δεν προσμετράται ο χρόνος των συνεδριάσεων της παρ. 2 του άρθρου 495. 5. Στο πλαίσιο των ευθυνών του ο εργοδότης λαμβάνει τα αναγκαία μέτρα για την προστασία της υγείας και της ασφάλειας των εργαζομένων, συμπεριλαμβανομένων των δραστηριοτήτων πρόληψης των επαγγελματικών κινδύνων, ενημέρωσης και κατάρτισης, καθώς και της δημιουργίας της απαραίτητης οργάνωσης και της παροχής των αναγκαίων μέσων. 6. Ο εργοδότης υποχρεούται: α) Να φροντίζει ώστε να προσαρμόζονται τα μέτρα της παρ. 5 ανάλογα με τις μεταβολές των περιστάσεων και να επιδιώκει τη βελτίωση των υφιστάμενων καταστάσεων. β) Να εφαρμόζει τις υποδείξεις των επιθεωρητών υγείας και ασφάλειας και γενικά να διευκολύνει το έργο τους μέσα στην επιχείρηση κατά τους ελέγχους. γ) Να επιβλέπει την ορθή εφαρμογή των μέτρων υγείας και ασφάλειας των εργαζομένων. δ) Να γνωστοποιεί στους εργαζομένους τον επαγγελματικό κίνδυνο από την εργασία τους. ε) Να καταρτίζει πρόγραμμα προληπτικής δράσης και βελτίωσης των συνθηκών εργασίας στην επιχείρηση, λαμβάνοντας υπόψη ιδίως, την οργάνωση της εργασίας, τις κοινωνικές σχέσεις, περιβαλλοντικούς και τεχνολογικούς παράγοντες, τις ανάγκες των εργαζομένων με αναπηρία και χρόνιες παθήσεις, αλλά και ψυχοκοινωνικούς κινδύνους. στ) Να εξασφαλίζει τη συντήρηση και την παρακολούθηση της ασφαλούς λειτουργίας μέσων και εγκαταστάσεων. ζ) Να ενθαρρύνει και διευκολύνει την επιμόρφωση και εκπαίδευση των εργαζομένων και των εκπροσώπων τους, σύμφωνα με τα άρθρα 512 και 538, διασφαλίζοντας την ανεμπόδιστη συμμετοχή των εργαζομένων με αναπηρία και χρόνιες παθήσεις. η) Να λαμβάνει συλλογικά μέτρα προστασίας των εργαζομένων, τα οποία να καλύπτουν και τους εργαζομένους με αναπηρία και χρόνιες παθήσεις. θ) Να αξιολογεί ψυχοκοινωνικούς κινδύνους, μεταξύ άλλων τους κινδύνους της βίας και παρενόχλησης, συμπεριλαμβανομένης της σεξουαλικής παρενόχλησης και να λαμβάνει μέτρα για την πρόληψη, τον έλεγχο και περιορισμό αυτών. ι) Να ενημερώνει τον τεχνικό ασφαλείας και τον ιατρό εργασίας για κάθε προγραμματιζόμενη μεταβολή στην παραγωγική διαδικασία και τον τρόπο οργάνωσης της επιχείρησης σε θέματα υγείας και ασφάλειας της εργασίας, όπως για μεταβολές στην κατάρτιση, στην ειδίκευση, στον τρόπο απασχόλησης των εργαζομένων ή στη χρήση νέου υλικοτεχνικού εξοπλισμού ή στη μεταβολή του τρόπου χρήσης του υπάρχοντος υλικοτεχνικού εξοπλισμού, για τις θέσεις εργασίας νεοπροσληφθέντων εργαζομένων, και να ακολουθεί τις υποδείξεις τους. 7. Ο εργοδότης εφαρμόζει τα μέτρα που προβλέπονται στην παρ. 5, βάσει των ακόλουθων γενικών αρχών πρόληψης: α) Αποφυγή των κινδύνων. β) Εκτίμηση των κινδύνων που δεν μπορούν να αποφευχθούν. γ) Προσαρμογή της εργασίας στον άνθρωπο, ειδικότερα όσον αφορά τη διαμόρφωση των θέσεων εργασίας, καθώς και την επιλογή των εξοπλισμών εργασίας και των μεθόδων εργασίας και παραγωγής, προκειμένου ιδίως να μετριασθεί η μονότονη και ρυθμικά επαναλαμβανόμενη εργασία και να μειωθούν οι επιπτώσεις της στην υγεία. δ) Αντικατάσταση του επικινδύνου από το μη επικίνδυνο ή το λιγότερο επικίνδυνο. ε) Προγραμματισμός της πρόληψης με στόχο ένα συνεκτικό σύνολο που να ενσωματώνει στην πρόληψη την τεχνική, την οργάνωση της εργασίας, τις συνθήκες εργασίας, τις σχέσεις μεταξύ εργοδοτών και εργαζομένων και την επίδραση των παραγόντων του περιβάλλοντος στην εργασία. στ) Καταπολέμηση των κινδύνων στην πηγή τους. ζ) Προτεραιότητα στη λήψη μέτρων ομαδικής προστασίας σε σχέση με τα μέτρα ατομικής προστασίας. η) Προσαρμογή στις τεχνικές εξελίξεις. θ) Παροχή των κατάλληλων οδηγιών με αντιληπτό τρόπο προς τους εργαζόμενους, συμπεριλαμβανομένων των εργαζομένων με αναπηρία. 8. Με την επιφύλαξη των άλλων διατάξεων του παρόντος Μέρους, ο εργοδότης οφείλει, λαμβάνοντας υπόψη τη φύση των δραστηριοτήτων της επιχείρησης: α) Να εκτιμά τους κινδύνους για την ασφάλεια και την υγεία των εργαζομένων, μεταξύ άλλων κατά την επιλογή των εξοπλισμών εργασίας, των χημικών και βιολογικών παραγόντων ή παρασκευασμάτων, κατά τη διαρρύθμιση των χώρων εργασίας, καθώς και τους κινδύνους τους συναφείς με την παραγωγική διαδικασία από τη διαμόρφωση της μεθόδου εργασίας, των ρυθμών εργασίας, του χρόνου εργασίας και την αλληλεπίδρασή τους, καθώς και από ελλιπή ενημέρωση στην εργασία. Η εκτίμηση αυτή είναι γραπτή και συντάσσεται σύμφωνα με την παρ. 1 του άρθρου 534. Μετά την εκτίμηση αυτή, οι δραστηριότητες πρόληψης και οι μέθοδοι εργασίας και παραγωγής που χρησιμοποιούνται από τον εργοδότη πρέπει να εξασφαλίζουν τη βελτίωση του επιπέδου προστασίας της ασφάλειας και της υγείας των εργαζομένων και να ενσωματώνονται στο σύνολο των δραστηριοτήτων της επιχείρησης και σε όλα τα επίπεδα της ιεραρχίας. β) Όταν αναθέτει καθήκοντα σε έναν εργαζόμενο, να λαμβάνει υπόψη τις ικανότητες του εν λόγω εργαζομένου σε θέματα ασφάλειας και υγείας, και σε περίπτωση εργαζόμενου με αναπηρία ή χρόνια πάθηση να παρέχει εύλογες προσαρμογές. γ) Να μεριμνά ώστε ο προγραμματισμός και η εισαγωγή νέων τεχνολογιών να αποτελούν αντικείμενο διαβούλευσης με τους εργαζομένους και τους εκπροσώπους τους, όσον αφορά στις συνέπειες της επιλογής του εξοπλισμού, στις συνθήκες εργασίας, καθώς και στο εργασιακό περιβάλλον για την ασφάλεια και υγεία των εργαζομένων. δ) Να φροντίζει ώστε να έχουν πρόσβαση στις ζώνες σοβαρού και ειδικού κινδύνου μόνο οι εργαζόμενοι που έχουν λάβει τις κατάλληλες οδηγίες. 9. Με την επιφύλαξη των άλλων διατάξεων του παρόντος Μέρους, όταν πολλές επιχειρήσεις μοιράζονται τον ίδιο τόπο εργασίας, οι εργοδότες οφείλουν να συνεργάζονται για την εφαρμογή των διατάξεων σχετικά με την ασφάλεια, την υγεία και την υγιεινή και λαμβάνοντας υπόψη τη φύση των δραστηριοτήτων να συντονίζουν τις δραστηριότητες τους για την προστασία των εργαζομένων και την πρόληψη των επαγγελματικών κινδύνων, να αλληλοενημερώνοντ
Κώδικας
Εργατικός Κώδικας
Συντομογραφία
ΕΚ
Άρθρο
533
Τροποποίηση
Ν. 5239/2025
Δείτε το άρθρο→
ΕΚ Άρθρο 338
Εργατικός Κώδικας
Σχετικότητα: 87.8%
Κείμενο Άρθρου
ΕΚ Άρθρο 338: Υπολογισμός αποζημίωσης 1. Ο υπολογισμός της αποζημίωσης γίνεται με βάση τις τακτικές αποδοχές του τελευταίου μήνα, υπό καθεστώς πλήρους απασχόλησης. Κατά τον υπολογισμό αυτό δεν λαμβάνονται υπόψη οι μηνιαίες αποδοχές του εργαζόμενου, κατά το ποσό που υπερβαίνουν το οκταπλάσιο του ημερομισθίου του ανειδίκευτου εργάτη, πολλαπλασιαζόμενο επί τον αριθμό τριάντα (30). 2. Η αποζημίωση των εργαζομένων που αμείβονται με ποσοστά κατ’ αποκοπή ή κατά μονάδα παραγόμενης εργασίας υπολογίζεται με βάση τον μέσο όρο των αποδοχών αυτών των τελευταίων δύο μηνών πριν από την καταγγελία της σχέσης εργασίας. Πάντως, το ποσό αυτής δεν μπορεί να είναι κατώτερο από εκείνο που προκύπτει με βάση τη μισθολογική κλάση στην οποία κατατάσσεται ο εργαζόμενος σύμφωνα με το άρθρο 25 του α.ν. 1846/1951 (Α ’ 179). 3. Ως μηνιαίος μισθός του εργατοτεχνίτη λογίζονται τα είκοσι δύο (22) ημερομίσθια, εκτός εάν ήδη αμείβεται με μηνιαίο μισθό.
Κώδικας
Εργατικός Κώδικας
Συντομογραφία
ΕΚ
Άρθρο
338
Δείτε το άρθρο→
ΑΚ Άρθρο 297
Αστικός Κώδικας
Σχετικότητα: 86.5%
Κείμενο Άρθρου
ΑΚ Άρθρο 297: Διαφέρον Ο υπόχρεος σε αποζημίωση οφείλει να την παράσχει σε χρήμα. Αντί για χρηματική αποζημίωση το δικαστήριο μπορεί, εκτιμώντας τις ειδικές περιστάσεις, να διατάξει την αποκατάσταση της προηγούμενης κατάστασης, εφόσον η αποζημίωση με τον τρόπο αυτό δεν προσκρούει στο συμφέρον του δανειστή.
Κώδικας
Αστικός Κώδικας
Συντομογραφία
ΑΚ
Άρθρο
297
Δείτε το άρθρο→
ΕΚ Άρθρο 560
Εργατικός Κώδικας
Σχετικότητα: 86.2%
Κείμενο Άρθρου
ΕΚ Άρθρο 560: Απαλλαγή εργοδότη σε περίπτωση κοινωνικοασφαλιστικής κάλυψης Σε περίπτωση ανικανότητας προς εργασία ή θανάτου, που οφείλεται σε ατύχημα από βίαιο συμβάν που επήλθε κατά την εκτέλεση της εργασίας ή εξ αφορμής αυτής, εάν ο παθών περιλαμβάνεται μεταξύ των προσώπων που είναι ασφαλιστέα σύμφωνα με τον ν. 1846/1951 ή, σε περίπτωση θανάτου αυτού, τα αναφερόμενα στην παρ. 6 του άρθρου 28 του ν. 1846/1951 πρόσωπα δικαιούνται των παροχών της ασφάλισης του ν. 1846/1951, ο οικείος εργοδότης απαλλάσσεται από την υποχρέωση για καταβολή της προβλεπόμενης στο Μέρος αυτό αποζημίωσης και εξόδων νοσηλείας και κηδείας.
Κώδικας
Εργατικός Κώδικας
Συντομογραφία
ΕΚ
Άρθρο
560
Δείτε το άρθρο→
ΑΚ Άρθρο 330
Αστικός Κώδικας
Σχετικότητα: 85.8%
Κείμενο Άρθρου
ΑΚ Άρθρο 330: Ευθύνη λόγω πταίσματος Ο οφειλέτης ενέχεται, αν δεν ορίστηκε κάτι άλλο, για κάθε αθέτηση της υποχρέωσής του από δόλο ή αμέλεια, δική του ή των νόμιμων αντιπροσώπων του. Αμέλεια υπάρχει όταν δεν καταβάλλεται η επιμέλεια που απαιτείται στις συναλλαγές.
Κώδικας
Αστικός Κώδικας
Συντομογραφία
ΑΚ
Άρθρο
330
Δείτε το άρθρο→
ΕΚ Άρθρο 552
Εργατικός Κώδικας
Σχετικότητα: 85.7%
Κείμενο Άρθρου
ΕΚ Άρθρο 552: Αλληλέγγυα ευθύνη Στις εργασίες και επιχειρήσεις του άρθρου 547, στις οποίες μεσολαβούν εργοδότες ή υπεργολάβοι, η αποζημίωση του άρθρου 546 βαρύνει, αλληλεγγύως με τον κύριο της επιχείρησης, τον υπεργοδότη ή υπεργολάβο, εκείνος δε που κατέβαλε δικαιούται σε αναγωγή, σύμφωνα με τις διατάξεις του αστικού δικαίου. Εάν όμως το ατύχημα συνέβη σε εργασίες ή επιχειρήσεις που εκτελούνται για λογαριασμό του δημοσίου ή άλλου νομικού προσώπου, αλλά με παραχώρηση ή εργολαβία, η αποζημίωση οφείλεται μόνο από τον ανάδοχο ή τον εργολάβο ή υπεργολάβο ή, αν υπάρχουν περισσότεροι ανάδοχοι, εργολάβοι και υπεργολάβοι, από όλα τα πρόσωπα αυτά αλληλεγγύως, κατά τους όρους του προηγούμενου εδαφίου.
Κώδικας
Εργατικός Κώδικας
Συντομογραφία
ΕΚ
Άρθρο
552
Δείτε το άρθρο→
ΑΚ Άρθρο 1170
Αστικός Κώδικας
Σχετικότητα: 85.5%
Κείμενο Άρθρου
ΑΚ Άρθρο 1170: Οι λόγοι απόσβεσης των πραγματικών δουλειών εξαιτίας της καταστροφής του δουλεύοντος πράγματος, της αδυναμίας άσκησης και της αχρησίας, εφαρμόζονται αναλόγως και στην επικαρπία πράγματος. Η εικοσαετία για την αχρησία αρχίζει από την τελευταία άσκηση της επικαρπίας.
Κώδικας
Αστικός Κώδικας
Συντομογραφία
ΑΚ
Άρθρο
1170
Δείτε το άρθρο→
ΑΚ Άρθρο 300
Αστικός Κώδικας
Σχετικότητα: 85.5%
Κείμενο Άρθρου
ΑΚ Άρθρο 300: Ζημία από οικείο πταίσμα Αν εκείνος που ζημιώθηκε συντέλεσε από δικό του πταίσμα στη ζημία ή την έκτασή της, το δικαστήριο μπορεί να μην επιδικάσει αποζημίωση ή να μειώσει το ποσό της. Το ίδιο ισχύει και όταν εκείνος που ζημιώθηκε παρέλειψε να αποτρέψει ή να περιορίσει τη ζημία ή δεν επέστησε την προσοχή του οφειλέτη στον κίνδυνο ασυνήθιστα μεγάλης ζημίας, τον οποίο ο οφειλέτης ούτε γνώριζε ούτε όφειλε να γνωρίζει. Η διάταξη αυτή εφαρμόζεται και για το πταίσμα των προσώπων για τα οποία ευθύνεται εκείνος που ζημιώθηκε.
Κώδικας
Αστικός Κώδικας
Συντομογραφία
ΑΚ
Άρθρο
300
Δείτε το άρθρο→
ΕΚ Άρθρο 491
Εργατικός Κώδικας
Σχετικότητα: 85.4%
Κείμενο Άρθρου
ΕΚ Άρθρο 491: Αντικείμενο To παρόν Μέρος έχει ως αντικείμενο την εφαρμογή μέτρων για την προαγωγή της υγείας και της ασφάλειας των εργαζομένων κατά την εργασία. Προς τον σκοπό αυτό, περιέχει γενικές αρχές σχετικά με την πρόληψη των επαγγελματικών κινδύνων και την προστασία της υγείας και της ασφάλειας, την εξάλειψη των συντελεστών κινδύνου των εργατικών ατυχημάτων και των επαγγελματικών ασθενειών, την ενημέρωση, τη διαβούλευση, την ισόρροπη συμμετοχή, την κατάρτιση των εργαζομένων και των εκπροσώπων τους, καθώς και τους κανόνες για την εφαρμογή των γενικών αυτών αρχών.
Κώδικας
Εργατικός Κώδικας
Συντομογραφία
ΕΚ
Άρθρο
491
Δείτε το άρθρο→
ΕΚ Άρθρο 544
Εργατικός Κώδικας
Σχετικότητα: 85.1%
Κείμενο Άρθρου
ΕΚ Άρθρο 544: Ποινικές κυρώσεις Ο εργοδότης που παραβαίνει με πρόθεση τις διατάξεις της νομοθεσίας για την υγεία και ασφάλεια των εργαζομένων και τις κατ’ εξουσιοδότηση αυτής εκδιδόμενες κανονιστικές πράξεις τιμωρείται με φυλάκιση τουλάχιστον έξι (6) μηνών ή με χρηματική ποινή τουλάχιστον εννιακοσίων (900) ευρώ ή και με τις δύο αυτές ποινές. Ο κατασκευαστής ή παρασκευαστής, εισαγωγέας ή προμηθευτής, που παραβαίνει με πρόθεση τις διατάξεις της εργατικής νομοθεσίας για την υγεία και ασφάλεια των εργαζομένων και τις κατ’ εξουσιοδότηση αυτής εκδιδόμενες κανονιστικές πράξεις τιμωρείται με φυλάκιση ή με χρηματική ποινή τουλάχιστον διακοσίων ενενήντα τριών (293) ευρώ ή και με τις δύο αυτές ποινές. Αν οι πράξεις του προηγούμενου εδαφίου τελέστηκαν από αμέλεια, ο υπαίτιος τιμωρείται με φυλάκιση μέχρις ενός (1) έτους ή με χρηματική ποινή.
Κώδικας
Εργατικός Κώδικας
Συντομογραφία
ΕΚ
Άρθρο
544
Δείτε το άρθρο→
ΕΚ Άρθρο 573
Εργατικός Κώδικας
Σχετικότητα: 84.6%
Κείμενο Άρθρου
ΕΚ Άρθρο 573: Επιβολή διοικητικών κυρώσεων από την Επιθεώρηση Εργασίας σε λοιπές περιπτώσεις 1. Σε περίπτωση παράβασης των άρθρων 61 έως και 64 και 507, 508, 533 και 537 από τον εργοδότη επιβάλλεται, ύστερα από προηγούμενη πρόσκληση για παροχή εξηγήσεων, πρόστιμο για καθεμία παράβαση με αιτιολογημένη απόφαση του αρμοδίου οργάνου, κατά τις γενικές διατάξεις του πρώτου Μέρους του τρίτου Βιβλίου για την τήρηση των κανόνων υγείας και ασφάλειας στην εργασία και εντός του πλαισίου κυρώσεων του άρθρου 572. Στην περίπτωση αυτή, εάν ο εργοδότης μέσα σε προθεσμία τριάντα (30) ημερών από την κοινοποίηση της απόφασης επιβολής του προστίμου συμμορφωθεί με τις υποδείξεις του οργάνου που διενήργησε τον έλεγχο, παραιτηθεί από την άσκηση των ενδίκων βοηθημάτων και εφαρμόζει εφεξής την εργατική νομοθεσία, εξαιτίας της παράβασης της οποίας του επιβλήθηκε το πρόστιμο, τότε το διοικητικό πρόστιμο που επιβλήθηκε αρχικώς μειώνεται κατά τριάντα τοις εκατό (30%) με αιτιολογημένη πράξη του οργάνου που το επέβαλε. Η επανάληψη κάποιας εκ των ανωτέρω παραβάσεων μέσα σε διάστημα τεσσάρων (4) ετών από τη διενέργεια του αρχικού ελέγχου θεωρείται υποτροπή και, πλέον του νέου διοικητικού προστίμου, συνεπάγεται μη χορήγηση της έκπτωσης σε οποιαδήποτε περίπτωση. 2. Σε περίπτωση παράβασης των άρθρων 60, 65, 66 και ύστερα από προηγούμενη πρόσκληση για παροχή εξηγήσεων, επιβάλλεται πρόστιμο σε βάρος του εργοδότη εντός του πλαισίου κυρώσεων του άρθρου 572 ως εξής: α) Εφόσον ο εργοδότης παραβαίνει την απαγόρευση του άρθρου 60, επιβάλλεται πρόστιμο με αιτιολογημένη πράξη του οργάνου που διενήργησε τον έλεγχο. Η παράβαση του άρθρου 66 συνιστά επιβαρυντική περίσταση και επισύρει αυξημένο πρόστιμο. Το διοικητικό πρόστιμο που επιβλήθηκε αρχικώς δεν δύναται να μειωθεί επί επιγενόμενης συμμόρφωσης του εργοδότη. β) Εφόσον διαπιστώνεται παράβαση του άρθρου 60 από εργαζόμενο ή άλλο πρόσωπο κατά το άρθρο 59, πλην του εργοδότη και ο εργοδότης παραβιάζει τις υποχρεώσεις του κατά την παρ . 2 του άρθρου 65 ή το άρθρο 66, επιβάλλεται πρόστιμο με αιτιολογημένη πράξη του οργάνου που διενήργησε τον έλεγχο. Η παράβαση και της παρ. 2 του άρθρου 65 και του άρθρου 66 σωρευτικά συνιστά επιβαρυντική περίσταση και επισύρει αυξημένο πρόστιμο. Εάν ο εργοδότης συμμορφωθεί με τις υποδείξεις του οργάνου που διενήργησε τον έλεγχο και παραιτηθεί από την άσκηση των ενδίκων βοηθημάτων μέσα σε προθεσμία τριάντα (30) ημερών από την κοινοποίηση της απόφασης επιβολής του προστίμου, τότε το διοικητικό πρόστιμο που επιβλήθηκε αρχικώς μειώνεται κατά τριάντα τοις εκατό (30%) με αιτιολογημένη πράξη του οργάνου που το επέβαλε. 3. Εφόσον πιθανολογείται επικείμενος κίνδυνος για τη ζωή ή την υγεία ή την ασφάλεια εργαζομένου από περιστατικό ή τη συμπεριφορά βίας και παρενόχλησης και ύστερα από προηγούμενη πρόσκληση προς τον καταγγελλόμενο για παροχή εξηγήσεων αμελλητί, εκδίδεται εντολή με άμεση ισχύ προς τον εργοδότη να λάβει ένα (1) ή περισσότερα από τα παρακάτω προσωρινά μέτρα διάρκειας έως ότου παύσει αποδεδειγμένα να υφίσταται ο επικείμενος κίνδυνος: α) απομάκρυνση του καταγγέλλοντος από τον χώρο εργασίας με καταβολή πλήρων των αποδοχών, β) αλλαγή βαρδιών του προσωπικού, γ) μετακίνηση του καταγγελλόμενου σε άλλο τμήμα εργασίας, δ) απασχόληση του καταγγελλόμενου με τηλεργασία ή εξ αποστάσεως εργασία αναλόγως προς τη φύση των καθηκόντων. Τα παραπάνω προσωρινά μέτρα μπορούν να επιβληθούν από τον διεξάγοντα τη διαδικασία Επιθεωρητή Εργασίας σε κάθε στάδιο μετά την αίτηση για την εργατική διαφορά ή από το αρμόδιο να επιληφθεί του ελέγχου όργανο ακόμα και πριν τη διενέργεια αυτού και μπορούν να ανακαλούνται ή να διατηρούνται με το πόρισμα επί της διαφοράς ή του ελέγχου ή με νέα απόφαση του Επιθεωρητή Εργασίας. Αν ο εργοδότης δεν εκτελεί τα οριζόμενα στην εντολή μέτρα, επιβάλλεται πρόστιμο για κάθε ημέρα παράλειψης εφαρμογής του μέτρου από την ημερομηνία εκτέλεσης που ορίζει η εντολή. 4. Κατά της πράξης επιβολής προστίμου ή των διοικητικών μέτρων μπορεί να ασκηθεί από τον εργοδότη η προσφυγή της παρ. 5 του άρθρου 572. Η άσκηση προσφυγής από τον εργοδότη δεν αναστέλλει την εκτέλεση αυτών. Η επανάληψη κάποιας εκ των παραβάσεων της παρ. 2 του παρόντος μέσα σε διάστημα τεσσάρων (4) ετών από τη διενέργεια του αρχικού ελέγχου θεωρείται υποτροπή και επιβάλλεται, με αιτιολογημένη πράξη του Ειδικού Επιθεωρητή ή του Διευθυντή της αρμόδιας Περιφερειακής Διεύθυνσης, ύστερα από εισήγηση του αρμόδιου Επιθεωρητή Εργασίας, προσωρινή διακοπή της λειτουργίας συγκεκριμένης παραγωγικής διαδικασίας ή τμήματος ή τμημάτων ή του συνόλου της επιχείρησης ή εκμετάλλευσης για χρονικό διάστημα μέχρι πέντε (5) ημερών, πλέον του νέου διοικητικού προστίμου. Η εκτέλεση της διοικητικής κύρωσης της προσωρινής διακοπής γίνεται από την αρμόδια αστυνομική αρχή. Ο χρόνος προσωρινής διακοπής λογίζεται ως κανονικός χρόνος εργασίας ως προς όλα τα δικαιώματα των εργαζομένων.
Κώδικας
Εργατικός Κώδικας
Συντομογραφία
ΕΚ
Άρθρο
573
Δείτε το άρθρο→
ΕΚ Άρθρο 493
Εργατικός Κώδικας
Σχετικότητα: 84.6%
Κείμενο Άρθρου
ΕΚ Άρθρο 493: Ορισμοί 1. Για την εφαρμογή του παρόντος, νοείται ως: α) Εργαζόμενος: κάθε πρόσωπο που απασχολείται από έναν εργοδότη με οποιαδήποτε σχέση εργασίας, συμπεριλαμβανομένων των ασκούμενων και των μαθητευόμενων, εκτός από το οικιακό υπηρετικό προσωπικό. β) Εργοδότης: κάθε φυσικό ή νομικό πρόσωπο, το οποίο συνδέεται με σχέση εργασίας με τον εργαζόμενο και έχει την ευθύνη για την επιχείρηση ή/και την εγκατάσταση. γ) Επιχείρηση: κάθε επιχείρηση, εκμετάλλευση, εγκατάσταση και εργασία του ιδιωτικού και του δημόσιου τομέα, ανεξαρτήτως κλάδου οικονομικής δραστηριότητας στον οποίο κατατάσσεται. δ) Εκπρόσωπος των εργαζομένων: κάθε εκλεγμένο άτομο, με ειδική αρμοδιότητα σε θέματα προστασίας της ασφάλειας και της υγείας των εργαζομένων σύμφωνα με τα άρθρα 494, 495, 496 και 497 και τα άρθρα 425, 426, 427, 428 και 429. ε) Τόπος εργασίας: κάθε χώρος όπου βρίσκονται ή μεταβαίνουν οι εργαζόμενοι εξαιτίας της εργασίας τους και που είναι κάτω από τον έλεγχο του εργοδότη. στ) Πρόληψη: το σύνολο των διατάξεων ή μέτρων που λαμβάνονται ή προβλέπονται καθ’ όλα τα στάδια της δραστηριότητας της επιχείρησης, με στόχο την αποφυγή ή τη μείωση των επαγγελματικών κινδύνων. ζ) Αρμόδια Επιθεώρηση Εργασίας: οι αρμόδιες υπηρεσίες της Επιθεώρησης Εργασίας κατά το άρθρο 540 παρ. 1 και για τον κλάδο των μεταλλείων - λατομείων - ορυχείων οι αρμόδιες για τον κλάδο αυτό υπηρεσίες ελέγχου. η) Αριθμός εργαζομένων: το σύνολο των εργαζομένων σε όλα τα παραρτήματα, υποκαταστήματα, χωριστές εγκαταστάσεις ή αυτοτελείς εκμεταλλεύσεις της κύριας επιχείρησης. 2. Για την εφαρμογή του παρόντος Μέρους στο Δημόσιο, τα νπδδ και τους Ο.Τ.Α., ως «επιχείρηση» ή «εργοδότης» νοείται «Υπουργείο, Αποκεντρωμένη Διοίκηση, Περιφέρεια ή άλλη αυτοτελής ή αποκεντρωμένη Δημόσια Υπηρεσία, Νομικό Πρόσωπο Δημοσίου Δικαίου ή Οργανισμός Τοπικής Αυτοδιοίκησης».
Κώδικας
Εργατικός Κώδικας
Συντομογραφία
ΕΚ
Άρθρο
493
Δείτε το άρθρο→
ΕΚ Άρθρο 339
Εργατικός Κώδικας
Σχετικότητα: 84.5%
Κείμενο Άρθρου
ΕΚ Άρθρο 339: Ανώτατο όριο αποζημίωσης σε συγκεκριμένες επιχειρήσεις Στις περιπτώσεις που εργοδότης είναι το Δημόσιο ή νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου ή Τράπεζες ή Επιχειρήσεις και Οργανισμοί κοινής ωφέλειας ή Επιχειρήσεις επιχορηγούμενες από το Κράτος, η αποζημίωση που οφείλεται σύμφωνα με το Κεφάλαιο τούτο δεν δύναται να υπερβαίνει, σε κάθε περίπτωση, το ποσό των δεκαπέντε χιλιάδων (15.000) ευρώ. Κάθε αντίθετη ειδική διάταξη νόμου ή σύμβασης οποιασδήποτε μορφής ή τυχόν υπάρχοντος εθίμου καταργείται.
Κώδικας
Εργατικός Κώδικας
Συντομογραφία
ΕΚ
Άρθρο
339
Δείτε το άρθρο→
ΕΚ Άρθρο 542
Εργατικός Κώδικας
Σχετικότητα: 84.4%
Κείμενο Άρθρου
ΕΚ Άρθρο 542: Διοικητικές κυρώσεις 1. Σε κάθε εργοδότη, κατασκευαστή, παρασκευαστή, εισαγωγέα, προμηθευτή που παραβαίνει τη νομοθεσία για την υγεία και ασφάλεια των εργαζομένων, ανεξάρτητα από τις ποινικές κυρώσεις, επιβάλλεται με αιτιολογημένη πράξη του αρμόδιου Προϊσταμένου Κέντρου Πρόληψης Επαγγελματικού Κινδύνου ή του ελέγξαντος Ειδικού Επιθεωρητή Εργασίας και ύστερα από προηγούμενη πρόσκληση του εργοδότη για παροχή εξηγήσεων: α) Πρόστιμο για καθεμία παράβαση, από πεντακόσια (500) ευρώ μέχρι πενήντα χιλιάδες (50.000) ευρώ, β) προσωρινή διακοπή της λειτουργίας συγκεκριμένης παραγωγικής διαδικασίας ή τμήματος ή τμημάτων ή του συνόλου της επιχείρησης ή εκμετάλλευσης για χρονικό διάστημα μέχρι έξι (6) ημερών. 2. Ο Υπουργός Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης μπορεί, ύστερα από αιτιολογημένη εισήγηση του αρμόδιου επιθεωρητή εργασίας, να επιβάλει στους παραπάνω προσωρινή διακοπή της λειτουργίας συγκεκριμένης παραγωγικής διαδικασίας ή τμήματος ή τμημάτων ή του συνόλου της επιχείρησης ή εκμετάλλευσης για χρονικό διάστημα μεγαλύτερο των έξι (6) ημερών, ή και οριστική διακοπή της λειτουργίας συγκεκριμένης παραγωγικής διαδικασίας ή τμήματος ή τμημάτων ή του συνόλου της επιχείρησης ή εκμετάλλευσης. 3. Κατά την επιλογή και επιβολή των παραπάνω διοικητικών ποινών λαμβάνονται υπόψη ιδίως: α) Η αμεσότητα, η σοβαρότητα και η έκταση του κινδύνου, β) η σοβαρότητα της παράβασης, η επαναλαμβανόμενη μη συμμόρφωση στις υποδείξεις των αρμόδιων οργάνων, οι παρόμοιες παραβάσεις για τις οποίες έχουν επιβληθεί κυρώσεις στο παρελθόν και ο βαθμός υπαιτιότητας. 4. Πριν από την επιβολή των παραπάνω διοικητικών κυρώσεων μπορεί να χορηγηθεί εύλογη προθεσμία μέχρι τριάντα (30) ημερών για συμμόρφωση ή να παραταθεί μία (1) μόνο φορά η προθεσμία έως και δέκα (10) ημέρες, αν κριθεί ότι εκείνη που χορηγήθηκε αρχικά δεν ήταν επαρκής. 5. Ως προς τη διαδικασία επιβολής προστίμου εφαρμόζεται το άρθρο 572. 6. Η εκτέλεση των διοικητικών κυρώσεων προσωρινής και οριστικής διακοπής γίνεται από την αρμόδια αστυνομική αρχή. 7. Με αποφάσεις του Υπουργού Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης που εκδίδονται ύστερα από γνώμη του Σ.Υ.Α.Ε. και δημοσιεύονται στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, μπορεί να αυξάνονται τα όρια των προστίμων της περ. α) της παρ. 1. 8. Οι διοικητικές κυρώσεις και η βεβαίωση και είσπραξη προστίμων δεν εφαρμόζονται για το Δημόσιο και τα νπδδ.. Αντί επιβολής προστίμου, ο επιθεωρητής εργασίας συντάσσει αιτιολογημένη έκθεση, την οποία υποβάλλει στους Υπουργούς Εσωτερικών, Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης και στον οικείο Υπουργό και ανακοινώνει στον Προϊστάμενο της Υπηρεσίας την οποία αφορά. Σε περιπτώσεις διαπίστωσης παραβάσεων της νομοθεσίας για την υγεία και την ασφάλεια στην εργασία σε Ο.Τ.Α. και στα νομικά πρόσωπα αυτών, ο επιθεωρητής εργασίας συντάσσει αιτιολογημένη έκθεση με εισήγηση επιβολής του προβλεπόμενου προστίμου, την οποία υποβάλλει στους Υπουργούς Εσωτερικών και Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης και κοινοποιεί στον οικείο Ο.Τ.Α. ή στο οικείο νομικό πρόσωπο Ο.Τ.Α.. Εάν, εντός έξι (6) μηνών από την κοινοποίηση της έκθεσης του τρίτου εδαφίου σε αυτόν, δεν έχει επέλθει συμμόρφωση του οικείου Ο.Τ.Α. ή νομικού προσώπου Ο.Τ.Α., η οποία να προκύπτει από έκθεση του αρμόδιου επιθεωρητή εργασίας, κοινοποιούμενη στον Υπουργό Εσωτερικών, το ποσό του προστίμου παρακρατείται, με απόφαση του Υπουργού Εσωτερικών, από τους κεντρικούς αυτοτελείς πόρους του επόμενου οικονομικού έτους που αναλογούν στον οικείο Ο.Τ.Α.. Εάν η συμμόρφωση του οικείου Ο.Τ.Α. ή νομικού προσώπου Ο.Τ.Α. επέλθει μετά την παρέλευση του διαστήματος των έξι (6) μηνών, το παρακρατηθέν ποσό αποδίδεται μειωμένο κατά το ήμισυ (1/2). Με κοινή απόφαση των Υπουργών Εσωτερικών, Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης και Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών καθορίζεται κάθε αναγκαία λεπτομέρεια για την εφαρμογή της παρούσας παραγράφου.
Κώδικας
Εργατικός Κώδικας
Συντομογραφία
ΕΚ
Άρθρο
542
Δείτε το άρθρο→
ΑΚ Άρθρο 652
Αστικός Κώδικας
Σχετικότητα: 84.3%
Κείμενο Άρθρου
ΑΚ Άρθρο 652: Υποχρεώσεις του εργαζομένου Ο εργαζόμενος οφείλει να εκτελέσει με επιμέλεια την εργασία που ανέλαβε. Ο βαθμός της επιμέλειας του εργαζομένου κρίνεται με βάση τη σύμβαση, ενόψει του είδους της ανατεθείσας εργασίας, της μόρφωσης ή των ειδικών γνώσεων που απαιτούνται για την εργασία, καθώς και των ικανοτήτων και των ιδιοτήτων του εργαζομένου που ο εργοδότης γνώριζε ή όφειλε να γνωρίζει. Ο εργαζόμενος ευθύνεται για τη ζημία που προξενείται στον εργοδότη από δόλο. Σε περίπτωση πρόκλησης ζημίας στον εργοδότη από αμέλεια του εργαζομένου κατά την εκτέλεση της εργασίας, το δικαστήριο μπορεί να απαλλάξει τον εργαζόμενο από την ευθύνη, ιδίως σε περίπτωση ελαφριάς αμέλειας, ή να κατανείμει τη ζημία μεταξύ εργοδότη και εργαζομένου, καταλογίζοντας στον εργοδότη τη ζημία που αναλογεί στον επιχειρηματικό του κίνδυνο ή που παρίσταται δυσανάλογη σε σχέση με την ωφέλεια του εργαζομένου από τη σύμβαση..
Κώδικας
Αστικός Κώδικας
Συντομογραφία
ΑΚ
Άρθρο
652
Τροποποίηση
17/05/2019
Δείτε το άρθρο→
ΑΚ Άρθρο 660
Αστικός Κώδικας
Σχετικότητα: 84.2%
Κείμενο Άρθρου
ΑΚ Άρθρο 660: Ασθένεια του εργαζομένου Ο εργοδότης σε περίπτωση ασθένειας του εργαζομένου που έχει προσληφθεί και ζει μαζί του, έχει υποχρέωση να του παρέχει, ενόσω διαρκεί η σύμβαση, περίθαλψη και ιατρική αντίληψη στο σπίτι ή και σε νοσοκομείο έως ένα μήνα, αν η ασθένεια παρουσιάστηκε τουλάχιστον ένα έτος μετά την έναρξη της σύμβασης, και έως δέκα ημέρες, αν η ασθένεια παρουσιάστηκε μετά τρεις μήνες από την έναρξη της σύμβασης. Ο εργοδότης έχει δικαίωμα να καταλογίσει τις δαπάνες στο μισθό που οφείλει για το χρόνο που διαρκεί η ασθένεια. Η υποχρέωση του εργοδότη δεν υπάρχει, αν η ασθένεια οφείλεται σε δόλο ή σε βαριά αμέλεια του εργαζομένου ή από την εισαγωγή του σε νοσοκομείο ως ασφαλισμένου υποχρεωτικά για την περίπτωση ασθένειας.
Κώδικας
Αστικός Κώδικας
Συντομογραφία
ΑΚ
Άρθρο
660
Δείτε το άρθρο→
ΕΚ Άρθρο 252
Εργατικός Κώδικας
Σχετικότητα: 84.1%
Κείμενο Άρθρου
ΕΚ Άρθρο 252: Κυρώσεις 1. Στον εργοδότη που παραβαίνει τις διατάξεις των άρθρων 227 έως 251 και 253 επιβάλλονται οι διοικητικές και ποινικές κυρώσεις των άρθρων 572 και 576. 2. H παραβίαση της, κατά τα άρθρα 227 έως 253, αρχής της απαγόρευσης των διακρίσεων γεννά αξίωση προς αποζημίωση του ζημιωθέντος, η οποία καλύπτει τη θετική και την αποθετική ζημία, καθώς και την ηθική βλάβη. 3. Για κάθε παράβαση των άρθρων 227 έως 235 στον δημόσιο τομέα, τα νπδδ, τους Ο.Τ.Α. και στον ευρύτερο δημόσιο τομέα, όπως οριοθετείται από το άρθρο 14 του ν. 4270/2014 (Α’ 143), επιβάλλονται πειθαρχικές και διοικητικές κυρώσεις, σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία. 4. Η μη χορήγηση από τον εργοδότη της αιτούμενης από τον εργαζόμενο βεβαίωσης των στοιχείων της εργασιακής σχέσης ή των διαστημάτων των αδειών του παρόντος Κεφαλαίου που του χορηγήθηκαν συνιστά παράβαση της εργατικής νομοθεσίας.
Κώδικας
Εργατικός Κώδικας
Συντομογραφία
ΕΚ
Άρθρο
252
Δείτε το άρθρο→
ΚΠολΔ Άρθρο 728
Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας
Σχετικότητα: 84.0%
Κείμενο Άρθρου
ΚΠολΔ Άρθρο 728: 1. Το δικαστήριο μπορεί να επιδικάσει προσωρινά, ως ασφαλιστικό μέτρο, εν όλω ή εν μέρει, απαιτήσεις: α) συνεισφοράς για τις ανάγκες της οικογένειας ή διατροφής οφειλόμενης από το νόμο, από σύμβαση ή από διάταξη τελευταίας βούλησης, β) καθυστερούμενων συντάξεων, γ) καθυστερούμενων τακτικών ή έκτακτων αποδοχών οποιασδήποτε μορφής ή αμοιβών ή αποζημιώσεων που οφείλονται από την παροχή εργασίας ή εξόδων που έγιναν με αφορμή την εργασία, δ) μισθών υπερημερίας ή αποζημίωσης για παράνομη καταγγελία της σύμβασης εργασίας ή για εργατικό ατύχημα ή που οφείλεται από τη σύμβαση εργασίας ή λόγω παραβάσεώς της, ε) αποζημίωσης για τη μείωση ή την απώλεια της ικανότητας εργασίας λόγω τραυματισμού ή προσβολής με οποιοδήποτε τρόπο της υγείας ενός προσώπου από οποιαδήποτε αρρώστια, καθώς και των εξόδων θεραπείας και ανάρρωσης, στ) αποζημίωσης, σε περίπτωση που ένα πρόσωπο θανατώνεται, υπέρ εκείνων που το πρόσωπο αυτό κατά το χρόνο του θανάτου του είχε από το νόμο υποχρέωση να διατρέφει, ζ) σε κάθε άλλη περίπτωση που η προσωρινή επιδίκαση ορίζεται από τις διατάξεις του ουσιαστικού δικαίου. 2. Αν συντρέχει περίπτωση να μεταρρυθμιστεί τελεσίδικη ή ανέκκλητη απόφαση που καταδικάζει σε καταβολή περιοδικών παροχών, το δικαστήριο μπορεί να διατάζει προσωρινά να διακοπεί η καταβολή, να αυξηθεί ή να μειωθεί το ποσό κάθε παροχής.
Κώδικας
Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας
Συντομογραφία
ΚΠολΔ
Άρθρο
728
Δείτε το άρθρο→
ΕΚ Άρθρο 539
Εργατικός Κώδικας
Σχετικότητα: 83.3%
Κείμενο Άρθρου
ΕΚ Άρθρο 539: Υποχρεώσεις εργαζομένων 1. Κάθε εργαζόμενος έχει υποχρέωση να εφαρμόζει τους κανόνες υγείας και ασφάλειας και να φροντίζει ανάλογα με τις δυνατότητες του για την ασφάλεια και την υγεία του, καθώς και για την ασφάλεια και την υγεία των άλλων ατόμων που επηρεάζονται από τις πράξεις ή παραλείψεις του κατά την εργασία σύμφωνα με την εκπαίδευσή του και τις κατάλληλες οδηγίες του εργοδότη του. 2. Για την πραγματοποίηση αυτών των στόχων, οι εργαζόμενοι οφείλουν ειδικότερα, σύμφωνα με την εκπαίδευση τους και τις κατάλληλες οδηγίες του εργοδότη τους: α) Να χρησιμοποιούν σωστά τις μηχανές, τις συσκευές, τα εργαλεία, τις επικίνδυνες ουσίες, τα μεταφορικά και άλλα μέσα, β) να χρησιμοποιούν σωστά τον ατομικό προστατευτικό εξοπλισμό που τίθεται στη διάθεση τους και μετά τη χρήση να τον τακτοποιούν στη θέση του, γ) να μη θέτουν εκτός λειτουργίας, αλλάζουν ή μετατοπίζουν αυθαίρετα τους μηχανισμούς ασφάλειας των μηχανών, εργαλείων, συσκευών, εγκαταστάσεων και κτιρίων και να χρησιμοποιούν σωστά αυτούς τους μηχανισμούς ασφάλειας, δ) να αναφέρουν αμέσως στον εργοδότη ή/και σε όσους ασκούν αρμοδιότητες τεχνικού ασφάλειας και ιατρού εργασίας, όλες τις καταστάσεις που μπορεί να θεωρηθεί εύλογα ότι παρουσιάζουν άμεσο και σοβαρό κίνδυνο για την ασφάλεια και την υγεία, καθώς και κάθε έλλειψη που διαπιστώνεται στα συστήματα προστασίας, ε) να συντρέχουν τον εργοδότη και όσους ασκούν αρμοδιότητες τεχνικού ασφάλειας και ιατρού εργασίας, όσον καιρό χρειαστεί, ώστε να καταστεί δυνατή η εκπλήρωση όλων των καθηκόντων ή απαιτήσεων που επιβάλλονται από την αρμόδια υπηρεσία της Επιθεώρησης Εργασίας για την προστασία της ασφάλειας και της υγείας των εργαζομένων κατά την εργασία, στ) να συντρέχουν τον εργοδότη και όσους ασκούν αρμοδιότητες τεχνικού ασφάλειας και ιατρού εργασίας, όσον καιρό χρειαστεί, ώστε ο εργοδότης να μπορεί να εγγυηθεί ότι το περιβάλλον και οι συνθήκες εργασίας είναι ασφαλείς και χωρίς κινδύνους για την ασφάλεια και την υγεία εντός του πεδίου δραστηριότητας τους. 3. Οι εργαζόμενοι έχουν υποχρέωση να παρακολουθούν τα σχετικά σεμινάρια ή άλλα επιμορφωτικά προγράμματα σε θέματα υγείας και ασφάλειας των εργαζομένων.
Κώδικας
Εργατικός Κώδικας
Συντομογραφία
ΕΚ
Άρθρο
539
Δείτε το άρθρο→
ΕΚ Άρθρο 576
Εργατικός Κώδικας
Σχετικότητα: 82.3%
Κείμενο Άρθρου
ΕΚ Άρθρο 576: Ποινικές κυρώσεις 1. Ο εργοδότης που παραβαίνει την εργατική νομοθεσία σχετικά με τους όρους και τις συνθήκες εργασίας και συγκεκριμένα τα χρονικά όρια εργασίας, υπό την επιφύλαξη των παρ. 5 και 6 του άρθρου 31 του ν. 3904/2010 (Α’ 218), την καταβολή δεδουλευμένων, την αμοιβή, την ασφάλεια και την υγεία των εργαζομένων ή την καταβολή της νόμιμης αποζημίωσης απόλυσης, τιμωρείται με ποινή φυλάκισης τουλάχιστον έξι (6) μηνών ή με χρηματική ποινή τουλάχιστον εννιακοσίων (900) ευρώ ή και με τις δύο αυτές ποινές. Με τις ίδιες ποινές τιμωρείται και ο εργοδότης που παραβαίνει την πράξη ή την απόφαση περί προσωρινής ή οριστικής διακοπής λειτουργίας της συγκεκριμένης παραγωγικής διαδικασίας ή τμήματος ή τμημάτων ή του συνόλου της επιχείρησης ή εκμετάλλευσης ή στοιχείου του εξοπλισμού της, που του έχει επιβληθεί ως διοικητική κύρωση για παραβάσεις της εργατικής νομοθεσίας. 2. Ειδικότερες διατάξεις της εργατικής νομοθεσίας που προβλέπουν βαρύτερη ποινική μεταχείριση εξακολουθούν να ισχύουν. 3. Στις υποθέσεις της πα ρ. 1, όταν ο εργοδότης παραβαίνει την εργατική νομοθεσία σχετικά με την καταβολή δεδουλευμένων αποδοχών και την καταβολή της νόμιμης αποζημίωσης απόλυσης, οι εργαζόμενοι έχουν δικαίωμα παράστασης για την υποστήριξη της κατηγορίας, ανεξάρτητα αν έχουν υποστεί περιουσιακή ζημία ή ηθική βλάβη. Έγγραφη προδικασία δεν απαιτείται. 4. Ο εργοδότης, ο διευθυντής επιχείρησης, ο εκπρόσωπος ή ο οποιοσδήποτε τρίτος ο οποίος παρεμποδίζει την είσοδο σε υπάλληλο της Επιθεώρησης Εργασίας ή του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης που διενεργεί ή συμμετέχει σε έλεγχο για την εφαρμογή της εργατικής νομοθεσίας σε χώρους εργασίας ή παρεμποδίζει ή διακόπτει με οποιοδήποτε τρόπο τη διενέργεια του ελέγχου ή αρνείται να παράσχει τα στοιχεία ή/και τις πληροφορίες ή αυτά που παρέχει είναι ψευδή, τιμωρείται με φυλάκιση τουλάχιστον ενός (1) έτους ή με χρηματική ποινή τουλάχιστον εννιακοσίων (900) ευρώ ή και με τις δύο αυτές ποινές.
Κώδικας
Εργατικός Κώδικας
Συντομογραφία
ΕΚ
Άρθρο
576
Δείτε το άρθρο→
ΕΚ Άρθρο 5
Εργατικός Κώδικας
Σχετικότητα: 82.1%
Κείμενο Άρθρου
ΕΚ Άρθρο 5: Υποχρεώσεις του εργαζομένου Ο εργαζόμενος οφείλει να εκτελέσει με επιμέλεια την εργασία που ανέλαβε. Ο βαθμός της επιμέλειας του εργαζομένου κρίνεται με βάση τη σύμβαση, ενόψει του είδους της ανατεθείσας εργασίας, της μόρφωσης ή των ειδικών γνώσεων που απαιτούνται για την εργασία, καθώς και των ικανοτήτων και των ιδιοτήτων του εργαζομένου που ο εργοδότης γνώριζε ή όφειλε να γνωρίζει. Ο εργαζόμενος ευθύνεται για τη ζημία που προξενείται στον εργοδότη από δόλο. Σε περίπτωση πρόκλησης ζημίας στον εργοδότη από αμέλεια του εργαζομένου κατά την εκτέλεση της εργασίας, το δικαστήριο μπορεί να απαλλάξει τον εργαζόμενο από την ευθύνη, ιδίως σε περίπτωση ελαφριάς αμέλειας, ή να κατανείμει τη ζημία μεταξύ εργοδότη και εργαζομένου, καταλογίζοντας στον εργοδότη τη ζημία που αναλογεί στον επιχειρηματικό του κίνδυνο ή που παρίσταται δυσανάλογη σε σχέση με την ωφέλεια του εργαζομένου από τη σύμβαση.
Κώδικας
Εργατικός Κώδικας
Συντομογραφία
ΕΚ
Άρθρο
5
Δείτε το άρθρο→
ΑΚ Άρθρο 923
Αστικός Κώδικας
Σχετικότητα: 82.1%
Κείμενο Άρθρου
ΑΚ Άρθρο 923: Ευθύνη εκείνου που εποπτεύει άλλον "Όποιος έχει την εποπτεία ανηλίκου ή ενηλίκου ο οποίος τελεί υπό δικαστική συμπαράσταση ευθύνεται για τη ζημία που τα πρόσωπα αυτά προξενούν παράνομα σε τρίτον, εκτός αν αποδείξει ότι άσκησε την προσήκουσα εποπτεία ή ότι η ζημία δεν μπορούσε να αποτραπεί. Την ίδια ευθύνη έχει και όποιος ασκεί την εποπτεία με σύμβαση".
Κώδικας
Αστικός Κώδικας
Συντομογραφία
ΑΚ
Άρθρο
923
Τροποποίηση
30/12/1996
Δείτε το άρθρο→
ΠΔ237 Άρθρο 10
Π.Δ. 237/1986 - Υποχρεωτική Ασφάλιση Αυτοκινήτων
Σχετικότητα: 81.9%
Κείμενο Άρθρου
ΠΔ237 Άρθρο 10: 1. Το πρόσωπο που ζηµιώθηκε, έχει από την ασφαλιστική σύµβαση και µέχρι το ποσό αυτής, ιδία αξίωση κατά του ασφαλιστή. 2. Η αξίωση αυτή παραγράφεται μετά πάροδο πέντε (5) ετών από την ημέρα του ατυχήματος, επιφυλασσομένων των διατάξεων της κείμενης νομοθεσίας για την αναστολή και τη διακοπή της παραγραφής. 3. Σε περίπτωση που έχουν ζηµιωθεί περισσότερα πρόσωπα όταν το σύνολο των αποζηµιώσεων που πρέπει να καταβληθούν από τον υπαίτιο υπερβαίνει το ασφαλιστικό ποσό, το δικαίωµα καθενός από αυτούς κατά του ασφαλιστή περιορίζεται σύµµετρα µέχρι τη συµπλήρωση του όλου ασφαλιστικού ποσού. Αν ο ασφαλιστής ο οποίος αγνοεί την ύπαρξη ή το µέγεθος άλλων απαιτήσεων ή µετά από δικαστική απόφαση, κατέβαλε σε κάποιο από τα πρόσωπα αυτά ποσό ανώτερο από το µερίδιο που αναλογεί σ' αυτόν, ο ασφαλιστής υποχρεούται έναντι των λοιπών ζηµιωθέντων µόνο µέχρι τη συµπλήρωση του ασφαλιστικού ποσού. Τα πρόσωπα αυτά έχουν δικαίωµα αναγωγής κατά αυτού που αποζηµιώθηκε καθ' υπέρβαση. 4. Όταν το πρόσωπο που ζηµιώθηκε είναι µόνιµος κάτοικος της αλλοδαπής, επιτρέπεται η καταβολή του ασφαλίσµατος στο νόµισµα της χώρας όπου ο δικαιούχος έχει τη µόνιµη κατοικία του. 5. Η συζήτηση της κύριας αγωγής κατά ασφαλιστικής εταιρίας, του κατά το άρθρο 19 του παρόντος νόµου Επικουρικού Κεφαλαίου ή άλλου υπόχρεου για απώλεια εισοδήµατος λόγω ατυχήµατος που προκλήθηκε από αυτοκίνητο κηρύσσεται απαράδεκτη, αν δεν προσαχθεί βεβαίωση περί προηγούµενης κοινοποίησης αντιγράφου της αγωγής στην αρµόδια ∆ηµόσια Οικονοµική Υπηρεσία του ενάγοντος.
Κώδικας
Π.Δ. 237/1986 - Υποχρεωτική Ασφάλιση Αυτοκινήτων
Συντομογραφία
ΠΔ237
Άρθρο
10
Τροποποίηση
ν. 3557/2007
Δείτε το άρθρο→
ΕΚ Άρθρο 498
Εργατικός Κώδικας
Σχετικότητα: 81.9%
Κείμενο Άρθρου
ΕΚ Άρθρο 498: Υποχρέωση απασχόλησης τεχνικού ασφάλειας και ιατρού εργασίας της επιχείρησης 1. Στις επιχειρήσεις που απασχολούν λιγότερους από πενήντα (50) εργαζομένους ο εργοδότης έχει την υποχρέωση να χρησιμοποιεί τις υπηρεσίες τεχνικού ασφάλειας, σύμφωνα και με την παρ. 4 του άρθρου 502. 2. Στις επιχειρήσεις που απασχολούν πενήντα (50) και άνω εργαζομένους, ο εργοδότης έχει την υποχρέωση να χρησιμοποιεί τις υπηρεσίες τεχνικού ασφάλειας και ιατρού εργασίας, σύμφωνα με τα άρθρα 494 έως 515. 3. Ο εργοδότης, για την αποτελεσματικότερη άσκηση των καθηκόντων του τεχνικού ασφάλειας και του ιατρού εργασίας, θέτει στη διάθεσή τους το αναγκαίο βοηθητικό προσωπικό, χώρους, εγκαταστάσεις, συσκευές και γενικά τα απαραίτητα μέσα και βαρύνεται με όλες τις σχετικές δαπάνες. 4. Ο εργοδότης έχει υποχρέωση να διευκολύνει τον τεχνικό ασφάλειας και τον ιατρό εργασίας για την παρακολούθηση μαθημάτων εκπαίδευσης και επιμόρφωσης, όπως προβλέπεται στο άρθρο 512.
Κώδικας
Εργατικός Κώδικας
Συντομογραφία
ΕΚ
Άρθρο
498
Δείτε το άρθρο→
ΕΚ Άρθρο 263
Εργατικός Κώδικας
Σχετικότητα: 81.8%
Κείμενο Άρθρου
ΕΚ Άρθρο 263: Ποινικές κυρώσεις 1. Ο εργοδότης ή ο διευθυντής ή ο επιτετραμμένος ή ο με οποιαδήποτε άλλη ιδιότητα εκπρόσωπος επιχείρησης που υπάγεται στο πεδίο εφαρμογής των άρθρων 257 έως 265, ο οποίος παραβαίνει τις υποχρεώσεις των άρθρων 258, 259 και 261 τιμωρείται με φυλάκιση τουλάχιστον έξι (6) μηνών ή με χρηματική ποινή (άρθρο 137 παρ . 2 εδάφιο τρίτο του ν. 5090/2024 (Α’ 30) ή και με τις δύο αυτές ποινές (άρθρο 576). 2. Αν με διοικητική πράξη, η οποία κατέστη οριστική με αμετάκλητη δικαστική απόφαση ή δεν προσβλήθηκε δικαστικά, έχει επιβληθεί διοικητικό πρόστιμο, για τα αυτά πραγματικά περιστατικά που οδήγησαν στην ποινική δίωξη, το ποινικό δικαστήριο συνεκτιμά το επιβληθέν πρόστιμο κατά την επιμέτρηση της ποινής και μπορεί να απαλλάξει τον υπαίτιο από κάθε ποινή. 3. Ειδικές διατάξεις της εργατικής νομοθεσίας που προβλέπουν διαφορετική ποινική μεταχείριση εξακολουθούν να ισχύουν.
Κώδικας
Εργατικός Κώδικας
Συντομογραφία
ΕΚ
Άρθρο
263
Δείτε το άρθρο→
ΕΚ Άρθρο 505
Εργατικός Κώδικας
Σχετικότητα: 81.6%
Κείμενο Άρθρου
ΕΚ Άρθρο 505: Επίβλεψη συνθηκών εργασίας 1. Για την επίβλεψη των συνθηκών εργασίας ο τεχνικός ασφάλειας έχει υποχρέωση: α) Να επιθεωρεί τακτικά τις θέσεις εργασίας από πλευράς υγείας και ασφάλειας των εργαζομένων, να αναφέρει στον εργοδότη οποιαδήποτε παράλειψη των μέτρων υγείας και ασφάλειας, να προτείνει μέτρα αντιμετώπισης της και να επιβλέπει την εφαρμογή τους. β) Να επιβλέπει την ορθή χρήση των ατομικών μέσων προστασίας. γ) Να ερευνά τα αίτια των εργατικών ατυχημάτων, να αναλύει και αξιολογεί τα αποτελέσματα των ερευνών του και να προτείνει μέτρα για την αποτροπή παρόμοιων ατυχημάτων. δ) Να εποπτεύει την εκτέλεση ασκήσεων πυρασφάλειας και συναγερμού για τη διαπίστωση ετοιμότητας προς αντιμετώπιση ατυχημάτων. 2. Για τη βελτίωση των συνθηκών εργασίας στην επιχείρηση ο τεχνικός ασφάλειας έχει υποχρέωση: α) Να μεριμνά ώστε οι εργαζόμενοι στην επιχείρηση να τηρούν τους κανόνες υγείας και ασφάλειας των εργαζομένων και να τους ενημερώνει και καθοδηγεί για την αποτροπή του επαγγελματικού κινδύνου που συνεπάγεται η εργασία τους. β) Να συμμετέχει στην κατάρτιση και εφαρμογή των προγραμμάτων εκπαίδευσης των εργαζομένων σε θέματα υγείας και ασφάλειας. 3. Η άσκηση του έργου του τεχνικού ασφάλειας δεν αποκλείει την ανάθεση σε αυτόν από τον εργοδότη και άλλων καθηκόντων, πέρα από το ελάχιστο όριο ωρών απασχόλησης του ως τεχνικού ασφάλειας. 4. Ο τεχνικός ασφάλειας έχει, κατά την άσκηση του έργου του, ηθική ανεξαρτησία απέναντι στον εργοδότη και στους εργαζομένους. Τυχόν διαφωνία του με τον εργοδότη, για θέματα της αρμοδιότητας του, δεν μπορεί να αποτελέσει λόγο καταγγελίας της σύμβασης του. Σε κάθε περίπτωση η απόλυση του τεχνικού ασφάλειας πρέπει να είναι αιτιολογημένη. 5. Ο τεχνικός ασφάλειας έχει υποχρέωση να τηρεί το επιχειρησιακό απόρρητο.
Κώδικας
Εργατικός Κώδικας
Συντομογραφία
ΕΚ
Άρθρο
505
Δείτε το άρθρο→
ΕισΝΑΚ Άρθρο 38
Εισαγωγικός Νόμος Αστικού Κώδικα
Σχετικότητα: 81.5%
Κείμενο Άρθρου
ΕισΝΑΚ Άρθρο 38: Εξακολουθούν να ισχύουν και μετά την εισαγωγή του Αστικού Κώδικα όλοι οι νόμοι και τα διατάγματα που αφορούν συλλογικές συμβάσεις εργασίας, καταγγελία συμβάσεων εργασίας ιδιωτικών υπαλλήλων, εργατών, υπηρετών, τεχνιτών, την πληρωμή ή τις κρατήσεις μισθών και ημερομισθίων τους, τις ώρες και τα χρονικά όρια εργασίας, την ανάπαυση της Κυριακής, τα εργατικά ατυχήματα, την ασφάλεια και την υγιεινή των εργαζομένων, τη θέση τους σε περίπτωση επιστράτευσης, ή άλλοι ειδικοί νόμοι που αφορούν τη σύμβαση εργασίας. Οι διατάξεις των άρθρων 588, 610, 660 έως 664, 670 του Αστικού Κώδικα εφαρμόζονται και στις συμβάσεις εργασίας που συνομολογήθηκαν πριν από την εισαγωγή του.
Κώδικας
Εισαγωγικός Νόμος Αστικού Κώδικα
Συντομογραφία
ΕισΝΑΚ
Άρθρο
38
Τροποποίηση
23/02/1946
Δείτε το άρθρο→
ΕΚ Άρθρο 508
Εργατικός Κώδικας
Σχετικότητα: 81.5%
Κείμενο Άρθρου
ΕΚ Άρθρο 508: Επίβλεψη της υγείας των εργαζομένων 1. Ο ιατρός εργασίας προβαίνει σε ιατρικό έλεγχο των εργαζομένων σχετικό με τη θέση εργασίας τους, μετά την πρόσληψη τους ή την αλλαγή θέσης εργασίας, καθώς και σε περιοδικό ιατρικό έλεγχο κατά την κρίση του επιθεωρητή εργασίας ύστερα από αίτημα της Ε.Υ.Α.Ε., όταν τούτο δεν ορίζεται από το νόμο. Μεριμνά για τη διενέργεια ιατρικών εξετάσεων και μετρήσεων παραγόντων του εργασιακού περιβάλλοντος σε εφαρμογή των διατάξεων που ισχύουν κάθε φορά. Εκτιμά την καταλληλότητα των εργαζομένων για τη συγκεκριμένη εργασία, αξιολογεί και καταχωρεί τα αποτελέσματα των εξετάσεων, εκδίδει βεβαίωση των παραπάνω εκτιμήσεων και την κοινοποιεί στον εργοδότη. Το περιεχόμενο της βεβαίωσης πρέπει να εξασφαλίζει το ιατρικό απόρρητο υπέρ του εργαζομένου και μπορεί να ελεγχθεί από τους υγειονομικούς επιθεωρητές του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, για την κατοχύρωση του εργαζομένου και του εργοδότη. 2. Ο ιατρός εργασίας επιβλέπει την εφαρμογή των μέτρων προστασίας της υγείας των εργαζομένων και πρόληψης των ατυχημάτων. Για τον σκοπό αυτόν: α) Επιθεωρεί τακτικά τις θέσεις εργασίας και αναφέρει οποιαδήποτε παράλειψη, προτείνει μέτρα αντιμετώπισης των παραλείψεων και επιβλέπει την εφαρμογή τους. β) Επεξηγεί την αναγκαιότητα της σωστής χρήσης των ατομικών μέτρων προστασίας. γ) Ερευνά τις αιτίες των ασθενειών που οφείλονται στην εργασία, αναλύει και αξιολογεί τα αποτελέσματα των ερευνών και προτείνει μέτρα για την πρόληψη των ασθενειών αυτών. δ) Επιβλέπει τη συμμόρφωση των εργαζομένων στους κανόνες υγείας και ασφάλειας των εργαζομένων, ενημερώνει τους εργαζομένους για τους κινδύνους που προέρχονται από την εργασία τους, καθώς και για τους τρόπους πρόληψής τους, μεταξύ των οποίων τους κινδύνους της βίας και παρενόχλησης, συμπεριλαμβανομένης της σεξουαλικής παρενόχλησης. ε) Παρέχει επείγουσα θεραπεία, ιδίως σε περίπτωση ατυχήματος, περιστατικού βίας ή αιφνίδιας νόσου και εκτελεί προγράμματα εμβολιασμού των εργαζομένων με εντολή της αρμόδιας υπηρεσίας δημόσιας υγείας της περιφέρειας, όπου εδρεύει η επιχείρηση. 3. Ο ιατρός εργασίας έχει υποχρέωση να τηρεί το ιατρικό και επιχειρησιακό απόρρητο. 4. Ο ιατρός εργασίας αναγγέλλει μέσω της επιχείρησης στην Επιθεώρηση Εργασίας ασθένειες των εργαζομένων που οφείλονται στην εργασία. 5. Ο ιατρός εργασίας πρέπει να ενημερώνεται από τον εργοδότη και τους εργαζομένους για οποιοδήποτε παράγοντα στο χώρο εργασίας που έχει επίπτωση στην υγεία. 6. Η επίβλεψη της υγείας των εργαζομένων στον τόπο εργασίας δεν μπορεί να συνεπάγεται οικονομική επιβάρυνση γι’ αυτούς και πρέπει να γίνεται κατά τη διάρκεια των ωρών εργασίας τους. 7. Η παρ. 4 του άρθρου 505 έχει εφαρμογή και για τον ιατρό εργασίας. 8. Ο ιατρός εργασίας στο πλαίσιο των υποχρεώσεων του και των υποχρεώσεων του εργοδότη, σύμφωνα με τις κείμενες ειδικές διατάξεις, εφόσον η επιχείρηση δεν διαθέτει την κατάλληλη υποδομή, έχει υποχρέωση να παραπέμπει τους εργαζομένους για συγκεκριμένες συμπληρωματικές Ιατρικές εξετάσεις. Οι εξετάσεις αυτές διενεργούνται σε ΕΞ.Υ.Π.Π., ή σε κατάλληλες υπηρεσίες του ιδιωτικού τομέα ή σε προσδιοριζόμενες από τους Υπουργούς Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης και Υγείας αρμόδιες μονάδες των ασφαλιστικών οργανισμών ή του Εθνικού Συστήματος Υγείας (Ε.Σ.Υ.). Στη συνέχεια ο ιατρός εργασίας λαμβάνει γνώση και αξιολογεί τα αποτελέσματα των παραπάνω εξετάσεων. Οι δαπάνες που προκύπτουν από την εφαρμογή της παραγράφου αυτής βαρύνουν τον εργοδότη. 9. Για κάθε εργαζόμενο ο ιατρός εργασίας της επιχείρησης τηρεί σχετικό ιατρικό φάκελο. Επιπλέον καθιερώνεται και περιλαμβάνεται στον ιατρικό φάκελο, ατομικό βιβλιάριο επαγγελματικού κινδύνου, όπου αναγράφονται τα αποτελέσματα των ιατρικών και εργαστηριακών εξετάσεων, κάθε φορά που εργαζόμενος υποβάλλεται σε αντίστοιχες εξετάσεις. Δικαιούνται να λαμβάνουν γνώση του φακέλου και του ατομικού βιβλιαρίου του εργαζομένου οι υγειονομικοί επιθεωρητές της αρμόδιας Επιθεώρησης Εργασίας και οι ιατροί του ασφαλιστικού οργανισμού, στον οποίο ανήκει ο εργαζόμενος, καθώς και ο ίδιος ο εργαζόμενος. Σε κάθε περίπτωση παύσης της σχέσης εργασίας, το βιβλιάριο παραδίδεται στον εργαζόμενο που αφορά. 10. Απαγορεύεται η αναγραφή και επεξεργασία στο ατομικό βιβλιάριο επαγγελματικού κινδύνου του εργαζομένου, στοιχείων ή δεδομένων άλλων πέραν των αποτελεσμάτων των ιατρικών και εργαστηριακών εξετάσεων στις οποίες αυτός υποβάλλεται κάθε φορά, σύμφωνα με την παρ. 9. Επιπλέον ιατρικά δεδομένα επιτρέπεται να συλλέγονται, με επιμέλεια του ίδιου του εργαζομένου προκειμένου να αποτελέσουν αντικείμενο επεξεργασίας, μόνο εφόσον αυτό είναι απολύτως απαραίτητο: α) για την αξιολόγηση της καταλληλότητας του για μια συγκεκριμένη θέση ή εργασία, β) για την εκπλήρωση των υποχρεώσεων του εργοδότη για την υγεία και την ασφάλεια των εργαζομένων και γ) για τη θεμελίωση δικαιωμάτων του εργαζομένου και αντίστοιχη απόδοση κοινωνικών παροχών. 11. Όσοι αναγράφουν ή συλλέγουν ή επεξεργάζονται στοιχεία ή δεδομένα κατά παράβαση της παρ. 10 τιμωρούνται με τις διοικητικές και ποινικές κυρώσεις που προβλέπονται στα άρθρα 82 και 81 του ν. 4624/2019 «Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα, μέτρα εφαρμογής του Κανονισμού (ΕΕ) 2016/679 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 27ης Απριλίου 2016 για την προστασία των φυσικών προσώπων έναντι της επεξεργασίας δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα και ενσωμάτωση στην εθνική νομοθεσία της Οδηγίας (ΕΕ) 2016/680 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 27ης Απριλίου 2016 και άλλες διατάξεις» (Α’ 137) αντίστοιχα, ενέχονται δε με την αντίστοιχη αστική ευθύνη. 12. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης και Υγείας που εκδίδεται ύστερα από γνώμη του Σ.Υ.Α.Ε. και δημοσιεύεται στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, ρυθμίζονται τα ειδικότερα θέματα που αφορούν την τήρηση και το περιεχόμενο του ατομικού βιβλιαρίου επαγγελματικού κινδύνου, τη συλλογή και επεξεργασία επιπλέον δεδομένων με τη συγκατάθεση και επιμέλεια του εργαζομένου, την επιβολή των κυρώσεων της παρ. 11 και κάθε άλλη λεπτομέρεια αναγκαία για την εφαρμογή του άρθρου αυτού.
Κώδικας
Εργατικός Κώδικας
Συντομογραφία
ΕΚ
Άρθρο
508
Δείτε το άρθρο→
ΑΚ Άρθρο 691
Αστικός Κώδικας
Σχετικότητα: 81.4%
Κείμενο Άρθρου
ΑΚ Άρθρο 691: Ο εργοδότης δεν έχει κανένα δικαίωμα για ελλείψεις του έργου, αν είναι υπαίτιος γι' αυτές, είτε εξαιτίας των οδηγιών που έδωσε παρά τις ρητές αντιρρήσεις του εργολάβου είτε κατ' άλλο τρόπο.
Κώδικας
Αστικός Κώδικας
Συντομογραφία
ΑΚ
Άρθρο
691
Δείτε το άρθρο→
ΑΚ Άρθρο 699
Αστικός Κώδικας
Σχετικότητα: 81.3%
Κείμενο Άρθρου
ΑΚ Άρθρο 699: Αν από ελάττωμα της ύλης που χορήγησε ο εργοδότης ή εξαιτίας του τρόπου που αυτός όρισε για την εκτέλεση, το έργο καταστράφηκε ή χειροτέρεψε πριν από την παράδοση ή έγινε αδύνατη η εκτέλεσή του, ο εργολάβος έχει δικαίωμα, εφόσον επέστησε εγκαίρως την προσοχή του εργοδότη σ' αυτούς τους κινδύνους, να απαιτήσει αμοιβή για την εργασία που εκτελέστηκε και απόδοση των δαπανών που δεν περιλαμβάνονται στην αμοιβή. Δεν αποκλείεται και περαιτέρω ευθύνη του εργοδότη εξαιτίας της υπαιτιότητάς του.
Κώδικας
Αστικός Κώδικας
Συντομογραφία
ΑΚ
Άρθρο
699
Δείτε το άρθρο→
ΕΚ Άρθρο 504
Εργατικός Κώδικας
Σχετικότητα: 80.7%
Κείμενο Άρθρου
ΕΚ Άρθρο 504: Συμβουλευτικές αρμοδιότητες του τεχνικού ασφάλειας 1. Ο τεχνικός ασφάλειας παρέχει γραπτά στον εργοδότη υποδείξεις και συμβουλές, σε θέματα σχετικά με την υγεία και ασφάλεια των εργαζομένων και την πρόληψη των εργατικών ατυχημάτων, συνεκτιμώντας τις ανάγκες των εργαζομένων με αναπηρία και χρόνιες παθήσεις. Τις γραπτές υποδείξεις ο τεχνικός ασφάλειας καταχωρεί σε ειδικό βιβλίο της επιχείρησης, το οποίο τηρείται ηλεκτρονικά στο Ολοκληρωμένο Πληροφοριακό Σύστημα της Επιθεώρησης Εργασίας (ΟΠΣ-ΣΕΠΕ). Ο εργοδότης έχει υποχρέωση να δηλώνει υπευθύνως ότι έλαβε γνώση των υποδείξεων που καταχωρούνται σε αυτό το βιβλίο. 2. Ειδικότερα ο τεχνικός ασφάλειας: α) Συμβουλεύει σε θέματα σχεδιασμού, προγραμματισμού, κατασκευής και συντήρησης των εγκαταστάσεων, εισαγωγής νέων παραγωγικών διαδικασιών, προμήθειας μέσων και εξοπλισμού, επιλογής και ελέγχου της αποτελεσματικότητας των ατομικών μέσων προστασίας, καθώς και διαμόρφωσης και διευθέτησης των θέσεων και του περιβάλλοντος εργασίας και γενικά οργάνωσης της παραγωγικής διαδικασίας. β) Ελέγχει την ασφάλεια των εγκαταστάσεων και των τεχνικών μέσων, πριν από τη λειτουργία τους, καθώς και των παραγωγικών διαδικασιών και μεθόδων εργασίας πριν από την εφαρμογή τους και επιβλέπει κατά την παρουσία του στον τόπο εργασίας την εφαρμογή των μέτρων υγείας και ασφάλειας των εργαζομένων και πρόληψης των ατυχημάτων, ενημερώνοντας σχετικά τους αρμόδιους προϊσταμένους των τμημάτων ή τη διεύθυνση της επιχείρησης.
Κώδικας
Εργατικός Κώδικας
Συντομογραφία
ΕΚ
Άρθρο
504
Τροποποίηση
Ν. 5239/2025
Δείτε το άρθρο→
ΕΚ Άρθρο 126
Εργατικός Κώδικας
Σχετικότητα: 80.7%
Κείμενο Άρθρου
ΕΚ Άρθρο 126: Ασφάλεια και υγεία στην εργασία για τους προσωρινά απασχολούμενους 1. Οι εργαζόμενοι με σύμβαση ή σχέση προσωρινής απασχόλησης απολαμβάνουν όσον αφορά την ασφάλεια και την υγεία κατά την εργασία, το ίδιο επίπεδο προστασίας με αυτό που παρέχεται στους άλλους εργαζομένους του έμμεσου εργοδότη. Ο έμμεσος εργοδότης, με την επιφύλαξη συμβατικής πρόβλεψης για συνευθύνη σωρευτικά και της Ε.Π.Α., είναι υπεύθυνος για τις συνθήκες υπό τις οποίες εκτελείται η εργασία του εργαζομένου και για το εργατικό ατύχημα. 2. Ειδικότερα: α) Η Ε.Π.Α. έχει την υποχρέωση απασχόλησης τεχνικού ασφαλείας και ιατρού εργασίας, ανεξάρτητα από τον αριθμό εργαζομένων που απασχολεί. β) Ο ελάχιστος πραγματικός χρόνος ετήσιας απασχόλησης του τεχνικού ασφαλείας και του ιατρού εργασίας, καθορίζεται σε 0,4 ώρες ανά εργαζόμενο ετησίως. Ο χρόνος αυτός σε καμία περίπτωση δεν μπορεί να είναι μικρότερος των εβδομήντα πέντε (75) ωρών ετησίως. γ) Τα στοιχεία και ο συνολικός ετήσιος χρόνος απασχόλησης του τεχνικού ασφαλείας και του ιατρού εργασίας ανεξάρτητα από τη σχέση εργασίας τους, η κατανομή του χρόνου αυτού κατά μήνα, καθώς και το ωράριο απασχόλησής τους αναγράφονται υποχρεωτικά στους πίνακες προσωπικού που κατατίθενται από την Ε.Π.Α. στην αρμόδια Επιθεώρηση Εργασίας. δ) Οι αρμοδιότητες του ιατρού εργασίας της Ε.Π.Α. καθορίζονται στα άρθρα 507 και 508. ε) Στην περίπτωση έμμεσου εργοδότη ο οποίος απασχολεί περισσότερους από πενήντα (50) εργαζομένους, λαμβάνοντας υπόψη και τους προσωρινά απασχολούμενους, αυτός υποχρεούται να απασχολεί ιατρό εργασίας. Οι προσωρινά απασχολούμενοι προσμετρώνται για τον καθορισμό του ελάχιστου ετήσιου χρόνου απασχόλησης του ιατρού εργασίας και του τεχνικού ασφαλείας του έμμεσου εργοδότη. στ) Εάν ο συνολικός αριθμός εργαζομένων του έμμεσου εργοδότη, λαμβάνοντας υπόψη και τους προσωρινά απασχολούμενους, είναι μικρότερος του πενήντα (50), ισχύουν οι γενικές διατάξεις για την παροχή υπηρεσιών προστασίας και πρόληψης. Πέραν αυτού, ο ιατρός εργασίας της Ε.Π.Α. ασκεί τις αρμοδιότητες παρακολούθησης της υγείας των προσωρινά απασχολούμενων. ζ) Οι αρμοδιότητες του τεχνικού ασφαλείας της Ε.Π.Α. καθορίζονται στα άρθρα 504 και 505, ιδίως σε ό,τι αφορά την ενημέρωση και εκπαίδευση των εργαζομένων σχετικά με τους χώρους εργασίας που θα απασχοληθούν. η) Η Ε.Π.Α. συνεργάζεται συστηματικά με τον έμμεσο εργοδότη, προκειμένου να εξασφαλίζεται η ασφάλεια και η υγεία των προσωρινά απασχολούμενων. θ) Κατά τα λοιπά, για τους εργαζομένους των Ε.Π.Α. ισχύουν οι σχετικές με την ασφάλεια και υγεία διατάξεις. ι) Σε ό,τι αφορά τα θέματα ασφάλειας και υγείας των προσωρινά απασχολούμενων που καλύπτει ο παρών Κώδικας, εφαρμογή έχουν οι διοικητικές και ποινικές κυρώσεις των άρθρων 542 και 544.
Κώδικας
Εργατικός Κώδικας
Συντομογραφία
ΕΚ
Άρθρο
126
Δείτε το άρθρο→
ΕΚ Άρθρο 38
Εργατικός Κώδικας
Σχετικότητα: 80.5%
Κείμενο Άρθρου
ΕΚ Άρθρο 38: Πεδίο εφαρμογής 1. Πρόσωπα: Το παρόν άρθρο και τα άρθρα 39 και 40 εφαρμόζονται στον ενεργό πληθυσμό, συμπεριλαμβανομένων των αυτοαπασχολούμενων, των εργαζομένων των οποίων η δραστηριότητα διακόπτεται λόγω ασθένειας, μητρότητας, ατυχήματος ή μη ηθελημένης ανεργίας και των προσώπων που αναζητούν εργασία, στους συνταξιούχους και στους αναπήρους εργαζομένους, καθώς και στους εξ αυτών έλκοντες δικαιώματα, σύμφωνα με το εσωτερικό δίκαιο ή/και την πρακτική. 2. Καθ’ ύλην πεδίο εφαρμογής: α) Στα επαγγελματικά συστήματα κοινωνικής ασφάλισης που εξασφαλίζουν προστασία κατά των κινδύνων ασθένειας, αναπηρίας, γήρατος, συμπεριλαμβανομένης και της περίπτωσης πρόωρης συνταξιοδότησης, εργατικού ατυχήματος και επαγγελματικής ασθένειας, καθώς και ανεργίας. β) Στα επαγγελματικά συστήματα κοινωνικής ασφάλισης που προβλέπουν άλλες κοινωνικές παροχές σε είδος ή σε χρήμα και ιδίως παροχές επιζώντων και οικογενειακές παροχές, εφόσον οι παροχές αυτές προορίζονται για εργαζομένους και επομένως αποτελούν οφέλη που παρέχονται από τον εργοδότη στον εργαζόμενο λόγω της απασχόλησης αυτού. 3. Εξαιρέσεις από το καθ’ ύλην πεδίο εφαρμογής Το παρόν άρθρο και τα άρθρα 39 και 40 δεν εφαρμόζονται: α) Στις ατομικές συμβάσεις των αυτοαπασχολούμενων. β) Στα συστήματα των αυτοαπασχολούμενων που έχουν μόνο ένα μέλος. γ) Στις ασφαλιστήριες συμβάσεις στις οποίες δεν μετέχει ο εργοδότης, στην περίπτωση των εργαζομένων. δ) Στις προαιρετικές διατάξεις επαγγελματικών συστημάτων κοινωνικής ασφάλισης που προσφέρονται ατομικά στους μετέχοντες για να εξασφαλίσουν: - είτε συμπληρωματικές παροχές - είτε την επιλογή ημερομηνίας έναρξης των κανονικών παροχών των αυτοαπασχολούμενων ή την επιλογή μεταξύ πολλών παροχών. ε) Στα επαγγελματικά συστήματα κοινωνικής ασφάλισης στα οποία οι παροχές χρηματοδοτούνται από εισφορές που καταβάλλουν οι εργαζόμενοι σε εθελοντική βάση. Το παρόν άρθρο και τα άρθρα 39 και 40 δεν εμποδίζουν τον εργοδότη να χορηγήσει συμπληρωματικό ποσό σύνταξης σε άτομα τα οποία έχουν ήδη συμπληρώσει την ηλικία συνταξιοδότησης όσον αφορά τη χορήγηση σύνταξης δυνάμει επαγγελματικού συστήματος, αλλά τα οποία δεν έχουν ακόμη συμπληρώσει το προβλεπόμενο όριο ηλικίας για τη χορήγηση σύνταξης από το εκ του νόμου σύστημα, με σκοπό την εξίσωση ή την προσέγγιση του ποσού των συνολικών παροχών που καταβάλλεται στα άτομα αυτά με το ποσό που καταβάλλεται σε ετερόφυλα άτομα τα οποία βρίσκονται στην ίδια κατάσταση και έχουν ήδη συμπληρώσει την ηλικία για συνταξιοδότηση από το εκ του νόμου σύστημα, έως ότου οι δικαιούχοι του συμπληρωματικού ποσού συμπληρώσουν το προβλεπόμενο από το εκ του νόμου σύστημα όριο ηλικίας.
Κώδικας
Εργατικός Κώδικας
Συντομογραφία
ΕΚ
Άρθρο
38
Δείτε το άρθρο→
ΑΚ Άρθρο 915
Αστικός Κώδικας
Σχετικότητα: 79.9%
Κείμενο Άρθρου
ΑΚ Άρθρο 915: Περιπτώσεις μη καταλογισμού "Δεν ευθύνεται όποιος ζημίωσε άλλον χωρίς να έχει συνείδηση των πράξεών του ή ενώ βρισκόταν σε ψυχική ή διανοητική διαταραχή που περιόριζε αποφασιστικά τη λειτουργία της κρίσης και της βούλησής του". Όποιος κατά την επαγωγή της ζημίας έφερε τον εαυτό του σ ε τέτοια κατάσταση με χρήση οινοπνευματωδών ποτών ή άλλων παραπλήσιων μέσων, ευθύνεται για τη ζημία, εκτός αν περιήλθε στην κατάσταση αυτή χωρίς υπαιτιότητά του.
Κώδικας
Αστικός Κώδικας
Συντομογραφία
ΑΚ
Άρθρο
915
Τροποποίηση
30/12/1996
Δείτε το άρθρο→
ΕΚ Άρθρο 335
Εργατικός Κώδικας
Σχετικότητα: 79.8%
Κείμενο Άρθρου
ΕΚ Άρθρο 335: Αποζημίωση σε ειδικές περιπτώσεις 1. Εργαζόμενοι με αορίστου χρόνου σχέση εργασίας, οι οποίοι έχουν συμπληρώσει δεκαπενταετή υπηρεσία στον ίδιο εργοδότη, με την έννοια της παρ. 4 του άρθρου 344, ή το όριο ηλικίας που προβλέπεται από τον οικείο ασφαλιστικό οργανισμό, και αν δεν υπάρχει τέτοιο το εξηκοστό πέμπτο (65ο) έτος της ηλικίας τους, αν αποχωρήσουν από την εργασία με τη συγκατάθεση του εργοδότη, δικαιούνται το ήμισυ της αποζημίωσης που προβλέπεται στο άρθρο 333 για την περίπτωση της καταγγελίας χωρίς προειδοποίηση, η οποία υπολογίζεται με βάση τις παρ. 1 και 2 του άρθρου 338. 2. Εργαζόμενοι που υπάγονται στην ασφάλιση για χορήγηση σύνταξης οποιουδήποτε ασφαλιστικού οργανισμού, όταν συμπληρώσουν τις προϋποθέσεις για λήψη πλήρους σύνταξης γήρατος, δύνανται είτε να αποχωρούν είτε να απομακρύνονται από την εργασία τους από τον εργοδότη τους, λαμβάνοντας σε κάθε περίπτωση το 40% -και όσοι δεν είναι επικουρικά ασφαλισμένοι, το 50%- της αποζημίωσης που δικαιούνται με βάση τις διατάξεις που ισχύουν κάθε φορά για την περίπτωση της καταγγελίας της σύμβασης εργασίας χωρίς προειδοποίηση από τον εργοδότη. Για την αποζημίωση που χορηγείται κατά τα ανωτέρω στους εργαζομένους που αποχωρούν ή απομακρύνονται εφαρμόζονται κατά τα λοιπά όλα όσα ορίζονται από τις διατάξεις του Τμήματος αυτού. Τυχόν ευνοϊκότεροι για τους μισθωτούς όροι περιεχόμενοι σε άλλες διατάξεις, συλλογικές συμβάσεις εργασίας, κανονισμούς ή ατομικές συμβάσεις εργασίας, κατισχύουν των διατάξεων του προηγούμενου εδαφίου. 3. Σε περίπτωση πτώχευσης της επιχείρησης ο εργαζόμενος λαμβάνει την προβλεπόμενη στο Κεφάλαιο αυτό πλήρη αποζημίωση κατατασσόμενος μεταξύ των προνομιακών δανειστών των άρθρων 975 επ. ΚΠολΔ και σύμφωνα με τη σειρά των άρθρων αυτών. Κατά τον ίδιο τρόπο ικανοποιείται και η υφιστάμενη απαίτηση για αποζημίωση σε περίπτωση αναγκαστικής εκτέλεσης κατά οποιουδήποτε περιουσιακού στοιχείου του εργοδότη. Εργαζόμενος απολυόμενος εξαιτίας διακοπής της εργασίας λόγω πυρκαγιάς ή άλλου περιστατικού ανωτέρας βίας, για τον οποίο κίνδυνο έχει ασφαλιστεί ο εργοδότης, δικαιούται τα 2/3 της αποζημίωσης σύμφωνα με την παρ. 1 του άρθρου 333.
Κώδικας
Εργατικός Κώδικας
Συντομογραφία
ΕΚ
Άρθρο
335
Δείτε το άρθρο→
ΑΚ Άρθρο 690
Αστικός Κώδικας
Σχετικότητα: 79.7%
Κείμενο Άρθρου
ΑΚ Άρθρο 690: Ελλείψεις από υπαιτιότητα Ο εργοδότης έχει δικαίωμα αντί για "υπαναχώρηση" ή μείωση, να απαιτήσει αποζημίωση για μη εκτέλεση της σύμβασης, αν οι ελλείψεις του έργου οφείλονται σε υπαιτιότητα του εργολάβου.
Κώδικας
Αστικός Κώδικας
Συντομογραφία
ΑΚ
Άρθρο
690
Τροποποίηση
21/08/2002
Δείτε το άρθρο→
ΕΚ Άρθρο 572
Εργατικός Κώδικας
Σχετικότητα: 79.5%
Κείμενο Άρθρου
ΕΚ Άρθρο 572: Διοικητικές κυρώσεις σε περίπτωση παράβασης της εργατικής νομοθεσίας 1. Στον εργοδότη που παραβαίνει την εργατική νομοθεσία επιβάλλεται ύστερα από προηγούμενη πρόσκληση για παροχή εξηγήσεων: Α. Πρόστιμο για καθεμία παράβαση από τριακόσια (300) ευρώ μέχρι πενήντα χιλιάδες (50.000) ευρώ με αιτιολογημένη πράξη είτε του αρμόδιου Προϊσταμένου Τμήματος Επιθεώρησης κατόπιν σχετικής εισήγησης του Επιθεωρητή Εργασίας που διενήργησε τον έλεγχο είτε του αρμόδιου Προϊσταμένου Περιφερειακής Διεύθυνσης Επιθεώρησης κατόπιν σχετικής εισήγησης του αντίστοιχου Προϊσταμένου Τμήματος Επιθεώρησης είτε του Ειδικού Επιθεωρητή Εργασίας που διενήργησε τον έλεγχο. α) Ειδικά, αν διαπιστώνεται παράβαση της εργατικής νομοθεσίας για καταβολή: αα) δεδουλευμένων αποδοχών, αβ) επιδομάτων εορτών και άδειας, αγ) αναδρομικών αποδοχών (ως παραβίαση όρων συλλογικής σύμβασης εργασίας, διαιτητικής απόφασης ή υπουργικής απόφασης), αδ) αποδοχών διαθεσιμότητας, αε) προσαυξήσεων για εργασία κατά Κυριακές και αργίες, αστ) προσαυξήσεων για εργασία κατά τη νύκτα, αζ) αποζημίωσης για απασχόληση εκτός έδρας, αη) μισθών - ημερομισθίων βάσει συλλογικής σύμβασης εργασίας, διαιτητικής απόφασης ή υπουργικής απόφασης ή βάσει ατομικής συμφωνίας, αθ) αμοιβής εργασίας που παρέχεται κατά την έκτη ημέρα της εβδομάδας με προσαύξηση σύμφωνα με τις κείμενες διατάξεις κατά παράβαση πενθημέρου, αι) επιδόματος γάμου σε χήρους, διαζευγμένους και άγαμους γονείς, εάν ο εργοδότης, μέσα σε προθεσμία εξήντα (60) ημερών από την κοινοποίηση της απόφασης επιβολής του προστίμου, συμμορφωθεί με τις υποδείξεις του Επιθεωρητή Εργασίας που διενήργησε τον έλεγχο, αποδείξει ότι συμμορφώθηκε και εφαρμόζει εφεξής την κείμενη εργατική νομοθεσία που αναφέρεται στην παρούσα, εξαιτίας της παράβασης των οποίων του επεβλήθη το πρόστιμο, καθώς και ότι έχει εξοφλήσει πλήρως και ολοσχερώς τον εργαζόμενο, τότε το διοικητικό πρόστιμο που επιβλήθηκε αρχικώς μειώνεται κατά ογδόντα τοις εκατό (80%) με αιτιολογημένη πράξη του οργάνου που το επέβαλε. Η επανάληψη κάποιας εκ των υπό αα) έως αι) παραβάσεων μέσα σε διάστημα τεσσάρων (4) ετών από τη διενέργεια του αρχικού ελέγχου θεωρείται υποτροπή και συνεπάγεται μη χορήγηση της έκπτωσης του ογδόντα τοις εκατό (80%). Πλήρης και ολοσχερής εξόφληση προς τον εργαζόμενο αποδεικνύεται μόνο με προσκόμιση αποδεικτικού τράπεζας, το οποίο περιλαμβάνει: i) το όνομα του καταθέτη εργοδότη, ii) το όνομα του δικαιούχου του λογαριασμού εργαζομένου, iii) την αιτιολογία κατάθεσης και iv) την ημερομηνία κατάθεσης. Αποσπάσματα πάγιων εντολών μέσω ηλεκτρονικής τραπεζικής δεν γίνονται δεκτά. Αν υπάρχει αδυναμία κατάθεσης σε τραπεζικό λογαριασμό για οποιονδήποτε λόγο, η πλήρης και ολοσχερής εξόφληση αποδεικνύεται μόνο με προσκόμιση γραμματίου δημόσιας κατάθεσης στο Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων, το οποίο πρέπει να περιέχει τα στοιχεία i έως iv του προηγούμενου εδαφίου. Με απόφαση του Υπουργού Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης μπορεί να τροποποιείται το ποσοστό της μείωσης και να εντάσσονται σταδιακά και άλλες παραβάσεις στην παρούσα παράγραφο. β) Για όλες τις υπόλοιπες περιπτώσεις παράβασης διατάξεων της εργατικής νομοθεσίας - πλην αυτών της υποπερ. αα) και της παρ. 3 του άρθρου 26 του ν. 3996/2011 - εάν ο εργοδότης αποδεχτεί το πρόστιμο, παραιτηθεί από την άσκηση των προβλεπόμενων ένδικων βοηθημάτων και το καταβάλει μέσα σε προθεσμία δεκαπέντε (15) ημερών από την κοινοποίηση της απόφασης επιβολής του, τότε έχει έκπτωση τριάντα τοις εκατό (30%) επί του προστίμου. Με απόφαση του Υπουργού Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης είναι δυνατόν να τροποποιείται το ποσοστό της έκπτωσης. Β. α) Προσωρινή διακοπή της λειτουργίας συγκεκριμένης παραγωγικής διαδικασίας ή τμήματος ή τμημάτων ή του συνόλου της επιχείρησης ή εκμετάλλευσης για χρονικό διάστημα μέχρι τριών (3) ημερών, εφόσον επιβληθούν σε βάρος του εργοδότη τρεις (3) πράξεις επιβολής προστίμου για παραβάσεις της εργατικής νομοθεσίας που χαρακτηρίζονται, σύμφωνα με την 80016/31.8.2022 απόφαση του Υπουργού Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης (Β’ 4629), ως «υψηλής» ή «πολύ υψηλής» σοβαρότητας, και οι οποίες διαπιστώνονται αθροιστικά σε τρεις (3) διενεργούμενους ελέγχους σε διαφορετικές ημερομηνίες, μέσα σε χρονικό διάστημα δύο (2) ετών. β) Προσωρινή διακοπή της λειτουργίας συγκεκριμένης παραγωγικής διαδικασίας ή τμήματος ή τμημάτων ή του συνόλου της επιχείρησης ή εκμετάλλευσης για χρονικό διάστημα τεσσάρων (4) μέχρι πέντε (5) ημερών, εφόσον επιβληθούν σε βάρος του εργοδότη τέσσερις (4) ή περισσότερες πράξεις επιβολής προστίμου για παραβάσεις της εργατικής νομοθεσίας που χαρακτηρίζονται, σύμφωνα με την υπουργική απόφαση 80016/2022, ως «υψηλής» ή «πολύ υψηλής» σοβαρότητας, και οι οποίες διαπιστώνονται αθροιστικά σε τέσσερις (4) διενεργούμενους ελέγχους σε διαφορετικές ημερομηνίες, μέσα σε χρονικό διάστημα δύο (2) ετών. γ) Προσωρινή διακοπή της λειτουργίας συγκεκριμένης παραγωγικής διαδικασίας ή τμήματος ή τμημάτων ή του συνόλου της επιχείρησης ή εκμετάλλευσης για χρονικό διάστημα μέχρι τριών (3) ημερών, εφόσον επιβληθούν σε βάρος του εργοδότη δύο (2) ή περισσότερες πράξεις επιβολής προστίμου για αδήλωτη εργασία και οι οποίες διαπιστώνονται αθροιστικά σε δύο (2) διενεργούμενους ελέγχους σε διαφορετικές ημερομηνίες, μέσα σε χρονικό διάστημα δύο (2) ετών. Σε περιπτώσεις που η επιχείρηση διατηρεί τμήματα, εκμεταλλεύσεις ή υποκαταστήματα σε διαφορετικούς τόπους, το μέτρο της προσωρινής διακοπής λειτουργίας λαμβάνεται για το αντίστοιχο τμήμα ή εκμετάλλευση ή υποκατάστημα, του τελευταίου χρονολογικά διενεργούντος ελέγχου που επισύρει πράξη επιβολής προστίμου «υψηλής» ή «πολύ υψηλής» σοβαρότητας. Οι κυρώσεις των περ. α) έως γ) επιβάλλονται με αιτιολογημένη πράξη του Ειδικού Επιθεωρητή ή με αιτιολογημένη πράξη του Διευθυντή της αρμόδιας Περιφερειακής Διεύθυνσης Επιθεώρησης της Επιθεώρησης Εργασίας, ύστερα από αιτιολογημένη εισήγηση του αρμόδιου Επιθεωρητή Εργασίας. Με απόφαση του Υπουργού Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, ύστερα από αιτιολογημένη εισήγηση του Διευθυντή της αρμόδιας Περιφερειακής Διεύθυνσης Επιθεώρησης της Επιθεώρησης Εργασίας, μπορεί να επιβληθεί στον εργοδότη προσωρινή διακοπή για διάστημα μεγαλύτερο από πέντε (5) ημέρες ή και οριστική διακοπή της λειτουργίας συγκεκριμένης παραγωγικής διαδικασίας ή τμήματος ή τμημάτων ή του συνόλου της επιχείρησης ή εκμετάλλευσης. Όταν συντρέχουν οι προϋποθέσεις της περ. α) της παρ. 3 του άρθρου 571, δεν απαιτείται πρόσκληση για παροχή εξηγήσεων. Η διακοπή επιβάλλεται από τον Ειδικό Επιθεωρητή ή τον αρμόδιο Επιθεωρητή Εργασίας που διενεργεί τον έλεγχο, ύστερα από αιτιολογημένη καταγραφή στο δελτίο ελέγχου των παραβάσεων, που κατά την κρίση τους συνιστούν άμεσο ή σοβαρό κίνδυνο για την ασφάλεια και υγεία των εργαζομένων. Η εκτέλεση της διοικητικής κύρωσης της προσωρινής ή οριστικής διακοπής γίνεται από την αρμόδια αστυνομική αρχή. Ο χρόνος προσωρινής ή οριστικής διακοπής λογίζετ
Κώδικας
Εργατικός Κώδικας
Συντομογραφία
ΕΚ
Άρθρο
572
Δείτε το άρθρο→
ΕΚ Άρθρο 495
Εργατικός Κώδικας
Σχετικότητα: 79.4%
Κείμενο Άρθρου
ΕΚ Άρθρο 495: Αρμοδιότητες Ε.Υ.Α.Ε. και εκπροσώπου εργαζομένων 1. Η Ε.Υ.Α.Ε. ή ο εκπρόσωπος είναι όργανο συμβουλευτικό και έχει τις εξής αρμοδιότητες: α) μελετά τις συνθήκες εργασίας στην επιχείρηση, προτείνει μέτρα για τη βελτίωση τους και του περιβάλλοντος εργασίας, παρακολουθεί την τήρηση των μέτρων για την υγεία και την ασφάλεια και συμβάλλει στην εφαρμογή τους από τους εργαζομένους, β) σε περιπτώσεις σοβαρών εργατικών ατυχημάτων ή σχετικών συμβάντων προτείνει τα κατάλληλα μέτρα για την αποτροπή επανάληψής τους, γ) επισημαίνει τον επαγγελματικό κίνδυνο στους χώρους ή θέσεις εργασίας και προτείνει μέτρα για την αντιμετώπιση του, συμμετέχοντας έτσι στη διαμόρφωση της πολιτικής της επιχείρησης, για την πρόληψη του επαγγελματικού κινδύνου, δ) ενημερώνεται από τη διοίκηση της επιχείρησης για τα στοιχεία των εργατικών ατυχημάτων και των επαγγελματικών ασθενειών που συμβαίνουν σε αυτή, σε περίπτωση δε θανατηφόρων εργατικών ατυχημάτων εντός προθεσμίας δύο (2) εργάσιμων ημερών, ε) ενημερώνεται για την εισαγωγή στην επιχείρηση νέων παραγωγικών διαδικασιών, μηχανημάτων, εργαλείων και υλικών ή για τη λειτουργία νέων εγκαταστάσεων σε αυτή, στο μέτρο που επηρεάζουν τις συνθήκες υγείας και ασφάλειας της εργασίας, στ) σε περίπτωση άμεσου και σοβαρού κινδύνου καλεί τον εργοδότη να λάβει τα ενδεικνυόμενα μέτρα, χωρίς να αποκλείεται και η διακοπή λειτουργίας μηχανήματος ή εγκατάστασης ή παραγωγικής διαδικασίας, ζ) μπορεί να ζητεί τη συνδρομή εμπειρογνωμόνων για θέματα υγείας και ασφάλειας των εργαζομένων, ύστερα από σύμφωνη γνώμη του εργοδότη. 2. Η Ε.Υ.Α.Ε. ή ο εκπρόσωπος των εργαζομένων συνεδριάζει με τον εργοδότη ή τον εκπρόσωπό του μέσα στο πρώτο δεκαήμερο κάθε τριμήνου, ή έκτακτα εφόσον αυτό ζητηθεί εγγράφως από όλα τα μέλη της Ε.Υ.Α.Ε. ή από τον εκπρόσωπο των εργαζομένων ή από τον εργοδότη, σε ημέρα και ώρα που ορίζεται από κοινού, για τη διευθέτηση των θεμάτων που ανακύπτουν μέσα στην επιχείρηση και σχετίζονται με τις αρμοδιότητες της προηγούμενης παραγράφου. Στις κοινές συνεδριάσεις μετέχουν ο τεχνικός ασφάλειας και ο ιατρός εργασίας της επιχείρησης που προβλέπονται στο άρθρο 498. Πριν από την ημέρα της κοινής συνεδρίασης, η Ε.Υ.Α.Ε. ή ο εκπρόσωπος καθορίζει τα θέματα τα οποία θα συζητήσει και τα γνωστοποιεί στον εργοδότη τρεις (3) τουλάχιστον εργάσιμες ημέρες νωρίτερα. Ο εργοδότης γνωστοποιεί στην Ε.Υ.Α.Ε. ή στον εκπρόσωπο τα θέματα που επιθυμεί να συζητηθούν στην κοινή συνεδρίαση τρεις (3) τουλάχιστον εργάσιμες ημέρες πριν από την ημέρα πραγματοποίησης της. Οι παραπάνω γνωστοποιήσεις απευθύνονται επίσης μέσα στις ίδιες προθεσμίες και προς τον τεχνικό ασφάλειας και τον ιατρό εργασίας της επιχείρησης. Στις συνεδριάσεις αυτές συντάσσονται πρακτικά εις διπλούν και τηρούνται το ένα αντίτυπο από τον εργοδότη και το άλλο από την επιτροπή ή τον εκπρόσωπο.
Κώδικας
Εργατικός Κώδικας
Συντομογραφία
ΕΚ
Άρθρο
495
Τροποποίηση
Ν. 5239/2025
Δείτε το άρθρο→
ΕΚ Άρθρο 353
Εργατικός Κώδικας
Σχετικότητα: 79.4%
Κείμενο Άρθρου
ΕΚ Άρθρο 353: Πεδίο εφαρμογής 1. Οι διατάξεις του Τμήματος αυτού εφαρμόζονται στο προσωπικό που απασχολείται με σχέση εργασίας σε όλες τις επιχειρήσεις ή εκμεταλλεύσεις του ιδιωτικού τομέα καθώς και του Δημοσίου των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης (Ο.Τ.Α) και των νομικών προσώπων δημοσίου δικαίου που λειτουργούν σύμφωνα με τις αρχές της ιδιωτικής οικονομίας. Ως σχέση εργασίας νοείται εκείνη που δημιουργείται από την πραγματική απασχόληση του εργαζομένου ανεξάρτητα από το κύρος της σύμβασης εργασίας. 2. Οι διατάξεις του Τμήματος αυτού δεν εφαρμόζονται: α) Στους εργαζομένους με σύμβαση εργασίας ορισμένου χρόνου ή με σύμβαση εργασίας που συνδέεται με την εκτέλεση ορισμένου έργου ή συγκεκριμένων εργασιών αυτού εκτός αν οι απολύσεις γίνουν πριν από τη λήξη της σύμβασης εργασίας ή την αποπεράτωση του έργου ή συγκεκριμένων εργασιών αυτού. β) Στο προσωπικό του Δημοσίου των οργανισμών τοπικής αυτοδιοίκησης (Ο.Τ.Α) και των νομικών προσώπων δημοσίου δικαίου που απασχολείται με σχέση εργασίας ιδιωτικού δικαίου. γ) Στα πληρώματα των πλοίων. 3. Για τους εργαζομένους που απολύονται από εργοληπτικές επιχειρήσεις λόγω διακοπής ή αναστολής των εργασιών από αιτίες που οφείλονται αποδεδειγμένα στον κύριο του έργου, όταν αυτός είναι το Δημόσιο ή νπδδ, εφαρμόζονται οι διαδικασίες που ορίζονται από τα άρθρα 354, 355 και 356 παρ. 1 και 2.
Κώδικας
Εργατικός Κώδικας
Συντομογραφία
ΕΚ
Άρθρο
353
Δείτε το άρθρο→
ΕΚ Άρθρο 563
Εργατικός Κώδικας
Σχετικότητα: 79.3%
Κείμενο Άρθρου
ΕΚ Άρθρο 563: Αρμοδιότητες 1. Από την έναρξη λειτουργίας της, η Επιθεώρηση Εργασίας ασκεί τις αρμοδιότητες του Σ.ΕΠ.Ε. που προβλέπονται στο άρθρο 2 του ν. 3996/2011 (Α’ 170), και σε κάθε άλλη διάταξη της κείμενης νομοθεσίας, συμπεριλαμβανομένων των κανονιστικών πράξεων του Υπουργού Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, καθώς και τις αρμοδιότητες που της ανατίθενται με το παρόν Τμήμα. 2. Έργο της Επιθεώρησης Εργασίας είναι ο έλεγχος της εφαρμογής των διατάξεων της εργατικής νομοθεσίας, όπως αυτές ερμηνεύονται από τις εγκυκλίους των κατά περίπτωση αρμόδιων οργάνων, η έρευνα της κατά νόμο ασφαλιστικής κάλυψης και απασχόλησης των εργαζομέ νων, η πρόληψη των παραβάσεων της εργατικής και ασφαλιστικής νομοθεσίας και η επιβολή κυρώσεων σε περίπτωση διαπίστωσής τους, η επίλυση των ατομικών εργατικών διαφορών, καθώς και η παροχή πληροφοριών σε εργαζομένους και εργοδότες σχετικά με τα πλέον αποτελεσματικά μέσα για την τήρηση των κε ίμενων διατά ξεων. Συγκεκριμένα ελέγχει την τήρηση και εφαρμογή: α) των διατάξεων της εργατικής νομοθεσίας, ιδίως σχετικά με τους όρους και τις συνθήκες εργασίας, τα χρονικά όρια εργασίας, την αμοιβή ή άλλες παροχές, την ασφάλεια και την υγεία των εργαζομένων, τους ειδικούς όρους και τις συνθήκες εργασίας των ευπαθών ομάδων εργαζομένων, ενδεικτικά ανηλίκων, νέων, γυναικών σε κατάσταση εγκυμοσύνης ή λοχείας, ατόμων με αναπηρία ή χρόνια πάθηση, καθώς και ειδικών κατηγοριών εργαζομένων, β) των όρων κάθε είδους συλλογικών συμβάσεων εργασίας, γ) της ασφαλιστικής νομοθεσίας της σχετικής με την ασφαλιστική κάλυψη των εργαζομένων, την αδήλωτη εργασία και την παράνομη απασχόληση, δ) των διατάξεων σχετικά με τη νομιμότητα της απασχόλησης των εργαζομένων υπηκόων τρίτων χωρών, ε) της νομοθεσίας για την προώθηση της αρχής της ίσης μεταχείρισης ανεξαρτήτως φυλετικής ή εθνοτικής καταγωγής, θρησκευτικών ή άλλων πεποιθήσεων, ηλικίας, αναπηρίας ή χρόνιας πάθησης ή γενετήσιου προσανατολισμού λαμβάνοντας υπόψη και τις περιπτώσεις πολλαπλής διάκρισης, καθώς και της καταπολέμησης διακρίσεων με βάση το φύλο, την ταυτότητα φύλου και τον σεξουαλικό προσανατολισμό στον τομέα της απασχόλησης και της εργασίας, στ) της νομοθεσίας για την καταπολέμηση της βίας και παρενόχλησης στην εργασία, ζ) την εφαρμογή της αρχής των ίσων ευκαιριών και της ίσης μεταχείρισης ανδρών και γυναικών στην εργασία και απασχόληση, καθώς και την τήρηση των διατάξεων για την προστασία της μητρότητας και των διατάξεων περί ισορροπίας επαγγελματικού, οικογενειακού και προσωπικού βίου, η) της ίσης μεταχείρισης έναντι των ατόμων με αναπηρία ή χρόνια πάθηση, παρέχοντας συμβουλές προς τους εργοδότες και τους εργαζομένους σχετικά με τους όρους της ίσης μεταχείρισης και διασφαλίζοντας ότι οι εργοδότες προχωρούν σε όλες τις εύλογες προσαρμογές με τη λήψη όλων των ενδεδειγμένων, κατά περίπτωση, μέτρων, προκειμένου να διασφαλιστούν ιδίως η πρόσβαση και η παραμονή των ατόμων με αναπηρία στην εργασία, καθώς και η συμμετοχή τους στην επαγγελματική κατάρτιση, θ) της κείμενης νομοθεσίας περί απαγόρευσης του καπνίσματος, στο πλαίσιο άσκησης των αρμοδιοτήτων της για την ασφάλεια και υγεία των εργαζομένων στους χώρους εργασίας. 3. Για την εκτέλεση του έργου της, η Επιθεώρηση Εργασίας έχει ιδίως τις εξής αρμοδιότητες: α) επιθεωρεί και ελέγχει τους χώρους εργασίας με κάθε πρόσφορο μέσο, προβαίνει σε κάθε είδους αναγκαία εξέταση και έλεγχο σε όλες τις επιχειρήσεις και εκμεταλλεύσεις πρωτογενούς, δευτερογενούς και τριτογενούς τομέα και γενικότερα σε κάθε ιδιωτικό ή δημόσιο χώρο εργασίας ή εκμετάλλευσης ή χώρο όπου πιθανολογείται ότι απασχολούνται εργαζόμενοι, εκτός από τις περιπτώσεις που ορίζεται διαφορετικά από ειδικές διατάξεις, όπως της παρ. 5 του άρθρου 492 και της παρ. 4 του άρθρου 540, β) ερευνά, εντοπίζει και διώκει, σύμφωνα με τις κείμενες διατάξεις, παράλληλα και ανεξάρτητα από άλλες Αρχές, όσους παραβιάζουν τις διατάξεις που αναφέρονται στην παρ. 2, γ) καταγράφει, αξιολογεί και αναφέρει προς τον Υπουργό Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης τις ελλείψεις ή τις παραλείψεις που δεν καλύπτονται από την ισχύουσα εργατική νομοθεσία, καθώς και τα προβλήματα που δημιουργούνται κατά την εφαρμογή της νομοθεσίας και ενημερώνει σχετικά τις καθ’ ύλην αρμόδιες υπηρεσίες του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, δ) ερευνά οποιαδήποτε ώρα κατά τη διάρκεια της ημέρας ή της νύχτας τους χώρους εργασίας, όταν κρίνει αναγκαίο, χωρίς προειδοποίηση προς τον εργοδότη, και έχει ελεύθερη πρόσβαση σε οποιοδήποτε από τα βιβλία, μητρώα, έγγραφα, αρχεία και κάθε άλλου είδους στοιχείο που τηρείται από την επιχείρηση, λαμβάνει αντίγραφα και έχει πρόσβαση στη δομή της παραγωγικής διαδικασίας. Προβαίνει σε δειγματοληψίες και αναλύσεις δειγμάτων από τους χώρους εργασίας, λαμβάνει φωτογραφίες ή μαγνητοσκοπεί και προβαίνει σε μετρήσεις επιβλαβών φυσικών, χημικών και βιολογικών παραγόντων στο περιβάλλον εργασίας, με σκοπό τη βελτίωση των συνθηκών εργασίας και την προστασία της υγείας και ασφάλειας των εργαζομένων και τον εντοπισμό νέων και αναδυόμενων κινδύνων που προκαλούνται από την εισαγωγή νέων τεχνολογιών και τις αλλαγές στην οργάνωση της εργασίας. Στον εργοδότη ή οποιονδήποτε τρίτο που αρνείται την κατά τα προηγούμενα εδάφια είσοδο και πρόσβαση ή την παροχή στοιχείων ή πληροφοριών ή παρέχει ανακριβείς πληροφορίες ή στοιχεία επιβάλλονται οι διοικητικές κυρώσεις της περ. Α της π αρ. 1 του άρθρου 572, ε) ερευνά τα αίτια και τις συνθήκες των σοβαρών και θανατηφόρων εργατικών ατυχημάτων και επαγγελματικών ασθενειών, προτείνει μέτρα για την πρόληψή τους, συντάσσει σχετικές εκθέσεις με επισήμανση των παραβάσεων της εργατικής νομοθεσίας που συνδέονται με αυτά και σχετίζονται με την ασφάλεια και υγεία των εργαζομένων με σκοπό την αποφυγή επανάληψής τους και υποβάλλει μηνυτήρια αναφορά όταν προκύπτουν ευθύνες, στ) εξετάζει κάθε καταγγελία και αίτημα και παρεμβαίνει άμεσα στους χώρους εργασίας. ζ) αναπτύσσει δράσεις στο πλαίσιο του σχεδιασμού και της υλοποίησης έργων ηλεκτρονικής διακυβέρνησης, λαμβάνοντας υπόψη και τις ανάγκες των ατόμων με αναπηρία, προκειμένου να εκσυγχρονιστεί η λειτουργία της, να υποστηρίζεται αποτελεσματικότερα το έργο της και να διευκολύνονται εργοδότες και εργαζόμενοι στις συναλλαγές τους μαζί της, η) παρέχει συμβουλευτική υποστήριξη σε εργαζόμενους και εργοδότες, κατόπιν αιτήματός τους, για την επίλυση συλλογικών και ατομικών διαφορών εργασίας, θ) υποστηρίζει τους εργοδότες και εργαζομένους με την παροχή πληροφοριών, συμβουλών και υποδείξεων προς αυτούς, σχετικά με τα πλέον αποτελεσματικά μέτρα για την τήρηση των κείμενων διατάξεων, ι) συντάσσει και αποστέλλει στο Διεθνές Γραφείο Εργασίας την ετήσια έκθεση, σύμφωνα με τις υποχρεώσεις της Χώρας που απορρέουν από την υπ’ αρ. 81 Διεθνή Σύμβαση Εργασίας, η οποία κυρώθηκε με τον ν. 3249/1955 (Α ’ 139), ια) προβαίνει, στο πλαίσιο του έργου της, στη συστηματική συλλογή και επεξεργασία των στατι
Κώδικας
Εργατικός Κώδικας
Συντομογραφία
ΕΚ
Άρθρο
563
Δείτε το άρθρο→
ΕΚ Άρθρο 443
Εργατικός Κώδικας
Σχετικότητα: 79.3%
Κείμενο Άρθρου
ΕΚ Άρθρο 443: Ορισμοί Για τους σκοπούς του παρόντος Κεφαλαίου: α) Ως «επιχείρηση» νοείται η δημόσια ή ιδιωτική επιχείρηση που ασκεί οικονομική δραστηριότητα, με κερδοσκοπικό ή μη χαρακτήρα και είναι εγκατεστημένη στην Ελλάδα. β) Ως «εγκατάσταση» νοείται η μονάδα εκμετάλλευσης, στην οποία αναπτύσσεται μόνιμη οικονομική δραστηριότητα με ανθρώπινους και υλικούς πόρους και είναι εγκατεστημένη στην Ελλάδα. γ) Ως «εργοδότης» νοείται το φυσικό ή νομικό πρόσωπο, το οποίο συνάπτει συμβάσεις ή σχέσεις εργασίας με τους εργαζομένους, δυνάμει της ισχύουσας εργατικής νομοθεσίας και πρακτικής. δ) Ως «εργαζόμενος» νοείται κάθε πρόσωπο το οποίο προστατεύεται με την ιδιότητα του εργαζομένου, δυνάμει της ισχύουσας εργατικής νομοθεσίας και πρακτικής. ε) Ως «εκπρόσωποι των εργαζομένων» νοούνται τα πρόσωπα, τα οποία έχουν την ιδιότητα των εκπροσώπων των εργαζομένων, σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία και πρακτική. στ) Ως «ενημέρωση» νοείται η διαβίβαση στοιχείων από τον εργοδότη στους εκπροσώπους των εργαζομένων προκειμένου να λάβουν γνώση του εκάστοτε θέματος και να το εξετάσουν. ζ) Ως «διαβούλευση» νοείται η ανταλλαγή απόψεων και η καθιέρωση διαλόγου μεταξύ των εκπροσώπων των εργαζομένων και του εργοδότη.
Κώδικας
Εργατικός Κώδικας
Συντομογραφία
ΕΚ
Άρθρο
443
Δείτε το άρθρο→
ΕΚ Άρθρο 109
Εργατικός Κώδικας
Σχετικότητα: 79.2%
Κείμενο Άρθρου
ΕΚ Άρθρο 109: Συνέπειες παραβάσεων 1. Οποιαδήποτε σύμβαση συνάπτεται κατά παράβαση των διατάξεων των άρθρων 107 και 108 είναι αυτοδικαίως άκυρη. 2. Σε περίπτωση που η άκυρη σύμβαση εκτελέσθηκε εν όλω ή εν μέρει, καταβάλλονται στον εργαζόμενο τα οφειλόμενα βάσει αυτής χρηματικά ποσά, τυχόν δε καταβληθέντα δεν αναζητούνται. Ο εργαζόμενος έχει δικαίωμα, για το χρόνο που εκτελέστηκε η άκυρη σύμβαση εργασίας, να λάβει ως αποζημίωση το ποσό το οποίο δικαιούται ο αντίστοιχος εργαζόμενος αορίστου χρόνου σε περίπτωση καταγγελίας της σύμβασής του. Εάν οι άκυρες συμβάσεις είναι περισσότερες, ως χρόνος για τον υπολογισμό της αποζημίωσης λαμβάνεται η συνολική διάρκεια απασχόλησης με βάση τις άκυρες συμβάσεις. Τα χρηματικά ποσά που καταβάλλονται από τον εργοδότη στον εργαζόμενο καταλογίζονται στον υπαίτιο. 3. Όποιος παραβαίνει τις διατάξεις των άρθρων 107 και 108 τιμωρείται με φυλάκιση ή χρηματική ποινή (άρθρο 5 του ν. 1338/1983 - Α ’ 36, όπως αντικαταστάθηκε με την παρ. 5 του άρθρου 6 του ν. 1440/1984 - Α ’ 70). Αν το αδίκημα διαπράχθηκε από αμέλεια, ο υπαίτιος τιμωρείται με φυλάκιση μέχρι ενός (1) έτους ή χρηματική ποινή. Η ίδια παράβαση στοιχειοθετεί παράλληλα και σοβαρό πειθαρχικό παράπτωμα.
Κώδικας
Εργατικός Κώδικας
Συντομογραφία
ΕΚ
Άρθρο
109
Δείτε το άρθρο→
ΕΚ Άρθρο 571
Εργατικός Κώδικας
Σχετικότητα: 79.0%
Κείμενο Άρθρου
ΕΚ Άρθρο 571: Είδος και εύρος κυρώσεων Στο πλαίσιο της κατασταλτικής δράσης της, η Επιθεώρηση Εργασίας: 1. Αν διαπιστώσει παράβαση των διατάξεων της εργατικής νομοθεσίας και των συλλογικών συμβάσεων εργασίας, η Επιθεώρηση Εργασίας είτε χορηγεί κατά την κρίση της εύλογη προθεσμία για συμμόρφωση είτε λαμβάνει άμεσα διοικητικά μέτρα και επιβάλλει τις προβλεπόμενες διοικητικές κυρώσεις ή και προσφεύγει στη δικαιοσύνη για την επιβολή των ποινικών κυρώσεων κατά περίπτωση, σύμφωνα με τις κείμενες διατάξεις. 2. Αν διαπιστώσει παραβάσεις της ασφαλιστικής νομοθεσίας, ενημερώνει άμεσα τον αρμόδιο ασφαλιστικό φορέα. 3.α) Αν κρίνει ότι υπάρχουν παραβάσεις που εγκυμονούν άμεσο ή σοβαρό κίνδυνο για την ασφάλεια και την υγεία των εργαζομένων, διακόπτει προσωρινά τη λειτουργία της επιχείρησης ή εκμετάλλευσης ή τμήματός της ή στοιχείου του εξοπλισμού της, για χρονικό διάστημα μέχρι της πλήρους συμμόρφωσης του εργοδότη και της άρσης των παραβάσεων που διαπιστώθηκαν. Αν η επιχείρηση, μετά την προσωρινή διακοπή ή την επιβολή άλλων διοικητικών κυρώσεων, εξακολουθεί να παραβαίνει συστηματικά τη νομοθεσία με άμεσο ή σοβαρό κίνδυνο για τους εργαζόμενους εισηγείται στον Υπουργό Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης την οριστική διακοπή της λειτουργίας της. β) Αν κρίνει ότι πλήττονται σοβαρά και συστηματικά τα εργασιακά δικαιώματα μεγάλου μέρους των εργαζομένων μιας επιχείρησης ή τμήματός της, διακόπτει προσωρινά, σύμφωνα με τις κείμενες διατάξεις, τη λειτουργία της επιχείρησης ή τμήματός της και εισηγείται στον Υπουργό Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης την οριστική διακοπή της λειτουργίας της επιχείρησης ή τμήματός της, αν η επιχείρηση, μετά την προσωρινή διακοπή ή την επιβολή διοικητικών κυρώσεων, εξακολουθεί να μη συμμορφώνεται στις υποδείξεις των Επιθεωρητών Εργασίας. Στις παραπάνω περ. α) και β) ο χρόνος προσωρινής διακοπής της επιχείρησης λογίζεται ως κανονικός χρόνος εργασίας ως προς όλα τα δικαιώματα των εργαζομένων. 4. Επιβάλλει στις επιχειρήσεις τα πρόστιμα που προβλέπονται από την κείμενη εργατική νομοθεσία αν διαπιστωθεί ότι στους χώρους εργασίας δεν τηρούνται οι διατάξεις περί απαγόρευσης του καπνίσματος. 5. Επιβάλλει στα παρανόμως λειτουργούντα Ιδιωτικά Γ ραφεία Ευρέσεως Εργασίας (Ι.Γ .Ε.Ε.) και υποκαταστήματά τους τις διοικητικές κυρώσεις που προβλέπονται από τη νομοθεσία για τα Ι.Γ .Ε.Ε.. 6. Επιβάλλει στις παρανόμως λειτουργούσες επιχειρήσεις προσωρινής απασχόλησης (Ε.Π.Α.) και στα υποκαταστήματά τους τις διοικητικές κυρώσεις που προβλέπονται από τη νομοθεσία για τις Ε.Π.Α..
Κώδικας
Εργατικός Κώδικας
Συντομογραφία
ΕΚ
Άρθρο
571
Δείτε το άρθρο→
ΕΚ Άρθρο 494
Εργατικός Κώδικας
Σχετικότητα: 79.0%
Κείμενο Άρθρου
ΕΚ Άρθρο 494: Σύσταση Επιτροπής Υγείας και Ασφάλειας των Εργαζομένων (Ε.Υ.Α.Ε.) - Εκπρόσωποι των εργαζομένων 1. Οι εργαζόμενοι σε επιχειρήσεις που απασχολούν πάνω από πενήντα (50) άτομα έχουν δικαίωμα να συνιστούν Επιτροπή Υγείας και Ασφάλειας των Εργαζομένων (Ε.Υ.Α.Ε.), που αποτελείται από εκλεγμένους εκπροσώπους τους στην επιχείρηση. 2. Στις επιχειρήσεις που απασχολούν από είκοσι (20) άτομα και πάνω οι εργαζόμενοι έχουν δικαίωμα να επιλέγουν εκπροσώπους, με ειδική αρμοδιότητα σε θέματα προστασίας της ασφάλειας και της υγείας σύμφωνα με τα άρθρα 494, 495, 496 και 497. 3. Στις επιχειρήσεις που απασχολούν κάτω από είκοσι (20) άτομα οι εργαζόμενοι έχουν δικαίωμα να διαβουλεύονται μεταξύ τους και να επιλέγουν με πλειοψηφία εκπρόσωπό τους για την υγεία και ασφάλεια των εργαζομένων. Για τον εκπρόσωπο αυτόν ισχύουν οι ειδικότερες ρυθμίσεις της παρ. 5, των παρ. 1 και 2 του άρθρου 495, της π αρ. 2 του άρθρου 496 και της παρ. 9 του άρθρου 497. Ο εκπρόσωπος αυτός επιλέγεται για διάστημα δύο (2) ετών. 4. Ο χρόνος απαλλαγής από την εργασία, των παραπάνω εκπροσώπων των εργαζομένων, για να εκπληρώσουν τις υποχρεώσεις που απορρέουν από τις διατάξεις του Μέρους Α ’ του Βιβλίου Τρίτου υπολογίζεται σύμφωνα με την παρ. 4 του άρθρου 533. 5. Παραρτήματα, υποκαταστήματα, χωριστές εγκαταστάσεις ή αυτοτελείς εκμεταλλεύσεις, εξαρτημένες από την κύρια επιχείρηση, θεωρούνται αυτοτελείς επιχειρήσεις για την εφαρμογή του παρόντος Κεφαλαίου, εφόσον η απόσταση μεταξύ τους ή από την κύρια επιχείρηση δικαιολογεί τη λειτουργία ιδιαίτερης Ε.Υ.Α.Ε. ή τον ορισμό ιδιαίτερου εκπροσώπου, σύμφωνα με την απόφαση του επιθεωρητή εργασίας στον οποίο μπορεί να προσφύγει κάθε μέρος σε περίπτωση διαφωνίας. Κατά της απόφασης του επιθεωρητή εργασίας επιτρέπεται προσφυγή ενώπιον του κατά τόπο αρμόδιου ειρηνοδίκη κατά τις διατάξεις του ΚΠολΔ περί εργατικών διαφορών. 6. Η προσφυγή της παρ. 5, αν αφορά και μονίμους υπαλλήλους ή υπαλλήλους με σύμβαση εργασίας ιδιωτικού δικαίου σε οργανικές θέσεις του Δημοσίου, νπδδ ή Ο.Τ.Α., ασκείται ενώπιον του κατά τόπο αρμοδίου μονομελούς διοικητικού πρωτοδικείου.
Κώδικας
Εργατικός Κώδικας
Συντομογραφία
ΕΚ
Άρθρο
494
Δείτε το άρθρο→
ΕΚ Άρθρο 510
Εργατικός Κώδικας
Σχετικότητα: 78.8%
Κείμενο Άρθρου
ΕΚ Άρθρο 510: Συνεργασία τεχνικού ασφάλειας και ιατρού εργασίας 1. Ο τεχνικός ασφάλειας και ο ιατρός εργασίας υποχρεούνται κατά την εκτέλεση του έργου τους να συνεργάζονται, πραγματοποιώντας κοινούς ελέγχους των χώρων εργασίας. 2. Ο τεχνικός ασφάλειας και ο ιατρός εργασίας οφείλουν, κατά την εκτέλεση των καθηκόντων τους, να συνεργάζονται με την Ε.Υ.Α.Ε. ή τον αντιπρόσωπο των εργαζομένων. 3. Ο τεχνικός ασφάλειας και ο ιατρός εργασίας οφείλουν να παρέχουν συμβουλές σε θέματα υγείας και ασφάλειας των εργαζομένων στα μέλη της Ε.Υ.Α.Ε. ή τον εκπρόσωπο των εργαζομένων και να τους ενημερώνουν για κάθε σημαντικό σχετικό ζήτημα. 4. Αν ο εργοδότης διαφωνεί με τις γραπτές υποδείξεις και συμβουλές του τεχνικού ασφάλειας ή του ιατρού εργασίας, οφείλει να αιτιολογεί τις απόψεις του και να τις κοινοποιεί και στην Ε.Υ.Α.Ε. ή στον εκπρόσωπο. Σε περίπτωση διαφωνίας η διαφορά επιλύεται από τον επιθεωρητή εργασίας και μόνο.
Κώδικας
Εργατικός Κώδικας
Συντομογραφία
ΕΚ
Άρθρο
510
Δείτε το άρθρο→
ΚΠολΔ Άρθρο 940
Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας
Σχετικότητα: 78.8%
Κείμενο Άρθρου
ΚΠολΔ Άρθρο 940: 1. Αν εξαφανιστεί ή μεταρρυθμιστεί απόφαση που είχε κηρυχθεί προσωρινά εκτελεστή και εκτελέστηκε, εκείνος κατά του οποίου είχε στραφεί η εκτέλεση έχει δικαίωμα, εκτός από την επαναφορά των πραγμάτων στην προηγούμενη κατάσταση σύμφωνα με το άρθρο 914, να ζητήσει από εκείνον που επέσπευσε την εκτέλεση αποζημίωση για τις ζημίες που προξενήθηκαν από την εκτέλεση, μόνο αν αυτός ήξερε ή αγνοούσε από βαριά του αμέλεια, ότι το δικαίωμα δεν υπήρχε. 2. Αν εξαφανιστεί ύστερα από άσκηση ένδικου μέσου τελεσίδικη απόφαση που εκτελέστηκε, εκείνος κατά του οποίου είχε στραφεί η εκτέλεση έχει δικαίωμα, εκτός από την επαναφορά των πραγμάτων στην προηγούμενη κατάσταση σύμφωνα με το άρθρο 914, να ζητήσει από εκείνον που επέσπευσε την εκτέλεση αποζημίωση για τις ζημίες που προήλθαν από την εκτέλεση, μόνο αν αυτός είχε δόλο ως προς τη μη ύπαρξη του δικαιώματος. 3. Αν ακυρωθεί αμετάκλητα η αναγκαστική εκτέλεση, εκείνος κατά του οποίου έγινε η εκτέλεση έχει δικαίωμα να ζητήσει από εκείνον που την επέσπευσε αποζημίωση για τις ζημίες που επήλθαν από την εκτέλεση, αν συντρέχουν οι προϋποθέσεις των άρθρων 914 ή 919 του Αστικού Κώδικα.
Κώδικας
Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας
Συντομογραφία
ΚΠολΔ
Άρθρο
940
Δείτε το άρθρο→
ΕΚ Άρθρο 569
Εργατικός Κώδικας
Σχετικότητα: 78.2%
Κείμενο Άρθρου
ΕΚ Άρθρο 569: Επίλυση εργατικών διαφορών 1. Εργατικές διαφορές είναι κάθε είδους διαφωνίες μεταξύ εργαζομένου ή εργαζομένων και εργοδότη που πηγάζουν από τη σχέση εργασίας αναφορικά με την εφαρμογή και τήρηση της εργατικής νομοθεσίας. 2. Για την επίλυση των εργατικών διαφορών ο εργαζόμενος ή περισσότεροι εργαζόμενοι που επικαλούνται κοινό συμφέρον, ο εργοδότης, καθώς και οι οικείες συνδικαλιστικές οργανώσεις έχουν δικαίωμα να ζητήσουν την παρέμβαση του Επιθεωρητή Εργασιακών Σχέσεων. 3. Η διαδικασία επίλυσης της εργατικής διαφοράς διεξάγεται από τον Προϊστάμενο του αρμόδιου Τμήματος ή από τον Επιθεωρητή Εργασιακών Σχέσεων, που ορίζεται από τον Προϊστάμενο του αρμόδιου Τμήματος, και εφόσον ο Προϊστάμενος του αρμόδιου Τμήματος ή ο Προϊστάμενος της αρμόδιας Περιφερειακής Διεύθυνσης κρίνει ότι η εργατική διαφορά χρήζει περαιτέρω εξέτασης, αυτή διεξάγεται σε δεύτερο βαθμό από τον Προϊστάμενο της αρμόδιας Περιφερειακής Διεύθυνσης, σε κάθε δε περίπτωση πριν την έκδοση του πορίσματος. 4. Η διαδικασία επίλυσης της εργατικής διαφοράς αρχίζει με την κατάθεση σχετικής αίτησης από τον ενδιαφερόμενο και γνωστοποιείται με κάθε πρόσφορο μέσο στο άλλο μέρος. Στην αίτηση αναφέρονται τα στοιχεία των μερών και τα υποβληθέντα αιτήματα που αποτελούν τη βάση διεξαγωγής της συζήτησης της εργατικής διαφοράς. 5. Κατά τη διαδικασία της εργατικής διαφοράς μπορούν να παρίστανται συνολικά μέχρι πέντε (5) εκπρόσωποι από κάθε ενδιαφερόμενο μέρος πέραν των νομικών συμβούλων. Σε αυτούς συμπεριλαμβάνονται κατ’ επιλογήν του κάθε μέρους εκπρόσωποι της πρωτοβάθμιας συνδικαλιστικής οργάνωσης ή της δευτεροβάθμιας ή της ομοιοεπαγγελματικής τοιαύτης ή του Εργατικού Κέντρου της περιοχής ή της ΓΣΕΕ εκ μέρους των εργαζομένων, καθώς και εκπρόσωποι της συνδικαλιστικής οργάνω - σης εκ μέρους του εργοδότη ή των εργοδοτών. Κατά τη διάρκεια της εργατικής διαφοράς μπορεί να παρίσταται διερμηνέας νοηματικής γλώσσας της Ομοσπονδίας Κωφών Ελλάδος για την υποστήριξη κωφού ή βαρήκοου ατόμου, καθώς και μεταφραστής για την υποστήριξη αλλοδαπού. 6. Κατά τη συζήτηση της εργατικής διαφοράς τα μέρη υποχρεούνται να παρασταθούν αυτοπροσώπως είτε με νόμιμο εκπρόσωπο είτε με άλλο εξουσιοδοτημένο πρόσωπο. Μετά το πέρας της συζήτησης συντάσσεται πρακτικό, που υπογράφεται από τα παριστάμενα μέρη και τον Επιθεωρητή Εργασιακών Σχέσεων, ο οποίος υποχρεούται στη διατύπωση άποψης επί της διαφοράς. Αν ζητηθεί, το πρακτικό χορηγείται και σε γραφή Braille ή άλλες προσβάσιμες από άτομα με αναπηρία μορφές. Εάν απουσιάζει ένα από τα μέρη, ο Προϊστάμενος του αρμόδιου Τμήματος ή Επιθεωρητής Εργασιακών Σχέσεων καταγράφει τις απόψεις του παρισταμένου μέρους και, αν η απουσία είναι αδικαιολόγητη, θεσπίζεται μαχητό τεκμήριο για την αλήθεια των πραγματικών ισχυρισμών αυτού. Συγχρόνως, ο Επιθεωρητής Εργασιακών Σχέσεων μπορεί να επιβάλει στο απόν μέρος τις διοικητικές κυρώσεις που προβλέπονται στο άρθρο 560, ύστερα από παροχή γραπτών εξηγήσεων. Ο Επιθεωρητής Εργασιακών Σχέσεων, αφού λάβει υπόψη του τις απόψεις των μερών και ελέγξει τα προσκομισθέντα στοιχεία, υποχρεούται να εκδώσει πόρισμα επί της διαφοράς εντός μίας (1) εβδομάδας από τη συζήτηση. Δύναται, επίσης, με το πέρας της συζήτησης να τάξει προθεσμία, όχι μεγαλύτερη από μία (1) εβδομάδα, ώστε να λυθεί η διαφορά σύμφωνα με τις υποδείξεις του. Εάν υπάρξει συμμόρφωση, τότε συντάσσεται νέο πρακτικό και η εργατική διαφορά αρχειοθετείται χωρίς να επιβάλλεται κάποιο διοικητικό πρόστιμο για παραβιάσεις της εργατικής νομοθεσίας. Εάν η προθεσμία παρέλθει άπρακτη, ο Επιθεωρητής συντάσσει το ως άνω πόρισμα εντός της προθεσμίας της μίας (1) εβδομάδας. Για το πόρισμα αυτό, ο Επιθεωρητής Εργασιακών Σχέσεων δεν φέρει καμία ευθύνη, εκτός εάν αποδειχθεί ότι ενήργησε με δόλο, προκειμένου να προκαλέσει ζημία ή να αποφέρει αθέμιτο όφελος σε κάποιο από τα μέρη. 7. Εάν με το πόρισμα διαπιστώνονται παραβιάσεις της εργατικής νομοθεσίας, επιβάλλονται από τον Επιθεωρητή Εργασιακών Σχέσεων οι διοικητικές κυρώσεις που προβλέπονται στο άρθρο 560, χωρίς να προηγηθεί περαιτέρω πρόσκληση για εξηγήσεις. Για κάθε διαπιστούμενη παράβαση που αφορά μισθολογική οφειλή, επιβάλλεται το διπλάσιο του προστίμου. Αν οι παραβιάσεις της εργατικής νομοθεσίας συνιστούν ποινικά αδικήματα, ο Επιθεωρητής Εργασιακών Σχέσεων υποβάλλει μήνυση ή μηνυτήρια αναφορά στον αρμόδιο Εισαγγελέα. 8. Όταν πρόκειται για οικονομικές απαιτήσεις από την παροχή εργασίας ή από την αποζημίωση απολύσεως ή την αποζημίωση μη ληφθείσας άδειας, εφόσον η απασχόληση αυτή προκύπτει από την ψηφιακή κάρτα εργασίας και οι οφειλές προκύπτουν από τις καταθέσεις που έχουν γίνει αποκλειστικά στον τραπεζικό λογαριασμό του εργαζομένου, σε σχέση με τον εμφαινόμενο στο σύστημα Π.Σ. ΕΡΓ ΑΝΗ ΙΙ καταχωρημένο συμφωνηθέντα μισθό ή σε σχέση με τις εκάστοτε ισχύουσες νόμιμες αποδοχές κατά περίπτωση, ή πάντως όταν οι οφειλές εξάγονται από άλλα έγγραφα, τότε το πόρισμα αποτελεί έγγραφο κατά την έννοια του άρθρου 623 ΚΠολΔ και μπορεί βάσει αυτού να εκδοθεί διαταγή πληρωμής. Στην περίπτωση αυτή, ο Επιθεωρητής Εργασιακών Σχέσεων οφείλει να καταγράψει επακριβώς τα ποσά για κάθε χρονολογική περίοδο και για τον υπολογισμό των ποσών μπορεί να ζητήσει βεβαίωση, που προσκομίζει ο επισπεύδων ακόμα και μετά τη συζήτηση και μέχρι την έκδοση του πορίσματος, υπογεγραμμένη από λογιστή ή δικηγόρο, η οποία ενσωματώνεται στο πόρισμα. Για την αίτηση εκδόσεως διαταγής πληρωμής της παρούσας δεν απαιτείται η προηγούμενη έγγραφη όχληση με δικαστικό επιμελητή της παρ. 1 του άρθρου 636 Α του ΚΠολΔ.
Κώδικας
Εργατικός Κώδικας
Συντομογραφία
ΕΚ
Άρθρο
569
Δείτε το άρθρο→
ΚΠΔ Άρθρο 63
Κώδικας Ποινικής Δικονομίας
Σχετικότητα: 77.8%
Κείμενο Άρθρου
ΚΠΔ Άρθρο 63: Ενεργητική νομιμοποίηση Οι δικαιούμενοι κατά τον αστικό κώδικα σε αποζημίωση ή αποκατάσταση από το έγκλημα ή σε χρηματική ικανοποίηση λόγω ηθικής βλάβης ή ψυχικής οδύνης, ακόμη και όταν από διάταξη νόμου η υποχρέωση για την αποκατάσταση της ζημίας ή την ικανοποίηση της ηθικής βλάβης ή ψυχικής οδύνης περιορίζεται αποκλειστικά σε τρίτο πρόσωπο, μπορούν να παραστούν στο ποινικό δικαστήριο για την υποστήριξη της κατηγορίας. Ως τέλος παράστασης, με ποινή το απαράδεκτο αυτής, ορίζεται το ποσό των σαράντα (40) ευρώ που καταβάλλεται εφάπαξ με παράβολο υπέρ του δημοσίου είτε κατά την προδικασία είτε κατά την κύρια διαδικασία και καλύπτει την παράσταση μέχρι την έκδοση αμετάκλητης απόφασης. Το ύψος του ανωτέρω τέλους αναπροσαρμόζεται με κοινή απόφαση των υπουργών Οικονομικών και Δικαιοσύνης, Διαφάνειας και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων. Εξαιρούνται από την υποχρέωση κατάθεσης παραβόλου οι δικαιούχοι νομικής βοήθειας, όπως αυτοί προσδιορίζονται στο άρθρο 1 του ν. 3226/2004.
Κώδικας
Κώδικας Ποινικής Δικονομίας
Συντομογραφία
ΚΠΔ
Άρθρο
63
Δείτε το άρθρο→
ΕΚ Άρθρο 545
Εργατικός Κώδικας
Σχετικότητα: 77.7%
Κείμενο Άρθρου
ΕΚ Άρθρο 545: Εξουσιοδοτικές διατάξεις 1. Με προεδρικά διατάγματα, που εκδίδονται με πρόταση του Υπουργού Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης και του κατά περίπτωση συναρμόδιου Υπουργού, ύστερα από γνώμη του Σ.Υ.Α.Ε., καθορίζονται τα μέτρα υγιεινής, ασφάλειας και προστασίας της υγείας των εργαζομένων που πρέπει να λαμβάνονται για την αποτροπή του επαγγελματικού κινδύνου κατά ειδικές εργασίες, είδη εργασιών ή δραστηριότητες για την εφαρμογή του παρόντος Μέρους. Τα προεδρικά αυτά διατάγματα μπορεί να προβλέπουν και σταδιακή εφαρμογή των μέτρων που καθορίζουν. 2. Με προεδρικά διατάγματα, που εκδίδονται με πρόταση του Υπουργού Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης και του κατά περίπτωση συναρμόδιου υπουργού, ύστερα από γνώμη του Σ.Υ.Α.Ε., καθορίζεται ο εθνικός κατάλογος επαγγελματικών ασθενειών, σύμφωνα με το παράρτημα Ι της Σύστασης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής 2003/670/ΕΚ «Σχετικά με τον ευρωπαϊκό κατάλογο των επαγγελματικών ασθενειών». 3. Με κοινές υπουργικές αποφάσεις, οι οποίες εκδίδονται από τον Υπουργό Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης και τους συναρμόδιους Υπουργούς και μετά από γνωμοδότηση του Σ.Υ.Α.Ε., καθορίζονται: α) Οι όροι και οι προϋποθέσεις λειτουργίας των επιχειρήσεων που ασχολούνται με τις εργασίες κατεδάφισης και αφαίρεσης αμιάντου ή/και υλικών που περιέχουν αμίαντο από κτίρια, κατασκευές, συσκευές, εγκαταστάσεις και πλοία, καθώς επίσης και με τις εργασίες συντήρησης, επικάλυψης και εγκλεισμού αμιάντου ή/και υλικών που περιέχουν αμίαντο. Οι επιχειρήσεις αυτές πρέπει να διαθέτουν σχετική άδεια η οποία εκδίδεται από το Υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης το οποίο συνεπικουρείται στο έργο του από γνωμοδοτική επιτροπή. Όλες οι σχετικές λεπτομέρειες για τη συγκρότηση της επιτροπής, τη συμμετοχή σε αυτή των εμπλεκόμενων φορέων, τον τρόπο λειτουργίας της, την αμοιβή των μελών και κάθε άλλη σχετική δαπάνη θα καθοριστούν με την ως άνω αναφερθείσα κοινή υπουργική απόφαση. β) Η διαδικασία έγκρισης των προγραμμάτων εκπαίδευσης όλων όσων εμπλέκονται σε εργασίες με αμίαντο ή αμιαντούχα υλικά, η οργάνωση, η εκτέλεση, η λειτουργία, το είδος, η διάρκεια, οι δαπάνες εκτέλεσης και οι φορείς που διενεργούν τα προγράμματα εκπαίδευσης, η διδακτέα ύλη, τα προσόντα των διδασκόντων και των εκπαιδευομένων, τα πιστοποιητικά που χορηγούνται και κάθε αναγκαία λεπτομέρεια. Ο χρόνος αποχής των εργαζομένων από την εργασία, για την παρακολούθηση των προγραμμάτων αυτών, θεωρείται χρόνος εργασίας για κάθε συνέπεια από τη σχέση εργασίας και για την αμοιβή τους και δεν μπορεί να συμψηφιστεί με την κανονική ετήσια άδεια τους. 4. Με αποφάσεις του Υπουργού Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, μετά από γνωμοδότηση του Συμβουλίου Υγείας και Ασφάλειας των Εργαζομένων, δύναται να εξειδικεύονται οι προβλέψεις του παρόντος Μέρους ή και να προσδιορίζονται πέραν αυτών ειδικότερα ζητήματα πρόληψης και αντιμετώπισης της θερμικής καταπόνησης των εργαζομένων κατά το θέρος. Με τις αποφάσεις αυτές καθορίζονται, ιδίως, η διαδικασία και η μέθοδος προσδιορισμού των φυσικών μεγεθών που σχετίζονται με τη θερμική καταπόνηση, όπως η θερμοκρασία και η υγρασία, το είδος εργασιών και οι κατηγορίες εργαζομένων που εκτίθενται σε υψηλή θερμική καταπόνηση, τα τεχνικά και οργανωτικά μέτρα που πρέπει να λαμβάνονται, καθώς και κάθε άλλη αναγκαία λεπτομέρεια.
Κώδικας
Εργατικός Κώδικας
Συντομογραφία
ΕΚ
Άρθρο
545
Δείτε το άρθρο→
ΕΚ Άρθρο 105
Εργατικός Κώδικας
Σχετικότητα: 77.6%
Κείμενο Άρθρου
ΕΚ Άρθρο 105: Ορισμοί Για την εφαρμογή του παρόντος Υποκεφαλαίου νοείται ως: α) «Εργαζόμενος ορισμένου χρόνου», κάθε φυσικό πρόσωπο που έχει σύμβαση ή σχέση εξαρτημένης εργασίας ορισμένου χρόνου, ή σύμβαση ή σχέση έργου ή άλλη σύμβαση ή σχέση που υποκρύπτει σχέση εξαρτημένης εργασίας, η οποία έχει συναφθεί απευθείας μεταξύ του εργοδότη και του εργαζομένου και η λήξη της καθορίζεται από αντικειμενικούς όρους, όπως ιδίως παρέλευση συγκεκριμένης ημερομηνίας ή αποπεράτωση συγκεκριμένου έργου ή πραγματοποίηση συγκεκριμένου αποτελέσματος. β) «Αντίστοιχος εργαζόμενος αορίστου χρόνου», κάθε φυσικό πρόσωπο που έχει σύμβαση ή σχέση εξαρτημένης εργασίας αορίστου χρόνου στον ίδιο φορέα ή επιχείρηση και απασχολείται σε ίδια ή παρεμφερή ειδικότητα, λαμβανομένων υπόψη των προσόντων ή των δεξιοτήτων του. Όπου δεν υπάρχει «αντίστοιχος εργαζόμενος αορίστου χρόνου» στον ίδιο φορέα ή επιχείρηση, η σύγκριση γίνεται με αναφορά στην οικεία συλλογική σύμβαση ή όταν δεν υπάρχει τέτοια, με αναφορά στην εκάστοτε Εθνική Γενική Συλλογική Σύμβαση Εργασίας ή, εάν δεν υπάρχει, στην κείμενη νομοθεσία. γ) «Δημόσιος τομέας», ο οριοθετούμενος από τις διατάξεις της παρ. 1 του άρθρου 51 του ν. 1892/1990 (Α’ 101) ή από άλλες ειδικές διατάξεις, αποκλειομένων σε κάθε περίπτωση από αυτόν των ανωνύμων εταιρειών που είναι εισηγμένες στο Χρηματιστήριο Αξιών Αθηνών, οι οποίες υπάγονται στις ρυθμίσεις του Υποκεφαλαίου Α ’. δ) «Σύμβαση», η σύμβαση ή σχέση εξαρτημένης εργασίας ορισμένου χρόνου, ή σύμβαση έργου ή άλλη σύμβαση ή σχέση που υποκρύπτει σχέση εξαρτημένης εργασίας. ε) Όπου αναφέρεται ο όρος «επιχείρηση» ή «εκμετάλλευση» ή «εργοδότης» νοείται και η δημόσια υπηρεσία, το νπδδή ο φορέας με τον οποίο έχει συναφθεί η αντίστοιχη σύμβαση.
Κώδικας
Εργατικός Κώδικας
Συντομογραφία
ΕΚ
Άρθρο
105
Δείτε το άρθρο→
ΕΚ Άρθρο 536
Εργατικός Κώδικας
Σχετικότητα: 77.4%
Κείμενο Άρθρου
ΕΚ Άρθρο 536: Διαβουλεύσεις και συμμετοχή των εργαζομένων Πέραν των διατάξεων που αναφέρονται στις αρμοδιότητες των εκπροσώπων των εργαζομένων και των Ε.Υ.Α.Ε. του άρθρου 494 και των Συμβουλίων Εργαζομένων του Α ’ Κεφαλαίου του Τμήματος ΙΙ του Γ’ Μέρους του Δευτέρου Βιβλίου ισχύουν και τα εξής: 1. Οι εργοδότες ζητούν τη γνώμη των εργαζομένων και των εκπροσώπων τους και διευκολύνουν τη συμμετοχή τους στο πλαίσιο όλων των ζητημάτων που άπτονται της ασφάλειας και της υγείας κατά την εργασία. Αυτό συνεπάγεται: α) Διαβούλευση με τους εργαζομένους, β) δικαίωμα των εργαζομένων και των εκπροσώπων τους να υποβάλλουν προτάσεις, γ) ισόρροπη συμμετοχή σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία ή/και την πρακτική. 2. Οι εργαζόμενοι ή οι εκπρόσωποι τους συμμετέχουν κατά τρόπο ισόρροπο και σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία ή/και πρακτική, ή ζητείται η γνώμη τους από τον εργοδότη εκ των προτέρων και εγκαίρως όσον αφορά: α) Κάθε ενέργεια η οποία μπορεί να έχει ουσιαστικές επιπτώσεις στην ασφάλεια και την υγεία, β) τον καθορισμό των εργαζομένων της επιχείρησης ή/ και των ατόμων εκτός της επιχείρησης ή/και της ΕΞ.Υ.Π.Π. που αναλαμβάνουν τα καθήκοντα του τεχνικού ασφάλειας ή/και του ιατρού εργασίας, καθώς και τις δραστηριότητες τους και τον καθορισμό των εργαζομένων που προβλέπονται στην παρ. 2 του άρθρου 535, γ) τις πληροφορίες που προβλέπονται στις περ. α) και β) της παρ. 1 και στις περ. β) και γ) της παρ. 2 του άρθρου 534, καθώς και στο άρθρο 537, δ) την προβλεπόμενη στην παρ. 1 του άρθρου 499 προσφυγή σε ΕΞ.Υ.Π.Π., ε) τον σχεδιασμό και την οργάνωση της εκπαίδευσης που προβλέπεται στο άρθρο 538, στ) την κατάρτιση του κανονισμού υγείας και ασφάλειας των εργαζομένων, ζ) την αντιμετώπιση προβλημάτων που σχετίζονται με την αλληλεπίδραση του εργασιακού και του ευρύτερου περιβάλλοντος. 3. Οι εκπρόσωποι των εργαζομένων έχουν το δικαίωμα να ζητούν από τον εργοδότη να λάβει τα ενδεδειγμένα μέτρα και να του υποβάλλουν σχετικές προτάσεις κατά τρόπον ώστε να αντιμετωπίζεται οποιοσδήποτε κίνδυνος για τους εργαζομένους ή/και να εξαλειφθούν οι πηγές του κινδύνου. 4. Οι εργαζόμενοι και οι εκπρόσωποι τους δεν πρέπει να υφίστανται δυσμενείς επιπτώσεις εξαιτίας των δραστηριοτήτων τους που αναφέρονται στις παρ. 2 και 3. 5. Οι εργαζόμενοι και οι εκπρόσωποι τους έχουν το δικαίωμα να απευθυνθούν στην αρμόδια υπηρεσία της Επιθεώρησης Εργασίας, αν κρίνουν ότι τα ληφθέντα μέτρα και τα διατιθέμενα από τον εργοδότη μέσα δεν αρκούν για να εξασφαλισθεί η ασφάλεια και η υγεία κατά την εργασία. 6. Οι εκπρόσωποι των εργαζομένων κατά τις επισκέψεις και τους ελέγχους που διεξάγει η αρμόδια υπηρεσία της Επιθεώρησης Εργασίας δύνανται να παρίστανται και οφείλουν να είναι σε θέση να διατυπώνουν τις παρατηρήσεις τους.
Κώδικας
Εργατικός Κώδικας
Συντομογραφία
ΕΚ
Άρθρο
536
Δείτε το άρθρο→
ΕΚ Άρθρο 92
Εργατικός Κώδικας
Σχετικότητα: 77.3%
Κείμενο Άρθρου
ΕΚ Άρθρο 92: Λύση σχέσης εργασίας 1. Η σχέση εργασίας των προσώπων που τοποθετούνται με τις παρούσες διατάξεις ή των προσώπων που έχουν τοποθετηθεί σύμφωνα με τις ισχύουσες διατάξεις για τους πολεμιστές μέχρι τη δημοσίευση του ν. 2643/1998, ή των ατόμων με ειδικές ανάγκες του πρώτου εδαφίου της περ. β) της παρ. 1 του άρθρου 83, ανεξαρτήτως αν έχουν προσληφθεί υποχρεωτικά ή όχι, λύεται: α) Αυτοδικαίως, μόλις συμπληρώσουν το όριο ηλικίας που ορίζεται από τον εσωτερικό κανονισμό ή τον οργανισμό της επιχείρησης ή εκμετάλλευσης που έχει ισχύ νόμου, εφόσον συγκεντρώνουν τις προϋποθέσεις για πλήρη συνταξιοδότηση, λόγω γήρατος ή αναπηρίας. Όσοι δεν έχουν τις προϋποθέσεις αυτές διατηρούνται στην επιχείρηση έως ότου τις αποκτήσουν και πάντως όχι πέρα από το εξηκοστό έβδομο (67ο) έτος της ηλικίας τους. β) Με καταγγελία, ύστερα από απόφαση της Επιτροπής του άρθρου 90 για τους εξής λόγους: βα) για παραβάσεις που προβλέπονται από τον αναγνωρισμένο οργανισμό ή κανονισμό της υπηρεσίας ή επιχείρησης ή εκμετάλλευσης, για τις οποίες ορίζεται ως ποινή η απόλυση, ββ) για αποδεδειγμένη ανεπάρκεια ή για ακαταλληλότητα στην εκτέλεση της εργασίας που δεν οφείλεται πάντως στα τραύματα ή στην αναπηρία ή για ανάρμοστη συμπεριφορά ή για αντικοινωνική γενικώς διαγωγή. γ) Με καταγγελία της σχέσης εργασίας, αν έχει εκδοθεί, σύμφωνα με την παρ. 4 του άρθρου 84, απόφαση του αρμόδιου περιφερειακού διευθυντή της Δ.ΥΠ.Α.. δ) Με καταγγελία της σχέσης εργασίας μετά τη συμπλήρωση των προϋποθέσεων για πλήρη σύνταξη γήρατος, σύμφωνα με τις ισχύουσες κάθε φορά διατάξεις. 2. Όταν πρόκειται για δικηγόρους, η έμμισθη εντολή τους λύεται όπως ορίζει ο Κώδικας Δικηγόρων (ν. 4194/2013, Α ’ 208), όπως εκάστοτε ισχύει, με την επιφύλαξη της περ. β) της προηγούμενης παραγράφου. Δικηγόροι που παρέχουν τις υπηρεσίες τους με πάγια περιοδική αμοιβή και προστατεύονται από την ισχύουσα για τους πολεμιστές νομοθεσία, αν απολυθούν ή αντικατασταθούν σύμφωνα με τις διατάξεις της νομοθεσίας αυτής, δικαιούνται να λάβουν την αποζημίωση της παρ. 3 του άρθρου 46 του ν. 4194/2013. Αν αποχωρήσουν οικειοθελώς από την υπηρεσία, δικαιούνται να λάβουν την αποζημίωση σύμφωνα με το άρθρο 45 του ίδιου νόμου.
Κώδικας
Εργατικός Κώδικας
Συντομογραφία
ΕΚ
Άρθρο
92
Δείτε το άρθρο→
ΕΚ Άρθρο 422
Εργατικός Κώδικας
Σχετικότητα: 77.2%
Κείμενο Άρθρου
ΕΚ Άρθρο 422: Κανονισμοί εργασίας 1. Επιχειρήσεις, εκμεταλλεύσεις ή εργασίες εν γένει, ανεξάρτητα από τη νομική τους μορφή ή το πρόσωπο, φυσικό ή νομικό, στο οποίο ανήκουν (δημόσιο, νομικά πρόσωπα δημοσίου ή ιδιωτικού δικαίου, δήμοι, οργανισμοί, ιδρύματα κ.λπ. ), εφόσον απασχολούν περισσότερους από εβδομήντα (70) εργαζομένους, οφείλουν να καταρτίσουν, σύμφωνα με τη διαδικασία του παρόντος Τμήματος με την επιφύλαξη των περ. στ της παρ. 1 του άρθρου 395 και περ. α της παρ. 4 του άρθρου 436, κανονισμό εργασίας, με τον οποίο ρυθμίζονται, σύμφωνα με την κείμενη νομοθεσία, οι σχέσεις που διαμορφώνονται κατά την εκτέλεση της εργασίας μεταξύ της επιχείρησης και του προσωπικού που απασχολείται με σχέση ιδιωτικού δικαίου. Με απόφαση του Υπουργού Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, η οποία εκδίδεται μετά από γνώμη του Ανωτάτου Συμβουλίου Εργασίας, δύναται η υποχρέωση κατάρτισης Κανονισμού να επεκτείνεται και σε επιχειρήσεις, εκμεταλλεύσεις και εργασίες εν γένει, οι οποίες απασχολούν λιγότερους από εβδομήντα (70), αλλά τουλάχιστον σαράντα (40), εργαζομένους. 2. Οι Κανονισμοί δεν αποτελούν συμπλήρωση της ατομικής σύμβασης εργασίας εάν δεν έχουν εγκριθεί σύμφωνα με τη διαδικασία του παρόντος άρθρου και δεν είναι ανά πάσα στιγμή αναρτημένοι σε εμφανή και προσιτά για τους εργαζομένους σημεία του τόπου εργασίας. 3. Για πειθαρχικά παραπτώματα, τα οποία καθορίζονται σε κάθε Κανονισμό εργασίας, δύναται να προβλέπεται η επιβολή των ακόλουθων ποινών στον παραβάτη εργαζόμενο: α) Προφορική ή έγγραφη παρατήρηση, β) επίπληξη, γ) πρόστιμο μέχρι ποσοστό 25% του μισθού που αντιστοιχεί σε μία ημέρα ή του ημερομισθίου του εργαζομένου, δ) υποχρεωτική αποχή από την εργασία (προσωρινή απόλυση) για δέκα (10) κατ’ ανώτατο όριο ημέρες κάθε ημερολογιακού έτους, εφόσον ο εργαζόμενος διαπράξει καθ’ υποτροπή σοβαρή πειθαρχική παράβαση. Στον περιορισμό της περ. δ της παρούσας παραγράφου δεν υπόκεινται οι επιχειρήσεις, εκμεταλλεύσεις ή εργασίες στις οποίες η πειθαρχική εξουσία ασκείται από πειθαρχικό συμβούλιο ή στις οποίες υφίσταται δευτεροβάθμιο πειθαρχικό συμβούλιο. Επιτρέπεται η άσκηση έφεσης, εντός πέντε (5) ημερών από την κοινοποίηση της επιβολής της ποινής της υποχρεωτικής αποχής από την εργασία, ενώπιον της κατά τόπο αρμόδιας επιτροπής εργασίας της παρ. 1 και της περ. ζ της παρ. 2 του άρθρου 8 του π.δ. 369/1989 (Α’ 164) που λειτουργεί στην οικεία περιφερειακή ενότητα, η οποία αναστέλλει την εκτέλεση της ποινής. 4. Με τη διαδικασία του παρόντος άρθρου θεσπίζονται επίσης οι κανονισμοί των επιχειρήσεων, εκμεταλλεύσεων ή εργασιών που δεν υποχρεούνται να καταρτίζουν κανονισμό σύμφωνα με τις διατάξεις του, εφόσον το ζητήσουν αυτές. 5. Τα πρόστιμα περιέρχονται στη Δ.ΥΠ.Α. και διατίθενται για την εκπλήρωση των σκοπών της παρ. 4 του άρθρου 15 του ν. 4921/2022 (Α’ 75).
Κώδικας
Εργατικός Κώδικας
Συντομογραφία
ΕΚ
Άρθρο
422
Δείτε το άρθρο→
ΕΚ Άρθρο 517
Εργατικός Κώδικας
Σχετικότητα: 77.2%
Κείμενο Άρθρου
ΕΚ Άρθρο 517: Περιφερειακές Επιτροπές Υγείας και Ασφάλειας των Εργαζομένων (Π.Ε.Υ.Α.Ε.) 1. Σε κάθε Περιφέρεια συγκροτείται και λειτουργεί συλλογικό γνωμοδοτικό όργανο για θέματα προστασίας της υγείας και ασφάλειας των εργαζομένων στους τόπους εργασίας, με την ονομασία Περιφερειακή Επιτροπή Υγείας και Ασφάλειας των Εργαζομένων (Π.Ε.Υ.Α.Ε.). Μέλη της Π.Ε.Υ.Α.Ε. είναι: α) Ο περιφερειάρχης ή ο νόμιμος αναπληρωτής του, ως πρόεδρος, β) ο επιθεωρητής εργασίας της περιφέρειας, γ) ένας διευθυντής της περιφέρειας, δ) ένας εκπρόσωπος του Υπουργείου Υγείας, ε) ένας εκπρόσωπος των εργαζομένων της Α.Δ.Ε.Δ.Υ. που υποδεικνύεται από την Α.Δ.Ε.Δ.Υ., στ) ένας εκπρόσωπος των εργαζομένων στους Ο.Τ.Α. που υποδεικνύεται από την Π.Ο.Ε. - Ο.Τ.Α., ζ) ένας εκπρόσωπος της Περιφερειακής Ένωσης Δήμων (Π.Ε.Δ.) που υποδεικνύεται από την Π.Ε.Δ., η) δύο εκπρόσωποι του αντιπροσωπευτικότερου εργατικού κέντρου του νομού που υποδεικνύονται με απόφαση της διοίκησης του, θ) δύο εκπρόσωποι εργοδοτικής οργάνωσης του νομού από τη βιομηχανία, τη βιοτεχνία και το εμπόριο που υποδεικνύονται με απόφαση των διοικήσεων τους. Ο διορισμός των μελών στις περιπτώσεις ε) έως και θ) γίνεται με απόφαση του περιφερειάρχη. Στις περιπτώσεις ε) έως και θ) οι διοικήσεις ορίζουν και αναπληρωτές. Αν δεν υποδειχθούν εκπρόσωποι, σύμφωνα με τις περιπτώσεις ε) έως και θ), μέσα σε προθεσμία είκοσι (20) ημερών από τη σχετική πρόσκληση του Περιφερειάρχη, η Π.Ε.Υ.Α.Ε. συγκροτείται και λειτουργεί χωρίς τη συμμετοχή τους. 2. Με απόφαση του περιφερειάρχη ρυθμίζονται τα θέματα των συνεδριάσεων, της λήψης αποφάσεων, της γραμματειακής υποστήριξης και κάθε αναγκαία λεπτομέρεια για την εύρυθμη λειτουργία της επιτροπής. Στις συνεδριάσεις της επιτροπής μπορούν να συμμετέχουν χωρίς ψήφο, ύστερα από πρόσκληση του περιφερειάρχη, εκπρόσωποι άλλων υπηρεσιών της περιφέρειας, εκ - πρόσωποι επιστημονικών περιφέρειας της Περιφέρειας και ειδικοί επιστήμονες. 3. Έργο της Π.Ε.Υ.Α.Ε. είναι να γνωμοδοτεί: α) Σχετικά με την εφαρμογή στην περιφέρεια των διατάξεων για την υγιεινή και ασφάλεια της εργασίας και την προστασία της υγείας των εργαζομένων. β) Για το συντονισμό της δράσης των αρμόδιων υπηρεσιών και οργάνων της περιφέρειας, σχετικά με τα θέματα αυτά. γ) Για την οργάνωση εκδηλώσεων και επιμορφωτικών προγραμμάτων, σχετικών με την πρόληψη των εργατικών ατυχημάτων και των επαγγελματικών ασθενειών. 4. Στον πρόεδρο και τα μέλη των Π.Ε.Υ.Α.Ε. δεν καταβάλλεται αποζημίωση.
Κώδικας
Εργατικός Κώδικας
Συντομογραφία
ΕΚ
Άρθρο
517
Δείτε το άρθρο→
ΠΔ237 Άρθρο 37Α
Π.Δ. 237/1986 - Υποχρεωτική Ασφάλιση Αυτοκινήτων
Σχετικότητα: 77.2%
Κείμενο Άρθρου
ΠΔ237 Άρθρο 37Α: µε το οποίο προστίθεται 1. Ο αντιπρόσωπος για τον διακανονισµό ζηµιών, τον οποίο έχουν υποχρέωση να διορίσουν στην Ελλάδα κατ’ εφαρµογή του άρθρου 4 της οδηγίας 2000/26/ΕΚ οι ασφαλιστικές επιχειρήσεις εγκατεστηµένες σε κράτος µέλος της Ε.Ε. και του Ε.Ο.Χ. που ασκούν στον τόπο εγκατάστασής τους τον κλάδο ασφάλισης 10 αστική ευθύνη από χερσαία αυτοκίνητα οχήµατα», εκτός της ευθύνης του µεταφορέα, έχει τα ακόλουθα προσόντα και προϋποθέσεις : Πρέπει να είναι γνώστης της Ελληνικής γλώσσας, να έχει διαµονή ή εγκατάσταση στην Ελλάδα, να διαθέτει επαρκείς εξουσίες για να εκπροσωπεί την ασφαλιστική επιχείρηση που τον διορίζει και να ικανοποιεί ολοσχερώς τις αξιώσεις ζηµιωθέντων µε µόνιµη κατοικία την Ελλάδα, προερχόµενες από ατυχήµατα προκαλούµενα από οχήµατα ασφαλισµένα σε αυτήν. 2. Οι υποχρεώσεις του ανωτέρω αντιπροσώπου είναι να συγκεντρώνει, όσον αφορά τις σχετικές αξιώσεις, όλες τις αναγκαίες πληροφορίες για τον διακανονισµό των ζηµιών και να λαµβάνει τα αναγκαία µέτρα για την διαπραγµάτευση του διακανονισµού των ζηµιών. Να διαθέτει επαρκείς εξουσίες για να αντιπροσωπεύει την επιχείρηση έναντι των προσώπων που υπέστησαν ζηµιές και θα µπορούσαν να προβάλλουν αξίωση αποζηµίωσης συµπεριλαµβανοµένης και της ικανοποίησης αυτών των αξιώσεων και για να την αντιπροσωπεύει ή εφ΄ όσον απαιτείται, να φροντίζει για την αντιπροσώπευσή της ενώπιον των διοικητικών αρχών σχετικά µε τις αξιώσεις αυτές. Επίσης να προβαίνει στις ενέργειες όπως καθορίζονται στο άρθρο 9α του παρόντος. 3. Ο υποχρεωτικός διορισµός αντιπροσώπου για τον διακανονισµό ζηµιών σε καµιά περίπτωση δεν περιορίζει τον ζηµιωθέντα ή την ασφαλιστική του επιχείρηση να στρέφονται απ’ ευθείας κατά του υπαιτίου του ατυχήµατος ή της ασφαλιστικής του επιχείρησης. 4. Σε περίπτωση που ο αντιπρόσωπος ζηµιών δεν συµµορφώνεται µε τις διατάξεις της οδηγίας 2000/26 προκειµένου να εξυπηρετήσει τον ζηµιωθέντα, η Εποπτική αρχή οφείλει να ενηµερώνει την αντίστοιχη Εποπτική Αρχή ασφαλειών όπου είναι εγκατεστηµένη η ασφαλιστική επιχείρηση, προκειµένου να ληφθούν τα ενδεδειγµένα µέτρα.
Κώδικας
Π.Δ. 237/1986 - Υποχρεωτική Ασφάλιση Αυτοκινήτων
Συντομογραφία
ΠΔ237
Άρθρο
37Α
Δείτε το άρθρο→
ΚΠολΔ Άρθρο 340
Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας
Σχετικότητα: 77.2%
Κείμενο Άρθρου
ΚΠολΔ Άρθρο 340: 1. Το δικαστήριο λαμβάνει υπόψη τα αποδεικτικά μέσα που πληρούν τους όρους του νόμου, σύμφωνα με την προβλεπόμενη αποδεικτική δύναμη του καθενός. Λαμβάνει επίσης υπόψη και εκτιμά ελεύθερα και αποδεικτικά μέσα που δεν πληρούν τους όρους του νόμου, με την επιφύλαξη των άρθρων 393 και 394. 2. Εκτός από τις περιπτώσεις που ορίζει ρητά ο νόμος, το δικαστήριο κρίνει ελεύθερα τα αποδεικτικά μέσα και αποφασίζει κατά συνείδηση αν οι ισχυρισμοί είναι αληθινοί. Στην απόφαση πρέπει να αναφέρονται οι λόγοι που οδήγησαν το δικαστή να σχηματίσει την πεποίθηση του.
Κώδικας
Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας
Συντομογραφία
ΚΠολΔ
Άρθρο
340
Τροποποίηση
01/01/2016
Δείτε το άρθρο→
814/2011
2011Άρειος ΠάγοςΕργατικό ΔίκαιοΔικονομικό Δίκαιο
Σχετικότητα: 97.2%
Κρίσιμα Πραγματικά Περιστατικά
Μισθωτός οικοδόμος εργαζόταν στον πρώτο όροφο διώροφης οικοδομής για κατασκευή καλουπιού πρεκιού μπαλκονόπορτας. Στα πέρατα του εξώστη και γενικά στα άκρα της οικοδομής δεν υπήρχαν προστατευτικά κιγκλιδώματα. Ο εργαζόμενος βρέθηκε στο άκρο του εξώστη και έπεσε στον ακάλυπτο χώρο (ύψος 3,50 μ.), υφιστάμενος κάταγμα Θ11–05 και πλήρη αισθητικοκινητική παραπληγία. Η αναπηρία προσδιορίστηκε σε 80% και είναι μόνιμα και ολικά ανίκανος για εργασία, μετακινείται με αναπηρικό αμαξίδιο και λαμβάνει σύνταξη ολικής αναπηρίας 800 ευρώ μηνιαίως από τον ασφαλιστικό φορέα. Η ηλικία του κατά το ατύχημα ήταν 51 ετών. Ο εργολάβος είχε αναλάβει το σύνολο του έργου με δικά του συνεργεία, ενώ ο επιβλέπων μηχανικός είχε τη γενική επίβλεψη. Ο ισχυρισμός περί τοποθέτησης παλέτας τούβλων βάρους 300 kg αντί κιγκλιδωμάτων δεν αποδείχθηκε.
Νομική Σκέψη του Δικαστηρίου
Το άρθρο 16 § 1 Ν. 551/1914 προβλέπει ειδικά μέτρα ασφαλείας σε οικοδομικές εργασίες, ενώ τα άρθρα 914, 922 και 932 ΑΚ θεμελιώνουν ευθύνη για αδικοπραξία και χρηματική ικανοποίηση λόγω ηθικής βλάβης όταν το εργατικό ατύχημα οφείλεται σε αμέλεια του εργοδότη/κυρίου του έργου ή προστηθέντων. Τα άρθρα 17 Π.Δ. 778/1980, 2 § 1α και 12 Π.Δ. 305/1996, καθώς και 3 και 7 Ν. 1396/1983, επιβάλλουν εξασφάλιση περάτων πλακών με ανθεκτικά κιγκλιδώματα και διαρκή επίβλεψη/οδηγίες. Κατά το άρθρο 559 αριθμ. 19 ΚΠολΔ, απαιτείται επαρκής αιτιολογία. Το δικαστήριο δέχθηκε ότι μισθωτός οικοδόμος, 51 ετών, εργαζόταν στον πρώτο όροφο για καλούπι πρεκιού μπαλκονόπορτας και έπεσε από ύψος 3,50 μ. στον ακάλυπτο λόγω έλλειψης κιγκλιδωμάτων στα πέρατα του εξώστη και της οικοδομής. Υπέστη κάταγμα Θ11–05 και πλήρη αισθητικοκινητική παραπληγία, με ποσοστό αναπηρίας 80% και μόνιμη ανικανότητα, λαμβάνοντας σύνταξη 800 ευρώ μηνιαίως. Εφαρμόζοντας τα ανωτέρω, έκρινε ότι ο εργολάβος (εργοδότης) και ο επιβλέπων μηχανικός παρέλειψαν τα προβλεπόμενα μέτρα ασφαλείας και επαρκή επίβλεψη, στοιχειοθετώντας αμέλεια κατά 914 ΑΚ. Οι ισχυρισμοί περί παλετών 300 kg ή μη εργασίας δεν αποδείχθηκαν. Ο προσδιορισμός των 500.000 ευρώ κατά 932 ΑΚ ανήκει στην ανέλεγκτη κρίση του ουσίας και οι αναιρετικές αιτιάσεις είναι αβάσιμες/απαράδεκτες.
Κύριοι Λόγοι Απόφασης
Η αίτηση απορρίφθηκε διότι: (α) η αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση φέρει πλήρεις και σαφείς αιτιολογίες ως προς την υπαιτιότητα εργολάβου και επιβλέποντος, θεμελιωμένη στην έλλειψη προστατευτικών κιγκλιδωμάτων στα πέρατα του εξώστη (πτώση από ύψος 3,50 μ.), (β) οι προβαλλόμενες αιτιάσεις περί ασαφούς αιτιολογίας και συνυπαιτιότητας είναι αβάσιμες, (γ) ο καθορισμός της χρηματικής ικανοποίησης 500.000 ευρώ κατά άρθρο 932 ΑΚ ερείδεται σε κριτήρια κοινής πείρας (βαρύτητα βλάβης, 80% αναπηρία, μόνιμη ανικανότητα, ηλικία) και δεν ελέγχεται αναιρετικά, (δ) οι ισχυρισμοί περί εξόφλησης/συμψηφισμού (5500 ευρώ) δεν προτάθηκαν ως ενστάσεις, και (ε) δεν υφίσταται δικαστική ομολογία ούτε παραμόρφωση εγγράφων, ενώ όλα τα κρίσιμα πράγματα είχαν προταθεί και συνεκτιμηθεί.
Τελική Απόφαση
Απορρίπτει την από 10-12-2009 αίτηση της ετερόρρυθμης εταιρείας, με την επωνυμία "Μ. Γ. - Γ. Σ. και Σία Ε.Ε." και τον διακριτικό τίτλο "a/c ΑRΤ and CONSTRUCTION ΤΕΧΝΙΚΗ ΚΑΤΑΣΚΕΥΑΣΤΙΚΗ" και της Μ.ς Γ. για αναίρεση της υπ' αριθμ. 5428/2009 αποφάσεως του Εφετείου Αθηνών. Και Καταδικάζει τις αναιρεσείουσες στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσίβλητου, τα οποία ορίζει σε χίλια οκτακόσια (1800) ευρώ.
Ακριβές Νομικό Ερώτημα
Αν επί εργατικού ατυχήματος η αξίωση για χρηματική ικανοποίηση λόγω ηθικής βλάβης θεμελιώνεται με οποιαδήποτε αμέλεια του εργολάβου ή του επιβλέποντος ως προς τη λήψη μέτρων ασφαλείας (ιδίως μη τοποθέτηση προστατευτικών κιγκλιδωμάτων στα πέρατα πλακών), χωρίς να απαιτείται ειδική παράβαση του άρθρου 16 § 1 Ν. 551/1914.
Αναφορές σε Νόμους
Αριθμός
814/2011
Έτος
2011
Δείτε την πλήρη απόφαση→
1370/2017
2017Άρειος ΠάγοςΑστικό ΔίκαιοΕργατικό Δίκαιο
Σχετικότητα: 97.1%
Κρίσιμα Πραγματικά Περιστατικά
Εργαζόμενος, ηλικίας 29 ετών, έγγαμος με τρία ανήλικα τέκνα (γεννημένα το 2000, 2001 και 2006), απασχολούμενος ως βοηθός τεχνίτη οικοδόμου, υπέστη εργατικό ατύχημα στις 29-8-2006 κατά τη διάρκεια εργασιών σκυροδέτησης θεμελίων πολυόροφης οικοδομής. Κατά την έγχυση σκυροδέματος, λόγω απόφραξης του εύκαμπτου σωλήνα της αντλίας από πηγμένο υλικό και αύξησης της πίεσης από τον χειριστή, εκτοξεύθηκε μεγάλη ποσότητα σκυροδέματος, ο σωλήνας ταλαντεύθηκε βίαια και επέπεσε με ορμή στο σώμα του εργαζομένου, προκαλώντας πτώση του στο έδαφος. Υπέστη συντριπτικό κάταγμα του Α5 σπονδύλου με ενδομυελικό οίδημα, υποβλήθηκε σε επείγουσα μικροχειρουργική αποσυμπίεση και σπονδυλοδεσία Α3-Α7. Εμφάνισε πλήρη τετραπληγία (αδυναμία κίνησης κορμού ή άκρων, αδυναμία στήριξης σε καθιστή θέση, αναπνευστική ανεπάρκεια με μηχανική υποστήριξη). Οι νευρολογικές βλάβες κρίθηκαν μη αναστρέψιμες (πλήρης τετραπληγία εφ' όρου ζωής). Χρήζει συνεχών φυσιοθεραπειών επ' αόριστον και πρόσληψης αποκλειστικής νοσοκόμας επί 24ωρο. Κρίθηκε ανάπηρος σε ποσοστό 100% και του χορηγήθηκε σύνταξη βαρειάς αναπηρίας ύψους 556,79 ευρώ. Δεν έχει άλλο εισόδημα, η σύζυγός του δεν εργάζεται, δεν αποδείχθηκε ότι διαθέτει ακίνητη ή άλλη περιουσία. Εργοδότης και αρχιτέκτονας μηχανικός βρίσκονταν σε καλή οικονομική κατάσταση.
Νομική Σκέψη του Δικαστηρίου
Το άρθρο 932 ΑΚ σε συνδυασμό με την αρχή της αναλογικότητας (άρθρα 2 παρ. 1 και 25 παρ. 1 Συντάγματος) επιβάλλει το επιδικαζόμενο ποσό εύλογης χρηματικής ικανοποίησης να τελεί σε ανεκτή σχέση αναλογίας προς τα πραγματικά περιστατικά, λαμβανομένων υπόψη του είδους και της βαρύτητας της ηθικής προσβολής, της περιουσιακής και κοινωνικής κατάστασης των μερών, της βαρύτητας του πταίσματος και των ειδικότερων συνθηκών πρόκλησης της βλάβης. Η κρίση πρέπει να μην υπερβαίνει τα όρια όπως διαγράφονται από τα δεδομένα της κοινής πείρας και την κοινή περί δικαίου συνείδηση, που αποτυπώνονται στη συνήθη δικαστηριακή πρακτική. Το Εφετείο διαπίστωσε ότι ο εργαζόμενος, ηλικίας 29 ετών με τρία ανήλικα τέκνα, υπέστη πλήρη τετραπληγία εφ' όρου ζωής με μη αναστρέψιμες νευρολογικές βλάβες, χρήζει συνεχούς νοσηλείας και φυσιοθεραπειών, έχει μόνο εισόδημα από σύνταξη αναπηρίας 556,79 ευρώ, ενώ οι υπόχρεοι βρίσκονται σε καλή οικονομική κατάσταση. Εφαρμόζοντας τα κριτήρια του άρθρου 932 ΑΚ, το Εφετείο επιδίκασε ποσά 70.000 και 50.000 ευρώ αντίστοιχα. Ωστόσο, υπό τα γενόμενα δεκτά πραγματικά περιστατικά και τη σοβαρότητα της μόνιμης ολικής ανικανότητας, τα επιδικασθέντα ποσά υπολείπονται καταφανώς των συνήθως επιδικαζόμενων σε παρόμοιες περιπτώσεις, παραβιάζοντας την αρχή της αναλογικότητας.
Κύριοι Λόγοι Απόφασης
Η αίτηση αναίρεσης έγινε δεκτή διότι το Εφετείο, επιδικάζοντας ως εύλογη χρηματική ικανοποίηση λόγω ηθικής βλάβης τα ποσά των 70.000 και 50.000 ευρώ αντίστοιχα, παραβίασε την αρχή της αναλογικότητας και υπερέβη τα ακραία όρια της διακριτικής του ευχέρειας. Υπό τα γενόμενα δεκτά πραγματικά περιστατικά (πλήρης τετραπληγία εφ' όρου ζωής σε εργαζόμενο 29 ετών με τρία ανήλικα τέκνα, μη αναστρέψιμες νευρολογικές βλάβες, ανάγκη συνεχούς νοσηλείας επί 24ωρο, μόνο εισόδημα από σύνταξη αναπηρίας 556,79 ευρώ, καλή οικονομική κατάσταση των υπόχρεων), τα επιδικασθέντα ποσά υπολείπονται καταφανώς των συνήθως επιδικαζόμενων σε παρόμοιες περιπτώσεις, κατά την κοινή πείρα, τη δικαστηριακή πρακτική και την περί δικαίου αντίληψη.
Τελική Απόφαση
Αναιρεί την υπ' αριθμ. 141/2013 απόφαση του Εφετείου Δυτικής Μακεδονίας κατά το αναφερόμενο στο σκεπτικό μέρος. Παραπέμπει την υπόθεση, κατά το παραπάνω μέρος, προς περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Εφετείο, που θα συγκροτηθεί από άλλους δικαστές. Και Συμψηφίζει στο σύνολό τους τα δικαστικά έξοδα μεταξύ των διαδίκων.
Ακριβές Νομικό Ερώτημα
Αν το ύψος της επιδικαζόμενης εύλογης χρηματικής ικανοποίησης λόγω ηθικής βλάβης από εργατικό ατύχημα που προκάλεσε μόνιμη ολική ανικανότητα (τετραπληγία) παραβιάζει την αρχή της αναλογικότητας και υπερβαίνει τα ακραία όρια της διακριτικής ευχέρειας του δικαστηρίου, όταν το επιδικασθέν ποσό υπολείπεται καταφανώς των συνήθως επιδικαζόμενων σε παρόμοιες περιπτώσεις ποσών.
Αναφορές σε Νόμους
Αριθμός
1370/2017
Έτος
2017
Δείτε την πλήρη απόφαση→
1577/2014
2014Άρειος ΠάγοςΑστικό ΔίκαιοΔικονομικό Δίκαιο
Σχετικότητα: 96.8%
Κρίσιμα Πραγματικά Περιστατικά
Εργαζόμενος, ηλικίας 21 ετών, απασχολείτο ως μέλος συνεργείου επιχρισμάτων σε διώροφη οικοδομή. Οι κύριοι του έργου εκτελούσαν την ανέγερση με αυτεπιστασία, προσλαμβάνοντας συνεργεία, και είχαν αναθέσει σε επιβλέποντα μηχανικό τη μελέτη, άδεια και επίβλεψη από το 2000. Για τα επιχρίσματα υπεγράφη προφορική σύμβαση μίσθωσης έργου με υπεργολάβο, αμοιβής 1.500.000 δρχ. Κατά την εργασία στη βεράντα του 2ου ορόφου, κρατώντας αλουμινένια βέργα μήκους 3 μ., ο εργαζόμενος προσέγγισε την άκρη της πλάκας· η βέργα ήρθε σε επαφή με ηλεκτροφόρα καλώδια της ΔΕΗ που διέρχονταν περίπου 1,5 μ. πάνω από τον 2ο όροφο, προκαλώντας ηλεκτροπληξία και πτώση από ύψος 6-7 μ. Υπήρχε ξύλινη κολόνα ΔΕΗ με χαμηλή τάση δίπλα στην οικοδομή. Στο εργοτάξιο είχαν στηθεί εξωτερικά ικριώματα χωρίς προστατευτικές κουπαστές ή διάταξη πτώσης και δεν είχε γίνει έγγραφη ειδοποίηση προς τη ΔΕΗ για μετατόπιση/μέτρα ασφαλείας. Οι κύριοι του έργου και ο επιβλέπων απουσίαζαν κατά την εργασία. Ο εργαζόμενος υπέστη βαριές κρανιοεγκεφαλικές και θωρακικές κακώσεις, νοσηλεύθηκε σε ΜΕΘ περίπου 3 μήνες και κατόπιν σε ίδρυμα αποκατάστασης έως 20-9-2002, με μόνιμη αναπηρία άνω του 80%.
Νομική Σκέψη του Δικαστηρίου
Το άρθρο 16 § 1 του ν. 551/1915, σε συνδυασμό με τα άρθρα 914 και 932 ΑΚ και το άρθρο 662 ΑΚ, καθορίζει ότι η πλήρης αποζημίωση για περιουσιακή ζημία επί εργατικού ατυχήματος απαιτεί δόλο ή παράβαση ειδικών κανόνων ασφαλείας, ενώ η χρηματική ικανοποίηση για ηθική βλάβη θεμελιώνεται σε οποιαδήποτε αμέλεια. Τα ΠΔ 305/1996 (άρθρα 1, 2, 6, 7 και Παράρτημα IV άρθρο 5) και ΠΔ 1073/1981 (άρθρο 79) επιβάλλουν στον κύριο του έργου και στον επιβλέποντα καθήκον λήψης μέτρων και έγγραφης ειδοποίησης της ΔΕΗ όταν διέρχονται πλησίον ηλεκτροφόροι αγωγοί. Το δικαστήριο δέχθηκε ότι στις 14-12-2001, σε διώροφη οικοδομή, ο εργαζόμενος με αλουμινένια βέργα 3 μ. ήλθε σε επαφή με καλώδια ΔΕΗ που διέρχονταν ~1,5 μ. πάνω από τον 2ο όροφο, χωρίς προστατευτικές κουπαστές ή διάταξη πτώσης, και χωρίς προγενέστερη έγγραφη ειδοποίηση στη ΔΕΗ. Επακολούθησε ηλεκτροπληξία και πτώση 6-7 μ., με βαριές κακώσεις και μόνιμη αναπηρία >80%. Οι κύριοι του έργου εκτελούσαν με αυτεπιστασία και ο επιβλέπων είχε γνώση του κινδύνου. Διαπιστώθηκε συνυπαιτιότητα του παθόντος σε ποσοστό 30%. Εφαρμόζοντας τα ανωτέρω, το δικαστήριο έκρινε ότι οι παραλείψεις μέτρων ασφαλείας και μη ειδοποίησης της ΔΕΗ συνιστούν παράνομη και υπαίτια συμπεριφορά σε αιτιώδη συνάφεια με τη ζημία, θεμελιώνοντας ευθύνη εις ολόκληρο των κυρίων του έργου και του επιβλέποντος για ηθική βλάβη, με μείωση λόγω συνυπαιτιότητας κατά 30%.
Κύριοι Λόγοι Απόφασης
Το δικαστήριο έκρινε ότι, βάσει των παραδοχών για μη λήψη προστατευτικών μέτρων (έλλειψη κιγκλιδωμάτων/διάταξης πτώσης), μη έγγραφη ειδοποίηση προς τη ΔΕΗ κατά το άρθρο 79 ΠΔ 1073/1981, και γνώση του κινδύνου από τον επιβλέποντα, οι κύριοι του έργου και ο επιβλέπων υπέπεσαν σε παράνομες και αμελείς παραλείψεις, σε άμεση αιτιώδη συνάφεια με το ατύχημα. Η κρίση του Εφετείου περί ευθύνης εις ολόκληρο, εφαρμογής των άρθρων 914 και 932 ΑΚ και περί συνυπαιτιότητας 30% ήταν νομίμως και επαρκώς αιτιολογημένη, χωρίς παραβίαση ουσιαστικού δικαίου ούτε έλλειψη νόμιμης βάσης (άρθρο 559 ΚΠολΔ). Οι αιτιάσεις για αοριστία, για μη νόμιμη λήψη ενόρκων βεβαιώσεων (άρθρο 270 § 2 ΚΠολΔ), και για επιβολή προσωπικής κράτησης απορρίφθηκαν ως αόριστες ή απαράδεκτες, καθόσον αφορούσαν εκτίμηση πραγματικών περιστατικών ή δεν είχαν προταθεί παραδεκτώς. Συνεπώς, οι λόγοι αναίρεσης κρίθηκαν αβάσιμοι ή απαράδεκτοι.
Τελική Απόφαση
Απορρίπτει την από 12 Δεκεμβρίου 2013 αίτηση των Π. Κ., Β. Κ., Γ. Κ. και Π. Κ. για αναίρεση της υπ'αριθ. 3562/2013 απόφασης του Εφετείου Αθηνών. Καταδικάζει τους αναιρεσείοντες στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσιβλήτου τα οποία ορίζει στο ποσό των δύο χιλιάδων επτακοσίων (2.700) ευρώ. Διατάσσει την εισαγωγή του κατατεθέντος παραβόλου στο Δημόσιο Ταμείο.
Ακριβές Νομικό Ερώτημα
Αν, σε εργατικό ατύχημα, για τη χρηματική ικανοποίηση λόγω ηθικής βλάβης αρκεί οποιαδήποτε αμέλεια του εργοδότη ή του επιβλέποντος κατά τα άρθρα 914 και 932 ΑΚ, και αν ο κύριος του έργου και ο επιβλέπων μηχανικός υπέχουν υποχρέωση λήψης μέτρων ασφαλείας και έγγραφης ειδοποίησης της ΔΕΗ όταν διέρχονται πλησίον του εργοταξίου ηλεκτροφόροι αγωγοί.
Αναφορές σε Νόμους
Αριθμός
1577/2014
Έτος
2014
Δείτε την πλήρη απόφαση→
1778/2012
2012Άρειος ΠάγοςΕργατικό ΔίκαιοΔικονομικό Δίκαιο
Σχετικότητα: 96.7%
Κρίσιμα Πραγματικά Περιστατικά
Εργαζόμενος, υπαγόμενος στην ασφάλιση του ΙΚΑ, υπέστη εργατικό ατύχημα κατά την εκτέλεση της εργασίας, με συνέπεια αναπηρία. Εργαζόταν ως ηλεκτρολόγος εγκαταστάτης και προέβαλε ότι η αναπηρία αποτελεί εμπόδιο στη δραστηριοποίηση ως ελεύθερος επαγγελματίας με ιδιόκτητο συνεργείο, με προσδοκώμενα εισοδήματα τουλάχιστον τριπλάσια από τον μισθό μισθωτού. Επικαλέστηκε περιουσιακή ζημία συνολικού ύψους 400.000 ευρώ λόγω της μη επαγγελματικής, οικονομικής και κοινωνικής εξέλιξης που αποδίδει στην αναπηρία.
Νομική Σκέψη του Δικαστηρίου
Το άρθρο 931 ΑΚ, σε συνδυασμό με τα άρθρα 298, 299, 914, 929 και 932 ΑΚ, θεμελιώνει αυτοτελή αξίωση αποζημίωσης για μελλοντική περιουσιακή ζημία όταν η αναπηρία ή παραμόρφωση επιδρά στο μέλλον του παθόντος, διακριτή από τη χρηματική ικανοποίηση λόγω ηθικής βλάβης του άρθρου 932 ΑΚ. Περαιτέρω, κατά τα άρθρα 34 § 2 και 60 § 3 α.ν. 1846/1951 και 16 § 1 ν. 551/1915, όταν ο εργαζόμενος υπάγεται στο ΙΚΑ, ο εργοδότης απαλλάσσεται από την ευθύνη για περιουσιακή ζημία, εκτός από τη διαφορά σε περίπτωση δόλου. Το δικαστήριο διαπίστωσε ότι ο εργαζόμενος ήταν ασφαλισμένος στο ΙΚΑ, υπέστη αναπηρία από εργατικό ατύχημα και επικαλέστηκε ότι η αναπηρία εμπόδισε την μετάβασή του σε ελεύθερο επάγγελμα (ηλεκτρολόγος-εγκαταστάτης) με εισοδήματα τριπλάσια του μισθού, ζητώντας αποζημίωση 400.000 ευρώ. Ωστόσο, δεν εξειδίκευσε τον τρόπο με τον οποίο η αναπηρία αποκλείει συγκεκριμένα την επαγγελματική/οικονομική εξέλιξη ούτε ποιο είναι το μέρος της ζημίας που δεν καλύπτεται από τις παροχές του ΙΚΑ. Εφαρμόζοντας τα ανωτέρω, το δικαστήριο έκρινε ότι η αξίωση του άρθρου 931 ΑΚ για περιουσιακή ζημία δεν νομιμοποιείται έναντι εργοδότη όταν το ΙΚΑ καλύπτει την περιουσιακή ζημία, και επιπλέον το επίδικο κονδύλιο ήταν αόριστο και ανεπίδεκτο δικαστικής εκτίμησης, ελλείψει συγκεκριμένου προσδιορισμού αιτιώδους συνάφειας και μη καλυπτόμενης ζημίας.
Κύριοι Λόγοι Απόφασης
Η επίδικη αξίωση του άρθρου 931 ΑΚ κρίθηκε μη νόμιμη έναντι εργοδότη, διότι ο εργαζόμενος υπαγόταν στο ΙΚΑ που καλύπτει την περιουσιακή ζημία από εργατικό ατύχημα, ενώ η χρηματική ικανοποίηση για ηθική βλάβη κρίνεται κατά το κοινό δίκαιο. Περαιτέρω, το κονδύλιο ήταν αόριστο και ανεπίδεκτο δικαστικής εκτίμησης, αφού δεν προσδιορίστηκε ειδικά πώς η αναπηρία αποκλείει την επαγγελματική/οικονομική εξέλιξη ούτε ποιο και πόσο μέρος της ζημίας δεν καλύπτεται από τις παροχές του ΙΚΑ. Ο λόγος αναιρέσεως του άρθρου 559 αριθμ. 8 ΚΠολΔ απορρίφθηκε ως απαράδεκτος, επειδή η απόφαση στηριζόταν σε επάλληλη, αυτοτελώς στηρίζουσα το διατακτικό, αιτιολογία περί μη νομιμότητας της αξίωσης, η οποία δεν προσβλήθηκε αποτελεσματικά.
Τελική Απόφαση
Απορρίπτει την από 22-12-2011 αίτηση του Δ. Κ. για αναίρεση της 1/2010 του Εφετείου Κρήτης. Και Καταδικάζει τον αναιρεσείοντα στη δικαστική δαπάνη των αναιρεσιβλήτων, την οποία ορίζει στο ποσό των χιλίων οκτακοσίων (1.800) ευρώ.
Ακριβές Νομικό Ερώτημα
Αν ο εργαζόμενος που υπάγεται στην ασφάλιση του ΙΚΑ μπορεί να θεμελιώσει αυτοτελή αξίωση αποζημίωσης κατά το άρθρο 931 ΑΚ για μελλοντική περιουσιακή ζημία από εργατικό ατύχημα έναντι του εργοδότη, πέραν των παροχών του ΙΚΑ, και ποια η σχέση της αξίωσης αυτής με τη χρηματική ικανοποίηση του άρθρου 932 ΑΚ.
Αναφορές σε Νόμους
Αριθμός
1778/2012
Έτος
2012
Δείτε την πλήρη απόφαση→
1560/2025
2025Άρειος ΠάγοςΕργατικό ΔίκαιοΔικονομικό Δίκαιο
Σχετικότητα: 96.5%
Κρίσιμα Πραγματικά Περιστατικά
Εργαζόμενος προσλήφθηκε ως πωλητής σε κατάστημα με ισόγειο ~600 τ.μ., υπόγειο ~200 τ.μ. και πατάρι ~300 τ.μ., χωρίς ανελκυστήρα. Στα καθήκοντα περιλαμβάνονταν χειρονακτική μεταφορά κιβωτίων 2 φορές εβδομαδιαίως προς υπόγειο/πατάρι, αλλαγές διακόσμησης και περιστασιακοί καθαρισμοί. Δεν υπήρχε μηχανικός εξοπλισμός (καρότσια/ανυψωτικά) ούτε κατάλληλα καθίσματα, αντίθετα με ΠΔ 397/1994 άρθρο 3 και ΠΔ 16/1996 άρθρο 10 Παρ. Ι 18.8. Στις 25-10-2001, κατά άρση βάρους, εκδηλώθηκε κήλη Ο4-Ο5· ακολούθησαν νοσηλείες και δισκεκτομή/πεταλεκτομή (7/2002). Επανήλθε τον 4/2003, αρχικά 4ωρα, μετά 8ωρα, συνεχίζοντας χειρονακτική μεταφορά· ζήτησε προφορικά απαλλαγή από βαρέα καθήκοντα. Τον 10/2005 έλαβε διοικητικά καθήκοντα αλλά συνέχισε μεταφορές. Παραιτήθηκε 4-10-2008 λόγω επιβάρυνσης· εργάστηκε αλλού 6-10-2008 έως 5/2009 και παραιτήθηκε λόγω οξύτατων συμπτωμάτων. Υποβλήθηκε σε αυχενικές/οσφυϊκές επεμβάσεις (12/2009, 2/2012). Αναπηρία συνολικά 86% (67% κινητική, 35% ψυχιατρική). Ομαδική ασφάλιση εξαιρούσε ΟΜΣΣ από 1-9-2002.
Νομική Σκέψη του Δικαστηρίου
Το άρθρο 580 § 3 ΚΠολΔ προβλέπει ότι μετά από δεύτερη αναίρεση ο Άρειος Πάγος δικάζει την ουσία, με νέα κλήση και εντός των ορίων της αναιρετικής απόφασης. Ως προς την ουσία, τα άρθρα 1-3 ν. 551/1915 και το άρθρο 662 ΑΚ ορίζουν ότι εργατικό ατύχημα υφίσταται όταν, κατά ή εξ αφορμής της εργασίας, επέρχεται βίαιη βλάβη και ο εργοδότης παραβιάζει την υποχρέωση πρόνοιας. Το άρθρο 932 ΑΚ καθορίζει κριτήρια εύλογης χρηματικής ικανοποίησης, υπό την αρχή της αναλογικότητας (άρθρα 2 §1 και 25 Σ). Το δικαστήριο διαπίστωσε ότι ο χώρος ήταν 600/200/300 τ.μ. χωρίς ανελκυστήρα, με χειρονακτική μεταφορά κιβωτίων 2 φορές εβδομαδιαίως, χωρίς μηχανικό εξοπλισμό ή καθίσματα (παραβάσεις ΠΔ 397/1994 και ΠΔ 16/1996). Η αρχική κήλη εκδηλώθηκε στις 25-10-2001 κατά άρση βάρους. Μετά νοσηλείες και επέμβαση (7/2002) ο εργαζόμενος επέστρεψε 4/2003, συνέχισε τα ίδια καθήκοντα, παραιτήθηκε 10/2008, και υπέστη περαιτέρω επεμβάσεις (12/2009, 2/2012), με συνολική αναπηρία 86%. Εφαρμόζοντας τα ανωτέρω, το δικαστήριο έκρινε ότι ο εργοδότης, γνωρίζοντας το ιατρικό ιστορικό (αναρρωτικές άδειες, ασφαλιστική εξαίρεση ΟΜΣΣ), δεν μετέβαλε τις συνθήκες, καθιστώντας την απασχόληση εξαιρετικά δυσμενή· η επιδείνωση συνιστά εργατικό ατύχημα. Η ένσταση συνυπαιτιότητας και η παραγραφή (άρθρο 937 ΑΚ) απορρίφθηκαν. Καθορίστηκε χρηματική ικανοποίηση 25.000 ευρώ, κατά αναλογικότητα.
Κύριοι Λόγοι Απόφασης
Η επιδείνωση της υγείας προήλθε από τη συνέχιση της χειρονακτικής μεταφοράς και τις δυσμενείς συνθήκες, μετά την γνωστή στον εργοδότη εκδήλωση της νόσου, χωρίς προσαρμογή καθηκόντων ή μέτρων πρόνοιας (παραβίαση άρθρου 662 ΑΚ και κανόνων ασφάλειας ΠΔ 397/1994, ΠΔ 16/1996). Οι ένορκες βεβαιώσεις της αντιδίκου με συμπλεκτική κλήτευση ήταν ανύπαρκτες ως αποδεικτικά μέσα (άρθρο 270 §2 εδ. γ’ ΚΠολΔ). Δεν αποδείχθηκε συντρέχον πταίσμα του εργαζομένου, ούτε ότι η ζημία ήταν εξυπαρχής προβλεπτή· η αξίωση δεν είχε παραγραφεί, καθώς αφορά επιδείνωση στο διάστημα 4/2003–4/10/2008. Με βάση το είδος και τη βαρύτητα της προσβολής, τις επεμβάσεις, τη μόνιμη ανικανότητα και την οικονομική κατάσταση, το εύλογο ποσό χρηματικής ικανοποίησης ορίστηκε στα 25.000 ευρώ, σύμφωνα με το άρθρο 932 ΑΚ και την αρχή της αναλογικότητας.
Τελική Απόφαση
Δικάζει αντιμωλία των διαδίκων. Δέχεται τυπικά και κατ'ουσίαν την από 4.11.2013 με αριθμ. κατάθ. 102/2013 έφεση. Εξαφανίζει την υπ' αριθμ. 148/2013 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Τρικάλων. Κρατεί και δικάζει την από 23.1.2013 αγωγή. Δέχεται εν μέρει αυτή. Υποχρεώνει την εναγομένη να καταβάλει στην ενάγουσα το ποσό των είκοσι πέντε χιλιάδων (25.000) ευρώ, με το νόμιμο τόκο από την επομένη της επίδοσης της αγωγής και μέχρι την πλήρη εξόφληση. Επιβάλλει σε βάρος της εναγομένης ανώνυμης εταιρείας τα δικαστικά έξοδα της ενάγουσας αμφότερων των βαθμών δικαιοδοσίας, τα οποία ορίζει στο ποσό των δύο χιλιάδων (2.000) ευρώ.
Ακριβές Νομικό Ερώτημα
Αν η συνέχιση της απασχόλησης ασθενούς εργαζομένου υπό τις ίδιες συνθήκες, ενώ ο εργοδότης γνωρίζει την κατάσταση της υγείας, μετατρέπει τις συνθήκες σε εξαιρετικά δυσμενείς ώστε να συνιστά βίαιο συμβάν (εργατικό ατύχημα) και θεμελιώνει ευθύνη για χρηματική ικανοποίηση λόγω ηθικής βλάβης.
Αναφορές σε Νόμους
Αριθμός
1560/2025
Έτος
2025
Δείτε την πλήρη απόφαση→
182/2015
2015Άρειος ΠάγοςΔικονομικό ΔίκαιοΕργατικό Δίκαιο
Σχετικότητα: 96.5%
Κρίσιμα Πραγματικά Περιστατικά
Εργαζόμενος, ασφαλισμένος στον κύριο κοινωνικής ασφάλισης, προσλήφθηκε για εργασίες καθαρισμού και συντήρησης συγκροτήματος τριών πολυτελών κατοικιών. Εργάστηκε 6-8.6.2009 με ημερομίσθιο 40 ευρώ. Κατά τον καθαρισμό σε κεραμοσκεπή, κινήθηκε σε διάδρομο συλλογής υδάτων με πλάτος 36 εκ. (ωφέλιμο 26 εκ. λόγω προεξοχής 10 εκ.) και απόσταση 63 εκ. από την απόληξη της στέγης, χωρίς μέτρα προστασίας (ικριώματα, κιγκλιδώματα, ζώνες ασφαλείας). Έπεσε από ύψος περίπου 7 μ. σε ακάλυπτο χώρο, υπέστη πολλαπλές κακώσεις (οσφυϊκό σπόνδυλο, θώρακα, αορτή, πυέλο, άκρα) και αναπηρία 80% για την περίοδο 26-2-2010 έως 30-11-2013. Ήταν 41 ετών, έγγαμος με δύο ανήλικα τέκνα, και έλαβε σύνταξη αναπηρίας. Το ατύχημα συνδέθηκε με ελλείψεις στα μέτρα ασφαλείας του εργοδότη, ενώ του καταλογίστηκε συνυπαιτιότητα 20% λόγω κίνησης σε στενό διάδρομο.
Νομική Σκέψη του Δικαστηρίου
Το άρθρο 931 ΑΚ προβλέπει αυτοτελή αποζημίωση όταν η αναπηρία ή παραμόρφωση επιδρά στο οικονομικό μέλλον του παθόντος. Όμως τα άρθρα 34 §2 και 60 §3 α.ν. 1846/1951, σε συνδυασμό με το άρθρο 16 §1 ν. 551/1915, απαλλάσσουν τον εργοδότη από περιουσιακή αποζημίωση σε εργατικό ατύχημα ασφαλισμένου στο ΙΚΑ, διατηρώντας μόνο την αξίωση του άρθρου 932 ΑΚ για χρηματική ικανοποίηση λόγω ηθικής βλάβης. Παράλληλα, το άρθρο 300 ΑΚ επιτρέπει μείωση λόγω συντρέχοντος πταίσματος. Το δικαστήριο διαπίστωσε ότι ο εργαζόμενος, ασφαλισμένος στο ΙΚΑ, προσλήφθηκε για καθαρισμούς στις 6-8.6.2009 με ημερομίσθιο 40 ευρώ. Κατά τον καθαρισμό σε διάδρομο πλάτους 36 εκ. (ωφέλιμο 26 εκ.) χωρίς επαρκή μέτρα ασφαλείας (ικριώματα, κιγκλιδώματα, ζώνες), έπεσε από ύψος περίπου 7 μ., υπέστη βαριές κακώσεις και αναπηρία 80% (26-2-2010 έως 30-11-2013), όντας 41 ετών, έγγαμος με δύο τέκνα. Εφαρμόζοντας τον ανωτέρω κανόνα, έκρινε μη νόμιμη την αυτοτελή αποζημίωση του άρθρου 931 ΑΚ λόγω κάλυψης της περιουσιακής ζημίας από το ΙΚΑ, αναγνώρισε ευθύνη για χρηματική ικανοποίηση λόγω ηθικής βλάβης με συνεκτίμηση συνυπαιτιότητας 20% (άρθρο 300 ΑΚ) και παραλείψεων στα μέτρα ασφαλείας (ΠΔ 155/2004, 778/1980, 305/1996, 1073/1981), επιδικάζοντας 80.000 ευρώ.
Κύριοι Λόγοι Απόφασης
Απορρίφθηκαν οι λόγοι των εργοδοτών διότι το εφετείο ορθά έκρινε ότι η αξίωση για χρηματική ικανοποίηση λόγω ηθικής βλάβης από εργατικό ατύχημα υπάγεται στην ειδική εργατική διαδικασία και στην καθ’ ύλην αρμοδιότητα του Μονομελούς Πρωτοδικείου (άρθρα 16 §2, 663 §1, 664 επ. ΚΠολΔ), νομίμως κράτησε και δίκασε την υπόθεση μετά την εξαφάνιση (άρθρο 535 §1 ΚΠολΔ), έλαβε υπόψη τα προσκομισθέντα αποδεικτικά μέσα (άρθρο 559 αρ. 11 γ’ ΚΠολΔ) και οι λοιπές αιτιάσεις αφορούσαν αναιρετικώς ανέλεγκτη εκτίμηση αποδείξεων (άρθρο 561 §1 ΚΠολΔ). Απορρίφθηκε ο πρώτος λόγος του εργαζομένου διότι, ως ασφαλισμένος στο ΙΚΑ, δεν νομιμοποιείται σε αυτοτελή αποζημίωση του άρθρου 931 ΑΚ (άρθρα 34 §2, 60 §3 α.ν. 1846/1951, 16 §1 ν. 551/1915), ενώ διατηρεί μόνο την αξίωση του άρθρου 932 ΑΚ. Απορρίφθηκε ο δεύτερος (πρώτο σκέλος) ως αβάσιμος, επειδή η ένσταση συντρέχοντος πταίσματος είχε προταθεί με συγκεκριμένα περιστατικά, και τα λοιπά σκέλη διότι το εφετείο ορθά εφάρμοσε το άρθρο 300 ΑΚ και αιτιολόγησε επαρκώς τη συνυπαιτιότητα 20% και το ποσό των 80.000 ευρώ. Η εξέταση του τρίτου λόγου περί αναλογικότητας ανεστάλη κατ’ άρθρο 249 ΚΠολΔ ενόψει παραπομπής του ζητήματος στην Τακτική Ολομέλεια (1942/2013).
Τελική Απόφαση
Α). Συνεκδικάζει, α) την από 11-3-2014 αίτηση αναίρεσης και τους από 1-4-2014 πρόσθετους λόγους αυτής της ομόρρυθμης εταιρείας <<Γ. Δ. ΟΕ>> κ.λ.π. και β) την από 22-4-2014 αίτηση αναίρεσης και τους από 11-9-2014 πρόσθετους λόγους αυτής του Σ. Α., για αναίρεση της υπ` αριθμ. 7834/2013 απόφασης του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών . Β) Απορρίπτει στο σύνολό της την πρώτη από 11-3-2014 αίτηση αναίρεσης και τους από 1-4-2014 πρόσθετους λόγους αυτής Γ) Απορρίπτει τους πρώτο λόγο, όπως αυτός συμπληρώνεται με τον πρώτο λόγο των προσθέτων λόγων, δεύτερο, κατά το πρώτο σκέλος του, λόγο και δεύτερο, κατά το δεύτερο και τρίτο σκέλη του, λόγο της δεύτερης από 22-4-2014 αίτηση αναίρεσης και τους από 11-9-2014 πρόσθετους λόγους αυτής. Δ) Συμψηφίζει μεταξύ των διαδίκων τα δικαστικά έξοδα της παρούσας αναιρετικής δίκης. Και Ε) Αναβάλλει την έκδοση αποφάσεως επί του τρίτου λόγου της δεύτερης από 22-4-2014 αίτησης αναίρεσης, μέχρι να εκδοθεί απόφαση από την Τακτική Ολομέλεια του Αρείου Πάγου, για το άνω ζήτημα που έχει παραπεμφθεί σ` αυτή, με την 1942/2013 απόφαση του Α2 Τμήματος του Αρείου Πάγου
Ακριβές Νομικό Ερώτημα
Αν, σε εργατικό ατύχημα εργαζομένου ασφαλισμένου στο ΙΚΑ, υφίσταται αυτοτελής αξίωση αποζημίωσης του άρθρου 931 ΑΚ κατά του εργοδότη για αναπηρία ή αν περιορίζεται στη χρηματική ικανοποίηση λόγω ηθικής βλάβης του άρθρου 932 ΑΚ.
Αναφορές σε Νόμους
Αριθμός
182/2015
Έτος
2015
Δείτε την πλήρη απόφαση→
11/2012
2012Άρειος ΠάγοςΕργατικό ΔίκαιοΔικονομικό Δίκαιο
Σχετικότητα: 96.5%
Κρίσιμα Πραγματικά Περιστατικά
Μισθωτός με σύμβαση εξαρτημένης εργασίας αορίστου χρόνου από το 1989 απασχολούνταν ως εργάτης πρέσσας σε βιοτεχνία υποδημάτων. Στις 18-2-2003, περί ώρα 15:30, μετά τη λήξη του ωραρίου, κινήθηκε στον αύλιο χώρο προς στεγασμένο χώρο στάθμευσης που εξυπηρετούσε περίπου έξι εργαζομένους. Στην άκρη υπήρχε παλαιό κτίσμα και, επί διετία και πλέον, σωρεύονταν «μπάζα» από γκρέμισμα ορνιθώνα, εν μέρει καλυμμένα με χώμα και φύλλα. Μετά από χιονόπτωση και λιώσιμο χιονιού, ο χώρος ήταν λασπώδης και ολισθηρός. Ο μισθωτός, σπεύδοντας να ελευθερώσει δεμένο σκυλί σε απόσταση περίπου 5 μ. από το πέρας του στεγασμένου χώρου, εισήλθε απρόσεκτα στον επικίνδυνο χώρο, γλίστρησε και έπεσε με την πλάτη, προσκρούοντας σε σκληρά υπολείμματα (μπάζα). Υπέστη συντριπτικό κάταγμα Θ5-Θ6, αισθητικοκινητική παραπληγία, χειρουργήθηκε (αποσυμπίεση και σπονδυλοδεσία Θ3-Θ8), έμεινε παραπληγικός με ποσοστό αναπηρίας 80%, χωρίς έλεγχο σφιγκτήρων, με μόνιμο καθετήρα, και έλαβε σύνταξη βαρείας αναπηρίας και επίδομα παραπληγίας από 20-2-2003 έως 31-7-2010. Συνυπαιτιότητα προσδιορίστηκε σε 60% για τον μισθωτό και 40% για τον εργοδότη λόγω μη καθαρισμού και μη λήψης μέτρων ασφαλείας.
Νομική Σκέψη του Δικαστηρίου
Το άρθρο 16 § 1 του Ν. 551/1915 επιτρέπει αξίωση πλήρους αποζημίωσης για εργατικό ατύχημα σε περιπτώσεις δόλου ή παραβάσεων κανόνων ασφαλείας, ενώ η χρηματική ικανοποίηση ηθικής βλάβης στηρίζεται στις γενικές διατάξεις (άρθρα 914, 932 ΑΚ). Σε συνδυασμό με το άρθρο 662 ΑΚ και το ΠΔ 16/1996 (άρθρα 2, 4, 7§3, 10 και 22 παραρτ. ΙΙ), ο εργοδότης οφείλει καθαρισμό και ασφαλή διευθέτηση χώρων εργασίας, περιλαμβανομένων των αύλιων χώρων πρόσβασης. Το δικαστήριο δέχθηκε ότι στον αύλιο χώρο υπήρχαν σωρευμένα μπάζα επί διετία, καλυμμένα με χώμα και φύλλα, και μετά από λιώσιμο χιονιού δημιουργήθηκε λάσπη και ολισθηρότητα. Ο μισθωτός, ενεργώντας βιαστικά, εισήλθε στον χώρο, γλίστρησε και προσέκρουσε στα μπάζα, υφιστάμενος κάταγμα Θ5-Θ6 και παραπληγία 80%. Τεκμηριώθηκαν οι συνθήκες με έγγραφα και καταθέσεις. Εφαρμόζοντας τις διατάξεις, το δικαστήριο εξέτασε την αιτιώδη συνάφεια και διαπίστωσε αμέλεια του εργοδότη (μη καθαρισμός, μη μέτρα ασφαλείας) και συνυπαιτιότητα του μισθωτού. Επιπλέον, οι αναιρετικοί λόγοι περί εσφαλμένης εφαρμογής κανόνων, παραμόρφωσης εγγράφων και έλλειψης αιτιολογίας απορρίφθηκαν ως αβάσιμοι ή απαράδεκτοι, διότι αφορούσαν εκτίμηση πραγματικών περιστατικών και νομίμως συνεκτιμηθέντα αποδεικτικά μέσα.
Κύριοι Λόγοι Απόφασης
Απορρίφθηκαν οι λόγοι αναίρεσης διότι το Εφετείο ορθά ερμήνευσε και εφάρμοσε τις ουσιαστικές διατάξεις (Ν. 551/1915, άρθρα 914, 932 και 662 ΑΚ, ΠΔ 16/1996) και διέλαβε πλήρεις, σαφείς και μη αντιφατικές αιτιολογίες. Οι αιτιάσεις για τον χαρακτηρισμό του αύλιου χώρου ως «χώρου εργασίας» είναι απαράδεκτες (άρθρο 561 § 1 ΚΠολΔ) ως προσβολή της αναιρετικώς ανέλεγκτης εκτίμησης των πραγματικών περιστατικών. Ο ισχυρισμός περί λήψης μη επιτρεπτών αποδεικτικών μέσων απορρίπτεται, αφού τα νέα έγγραφα προσκομίστηκαν νομίμως στην κατ’ έφεση δίκη (άρθρα 529 § 1, 529 § 2 ΚΠολΔ) και η σχετική κρίση είναι περί πράγματα. Ο ισχυρισμός περί παραμόρφωσης εγγράφου (άρθρο 559 αριθ. 20 ΚΠολΔ) δεν αφορά διαγνωστικό λάθος αλλά αποδεικτική αξιολόγηση. Ο λόγος περί αποδοχής γεγονότων χωρίς απόδειξη (άρθρο 559 αριθ. 10 ΚΠολΔ) είναι αβάσιμος, καθώς η κρίση στηρίζεται σε μνημονευόμενα αποδεικτικά μέσα, ενώ η επίκληση παραβίασης διδαγμάτων κοινής πείρας (άρθρο 559 αριθ. 1 εδ. β’ ΚΠολΔ) αφορά εκτίμηση αποδείξεων και είναι απαράδεκτη.
Τελική Απόφαση
Απορρίπτει την από 24-12-2009 αίτηση (αρ. καταθ. 392/28-12-2009) και το από 12-4-2010 δικόγραφο προσθέτων λόγων (αρ. κατ. 89/12-4-2010) για αναίρεση της 787/2009 αποφάσεως του Εφετείου Θεσσαλονίκης. Και Καταδικάζει τις αναιρεσείουσες στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσιβλήτου τα οποία ορίζει σε χίλια οκτακόσια (1.800) ευρώ.
Ακριβές Νομικό Ερώτημα
Αν για τη χρηματική ικανοποίηση λόγω ηθικής βλάβης από εργατικό ατύχημα αρκεί οποιαδήποτε αμέλεια του εργοδότη ή των προστηθέντων κατά το άρθρο 914 ΑΚ, και αν ο αύλιος χώρος της επιχείρησης συνιστά «χώρο εργασίας» υπό το ΠΔ 16/1996 ώστε να ισχύουν οι υποχρεώσεις καθαρισμού και ασφαλούς κυκλοφορίας.
Αναφορές σε Νόμους
Αριθμός
11/2012
Έτος
2012
Δείτε την πλήρη απόφαση→
1109/2022
2022Άρειος ΠάγοςΕργατικό ΔίκαιοΑστικό Δίκαιο
Σχετικότητα: 96.4%
Κρίσιμα Πραγματικά Περιστατικά
Εργαζόμενος, ηλικίας 50 ετών, ηλεκτροσυγκολλητής, απασχολούμενος με σύμβαση εξαρτημένης εργασίας αορίστου χρόνου από 1-7-1990 σε ομόρρυθμη εταιρεία. Στις 22-9-2007, κατά την εκτέλεση εργασίας μετατροπής μεταλλικής δεξαμενής νερού (διαστάσεων 1,5 μέτρα ύψος, 70 εκατοστά διάμετρο, 200 κιλά βάρος) που έπρεπε να τοποθετηθεί σε μπετονιέρα σε ύψος 2,5 μέτρων από το έδαφος, η δεξαμενή γλίστρησε από τα πιρούνια του κλαρκ και έπεσε επάνω του. Η δεξαμενή είχε φορτωθεί στο κλαρκ χωρίς πρόσδεση, καθώς δεν υπήρχαν ιμάντες. Το κλαρκ χειριζόταν συνάδελφος χωρίς άδεια ικανότητας οδηγού. Δεν υπήρχε τεχνικός ασφαλείας. Εργαζόμενος υπέστη κάταγμα κάτω τριτημορίου κνήμης-περόνης δεξιά, ανοικτό 2ου βαθμού με σύνθλιψη μαλακών μορίων, ισχαιμικό αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο με δεξιά ημιπληγία, δυσφασία. Νοσηλεύθηκε σε πολλαπλά νοσοκομεία συνολικά για μήνες. Αναγνωρίστηκε ποσοστό αναπηρίας 80% και του χορηγήθηκε σύνταξη βαριάς αναπηρίας από εργατικό ατύχημα. Ασφαλιστική εταιρεία είχε καταβάλει ποσό 29.347,02 ευρώ.
Νομική Σκέψη του Δικαστηρίου
Το άρθρο 932 ΑΚ προβλέπει ότι σε περίπτωση αδικοπραξίας, ανεξάρτητα από την αποζημίωση για την περιουσιακή ζημία, το δικαστήριο μπορεί να επιδικάσει εύλογη χρηματική ικανοποίηση λόγω ηθικής βλάβης. Το άρθρο 300 ΑΚ ρυθμίζει τη συνυπαιτιότητα του ζημιωθέντος. Το άρθρο 3 παρ. 2 του ΠΔ 395/1994 επιβάλλει στον εργοδότη να λαμβάνει τα αναγκαία μέτρα ώστε ο εξοπλισμός εργασίας να είναι κατάλληλος και να διασφαλίζεται η υγεία των εργαζομένων. Το Εφετείο διαπίστωσε ότι οι εργοδότες δεν έλαβαν τα προσήκοντα μέτρα ασφαλείας, δεν υπήρχε τεχνικός ασφαλείας, δεν υπήρχαν ιμάντες πρόσδεσης της δεξαμενής, ο χειριστής του κλαρκ δεν είχε άδεια, και ο εργαζόμενος υπέστη σοβαρό τραυματισμό με κάταγμα, ημιπληγία, αναπηρία 80%, με αιτιώδη σύνδεσμο μεταξύ ατυχήματος και βλαβών. Εφαρμόζοντας το άρθρο 932 ΑΚ και την αρχή της αναλογικότητας, το Εφετείο έκρινε ότι το ποσό των 50.000 ευρώ είναι εύλογο, λαμβάνοντας υπόψη τις συνθήκες νοσηλείας, τη μόνιμη αναπηρία, την ηλικία (50 ετών), την κοινωνική θέση και οικονομική κατάσταση των διαδίκων, χωρίς να υπερβαίνει τα ακραία όρια της διακριτικής ευχέρειας.
Κύριοι Λόγοι Απόφασης
Η αίτηση αναίρεσης απορρίφθηκε διότι το Εφετείο δέχθηκε ορθά την αποκλειστική υπαιτιότητα των εργοδοτών για το ατύχημα, καθώς δεν έλαβαν τα απαιτούμενα μέτρα ασφαλείας (απουσία τεχνικού ασφαλείας, ιμάντων πρόσδεσης, άδειας χειριστή κλαρκ), και απέρριψε βάσιμα την ένσταση συνυπαιτιότητας του εργαζομένου. Το επιδικασθέν ποσό των 50.000 ευρώ ως χρηματική ικανοποίηση λόγω ηθικής βλάβης κρίθηκε εύλογο και σύμφωνο με την αρχή της αναλογικότητας, ενόψει της σοβαρότητας του τραυματισμού (ημιπληγία, αναπηρία 80%, μόνιμη ανικανότητα), της ηλικίας του παθόντος (50 ετών), και της δικαστηριακής πρακτικής σε παρόμοιες υποθέσεις, χωρίς να υπερβαίνει τα ακραία όρια της διακριτικής ευχέρειας του δικαστηρίου.
Τελική Απόφαση
Απορρίπτει την από 22-9-2017 αίτηση για αναίρεση της υπ' αριθμ. 52/2017 αποφάσεως του Μονομελούς Εφετείου Καλαμάτας. Και Καταδικάζει τον αναιρεσείοντα να πληρώσει στον αναιρεσίβλητο για τα δικαστικά του έξοδα, το ποσό των χιλίων οκτακοσίων (1.800) ευρώ.
Ακριβές Νομικό Ερώτημα
Αν η έλλειψη λήψης μέτρων ασφαλείας από τον εργοδότη κατά την εκτέλεση επικίνδυνης εργασίας συνιστά αποκλειστική υπαιτιότητα για εργατικό ατύχημα και αν το ύψος της χρηματικής ικανοποίησης λόγω ηθικής βλάβης που επιδικάζεται σε εργαζόμενο που υπέστη σοβαρό τραυματισμό με μόνιμη αναπηρία παραβιάζει την αρχή της αναλογικότητας.
Αναφορές σε Νόμους
Αριθμός
1109/2022
Έτος
2022
Δείτε την πλήρη απόφαση→
211/2022
2022Άρειος ΠάγοςΕργατικό ΔίκαιοΑστικό Δίκαιο
Σχετικότητα: 96.3%
Κρίσιμα Πραγματικά Περιστατικά
Εργαζόμενος, γεννηθείς το 1960, πολίτης τρίτης χώρας με νόμιμη άδεια παραμονής και εργασίας στην Ελλάδα, προσλήφθηκε την 1.9.2008 με σύμβαση εξαρτημένης εργασίας αορίστου χρόνου από εταιρεία ως εργάτης γενικών καθηκόντων (καμαρώτος, καθαριστής, βαφέας) σε σκάφος αναψυχής, αντί μηνιαίων αποδοχών 900 ευρώ. Στις 3.4.2009, περί ώρα 07.30 π.μ., ενώ το πλοίο βρισκόταν σε ναυπηγείο για επισκευή, υπερυψωμένο σε ειδικούς τετράποδους πασσάλους, ο εργαζόμενος επιχείρησε να κατέλθει από την πρυμναία σκάλα του σκάφους, η οποία ήταν απασφαλισμένη χωρίς να το γνωρίζει, με αποτέλεσμα να υποχωρήσει και να πέσει από αρκετό ύψος στο τσιμεντένιο δάπεδο, υποστάς κατάγματα πτερνών άμφω. Ο εργαζόμενος ήταν έγγαμος με ένα τέκνο φοιτητή, ηλικίας 49 ετών κατά το ατύχημα. Έλαβε συνεχόμενες αναρρωτικές άδειες από 3.4.2009 έως 2.6.2009, από 2.6.2009 έως 16.7.2009, από 16.7.2009 έως 26.8.2009, από 27.8.2009 έως 10.10.2009. Η εργοδότρια κατέβαλε μισθούς έως τον Ιούλιο 2009, αλλά στις 15.10.2009 ανήγγειλε στον ΟΑΕΔ την "οικειοθελή" αποχώρηση του εργαζομένου. Η ανικανότητα για εργασία συνεχίστηκε έως τουλάχιστον τον Οκτώβριο 2011. Απώλεσε μισθούς 27 μηνών (Αύγουστος 2009 - Οκτώβριος 2011) συνολικού ποσού 24.300 ευρώ. Δαπάνησε 200 ευρώ για μίσθωση αναπηρικού αμαξιδίου, 25 ευρώ για αγορά βακτηρίας, 170 ευρώ για ειδικά παπούτσια και 60 ευρώ για ιατρική εξέταση. Ούτε η εργοδότρια ούτε ο εργαζόμενος ανήγγειλαν εμπροθέσμως το ατύχημα στο ΙΚΑ ως εργατικό.
Νομική Σκέψη του Δικαστηρίου
Το άρθρο 914 ΑΚ προβλέπει ότι όποιος ζημιώσει άλλον παράνομα και υπαίτια έχει υποχρέωση να τον αποζημιώσει, απαιτώντας ζημιογόνο συμπεριφορά, παράνομο χαρακτήρα, υπαιτιότητα, ζημία και πρόσφορο αιτιώδη σύνδεσμο. Η παράβαση από τον εργοδότη της γενικής υποχρέωσης πρόνοιας για τις συνθήκες ασφαλούς παροχής εργασίας (άρθρο 662 ΑΚ) συνιστά αδικοπραξία. Το άρθρο 932 ΑΚ επιτρέπει χρηματική ικανοποίηση λόγω ηθικής βλάβης, με το ύψος να καθορίζεται από το δικαστήριο λαμβάνοντας υπόψη το είδος της προσβολής, την έκταση της βλάβης, τη βαρύτητα του πταίσματος και την οικονομική κατάσταση των μερών. Το δικαστήριο διαπίστωσε ότι η εργοδότρια παρέλειψε να λάβει τα αναγκαία μέτρα ασφαλείας, δεν μερίμνησε ώστε η σκάλα να είναι ασφαλισμένη ούτε επέστησε την προσοχή στον εργαζόμενο, ο οποίος υπέστη κατάγματα πτερνών άμφω, απώλεσε μισθούς 27 μηνών ύψους 24.300 ευρώ και δαπάνησε 455 ευρώ για ιατρικά μέσα. Δεν αποδείχθηκε αμέλεια του εργαζομένου καθώς δεν γνώριζε ότι η σκάλα ήταν απασφαλισμένη. Εφαρμόζοντας τις διατάξεις των άρθρων 914 και 932 ΑΚ, το δικαστήριο έκρινε ότι η επιδίκαση 40.000 ευρώ για χρηματική ικανοποίηση λόγω ηθικής βλάβης δεν υπερβαίνει τα ακραία όρια της διακριτικής ευχέρειας ούτε παραβιάζει την αρχή της αναλογικότητας, ενόψει της αποκλειστικής υπαιτιότητας της εργοδότριας, της ηλικίας του εργαζομένου (49 ετών), της οικογενειακής του κατάστασης και της οικονομικής ευρωστίας της εργοδότριας.
Κύριοι Λόγοι Απόφασης
Η αίτηση αναίρεσης απορρίφθηκε διότι το Εφετείο ορθώς έκρινε την αγωγή ως ορισμένη, περιέχουσα όλα τα απαιτούμενα στοιχεία της αδικοπραξίας (ζημιογόνο συμπεριφορά, παρανομία, υπαιτιότητα, ζημία και αιτιώδη σύνδεσμο). Ορθώς δέχθηκε την αποκλειστική υπαιτιότητα της εργοδότριας για την παράλειψη λήψης μέτρων ασφαλείας και απέρριψε την ένσταση συνυπαιτιότητας του εργαζομένου. Το επιδικασθέν ποσό 40.000 ευρώ για χρηματική ικανοποίηση λόγω ηθικής βλάβης δεν υπερβαίνει τα ακραία όρια της διακριτικής ευχέρειας του δικαστηρίου ούτε παραβιάζει την αρχή της αναλογικότητας, καθώς κατά την κοινή πείρα, τη δικαστηριακή πρακτική και την περί δικαίου συνείδηση δεν υπολείπεται του συνήθως επιδικαζομένου σε παρόμοιες περιπτώσεις, ενόψει της αποκλειστικής υπαιτιότητας της εργοδότριας, του είδους και της έκτασης της σωματικής βλάβης, της απώλειας εισοδήματος 27 μηνών και της οικονομικής κατάστασης των μερών.
Τελική Απόφαση
Απορρίπτει την από 21-6-2020 αίτηση για αναίρεση της υπ' αριθμ. 360/2020 απόφασης του Μονομελούς Εφετείου Πειραιώς. Διατάσσει την εισαγωγή στο Δημόσιο Ταμείο του κατατεθέντος, για την άσκηση της ένδικης αίτησης αναίρεσης παραβόλου. Καταδικάζει τους αναιρεσείοντες στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσίβλητου, που ορίζει στο ποσό των δύο χιλιάδων επτακοσίων (2.700) ευρώ.
Ακριβές Νομικό Ερώτημα
Αν η παράλειψη του εργοδότη να λάβει τα αναγκαία μέτρα ασφαλείας κατά την εκτέλεση της εργασίας, που είχε ως συνέπεια τραυματισμό του εργαζομένου, συνιστά αδικοπραξία που δημιουργεί υποχρέωση αποζημίωσης για περιουσιακή ζημία και χρηματική ικανοποίηση λόγω ηθικής βλάβης, και αν η κρίση του δικαστηρίου ως προς το ύψος της χρηματικής ικανοποίησης υπόκειται σε αναιρετικό έλεγχο για παραβίαση της αρχής της αναλογικότητας και υπέρβαση των ακραίων ορίων της διακριτικής ευχέρειας.
Αναφορές σε Νόμους
Αριθμός
211/2022
Έτος
2022
Δείτε την πλήρη απόφαση→
516/2012
2012Άρειος ΠάγοςΕργατικό ΔίκαιοΔικονομικό Δίκαιο
Σχετικότητα: 96.1%
Κρίσιμα Πραγματικά Περιστατικά
Εργαζόμενη προσλήφθηκε στις 5-2-2001 ως πωλήτρια-ταμίας σε κατάστημα λιανικής, με έγγραφη σύμβαση αορίστου. Στις 1-12-2001 μετατράπηκε σε πλήρη απασχόληση με μικτές μηνιαίες αποδοχές 201.222 δρχ. Στις 26-1-2005 της ανατέθηκε να μετακινήσει κυλιόμενο φορητό ψυγείο (THERMOTAINER) σε διαδρόμους του καταστήματος. Κατά τη μετακίνηση παραπάτησε και παγιδεύτηκε το αριστερό πόδι μεταξύ καροτσιού και δαπέδου, με αποτέλεσμα κάκωση αχιλλείου τένοντα και μετατραυματική πάρεση περονιαίου και κνημιαίου νεύρου. Ακολούθησε επιδείνωση με χωλότητα, πόνο, χρήση βακτηριών, αισθητικές διαταραχές και καταθλιπτική συμπτωματολογία. Η αναπηρία κρίθηκε σε ποσοστό 67% και η αδυναμία για εργασία μόνιμη. Στο χώρο δεν υπήρχε ράμπα για παλετοφόρα, το δάπεδο παρουσίαζε κινδύνους ολισθήματος, δεν παρασχέθηκε εξοπλισμός ασφαλείας (γάντια, περικάρπια, προστατευτικά υποδήματα) και δεν δόθηκε εκπαίδευση για τον ορθό χειρισμό του ψυγείου.
Νομική Σκέψη του Δικαστηρίου
Το άρθρο 16 § 1 του Ν. 551/1915, σε συνδυασμό με τα άρθρα 914 και 932 ΑΚ, θεμελιώνει αξίωση χρηματικής ικανοποίησης λόγω ηθικής βλάβης όταν το εργατικό ατύχημα οφείλεται σε πταίσμα του εργοδότη ή των προστηθέντων. Το άρθρο 216 § 1 ΚΠολΔ απαιτεί σαφή έκθεση παραλείψεων, παρανομίας, υπαιτιότητας και αιτιώδους συνάφειας, ενώ το άρθρο 559 αριθ. 19 ΚΠολΔ ελέγχει την επάρκεια αιτιολογιών. Το δικαστήριο διαπίστωσε ότι η εργαζόμενη εκτελούσε την 26-1-2005 μεταφορά THERMOTAINER εκτός ειδικότητας, χωρίς εκπαίδευση και εξοπλισμό ασφαλείας, σε χώρο με ολισθηρό δάπεδο και χωρίς ράμπα. Υπέστη κάκωση και μετατραυματική πάρεση περονιαίου/κνημιαίου νεύρου, με μόνιμη αναπηρία 67% και αδυναμία για εργασία. Ιατρικές γνωματεύσεις και εξετάσεις (ηλεκτρομυογράφημα, μαγνητική) τεκμηρίωσαν την αιτιώδη συνάφεια. Εφαρμόζοντας τα ανωτέρω, έκρινε ότι αρκεί οποιαδήποτε αμέλεια των οργάνων του εργοδότη για θεμελίωση της αδικοπραξίας και της χρηματικής ικανοποίησης. Το δικόγραφο περιέγραψε συγκεκριμένες παραλείψεις (έλλειψη εκπαίδευσης, εξοπλισμού, ασφάλειας χώρου) και την αιτιώδη συνάφεια με τον τραυματισμό, ενώ οι αιτιολογίες του Εφετείου ήταν πλήρεις και μη αντιφατικές.
Κύριοι Λόγοι Απόφασης
Οι λόγοι περί απαραδέκτου λόγω αοριστίας απορρίφθηκαν διότι η αγωγή περιείχε σαφή και συγκεκριμένα περιστατικά παραλείψεων, το παράνομο και την αιτιώδη συνάφεια κατά το άρθρο 216 § 1 ΚΠολΔ. Ο ουσιαστικός λόγος απορρίφθηκε διότι αποδείχθηκε αποκλειστική υπαιτιότητα των οργάνων του εργοδότη: ανάθεση εργασίας εκτός ειδικότητας, χωρίς εκπαίδευση και χωρίς εξοπλισμό ασφαλείας, σε χώρο με κινδύνους (ολισθηρό δάπεδο, απουσία ράμπας), στοιχειοθετώντας αμέλεια κατά το άρθρο 914 ΑΚ. Ο λόγος περί έλλειψης νόμιμης βάσης (559 αριθ. 19) απορρίφθηκε διότι η απόφαση περιείχε επαρκείς, σαφείς και μη αντιφατικές αιτιολογίες για τον τραυματισμό, την μόνιμη αναπηρία 67% και την αιτιώδη συνάφεια, τεκμηριωμένες από τις ιατρικές γνωματεύσεις.
Ακριβές Νομικό Ερώτημα
Αν για την επιδίκαση χρηματικής ικανοποίησης λόγω ηθικής βλάβης από εργατικό ατύχημα αρκεί οποιαδήποτε αμέλεια του εργοδότη ή των προστηθέντων και αν το δικόγραφο της αγωγής πρέπει να εκθέτει συγκεκριμένες παραλείψεις, το παράνομο και την αιτιώδη συνάφεια κατά το άρθρο 216 ΚΠολΔ.
Αναφορές σε Νόμους
Αριθμός
516/2012
Έτος
2012
Δείτε την πλήρη απόφαση→
599/2020
2020Άρειος ΠάγοςΔικονομικό ΔίκαιοΕργατικό Δίκαιο
Σχετικότητα: 95.8%
Κρίσιμα Πραγματικά Περιστατικά
Εργαζόμενος προσλήφθηκε περί τα τέλη Ιουλίου 2004 με σύμβαση εξαρτημένης εργασίας αορίστου χρόνου για εγκατάσταση και συντήρηση συστημάτων ασφαλείας. Στις 10-3-2006 μετέβη σε εγκαταστάσεις πελάτη για επισκευή κάμερας στην εξωτερική οροφή αποθήκης. Κατά την ανάβαση στη στέγη από πλεξιγκλάς, αυτή υποχώρησε από το βάρος του, προκλήθηκε πτώση στο δάπεδο και σωματικός τραυματισμός. Δεν του είχαν παρασχεθεί μέσα ατομικής προστασίας (ζώνη πρόσδεσης, κράνος). Λόγω τραυματισμού κατέστη ανίκανος για εργασία από 10-3-2006 έως 15-6-2009. Έλαβε παροχές από το ΙΚΑ ποσού 7.648,33 ευρώ. Επιδίωξε αποκατάσταση διαφυγόντων εισοδημάτων 17.376,41 ευρώ (μετά την αφαίρεση των παροχών ΙΚΑ) και 2.880 ευρώ για βελτιωμένη διατροφή, καθώς και χρηματική ικανοποίηση για ηθική βλάβη.
Νομική Σκέψη του Δικαστηρίου
Το άρθρο 16 § 1 ν. 551/1915 ρυθμίζει την πλήρη αποζημίωση για εργατικό ατύχημα ως προς την περιουσιακή ζημία, ενώ για ηθική βλάβη εφαρμόζονται τα άρθρα 914 και 932 ΑΚ. Τα άρθρα 34 § 2 και 60 § 3 α.ν. 1846/1951 απαλλάσσουν τον εργοδότη από περιουσιακή αποζημίωση όταν ο παθών υπάγεται στην ασφάλιση ΙΚΑ, εκτός αν συντρέχει δόλος. Το άρθρο 300 ΑΚ επιτρέπει μείωση της χρηματικής ικανοποίησης λόγω συντρέχοντος πταίσματος. Διαδικαστικά, τα άρθρα 118 § 4, 566 § 1, 577 § 3, 578 και 559 ΚΠολΔ απαιτούν πλήρη παράθεση κρίσιμων παραδοχών στο αναιρετήριο, ενώ το άρθρο 559 αριθ. 11 περ. γ’ ΚΠολΔ θεμελιώνει λόγο όταν παραλείπεται συνεκτίμηση αποδεικτικών μέσων. Το δικαστήριο διαπίστωσε ότι εργαζόμενος, προσληφθείς περί τα τέλη Ιουλίου 2004, στις 10-3-2006 έπεσε από στέγη αποθήκης από πλεξιγκλάς, χωρίς να του έχουν παρασχεθεί ΜΑΠ, με αποτέλεσμα τραυματισμό και ανικανότητα προς εργασία έως 15-6-2009. Έλαβε παροχές ΙΚΑ 7.648,33 ευρώ και ζήτησε 17.376,41 ευρώ για διαφυγόντα εισοδήματα (μετά την αφαίρεση) και 2.880 ευρώ για βελτιωμένη διατροφή, καθώς και χρηματική ικανοποίηση. Δεν επικαλέσθηκε δόλο εργοδότη/προστηθέντων. Εφαρμόζοντας τα ανωτέρω, έκρινε ότι, ελλείψει επίκλησης δόλου και με παροχές ΙΚΑ, τα κονδύλια περιουσιακής αποζημίωσης είναι μη νόμιμα, ενώ η αξίωση χρηματικής ικανοποίησης κρίνεται κατά τα άρθρα 914 και 932 ΑΚ και μπορεί να μειωθεί λόγω συντρέχοντος πταίσματος (άρθρο 300 ΑΚ). Οι αναιρετικοί λόγοι περί εσφαλμένης εφαρμογής ουσιαστικού δικαίου ήταν απαράδεκτοι λόγω έλλειψης κρίσιμων παραδοχών, και ο λόγος περί μη συνεκτίμησης έγγραφου ήταν αβάσιμος, αφού προέκυπτε συνεκτίμηση όλων των πρακτικών της ποινικής δίκης.
Κύριοι Λόγοι Απόφασης
Απορρίφθηκαν ως απαράδεκτοι οι πρώτος και τέταρτος λόγοι, διότι το αναιρετήριο δεν παρέθεσε τις κρίσιμες παραδοχές της προσβαλλόμενης απόφασης (υπαιτιότητα εναγομένων, συντρέχον πταίσμα παθόντος, αιτιώδη συνάφεια, και περιστάσεις για τον προσδιορισμό του «εύλογου» της 932 ΑΚ). Ο δεύτερος λόγος απορρίφθηκε ως αβάσιμος, επειδή από τη γενική μνεία της απόφασης προέκυψε ότι συνεκτιμήθηκαν όλα τα αποδεικτικά μέσα, συμπεριλαμβανομένων των πρακτικών της 413/2010 ποινικής απόφασης. Ο τρίτος λόγος, κατά το πρώτο σκέλος του (559 αριθ. 1 ΚΠολΔ), κρίθηκε αβάσιμος: χωρίς επίκληση δόλου εργοδότη/προστηθέντων και με παροχές ΙΚΑ 7.648,33 ευρώ, τα κονδύλια 17.376,41 ευρώ (διαφυγόντα) και 2.880 ευρώ (βελτιωμένη διατροφή) ήταν μη νόμιμα. Κατά το δεύτερο σκέλος του (559 αριθ. 19 ΚΠολΔ) ήταν απαράδεκτος, αφού δεν υπήρξε ουσιαστική έρευνα του κεφαλαίου αυτού. Ο πέμπτος λόγος ήταν απαράδεκτος, ως ερειδόμενος σε αναληθή προϋπόθεση, καθόσον δεν υπήρχε αίτημα αποζημίωσης βάσει άρθρου 931 ΑΚ.
Τελική Απόφαση
Απορρίπτει την από 29-11-2017 και με αριθμό κατάθεσης 321/28-12-2017 αίτηση για αναίρεση της 2398/2017 απόφασης του Μονομελούς Εφετείου Θεσσαλονίκης. Καταδικάζει τον αναιρεσείοντα στην πληρωμή χιλίων οκτακοσίων (1.800) ευρώ, για τα δικαστικά έξοδα των αναιρεσιβλήτων.
Ακριβές Νομικό Ερώτημα
Αν, σε εργατικό ατύχημα καλυπτόμενο από την ασφάλιση ΙΚΑ, αποκλείεται η περιουσιακή αποζημίωση χωρίς επίκληση και απόδειξη δόλου του εργοδότη/προστηθέντων, ενώ παραμένει η ευθύνη για χρηματική ικανοποίηση λόγω ηθικής βλάβης κατά τα άρθρα 914 και 932 ΑΚ, η οποία μπορεί να μειωθεί λόγω συντρέχοντος πταίσματος κατά το άρθρο 300 ΑΚ.
Αναφορές σε Νόμους
Αριθμός
599/2020
Έτος
2020
Δείτε την πλήρη απόφαση→
671/2012
2012Άρειος ΠάγοςΕργατικό ΔίκαιοΑστικό Δίκαιο
Σχετικότητα: 95.7%
Κρίσιμα Πραγματικά Περιστατικά
Εργοδότης εκμεταλλευόταν ξενοδοχειακή μονάδα και απασχολούσε εργαζόμενο σε λάντζα από 9/9/2005 με μηνιαίο μισθό 902,69 ευρώ. Η εργασία περιλάμβανε πλύσιμο, μεταφορά σκευών και καθαριότητα, με χρήση καροτσιού από τον μπουφέ προς την κουζίνα μέσω διαδρόμου. Μεταξύ των δαπέδων υπήρχε υψομετρική διαφορά περίπου 30 εκ., η πόρτα παρέμενε ανοικτή και το καρότσι τοποθετούνταν κοντά στην είσοδο της λάντσας. Στις 5/7/2006, μεταφέροντας δύο πιατέλες με τα χέρια και χωρίς ορατότητα της υψομετρικής διαφοράς, ο εργαζόμενος έχασε την ισορροπία, έπεσε στον διάδρομο και υπέστη σοβαρά κατάγματα και στα δύο πόδια. Δεν είχε κατασκευασθεί ράμπα με κατάλληλη κλίση μπροστά από την πόρτα. Το κτίριο είχε χαρακτηρισθεί διατηρητέο, αλλά η κατασκευή ράμπας ήταν εφικτή και δεν θα επηρέαζε τη διέλευση ή την εικόνα του κτιρίου.
Νομική Σκέψη του Δικαστηρίου
Το άρθρο 914 ΑΚ επιβάλλει ευθύνη για αδικοπραξία όταν, με πταίσμα, προκληθεί ζημία· σε συνδυασμό με τα άρθρα 299 και 932 ΑΚ και τα άρθρα 1, 2 και 16 § 1 ν. 551/1915, ο παθών από εργατικό ατύχημα δικαιούται χρηματική ικανοποίηση λόγω ηθικής βλάβης εφόσον υφίσταται οποιαδήποτε αμέλεια του εργοδότη ή των προστηθέντων. Το π.δ. 16/1996 (άρθρο 10 Παράρτημα I παρ. 10.3.1γ και παρ. 12.5) επιβάλλει δάπεδα χωρίς κινδύνους ολισθήματος και ομαλά εκατέρωθεν των θυρών. Κατά το άρθρο 300 ΑΚ, με συνδρομή πταίσματος του παθόντος, απαιτείται προβολή ενστάσεως συνυπαιτιότητας· χωρίς αυτήν, το δικαστήριο δεν την εξετάζει. Το δικαστήριο δέχθηκε ότι εργαζόμενος σε ξενοδοχειακή μονάδα, προσληφθείς στις 9/9/2005 για εργασία λάντζας με μισθό 902,69 ευρώ, μετέφερε σκεύη από τον μπουφέ στην κουζίνα μέσω διαδρόμου όπου υπήρχε υψομετρική διαφορά περίπου 30 εκ. μεταξύ δαπέδων. Στις 5/7/2006, ενώ κρατούσε δύο πιατέλες, εξήλθε από πόρτα που μένει μόνιμα ανοικτή, δεν είχε ορατότητα της υψομετρικής διαφοράς και έπεσε στον διάδρομο, υφιστάμενος σοβαρά κατάγματα και στα δύο πόδια. Ο διάδρομος ήταν ιδιαίτερα φαρδύς, με τοποθετημένα αντικείμενα, και δεν υπήρχε ράμπα με κατάλληλη κλίση. Εφαρμόζοντας τις ανωτέρω διατάξεις, το δικαστήριο εξέτασε αν η παράλειψη των νόμιμων εκπροσώπων να τοποθετήσουν ράμπα, παρά τη γνωστή υψομετρική διαφορά, παραβιάζει τις υποχρεώσεις ασφάλειας του π.δ. 16/1996, και αν τυχόν συνυπαιτιότητα του εργαζομένου είχε προταθεί. Διαπίστωσε ότι η κατασκευή ράμπας ήταν εφικτή και συμβατή με το καθεστώς διατηρητέου (ν. 1469/1950), ότι το ατύχημα δεν οφείλεται σε ολίσθημα αλλά σε πτώση λόγω διαφοράς επιπέδων, και ότι δεν προβλήθηκε ένσταση συνυπαιτιότητας, οπότε εφαρμόστηκε πλήρως το πλαίσιο ευθύνης του άρθρου 914 ΑΚ.
Κύριοι Λόγοι Απόφασης
Η προσβαλλόμενη απόφαση περιέχει πλήρεις, σαφείς και μη αντιφατικές αιτιολογίες: θεμελίωσε αμέλεια των νόμιμων εκπροσώπων μέσω της παράλειψης τοποθέτησης ράμπας παρά την υψομετρική διαφορά 30 εκ., σε παραβίαση των προδιαγραφών ασφάλειας του π.δ. 16/1996· διευκρίνισε ότι ο τραυματισμός δεν προήλθε από ολίσθημα αλλά από πτώση λόγω της διαφοράς επιπέδων· απέκρουσε τον ισχυρισμό περί απαγόρευσης κατασκευής λόγω διατηρητέου, κρίνοντας την ράμπα εφικτή και συμβατή· και επισήμανε ότι δεν προβλήθηκε ένσταση συνυπαιτιότητας, άρα τα άρθρα 300 και 330 ΑΚ δεν είχαν εφαρμογή. Ως εκ τούτου, δεν συντρέχει παραβίαση των άρθρων 1, 2, 16 ν. 551/1915, 299, 914, 932 ΑΚ, π.δ. 16/1996 ούτε των άρθρων 559 αριθ. 1 και 19 ΚΠολΔ, και οι λόγοι αναιρέσεως είναι αβάσιμοι.
Τελική Απόφαση
Απορρίπτει την από 18/4/2011 αίτηση για αναίρεση της 96/2011 αποφάσεως του Εφετείου Θεσσαλονίκης. Καταδικάζει την αναιρεσείουσα στη δικαστική δαπάνη της αναιρεσίβλητης την οποία ορίζει σε χίλια οκτακόσια (1.800) ευρώ.
Ακριβές Νομικό Ερώτημα
Αν για την επιδίκαση χρηματικής ικανοποίησης λόγω ηθικής βλάβης από εργατικό ατύχημα αρκεί οποιαδήποτε αμέλεια του εργοδότη κατά το άρθρο 914 ΑΚ και αν η συνυπαιτιότητα του παθόντος μπορεί να ληφθεί υπόψη χωρίς σχετική ένσταση του εναγομένου.
Αναφορές σε Νόμους
Αριθμός
671/2012
Έτος
2012
Δείτε την πλήρη απόφαση→
52/2011
2011Άρειος ΠάγοςΕργατικό ΔίκαιοΔικονομικό Δίκαιο
Σχετικότητα: 95.5%
Κρίσιμα Πραγματικά Περιστατικά
Εργαζόμενος απασχολείτο από το 1999 ως ανειδίκευτος εργάτης με σύμβαση αορίστου χρόνου σε επιχείρηση αντιπροσωπείας και συνεργείου αυτοκινήτων. Τον Μάιο 2001 συμφωνήθηκε να βάψει εξοχική κατοικία του εργοδότη. Στις 19.5.2001, βάφοντας εξωτερικό τοίχο με πρόχειρη μεταλλική σκαλωσιά με ρόδες, έπεσε από ύψος περίπου 6 μέτρων και υπέστη πολλαπλά κατάγματα κρανίου, κάταγμα Le Fort, ωτόρροια και ρινορραγία. Νοσηλεύθηκε στη Μονάδα Εντατικής Θεραπείας και υποβλήθηκε σε χειρουργικές επεμβάσεις, παραμένοντας σε ιατρική παρακολούθηση και φαρμακευτική αγωγή. Έλαβε από το ΙΚΑ σύνταξη ως ανάπηρος από εργατικό ατύχημα, με ποσοστό αναπηρίας 80%, για το διάστημα 1.8.2006 έως 31.7.2007, και στη συνέχεια κύρια σύνταξη λόγω βαριάς αναπηρίας 80%. Το ατύχημα αποδόθηκε στη μη τήρηση μέτρων ασφαλείας και στην μη κατασκευή σταθερής σκαλωσιάς κατά τις διατάξεις των Π.Δ. 778/1980 και 1073/1981.
Νομική Σκέψη του Δικαστηρίου
Το άρθρο 34 § 2 ΑΝ 1846/1951, σε συνδυασμό με το άρθρο 16 §§ 1 και 3 Ν. 551/1914 και το άρθρο 1 Ν. 551/1915, ορίζει ότι όταν ο παθών υπάγεται στην ασφάλιση του ΙΚΑ ο εργοδότης απαλλάσσεται από κάθε αποζημίωση περιουσιακού χαρακτήρα, εκτός αν υπάρχει δόλος. Η αξίωση χρηματικής ικανοποίησης λόγω ηθικής βλάβης παραμένει (άρθρα 914, 922, 932 ΑΚ). Για οικοδομικές εργασίες επιβάλλονται μέτρα ασφαλείας (Π.Δ. 778/1980, Π.Δ. 1073/1981, Ν. 1396/1983). Το δικαστήριο διαπίστωσε ότι ο μισθωτός εργαζόταν από το 1999, στις 19.5.2001 έπεσε από περίπου 6 μ. χρησιμοποιώντας πρόχειρη σκαλωσιά με ρόδες, υπέστη σοβαρές βλάβες και έλαβε παροχές/σύνταξη ΙΚΑ με ποσοστό αναπηρίας 80% (1.8.2006–31.7.2007 και κύρια σύνταξη). Το ατύχημα οφείλεται σε μη τήρηση προβλεπόμενων μέτρων ασφαλείας. Δόλος του εργοδότη δεν αποδείχθηκε. Εφαρμόζοντας τα ανωτέρω, έκρινε ότι, λόγω ασφάλισης στο ΙΚΑ και έλλειψης δόλου, αποκλείονται οι αξιώσεις για θετική ζημία, διαφυγόντα κέρδη και η αποζημίωση του άρθρου 931 ΑΚ, ενώ παραμένει η αξίωση χρηματικής ικανοποίησης λόγω ηθικής βλάβης βάσει πταίσματος και παραβάσεων των κανόνων ασφαλείας. Οι αιτιάσεις περί εσφαλμένης εφαρμογής και ανεπαρκούς αιτιολογίας απορρίφθηκαν (άρθρο 559 ΚΠολΔ).
Κύριοι Λόγοι Απόφασης
Δεν διαπιστώθηκε παραβίαση ουσιαστικών διατάξεων: το Εφετείο ορθά εφάρμοσε το πλαίσιο Ν. 551/1915 και ΑΝ 1846/1951, κρίνοντας ότι, εφόσον ο παθών ήταν ασφαλισμένος στο ΙΚΑ και δεν υπήρξε δόλος, ο εργοδότης απαλλάσσεται από αξιώσεις περιουσιακού χαρακτήρα (συμπεριλαμβανομένης της αποζημίωσης του άρθρου 931 ΑΚ) και παραμένει μόνο η χρηματική ικανοποίηση λόγω ηθικής βλάβης. Η απόφαση φέρει πλήρεις, σαφείς και μη αντιφατικές αιτιολογίες ως προς την έλλειψη δόλου και την εφαρμογή των διατάξεων, καθιστώντας εφικτό τον αναιρετικό έλεγχο. Επομένως, οι λόγοι του άρθρου 559 αρ. 1 ΚΠολΔ είναι αβάσιμοι. Οι λόγοι του άρθρου 559 αρ. 19 ΚΠολΔ είναι επίσης αβάσιμοι, ενώ οι επικλήσεις πλημμελειών από τους αρ. 8 και 9 ΚΠολΔ είναι απαράδεκτες λόγω μη συγκεκριμένου προσδιορισμού. Ο τέταρτος λόγος του άρθρου 559 αρ. 9 ΚΠολΔ περί αδίκαστης αίτησης απορρίπτεται, καθώς το Εφετείο απάντησε στον σχετικό ισχυρισμό. Με βάση αυτά, η αίτηση αναιρέσεως απορρίφθηκε.
Τελική Απόφαση
Απορρίπτει την από 29-12-2009 αίτηση του αναιρεσείοντος, για αναίρεση της με αριθμό 3976/2009 αποφάσεως του Εφετείου Αθηνών. Καταδικάζει τον αναιρεσείοντα στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσίβλητου, τα οποία ορίζει σε χίλια οκτακόσια (1800) ευρώ.
Ακριβές Νομικό Ερώτημα
Αν, σε εργατικό ατύχημα μισθωτού ασφαλισμένου στο ΙΚΑ, ο εργοδότης απαλλάσσεται από κάθε αξίωση περιουσιακού χαρακτήρα (συμπεριλαμβανομένης της αποζημίωσης του άρθρου 931 ΑΚ) ακόμη και σε περίπτωση ειδικής αμέλειας, και διατηρείται μόνο η αξίωση χρηματικής ικανοποίησης λόγω ηθικής βλάβης όταν υπάρχει πταίσμα.
Αναφορές σε Νόμους
Αριθμός
52/2011
Έτος
2011
Δείτε την πλήρη απόφαση→
1000/2018
2018Άρειος ΠάγοςΕργατικό ΔίκαιοΑστικό Δίκαιο
Σχετικότητα: 95.5%
Κρίσιμα Πραγματικά Περιστατικά
Ναυτικός, μάγειρας, ναυτολογήθηκε στις 6-10-2010 σε δεξαμενόπλοιο υπό ελληνική σημαία, ολικής χωρητικότητας 29.663 κόρων, με μηνιαίες αποδοχές 3.704,2 ευρώ, βάσει προσυμφώνου ναυτικής εργασίας ορισμένου χρόνου διάρκειας οκτώ μηνών. Στις 7-10-2010, κατά την εκτέλεση εργασίας, έπεσε από κάθετη χαλύβδινη σταθερή κλίμακα που συνέδεε το μαγειρείο με τις αποθήκες τροφίμων, κρατώντας λεκάνη στο αριστερό χέρι. Δεν του είχαν χορηγηθεί αντιολισθητικά υποδήματα, παρότι είχε ήδη αναλάβει υπηρεσία. Ένα μήνα πριν, στις 2-9-2010, είχε τραυματιστεί ο προηγούμενος μάγειρας από πτώση στην ίδια σκάλα. Μετά το ατύχημα εμφάνισε τριπληγία (παράλυση κάτω άκρων και αριστερού άνω άκρου) και κατάργηση αισθητικότητας. Νοσηλεύτηκε 14 ημέρες στο νοσοκομείο Ντέρμπαν Ν. Αφρικής, όπου του χορηγήθηκε ψυχοτροπική αγωγή χωρίς βελτίωση. Όλες οι απεικονιστικές εξετάσεις (μαγνητικές τομογραφίες, νευροφυσιολογικός έλεγχος) ήταν φυσιολογικές. Δεν διαπιστώθηκε οργανική ή ψυχιατρική προδιάθεση. Κρίθηκε ανίκανος για κάθε επάγγελμα με ποσοστό αναπηρίας 80-90%.
Νομική Σκέψη του Δικαστηρίου
Το άρθρο 16 ν. 551/1915 σε συνδυασμό με τα άρθρα 3, 4, 6 πδ 395/1994, 16 πδ 1349/1981 και 10 βδ 806/1970 προβλέπουν ειδικούς όρους ασφαλείας για ναυτικούς, επιβάλλοντας στον εργοδότη υποχρέωση χορήγησης προστατευτικού εξοπλισμού και ενημέρωσης για επικίνδυνες καταστάσεις. Η μη τήρηση τους θεμελιώνει αξίωση πλήρους αποζημίωσης. Το δικαστήριο διαπίστωσε ότι δεν χορηγήθηκαν αντιολισθητικά υποδήματα στον ναυτικό πριν αναλάβει υπηρεσία, παρά την υποχρέωση του εργοδότη. Επίσης, δεν ενημερώθηκε για την επικινδυνότητα της κάθετης σκάλας, παρότι προηγούμενος μάγειρας είχε τραυματιστεί έναν μήνα πριν στην ίδια σκάλα. Όλοι οι ιατροί συμφώνησαν ότι ο ναυτικός πάσχει από τριπληγία χωρίς οργανική προδιάθεση. Εφαρμόζοντας τα κριτήρια του άρθρου 1 ν. 551/1915, το δικαστήριο έκρινε ότι η πάθηση επήλθε από βίαιη και αιφνίδια επενέργεια εξωτερικού αιτίου (πτώση), μη αναγόμενη σε προδιάθεση, συνιστώντας εργατικό ατύχημα. Η παράβαση ειδικών κανόνων ασφαλείας συνδέεται αιτιωδώς με το ατύχημα.
Κύριοι Λόγοι Απόφασης
Η αίτηση αναίρεσης απορρίφθηκε διότι το Εφετείο ορθά έκρινε ότι οι προστηθέντες της πλοιοκτήτριας παρέβησαν ειδικούς κανόνες ασφαλείας (άρθρα 3, 4, 6 πδ 395/1994, 16 πδ 1349/1981, 10 βδ 806/1970), παραλείποντας να χορηγήσουν αντιολισθητικά υποδήματα και να ενημερώσουν τον ναυτικό για την επικινδυνότητα της κάθετης σκάλας, ιδίως μετά από προηγούμενο ατύχημα. Η πάθηση τριπληγίας, παρά την έλλειψη ακτινολογικών ευρημάτων, αποδόθηκε αιτιωδώς στην πτώση, καθώς όλοι οι ιατροί συμφώνησαν ότι δεν υπήρχε οργανική ή ψυχιατρική προδιάθεση και η κλινική εικόνα εμφανίστηκε αμέσως μετά το ατύχημα. Η αναιρεσείουσα δεν απέδειξε ότι χορήγησε τον εξοπλισμό ή ότι η σκάλα δεν ήταν επικίνδυνη.
Τελική Απόφαση
ΑΠΟΡΡΙΠΤΕΙ την κρινόμενη από 20.9.2017 αίτηση και τους από 3.1.2018 πρόσθετους λόγους της εταιρείας με την επωνυμία "...", για αναίρεση της 360/2017 απόφασης του Μονομελούς Εφετείου Πειραιώς. ΚΑΤΑΔΙΚΑΖΕΙ την αναιρεσείουσα στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσιβλήτου, τα οποία ορίζει σε χίλια οκτακόσια (1.800) ευρώ.
Ακριβές Νομικό Ερώτημα
Αν η μη χορήγηση αντιολισθητικών υποδημάτων και η παράλειψη ενημέρωσης ναυτικού για την επικινδυνότητα κλίμακας πλοίου συνιστούν παράβαση ειδικών όρων ασφαλείας κατά το άρθρο 16 ν. 551/1915 και τα πδ 395/1994 και 1349/1981, θεμελιώνοντας αξίωση πλήρους αποζημίωσης για εργατικό ατύχημα, και αν η πάθηση τριπληγίας χωρίς ακτινολογικά ευρήματα οργανικής βλάβης μπορεί να αποδοθεί αιτιωδώς σε πτώση από κλίμακα κατά την εκτέλεση εργασίας.
Αναφορές σε Νόμους
Αριθμός
1000/2018
Έτος
2018
Δείτε την πλήρη απόφαση→
703/2013
2013Άρειος ΠάγοςΑστικό ΔίκαιοΔικονομικό Δίκαιο
Σχετικότητα: 95.4%
Κρίσιμα Πραγματικά Περιστατικά
Εργαζόμενος οικοδόμος με σύμβαση αορίστου χρόνου, εκπαιδευμένος σε θέματα ασφαλείας, παραχωρήθηκε προσωρινά σε τεχνική εταιρεία για άντληση υδάτων σε μεγάλο εργοτάξιο. Κατόπιν εντολής εργοδηγού, ο εργαζόμενος με άλλους δύο ανέβηκε στον κάδο μηχανήματος εκσκαφής (JCB) για μεταφορά εντός του εργοταξίου, ενώ η μεταφορά προσώπων σε κάδο απαγορεύεται από το ΠΔ 395/1994 (άρθρο 2 § 4). Ο χειριστής, τελών υπό τις εντολές του εργοδηγού, ενεργοποίησε τον μοχλό κίνησης του κάδου εν κινήσει, προκαλώντας συμπίεση του αριστερού ποδιού και ακρωτηριασμό στη λισφραγγείου άρθρωση. Το ατύχημα συνέβη στις 7.3.2003, περί ώρα 09:30. Ακολούθησε χειρουργική επανασυγκόλληση, αλλά εμφανίστηκε θρόμβωση του κολοβώματος την 6η ημέρα. Ο παθών κρίθηκε ανάπηρος σε ποσοστό 67% και έλαβε σύνταξη αναπηρίας μέχρι 31.10.2005. Δεν υπήρχε διαθέσιμο άλλο μέσο μεταφοράς στο εργοτάξιο. Ο παθών είναι εργάτης-οικοδόμος, έγγαμος με τρία ανήλικα τέκνα.
Νομική Σκέψη του Δικαστηρίου
Το άρθρο 16 § 1 Ν. 551/1915 αφορά πλήρη αποζημίωση για περιουσιακή ζημία υπό προϋποθέσεις (δόλος ή παραβίαση κανόνων ασφαλείας), ενώ για χρηματική ικανοποίηση λόγω ηθικής βλάβης εφαρμόζονται οι γενικές διατάξεις του άρθρου 914 ΑΚ (πταίσμα) και ο προσδιορισμός του «εύλογου» ποσού κατά το άρθρο 932 ΑΚ. Η μεταφορά προσώπων σε κάδο εκσκαφέα απαγορεύεται από το άρθρο 2 § 4 ΠΔ 395/1994 (ως τροποπ. με ΠΔ 89/1999). Η αρχή της αναλογικότητας (άρθρο 25 § 1 Συντ.) δεν εφαρμόζεται αυτοτελώς, διότι ενσωματώνεται στον κανόνα του άρθρου 932 ΑΚ. Το δικαστήριο διαπίστωσε ότι ο εργοδηγός διέταξε μεταφορά εργαζομένων εντός κάδου JCB στις 7.3.2003, 09:30, χωρίς άλλο μέσο μετακίνησης διαθέσιμο. Ο χειριστής ενεργοποίησε τον μοχλό του κάδου εν κινήσει, προκαλώντας ακρωτηριασμό στη λισφραγγείου άρθρωση. Ο παθών υπέστη αναπηρία 67% και οικογενειακές-επαγγελματικές επιπτώσεις. Ο παθών ενήργησε κατ’ εντολή και δεν είχε εναλλακτική επιλογή. Εφαρμόζοντας τα ανωτέρω, το δικαστήριο έκρινε πταίσμα των προστηθέντων (παραβίαση ΠΔ 395/1994 και κακός χειρισμός) και απουσία συντρέχοντος πταίσματος του παθόντος. Ο καθορισμός του ύψους της χρηματικής ικανοποίησης κατ’ άρθρο 932 ΑΚ ερείδεται σε διακριτική ευχέρεια και δεν υπόκειται σε αναιρετικό έλεγχο· η επίκληση της αναλογικότητας δεν μεταβάλλει το αποτέλεσμα. Τα προσκομισθέντα έγγραφα συνεκτιμήθηκαν, έστω και χωρίς ειδική μνεία.
Κύριοι Λόγοι Απόφασης
Απορρίφθηκε ο λόγος αναιρέσεως από τον αρ. 19 του άρθρου 559 ΚΠολΔ, διότι η απόφαση περιέχει πλήρεις και σαφείς αιτιολογίες για τις συνθήκες του ατυχήματος, τη παραβίαση του άρθρου 2 § 4 ΠΔ 395/1994, το πταίσμα του εργοδηγού/χειριστή και την έλλειψη συντρέχοντος πταίσματος του παθόντος. Ο λόγος περί παραβίασης του άρθρου 932 ΑΚ και της αρχής της αναλογικότητας απορρίφθηκε ως απαράδεκτος, επειδή ο προσδιορισμός του «εύλογου» ποσού είναι αναιρετικώς ανέλεγκτος και η αναλογικότητα δεν εφαρμόζεται αυτοτελώς αλλά ενσωματώνεται στην κρίση του άρθρου 932 ΑΚ. Τέλος, ο λόγος από τον αρ. 11 περ. γ’ του άρθρου 559 ΚΠολΔ απορρίφθηκε, αφού το δικαστήριο έλαβε υπόψη όλα τα νόμιμα αποδεικτικά μέσα, περιλαμβανομένης της υπ’ αριθμ. 16558/2008 ποινικής απόφασης, ανεξαρτήτως ειδικής μνείας.
Τελική Απόφαση
Απορρίπτει την από 21-6-2012 αίτηση της Ανώνυμης Εταιρίας με την επωνυμία "ΜΟΧΛΟΣ Α.Ε" για αναίρεση της 1001/2012 αποφάσεως του Εφετείου Αθηνών. Και Καταδικάζει την αναιρεσείουσα στη δικαστική δαπάνη του αναιρεσιβλήτου, την οποία ορίζει στο ποσό των χιλίων οκτακοσίων (1.800) ευρώ.
Ακριβές Νομικό Ερώτημα
Αν η χρηματική ικανοποίηση λόγω ηθικής βλάβης από εργατικό ατύχημα θεμελιώνεται με πταίσμα του εργοδότη ή των προστηθέντων βάσει του άρθρου 914 ΑΚ, ανεξάρτητα από τις προϋποθέσεις του Ν. 551/1915 για περιουσιακή ζημία, και αν η αρχή της αναλογικότητας εφαρμόζεται αυτοτελώς ή ενσωματώνεται στην κρίση του άρθρου 932 ΑΚ για το «εύλογο» ποσό.
Αναφορές σε Νόμους
Αριθμός
703/2013
Έτος
2013
Δείτε την πλήρη απόφαση→
224/2020
2020Άρειος ΠάγοςΔικονομικό ΔίκαιοΑστικό Δίκαιο
Σχετικότητα: 95.4%
Κρίσιμα Πραγματικά Περιστατικά
Εργάτης οικοδομών απασχολείτο με σύμβαση εξαρτημένης εργασίας αορίστου χρόνου από εργολάβο οικοδομικών έργων από τον Ιανουάριο 2000, με εξαήμερη εργασία, ωράριο 07:30-14:30 και ημερομίσθιο 60 ευρώ (Φεβρουάριος 2005), ασφαλισμένος στο ΙΚΑ. Στις 28-02-2005 του ανατέθηκαν διορθωτικές εργασίες επιχρίσματος στις υδρορροές πρόσοψης τριώροφης οικοδομής ιδιοκτησίας κυρίας του έργου. Κατά την εκτέλεση, δεν υπήρχαν ανθεκτικά ικριώματα ή άλλα ισοδύναμα μέσα προστασίας (χειρολισθήρας, εμπόδια, ζώνη ασφαλείας με αγκύρωση), γεγονός που συνδέθηκε αιτιωδώς με την πτώση και τον τραυματισμό. Η ιδιοκτήτρια δεν είχε τεχνικές γνώσεις, δεν παρείχε δεσμευτικές οδηγίες, ούτε είχε αναλάβει διεύθυνση/επίβλεψη του έργου και απουσίαζε την ημέρα του συμβάντος. Η οικοδομική άδεια είχε λήξει από το 2001· είχε δοθεί το 2001 υπεύθυνη δήλωση προς την Πολεοδομία για σκοπούς θεώρησης/ρευματοδότησης, χωρίς ανάληψη ευθύνης για μεταγενέστερες εργασίες.
Νομική Σκέψη του Δικαστηρίου
Το άρθρο 16 § 1 του ν. 551/1914, σε συνδυασμό με τα άρθρα 914, 932 και 922 ΑΚ, θεμελιώνει αξίωση χρηματικής ικανοποίησης για ηθική βλάβη σε εργατικό ατύχημα όταν συντρέχει πταίσμα εργοδότη/κυρίου έργου ή προστηθέντος. Κατά το άρθρο 922 ΑΚ απαιτείται σχέση πρόστησης, ήτοι εξάρτηση με δυνατότητα παροχής εντολών/οδηγιών και ελέγχου. Κατά το άρθρο 559 αριθ. 1 ΚΠολΔ ελέγχεται η ορθή ερμηνεία/εφαρμογή ουσιαστικών κανόνων, ενώ το άρθρο 559 αριθ. 20 ΚΠολΔ προϋποθέτει παραμόρφωση εγγράφου μέσω διαγνωστικού σφάλματος ανάγνωσης. Το δικαστήριο διαπίστωσε ότι ο εργαζόμενος αμειβόταν με 60 ευρώ ημερησίως (2/2005) και στις 28-02-2005 εκτελούσε επιχρίσματα σε τριώροφη οικοδομή χωρίς ικριώματα ή ισοδύναμα μέσα ασφαλείας (χειρολισθήρα, εμπόδια, ζώνη με αγκύρωση). Η ιδιοκτήτρια δεν είχε επιφυλάξει διεύθυνση/επίβλεψη, δεν παρείχε δεσμευτικές οδηγίες, και απουσίαζε. Η υπεύθυνη δήλωση του 2001 προς Πολεοδομία αφορούσε θεώρηση/ρευματοδότηση, ενώ η άδεια είχε λήξει από το 2001. Εφαρμόζοντας τα ανωτέρω, το δικαστήριο έκρινε ότι δεν υφίσταται σχέση πρόστησης μεταξύ κυρίας έργου και εργολάβου, άρα δεν συντρέχει ευθύνη της κατά το άρθρο 922 ΑΚ. Περαιτέρω, δεν υπήρξε παραμόρφωση της υπεύθυνης δήλωσης, αλλά απλή συνεκτίμηση του περιεχομένου της με άλλα αποδεικτικά μέσα, αποκλείοντας τον αναιρετικό λόγο του άρθρου 559 αριθ. 20 ΚΠολΔ.
Κύριοι Λόγοι Απόφασης
Η ερμηνεία και εφαρμογή του άρθρου 922 ΑΚ από το δικαστήριο της ουσίας ήταν ορθή, διότι, βάσει των παραδοχών, η κυρία του έργου δεν είχε αναλάβει διεύθυνση ή επίβλεψη ούτε παρείχε δεσμευτικές οδηγίες στον εργολάβο, ώστε να θεμελιωθεί σχέση πρόστησης και ευθύνη της για το πταίσμα του. Η υπεύθυνη δήλωση του 2001 προς την Πολεοδομία εξυπηρετούσε τη θεώρηση/ρευματοδότηση και δεν σήμαινε ανάληψη ευθύνης για τις μεταγενέστερες εργασίες, ενώ δεν υπήρξε διαγνωστικό σφάλμα ως προς την ανάγνωσή της. Επομένως, οι αναιρετικοί λόγοι από το άρθρο 559 αριθ. 1 και 20 ΚΠολΔ κρίθηκαν αβάσιμοι.
Τελική Απόφαση
Απορρίπτει την από 2/7/2018 αίτηση του ... (...) για αναίρεση της υπ' αριθ. 2847/2017 απόφασης του Εφετείου Αθηνών. Διατάσσει την εισαγωγή του παραβόλου στο Δημόσιο Ταμείο. Καταδικάζει τον αναιρεσείοντα στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσίβλητης, τα οποία ορίζει σε δύο χιλιάδες επτακόσια (2.700) ευρώ.
Ακριβές Νομικό Ερώτημα
Αν ο κύριος του έργου ευθύνεται κατά το άρθρο 922 ΑΚ για ατύχημα εργαζομένου του εργολάβου όταν δεν έχει επιφυλάξει για τον εαυτό του τη διεύθυνση και επίβλεψη του έργου, και αν η διαφορετική αξιολόγηση υπεύθυνης δήλωσης συνιστά παραμόρφωση εγγράφου κατά το άρθρο 559 αριθ. 20 ΚΠολΔ.
Αναφορές σε Νόμους
Αριθμός
224/2020
Έτος
2020
Δείτε την πλήρη απόφαση→
21/2014
2014Άρειος ΠάγοςΕργατικό ΔίκαιοΔικονομικό Δίκαιο
Σχετικότητα: 95.4%
Κρίσιμα Πραγματικά Περιστατικά
Εργαζόμενος προσλήφθηκε στις 30-7-2002 ως ανειδίκευτος εργάτης οικοδομών για έργα στην περιοχή Φαληρικού Όρμου. Στις 5-8-2002 υπέστη σοβαρό εργατικό ατύχημα στο εργοτάξιο «Beats Volley», με αναπηρία 67% και πρόσθετη ψυχιατρική πάθηση 50%, σύμφωνα με αποφάσεις του ΙΚΑ. Περιήλθε σε μόνιμη ανικανότητα προς εργασία και λαμβάνει σύνταξη λόγω αναπηρίας από το ΙΚΑ. Η αποθετική ζημία από διαφυγόντα εισοδήματα για το διάστημα 1-10-2005 έως 31-12-2021 υπολογίστηκε σε 707.964,20 ευρώ, λαμβανομένων υπόψη καθαρών ημερομισθίων, υπερωριών και εργοδοτικών/εργατικών εισφορών, μειωμένων κατά τη σύνταξη ΙΚΑ.
Νομική Σκέψη του Δικαστηρίου
Το άρθρο 34 § 2 του α.ν. 1846/1951, σε συνδυασμό με το άρθρο 16 § 1 του ν. 551/1915, προβλέπει ότι όταν ο εργαζόμενος υπάγεται στην ασφάλιση ΙΚΑ, ο εργοδότης απαλλάσσεται από κάθε υποχρέωση αποζημίωσης για εργατικό ατύχημα, εκτός αν το ατύχημα οφείλεται σε δόλο του εργοδότη ή των προστηθέντων. Τα άρθρα 299 και 932 ΑΚ θεμελιώνουν χωριστή αξίωση για χρηματική ικανοποίηση λόγω ηθικής βλάβης. Το δικαστήριο διαπίστωσε ότι ο εργαζόμενος προσλήφθηκε στις 30-7-2002, τραυματίστηκε στις 5-8-2002 στο εργοτάξιο «Beats Volley», κρίθηκε ανάπηρος σε ποσοστό 67% και 50% λόγω ψυχιατρικής πάθησης, υπάγεται στην ασφάλιση του ΙΚΑ και συνταξιοδοτείται. Η αποθετική ζημία από διαφυγόντα εισοδήματα για 1-10-2005 έως 31-12-2021 προσδιορίστηκε σε 707.964,20 ευρώ. Εφαρμόζοντας το ως άνω πλαίσιο, εξέτασε αν συντρέχει δόλος εργοδότη ως προϋπόθεση για αξίωση αποζημίωσης κατά το κοινό δίκαιο ή ειδική αποζημίωση. Ενόψει έλλειψης επίκλησης/απόδειξης δόλου, έκρινε ότι τα διαφυγόντα εισοδήματα δεν είναι απαιτητά από τον εργοδότη. Ως προς τη δαπάνη, σύμφωνα με τα άρθρα 176, 178 και 179 ΚΠολΔ, η καταψήφιση λόγω ήττας και ο μη συμψηφισμός εμπίπτουν στην ανέλεγκτη κρίση του δικαστηρίου.
Κύριοι Λόγοι Απόφασης
Η αίτηση αναιρέσεως απορρίφθηκε διότι η αξίωση για διαφυγόντα εισοδήματα ήταν μη νόμιμη: ο εργαζόμενος υπαγόταν στην ασφάλιση ΙΚΑ και δεν προβλήθηκε ούτε αποδείχθηκε δόλος των εργοδοτών, προϋπόθεση για αποζημίωση κατά το κοινό δίκαιο ή ειδική αποζημίωση. Η αιτίαση περί μη λήψης υπόψη αποδεικτικών μέσων κρίθηκε απαράδεκτη, αφού η ουσία δεν ερευνήθηκε λόγω μη νομιμότητας της αγωγής. Ο λόγος περί δικαστικής δαπάνης απορρίφθηκε, επειδή κατά τα άρθρα 176, 178 και 179 ΚΠολΔ η καταψήφιση (700 ευρώ στο εφετείο) ήταν συνέπεια της ήττας και ο τυχόν συμψηφισμός αποτελεί κυριαρχική κρίση μη ελεγκτέα αναιρετικά.
Τελική Απόφαση
Απορρίπτει την από 14-2-2012 αίτηση για αναίρεση της υπ' αρ. 6034/2009 αποφάσεως του Εφετείου Αθηνών. Και Επιβάλλει στον αναιρεσείοντα, τη δικαστική δαπάνη των παρισταμένων αναιρεσίβλητων (3ης και 5ης), την οποία ορίζει στο ποσό των χιλίων οκτακοσίων (1.800) ευρώ.
Ακριβές Νομικό Ερώτημα
Αν ο εργοδότης απαλλάσσεται από κάθε υποχρέωση αποζημίωσης για εργατικό ατύχημα όταν ο εργαζόμενος υπάγεται στην ασφάλιση ΙΚΑ, εκτός αν το ατύχημα οφείλεται σε δόλο, και αν τα διαφυγόντα εισοδήματα μπορούν να απαιτηθούν μόνο με επίκληση και απόδειξη δόλου.
Αναφορές σε Νόμους
Αριθμός
21/2014
Έτος
2014
Δείτε την πλήρη απόφαση→
1776/2012
2012Άρειος ΠάγοςΕργατικό ΔίκαιοΔικονομικό Δίκαιο
Σχετικότητα: 95.3%
Κρίσιμα Πραγματικά Περιστατικά
Εργαζόμενος προσλήφθηκε το 2004 με σύμβαση εξαρτημένης εργασίας, αρχικά ως εργάτης και στη συνέχεια ως οδηγός, αλλά εκτελούσε φορτοεκφορτώσεις υπολειμμάτων σταφίδας. Στις 17-12-2007, μετά τις 16:00, βρισκόταν στην καρότσα φορτηγού σε ύψος περίπου 2,50 μ., διαστρώνοντας το φορτίο. Ποσότητες άνω των 500 κιλών μεταφέρονταν με περονοφόρο 35 ίππων που χειριζόταν προστηθέν πρόσωπο χωρίς άδεια χειριστή και χωρίς οπτική επαφή με την καρότσα. Κατά την περιστροφή των περονών, οι περόνες προσέκρουσαν στο πίσω μέρος της κεφαλής του εργαζομένου, ο οποίος έπεσε από ύψος 2,50 μ. και υπέστη βαριά κρανιοεγκεφαλική κάκωση. Δεν είχε χορηγηθεί ούτε επιβληθεί χρήση προστατευτικού κράνους, ούτε υπήρχαν περιφράγματα ή προστατευτικά δίκτυα. Υπήρχαν επανειλημμένες συστάσεις της Επιθεώρησης Εργασίας για μέτρα ατομικής προστασίας και απασχόληση τεχνικού ασφαλείας. Δεν έγινε εμπρόθεσμη αναγγελία του ατυχήματος στις αρμόδιες υπηρεσίες εντός 24 ωρών.
Νομική Σκέψη του Δικαστηρίου
Το άρθρο 914 ΑΚ θεμελιώνει ευθύνη από αδικοπραξία και, σε συνδυασμό με τα άρθρα 922 και 932 ΑΚ και τα άρθρα 1-2 ν. 551/1915, η χρηματική ικανοποίηση λόγω ηθικής βλάβης από εργατικό ατύχημα απαιτεί πταίσμα εργοδότη ή προστηθέντων. Ο εργοδότης υποχρεούται, κατά το άρθρο 32 παρ. 1 και 3 ν. 1568/1985 και τα άρθρα 1 και 4 ΠΔ 396/1994, να λαμβάνει και να επιβλέπει μέτρα υγιεινής και ασφάλειας και εξοπλισμό ατομικής προστασίας. Κατά το άρθρο 578 ΚΠολΔ, εσφαλμένο αιτιολογικό δεν οδηγεί σε αναίρεση όταν το διατακτικό είναι ορθό. Το δικαστήριο διαπίστωσε ότι εργαζόμενος, προσληφθείς το 2004 ως οδηγός αλλά απασχολούμενος σε φορτοεκφόρτωση, την 17-12-2007 βρισκόταν στην καρότσα φορτηγού σε ύψος 2,50 μ. διαστρώνοντας υπολείμματα σταφίδας. Φορτίο >500 κιλών, ανυψωμένο με κλαρκ 35 ίππων από προστηθέντα χωρίς άδεια χειριστή, εισήχθη χωρίς οπτική επαφή, οι περόνες προσέκρουσαν στο πίσω μέρος της κεφαλής και επήλθε πτώση και βαριά κρανιοεγκεφαλική κάκωση. Δεν είχαν χορηγηθεί/επιβληθεί κράνη, ούτε υπήρχαν περιφράγματα ή δίκτυα, παρά επανειλημμένες συστάσεις της Επιθεώρησης Εργασίας. Εφαρμόζοντας τα ανωτέρω, έκρινε ότι η παράλειψη μέτρων ασφάλειας και η απασχόληση μη αδειούχου χειριστή συνιστούν αμέλεια εργοδότη και προστηθέντων, θεμελιώνοντας ευθύνη κατά ΑΚ 914, 922, 932, χωρίς συνυπαιτιότητα εργαζομένου (ΑΚ 300) αφού δεν αποδείχθηκε χορήγηση/χρήση ΕΑΠ. Η τυχόν επίκληση μη εφαρμοστέων ΠΔ 1073/1981 ή ΝΔ 46/1974 δεν μεταβάλλει το ορθό αποτέλεσμα (ΚΠολΔ 578), ενώ οι λοιποί λόγοι αναιρέσεως (ΚΠολΔ 559 αριθ. 8, 11γ) είναι αβάσιμοι.
Κύριοι Λόγοι Απόφασης
Η αναίρεση απορρίφθηκε διότι, παρά τυχόν εσφαλμένες νομικές παραπομπές (ΠΔ 1073/1981, ΝΔ 46/1974), το διατακτικό στηρίχθηκε σε ορθές ουσιαστικές διατάξεις (ν. 551/1915, ΑΚ 914, 922, 932, ν. 1568/1985, ΠΔ 396/1994) και περιείχε επαρκείς, σαφείς αιτιολογίες: αποκλειστική υπαιτιότητα προστηθέντος χειριστή χωρίς άδεια, παράλειψη χορήγησης/επίβλεψης κράνους και μέτρων προστασίας (περιφράγματα, δίκτυα), φόρτωση με παλέτες >500 κιλών σε ύψος 2,50 μ., χωρίς οπτική επαφή. Ο ισχυρισμός περί διαφορετικών πραγματικών περιστατικών δεν συνιστά “πράγμα” (ΚΠολΔ 559 αριθ. 8) και ο λόγος περί μη λήψης εγγράφου απορρίφθηκε αφού ελήφθησαν υπόψη όλα τα αποδεικτικά μέσα (ΚΠολΔ 559 αρ. 11 περ. γ', άρθρα 335, 338, 339, 340, 346).
Τελική Απόφαση
Απορρίπτει την από 10-1-2012 αίτηση των: 1) "Ο.Ε. Αφοί Κ.", 2) Κ. Κ. και 3) Χ. Κ. για αναίρεση της 544/2011 αποφάσεως του Εφετείου Πατρών. Και Καταδικάζει τους αναιρεσείοντες στη δικαστική δαπάνη του αναιρεσιβλήτου, την οποία ορίζει στο ποσό των χιλίων οκτακοσίων (1.800) ευρώ.
Ακριβές Νομικό Ερώτημα
Αν ο εργοδότης ευθύνεται σε χρηματική ικανοποίηση λόγω ηθικής βλάβης από εργατικό ατύχημα όταν ο ίδιος ή οι προστηθέντες, από αμέλεια, παραλείπουν τα προβλεπόμενα μέτρα υγιεινής και ασφάλειας (χορήγηση και επίβλεψη εξοπλισμού ατομικής προστασίας, ασφαλείς διαδικασίες φόρτωσης) ή απασχολούν μη αδειούχο χειριστή μηχανήματος, και αν υπό τις συνθήκες αυτές αποκλείεται συνυπαιτιότητα του εργαζομένου.
Αναφορές σε Νόμους
Αριθμός
1776/2012
Έτος
2012
Δείτε την πλήρη απόφαση→
1321/2019
2019Άρειος ΠάγοςΑστικό ΔίκαιοΕργατικό Δίκαιο
Σχετικότητα: 95.2%
Κρίσιμα Πραγματικά Περιστατικά
Ελαιοχρωματιστής, ηλικίας 43 ετών, εργαζόμενος με σύμβαση εξαρτημένης εργασίας σε υπεργολάβο ελαιοχρωματισμών, εργαζόταν στις 14.06.2006 ώρα 07:00 σε ανεγειρόμενη οικοδομή σε ύψος 5,20 μέτρων από το έδαφος, ανεβασμένος σε κινητό ικρίωμα ύψους 3,00 έως 3,50 μέτρων, μη προσδεμένο στην οικοδομή. Εναέριο καλώδιο ΟΤΕ μήκους 14 μέτρων, πάχους 1,00 εκατοστού, αιωρούμενο σε ύψος 5,50 έως 6,00 μέτρα, είχε επανατοποθετηθεί τον Αύγουστο 2005 με άγκιστρο στην οικοδομή σε ύψος 5,20 έως 5,40 μέτρων. Οδηγός φορτηγού αυτοκινήτου μεταφοράς σκυροδέματος (μπετονιέρα) ύψους 3,60 μέτρων, διερχόμενος από το σημείο, παρέσυρε το καλώδιο που είχε χαλαρώσει και βρισκόταν σε ύψος 4,40 μέτρων, με αποτέλεσμα την πτώση του ικριώματος και του εργαζομένου. Ο παθών υπέστη βαρύτατη εγκεφαλική κάκωση, οξύ υποσκληρίδιο αιμάτωμα, περιήλθε σε κατάσταση άγρυπνου κώματος - μόνιμης φυτικής κατάστασης με σπαστική τετραπληγία, αναπηρία 100%, και απεβίωσε στις 02.04.2013 σε ηλικία 50 ετών. Το όχημα ήταν ασφαλισμένο για αστική ευθύνη έναντι τρίτων.
Νομική Σκέψη του Δικαστηρίου
Το άρθρο 914 ΑΚ ορίζει ότι η ευθύνη προς αποκατάσταση ζημίας προϋποθέτει παράνομη και υπαίτια συμπεριφορά και αιτιώδη σύνδεσμο με το ζημιογόνο αποτέλεσμα. Αμέλεια υπάρχει όταν δεν καταβάλλεται η επιμέλεια που απαιτείται με μέτρο τη συμπεριφορά του μέσου συνετού ανθρώπου. Το άρθρο 932 ΑΚ ορίζει κριτήρια για το ύψος της χρηματικής ικανοποίησης λόγω ηθικής βλάβης. Το άρθρο 931 ΑΚ προβλέπει αποζημίωση για αναπηρία που επιδρά στο μέλλον του παθόντος. Το δικαστήριο διαπίστωσε ότι ο οδηγός της μπετονιέρας δεν διέκοψε την πορεία του για να ελέγξει αν το ύψος του οχήματος (3,60 μέτρα) επέτρεπε ασφαλή διέλευση κάτω από το καλώδιο που είχε χαλαρώσει σε ύψος 4,40 μέτρων, παρέσυρε το καλώδιο προκαλώντας την πτώση του ικριώματος. Ο παθών συνέβαλε κατά 50% στην πρόκληση του ατυχήματος και κατά 20% στην έκταση των βλαβών λόγω μη χρήσης κράνους. Η αναπηρία 100% και η μόνιμη φυτική κατάσταση επί οκτώ έτη επηρέασαν δυσμενώς το μέλλον του. Εφαρμόζοντας τα άρθρα 914, 932 και 931 ΑΚ σε συνδυασμό με τον ν. 551/1915, το δικαστήριο έκρινε ότι ο παθών έχει αυτοτελείς αξιώσεις έναντι των υπαιτίων του εργατικού και του τροχαίου ατυχήματος, οι οποίοι δεν είναι εις ολόκληρον συνυπόχρεοι. Επιδίκασε χρηματική ικανοποίηση 80.000 ευρώ και αποζημίωση κατ' άρθρο 931 ΑΚ 20.000 ευρώ, συνολικά 100.000 ευρώ.
Κύριοι Λόγοι Απόφασης
Η αίτηση αναίρεσης απορρίφθηκε διότι το Εφετείο ορθά εφάρμοσε τις διατάξεις των άρθρων 914, 932 και 931 ΑΚ σε συνδυασμό με τον ν. 551/1915. Ο παθών σε ατύχημα με στοιχεία εργατικού και αυτοκινητικού έχει σωρευτικά δύο αυτοτελείς αξιώσεις χρηματικής ικανοποίησης, μία έναντι του εργοδότη και μία έναντι του υπαιτίου του τροχαίου, οι οποίοι δεν είναι εις ολόκληρον συνυπόχρεοι. Η αμελής συμπεριφορά του οδηγού που δεν έλεγξε το ύψος του καλωδίου πριν διέλθει, παρά την προηγούμενη διέλευσή του και την ορατότητα του εργαζομένου στο ικρίωμα, συνιστά υπαιτιότητα κατά 50%. Η αξίωση κατ' άρθρο 931 ΑΚ για αποζημίωση λόγω αναπηρίας που επηρέασε το μέλλον του παθόντος επί οκτώ έτη περιλαμβάνεται στην κληρονομιαία περιουσία και περιήλθε στους κληρονόμους μετά τον θάνατό του.
Τελική Απόφαση
Απορρίπτει την από 22.10.2017 (αριθ. εκθ. καταθ. 14/2017) αίτηση για την αναίρεση της 98/2017 οριστικής απόφασης του Μονομελούς Εφετείου Λαμίας. Επιβάλλει στους αναιρεσείοντες τα δικαστικά έξοδα των αναιρεσιβλήτων, τα οποία ορίζει στο ποσό των δύο χιλιάδων επτακοσίων ευρώ (2.700) ευρώ. Και Διατάσσει την εισαγωγή στο Δημόσιο Ταμείο του κατατεθέντος, για την άσκηση της ένδικης αίτησης αναιρέσεως, παραβόλου.
Ακριβές Νομικό Ερώτημα
Αν ο παθών σε ατύχημα που έχει στοιχεία και εργατικού και αυτοκινητικού δικαιούται σωρευτικά δύο αυτοτελείς αξιώσεις χρηματικής ικανοποίησης λόγω ηθικής βλάβης, μία έναντι του εργοδότη και μία έναντι του υπαιτίου του τροχαίου ατυχήματος, οι οποίοι δεν είναι εις ολόκληρον συνυπόχρεοι, και αν η αξίωση κατ' άρθρο 931 ΑΚ για αποζημίωση λόγω αναπηρίας που επιδρά στο μέλλον του παθόντος περιλαμβάνεται στην κληρονομιαία περιουσία σε περίπτωση θανάτου του.
Αναφορές σε Νόμους
Αριθμός
1321/2019
Έτος
2019
Δείτε την πλήρη απόφαση→
ΣτΕ Α291/2020
2020Συμβούλιο της ΕπικρατείαςΔημόσια ΥπηρεσίαΔικονομικό Δίκαιο
Σχετικότητα: 95.1%
Κρίσιμα Πραγματικά Περιστατικά
Αιτών ήταν μόνιμος υπάλληλος τεχνικής ειδικότητας σε αποθήκη καυσίμων, με αρχική πρόσληψη ως φορτοεκφορτωτής, μονιμοποίηση και μετάταξη σε κλάδο ΔΕ. Στις 25.9.2001, κατ’ εντολή του διοικητή, εκτελούσε βαφή οροφής υποστέγου από αμιαντολαμαρίνες, χωρίς να έχουν ληφθεί μέτρα ασφαλείας (ικρίωμα, διάδρομος εργασίας, ατομικά μέσα προστασίας) κατά τα προβλεπόμενα από π.δ. 778/1989. Θραύση λαμαρίνας προκάλεσε πτώση από ύψος περίπου 2,5 μ. και τραυματισμό (κάταγμα Θ12, παραπάρεση). Υποβλήθηκε σε χειρουργική επέμβαση, έλαβε αναρρωτικές άδειες, κρίθηκε με γνωματεύσεις υγειονομικών επιτροπών με σοβαρή κινητική αναπηρία (75% στα κάτω άκρα) και συναισθηματική διαταραχή. Απολύθηκε λόγω σωματικής ανικανότητας, του απονεμήθηκε σύνταξη και επίδομα ανικανότητας βάσει π.δ. 166/2000, καθώς και εφάπαξ σύμφωνα με ν. 2512/1977 όπως τροποποιήθηκε. Πόρισμα Ε.Δ.Ε. απέδωσε το συμβάν σε τυχαίο γεγονός εν υπηρεσία.
Νομική Σκέψη του Δικαστηρίου
Σύμφωνα με το άρθρο 105 ΕισΝΑΚ, το Δημόσιο ευθύνεται αντικειμενικά για παράνομες πράξεις ή παραλείψεις των οργάνων του κατά την άσκηση δημόσιας εξουσίας, ενώ τα άρθρα 298, 929, 930 §3, 931 και 932 ΑΚ καθορίζουν την έκταση της αποζημίωσης και της χρηματικής ικανοποίησης για σωματική βλάβη, αυξημένες δαπάνες και αναπηρία. Το άρθρο 300 ΑΚ επιτρέπει μείωση λόγω συντρέχοντος πταίσματος, εφόσον προταθεί παραδεκτά. Το δικαστήριο διαπίστωσε ότι η υπηρεσία ανέθεσε εργασία βαφής οροφής από αμιαντολαμαρίνες, χωρίς να παράσχει μέσα ασφαλείας ή να λάβει προβλεπόμενα μέτρα (π.δ. 778/1989) ή προειδοποίηση για την κατάσταση της στέγης, και συνέβη πτώση με σοβαρό τραυματισμό και αναπηρία. Διαπίστωσε επίσης ότι ο ισχυρισμός περί συντρέχοντος πταίσματος του παθόντος προβλήθηκε με υπόμνημα μετά τη συζήτηση στο πρωτοβάθμιο δικαστήριο. Εφαρμόζοντας τα άρθρα 105 ΕισΝΑΚ και 929–932 ΑΚ, η παράλειψη μέτρων ασφαλείας συνιστά παράνομη παράλειψη σε αιτιώδη συνάφεια με τη ζημία. Εφαρμόζοντας το άρθρο 300 ΑΚ και τον κανόνα παραδεκτού, ο ισχυρισμός συντρέχοντος πταίσματος, προβληθείς εκπρόθεσμα, δεν μπορούσε να ληφθεί υπόψη, συνεπώς η μείωση των επιδικασθεισών παροχών ήταν ακυρωτέα και η υπόθεση χρειαζόταν νέα κρίση ως προς τα ποσά.
Κύριοι Λόγοι Απόφασης
Η αίτηση του Δημοσίου απορρίφθηκε κατά το μέρος που προέβαλε παραγραφή, διότι δεν τεκμηριώθηκε έλλειψη νομολογίας κατά το άρθρο 53 §3 π.δ. 18/1989 και η αφετηρία της πενταετίας έχει ήδη κριθεί ότι είναι το τέλος του έτους επέλευσης της ζημίας (άρθρα 90–91 ν. 2362/1995). Η αίτηση του υπαλλήλου έγινε δεκτή, διότι η ένσταση συντρέχοντος πταίσματος κατά το άρθρο 300 ΑΚ προβλήθηκε απαραδέκτως με υπόμνημα μετά τη συζήτηση στο πρωτοβάθμιο δικαστήριο (άρθρο 138 §1 ΚΔΔ), με συνέπεια να ακυρωθεί η μείωση των επιδικασθεισών παροχών και να παραπεμφθεί η υπόθεση για νέα κρίση. Λόγος του Δημοσίου για ηθική βλάβη κατέστη άνευ αντικειμένου.
Τελική Απόφαση
Συνεκδικάζει τις κρινόμενες αιτήσεις. Απορρίπτει όσα κρίθηκαν απορριπτέα όσον αφορά την αίτηση του Ελληνικού Δημοσίου. Δέχεται την αίτηση του Ν.Μ.. Αναιρεί εν μέρει την 529/2015 απόφαση του Διοικητικού Εφετείου Κομοτηνής, στο οποίο παραπέμπει την υπόθεση κατά το αναιρούμενο μέρος, σύμφωνα με το αιτιολογικό.
Ακριβές Νομικό Ερώτημα
Αν η παράλειψη των οργάνων της υπηρεσίας να λάβουν τα αναγκαία μέτρα ασφάλειας κατά την ανάθεση και εκτέλεση εργασιών σε δημόσιο υπάλληλο θεμελιώνει αντικειμενική ευθύνη του Δημοσίου για αποζημίωση (περιουσιακή ζημία, ειδική αποζημίωση λόγω αναπηρίας) και χρηματική ικανοποίηση λόγω ηθικής βλάβης κατ’ άρθρα 105 ΕισΝΑΚ και 929, 930 §3, 931, 932 ΑΚ.
Αναφορές σε Νόμους
Αριθμός
ΣτΕ Α291/2020
Έτος
2020
Δείτε την πλήρη απόφαση→
181/2016
2016Άρειος ΠάγοςΕργατικό ΔίκαιοΑστικό Δίκαιο
Σχετικότητα: 95.1%
Κρίσιμα Πραγματικά Περιστατικά
Εργαζόμενος, υπήκοος Αλβανίας, προσλήφθηκε στις 20-9-2007 από εργολάβο με σύμβαση εξαρτημένης εργασίας ως οικοδόμος για εργασίες αποξήλωσης πετρόκτιστου τοιχίου ύψους 3-4 μέτρων σε υπό ανέγερση τριώροφη οικοδομή ιδιοκτησίας συγκυρίων. Συγκύριοι είχαν αναθέσει σε αρχιτέκτονα-πολιτικό μηχανικό την έκδοση αδειών, εκπόνηση μελέτης και γενική επίβλεψη του έργου, ενώ επεφύλαξαν για τον εαυτό τους το δικαίωμα επίβλεψης και παροχής οδηγιών στον εργολάβο μέσω του μηχανικού. Την 1-10-2007, περί ώρα 08.00'-08.30', εργαζόμενος μαζί με άλλον εργάτη κατασκεύασαν μεταλλικό ικρίωμα ύψους 3-4 μέτρων για την αποξήλωση του τοιχίου. Κατά την εκτέλεση της εργασίας, μία πέτρα κατέπεσε με δύναμη επάνω στο κεφάλι του εργαζομένου, που εργαζόταν άνευ μέτρων προστασίας έναντι πτώσεως, με αποτέλεσμα να χάσει την ισορροπία και να πέσει με μεγάλη δύναμη στο έδαφος. Υπέστη βαρύτατη κρανιοεγκεφαλική κάκωση (ανοικτό κάταγμα-εμπίεσμα μετωπιαίου οστού διαμέτρου 5 εκατοστών με έξοδο εγκεφαλικής ουσίας), υποβλήθηκε σε χειρουργική επέμβαση και παρέμεινε νοσηλευόμενος έως 3-12-2007 με κλινική εικόνα υπολειμματικής περιφερικής νευροπάθειας κάτω άκρων. Κατά τον χρόνο του ατυχήματος ήταν 56 ετών, έγγαμος, πατέρας δύο τέκνων (ένα εργαζόμενο στο εξωτερικό, ένα σπουδαστής), με μοναδικό μέσο βιοπορισμού την εργασία του ως εργάτης. Μετά το ατύχημα παραμένει με μετωπιαία συνδρομή, μετατραυματική επιληψία, απώλεια κινητικότητας κάτω άκρων, περιορισμένη λειτουργικότητα άνω άκρων, κρίνεται ανίκανος προς εργασία, και του χορηγήθηκε σύνταξη λόγω βαρείας αναπηρίας από εργατικό ατύχημα από το ΙΚΑ.
Νομική Σκέψη του Δικαστηρίου
Το άρθρο 922 ΑΚ θεμελιώνει ευθύνη του προστήσαντος όταν υπάρχει σχέση εξάρτησης με τον προστηθέντα, δηλαδή δικαίωμα παροχής εντολών, οδηγιών και επίβλεψης. Κατά τα άρθρα 681, 688-691, 698 ΑΚ ο κύριος έργου ευθύνεται ως προστήσας τον εργολάβο όταν επιφύλαξε για τον εαυτό του, ρητώς ή σιωπηρώς, τη διεύθυνση και επίβλεψη της εκτέλεσης του έργου. Κατά τα άρθρα 914, 932 ΑΚ και 1, 16 ν. 551/1914 χρηματική ικανοποίηση για εργατικό ατύχημα οφείλεται όταν συντρέχει πταίσμα, ενώ κατά το άρθρο 926 ΑΕ οι συνυπεύθυνοι ευθύνονται εις ολόκληρον. Το δικαστήριο διαπίστωσε ότι ο κύριος του έργου είχε επιφυλάξει για τον εαυτό του το δικαίωμα επίβλεψης του έργου και παροχής οδηγιών στον εργολάβο και τον επιβλέποντα μηχανικό. Αυτό συνήχθη από την παρουσία του στον χώρο του έργου κατά τον χρόνο του ατυχήματος και από το γεγονός ότι διατύπωσε αντιρρήσεις για την ασφάλεια του ικριώματος. Διαπιστώθηκε επίσης συγκλίνουσα υπαιτιότητα των τριών (εργολάβου, επιβλέποντος μηχανικού, κυρίου έργου) στη μη τήρηση μέτρων ασφαλείας: απουσία σταθερού ικριώματος, μη παροχή μέτρων προστασίας έναντι πτώσεως, έλλειψη επίβλεψης και καθοδήγησης κατά την εκτέλεση του επικίνδυνου έργου. Εφαρμόζοντας το άρθρο 922 ΑΚ, το δικαστήριο έκρινε ότι ο κύριος του έργου, έχοντας επιφυλάξει το δικαίωμα επίβλεψης και παροχής οδηγιών, είχε σχέση προστήσεως με τον εργολάβο και τον μηχανικό, άρα υπέχει αντικειμενική ευθύνη κατ' άρθρο 922 ΑΚ και ευθύνεται εις ολόκληρον μαζί τους για την αποζημίωση του παθόντος.
Κύριοι Λόγοι Απόφασης
Η αίτηση αναίρεσης απορρίφθηκε διότι η αγωγή ήταν πλήρως ορισμένη, περιείχε σαφή έκθεση ότι οι κύριοι του έργου είχαν επιφυλάξει για τον εαυτό τους την εποπτεία και τον έλεγχο των οικοδομικών εργασιών και το δικαίωμα παροχής οδηγιών στον εργολάβο δια μέσου του επιβλέποντος μηχανικού. Επίσης, η προσβαλλόμενη απόφαση περιείχε επαρκείς και χωρίς αντιφάσεις αιτιολογίες, αφού δέχθηκε συγκεκριμένα πραγματικά περιστατικά που θεμελίωναν τη σχέση προστήσεως: την επιφύλαξη του δικαιώματος επίβλεψης και παροχής οδηγιών, την παρουσία του κυρίου του έργου στον χώρο κατά το ατύχημα, και τη διατύπωση αντιρρήσεων για την ασφάλεια του ικριώματος.
Τελική Απόφαση
Απορρίπτει την, από 24-3-2015 αίτηση για αναίρεση της υπ' αριθμ. 6968/2014 απόφασης του Τριμελούς Εφετείου Αθηνών. Και ΚΑΤΑΔΙΚΑΖΕΙ τον αναιρεσείοντα στην πληρωμή των δικαστικών εξόδων του αναιρεσίβλητου, τα οποία ορίζει στο ποσό των χιλίων οκτακοσίων (1.800) ευρώ.
Ακριβές Νομικό Ερώτημα
Αν ο κύριος οικοδομικού έργου ευθύνεται εις ολόκληρον με τον εργολάβο και τον επιβλέποντα μηχανικό για εργατικό ατύχημα, όταν επεφύλαξε για τον εαυτό του το δικαίωμα επίβλεψης του έργου και παροχής οδηγιών προς αυτούς, θεμελιώνοντας σχέση προστήσεως κατ' άρθρο 922 ΑΚ.
Αναφορές σε Νόμους
Αριθμός
181/2016
Έτος
2016
Δείτε την πλήρη απόφαση→
1394/2019
2019Άρειος ΠάγοςΕργατικό ΔίκαιοΔικονομικό Δίκαιο
Σχετικότητα: 95.1%
Κρίσιμα Πραγματικά Περιστατικά
Εργαζόμενος προσελήφθη περί τα μέσα Μαΐου 2009 από ανώνυμη εταιρία με σύμβαση εξαρτημένης εργασίας ορισμένου χρόνου ως ανειδίκευτος εργάτης - βοηθός οικοδόμου για εργασίες καλλωπισμού κτιρίου στην Αθήνα επί της οδού. Στο ίδιο έργο είχε προσληφθεί και ο αδελφός του εργαζομένου ως οικοδόμος. Κύριος του έργου ήταν η ανώνυμη εταιρεία, η οποία είχε επιφυλάξει για τον εαυτό της τη διεύθυνση και επίβλεψη του έργου και είχε ασφαλίσει τους εργαζόμενους στο ΙΚΑ. Τρίτο πρόσωπο, του οποίου η μητέρα ήταν μέτοχος της εταιρίας, είχε μεσολαβήσει για την πρόσληψη του αδελφού του εργαζομένου λόγω στενής φιλικής σχέσης. Το τρίτο πρόσωπο δεν ήταν μέτοχος της εταιρίας, ούτε μέλος του ΔΣ, ούτε νόμιμος εκπρόσωπος της, ούτε είχε ανατεθεί σε αυτόν η επίβλεψη της εκτέλεσης των εργασιών. Ενεργούσε για λογαριασμό της εταιρίας την πληρωμή του εργαζομένου και του αδελφού του. Ο εργαζόμενος υπέστη τραυματισμό κατά την εκτέλεση των εργασιών.
Νομική Σκέψη του Δικαστηρίου
Το άρθρο 914 και 932 του ΑΚ και 1 και 16 του ν. 551/1915 προβλέπουν ότι χρηματική ικανοποίηση για ηθική βλάβη οφείλεται και επί εργατικού ατυχήματος όταν συντρέχουν οι όροι της αδικοπραξίας. Οι διατάξεις του άρθρου 16§1 του κ.ν. 551/1915 αναφέρονται στην επιδίκαση αποζημίωσης για περιουσιακή ζημία και όχι στη χρηματική ικανοποίηση, για την οποία εφαρμόζονται οι γενικές διατάξεις. Για να δικαιούται ο παθών χρηματική ικανοποίηση, αρκεί να συντέλεσε στην επέλευση του ατυχήματος πταίσμα του εργοδότη ή των προστηθέντων από αυτόν. Το δικαστήριο διαπίστωσε ότι ο εργαζόμενος προσελήφθη από ανώνυμη εταιρία με σύμβαση εξαρτημένης εργασίας, η οποία είχε επιφυλάξει για τον εαυτό της τη διεύθυνση και επίβλεψη του έργου και είχε ασφαλίσει τους εργαζόμενους στο ΙΚΑ. Το τρίτο πρόσωπο δεν ήταν μέτοχος, μέλος ΔΣ ή νόμιμος εκπρόσωπος της εταιρίας, ούτε είχε ανατεθεί σε αυτόν η επίβλεψη των εργασιών. Η πληρωμή για λογαριασμό της εταιρίας δεν στοιχειοθετούσε ευθύνη. Εφαρμόζοντας τις διατάξεις περί εργατικού ατυχήματος, το δικαστήριο εξέτασε αν υπήρχε σύμβαση εξαρτημένης εργασίας μεταξύ του εργαζομένου και του τρίτου προσώπου και κατέληξε ότι δεν καταρτίστηκε τέτοια σύμβαση, καθώς η μεσολάβηση για πρόσληψη και η πληρωμή για λογαριασμό της εταιρίας δεν συνιστούν εργοδοτική ιδιότητα.
Κύριοι Λόγοι Απόφασης
Η αίτηση αναιρέσεως απορρίφθηκε διότι το δευτεροβάθμιο δικαστήριο με πλήρεις και σαφείς παραδοχές διαπίστωσε ότι δεν καταρτίστηκε μεταξύ των διαδίκων σύμβαση εξαρτημένης εργασίας. Ο εργαζόμενος είχε προσληφθεί από ανώνυμη εταιρία, η οποία διατηρούσε τη διεύθυνση και επίβλεψη του έργου και είχε ασφαλίσει τους εργαζόμενους. Το τρίτο πρόσωπο δεν ήταν εργοδότης, καθώς δεν ήταν μέτοχος, μέλος ΔΣ ή νόμιμος εκπρόσωπος της εταιρίας, ούτε είχε ανατεθεί σε αυτόν η επίβλεψη των εργασιών. Η μεσολάβηση για πρόσληψη και η πληρωμή μισθών για λογαριασμό της εταιρίας δεν στοιχειοθετούν εργοδοτική ιδιότητα ή ευθύνη για παράλειψη λήψης μέτρων ασφαλείας.
Τελική Απόφαση
ΑΠΟΡΡΙΠΤΕΙ την από 18-4-2018 αίτηση περί αναιρέσεως της 2227/2017 αποφάσεως του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών. Και ΚΑΤΑΔΙΚΑΖΕΙ τον αναιρεσείοντα στην πληρωμή χιλίων οκτακοσίων ευρώ (1.800) ευρώ, για τα δικαστικά έξοδα του αναιρεσίβλητου
Ακριβές Νομικό Ερώτημα
Αν για τη θεμελίωση αξίωσης χρηματικής ικανοποίησης λόγω ηθικής βλάβης από εργατικό ατύχημα απαιτείται η ύπαρξη σύμβασης εξαρτημένης εργασίας μεταξύ του παθόντος και του εναγομένου ως εργοδότη και αν η μεσολάβηση για πρόσληψη και η πληρωμή μισθών για λογαριασμό τρίτου εργοδότη συνιστούν εργοδοτική ιδιότητα.
Αναφορές σε Νόμους
Αριθμός
1394/2019
Έτος
2019
Δείτε την πλήρη απόφαση→
309/2015
2015Άρειος ΠάγοςΕργατικό ΔίκαιοΔικονομικό Δίκαιο
Σχετικότητα: 95.0%
Κρίσιμα Πραγματικά Περιστατικά
Εργαζόμενος απασχολούνταν ως ανειδίκευτος εργάτης από 26-4-2010 σε εργοδότρια εταιρεία μεταλλικών κατασκευών, που είχε υπεργολαβία για κατασκευή μεταλλικών κτιρίων σε σταθμό παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας στους Αγίους Θεοδώρους. Στις 20-10-2010, περί ώρα 07:30, κατόπιν εντολής προϊσταμένου μηχανολόγου, ανέβηκε μόνος σε ύψος περίπου 7 μ. για να αφαιρέσει ιμάντες προσωρινής στήριξης υδρορροής. Το δάπεδο εργασίας από ξύλινα μαδέρια είχε αφαιρεθεί στις 19-10-2010 και δεν υπήρχαν συλλογικά μέτρα προστασίας στο σημείο. Αν και υπήρχαν διαθέσιμα μέσα ατομικής προστασίας (κράνος, ζώνη ασφαλείας με αναρτήρα, γάντια, υποδήματα) και είχε προηγηθεί εκπαίδευση, ο εργαζόμενος δεν χρησιμοποίησε τη ζώνη ασφαλείας, ενώ ο εργοδότης δεν μερίμνησε να διασφαλίσει τη χρήση τους. Επακολούθησε πτώση και σοβαρός τραυματισμός: κατάγματα πυελικού δακτυλίου τύπου C, κάταγμα ιερού αριστερά, κοτύλης αριστερά, δεξιού βραχιονίου, αιμάτωμα όσχεου, οξεία αναπνευστική ανεπάρκεια και νευρολογική βλάβη, με νοσηλεία 20 ημέρες σε ΜΕΘ. Ηλικία εργαζομένου: 26 έτη.
Νομική Σκέψη του Δικαστηρίου
Το άρθρο 34 § 2 ΑΝ 1846/1951, σε συνδυασμό με το άρθρο 16 §§ 1 και 3 Ν. 551/1915 και το άρθρο 38 ΕισΝΑΚ, προβλέπει ότι όταν ο μισθωτός υπάγεται στο ΙΚΑ ο εργοδότης απαλλάσσεται από την αποζημίωση περιουσιακής ζημίας, εκτός δόλου. Το άρθρο 932 ΑΚ θεμελιώνει αξίωση χρηματικής ικανοποίησης λόγω ηθικής βλάβης επί πταίσματος, ενώ το άρθρο 300 ΑΚ επιβάλλει μείωση σε περίπτωση συνυπαιτιότητας. Τα Π.Δ. 778/1980 και 1073/1981 καθορίζουν υποχρεωτικά μέτρα συλλογικής και ατομικής προστασίας. Το δικαστήριο διαπίστωσε ότι στις 20-10-2010, ώρα 07:30, ο εργαζόμενος εργάστηκε σε ύψος ~7 μ. χωρίς εγκατεστημένα συλλογικά μέτρα (το δάπεδο εργασίας είχε αφαιρεθεί στις 19-10-2010) και χωρίς χρήση ζώνης ασφαλείας, μολονότι υπήρχαν διαθέσιμα ΜΑΠ και είχε προηγηθεί εκπαίδευση. Ο εργοδότης δεν μερίμνησε να επιβάλει/εξασφαλίσει τη χρήση ΜΑΠ. Επακολούθησαν σοβαροί τραυματισμοί και νοσηλεία 20 ημερών σε ΜΕΘ, ηλικία 26 ετών. Εφαρμόζοντας τα ανωτέρω, το δικαστήριο έκρινε πταίσμα του εργοδότη λόγω μη λήψης/εξασφάλισης μέτρων ασφαλείας και συνυπαιτιότητα του εργαζομένου λόγω μη χρήσης ζώνης ασφαλείας, κατανεμημένη ισομερώς (50%). Δέχθηκε αξίωση μόνο για ηθική βλάβη και προσδιόρισε εύλογο ποσό βάσει άρθρου 932 ΑΚ, συνεκτιμώντας τις συνθήκες, τον τραυματισμό και την κοινωνικοοικονομική κατάσταση.
Κύριοι Λόγοι Απόφασης
Απορρίφθηκαν οι λόγοι αναιρέσεως διότι το Εφετείο εφάρμοσε ορθά τις ουσιαστικές διατάξεις (Ν. 551/1915, ΑΝ 1846/1951, ΑΚ 914, 922, 932, 300), αιτιολόγησε πλήρως και σαφώς τη συνυπαιτιότητα σε ποσοστό 50% (μη τήρηση συλλογικών μέτρων από τον εργοδότη, μη χρήση ζώνης ασφαλείας από τον εργαζόμενο), και έλαβε υπόψη όλα τα αποδεικτικά μέσα, περιλαμβανομένης της εξώδικης ομολογίας, χωρίς να δεχθεί πράγματα χωρίς απόδειξη ούτε να αναστρέψει το βάρος απόδειξης (ΚΠολΔ 559 αρ.10, 13). Ο πρόσθετος λόγος περί υπέρβασης της αναλογικότητας απορρίφθηκε, καθώς ο καθορισμός του ποσού της χρηματικής ικανοποίησης (30.000 €) υπάγεται στην ανέλεγκτη διακριτική ευχέρεια του δικαστηρίου της ουσίας κατά το άρθρο 932 ΑΚ.
Τελική Απόφαση
Απορρίπτει την αίτηση αναίρεσης (αριθ.καταθ.413/2014) κατά της απόφασης 2290/2014 του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών. Καταδικάζει την αναιρεσείουσα στην πληρωμή των δικαστικών εξόδων του αναιρεσιβλήτου τα οποία ορίζει στο ποσό των χιλίων οχτακοσίων (1800) ευρώ.
Ακριβές Νομικό Ερώτημα
Αν ο μισθωτός που υπάγεται στην ασφάλιση του ΙΚΑ, μετά από εργατικό ατύχημα που οφείλεται σε πταίσμα του εργοδότη ή προστηθέντος, διατηρεί αξίωση χρηματικής ικανοποίησης λόγω ηθικής βλάβης κατά του εργοδότη και αν η συνυπαιτιότητα του εργαζομένου (ιδίως μη χρήση μέτρων ατομικής προστασίας) μειώνει το εύλογο ποσό της ικανοποίησης.
Αναφορές σε Νόμους
Αριθμός
309/2015
Έτος
2015
Δείτε την πλήρη απόφαση→
1953/2022
2022Άρειος ΠάγοςΕργατικό ΔίκαιοΔικονομικό Δίκαιο
Σχετικότητα: 94.8%
Κρίσιμα Πραγματικά Περιστατικά
Εργαζόμενη προσλήφθηκε στις 23.7.2007 με σύμβαση εξαρτημένης εργασίας αορίστου χρόνου σε ανώνυμη εταιρεία ως πωλήτρια νωπών ειδών ζαχαροπλαστικής και αρτοποιίας, με μηνιαίο μισθό 940 ευρώ, με πενθήμερη εβδομαδιαία εργασία και ωράριο εναλλάξ από 7:00-15:00 και από 15:00-23:00. Από 1.10.2015 έως 30.11.2016 απασχολήθηκε στο κατάστημα στον Πειραιά επί έξι ημέρες εβδομαδιαίως, συμπεριλαμβανομένων Σαββάτου και Κυριακής. Κατά την πρωινή βάρδια ήταν η μόνη υπάλληλος-πωλήτρια. Αναγκαζόταν να σηκώνει, να μεταφέρει και να τοποθετεί μεγάλα και βαριά ταψιά με προϊόντα. Στις αρχές του 2014 εμφάνισε έντονες ενοχλήσεις και μουδιάσματα στο αριστερό χέρι. Διαπιστώθηκε σύνδρομο καρπιαίου σωλήνα με ηλεκτρομυογράφημα της 30.3.2015. Υπέστη επίσης κήλη δίσκου Α4-Α5, Α5-Α6, Α6-Α7 με ήπια πιεστικά φαινόμενα. Παρουσίασε μόνιμη μερική αναπηρία ποσοστού 10%. Παραιτήθηκε στις 30.11.2016.
Νομική Σκέψη του Δικαστηρίου
Το άρθρο 932 ΑΚ ορίζει ότι σε περίπτωση αδικοπραξίας το δικαστήριο μπορεί να επιδικάσει εύλογη χρηματική ικανοποίηση λόγω ηθικής βλάβης, ιδίως για προσβολή της υγείας. Ο προσδιορισμός του ποσού αφέθηκε στην ελεύθερη εκτίμηση του δικαστηρίου, λαμβάνοντας υπόψη το είδος της προσβολής, την έκταση της βλάβης, τις συνθήκες τέλεσης, τη βαρύτητα του πταίσματος και την οικονομική κατάσταση των διαδίκων. Το δικαστήριο διαπίστωσε ότι η εργαζόμενη υπέστη σύνδρομο καρπιαίου σωλήνα και κήλες δίσκων με μόνιμη μερική αναπηρία 10%, λόγω της καταπόνησης από την άρση βαριών ταψιών χωρίς επαρκή προσωπικό. Η εργοδότρια παρέβη το καθήκον πρόνοιας του άρθρου 662 ΑΚ, μη λαμβάνοντας μέτρα προστασίας παρά τις διαμαρτυρίες της εργαζόμενης. Εφαρμόζοντας το άρθρο 932 ΑΚ, το Εφετείο επιδίκασε 15.000 ευρώ ως εύλογη χρηματική ικανοποίηση, συνεκτιμώντας την ηλικία της εργαζόμενης (γεννηθείσα το 1982), τις επιπτώσεις στην επαγγελματική και προσωπική ζωή της, την ταλαιπωρία από μελλοντικά χειρουργεία και το βαθμό υπαιτιότητας της εργοδότριας.
Κύριοι Λόγοι Απόφασης
Η αίτηση αναίρεσης απορρίφθηκε διότι ο προσδιορισμός του ποσού της χρηματικής ικανοποίησης λόγω ηθικής βλάβης κατά το άρθρο 932 ΑΚ ανήκει στην ελεύθερη εκτίμηση του δικαστηρίου της ουσίας και δεν υπόκειται σε αναιρετικό έλεγχο, εφόσον δεν υπερβαίνει τα ακραία όρια της αρχής της αναλογικότητας. Το Εφετείο ορθά συνεκτίμησε τις σωματικές βλάβες της εργαζόμενης (σύνδρομο καρπιαίου σωλήνα, κήλες δίσκων, αναπηρία 10%) και τις επιπτώσεις στη ζωή της. Η ένσταση συμψηφισμού των υπερτέρων αποδοχών προς τις προσαυξήσεις για νυκτερινή εργασία απορρίφθηκε ορθά, καθώς δεν αποδείχθηκε σχετική συμφωνία μεταξύ των μερών. Η παράλειψη συμμόρφωσης του πραγματογνώμονα προς τις οδηγίες δεν επιφέρει ακυρότητα της πραγματογνωμοσύνης, αφού το δικαστήριο εκτιμά ελεύθερα τη γνωμοδότησή του.
Τελική Απόφαση
Απορρίπτει την από 3.10.2021 και με αριθμό κατάθεσης 7620/958/2021 αίτηση αναίρεσης της με αριθμό 1166/2.3.2021 απόφασης του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών.
Ακριβές Νομικό Ερώτημα
Αν η χρηματική ικανοποίηση λόγω ηθικής βλάβης από εργατικό ατύχημα υπόκειται σε αναιρετικό έλεγχο ως προς το ύψος της και αν η παράλειψη συμμόρφωσης πραγματογνώμονα προς τις οδηγίες του δικαστηρίου επιφέρει ακυρότητα της πραγματογνωμοσύνης. Αν επιτρέπεται ο μονομερής συμψηφισμός από τον εργοδότη των υπερτέρων αποδοχών προς τις οφειλόμενες προσαυξήσεις για νυκτερινή εργασία, Κυριακές και αργίες χωρίς συμφωνία των μερών.
Αναφορές σε Νόμους
Αριθμός
1953/2022
Έτος
2022
Δείτε την πλήρη απόφαση→
1064/2011
2011Άρειος ΠάγοςΔικονομικό ΔίκαιοΕργατικό Δίκαιο
Σχετικότητα: 94.7%
Κρίσιμα Πραγματικά Περιστατικά
Εργαζόμενος είχε προσληφθεί ως υπάλληλος γραφείου σε βιομηχανία σκυροδέματος και του ανατέθηκαν καθήκοντα χειριστή/συντηρητή αναμικτήρα χωρίς προηγούμενη εκπαίδευση. Στις 7-6-2002, περίπου 12:30, μετά από αντικατάσταση ελαστικής μεταφορικής ταινίας από τεχνικό, ο εργαζόμενος ανέλαβε ρύθμιση της νέας ταινίας και ζήτησε από οδηγό να τεθεί σε λειτουργία η ταινία. Προσπάθησε να εξαλείψει εγκλωβισμένο αέρα με κτυπήματα, και λόγω αδρότητας κυλίνδρου και απουσίας προστατευτικού καλύμματος (που είχε αφαιρεθεί), εγκλωβίστηκε το δεξί του χέρι μεταξύ κυλίνδρου και ταινίας, προκαλώντας ακρωτηριασμό στο ύψος του αγκώνα. Ο εργοδότης δεν εξασφάλισε εκτέλεση εργασιών συντήρησης από ειδικευμένους εργαζόμενους, διακοπή λειτουργίας κατά τη συντήρηση, κάλυψη θέσεων συντυλίξεως και επαρκείς μηχανισμούς διακοπής (ΠΔ 395/1994, ΠΔ 212/1976). Ο εργαζόμενος ενήργησε αυτοβούλως χωρίς να αναμείνει ειδικό συνεργείο. Συνυπαιτιότητα: 60% εργοδότης, 40% εργαζόμενος (άρθρο 300 ΑΚ). Ηλικία 40 ετών, οικογενειακή επιβάρυνση, ανεργία και σοβαρές οικονομικές/ψυχολογικές συνέπειες.
Νομική Σκέψη του Δικαστηρίου
Το άρθρο 914 ΑΚ, σε συνδυασμό με το άρθρο 932 ΑΚ και το άρθρο 16 § 1 του ν. 551/1915, θεμελιώνει αξίωση χρηματικής ικανοποίησης για ηθική βλάβη σε εργατικό ατύχημα όταν υφίσταται πταίσμα του εργοδότη ή των προστηθέντων. Η ειδική αμέλεια ως μη τήρηση κανόνων ασφαλείας (ΠΔ 395/1994 άρθρο 5 § 2, άρθρο 9 εδ. 2.7 και 2.19, και ΠΔ 212/1976 άρθρα 2 § 1, 10, 21) συνιστά πταίσμα. Το συντρέχον πταίσμα του παθόντος (ΑΚ 300) συνεκτιμάται για τον καθορισμό του εύλογου ποσού χωρίς εκ νέου μαθηματική μείωση. Το δικαστήριο διαπίστωσε ότι ο εργαζόμενος, προσληφθείς το 1987 ως υπάλληλος γραφείου, ανέλαβε χωρίς εκπαίδευση χειρισμό/συντήρηση αναμικτήρα. Στις 7-6-2002, 12:30, μετά από αντικατάσταση μεταφορικής ταινίας, ρύθμισε την ταινία εν λειτουργία, χωρίς προστατευτικό κάλυμμα, με αποτέλεσμα ακρωτηριασμό δεξιού χεριού στον αγκώνα. Εντοπίστηκαν παραβάσεις των ΠΔ 395/1994 και 212/1976. Συνυπαιτιότητα κατανεμήθηκε 60% στον εργοδότη και 40% στον εργαζόμενο, με σοβαρές συνέπειες (ανεργία, ηλικία 40, οικογενειακή και οικονομική επιβάρυνση). Εφαρμόζοντας τις ανωτέρω διατάξεις, το δικαστήριο συνεκτίμησε την αμέλεια του εργοδότη (παραβάσεις ασφάλειας και ανάθεση χωρίς εκπαίδευση) ως επαρκή βάση για ηθική βλάβη, και το συντρέχον πταίσμα του παθόντος για τον καθορισμό του εύλογου ύψους της χρηματικής ικανοποίησης, χωρίς δεύτερη μείωση πέραν της συνεκτίμησης.
Κύριοι Λόγοι Απόφασης
Η προσβαλλόμενη απόφαση παρέχει αντιφατικές αιτιολογίες ως προς την αιτία του ατυχήματος και την κατανομή της αμέλειας: αφενός δέχεται ανάθεση καθηκόντων χωρίς εκπαίδευση από τον εργοδότη, αφετέρου αποδίδει την αμέλεια στον παθόντα ως «αυτοβούλως» αναλάβαντα την αποκατάσταση, χωρίς να συμβιβάζει τα δύο. Οι αντιφάσεις καθιστούν ανέφικτο τον αναιρετικό έλεγχο της ορθής εφαρμογής των ουσιαστικών διατάξεων (ΑΚ 297, 298, 300, 914, 932 και των ΠΔ 395/1994, 212/1976), θεμελιώνοντας λόγο αναιρέσεως από τον αριθ. 19 του άρθρου 559 ΚΠολΔ (έλλειψη νόμιμης βάσης). Ως εκ τούτου, η απόφαση αναιρέθηκε και η υπόθεση παραπέμφθηκε (άρθρο 580 § 3 ΚΠολΔ).
Τελική Απόφαση
Αναιρεί την 729/2008 απόφαση του Εφετείου Λάρισας. Παραπέμπει την υπόθεση προς περαιτέρω εκδίκαση στο ως άνω δικαστήριο, συγκροτούμενο από άλλους δικαστές. Και Καταδικάζει τον αναιρεσίβλητο στα δικαστικά έξοδα των αναιρεσειόντων, τα οποία ορίζει σε δύο χιλιάδες τριακόσια (2.300) ευρώ.
Ακριβές Νομικό Ερώτημα
Αν σε εργατικό ατύχημα θεμελιώνεται αξίωση χρηματικής ικανοποίησης λόγω ηθικής βλάβης όταν συντρέχει οποιαδήποτε αμέλεια του εργοδότη ή των προστηθέντων (και όχι μόνο ειδική παράβαση κανόνων ασφαλείας), και αν το συντρέχον πταίσμα του παθόντος συνεκτιμάται στον καθορισμό του εύλογου ποσού χωρίς περαιτέρω μαθηματική μείωση.
Αναφορές σε Νόμους
Αριθμός
1064/2011
Έτος
2011
Δείτε την πλήρη απόφαση→
1209/2019
2019Άρειος ΠάγοςΕργατικό ΔίκαιοΑστικό Δίκαιο
Σχετικότητα: 94.5%
Κρίσιμα Πραγματικά Περιστατικά
Εργαζόμενος, ηλικίας 29 ετών, ηλεκτρολόγος ηλεκτρονικών εγκαταστάσεων, προσληφθείς από εργοδότρια εταιρία παραγωγής πλαστικών αρδευτικών σωλήνων την 1.7.2005 ως εργάτης με σύμβαση αορίστου χρόνου. Μέχρι το 2009 εργαζόταν ως χειριστής ανέμων, από το 2009 στην κοπή σωλήνων και τροφοδοσία σπαστήρα. Στις 6.11.2012, κατά τη δοκιμαστική λειτουργία νέας γραμμής ανακύκλωσης, κατά την απογευματινή βάρδια, παρατήρησε διαρροή υλικού από διάτρητη θυρίδα λόγω χαλασμένου μεντεσέ. Φορώντας δερμάτινα γάντια, άνοιξε τη θυρίδα και επιχείρησε να την καθαρίσει χωρίς να σταματήσει τον περιστρεφόμενο κοχλία μεταφοράς. Το γάντι πιάστηκε στον κοχλία, με αποτέλεσμα ολοσχερή ακρωτηριασμό του δεξιού χεριού μεταξύ αγκώνα και καρπού. Νοσηλεύθηκε μέχρι 10.11.2012. Αναπηρία 67% (50% ορθοπεδική, 35% ψυχιατρική). Επίδομα ανικανότητας 682,93 ευρώ μηνιαίως. Δεν είχε λάβει ειδική εκπαίδευση για τη νέα γραμμή, δεν υπήρχε επιβλέπων μηχανικός παρών, ούτε προειδοποιητική σήμανση ή μπουτόν επείγουσας διακοπής πλησίον της θυρίδας.
Νομική Σκέψη του Δικαστηρίου
Το άρθρο 932 εδ. α' ΑΚ ορίζει ότι σε περίπτωση αδικοπραξίας το δικαστήριο μπορεί να επιδικάσει εύλογη χρηματική ικανοποίηση λόγω ηθικής βλάβης, ενώ το άρθρο 300 ΑΚ προβλέπει ότι αν ο ζημιωθείς συντέλεσε από δικό του πταίσμα στη ζημία ή την έκτασή της, το δικαστήριο μπορεί να μειώσει το ποσό της αποζημίωσης. Η κρίση περί συνυπαιτιότητας είναι νομική και υπόκειται σε αναιρετικό έλεγχο. Το δικαστήριο διαπίστωσε ότι ο εργαζόμενος, έμπειρος και εκπαιδευμένος, από επιπολαιότητα παρέλειψε να καλέσει συντηρητή τεχνικό και απερίσκεπτα έθεσε το χέρι του να καθαρίσει τη διάτρητη θυρίδα ενώ ο κοχλίας ήταν σε λειτουργία, παρά τις εμφανείς ενδείξεις επικινδυνότητας, χωρίς να διακόψει προηγουμένως το μηχάνημα. Η εργοδότρια δεν παρείχε ειδική εκπαίδευση, δεν διασφάλισε παρουσία επιβλέποντος μηχανικού κατά τη δοκιμαστική λειτουργία, ούτε τοποθέτησε προειδοποιητική σήμανση. Εφαρμόζοντας το άρθρο 300 ΑΚ, το δικαστήριο συνέκρινε τις παραλείψεις κάθε μέρους και κατέληξε σε ποσοστό υπαιτιότητας 70% για την εργοδότρια και 30% για τον εργαζόμενο. Λαμβάνοντας υπόψη τις συνθήκες του ατυχήματος, τη σωματική και ψυχική ταλαιπωρία, την αναπηρία 67%, την ηλικία 29 ετών, και τη συνυπαιτιότητα, καθόρισε ως εύλογο ποσό χρηματικής ικανοποίησης τα 50.000 ευρώ.
Κύριοι Λόγοι Απόφασης
Η αίτηση αναιρέσεως απορρίφθηκε διότι το Εφετείο διέλαβε επαρκείς, σαφείς και χωρίς αντιφάσεις αιτιολογίες ως προς τη συνυπαιτιότητα του εργαζομένου κατά ποσοστό 30%, αφού αυτός, παρ' ότι έμπειρος, παρέλειψε να καλέσει τεχνικό και επεχείρησε να καθαρίσει τη θυρίδα χωρίς να διακόψει τη λειτουργία του μηχανήματος, παρά τις εμφανείς ενδείξεις επικινδυνότητας. Περαιτέρω, το ποσό των 50.000 ευρώ χρηματικής ικανοποίησης κρίθηκε εύλογο και δεν υπερέβη τα ακραία όρια της διακριτικής ευχέρειας του άρθρου 932 ΑΚ, καθόσον κατά την κοινή πείρα και τη δικαστηριακή πρακτική δεν υστερεί καταφανώς του συνήθως επιδικαζομένου ποσού επί παρομοίων περιπτώσεων εργατικού ατυχήματος με αναπηρία 67% και ηλικία 29 ετών.
Τελική Απόφαση
Απορρίπτει την αίτηση αναιρέσεως κατά της υπ' αριθμόν 180/2017 αποφάσεως του Μονομελούς Εφετείου Λαρίσης. Και Καταδικάζει τον αναιρεσείοντα στην πληρωμή των δικαστικών εξόδων των αναιρεσιβλήτων ποσού χιλίων οκτακοσίων (1800) ευρώ.
Ακριβές Νομικό Ερώτημα
Αν η παράλειψη εργαζομένου να καλέσει τεχνικό και η επέμβασή του σε μηχάνημα που βρίσκεται σε λειτουργία, παρά τις ενδείξεις επικινδυνότητας, συνιστά συντρέχον πταίσμα που μειώνει τη χρηματική ικανοποίηση λόγω ηθικής βλάβης από εργατικό ατύχημα, και αν το δικαστήριο υπερέβη τα ακραία όρια της διακριτικής ευχέρειας κατά τον προσδιορισμό του ύψους της χρηματικής ικανοποίησης.
Αναφορές σε Νόμους
Αριθμός
1209/2019
Έτος
2019
Δείτε την πλήρη απόφαση→
361/2016
2016Άρειος ΠάγοςΔικονομικό ΔίκαιοΑστικό Δίκαιο
Σχετικότητα: 94.4%
Κρίσιμα Πραγματικά Περιστατικά
Στις 12-5-2002, έξω από χώρο διασκέδασης, ο παθών δέχθηκε χτυπήματα στο πρόσωπο και την κεφαλή, με επακόλουθη κρανιοεγκεφαλική κάκωση. Στις 2-7-2002 παρουσιάστηκαν έντονα συμπτώματα (κεφαλαλγία, ζάλη, αστάθεια) και στις 3-7-2002 διαγνώσθηκε υποσκληρίδιο αιμάτωμα αριστερού ημισφαιρίου, αντιμετωπισθέν χειρουργικά με κρανιεκτομία και παροχέτευση. Νοσηλεύθηκε μέχρι 10-7-2002 και ακολούθησαν επανέλεγχοι (16-8-2002, 25-2-2003) με επίμονη μετατραυματική συνδρομή (διαταραχές μνήμης, δυσφασία, σπαστικότητα, δυσχέρεια βάδισης). Το 2004 κρίθηκε ανάπηρος σε ποσοστό 67% για το διάστημα 10-5-2004 έως 31-7-2007 και λάμβανε μηνιαία σύνταξη 290,39 ευρώ. Στις 20-3-2007 διαγνώσθηκε πρόσθετη μετατραυματική εγκεφαλοπάθεια και η αναπηρία 67% παρατάθηκε έως 31-7-2013. Ο παθών ήταν αγρότης, ηλικίας 44 ετών κατά τον τραυματισμό, με σημαντικό περιορισμό στην αυτοπρόσωπη εργασία και απώλεια ικανότητας κτήσης εισοδήματος. Ο υπόχρεος σε αποζημίωση ήταν δημοτικός υπάλληλος, χωρίς εμφανή ικανή περιουσία.
Νομική Σκέψη του Δικαστηρίου
Το άρθρο 931 ΑΚ επιτρέπει πρόσθετη αποζημίωση όταν η αναπηρία ή παραμόρφωση από αδικοπραξία επιδρά δυσμενώς στο μέλλον του παθόντος· σε συνδυασμό με τα άρθρα 914, 298-299, 929 και 932 ΑΚ, η ζημία μπορεί να είναι μελλοντική αλλά βεβαία κατά την κοινή πείρα. Το άρθρο 932 ΑΚ παρέχει ευχέρεια επιδίκασης εύλογης χρηματικής ικανοποίησης λόγω ηθικής βλάβης, με τήρηση της αρχής της αναλογικότητας. Το δικαστήριο δέχθηκε ότι ο παθών υπέστη στις 12-5-2002 υποσκληρίδιο αιμάτωμα, χειρουργήθηκε στις 3-7-2002, νοσηλεύθηκε έως 10-7-2002 και εμφάνισε επίμονη μετατραυματική συνδρομή. Κρίθηκε ανάπηρος 67% (10-5-2004 έως 31-7-2007 και 31-7-2007 έως 31-7-2013), λάμβανε 290,39 ευρώ μηνιαίως, ήταν 44 ετών και αγρότης, με ουσιώδη περιορισμό στην αυτοπρόσωπη εργασία και απώλεια εισοδηματικής ικανότητας. Εφαρμόζοντας τα άρθρα 931 και 932 ΑΚ, το δικαστήριο έκρινε ότι η βλάβη επηρεάζει βέβαια το επαγγελματικό μέλλον, θεμελιώνοντας αυτοτελή αποζημίωση, και ότι η χρηματική ικανοποίηση πρέπει να καθοριστεί με βάση τις συνθήκες της προσβολής, τη βαρύτητα της βλάβης, την υπαιτιότητα και την κοινωνικοοικονομική κατάσταση, χωρίς υπέρβαση των ακραίων ορίων διακριτικής ευχέρειας.
Κύριοι Λόγοι Απόφασης
Η αγωγή για πρόσθετη αποζημίωση κατά το άρθρο 931 ΑΚ ήταν επαρκώς ορισμένη και νόμιμη, αφού περιέγραφε τη μόνιμη αναπηρία (67%), τα επίμονα συμπτώματα, την ηλικία (44 έτη) και τον επαγγελματικό περιορισμό (αγροτική εργασία), τεκμηριώνοντας βέβαιη επίδραση στο οικονομικό μέλλον. Το αίτημα για πραγματογνωμοσύνη απορρίφθηκε εντός της ανέλεγκτης κρίσης του Εφετείου, χωρίς παραδοχή ανάγκης ιδιαζουσών γνώσεων. Οι αιτιάσεις περί αιτιώδους συνάφειας αφορούσαν εκτίμηση αποδείξεων και δεν ελέγχονται αναιρετικά· ούτε στηρίχθηκε η κρίση σε δεδικασμένο από ποινικές αποφάσεις. Το ποσό της χρηματικής ικανοποίησης λόγω ηθικής βλάβης καθορίστηκε με βάση τα κριτήρια του άρθρου 932 ΑΚ και δεν παραβίασε την αρχή της αναλογικότητας. Τα έγγραφα (ιατρικές βεβαιώσεις, αποφάσεις υγειονομικών επιτροπών) ήταν παραδεκτά και εκτιμήθηκαν ελευθέρως κατά το άρθρο 270 παρ. 2 ΚΠολΔ. Η προσωπική κράτηση κρίθηκε πρόσφορη και αναγκαία κατά το άρθρο 1047 παρ. 1 ΚΠολΔ, λαμβάνοντας υπόψη τη βαρύτητα της πράξης και την έλλειψη ικανής περιουσίας.
Τελική Απόφαση
Απορρίπτει την από 17 Οκτωβρίου 2014 αίτηση του Β. Κ. του Κ. για αναίρεση της υπ' αριθμ. 121/2014 αποφάσεως του Τριμελούς Εφετείου Δυτικής Στερεάς Ελλάδος. Διατάσσει την εισαγωγή του παραβόλου στο Δημόσιο Ταμείο. Επιβάλλει στον αναιρεσείοντα τα δικαστικά έξοδα του αναιρεσιβλήτου, τα οποία ορίζει στο ποσό των δύο χιλιάδων επτακοσίων (2.700) ευρώ.
Ακριβές Νομικό Ερώτημα
Αν η μόνιμη αναπηρία ή παραμόρφωση που προκύπτει από αδικοπραξία, με βέβαιη επίδραση στο επαγγελματικό μέλλον του παθόντος, θεμελιώνει αυτοτελή αξίωση πρόσθετης αποζημίωσης κατά το άρθρο 931 ΑΚ και πώς καθορίζεται η εύλογη χρηματική ικανοποίηση λόγω ηθικής βλάβης κατά το άρθρο 932 ΑΚ με βάση την αρχή της αναλογικότητας.
Αναφορές σε Νόμους
Αριθμός
361/2016
Έτος
2016
Δείτε την πλήρη απόφαση→
1158/2012
2012Άρειος ΠάγοςΑστικό ΔίκαιοΔικονομικό Δίκαιο
Σχετικότητα: 94.2%
Κρίσιμα Πραγματικά Περιστατικά
Εργολάβος ανέθεσε υπεργολαβία οπτοπλινθοδομών σε υπεργολάβο, ο οποίος προσέλαβε εργαζόμενο ως τεχνίτη οικοδόμο. Στις 22-7-2003 είχε εγκατασταθεί ανυψωτικό μηχάνημα στον εξώστη του τρίτου ορόφου, με χρήση μόνο για κατακόρυφη μεταφορά στον ίδιο όροφο. Κατά απουσία του υπεργολάβου, ο εργαζόμενος, χωρίς άδεια χειριστή ή εμπειρία και χωρίς να ζητήσει συναίνεση, χρησιμοποίησε το μηχάνημα για μεταφορά χαλικιών προς τον πρώτο όροφο, εκτελώντας οριζόντια έλξη του φορτίου. Ένας εργάτης στο ισόγειο φόρτωνε χαλίκια σε καρότσι και άλλος στον πρώτο όροφο τραβούσε πλάγια το καρότσι. Η αντικανονική χρήση προκάλεσε καταπόνηση, θραύση της διαγώνιας ράβδου του πλαισίου στήριξης, πτώση του καροτσιού και ανεξέλεγκτη περιστροφή του κινητήρα. Χωρίς προσωρινό προστατευτικό κιγκλίδωμα και με χαμηλό στηθαίο, ο κινητήρας κτύπησε τον εργαζόμενο, ο οποίος εξωθήθηκε στο κενό και υπέστη πολλαπλά κατάγματα.
Νομική Σκέψη του Δικαστηρίου
Το άρθρο 34 § 2 α.ν. 1846/1951 σε συνδυασμό με το άρθρο 16 §§ 1-3 ν. 551/1914 και τα άρθρα 297, 298, 300, 914, 922, 932 ΑΚ προβλέπουν ότι, παρά την απαλλαγή του εργοδότη από αποζημίωση όταν ο εργαζόμενος υπάγεται στο ΙΚΑ, ο εργοδότης/προστηθείς ευθύνεται σε εύλογη χρηματική ικανοποίηση για ηθική βλάβη αν υπάρχει πταίσμα. Τα άρθρα 1, 3-7 ν. 1396/1983 και 1, 21 § 1 π.δ. 778/1980 επιβάλλουν μέτρα ασφαλείας σε εργολάβο/υπεργολάβο. Κατά το άρθρο 300 ΑΚ, συνυπαιτιότητα μειώνει την ικανοποίηση. Το δικαστήριο διαπίστωσε ότι ο εργαζόμενος, χωρίς άδεια και εμπειρία, χρησιμοποίησε αντικανονικά ανυψωτικό στον τρίτο όροφο στις 22-7-2003, προκαλώντας καταπόνηση και θραύση ράβδου, πτώση φορτίου και περιστροφή κινητήρα που τον εξώθησε από εξώστη με χαμηλό στηθαίο, χωρίς προσωρινό κιγκλίδωμα. Παράλληλα, ο υπεργολάβος δεν είχε τοποθετήσει προστατευτικά κιγκλιδώματα και ο εργολάβος δεν επέβαλε/έλεγξε την τήρησή τους. Εφαρμόζοντας τα ανωτέρω, το δικαστήριο έλεγξε την ορθότητα της αιτιολόγησης για αιτιώδη σύνδεσμο και συνυπαιτιότητα. Έκρινε ότι η θεμελίωση ευθύνης λόγω έλλειψης κιγκλιδώματος ήταν ελλιπής (δεν διευκρινίστηκε αν η λειτουργία ήταν εφικτή με κιγκλίδωμα) και ότι η κατανομή υπαιτιότητας ήταν αντιφατική (κύρια αιτία αποδόθηκε στον εργαζόμενο, αλλά ποσοστό υπαιτιότητας εργολάβου/υπεργολάβου τέθηκε σε 70%).
Κύριοι Λόγοι Απόφασης
Η προσβαλλόμενη απόφαση παραβίασε ουσιαστικό δίκαιο και στερείται νόμιμης βάσης διότι: α) θεμελίωσε υπαιτιότητα εργολάβου/υπεργολάβου στην έλλειψη προσωρινού κιγκλιδώματος χωρίς να αιτιολογήσει ότι η λειτουργία και περιστροφή του ανυψωτικού για εναπόθεση φορτίων στην πλάκα θα ήταν εφικτή με την ύπαρξη κιγκλιδώματος (έλλειψη αιτιώδους συνδέσμου), και β) ενώ δέχθηκε ότι η κύρια αιτία του ατυχήματος ήταν η αμελής, αντικανονική χρήση του μηχανήματος από τον εργαζόμενο, αντιφατικώς καθόρισε την υπαιτιότητα εργολάβου/υπεργολάβου σε 70% και του εργαζομένου σε 30%. Περαιτέρω, ο καθορισμός του «ευλόγου» ποσού της χρηματικής ικανοποίησης καθιστούσε αναγκαία την εξέταση της κατανομής υπαιτιότητας χωρίς ειδικό παράπονο. Κατόπιν αυτών, οι λόγοι του άρθρου 559 αρ. 1 και 19 ΚΠολΔ κρίθηκαν βάσιμοι και η απόφαση αναιρέθηκε.
Τελική Απόφαση
ΑΝΑΙΡΕΙ την 368/2011 απόφαση του Εφετείου Πειραιώς. ΠΑΡΑΠΕΜΠΕΙ την υπόθεση στο ίδιο δικαστήριο, του οποίου η συγκρότηση από άλλους δικαστές είναι εφικτή. ΑΠΟΡΡΙΠΤΕΙ την αίτηση επαναφοράς των πραγμάτων στην κατάσταση που υπήρχε πριν από την εκτέλεση. - Και ΚΑΤΑΔΙΚΑΖΕΙ τους αναιρεσίβλητους να πληρώσουν στον αναιρεσείοντα δύο χιλιάδες τριακόσια (2.300) ευρώ, για τα δικαστικά έξοδα.
Ακριβές Νομικό Ερώτημα
Αν, σε εργατικό ατύχημα καλυπτόμενο από ΙΚΑ, ο εργολάβος του όλου έργου και ο εργοδότης ευθύνονται για εύλογη χρηματική ικανοποίηση λόγω ηθικής βλάβης λόγω παραλείψεων μέτρων ασφαλείας, και αν η συνυπαιτιότητα του παθόντος απαιτεί ειδική αιτιολόγηση ως προς τον αιτιώδη σύνδεσμο και την ποσοτική κατανομή.
Αναφορές σε Νόμους
Αριθμός
1158/2012
Έτος
2012
Δείτε την πλήρη απόφαση→
354/2021
2021Άρειος ΠάγοςΔικονομικό ΔίκαιοΕργατικό Δίκαιο
Σχετικότητα: 94.1%
Κρίσιμα Πραγματικά Περιστατικά
Εργαζόμενος σε επιχείρηση υπέστη σωματική βλάβη από εργατικό ατύχημα κατά την εκτέλεση της εργασίας του. Ισχυρίστηκε ότι το ατύχημα οφείλεται σε υπαιτιότητα προστηθέντων της εργοδότριας εταιρείας και ζήτησε αποζημίωση για απώλεια εισοδημάτων και μελλοντικής σύνταξης, καθώς και χρηματική ικανοποίηση λόγω ηθικής βλάβης. Ήταν ασφαλισμένος στο ΙΚΑ και υφίστατο ζήτημα σχετικά με το ασφαλιστικό βιβλιάριο ασθενείας του ως αποδεικτικό στοιχείο για παροχές και καταστάσεις ασφάλισης. Προβλήθηκαν ζητήματα σχετικά με την απόδειξη της απώλειας εισοδημάτων και της μελλοντικής σύνταξης σύμφωνα με τις κοινωνικοασφαλιστικές διατάξεις, καθώς και με την αναλογία του αιτούμενου ποσού χρηματικής ικανοποίησης προς τη βλάβη.
Νομική Σκέψη του Δικαστηρίου
Το άρθρο 1 § 1 ν. 551/1914 θεμελιώνει ευθύνη του εργοδότη για εργατικά ατυχήματα, σωρευτικά με κοινωνικοασφαλιστικές παροχές, ενώ τα άρθρα 34 § 2 και 60 § 3 α.ν. 1846/1951 ρυθμίζουν την επίδραση των παροχών ΙΚΑ και την απόδειξη απώλειας εισοδημάτων/σύνταξης. Το άρθρο 25 Συντάγματος επιβάλλει αναλογικότητα στον προσδιορισμό χρηματικής ικανοποίησης λόγω ηθικής βλάβης. Διαδικαστικά, οι άρθρα 559 αρ. 1, 19 και 18 ΚΠολΔ ορίζουν τα όρια και τον τρόπο ελέγχου της απόφασης ουσίας και της συμμόρφωσης στη δεδικασμένη αναιρετική κρίση. Το δικαστήριο διαπίστωσε ότι ο εργαζόμενος επικαλέστηκε απώλεια εισοδημάτων και μελλοντικής σύνταξης, δόλο/υπαιτιότητα προστηθέντων και ζήτησε χρηματική ικανοποίηση. Ελήφθη υπόψη το ασφαλιστικό βιβλιάριο ασθενείας ως αποδεικτικό στοιχείο της ασφαλιστικής κατάστασης. Το αναιρετήριο προέβαλε παραβίαση της αναλογικότητας για το ύψος της ηθικής βλάβης, πλημμέλειες ως προς την απόρριψη αποζημιώσεων εισοδήματος/σύνταξης και την έλλειψη δόλου, και αντίφαση περί κατοχής βιβλιαρίου. Εφαρμόζοντας τα ανωτέρω, το δικαστήριο εξέτασε αν εξειδικεύτηκαν στο αναιρετήριο οι ουσιαστικές παραδοχές για να ελεγχθεί παραβίαση των άρθρων ν. 551/1914 και α.ν. 1846/1951 και αν στοιχειοθετήθηκε έλλειψη νόμιμης βάσης. Διαπίστωσε ότι δεν παρατέθηκαν πλήρως οι κρίσιμες παραδοχές ούτε εξειδικεύτηκαν τα σφάλματα και ότι το δικαστήριο παραπομπής μπορούσε να επανεκτιμήσει συνολικά την υπόθεση.
Κύριοι Λόγοι Απόφασης
Απορρίφθηκε ο λόγος του άρθρου 559 αρ. 18 ΚΠολΔ διότι η προηγούμενη αναιρετική απόφαση (για παράβαση του άρθρου 559 αρ. 9 ΚΠολΔ) δεν έλυσε δεσμευτικό νομικό ζήτημα αλλά ανέτρεψε συνολικά την εφετειακή κρίση, επιτρέποντας στο δικαστήριο της παραπομπής πλήρη επανεξέταση των αντίθετων εφέσεων και των αποδείξεων. Οι λόγοι των άρθρων 559 αρ. 1 και 19 ΚΠολΔ απορρίφθηκαν ως απαράδεκτοι, επειδή το αναιρετήριο δεν παρέθεσε πλήρως τις ουσιαστικές παραδοχές της αναιρεσιβαλλόμενης, ανέφερε αποσπασματικά στοιχεία, δεν εξειδίκευσε την έλλειψη ή την αντίφαση των αιτιολογιών και, ειδικά για τον 5ο λόγο, δεν προσδιορίστηκε η προκληθείσα βλάβη. Ως εκ τούτου, η αίτηση αναίρεσης απορρίφθηκε και επιδικάστηκαν δικαστικά έξοδα κατά ΚΠολΔ 176, 183, 189 § 1, 191 § 2.
Τελική Απόφαση
Απορρίπτει την από 19-3-2019 και με αριθμό καταθέσεως 2980/247/22-3-2019 αίτηση για αναίρεση της υπ' αριθμ. 1445/2017 απόφασης του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών. Και Καταδικάζει τον αναιρεσείοντα στη δικαστική δαπάνη της αναιρεσίβλητης, την οποία ορίζει στο ποσό των χιλίων οκτακοσίων (1.800) ευρώ.
Ακριβές Νομικό Ερώτημα
Αν, σε περίπτωση εργατικού ατυχήματος, θεμελιώνεται αξίωση κατά του εργοδότη για αποζημίωση και χρηματική ικανοποίηση λόγω ηθικής βλάβης πέραν της κοινωνικοασφαλιστικής κάλυψης, ιδίως όταν αποδίδεται πταίσμα ή δόλος σε προστηθέντες και όταν προβάλλεται απώλεια εισοδημάτων και μελλοντικής σύνταξης, και αν το ύψος της χρηματικής ικανοποίησης καθορίζεται κατά την αρχή της αναλογικότητας.
Αναφορές σε Νόμους
Αριθμός
354/2021
Έτος
2021
Δείτε την πλήρη απόφαση→
975/2011
2011Άρειος ΠάγοςΕργατικό ΔίκαιοΔικονομικό Δίκαιο
Σχετικότητα: 94.1%
Κρίσιμα Πραγματικά Περιστατικά
Εργοδότης λειτουργούσε επιχείρηση σχεδιασμού, κατασκευής και τοποθέτησης διαφημιστικών επιγραφών στο 7ο χλμ επαρχιακής οδού. Εργαζόμενος προσλήφθηκε στις 3-4-2006 ως εργάτης, με καθήκοντα μεταφοράς, κοπής υλικών (πλεξιγκλάς) και, κατά περίπτωση, τοποθέτησης. Στις 26-4-2006, χειρίζοντας δίσκο κοπής σταθερά στερεωμένο σε πάγκο, εκτελούσε κοπή πλαστικού φύλλου διαστάσεων περίπου 3 x 0,40 μ. Ο δίσκος «έφυγε» από την ευθεία και ο εργαζόμενος, προσπαθώντας να τον επαναφέρει, τοποθέτησε το χέρι πάνω από το φύλλο, έμπροσθεν του τροχού, με αποτέλεσμα ακρωτηριασμό του παράμεσου δακτύλου του αριστερού χεριού. Το μηχάνημα δεν έφερε επαρκώς στηριγμένο προστατευτικό κάλυμμα (κατά την αυτοψία 2-6-2006 διαπιστώθηκε ανεπαρκής στήριξη λόγω επανειλημμένης αφαίρεσης). Δεν είχαν δοθεί ειδικές οδηγίες ή εκπαίδευση για ασφαλή χρήση, ούτε ενημέρωση για κινδύνους, κατά τα προβλεπόμενα στο π.δ. 394/1994.
Νομική Σκέψη του Δικαστηρίου
Το άρθρο 914 ΑΚ και το άρθρο 932 ΑΚ, σε συνδυασμό με το άρθρο 16 του ν. 551/1915, ορίζουν ότι χρηματική ικανοποίηση λόγω ηθικής βλάβης σε εργατικό ατύχημα θεμελιώνεται με τις γενικές διατάξεις περί αδικοπραξίας, χωρίς τις περιοριστικές προϋποθέσεις του ν. 551/1915 για περιουσιακή ζημία. Κατά το άρθρο 922 ΑΚ, αρκεί πταίσμα εργοδότη ή προστηθέντων. Διαδικαστικά, το άρθρο 559 ΚΠολΔ (αρ. 1, 19, 11 περ. γ’) ρυθμίζει λόγους αναιρέσεως και το άρθρο 178 § 1 ΚΠολΔ τη διάθεση εξόδων. Το δικαστήριο διαπίστωσε ότι ο εργαζόμενος, στις 26-4-2006, χειριζόταν δίσκο κοπής πλαστικού φύλλου περίπου 3 x 0,40 μ. χωρίς επαρκές προστατευτικό κάλυμμα και χωρίς ειδική εκπαίδευση ή οδηγίες. Η αυτοψία (2-6-2006) έδειξε ανεπαρκή στήριξη λόγω επανειλημμένης αφαίρεσης. Κατά την προσπάθεια επαναφοράς της πορείας κοπής, επήλθε ακρωτηριασμός παράμεσου δακτύλου. Εφαρμόζοντας τις ανωτέρω διατάξεις, έκρινε ότι οι παραλείψεις μέτρων ασφαλείας και ενημέρωσης κατά το π.δ. 394/1994 συνιστούν αμέλεια, υφίσταται αιτιώδης σύνδεσμος με το ατύχημα και θεμελιώνεται αξίωση για χρηματική ικανοποίηση λόγω ηθικής βλάβης. Οι αναιρετικοί λόγοι περί παραβίασης ουσιαστικού δικαίου και ελλιπών αιτιολογιών, καθώς και μη συνεκτίμησης ένορκης βεβαίωσης, κρίθηκαν αβάσιμοι.
Κύριοι Λόγοι Απόφασης
Απορρίφθηκε η αναίρεση διότι το Εφετείο ορθά εφάρμοσε τα άρθρα 914 και 932 ΑΚ (σε συνδυασμό με 922 ΑΚ) για ηθική βλάβη από εργατικό ατύχημα, αποδίδοντας την επέλευση σε αμέλεια του εργοδότη (έλλειψη/ανεπαρκής στήριξη προστατευτικού καλύμματος, μη παροχή οδηγιών/εκπαίδευσης) και τεκμηριώνοντας τον αιτιώδη σύνδεσμο με τον ακρωτηριασμό στις 26-4-2006. Η απόφαση είχε επαρκείς και μη αντιφατικές αιτιολογίες, καλύπτοντας τα ουσιώδη ζητήματα, και δεν παραβιάστηκαν οι κανόνες του άρθρου 559 αρ. 1 και 19 ΚΠολΔ. Ο λόγος περί μη συνεκτίμησης της ένορκης βεβαίωσης απορρίφθηκε, αφού από το κείμενο προέκυπτε γενική συνεκτίμηση όλων των αποδεικτικών μέσων (άρθρα 335, 338-341 και 559 αρ. 11 περ. γ’ ΚΠολΔ). Τέλος, η επιβάρυνση με μέρος της δικαστικής δαπάνης ήταν σύννομη λόγω μερικής νίκης/ήττας (άρθρα 178 § 1 και 183 ΚΠολΔ).
Τελική Απόφαση
Απορρίπτει την από 26-4-2010 αίτηση για αναίρεση της 89/2010 αποφάσεως του Εφετείου Λάρισας. Καταδικάζει τον αναιρεσείοντα στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσίβλητου, τα οποία ορίζει σε χίλια οκτακόσια (1.800) ευρώ.
Ακριβές Νομικό Ερώτημα
Αν ο εργαζόμενος δικαιούται χρηματική ικανοποίηση λόγω ηθικής βλάβης από εργατικό ατύχημα όταν η επέλευση του ατυχήματος οφείλεται σε πταίσμα του εργοδότη ή των προστηθέντων, ανεξαρτήτως των ειδικών προϋποθέσεων του ν. 551/1915 που αφορούν την πλήρη αποζημίωση για περιουσιακή ζημία.
Αναφορές σε Νόμους
Αριθμός
975/2011
Έτος
2011
Δείτε την πλήρη απόφαση→

Μας εμπιστεύονται

Ν. Καραγιαννακίδης

Δικηγόρος

Θεσσαλονίκη

Α. Τράμπα

Δικηγόρος

Θεσσαλονίκη

Π. Μαλλίνη

Δικηγόρος

Θεσσαλονίκη

Μ. Σαουλίδου

Δικηγόρος

Θεσσαλονίκη

Β. Ακριτίδου

Δικηγόρος

Θεσσαλονίκη

Αναζητήστε για τη δική σας υπόθεση

76.000+ αποφάσεις · 8.000+ άρθρα νομοθεσίας

ή κλείστε demo 15 λεπτών →

€199/έτος Κλείστε Demo