Προσωρινή ανάθεση επιμέλειας τέκνου — ασφαλιστικά

ΑΚ Άρθρο 1510

Αστικός Κώδικας

Σχετικότητα: 93.2%

Κείμενο Άρθρου

ΑΚ Άρθρο 1510: Γονική μέριμνα «Η μέριμνα για το ανήλικο τέκνο είναι καθήκον και δικαίωμα των γονέων (γονική μέριμνα), οι οποίοι την ασκούν από κοινού και εξίσου.». Η γονική μέριμνα περιλαμβάνει την επιμέλεια του προσώπου, τη διοίκηση της περιουσίας και την εκπροσώπηση του τέκνου σε κάθε υπόθεση ή δικαιοπραξία ή δίκη, που αφορούν το πρόσωπο ή την περιουσία του. Σε περίπτωση που η γονική μέριμνα παύει λόγω θανάτου, κήρυξης σε αφάνεια ή έκπτωσης του ενός γονέα, η γονική μέριμνα ανήκει αποκλειστικά στον άλλο. Αν ο ένας από τους γονείς αδυνατεί να ασκήσει τη γονική μέριμνα για πραγματικούς λόγους ή γιατί είναι ανίκανος ή περιορισμένα ικανός για δικαιοπραξία, την ασκεί μόνος ο άλλος γονέας. Η επιμέλεια όμως του προσώπου του τέκνου ασκείται και από τον ανήλικο γονέα.

Κώδικας

Αστικός Κώδικας

Συντομογραφία

ΑΚ

Άρθρο

1510

Τροποποίηση

21/05/2021

Δείτε το άρθρο→

ΚΠολΔ Άρθρο 73

Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας

Σχετικότητα: 83.4%

Κείμενο Άρθρου

ΚΠολΔ Άρθρο 73: Το δικαστήριο εξετάζει και αυτεπαγγέλτως, σε κάθε στάση της δίκης, αν υπάρχουν οι προϋποθέσεις των άρθρων 62 έως 72.

Κώδικας

Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας

Συντομογραφία

ΚΠολΔ

Άρθρο

73

Δείτε το άρθρο→

ΑΚ Άρθρο 1532

Αστικός Κώδικας

Σχετικότητα: 94.7%

Κείμενο Άρθρου

ΑΚ Άρθρο 1532: Συνέπειες κακής άσκησης Αν ο πατέρας ή η μητέρα παραβαίνουν τα καθήκοντα που τους επιβάλλει το λειτούργημά τους για την επιμέλεια του προσώπου του τέκνου ή τη διοίκηση της περιουσίας του ή αν ασκούν το λειτούργημα αυτό καταχρηστικά ή δεν είναι σε θέση να ανταποκριθούν σε αυτό, τ ο δικαστήριο μπορεί, εφόσον το ζητήσουν ο άλλος γονέας ή οι πλησιέστεροι συγγενείς του τέκνου ή ο εισαγγελέας, να διατάξει οποιοδήποτε πρόσφορο μέτρο. Κακή άσκηση της γονικής μέριμνας συνιστούν ιδίως: α. η υπαίτια μη συμμόρφωση προς αποφάσεις και διατάξεις δικαστικών και εισαγγελικών αρχών που αφορούν το τέκνο ή προς την υπάρχουσα συμφωνία των γονέων για την άσκηση της γονικής μέριμνας, β. η διατάραξη της συναισθηματικής σχέσης του τέκνου με τον άλλο γονέα και την οικογένειά του και η με κάθε τρόπο πρόκληση διάρρηξης των σχέσεων του τέκνου με αυτούς, γ. η υπαίτια παράβαση των όρων της συμφωνίας των γονέων ή της δικαστικής απόφασης για την επικοινωνία του τέκνου με τον γονέα με τον οποίο δεν διαμένει και η με κάθε άλλο τρόπο παρεμπόδιση της επικοινωνίας, δ. η κακή άσκηση και η υπαίτια παράλειψη της άσκησης του δικαιώματος επικοινωνίας από τον δικαιούχο γονέα, ε. η αδικαιολόγητη άρνηση του γονέα να καταβάλει τη διατροφή που επιδικάστηκε στο τέκνο από το δικαστήριο ή συμφωνήθηκε μεταξύ των γονέων, στ. η καταδίκη του γονέα, με οριστική δικαστική απόφαση, για ενδοοικογενειακή βία ή για εγκλήματα κατά της γενετήσιας ελευθερίας ή για εγκλήματα οικονομικής εκμετάλλευσης της γενετήσιας ζωής. Το δικαστήριο, στις περιπτώσεις του προηγούμενου εδαφίου, δύναται να αφαιρέσει από τον υπαίτιο γονέα την άσκηση της γονικής μέριμνας ή την επιμέλεια, ολικά ή μερικά, και να την αναθέσει αποκλειστικά στον άλλο γονέα, καθώς επίσης να διατάξει κάθε πρόσφορο μέτρο προς διασφάλιση του συμφέροντος του τέκνου. Αν συντρέχουν στο πρόσωπο και των δύο γονέων οι περιπτώσεις του δευτέρου εδαφίου, το δικαστήριο μπορεί να αναθέσει την πραγματική φροντίδα του τέκνου ή ακόμα και την επιμέλειά του ολικά ή μερικά σε τρίτο ή και να διορίσει επίτροπο. Σε εξαιρετικά επείγουσες περιπτώσεις, εφόσον συντρέχουν οι προϋποθέσεις του πρώτου εδαφίου και επίκειται άμεσος κίνδυνος για τη σωματική ή την ψυχική υγεία του τέκνου, ο εισαγγελέας διατάσσει κάθε πρόσφορο μέτρο για την προστασία του, μέχρι την έκδοση της απόφασης του δικαστηρίου, στο οποίο πρέπει να απευθύνεται εντός ενενήντα (90) ημερών, με δυνατότητα αιτιολογημένης παράτασης της προθεσμίας αυτής κατά ενενήντα (90) επιπλέον ημέρες..

Κώδικας

Αστικός Κώδικας

Συντομογραφία

ΑΚ

Άρθρο

1532

Τροποποίηση

21/05/2021

Δείτε το άρθρο→

ΚΠολΔ Άρθρο 731

Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας

Σχετικότητα: 93.9%

Κείμενο Άρθρου

ΚΠολΔ Άρθρο 731: Το δικαστήριο δικαιούται να διατάξει ως ασφαλιστικό μέτρο την ενέργεια, παράλειψη ή ανοχή ορισμένης πράξης από εκείνον κατά του οποίου στρέφεται η αίτηση.

Κώδικας

Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας

Συντομογραφία

ΚΠολΔ

Άρθρο

731

Δείτε το άρθρο→

ΚΠολΔ Άρθρο 735

Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας

Σχετικότητα: 93.9%

Κείμενο Άρθρου

ΚΠολΔ Άρθρο 735: Το δικαστήριο έχει το δικαίωμα να διατάξει κάθε πρόσφορο ασφαλιστικό μέτρο που υπαγορεύεται από τις περιστάσεις, για τη ρύθμιση των σχέσεων των συζύγων από το γάμο και των σχέσεων γονέων και τέκνων. Ιδίως να διατάξει τη μετοίκηση ενός από τους συζύγους, να ορίσει ποια πράγματα δικαιούται αυτός να παραλάβει για τη χωριστή του εγκατάσταση, να καθορίσει τον τρόπο με τον οποίο ο κάθε σύζυγος θα χρησιμοποιεί το ακίνητο όπου διαμένουν ή τα έπιπλα και σκεύη που χρησιμοποιούν από κοινού, να ορίσει το γονέα στον οποίο ανήκει προσωρινά η άσκηση της γονικής μέριμνας, να αφαιρέσει από τους γονείς τη γονική μέριμνα εν όλω ή εν μέρει και να ρυθμίσει τα σχετικά με την επικοινωνία με το τέκνο. «Σε υποθέσεις ενδοοικογενειακής βίας μπορεί να διατάσσεται ιδίως η απομάκρυνση το υ καθ' ου από την οικογενειακή κατοικία, η μετοίκηση του, η απαγόρευση να προσεγγίζει τους χώρους κατοικίας ή και εργασίας του αιτούντος, κατοικίες στενών συγγενών του, τα εκπαιδευτήρια των παιδιών και ξενώνες φιλοξενίας.»**

Κώδικας

Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας

Συντομογραφία

ΚΠολΔ

Άρθρο

735

Τροποποίηση

24/01/2007

Δείτε το άρθρο→

ΚΠολΔ Άρθρο 691Α

Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας

Σχετικότητα: 93.0%

Κείμενο Άρθρου

ΚΠολΔ Άρθρο 691Α: 1. Αν το δικαστήριο κρίνει ότι υπάρχει ανάγκη, έχει το δικαίωμα, μόλις κατατεθεί η αίτηση και ώσπου να εκδοθεί η απόφασή του, να εκδώσει και αυτεπαγγέλτως προσωρινή διαταγή, που καταχωρίζεται κάτω από την αίτηση ή στα πρακτικά, σχετικά με τα μέτρα που πρέπει να ληφθούν έως την έκδοση της απόφασής του για την εξασφάλιση ή τη διατήρηση του δικαιώματος ή τη ρύθμιση της κατάστασης. 2. Για την έκδοση προσωρινής διαταγής καλείται με οποιονδήποτε τρόπο ο καθ’ ου η αίτηση, αν ο δικαστής κρίνει αναγκαία την εμφάνισή του. Αν γίνει δεκτό το αίτημα για έκδοση προσωρινής διαταγής, η σχετική αίτηση ασφαλιστικών μέτρων προσδιορίζεται για συζήτηση μέσα σε τριάντα (30) ημέρες. Αν η συζήτηση της αίτησης αναβληθεί, παύει αυτοδικαίως η ισχύς της προσωρινής διαταγής, εκτός αν αυτή παραταθεί από το δικαστήριο που δικάζει την αίτηση. Σε κάθε περίπτωση ο καθ’ ου η αίτηση διατηρεί το δικαίωμα να ζητήσει την ανάκληση της προσωρινής διαταγής. 3. Η αίτηση ασφαλιστικών μέτρων επί της οποίας εκδόθηκε προσωρινή διαταγή που έχει ως αντικείμενο την απαγόρευση μεταβολής της πραγματικής ή νομικής κατάστασης ακινήτου ή πλοίου ή αεροσκάφους επιδίδεται στην αρμόδια αρχή και εγγράφεται στο αντίστοιχο βιβλίο, σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 713 και 714, οι οποίες εφαρμόζονται αναλόγως..

Κώδικας

Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας

Συντομογραφία

ΚΠολΔ

Άρθρο

691Α

Τροποποίηση

01/01/2022

Δείτε το άρθρο→

ΑΚ Άρθρο 1511

Αστικός Κώδικας

Σχετικότητα: 92.9%

Κείμενο Άρθρου

ΑΚ Άρθρο 1511: Άσκηση - ανάθεση γονικής μέριμνας κατά το συμφέρον του τέκνου 1. Κάθε απόφαση των γονέων σχετικά με την άσκηση της γονικής μέριμνας πρέπει να αποβλέπει στο βέλτιστο συμφέρον του τέκνου. 2. Στο βέλτιστο συμφέρον του τέκνου, που εξυπηρετείται ιδίως από την ουσιαστική συμμετοχή και των δύο γονέων στην ανατροφή και φροντίδα του, καθώς επίσης και από την αποτροπή διάρρηξης των σχέσεών του με καθένα από αυτούς, πρέπει να αποβλέπει και η απόφαση του δικαστηρίου, όταν αποφασίζει σχετικά με την ανάθεση της γονικής μέριμνας ή με τον τρόπο άσκησής της. Η απόφαση του δικαστηρίου συνεκτιμά παραμέτρους, όπως την ικανότητα και πρόθεση καθενός εκ των γονέων να σεβαστεί τα δικαιώματα του άλλου, τη συμπεριφορά κάθε γονέα κατά το προηγούμενο χρονικό διάστημα και τη συμμόρφωσή του με τις νόμιμες υποχρεώσεις του, δικαστικές αποφάσεις, εισαγγελικές διατάξεις και προηγούμενες συμφωνίες που είχε συνάψει με τον άλλο γονέα και αφορούν το τέκνο. 3. Η απόφαση του δικαστηρίου πρέπει επίσης να σέβεται την ισότητα μεταξύ των γονέων και να μην κάνει διακρίσεις εξαιτίας ιδίως του φύλου, του σεξουαλικού προσανατολισμού, της φυλής, της γλώσσας, της θρησκείας, των πολιτικών ή όποιων άλλων πεποιθήσεων, της ιθαγένειας, της εθνικής ή κοινωνικής προέλευσης ή της περιουσίας. 4. Ανάλογα με την ωριμότητα του τέκνου πρέπει να ζητείται και να συνεκτιμάται η γνώμη του, πριν από κάθε απόφαση σχετική με τη γονική μέριμνα και τα συμφέροντά του..

Κώδικας

Αστικός Κώδικας

Συντομογραφία

ΑΚ

Άρθρο

1511

Τροποποίηση

16/09/2021

Δείτε το άρθρο→

ΚΠολΔ Άρθρο 734

Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας

Σχετικότητα: 92.5%

Κείμενο Άρθρου

ΚΠολΔ Άρθρο 734: Προσωρινή ρύθμιση νομής ή κατοχής 1. Σε κάθε είδους υποθέσεις νομής ή κατοχής, αντίγραφο της αίτησης για τη λήψη ασφαλιστικών μέτρων με επισημείωση της πράξης που ορίζει τόπο και χρόνο για τη συζήτηση επιδίδεται πάντοτε σε εκείνον κατά του οποίου στρέφεται η αίτηση. 2. Το δικαστήριο για την προσωρινή ρύθμιση της νομής ή της κατοχής δικαιούται να διατάξει οποιοδήποτε ασφαλιστικό μέτρο κρίνει πρόσφορο και ιδίως να επιτρέψει ή να απαγορεύσει πράξεις νομής ή κατοχής ή να επιδικάσει τη νομή ή την κατοχή σε κάποιον από τους διαδίκους, είτε με παροχή είτε χωρίς παροχή εγγύησης. 3. Κατά της απόφασης του μονομελούς πρωτοδικείου επιτρέπεται έφεση ενώπιον του πολυμελούς πρωτοδικείου μέσα σε δέκα (10) ημέρες από την επίδοση της. Η έφεση δικάζεται κατά την ίδια διαδικασία, εφαρμόζεται όμως και το άρθρο 226. 4. Η προθεσμία της έφεσης και η άσκησή της δεν αναστέλλουν την εκτέλεση της απόφασης του μονομελούς πρωτοδικείου, εκτός αν η αναστολή διαταχθεί κατά το άρθρο 912. 5. Στα ασφαλιστικά μέτρα νομής ή κατοχής δεν εφαρμόζονται τα άρθρα 696 παρ. 3 και 697 και ο δικαστής του μονομελούς πρωτοδικείου δικάζει με τη σύμπραξη γραμματέα που τηρεί πρακτικά.

Κώδικας

Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας

Συντομογραφία

ΚΠολΔ

Άρθρο

734

Τροποποίηση

16/09/2024

Δείτε το άρθρο→

ΑΚ Άρθρο 1514

Αστικός Κώδικας

Σχετικότητα: 92.5%

Κείμενο Άρθρου

ΑΚ Άρθρο 1514: Παρέκκλιση από την από κοινού άσκηση της γονικής μέριμνας 1. Κατά παρέκκλιση του άρθρου 1513, οι γονείς μπορούν με έγγραφο βεβαίας χρονολογίας να ρυθμίζουν διαφορετικά την κατανομή της γονικής μέριμνας, ιδίως να αναθέτουν την άσκησή της στον έναν από αυτούς, και να καθορίζουν τον τόπο κατοικίας του τέκνου τους, τον γονέα με τον οποίο θα διαμένει, καθώς και τον τρόπο επικοινωνίας του με τον άλλο γονέα. Το ανωτέρω έγγραφο ισχύει τουλάχιστον για δύο (2) έτη και παρατείνεται αυτοδικαίως, εκτός αν κάποιος από τους δύο γονείς δηλώσει εγγράφως στον άλλο γονέα, πριν τη λήξη του συμφωνημένου χρόνου, ότι δεν επιθυμεί την παράτασή του. 2. Αν δεν είναι δυνατή η από κοινού άσκηση της γονικής μέριμνας, εξαιτίας διαφωνίας των γονέων και ιδίως αν ο ένας γονέας αδιαφορεί ή δεν συμπράττει σε αυτήν ή δεν τηρεί την τυχόν υπάρχουσα συμφωνία για την άσκηση ή τον τρόπο άσκησης της γονικής μέριμνας ή αν η συμφωνία αυτή είναι αντίθετη προς το συμφέρον του τέκνου ή αν η γονική μέριμνα ασκείται αντίθετα προς το συμφέρον του τέκνου, καθένας από τους γονείς προσφεύγει σε διαμεσολάβηση, εξαιρουμένων των περιπτώσεων ενδοοικογενειακής βίας, όπως ο νόμος ορίζε ι. Αν διαφωνούν, αποφασίζει το δικαστήριο. 3. Το δικαστήριο μπορεί ανάλογα με την περίπτωση: α) να κατανείμει την άσκηση της γονικής μέριμνας μεταξύ των γονέων, να εξειδικεύσει τον τρόπο άσκησής της στα κατ' ιδίαν θέματα ή να αναθέσει την άσκηση της γονικής μέριμνας στον ένα γονέα ή σε τρίτο, β) να διατάξει πραγματογνωμοσύνη ή τη λήψη οποιουδήποτε άλλου πρόσφορου μέτρου, γ) να διατάξει διαμεσολάβηση ή την επανάληψη διακοπείσας διαμεσολάβησης, ορίζοντας συγχρόνως τον διαμεσολαβητή. Για τη λήψη της απόφασής του το δικαστήριο λαμβάνει υπόψη τους έως τότε δεσμούς του τέκνου με τους γονείς και τους αδελφούς του, καθώς και τις τυχόν συμφωνίες που έκαναν οι γονείς του τέκνου για την άσκηση της γονικής μέριμνας..

Κώδικας

Αστικός Κώδικας

Συντομογραφία

ΑΚ

Άρθρο

1514

Τροποποίηση

16/09/2021

Δείτε το άρθρο→

ΑΚ Άρθρο 1533

Αστικός Κώδικας

Σχετικότητα: 92.4%

Κείμενο Άρθρου

ΑΚ Άρθρο 1533: Η αφαίρεση του συνόλου της επιμέλειας του προσώπου του τέκνου και από τους δύο γονείς και η ανάθεσή της σε τρίτο διατάσσονται από το δικαστήριο μόνο όταν άλλα μέτρα έμειναν χωρίς αποτέλεσμα ή κρίνεται ότι δεν επαρκούν για να αποτρέψουν κίνδυνο της σωματικής, πνευματικής ή ψυχικής υγείας του τέκνου. (ΤΑ ΕΔΑΦΙΑ ΔΕΥΤΕΡΟ ΚΑΙ ΤΡΙΤΟ ΠΑΡΑΛΕΙΠΟΝΤΑΙ ΩΣ ΜΗ ΙΣΧΥΟΝΤΑ: ). Το δικαστήριο ορίζει την έκταση της γονικής μέριμνας που παραχωρεί στον τρίτο, και τους όρους της άσκησής της. «Το δικαστήριο αποφασίζει την ανάθεση της πραγματικής φροντίδας ή της επιμέλειας στον τρίτο κατά τη δεύτερη παράγραφο του προηγούμενου άρθρου ή την πρώτη παράγραφο του παρόντος, ύστερα από έλεγχο του ήθους, των βιοτικών συνθηκών και γενικά της καταλληλότητάς του, στηριζόμενο υποχρεωτικά σε βεβαίωση της κοινωνικής υπηρεσίας. Η ανάθεση γίνεται σε κατάλληλη οικογένεια, κατά προτίμηση συγγενική (ανάδοχη οικογένεια) και, αν αυτό δεν είναι δυνατό, σε κατάλληλο ίδρυμα.».

Κώδικας

Αστικός Κώδικας

Συντομογραφία

ΑΚ

Άρθρο

1533

Τροποποίηση

30/12/1996

Δείτε το άρθρο→

ΑΚ Άρθρο 1519

Αστικός Κώδικας

Σχετικότητα: 91.8%

Κείμενο Άρθρου

ΑΚ Άρθρο 1519: Σημαντικά ζητήματα επιμέλειας τέκνου Όταν η επιμέλεια ασκείται από τον έναν γονέα ή έχει γίνει κατανομή της μεταξύ των γονέων, οι αποφάσεις για την ονοματοδοσία του τέκνου, για το θρήσκευμα, για ζητήματα της υγείας του, εκτός από τα επείγοντα και τα εντελώς τρέχοντα, καθώς και για ζητήματα εκπαίδευσης που επιδρούν αποφασιστικά στο μέλλον του, λαμβάνονται από τους δύο γονείς από κοινού. Τα δύο τελευταία εδάφια του άρθρου 1510 και το άρθρο 1512 εφαρμόζονται αναλόγως. Για τη μεταβολή του τόπου διαμονής του τέκνου που επιδρά ουσιωδώς στο δικαίωμα επικοινωνίας του γονέα με τον οποίο δεν διαμένει το τέκνο, απαιτείται προηγούμενη έγγραφη συμφωνία των γονέων ή προηγούμενη δικαστική απόφαση που εκδίδεται μετά από αίτηση ενός από τους γονείς. Το δικαστήριο μπορεί να διατάξει κάθε πρόσφορο μέτρο. Ο γονέας στον οποίο δεν έχει ανατεθεί η άσκηση της επιμέλειας έχει το δικαίωμα να ζητά από τον άλλο πληροφορίες για το πρόσωπο και την περιουσία του τέκνου.

Κώδικας

Αστικός Κώδικας

Συντομογραφία

ΑΚ

Άρθρο

1519

Τροποποίηση

21/05/2021

Δείτε το άρθρο→

ΚΠολΔ Άρθρο 688

Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας

Σχετικότητα: 91.0%

Κείμενο Άρθρου

ΚΠολΔ Άρθρο 688: 1. Στην αίτηση με την οποία ζητείται να διαταχθούν ασφαλιστικά μέτρα πρέπει να ορίζεται το μέτρο το οποίο ζητείται και να αναφέρονται συνοπτικά τα πραγματικά περιστατικά που πιθανολογούν το δικαίωμα για την εξασφάλιση ή διατήρηση του οποίου ζητείται η λήψη του μέτρου ή για την κατάσταση της οποίας ζητείται η ρύθμιση με το μέτρο αυτό, καθώς και τον επικείμενο κίνδυνο ή την επείγουσα περίπτωση. Σε χρηματικές απαιτήσεις πρέπει να αναφέρεται το οφειλόμενο χρηματικό ποσό ή η χρηματική αξία του αντικειμένου που οφείλεται. 2. Στην αίτηση για μεταρρύθμιση ή ανάκληση ασφαλιστικού μέτρου πρέπει να αναφέρονται οι λόγοι για τους οποίους ζητείται η μεταρρύθμιση ή η ανάκλησή του.

Κώδικας

Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας

Συντομογραφία

ΚΠολΔ

Άρθρο

688

Δείτε το άρθρο→

ΑΚ Άρθρο 1512

Αστικός Κώδικας

Σχετικότητα: 90.8%

Κείμενο Άρθρου

ΑΚ Άρθρο 1512: Σε περίπτωση διαφωνίας "Κατά την άσκηση της γονικής μέριμνας οι γονείς καταβάλλουν προσπάθεια για την εξεύρεση κοινά αποδεκτών λύσεων. Αν διαφωνούν, αποφασίζει το δικαστήριο.».

Κώδικας

Αστικός Κώδικας

Συντομογραφία

ΑΚ

Άρθρο

1512

Τροποποίηση

16/09/2021

Δείτε το άρθρο→

ΚΠολΔ Άρθρο 613

Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας

Σχετικότητα: 90.7%

Κείμενο Άρθρου

ΚΠολΔ Άρθρο 613: Με την απόφαση, με την οποία ανατίθεται η επιμέλεια του προσώπου του τέκνου στον ένα γονέα, διατάσσεται αυτεπαγγέλτως και η απόδοση ή παράδοση του τέκνου σ' αυτόν, και η απόφαση εκτελείται κατά τις διατάξεις του άρθρου 950 του ΚΠολΔ.

Κώδικας

Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας

Συντομογραφία

ΚΠολΔ

Άρθρο

613

Τροποποίηση

01/01/2016

Δείτε το άρθρο→

ΑΚ Άρθρο 1513

Αστικός Κώδικας

Σχετικότητα: 90.2%

Κείμενο Άρθρου

ΑΚ Άρθρο 1513: Διαζύγιο ή ακύρωση του γάμου - διάσταση των συζύγων Στις περιπτώσεις διαζυγίου ή ακύρωσης του γάμου ή λύσης ή ακύρωσης του συμφώνου συμβίωσης ή διακοπής της συμβίωσης των συζύγων ή των μερών του συμφώνου συμβίωσης και εφόσον ζουν και οι δύο γονείς, εξακολουθούν να ασκούν από κοινού και εξίσου τη γονική μέρ ιμνα. Ο γονέας με τον οποίο διαμένει το τέκνο, επιχειρεί τις πράξεις που προβλέπονται στο πρώτο εδάφιο του άρθρου 1516, κατόπιν προηγούμενης ενημέρωσης του άλλου γονέα..

Κώδικας

Αστικός Κώδικας

Συντομογραφία

ΑΚ

Άρθρο

1513

Τροποποίηση

16/09/2021

Δείτε το άρθρο→

ΑΚ Άρθρο 1518

Αστικός Κώδικας

Σχετικότητα: 90.0%

Κείμενο Άρθρου

ΑΚ Άρθρο 1518: Επιμέλεια του προσώπου Η επιμέλεια του προσώπου του τέκνου περιλαμβάνει ιδίως την ανατροφή, την επίβλεψη, τη μόρφωση και την εκπαίδευσή του, καθώς και τον προσδιορισμό του τόπου διαμονής του. Κατά την ανατροφή του τέκνου οι γονείς το ενισχύουν, χωρίς διάκριση φύλου, να αναπτύσσει υπεύθυνα και με κοινωνική συνείδηση την προσωπικότητά του. Η λήψη σωφρονιστικών μέτρων επιτρέπεται μόνο εφόσον αυτά είναι παιδαγωγικώς αναγκαία και δεν θίγουν την αξιοπρέπεια του τέκνου. Κατά τη μόρφωση και την επαγγελματική εκπαίδευση του τέκνου οι γονείς λαμβάνουν υπόψη τις ικανότητες και τις προσωπικές του κλίσεις. Γι' αυτόν τον σκοπό οφείλουν να συνεργάζονται με το σχολείο και αν υπάρχει ανάγκη, να ζητούν τη συνδρομή αρμοδίων κρατικών υπηρεσιών ή δημοσίων οργανισμών. Κάθε γονέας υποχρεούται να διαφυλάσσει και να ενισχύει τη σχέση του τέκνου με τον άλλο γονέα, τους αδελφούς του, καθώς και με την οικογένεια του άλλου γονέα, ιδίως όταν οι γονείς δεν ζουν μαζί ή ο άλλος γονέας έχει αποβιώσει..

Κώδικας

Αστικός Κώδικας

Συντομογραφία

ΑΚ

Άρθρο

1518

Τροποποίηση

21/05/2021

Δείτε το άρθρο→

ΚΠολΔ Άρθρο 728

Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας

Σχετικότητα: 89.6%

Κείμενο Άρθρου

ΚΠολΔ Άρθρο 728: 1. Το δικαστήριο μπορεί να επιδικάσει προσωρινά, ως ασφαλιστικό μέτρο, εν όλω ή εν μέρει, απαιτήσεις: α) συνεισφοράς για τις ανάγκες της οικογένειας ή διατροφής οφειλόμενης από το νόμο, από σύμβαση ή από διάταξη τελευταίας βούλησης, β) καθυστερούμενων συντάξεων, γ) καθυστερούμενων τακτικών ή έκτακτων αποδοχών οποιασδήποτε μορφής ή αμοιβών ή αποζημιώσεων που οφείλονται από την παροχή εργασίας ή εξόδων που έγιναν με αφορμή την εργασία, δ) μισθών υπερημερίας ή αποζημίωσης για παράνομη καταγγελία της σύμβασης εργασίας ή για εργατικό ατύχημα ή που οφείλεται από τη σύμβαση εργασίας ή λόγω παραβάσεώς της, ε) αποζημίωσης για τη μείωση ή την απώλεια της ικανότητας εργασίας λόγω τραυματισμού ή προσβολής με οποιοδήποτε τρόπο της υγείας ενός προσώπου από οποιαδήποτε αρρώστια, καθώς και των εξόδων θεραπείας και ανάρρωσης, στ) αποζημίωσης, σε περίπτωση που ένα πρόσωπο θανατώνεται, υπέρ εκείνων που το πρόσωπο αυτό κατά το χρόνο του θανάτου του είχε από το νόμο υποχρέωση να διατρέφει, ζ) σε κάθε άλλη περίπτωση που η προσωρινή επιδίκαση ορίζεται από τις διατάξεις του ουσιαστικού δικαίου. 2. Αν συντρέχει περίπτωση να μεταρρυθμιστεί τελεσίδικη ή ανέκκλητη απόφαση που καταδικάζει σε καταβολή περιοδικών παροχών, το δικαστήριο μπορεί να διατάζει προσωρινά να διακοπεί η καταβολή, να αυξηθεί ή να μειωθεί το ποσό κάθε παροχής.

Κώδικας

Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας

Συντομογραφία

ΚΠολΔ

Άρθρο

728

Δείτε το άρθρο→

ΑΚ Άρθρο 1516

Αστικός Κώδικας

Σχετικότητα: 89.3%

Κείμενο Άρθρου

ΑΚ Άρθρο 1516: Πράξεις από τον ένα γονέα Ο καθένας από τους γονείς επιχειρεί και μόνος του πράξεις αναφερόμενες στην άσκηση της γονικής μέριμνας: 1. Όταν πρόκειται για συνήθεις πράξεις επιμέλειας του προσώπου του τέκνου ή για την τρέχουσα διαχείριση της περιουσίας του ή για πράξεις που έχουν επείγοντα χαρακτήρα. 2. Όταν πρόκειται για τη λήψη δήλωσης της βούλησης που είναι απευθυντέα προς το τέκνο. Στις περιπτώσεις διακοπής της συμβίωσης των γονέων, διαζυγίου ή ακύρωσης του γάμου τους, καθώς και όταν πρόκειται για τέκνο γεννημένο χωρίς γάμο των γονέων του, κάθε ένας από τους γονείς μπορεί να ασκεί τις αξιώσεις διατροφής που έχει το τέκνο κατά του άλλου γονέα ή τρίτου..

Κώδικας

Αστικός Κώδικας

Συντομογραφία

ΑΚ

Άρθρο

1516

Τροποποίηση

16/09/2021

Δείτε το άρθρο→

ΑΚ Άρθρο 1535

Αστικός Κώδικας

Σχετικότητα: 88.4%

Κείμενο Άρθρου

ΑΚ Άρθρο 1535: Αφαίρεση με αίτηση των γονέων Το δικαστήριο αφαιρεί την άσκηση της γονικής μέριμνας ή μέρους της από τους δύο γονείς για σπουδαίο λόγο, αν το ζητήσουν οι ίδιοι, υποδεικνύοντας και το πρόσωπο που δέχεται να αναλάβει την αφαιρούμενη άσκηση. Με την απόφαση για την αφαίρεση, το δικαστήριο αναθέτει την αφαιρούμενη άσκηση στο υποδεικνυόμενο ή σε άλλο πρόσωπο, προσδιορίζοντας και τον τρόπο της άσκησής της. Όταν λείπει τέτοιος προσδιορισμός, εφαρμόζονται ανάλογα οι διατάξεις για την επιτροπεία.

Κώδικας

Αστικός Κώδικας

Συντομογραφία

ΑΚ

Άρθρο

1535

Δείτε το άρθρο→

ΑΚ Άρθρο 1515

Αστικός Κώδικας

Σχετικότητα: 88.1%

Κείμενο Άρθρου

ΑΚ Άρθρο 1515: Τέκνα χωρίς γάμο των γονέων τους Η γονική μέριμνα του ανηλίκου τέκνου που γεννήθηκε και παραμένει χωρίς γάμο των γονέων του ανήκει στη μητέρα του. Όταν το τέκνο αναγνωρίζεται εκούσια ή δικαστικά με αγωγή που άσκησε ο πατέρας, αποκτά γονική μέριμνα και ο πατέρας, την οποία ασκεί από κοινού με τη μητέρα. Αν οι γονείς δεν ζουν μαζί, εφαρμόζονται αναλόγως τα άρθρα 1513 και 1514. Σε περίπτωση δικαστικής αναγνώρισης, στην οποία αντιδίκησε ο πατέρας, αυτός δεν ασκεί γονική μέριμνα ούτε αναπληρώνει τη μητέρα στην άσκησή της, εκτός αν υπάρχει συμφωνία των γονέων. Το δικαστήριο μπορεί, αν το επιβάλλει το συμφέρον του τέκνου, να αποφασίσει διαφορετικά μετά από αίτηση του πατέρα..

Κώδικας

Αστικός Κώδικας

Συντομογραφία

ΑΚ

Άρθρο

1515

Τροποποίηση

16/09/2021

Δείτε το άρθρο→

ΑΚ Άρθρο 1536

Αστικός Κώδικας

Σχετικότητα: 87.8%

Κείμενο Άρθρου

ΑΚ Άρθρο 1536: Ανάκληση ή μεταρρύθμιση δικαστικής απόφασης σχετικής με τη γονική μέριμνα 1. Αν από τότε που εκδόθηκε δικαστική απόφαση σχετική με τη γονική μέριμνα μεταβλήθηκαν οι συνθήκες, το δικαστήριο οφείλει, ύστερα από αίτηση ενός ή και των δύο γονέων, των πλησιέστερων συγγενών του τέκνου ή του εισαγγελέα, να προσαρμόσει την απόφασή του στις νέες συνθήκες, ανακαλώντας ή μεταρρυθμίζοντάς την, σύμφωνα με το συμφέρον του τέκνου, και ιδίως να αποδώσει στους γονείς την άσκηση της γονικής μέριμνας που τους είχε αφαιρεθεί. 2. Μεταρρύθμιση δύναται να αποφασίζεται από το δικαστήριο που εξέδωσε την απόφαση, έπειτα από αίτηση του ασκούντος το ένδικο μέσο ή του αρμόδιου εισαγγελέα, και κατά οριστικής αποφάσεως που ρυθμίζει ζητήματα επιμέλειας και επικοινωνίας τέκνου κατά της οποίας έχει ασκηθεί έφεση. Η ισχύς της ως άνω απόφασης ισχύει μέχρι την έκδοση απόφασης επί του ενδίκου μέσου και εκδίδεται αποκλειστικά σε περιπτώσεις που το επιβάλλει το συμφέρον του τέκνου.

Κώδικας

Αστικός Κώδικας

Συντομογραφία

ΑΚ

Άρθρο

1536

Τροποποίηση

Ν. 5264/2025

Δείτε το άρθρο→

ΑΚ Άρθρο 1552

Αστικός Κώδικας

Σχετικότητα: 87.6%

Κείμενο Άρθρου

ΑΚ Άρθρο 1552: Δικαστική αναπλήρωση της συναίνεσης Δικαστική αναπλήρωση της συναίνεσης. Η συναίνεση των γονέων για υιοθεσία του τέκνου τους αναπληρώνεται, με ειδικώς αιτιολογημένη απόφαση του δικαστηρίου, στις ακόλουθες περιπτώσεις: α) αν οι γονείς είναι άγνωστοι ή το τέκνο είναι έκθετο, β) αν και οι δύο γονείς έχουν εκπέσει από τη γονική μέριμνα ή βρίσκονται σε καθεστώς στερητικής δικαστικής συμπαράστασης που τους αφαιρεί και την ικανότητα να συναινούν για την υιοθεσία του παιδιού τους, γ) αν οι γονείς έχουν άγνωστη διαμονή είτε πριν είτε μετά την παροχή της γενικής εξουσιοδότησης του άρθρου 1554, δ) αν το τέκνο προστατεύεται από αναγνωρισμένη κοινωνική οργάνωση, έχει αφαιρεθεί από τους γονείς η άσκηση της επιμέλειας, σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 1532 και 1533, και αυτοί αρνούνται καταχρηστικά να συναινέσουν και ε) αν το τέκνο έχει παραδοθεί με τη συναίνεση των γονέων σε οικογένεια για φροντίδα και ανατροφή, με σκοπό την υιοθεσία, και έχει ενταχθεί σε αυτήν επί χρονικό διάστημα ενός τουλάχιστον έτους, οι δε γονείς εκ των υστέρων αρνούνται καταχρηστικά να συναινέσουν. Αν οι περιπτώσεις α' έως ε' συντρέχουν μόνο στο πρόσωπο του ενός εκ των γονέων, η απόφαση του δικαστηρίου αναπληρώνει τη συναίνεση μόνο αυτού. Με απόφαση του δικαστηρίου αναπληρώνεται και η συναίνεση του επιτρόπου για την υιοθεσία του ανηλίκου, εφόσον οτε λευταίος προστατεύεται από αναγνωρισμένη κοινωνική οργάνωση και ο επίτροπος αρνείται καταχρηστικά να συναινέσει..

Κώδικας

Αστικός Κώδικας

Συντομογραφία

ΑΚ

Άρθρο

1552

Τροποποίηση

26/11/2008

Δείτε το άρθρο→

ΑΚ Άρθρο 1502

Αστικός Κώδικας

Σχετικότητα: 87.6%

Κείμενο Άρθρου

ΑΚ Άρθρο 1502: Προσωρινή επιδίκαση διατροφής Σε περίπτωση όπου ένα τέκνο έχει γεννηθεί χωρίς γάμο της μητέρας του και η πατρότητά του είναι πολύ πιθανή, εφόσον η μητέρα του βρίσκεται σε απορία, το δικαστήριο μπορεί, ακόμη και πριν ασκηθεί η αγωγή για την αναγνώρισή του, να διατάξει ως ασφαλιστικό μέτρο την προκαταβολή από τον πατέρα στο τέκνο, κάθε μήνα, εύλογου ποσού έναντι της οφειλόμενης σ' αυτό διατροφής.

Κώδικας

Αστικός Κώδικας

Συντομογραφία

ΑΚ

Άρθρο

1502

Δείτε το άρθρο→

ΚΠολΔ Άρθρο 698

Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας

Σχετικότητα: 87.5%

Κείμενο Άρθρου

ΚΠολΔ Άρθρο 698: 1. Η απόφαση που διέταξε ασφαλιστικό μέτρο ανακαλείται ολικά ή εν μέρει α) αν εκδοθεί οριστική απόφαση στη δίκη για την κύρια υπόθεση κατά εκείνου ο οποίος είχε ζητήσει το ασφαλιστικό μέτρο και γίνει τελεσίδικη, β) αν εκδοθεί οριστική απόφαση που τον ωφελεί, και εκτελεστεί, γ) αν συμφωνηθεί συμβιβασμός για την κύρια υπόθεση, δ) αν περάσουν τριάντα ημέρες από την κατάργηση ή περάτωση της δίκης με άλλο τρόπο. 2. Η ανάκληση που αναφέρεται στην παρ. 1 γίνεται με αίτηση εκείνου που έχει έννομο συμφέρον, αν η κύρια υπόθεση είναι εκκρεμής, από το δικαστήριο στο οποίο εκκρεμεί, και σε κάθε άλλη περίπτωση από το δικαστήριο που διέταξε το ασφαλιστικό μέτρο.

Κώδικας

Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας

Συντομογραφία

ΚΠολΔ

Άρθρο

698

Δείτε το άρθρο→

ΚΠολΔ Άρθρο 703

Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας

Σχετικότητα: 87.5%

Κείμενο Άρθρου

ΚΠολΔ Άρθρο 703: Αν απορριφθεί τελεσίδικα ως αβάσιμη η αγωγή για την κύρια υπόθεση, όποιος ζήτησε να διαταχθούν ασφαλιστικά μέτρα είναι υποχρεωμένος να καταβάλει αποζημίωση για τη ζημία που προξένησε από την εκτέλεση της απόφασης που τα διέταξε ή από την εγγύηση που δόθηκε , μόνο αν γνώριζε ή από βαριά αμέλεια αγνοούσε ότι δεν υπήρχε το δικαίωμα.

Κώδικας

Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας

Συντομογραφία

ΚΠολΔ

Άρθρο

703

Δείτε το άρθρο→

ΑΚ Άρθρο 1490

Αστικός Κώδικας

Σχετικότητα: 87.4%

Κείμενο Άρθρου

ΑΚ Άρθρο 1490: Αν ένας από τους ανιόντες ή τους κατιόντες δεν είναι σε θέση να δώσει διατροφή, η υποχρέωση βαρύνει εκείνον που είναι υπόχρεος ύστερα από αυτόν. Το ίδιο ισχύει και όταν, για πραγματικούς ή νομικούς λόγους, είναι αδύνατη ή ιδιαίτερα δυσχερής η δικαστική επιδίωξη στην ημεδαπή εναντίον εκείνου που έχει την υποχρέωση. Στην περίπτωση που καταβάλλει τη διατροφή, αντί για τον αμέσως υπόχρεο, άλλο πρόσωπο, αυτό υποκαθίσταται αυτοδικαίως στα δικαιώματα εκείνου που την έλαβε: 1. αν κατέβαλε τη διατροφή δυνάμει του δεύτερου εδαφίου της προηγούμενης παραγράφου. 2. αν πρόκειται για το κράτος ή νομικό πρόσωπο δημόσιου δικαίου ή κοινωφελές ίδρυμα που ανέλαβε τη διατροφή του δικαιούχου ανηλίκου στη θέση του υπόχρεου συγγενή του. 3. αν πρόκειται για ιδιώτες, στους οποίους ανατέθηκε η επιμέλεια του προσώπου του δικαιούχου ανηλίκου, σύμφωνα με τα άρθρα 1513, 1514, 1532, 1533 και 1535. 4. αν ο δικαιούχος της διατροφής είναι ανήλικος και τη διατροφή κατέβαλε, στη θέση του υπόχρεου γονέα του, ο σύζυγος του τελευταίου.

Κώδικας

Αστικός Κώδικας

Συντομογραφία

ΑΚ

Άρθρο

1490

Δείτε το άρθρο→

ΑΚ Άρθρο 1497

Αστικός Κώδικας

Σχετικότητα: 87.3%

Κείμενο Άρθρου

ΑΚ Άρθρο 1497: Οι γονείς που οφείλουν διατροφή σε ανήλικο άγαμο τέκνο τους έχουν δικαίωμα να ορίσουν τον τρόπο και τα χρονικά διαστήματα που θα προκαταβάλλεται η διατροφή. Αν το ζήτησε το τέκνο, το δικαστήριο μπορεί να αποφασίσει διαφορετικά, εφόσον συντρέχουν ιδιαίτεροι λόγοι.

Κώδικας

Αστικός Κώδικας

Συντομογραφία

ΑΚ

Άρθρο

1497

Δείτε το άρθρο→

ΠΚ Άρθρο 122

Ποινικός Κώδικας

Σχετικότητα: 87.1%

Κείμενο Άρθρου

ΠΚ Άρθρο 122: Αναμορφωτικά μέτρα 1. Αναμορφωτικά μέτρα είναι: α) η επίπληξη του ανηλίκου, β) η ανάθεση της υπεύθυνης επιμέλειας του ανηλίκου στους γονείς ή στους επιτρόπους του, γ) η ανάθεση της υπεύθυνης επιμέλειας του ανηλίκου σε ανάδοχη οικογένεια, δ) η ανάθεση της επιμέλειας του ανηλίκου σε προστατευτικές εταιρείες ή σε ιδρύματα ανηλίκων ή σε επιμελητές ανηλίκων, ε) η συνδιαλλαγή μεταξύ ανήλικου δράστη και θύματος για έκφραση συγγνώμης και εν γένει για εξώδικη διευθέτηση των συνεπειών της πράξης, στ) η αποζημίωση του θύματος ή η κατ’ άλλον τρόπο άρση ή μείωση των συνεπειών της πράξης από τον ανήλικο, ζ) η παρακολούθηση κοινωνικών και ψυχολογικών προγραμμάτων σε κρατικούς, δημοτικούς, κοινοτικούς ή ιδιωτικούς φορείς, η) η φοίτηση σε σχολές επαγγελματικής ή άλλης εκπαίδευσης ή κατάρτισης, θ) η παρακολούθηση ειδικών προγραμμάτων κυκλοφοριακής αγωγής, θα) η παρακολούθηση ειδικών εκπαιδευτικών, καλλιτεχνικών ή πολιτιστικών προγραμμάτων σε κρατικούς, δημοτικούς ή ιδιωτικούς φορείς, θβ) η παρακολούθηση προγραμμάτων αθλητισμού και η συμμετοχή σε αθλητικά σωματεία, ι) η παροχή κοινωφελούς εργασίας, ια) η ανάθεση της επιμέλειας και επιτήρησης του ανηλίκου σε προστατευτικές εταιρείες ή σε επιμελητές ανηλίκων και ιβ) η τοποθέτηση σε κατάλληλο κρατικό, δημοτικό, κοινοτικό ή ιδιωτικό ίδρυμα αγωγής. 2. Σε κάθε περίπτωση, το δικαστήριο μπορεί να επιβάλει ως πρόσθετα αναμορφωτικά μέτρα επιπλέον υποχρεώσεις που αφορούν στον τρόπο ζωής του ανηλίκου ή στη διαπαιδαγώγησή του. Σε εξαιρετικές περιπτώσεις μπορεί να επιβάλει δύο ή περισσότερα από τα μέτρα που προβλέπονται στις περ. α’ έως και ια’ της παρ. 1. «3. Η επιλογή του αναμορφωτικού μέτρου που πρόκειται να επιβληθεί διέπεται από την αρχή της επικουρικότητας, για την εφαρμογή της οποίας τα αναμορφωτικά μέτρα που προβλέπονται στις περ. α' έως θβ' της παρ. 1 προτάσσονται των υπολοίπων. Το περιεχόμενο και η διάρκεια κάθε μέτρου πρέπει να είναι ανάλογα προς τη βαρύτητα της πράξης που έχει τελεστεί, την προσωπικότητα του ανηλίκου και τις βιοτικές του συνθήκες. Με κοινή απόφαση του Υπουργού Δικαιοσύνης και των κατά περίπτωση συναρμόδιων Υπουργών, ρυθμίζονται όλα τα θέματα που αφορούν στην επιβολή και εκτέλεση των μέτρων της πρώτης παραγράφου.». 4. Στην απόφαση του δικαστηρίου ορίζεται η μέγιστη διάρκεια του αναμορφωτικού μέτρου.

Κώδικας

Ποινικός Κώδικας

Συντομογραφία

ΠΚ

Άρθρο

122

Τροποποίηση

04/11/2024

Δείτε το άρθρο→

ΑΚ Άρθρο 1540

Αστικός Κώδικας

Σχετικότητα: 87.0%

Κείμενο Άρθρου

ΑΚ Άρθρο 1540: Αν έπαυσε η γονική μέριμνα ή η άσκησή της, ολικά ή μερικά, οι γονείς έχουν δικαίωμα να εξακολουθήσουν τις πράξεις που ανάγονται στην επιμέλεια του προσώπου ή τη διοίκηση της περιουσίας του τέκνου, ώσπου να πληροφορηθούν την παύση της. Οι τρίτοι όμως δεν δικαιούνται να επικαλεστούν αυτό το δικαίωμα των γονέων, αν γνώριζαν ή όφειλαν να γνωρίζουν την παύση.

Κώδικας

Αστικός Κώδικας

Συντομογραφία

ΑΚ

Άρθρο

1540

Δείτε το άρθρο→

ΑΚ Άρθρο 1517

Αστικός Κώδικας

Σχετικότητα: 86.9%

Κείμενο Άρθρου

ΑΚ Άρθρο 1517: Σύγκρουση συμφερόντων Αν τα συμφέροντα του τέκνου συγκρούονται με τα συμφέροντα του πατέρα του ή της μητέρας του, που ασκούν τη γονική μέριμνα, καθώς και των συζύγων ή των συγγενών τους εξ αίματος ή εξ αγχιστείας σε ευθεία γραμμή, διορίζεται ειδικός επίτροπος.

Κώδικας

Αστικός Κώδικας

Συντομογραφία

ΑΚ

Άρθρο

1517

Δείτε το άρθρο→

ΚΠολΔ Άρθρο 681Γ

Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας

Σχετικότητα: 86.9%

Κείμενο Άρθρου

ΚΠολΔ Άρθρο 681Γ: 1. Στις διαφορές της περίπτωσης β' της πρώτης παραγράφου του άρθρου 681 Β εφαρμόζονται και τα άρθρα 598, 600, 601, 605, 606, 744 και 759 παρ. 3. Αν οι διαφορές αυτές ενωθούν με οποιαδήποτε από τις διαφορές των άρθρων 592 παρ. 1 ή 614 παρ. 1, εφαρμόζονται τα άρθρα 744 και 759 παρ. 3. "2. Στις ίδιες διαφορές καθιερώνεται στάδιο υποχρεωτικής προδικασίας που περιλαμβάνει την έρευνα, από όργανα της αρμόδιας κοινωνικής υπηρεσίας, των συνθηκών διαβίωσης του ανηλίκου και την υποβολή στο δικαστήριο, έως την ημέρα της συζήτησης, σχετικής αναλυτικής έκθεσης η οποία, στις περιπτώσεις όπου φέρεται στο δικόγραφο της αγωγής ότι ο ένας από τους γονείς ή το ανήλικο τέκνο παρουσιάζει ψυχικά προβλήματα, θα πρέπει να συνοδεύεται και από ψυχιατρική έκθεση. Το μονομελές ή πολυμελές δικαστήριο είναι εξάλλου υποχρεωμένο, κατά την "συζήτηση"* στο ακροατήριο της αγωγής και πριν από κάθε συζήτηση να προσπαθήσει, με την ποινή του απαράδεκτου, να επιλύσει συμβιβαστικά τη διαφορά, ύστερα από ακρόαση των διαδίκων και των πληρεξουσίων τους. Ο συμβιβασμός πρέπει να αποβλέπει στο συμφέρον του τέκνου, αλλιώς δεν δεσμεύει το δικαστήριο. 3. Το δικαστήριο πριν από την έκδοση της απόφασής του, ανάλογα με την ωριμότητα του τέκνου, λαμβάνει υπόψη τη γνώμη του. Μπορεί αν αποφασίσει τη διενέργεια πραγματογνωμοσύνης, να ορίζει ελεύθερα το χρόνο διεξαγωγής της, χωρίς να δεσμεύεται από χρονικούς περιορισμούς. 4. Για την επικοινωνία με το τέκνο, ορίζονται, στα πρακτικά του αρμόδιου δικαστηρίου, ο χρόνος και ο τόπος της συνάντησης, καθώς και στην περίπτωση του πολυμελούς δικαστηρίου, ο δικαστής που θα επικοινωνήσει με το τέκνο. Με τα ίδια πρακτικά καλείται επίσης να παρουσιάσει το τέκνο όποιος διαμένει μαζί του. Σε περίπτωση ερημοδικίας κάποιου διαδίκου, το δικαστήριο ορίζει χρόνο επιδόσεως αντιγράφου των πρακτικών στον απολειπόμενο διάδικο. Η επικοινωνία του δικαστή με το τέκνο γίνεται ιδιαιτέρως και δεν επιτρέπεται να είναι παρόν σ' αυτήν άλλο πρόσωπο, εκτός αν ο δικαστής κρίνει διαφορετικά. Για το περιεχόμενο της συνομιλίας δεν συντάσσεται έκθεση".

Κώδικας

Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας

Συντομογραφία

ΚΠολΔ

Άρθρο

681Γ

Τροποποίηση

01/01/2002

Δείτε το άρθρο→

ΠΚ Άρθρο 123

Ποινικός Κώδικας

Σχετικότητα: 86.8%

Κείμενο Άρθρου

ΠΚ Άρθρο 123: Θεραπευτικά μέτρα 1. Αν η κατάσταση του ανηλίκου απαιτεί ιδιαίτερη μεταχείριση, ιδίως αν αυτός "έχει" ψυχική ασθένεια ή οργανική νόσο ή βρίσκεται σε κατάσταση που του δημιουργεί σοβαρή σωματική δυσλειτουργία ή του έχει γίνει έξη η χρήση ηλεκτρονικών υπολογιστών, οινοπνευματωδών ποτών ή ναρκωτικών ουσιών και δεν μπορεί να την αποβάλει με τις δικές του δυνάμεις ή εμφανίζει ουσιώδη καθυστέρηση στην πνευματική και ηθική του ανάπτυξη, το δικαστήριο διατάσσει: α) την ανάθεση της υπεύθυνης επιμέλειας του ανηλίκου στους γονείς, στους επιτρόπους του ή σε ανάδοχη οικογένεια, β) την ανάθεση της επιμέλειας του ανηλίκου σε προστατευτικές εταιρείες ή σε επιμελητές ανηλίκων, γ) την παρακολούθηση συμβουλευτικού θεραπευτικού προγράμματος από τον ανήλικο ή δ) την παραπομπή του ανηλίκου σε θεραπευτικό ή άλλο κατάλληλο κατάστημα. Σε εξαιρετικές περιπτώσεις μπορεί να επιβληθούν τα μέτρα που προβλέπονται στα στοιχεία α' ή β' σε συνδυασμό με το μέτρο που προβλέπεται στο στοιχείο γ. 2. Τα θεραπευτικά μέτρα διατάσσονται ύστερα από προηγούμενη διάγνωση και γνωμοδότηση από εξειδικευμένη ομάδα ιατρών, ψυχολόγων και κοινωνικών λειτουργών, οι οποίοι κατά περίπτωση υπάγονται σε Μονάδα του Υπουργείου Δικαιοσύνης ή σε ιατρικά κέντρα υγείας ή κρατικά νοσηλευτικά ιδρύματα.

Κώδικας

Ποινικός Κώδικας

Συντομογραφία

ΠΚ

Άρθρο

123

Τροποποίηση

17/02/2023

Δείτε το άρθρο→

ΚΠολΔ Άρθρο 950

Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας

Σχετικότητα: 86.2%

Κείμενο Άρθρου

ΚΠολΔ Άρθρο 950: 1. Με την απόφαση με την οποία διατάζεται η απόδοση ή παράδοση τέκνου, καταδικάζεται ο γονέας που έχει το τέκνο να εκτελέσει αυτήν την πράξη και με την ίδια απόφαση, για την περίπτωση που δεν την εκτελέσει, απαγγέλλεται αυτεπαγγέλτως χρηματική ποινή έως εκατό χιλιάδες (100.000) ευρώ υπέρ του αιτούντος την απόδοση ή παράδοση και σε προσωπική κράτηση έως ένα (1) έτος. Αν το τέκνο δεν βρεθεί, εφαρμόζονται οι διατάξεις των άρθρων 861 έως 866. 2. Αν παρεμποδίζεται το δικαίωμα της προσωπικής επικοινωνίας του γονέα με το τέκνο, το δικαστήριο, που ρυθμίζει το δικαίωμα της προσωπικής επικοινωνίας του γονέα με το τέκνο, καθορίζει τα χρονικά διαστήματα αυτής και απειλεί, και αυτεπάγγελτα, σε βάρος εκείνου που εμποδίζει κάθε φορά την επικοινωνία, για κάθε παράβαση, χρηματική ποινή έως δέκα χιλιάδες (10,000.00) ευρώ και προσωπική κράτηση έως ένα (1) έτος. Η παρεμπόδιση του δικαιώματος της προσωπικής επικοινωνίας του γονέα με το τέκνο διαπιστώνεται με έκθεση δικαστικού επιμελητή, ο οποίος παρευρίσκεται κατά τον ορισθέντα χρόνο έναρξης της επικοινωνίας. 3. (Καταργείται)..

Κώδικας

Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας

Συντομογραφία

ΚΠολΔ

Άρθρο

950

Τροποποίηση

01/01/2022

Δείτε το άρθρο→

ΑΚ Άρθρο 1489

Αστικός Κώδικας

Σχετικότητα: 86.1%

Κείμενο Άρθρου

ΑΚ Άρθρο 1489: Αν δεν υπάρχουν κατιόντες, υποχρέωση διατροφής έχουν οι πλησιέστεροι ανιόντες, που ενέχονται σε ίσα μέρη αν είναι περισσότεροι στον ίδιο βαθμό. Οι γονείς έχουν υποχρέωση να διατρέφουν το τέκνο τους από κοινού, ο καθένας ανάλογα με τις δυνάμεις του.

Κώδικας

Αστικός Κώδικας

Συντομογραφία

ΑΚ

Άρθρο

1489

Δείτε το άρθρο→

ΑΚ Άρθρο 21

Αστικός Κώδικας

Σχετικότητα: 85.7%

Κείμενο Άρθρου

ΑΚ Άρθρο 21: "Οι σχέσεις μητέρας και πατέρα τέκνου, που γεννήθηκε χωρίς γάμο τους, ρυθμίζονται κατά σειρά από το δίκαιο της τελευταίας, κατά τη διάρκεια της κύησης, κοινής τους ιθαγένειας, συνήθους διαμονής ή απλής διαμονής".

Κώδικας

Αστικός Κώδικας

Συντομογραφία

ΑΚ

Άρθρο

21

Δείτε το άρθρο→

ΑΚ Άρθρο 1589

Αστικός Κώδικας

Σχετικότητα: 85.6%

Κείμενο Άρθρου

ΑΚ Άρθρο 1589: Ποιοι τελούν υπό επιτροπεία Ο ανήλικος τελεί υπό επιτροπεία όταν κανένας γονέας δεν έχει ή δεν μπορεί να ασκήσει τη γονική μέριμνα, όταν το δικαστήριο διορίσει επίτροπο κατά τα άρθρα 1532 και 1535 ή αναθέσει την άσκηση της γονικής μέριμνας σε τρίτον κατά τα άρθρα 1513, 1514, καθώς και όταν συντρέχουν οι περιπτώσεις των άρθρων 1660 και 1661..

Κώδικας

Αστικός Κώδικας

Συντομογραφία

ΑΚ

Άρθρο

1589

Τροποποίηση

26/11/2008

Δείτε το άρθρο→

ΑΚ Άρθρο 1480

Αστικός Κώδικας

Σχετικότητα: 85.5%

Κείμενο Άρθρου

ΑΚ Άρθρο 1480: Η αγωγή της μητέρας ασκείται κατά του πατέρα ή των κληρονόμων του. Η αγωγή του τέκνου ασκείται κατά του γονέα που δεν έχει προβεί στην αναγκαία για την εκούσια αναγνώριση δήλωση ή κατά των κληρονόμων του. Η αγωγή του πατέρα ή των γονέων του ασκείται κατά της μητέρας ή των κληρονόμων της.

Κώδικας

Αστικός Κώδικας

Συντομογραφία

ΑΚ

Άρθρο

1480

Δείτε το άρθρο→

ΑΚ Άρθρο 1662

Αστικός Κώδικας

Σχετικότητα: 85.5%

Κείμενο Άρθρου

ΑΚ Άρθρο 1662: Άρση της αναδοχής Με εξαίρεση τις περιπτώσεις των δύο προηγούμενων άρθρων, οι φυσικοί γονείς ή ο επίτροπος που ανέθεσαν τη φροντίδα του προσώπου του ανηλίκου στους ανάδοχους γονείς με σύμβαση, έχουν το δικαίωμα να ανακαλούν την ανάθεση οποτεδήποτε. Με την ίδια εξαίρεση, μπορεί και το δικαστήριο, αν η ανάθεση έγινε με απόφασή του, να θέτει τέρμα σ' αυτήν, όταν το ζητούν οι φυσικοί γονείς ή ο επίτροπος, εφόσον διαπιστώνει ότι εξέλιπαν οι λόγοι για τους οποίους είχε αποφασισθεί το μέτρο.

Κώδικας

Αστικός Κώδικας

Συντομογραφία

ΑΚ

Άρθρο

1662

Τροποποίηση

30/12/1996

Δείτε το άρθρο→

ΑΚ Άρθρο 1531

Αστικός Κώδικας

Σχετικότητα: 85.3%

Κείμενο Άρθρου

ΑΚ Άρθρο 1531: Ευθύνη των γονέων Οι γονείς, κατά την άσκηση της γονικής μέριμνας, έχουν υποχρέωση να δείχνουν την επιμέλεια που δείχνουν και στις δικές τους υποθέσεις. Αν ζημία που προκλήθηκε οφείλεται σε παράβαση υποχρέωσης και των δύο γονέων, οι γονείς ευθύνονται εις ολόκληρον.

Κώδικας

Αστικός Κώδικας

Συντομογραφία

ΑΚ

Άρθρο

1531

Δείτε το άρθρο→

ΑΚ Άρθρο 1571

Αστικός Κώδικας

Σχετικότητα: 85.0%

Κείμενο Άρθρου

ΑΚ Άρθρο 1571: Λύση με δικαστική απόφαση Αν ο θετός γονέας εκπέσει από τη γονική μέριμνα ή αν του αφαιρεθεί η άσκησή της για έναν από τους λόγους του άρθρου 1532, καθώς και αν συντρέχει λόγος αποκλήρωσης του θετού τέκνου για μια από τις περιπτώσεις 1, 2 και 3 του άρθρου 1840, το δικαστήριο μπορεί , εφόσον οι συνέπειες αυτές κρίνονται ανεπαρκείς, να διατάσσει, λόγω της βαρύτητας της περίπτωσης ακόμη και τη λύση της υιοθεσίας.

Κώδικας

Αστικός Κώδικας

Συντομογραφία

ΑΚ

Άρθρο

1571

Τροποποίηση

30/12/1996

Δείτε το άρθρο→

ΑΚ Άρθρο 1469

Αστικός Κώδικας

Σχετικότητα: 84.7%

Κείμενο Άρθρου

ΑΚ Άρθρο 1469: "Την ιδιότητα του τέκνου ως γεννημένου σε γάμο μπορούν να προσβάλλουν: 1. Ο σύζυγος της μητέρας. 2. Ο πατέρας ή η μητέρα του συζύγου, αν αυτός πέθανε χωρίς να έχει χάσει το δικαίωμα της προσβολής. 3. Το τέκνο. 4. Η μητέρα του τέκνου. 5. Ο άνδρας με τον οποίο η μητέρα, βρισκόμενη σε διάσταση με το σύζυγό της, είχε μόνιμη σχέση με σαρκική συνάφεια κατά το κρίσιμο διάστημα της σύλληψης". Η προσβολή γίνεται από τον δικαιούμενο αυτοπροσώπως ή από ειδικό πληρεξούσιό του ή, μετά από άδεια του δικαστηρίου, από τον νόμιμο αντιπρόσωπό του.

Κώδικας

Αστικός Κώδικας

Συντομογραφία

ΑΚ

Άρθρο

1469

Τροποποίηση

01/09/1997

Δείτε το άρθρο→

ΑΚ Άρθρο 1526

Αστικός Κώδικας

Σχετικότητα: 84.6%

Κείμενο Άρθρου

ΑΚ Άρθρο 1526: Διαχείριση με διατυπώσεις "Οι γονείς δεν μπορούν, χωρίς την άδεια του δικαστηρίου, να επιχειρήσουν στο όνομα του τέκνου τις πράξεις που απαγορεύονται και στον επίτροπο ανηλίκου χωρίς άδεια του δικαστηρίου". (ΠΑΡΑΛΕΙΠΕΤΑΙ ΤΟ ΔΕΥΤΕΡΟ ΕΔΑΦΙΟ ΩΣ ΜΗ ΙΣΧΥΟΝ: ).

Κώδικας

Αστικός Κώδικας

Συντομογραφία

ΑΚ

Άρθρο

1526

Τροποποίηση

30/12/1996

Δείτε το άρθρο→

ΚΠολΔ Άρθρο 681Β

Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας

Σχετικότητα: 84.5%

Κείμενο Άρθρου

ΚΠολΔ Άρθρο 681Β: 1. Με την ειδική διαδικασία των άρθρων 666 παρ. 1, 667, 670, 671 παρ. 1 έως 3 και 672 έως 676 δικάζονται οι διαφορές που αφορούν: α) Τον καθορισμό, τη μείωση ή την αύξηση της συνεισφοράς του καθενός από τους συζύγους για τις ανάγκες της οικογένειας, της διατροφής που οφείλεται λόγω γάμου, διαζυγίου ή συγγένειας, των δαπανών τοκετού και της διατροφής της άγαμης μητέρας, καθώς και της διατροφής της μητέρας από την κληρονομική μερίδα που έχει επαχθεί στο τέκνο που αυτή κυοφορεί, «β) την άσκηση ή αφαίρεση της γονικής μέριμνας αναφορικά με το τέκνο κατά τη διάρκεια του γάμου και σε περίπτωση διαζυγίου ή ακύρωση του γάμου ή όταν πρόκειται για τέκνο χωρίς γάμο των γονέων του, τη διαφωνία των γονέων κατά την κοινή άσκηση από αυτούς της γονικής μέριμνας, καθώς και την επικοινωνία των γονέων και των υπολοίπων ανιόντων με το τέκνο». γ)* τη ρύθμιση της χρήσης της οικογενειακής στέγης και της κατανομής των κινητών μεταξύ συζύγων. 2. Οι διαφορές της πρώτης παραγράφου, αν ενωθούν με οποιαδήποτε από τις διαφορές των άρθρων 592 παράγρ. 1 ή 614 παράγρ. 1, μπορεί να εισάγονται, και στα «μονομελή» πρωτοδικεία και να δικάζονται με την ειδική διαδικασία των άρθρων 593 έως 612 ή 616 έως 622. 3. Η ανταγωγή συνεκδικάζεται με την αγωγή, είτε παρίσταται ο ενάγων είτε ερημοδικεί, μόνο αν πέντε τουλάχιστον εργάσιμες ημέρες πριν από τη συζήτηση στο ακροατήριο, κοινοποιήθηκε στον ενάγοντα το σχετικό δικόγραφο ή κατατέθηκαν οι προτάσεις που περιέχουν την ανταγωγή και αυτό βεβαιώνεται σύμφωνα με το άρθρο 237 παρ. 1.

Κώδικας

Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας

Συντομογραφία

ΚΠολΔ

Άρθρο

681Β

Τροποποίηση

02/04/2012

Δείτε το άρθρο→

ΚΠολΔ Άρθρο 672Α

Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας

Σχετικότητα: 84.5%

Κείμενο Άρθρου

ΚΠολΔ Άρθρο 672Α: Η συζήτηση των αγωγών και των τακτικών ενδίκων μέσων επί των διαφορών για άκυρη απόλυση, μισθούς υπερημερίας και για καθυστερούμενους μισθούς προσδιορίζεται υποχρεωτικά μέσα σε εξήντα (60) ημέρες από την κατάθεσή τους. Αν αναβληθεί η συζήτηση αυτή προσδιορίζεται υποχρεωτικά μέσα σε εξήντα (60) ημέρες. Αν ασκηθεί αίτηση ασφαλιστικών μέτρων, αυτή κατατίθεται στη γραμματεία του δικαστηρίου της αγωγής και συζητείται υποχρεωτικά κατά την ορισθείσα δικάσιμο αυτής.» «2. Επί διαφορών για άκυρη απόλυση εργαζομένου με σύμβαση εξαρτημένης εργασίας ή μεταβολής της εργασιακής του κατάστασης, η πραγματική απασχόληση του οποίου έχει διαταχθεί ως ασφαλιστικό μέτρο, αναβολή της συζήτησης της αγωγής επιτρέπεται μόνο μία φορά και μόνο αν συντρέχει περίπτωση ανώτερης βίας και η αναβολή γίνεται σε δικάσιμο μέσα σε σαράντα (40) ημέρες, διαφορετικά αίρεται αυτοδικαίως το ασφαλιστικό μέτρο που έχει διαταχθεί. Επί των διαφορών αυτών η απόφαση εκδίδεται μέσα σε προθεσμία εξήντα (60) ημερών από τη συζήτηση της αγωγής. Αν η συζήτηση της αγωγής ματαιωθεί, αίρεται αυτοδικαίως το ασφαλιστικό μέτρο που έχει διαταχθεί. Επίσης αίρεται αυτό αυτοδικαίως, σε περίπτωση κατάργησης της δίκης με παραίτηση από το δικόγραφο της αγωγής και σε περίπτωση έκδοσης οριστικής απόφασης σε βάρος εκείνου που έχει ζητήσει το ασφαλιστικό μέτρο.

Κώδικας

Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας

Συντομογραφία

ΚΠολΔ

Άρθρο

672Α

Τροποποίηση

23/07/2013

Δείτε το άρθρο→

ΕΚ Άρθρο 239

Εργατικός Κώδικας

Σχετικότητα: 84.2%

Κείμενο Άρθρου

ΕΚ Άρθρο 239: Άδεια φροντίδας τέκνου 1. Οι εργαζόμενοι γονείς, κατά την έννοια της παρ. 2 του άρθρου 228, ανεξάρτητα από το είδος δραστηριότητας του άλλου γονέα, ακόμη και αν ο άλλος γονέας δεν εργάζεται, δικαιούνται, εναλλακτικά μεταξύ τους, την άδεια φροντίδας τέκνου. Η άδεια χορηγείται για χρονικό διάστημα τριάντα (30) μηνών από τη λήξη της άδειας μητρότητας ή της ειδικής παροχής προστασίας της μητρότητας του άρθρου 238 ή της γονικής άδειας του άρθρου 231, ως μειωμένο ωράριο. Κατά το παραπάνω διάστημα, ο γονέας που κάνει χρήση του δικαιώματος αυτού, δικαιούται είτε να προσέρχεται κατά μία (1) ώρα αργότερα είτε να αποχωρεί κατά μία (1) ώρα νωρίτερα κάθε ημέρα από την εργασία είτε να τη διακόπτει κατά μία ώρα ημερησίως, σύμφωνα με την αίτησή του. Εναλλακτικά, έπειτα από συμφωνία των μερών, το μειωμένο ωράριο της παρούσας παραγράφου μπορεί να χορηγείται με άλλους τρόπους, όπως: α) Μειωμένο ωράριο εργασίας κατά δύο (2) ώρες ημερησίως για τους πρώτους δώδεκα (12) μήνες και κατά μία (1) ώρα ημερησίως για τους επόμενους έξι (6) μήνες. β) Πλήρεις ημέρες άδειας, οι οποίες κατανέμονται σε εβδομαδιαία βάση, αντίστοιχου συνολικού αριθμού ωρών, εντός της χρονικής περιόδου κατά την οποία ο/η εργαζόμενος/η δικαιούται μειωμένο ωράριο για τη φροντίδα του παιδιού. γ) Ισόχρονη συνεχόμενη άδεια, χορηγούμενη εφάπαξ ή τμηματικά, εντός της χρονικής περιόδου κατά την οποία ο/η εργαζόμενος/η δικαιούται μειωμένο ωράριο για τη φροντίδα του παιδιού. δ) Με όποιον άλλον τρόπο συμφωνούν τα μέρη. 2. Οι θετοί και ανάδοχοι γονείς δικαιούνται να λάβουν την άδεια φροντίδας τέκνου από την ένταξη του παιδιού στην οικογένεια και εφόσον το τέκνο δεν έχει συμπληρώσει την ηλικία των οκτώ (8) ετών. 3. Σε περίπτωση διαζυγίου, διάστασης ή γέννησης τέκνου χωρίς γάμο των γονέων του, την άδεια φροντίδας τέκνου λαμβάνει ο εργαζόμενος γονέας που έχει την επιμέλεια του παιδιού, εκτός αν οι γονείς συμφωνήσουν διαφορετικά. Η άδεια χορηγείται έπειτα από κοινές ως προς το περιεχόμενο υπεύθυνες δηλώσεις των γονέων προς τον εργοδότη ή τους εργοδότες τους, για το ποιος γονέας εκ των δύο θα κάνει χρήση της άδειας ή, σε περίπτωση που συμφωνούν να τη μοιραστούν, με γνωστοποίηση των συγκεκριμένων χρονικών διαστημάτων που θα κάνει χρήση τμήματος της άδειας ο καθένας τους. Οι εργοδότες υποχρεούνται να παρέχουν στους εργαζομένους, σχετικές βεβαιώσεις. Η άδεια φροντίδας χορηγείται με αποδοχές και θεωρείται ως χρόνος εργασίας. 4. Σε περίπτωση μερικής απασχόλησης η άδεια φροντίδας χορηγείται, ως αναλυτικά ορίζεται στις παρ. 1 έως και 3, κατ ’ αναλογία του ημερήσιου χρόνου εργασίας.

Κώδικας

Εργατικός Κώδικας

Συντομογραφία

ΕΚ

Άρθρο

239

Δείτε το άρθρο→

ΑΚ Άρθρο 20

Αστικός Κώδικας

Σχετικότητα: 84.2%

Κείμενο Άρθρου

ΑΚ Άρθρο 20: "Οι σχέσεις πατέρα και τέκνου, που γεννήθηκε χωρίς γάμο των γονέων του, ρυθμίζονται κατά σειρά: 1. από το δίκαιο της τελευταίας κοινής ιθαγένειάς τους. 2. από το δίκαιο της τελευταίας κοινής συνήθους διαμονής τους. 3. από το δίκαιο της ιθαγένειας του πατέρα".

Κώδικας

Αστικός Κώδικας

Συντομογραφία

ΑΚ

Άρθρο

20

Δείτε το άρθρο→

ΑΚ Άρθρο 1568

Αστικός Κώδικας

Σχετικότητα: 84.1%

Κείμενο Άρθρου

ΑΚ Άρθρο 1568: Συνέπειες παύσης της γονικής μέριμνας Αν κατά τη διάρκεια της ανηλικότητας του τέκνου η γονική μέριμνα του θετού ή των θετών γονέων έπαυσε για οποιονδήποτε λόγο, δεν επανέρχεται στους εξ αίματος γονείς. Σ' αυτή την περίπτωση έχουν εφαρμογή οι διατάξεις για την επιτροπεία.

Κώδικας

Αστικός Κώδικας

Συντομογραφία

ΑΚ

Άρθρο

1568

Τροποποίηση

30/12/1996

Δείτε το άρθρο→

ΚΠολΔ Άρθρο 612

Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας

Σχετικότητα: 84.0%

Κείμενο Άρθρου

ΚΠολΔ Άρθρο 612: 1. Το δικαστήριο στις διαφορές του άρθρου 592 αριθμ. 3 περίπτωση β' πριν από την έκδοση της απόφασης του, ανάλογα με την ωριμότητα του τέκνου, λαμβάνει υπόψη τη γνώμη του. Μπορεί αν αποφασίσει τη διενέργεια πραγματογνωμοσύνης, να ορίζει ελεύθερα το χρόνο διεξαγωγής της, χωρίς να δεσμεύεται από χρονικούς περιορισμούς. 2. Για την επικοινωνία με το τέκνο ορίζονται και καταχωρίζονται, στα πρακτικά του αρμόδιου δικαστηρίου, ο χρόνος και ο τόπος της συνάντησης, καθώς και, ο δικαστής που θα επικοινωνήσει με το τέκνο. Με διαταγή του δικαστηρίου, που καταχωρίζεται επίσης στα πρακτικά, καλείται να παρουσιάσει το τέκνο όποιος διαμένει μαζί του. Σε περίπτωση ερημοδικίας κάποιου διαδίκου, το δικαστήριο ορίζει χρόνο επίδοσης αντιγράφου των πρακτικών στον απολειπόμενο διάδικο. Η επικοινωνία του δικαστή με το τέκνο γίνεται ιδιαιτέρως και δεν επιτρέπεται να είναι παρόν σε αυτήν άλλο πρόσωπο, εκτός αν ο δικαστής κρίνει διαφορετικά. Για το περιεχόμενο της συνομιλίας δεν συντάσσεται έκθεση.

Κώδικας

Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας

Συντομογραφία

ΚΠολΔ

Άρθρο

612

Τροποποίηση

01/01/2016

Δείτε το άρθρο→

ΑΚ Άρθρο 19

Αστικός Κώδικας

Σχετικότητα: 84.0%

Κείμενο Άρθρου

ΑΚ Άρθρο 19: Τέκνο χωρίς γάμο των γονέων του "Οι σχέσεις μητέρας και τέκνου, που γεννήθηκε χωρίς γάμο των γονέων του, ρυθμίζονται κατά σειρά: 1. από το δίκαιο της τελευταίας κοινής ιθαγένειάς τους. 2. από το δίκαιο της τελευταίας κοινής συνήθους διαμονής τους. 3. από το δίκαιο της ιθαγένειας της μητέρας".

Κώδικας

Αστικός Κώδικας

Συντομογραφία

ΑΚ

Άρθρο

19

Δείτε το άρθρο→

ΑΚ Άρθρο 1567

Αστικός Κώδικας

Σχετικότητα: 83.9%

Κείμενο Άρθρου

ΑΚ Άρθρο 1567: Διαζύγιο, ακύρωση του γάμου ή διακοπή της συμβίωσης των θετών γονέων Σε περίπτωση κοινής υιοθεσίας ανηλίκου από συζύγους, αν ακολουθήσει διαζύγιο, ακύρωση του γάμου ή διακοπή της συμβίωσής τους, έχουν ανάλογη εφαρμογή, σχετικά με την άσκηση της γονικής μέριμνας, τα άρθρα 1513 και 1514. Όταν όμως πρόκειται για υιοθεσία του τέκνου του άλλου συζύγου, η άσκηση της γονικής μέριμνας ανήκει αποκλειστικά στο φυσικό γονέα του ανηλίκου, εκτός αν το δικαστήριο αποφασίσει διαφορετικά λόγω συνδρομής σπουδαίου λόγου.

Κώδικας

Αστικός Κώδικας

Συντομογραφία

ΑΚ

Άρθρο

1567

Τροποποίηση

30/12/1996

Δείτε το άρθρο→

ΑΚ Άρθρο 1534

Αστικός Κώδικας

Σχετικότητα: 83.6%

Κείμενο Άρθρου

ΑΚ Άρθρο 1534: Σε περίπτωση όπου υπάρχει κατεπείγουσα ανάγκη ιατρικής επέμβασης, για να αποτραπεί κίνδυνος ζωής ή υγείας του τέκνου, ο εισαγγελέας πρωτοδικών μπορεί, αν αρνούνται οι γονείς, να δώσει αυτός αμέσως την απαιτούμενη άδεια, ύστερα από αίτηση του αρμόδιου για τ η θεραπεία γιατρού ή του διευθυντή της κλινικής όπου νοσηλεύεται το τέκνο ή οποιουδήποτε άλλου αρμόδιου υγειονομικού οργάνου.

Κώδικας

Αστικός Κώδικας

Συντομογραφία

ΑΚ

Άρθρο

1534

Δείτε το άρθρο→

Ν4412 Άρθρο 366

Ν. 4412/2016 - Δημόσιες Συμβάσεις

Σχετικότητα: 83.2%

Κείμενο Άρθρου

Ν4412 Άρθρο 366: Προσωρινά μέτρα 1. Το Κλιμάκιο της ΕΑΔΗΣΥ, ενώπιον του οποίου εκκρεμεί η εξέταση της προσφυγής, ύστερα από αίτημα του προσφεύγοντος που περιλαμβάνεται στην προσφυγή ή και αυτεπαγγέλτως και μετά από κλήση της αναθέτουσας αρχής προ τριών (3) ημερών τουλάχιστον, εκδίδει συνοπτικά αιτιολογημένη απόφαση αναστολής εκτέλεσης της προσβαλλόμενης πράξης, μόνον εφόσον συντρέχουν εξαιρετικά επείγουσες περιστάσεις. Με την απόφαση αναστολής η ΕΑΔΗΣΥ μπορεί να ορίσει και τα κατάλληλα μέτρα, έως ότου αποφανθεί για την προσφυγή και, πάντως, εντός της αποκλειστικής προθεσμίας που ορίζεται στην παρ. 1 του άρθρου 367 για την έκδοση της απόφασής της. 2. Με την απόφαση της παρ. 1 μπορεί να διατάσσονται προσωρινά μέτρα για να επανορθωθεί η εικαζόμενη παράβαση ή να αποτραπεί η ζημία των θιγόμενων συμφερόντων, στα οποία συμπεριλαμβάνονται μέτρα που αναστέλλουν τη διαδικασία ανάθεσης δημόσιας σύμβασης ή την εκτέλεση οποιασδήποτε απόφασης λαμβάνει η αναθέτουσα αρχή. 3. Η ΑΕΠΠ μπορεί να αποφασίσει να μην χορηγηθούν τα προσωρινά μέτρα της παρ. 2, αν κρίνει ότι, ύστερα από στάθμιση όλων των συμφερόντων που ενδέχεται να ζημιωθούν, καθώς και του δημόσιου συμφέροντος, οι πιθανές αρνητικές συνέπειες από τη χορήγηση των προσωρινών μέτρων είναι περισσότερες από τα οφέλη. Η απόφαση να μη χορηγηθούν προσωρινά μέτρα δεν θίγει τις λοιπές αξιώσεις που προβάλλει το πρόσωπο που έχει ζητήσει τη χορήγηση των εν λόγω μέτρων. 4. Με την απόφαση της παρ. 1 μπορεί να διατάσσεται και η άρση της απαγόρευσης σύναψης της σύμβασης. Λόγο άρσης της απαγόρευσης αυτής συνιστά ιδίως το προδήλως απαράδεκτο ή το προδήλως αβάσιμο της προδικαστικής προσφυγής, περί του οποίου αρκεί απλή μνεία.

Κώδικας

Ν. 4412/2016 - Δημόσιες Συμβάσεις

Συντομογραφία

Ν4412

Άρθρο

366

Δείτε το άρθρο→

ΑΚ Άρθρο 1483

Αστικός Κώδικας

Σχετικότητα: 83.1%

Κείμενο Άρθρου

ΑΚ Άρθρο 1483: Το δικαίωμα της μητέρας να ζητήσει την αναγνώριση της πατρότητας του τέκνου της αποσβήνεται όταν περάσουν πέντε χρόνια από τον τοκετό. Το δικαίωμα του τέκνου αποσβήνεται, ένα έτος μετά την ενηλικίωσή του, και το δικαίωμα του πατέρα ή των γονέων του δύο έτη αφότου αρνήθηκε τη συναίνεσή της η μητέρα. Αν η μητέρα ήταν έγγαμη κατά το κρίσιμο διάστημα τής σύλληψης του τέκνου, η προθεσμία του πρώτου εδαφίου της προηγούμενης παραγράφου αρχίζει αφότου γίνει αμετάκλητη η απόφαση που δέχεται την προσβολή της πατρότητας. Στην περίπτωση του άρθρου 1473 το δικαίωμα δεν υπόκειται σε αποσβεστική προθεσμία.

Κώδικας

Αστικός Κώδικας

Συντομογραφία

ΑΚ

Άρθρο

1483

Δείτε το άρθρο→

ΑΚ Άρθρο 1520

Αστικός Κώδικας

Σχετικότητα: 83.1%

Κείμενο Άρθρου

ΑΚ Άρθρο 1520: Προσωπική επικοινωνία Ο γονέας με τον οποίο δεν διαμένει το τέκνο, έχει το δικαίωμα και την υποχρέωση της, κατά το δυνατό, ευρύτερης επικοινωνίας με αυτό, στην οποία περιλαμβάνονται τόσο η φυσική παρουσία και επαφή του με το τέκνο, όσο και η διαμονή του τέκνου στην οικία του. Ο γονέας με τον οποίο διαμένει το τέκνο οφείλει να διευκολύνει και να προωθεί την επικοινωνία του τέκνου με τον άλλο γονέα σε τακτή χρονική βάση. Ο χρόνος επικοινωνίας του τέκνου με φυσική παρουσία με τον γονέα, με τον οποίο δεν διαμένει, τεκμαίρεται στο ένα τρίτο (1/3) του συνολικού χρόνου, εκτός αν ο γονέας αυτός ζητά μικρότερο χρόνο επικοινωνίας, ή επιβάλλεται να καθορισθεί μικρότερος ή μεγαλύτερος χρόνος επικοινωνίας για λόγους που αφορούν στις συνθήκες διαβίωσης ή στο συμφέρον του τέκνου, εφόσον, σε κάθε περίπτωση, δεν διαταράσσεται η καθημερινότητα του τέκνου. Αποκλεισμός ή περιορισμός της επικοινωνίας είναι δυνατός μόνο για εξαιρετικά σοβαρούς λόγους, ιδίως όταν ο γονέας με τον οποίον δεν διαμένει το τέκνο, κριθεί ακατάλληλος να ασκεί το δικαίωμα επικοινωνίας. Για τη διαπίστωση της ακαταλληλότητας του γονέα το δικαστήριο μπορεί να διατάξει κάθε πρόσφορο μέσο, ιδίως την εκπόνηση εμπεριστατωμένης έκθεσης κοινωνικών λειτουργών ή ψυχιάτρων ή ψυχολόγων. Οι γονείς δεν έχουν το δικαίωμα να εμποδίζουν την επικοινωνία του τέκνου με τους ανώτερους ανιόντες και τους αδελφούς του, εκτός αν συντρέχει σπουδαίος λόγος. Οι γονείς δεν έχουν το δικαίωμα να εμποδίζουν την επικοινωνία του τέκνου με τρίτους που έχουν αναπτύξει μαζί του κοινωνικοσυναισθηματική σχέση οικογενειακής φύσης, εφόσον με την επικοινωνία εξυπηρετείται το συμφέρον του τέκνου. Τα σχετικά με την επικοινωνία ζητήματα καθορίζονται ειδικότερα είτε με έγγραφη συμφωνία των γονέων είτε από το δικαστήριο. Στην περίπτωση αυτή εφαρμόζεται και η παρ. 4 του άρθρου 1511. Όταν συντρέχει περίπτωση κακής ή καταχρηστικής άσκησης του δικαιώματος επικοινωνίας, ο άλλος γονέας ή κάθε ένας από τους γονείς, αν πρόκειται για επικοινωνία με τρίτο, μπορεί να ζητήσει από το δικαστήριο τη μεταρρύθμιση της επικοινωνίας..

Κώδικας

Αστικός Κώδικας

Συντομογραφία

ΑΚ

Άρθρο

1520

Τροποποίηση

21/05/2021

Δείτε το άρθρο→

ΑΚ Άρθρο 1550

Αστικός Κώδικας

Σχετικότητα: 83.0%

Κείμενο Άρθρου

ΑΚ Άρθρο 1550: Συναίνεση των γονέων ή του νόμιμου αντιπροσώπου Για να υιοθετηθεί ένας ανήλικος χρειάζεται να συναινέσουν ενώπιον του δικαστηρίου οι γονείς του ή ο ένας τους μόνο, αν ο άλλος έχει εκπέσει από τη γονική μέριμνα κατά το άρθρο 1537 ή η συναίνεσή του είναι αδύνατη γιατί έχει τεθεί σε στερητική δικαστική συμ παράσταση, που περιλαμβάνει και τη στέρηση της ικανότητας να συναινεί για την υιοθεσία του παιδιού του. Αν ο ανήλικος δεν έχει γονείς, συναινεί ενώπιον του δικαστηρίου ο επίτροπος, ύστερα από άδεια του εποπτικού συμβουλίου. Η συναίνεση της προηγούμενης παραγράφου είναι, στην περίπτωση που ο ανήλικος προστατεύεται από αρμόδια κοινωνική υπηρεσία ή οργάνωση, έγκυρη και όταν αυτός που συναινεί δεν γνωρίζει το πρόσωπο του υποψηφίου θετού γονέα.

Κώδικας

Αστικός Κώδικας

Συντομογραφία

ΑΚ

Άρθρο

1550

Τροποποίηση

30/12/1996

Δείτε το άρθρο→

ΠΚ Άρθρο 169Α

Ποινικός Κώδικας

Σχετικότητα: 83.0%

Κείμενο Άρθρου

ΠΚ Άρθρο 169Α: Παραβίαση δικαστικών αποφάσεων, συμφωνιών που επικυρώθηκαν από συμβολαιογράφο και πρακτικού διαμεσολάβησης 1. Όποιος δεν συμμορφώθηκε σε προσωρινή διαταγή ή διάταξη δικαστικής απόφασης πολιτικού δικαστηρίου ή σε εισαγγελική διάταξη, που αφορούν τη ρύθμιση της νομής ή της κατοχής, την άσκηση της γονικής μέριμνας, την επικοινωνία με το τέκνο και τη ρύθμιση της χρήσης της οικογενειακής στέγης και της κατανομής των κινητών μεταξύ συζύγων ή την απαγόρευση προσέγγισης και επικοινωνίας μεταξύ προσώπων, τιμωρείται με φυλάκιση έως τρία (3) έτη ή χρηματική ποινή. Με την ίδια ποινή τιμωρείται και όποιος δεν συμμορφώθηκε σε συμφωνία που επικυρώθηκε από συμβολαιογράφο κατά το άρθρο 1441 του Αστικού Κώδικα ή παραβιάζει πρακτικό διαμεσολάβησης που αφορούν στην επικοινωνία των ανήλικων τέκνων. 2. [Καταργείται]. 3. Όποιος εν γνώσει ματαιώνει την εκτέλεση της ποινής ή του μέτρου ασφαλείας που επιβλήθηκε σε άλλον τιμωρείται με φυλάκιση έως τρία (3) έτη ή χρηματική ποινή. Η πράξη μένει ατιμώρητη αν ο υπαίτιος την τέλεσε υπέρ κάποιου οικείου του.

Κώδικας

Ποινικός Κώδικας

Συντομογραφία

ΠΚ

Άρθρο

169Α

Τροποποίηση

01/05/2024

Δείτε το άρθρο→

ΕΚ Άρθρο 231

Εργατικός Κώδικας

Σχετικότητα: 82.9%

Κείμενο Άρθρου

ΕΚ Άρθρο 231: Γονική άδεια 1. Κάθε εργαζόμενος γονέας ή πρόσωπο που ασκεί τη γονική μέριμνα έχει ατομικό και αμεταβίβαστο δικαίωμα γονικής άδειας για την ανατροφή του παιδιού, διάρκειας τεσσάρων (4) μηνών, την οποία μπορεί να χρησιμοποιήσει συνεχόμενα ή τμηματικά, μέχρι το παιδί να συμπληρώσει την ηλικία των οκτώ (8) ετών, με σκοπό την εκπλήρωση των ελάχιστων υποχρεώσεων ανατροφής προς αυτό. Σε περίπτωση υιοθεσίας ή αναδοχής τέκνου ηλικίας έως οκτώ (8) ετών, η γονική άδεια χορηγείται από την ένταξη του παιδιού στην οικογένεια. 2. Για τη χορήγηση της γονικής άδειας, ο εργαζόμενος γονέας πρέπει να έχει συμπληρώσει ένα (1) έτος συνεχόμενης ή με διαδοχικές συμβάσεις εργασίας ορισμένου χρόνου στον ίδιο εργοδότη, εκτός αν ορίζεται ευνοϊκότερα από ειδική διάταξη νόμου, διαταγμάτων, κανονισμών, συλλογικών συμβάσεων εργασίας, διαιτητικών αποφάσεων ή συμφωνιών εργοδοτών και εργαζομένων. 3. Για τους δύο (2) πρώτους μήνες της γονικής άδειας, η Δ.ΥΠ.Α. υποχρεούται να καταβάλλει επίδομα γονικής άδειας στον κάθε γονέα, μηνιαίως, ποσού ίσου με τον ελάχιστο νομοθετημένο μισθό, όπως κάθε φορά καθορίζεται, καθώς και αναλογία δώρων εορτών και επιδόματος άδειας με βάση το προαναφερόμενο ποσό. Αν υπάρχουν περισσότερα παιδιά, το δικαίωμα των γονέων στη γονική άδεια και στο επίδομα είναι αυτοτελές για το καθένα από αυτά, εφόσον από τη λήξη της άδειας που δόθηκε για το προηγούμενο παιδί μεσολάβησε ένας (1) χρόνος πραγματικής απασχόλησης στον ίδιο εργοδότη, εκτός αν ορίζεται ευνοϊκότερα από ειδική διάταξη νόμου, διαταγμάτων, κανονισμών, συλλογικών συμβάσεων εργασίας, διαιτητικών αποφάσεων ή συμφωνιών εργοδοτών και εργαζομένων. Κατ ’ εξαίρεση, γονείς διδύμων, τριδύμων ή και περισσότερων πολύδυμων τέκνων δικαιούνται να λάβουν τη γονική άδεια για κάθε παιδί ξεχωριστά, διακεκομμένα ή και συνεχόμενα και δικαιούνται να λάβουν το επίδομα της παρούσας για δύο (2) μήνες επιπλέον, ανεξαρτήτως του αριθμού των παιδιών που γεννήθηκαν μαζί. Γονείς μόνοι, λόγω θανάτου του άλλου γονέα ή λόγω ολικής αφαίρεσης της γονικής μέριμνας ή μη αναγνώρισης του τέκνου από τον άλλο γονέα, δικαιούνται τη γονική άδεια και το επίδομα εις διπλούν. 4. Αν και οι δύο γονείς απασχολούνται στον ίδιο εργοδότη, αποφασίζουν, με κοινή δήλωση, ποιος από τους δύο θα κάνει πρώτος χρήση αυτού του δικαιώματος και για πόσο χρονικό διάστημα. 5. Η γονική άδεια διακόπτεται με τη λήξη της σύμβασης ορισμένου χρόνου και δύναται να συνεχιστεί σε περίπτωση ανανέωσης ή παράτασης της σύμβασης εργασίας ή και σε περίπτωση που ο εργαζόμενος συνάψει σύμβαση εργασίας με άλλο εργοδότη, με την επιφύλαξη της παρ. 2. 6. Η γονική άδεια χορηγείται συνεχόμενα, τμηματικά ή με άλλο ευέλικτο τρόπο, με βάση σχετική αίτηση του γονέα, η οποία υποβάλλεται στον εργοδότη με κάθε πρόσφορο τρόπο εγγράφως ή ηλεκτρονικά και στην οποία προσδιορίζει την έναρξη και τη λήξη της. Η αίτηση υποβάλλεται στον εργοδότη τουλάχιστον ένα (1) μήνα πριν την έναρξη της άδειας, εκτός εάν συντρέχουν έκτακτοι λόγοι, οι οποίοι καθιστούν αναγκαία την έναρξη της άδειας σε μικρότερο χρονικό διάστημα. Ο εργοδότης, κατόπιν διαβούλευσης, απαντά στην αίτηση του εργαζομένου άμεσα και κατ’ ανώτατο εντός ενός (1) μηνός από την υποβολή της. Ο εργοδότης υποχρεούται να χορηγήσει την άδεια στον αιτούμενο χρόνο, εκτός αν αυτό θα διατάρασσε σοβαρά την εύρυθμη λειτουργία της επιχείρησης. Σε αυτήν την περίπτωση, υποχρεούται να τεκμηριώσει εγγράφως τον λόγο αναβολής χορήγησής της προς τον εργαζόμενο και δύναται να προτείνει προς αυτόν εναλλακτικές λύσεις ως προς τον χρόνο χορήγησής της ή ευέλικτους τρόπους χορήγησής της. Σε κάθε περίπτωση, ο εργοδότης υποχρεούται να χορηγήσει τη γονική άδεια εντός δύο (2) μηνών από την υποβολή της αίτησης. Αιτήσεις γονέων με αναπηρία, γονέων παιδιών με αναπηρία, με μακροχρόνια ή αιφνίδια ασθένεια, πολύτεκνων και μόνων γονέων λόγω θανάτου γονέα, ολικής αφαίρεσης της γονικής μέριμνας ή μη αναγνώρισης τέκνων, καθώς και γυναικών μετά την άδεια μητρότητας και την ειδική παροχή προστασίας της μητρότητας, χορηγούνται με απόλυτη προτεραιότητα. Επίσης, προτεραιότητα δίνεται στις αιτήσεις γονέων παιδιών λόγω νοσηλείας ή ασθένειας του παιδιού ή λόγω αναπηρίας ή σοβαρής ασθένειας συζύγου, συντρόφου συμβίωσης, συγγενούς, γονέων παιδιών διδύμων, τριδύμων ή και περισσότερων πολύδυμων τέκνων, καθώς και γονέων έπειτα από πρόωρο τοκετό. Η γονική άδεια, έπειτα από σχετική αίτηση του εργαζόμενου, δύναται εναλλακτικά να χορηγείται με κάθε ευέλικτο τρόπο που εξυπηρετεί τα μέρη, όπως ενδεικτικά με τη μορφή μειωμένου ημερήσιου ωραρίου ή σε ημέρες άδειας, οι οποίες μπορούν να κατανέμονται σε εβδομαδιαία ή σε μηνιαία βάση, χωρίς να θίγεται το δικαίωμα του εργαζομένου να λάβει το επίδομα γονικής άδειας. Στην περίπτωση αυτήν, ο εργαζόμενος, με την αίτησή του, προσδιορίζει τον αντίστοιχο χρόνο του συνόλου ή του τμήματος της γονικής άδειας που επιθυμεί να λάβει με ευέλικτο τρόπο, καθώς και το είδος της ευελιξίας του οποίου επιθυμεί να κάνει χρήση. Ο εργοδότης εξετάζει την αίτηση, λαμβάνοντας υπόψη τις ανάγκες της επιχείρησης και του εργαζομένου και τεκμηριώνει γραπτώς απόρριψή της, εντός ενός (1) μηνός από την υποβολή της. 7. Η γονική άδεια αναρτάται στο Π.Σ. ΕΡΓ ΑΝΗ ΙΙ. 8. Κατά τη διάρκεια της γονικής άδειας παρέχεται προς τους εργαζομένους ενημέρωση για τις διαδικασίες προαγωγών και για την εσωτερική στελέχωση κενών θέσεων εργασίας και πρέπει να τους επιτρέπεται να συμμετέχουν σε αυτές τις διαδικασίες και να υποβάλλουν υποψηφιότητα για αυτές τις θέσεις, χωρίς καμία διάκριση σε βάρος τους. 9. Ο χρόνος του τμήματος της άδειας κατά τον οποίο ο εργαζόμενος λαμβάνει επίδομα από τη Δ.ΥΠ.Α. λογίζεται ως χρόνος ασφάλισης στους κλάδους κύριας σύνταξης και ασθένειας του οικείου ασφαλιστικού φορέα, καθώς και στους οικείους φορείς επικουρικής ασφάλισης, οι δε προβλεπόμενες εισφορές υπολογίζονται επί του κατά περίπτωση αναφερόμενου παραπάνω ποσού, από το οποίο η Δ.ΥΠ.Α. παρακρατεί την προβλεπόμενη εισφορά ασφαλισμένου και την αποδίδει στον οικείο ασφαλιστικό φορέα, μαζί με την προβλεπόμενη εισφορά εργοδότη που βαρύνει τη Δ.ΥΠ.Α.. Για τον μη επιδοτούμενο χρόνο γονικής άδειας, ο οποίος λαμβάνεται υπόψη τόσο για τη θεμελίωση του ασφαλιστικού δικαιώματος όσο και για τον υπολογισμό του ποσού της σύνταξης, ο γονέας δύναται να αποκτήσει πλήρη ασφαλιστική κάλυψη από τον ασφαλιστικό του φορέα κατόπιν αναγνώρισης του χρόνου απουσίας του, σύμφωνα με το άρθρο 40 του ν. 2084/1992 (Α’ 165), εφόσον δεν έχει συμφωνηθεί να του καταβάλει αποδοχές ο εργοδότης. 10. Μετά τη λήξη της γονικής άδειας, ο εργαζόμενος γονέας δικαιούται να επιστρέψει στην ίδια θέση εργασίας ή σε ισοδύναμη ή ανάλογη θέση, με όχι λιγότερο ευνοϊκούς επαγγελματικούς όρους και να επωφεληθεί από οποιαδήποτε βελτίωση των συνθηκών εργασίας, την οποία θα δικαιούνταν κατά την απουσία του. 11. Ο χρόνος απουσίας των εργαζομένων από την εργασία τους λόγω γονικής άδειας, λογίζεται ως χρόνος πραγματικής υπηρεσίας για τον υπολογισμό των αποδοχώ

Κώδικας

Εργατικός Κώδικας

Συντομογραφία

ΕΚ

Άρθρο

231

Δείτε το άρθρο→

ΚΠολΔ Άρθρο 592

Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας

Σχετικότητα: 82.7%

Κείμενο Άρθρου

ΚΠολΔ Άρθρο 592: Κατά την ειδική διαδικασία των οικογενειακών διαφορών δικάζονται οι γαμικές διαφορές, οι διαφορές από την ελεύθερη συμβίωση, οι διαφορές από τις σχέσεις γονέων και τέκνων, και οι λοιπές οικογενειακές διαφορές που ορίζονται στην παράγραφο 3 του άρθρου αυτού: 1. Οι γαμικές διαφορές αφορούν: α) το διαζύγιο, β) την ακύρωση γάμου, γ) την αναγνώριση της ύπαρξης ή της ανυπαρξίας γάμου, δ) τις σχέσεις των συζύγων κατά τη διάρκεια του γάμου, οι οποίες πηγάζουν από αυτόν, εκτός από τις υπαγόμενες στην παράγραφο 3 του άρθρου αυτού. Στην ίδια κατηγορία εντάσσονται και οι διαφορές που προκύπτουν από το ν. 3719/2008 για την ελεύθερη συμβίωση. 2. Οι διαφορές από τις σχέσεις γονέων και τέκνων αφορούν: α) την προσβολή της πατρότητας, β) την προσβολή της μητρότητας, γ) την αναγνώριση ότι υπάρχει ή δεν υπάρχει σχέση γονέα και τέκνου ή γονική μέριμνα, δ) την αναγνώριση ότι υπάρχει ή δεν υπάρχει ή είναι άκυρη η εκούσια αναγνώριση ενός τέκνου χωρίς γάμο των γονέων του ή η εξομοίωση του με τέκνο γεννημένο σε γάμο λόγω επιγενόμενου γάμου των γονέων του, καθώς και την προσβολή της εκούσιας αναγνώρισης, ε) την αναγνώριση ότι υπάρχει ή δεν υπάρχει ή είναι άκυρη υιοθεσία ή τη λύση της, στ) την αναγνώριση ότι υπάρχει ή δεν υπάρχει επιτροπεία. 3. Οι λοιπές οικογενειακές διαφορές αφορούν: α) τον καθορισμό, τη μείωση ή την αύξηση της συνεισφοράς του καθενός από τους συζύγους για τις ανάγκες της οικογένειας, της διατροφής που οφείλεται λόγω γάμου, διαζυγίου ή συγγένειας, των δαπανών τοκετού και της διατροφής της άγαμης μητέρας, καθώς και της διατροφής της μητέρας από την κληρονομική μερίδα που έχει επαχθεί στο τέκνο που αυτή κυοφορεί, β) την άσκηση της γονικής μέριμνας αναφορικά με το τέκνο κατά τη διάρκεια του γάμου, και σε περίπτωση διαζυγίου ή ακύρωσης του γάμου ή όταν πρόκειται για τέκνο χωρίς γάμο των γονέων του, τη διαφωνία των γονέων κατά την κοινή άσκηση από αυτούς της γονικής τους μέριμνας, καθώς και την επικοινωνία των γονέων και των λοιπών ανιόντων με το τέκνο, συμπεριλαμβανομένων και των διαφορών του άρθρου 1536 του Αστικού Κώδικα, γ) τη ρύθμιση της χρήσης της οικογενειακής στέγης και της κατανομής των κινητών μεταξύ συζύγων, δ) κάθε άλλη περιουσιακού δικαίου διαφορά, που απορρέει από τη σχέση των συζύγων, ή των γονέων και τέκνων. 4. Σε περίπτωση διαζυγίου και κατά την ίδια διαδικασία της παραγράφου 1 μπορεί να ενωθεί ή συνεκδικασθεί η απαίτηση του αναίτιου συζύγου για ηθική βλάβη. ΤΙΤΛΟΣ II ΚΟΙΝΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ

Κώδικας

Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας

Συντομογραφία

ΚΠολΔ

Άρθρο

592

Τροποποίηση

Ν. 5264/2025

Δείτε το άρθρο→

ΕΚ Άρθρο 284

Εργατικός Κώδικας

Σχετικότητα: 82.7%

Κείμενο Άρθρου

ΕΚ Άρθρο 284: Εξαρτώμενα μέλη Στην έννοια των όρων του προηγούμενου άρθρου «εξαρτώμενα παιδιά ή άλλα μέλη της οικογένειας που έχουν ανάγκη για φροντίδες ή υποστήριξη» περιλαμβάνονται: α) Τα μέχρι δεκαέξι (16) ετών παιδιά, φυσικά ή υιοθετημένα, εφόσον οι γονείς έχουν την επιμέλειά τους. β) Τα παιδιά που είναι πάνω από δεκαέξι (16) ετών, αλλά έχουν αποδεδειγμένα ανάγκη από ειδικές φροντίδες, για λόγους βαριάς ή χρόνιας ασθένειας, ή αναπηρίας, εφόσον οι γονείς έχουν την επιμέλειά τους. γ) Ο ή η σύζυγος, εφόσον για λόγους οξείας, βαριάς ή χρόνιας ασθένειας ή αναπηρίας δεν μπορεί να αυτοεξυπηρετηθεί. δ) Οι γονείς και οι άγαμοι αδελφοί και αδελφές που για λόγους οξείας, βαριάς ή χρόνιας ασθένειας ή αναπηρίας ή ηλικίας, δεν μπορούν να αυτοεξυπηρετηθούν, εφόσον ο εργαζόμενος έχει τη φροντίδα τους και το ετήσιο εισόδημά τους δεν είναι μεγαλύτερο από το ετήσιο εισόδημα του ημερομισθίου ανειδίκευτου εργάτη που αμείβεται με το γενικό κατώτερο όριο ημερομισθίου που ισχύει κάθε φορά, υπολογιζόμενο με είκοσι πέντε (25) ημερομίσθια το μήνα.

Κώδικας

Εργατικός Κώδικας

Συντομογραφία

ΕΚ

Άρθρο

284

Δείτε το άρθρο→

ΑΚ Άρθρο 1539

Αστικός Κώδικας

Σχετικότητα: 82.0%

Κείμενο Άρθρου

ΑΚ Άρθρο 1539: Συνέπειες παύσης Αν έπαυσε η γονική μέριμνα ή το δικαίωμα των γονέων να διοικούν την περιουσία του τέκνου τους ή και μόνη η άσκησή τους, οι γονείς οφείλουν λογοδοσία ως προς το κεφάλαιο της περιουσίας του τέκνου και παράδοσή της. Το ίδιο ισχύει, αν έπαυσε η γονική μέριμνα ή το δικαίωμα διοίκησης της περιουσίας του τέκνου ή και μόνη η άσκησή τους, ως προς τον ένα μόνο από τους γονείς.

Κώδικας

Αστικός Κώδικας

Συντομογραφία

ΑΚ

Άρθρο

1539

Δείτε το άρθρο→

Ν4640 Άρθρο 4

Ν. 4640/2019 - Διαμεσολάβηση

Σχετικότητα: 82.0%

Κείμενο Άρθρου

Ν4640 Άρθρο 4: Προσφυγή στη διαμεσολάβηση 1. Προσφυγή στη διαμεσολάβηση για τις υπαγόμενες σε αυτή διαφορές του παρόντος επιτρέπεται: α) αν τα μέρη συμφωνούν να προσφύγουν στη διαδικασία της διαμεσολάβησης, αφότου ανέκυψε η διαφορά, β) αν τα μέρη κληθούν να προσφύγουν στη διαμεσολάβηση και συναινούν σε αυτή, σύμφωνα με την παράγραφο 2, γ) αν η προσφυγή στη διαμεσολάβηση διαταχθεί από δικαστική αρχή άλλου κράτους-μέλους και η σχετική υπαγωγή της διαφοράς δεν προσβάλλει τα χρηστά ήθη και τη δημόσια τάξη, δ) αν η προσφυγή στη διαδικασία της διαμεσολάβησης επιβάλλεται από τον νόμο, ε) αν σε έγγραφη συμφωνία των μερών υπάρχει ρήτρα διαμεσολάβησης. 2. Το Δικαστήριο, ενώπιον του οποίου εκκρεμεί ιδιωτική διαφορά που δύναται να υπαχθεί στη διαδικασία της διαμεσολάβησης σύμφωνα με το άρθρο 3 του παρόντος, μπορεί σε κάθε στάση της δίκης, ανάλογα με την περίπτωση, λαμβάνοντας υπόψη κατά την ελεύθερη κρίση του όλες τις περιστάσεις της κρινόμενης υπόθεσης, να καλεί τα μέρη να προσφύγουν στη διαδικασία της διαμεσολάβησης για να επιλύσουν τη διαφορά. Εφόσον τα μέρη συμφωνούν, η σχετική έγγραφη συμφωνία περιλαμβάνεται στα πρακτικά του Δικαστηρίου. Στην περίπτωση αυτή, το Δικαστήριο αναβάλλει υποχρεωτικά τη συζήτηση της υπόθεσης σε δικάσιμο μετά την πάροδο τριμήνου και όχι πέραν του εξαμήνου, μη συνυπολογιζόμενου του χρονικού διαστήματος των δικαστικών διακοπών. Η ίδια συνέπεια επέρχεται και στις λοιπές περιπτώσεις προσφυγής στη διαμεσολάβηση κατά τη διάρκεια της εκκρεμοδικίας της υπόθεσης. Εφόσον τα διάδικα μέρη ή ένα εξ’ αυτών παρίστανται ενώπιον του Δικαστηρίου διά πληρεξουσίου δικηγόρου, η πληρεξουσιότητα προς αυτόν καλύπτει και τη συμφωνία περί υπαγωγής της διαφοράς στη διαμεσολάβηση. 3. Η υπαγωγή μιας διαφοράς ιδιωτικού δικαίου στη διαδικασία της διαμεσολάβησης δεν αποκλείει τη λήψη ασφαλιστικού μέτρου για αυτήν, σύμφωνα με τις διατάξεις του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας. Ο δικαστής που διατάσσει το ασφαλιστικό μέτρο μπορεί να ορίσει κατά την παράγραφο 1 του άρθρου 693 Κ.Πολ.Δ. προθεσμία, όχι μικρότερη από τρεις (3) μήνες, για την άσκηση της αγωγής για την κύρια υπόθεση. 4. Ο Εισαγγελέας Πρωτοδικών, στο πλαίσιο της άσκησης των αρμοδιοτήτων του, σύμφωνα με την περίπτωση α΄ της παραγράφου 4 του άρθρου 25 του ν. 1756/1988 (Α΄ 35), δικαιούται να συστήνει σε όσους φιλονικούν την προσφυγή στη διαδικασία της διαμεσολάβησης, όπου αυτό είναι δυνατό. 5. Η συμφωνία των μερών για προσφυγή στη διαδικασία της διαμεσολάβησης διέπεται από τις διατάξεις του ουσιαστικού δικαίου για τις συμβάσεις και πρέπει να περιγράφει το αντικείμενο αυτής.

Κώδικας

Ν. 4640/2019 - Διαμεσολάβηση

Συντομογραφία

Ν4640

Άρθρο

4

Δείτε το άρθρο→

ΑΚ Άρθρο 1476

Αστικός Κώδικας

Σχετικότητα: 81.9%

Κείμενο Άρθρου

ΑΚ Άρθρο 1476: Η αναγνώριση από τον πατέρα ή τους γονείς του γίνεται με δήλωση ενώπιον συμβολαιογράφου ή με διαθήκη. Η συναίνεση της μητέρας, σύμφωνα με το προηγούμενο άρθρο, παρέχεται με δήλωση ενώπιον συμβολαιογράφου. Οι δηλώσεις της αναγνώρισης και της συναίνεσης γίνονται αυτοπροσώπως και χωρίς αίρεση ή προθεσμία. Ανάκληση των δηλώσεων είναι ανίσχυρη.

Κώδικας

Αστικός Κώδικας

Συντομογραφία

ΑΚ

Άρθρο

1476

Δείτε το άρθρο→

ΥΚ Άρθρο 53

Υπαλληλικός Κώδικας

Σχετικότητα: 81.8%

Κείμενο Άρθρου

ΥΚ Άρθρο 53: Διευκολύνσεις υπαλλήλων με οικογενειακές υποχρεώσεις Άρθρο 53 Διευκολύνσεις υπαλλήλων με οικογενειακές υποχρεώσεις 1. Η προβλεπόμενη από την παρ. 2 του άρθρου 51 άδεια άνευ αποδοχών χορηγείται αυτοτελώς σε κάθε φυσικό, θετό και ανάδοχο γονέα υποχρεωτικά, χωρίς γνώμη υπηρεσιακού συμβουλίου, όταν πρόκειται για ανατροφή τέκνου ηλικίας έως και οκτώ (8) ετών. Για τους υπαλλήλους που έχουν έως δύο (2) τέκνα και δικαιούνται την άδεια του πρώτου εδαφίου, η υπηρεσία που βαρύνεται με την υποχρέωση μισθοδοσίας του υπαλλήλου, υποχρεούται να καταβάλλει στον γονέα μηνιαίως, για κάθε τέκνο, ποσό ίσο με τον ελάχιστο νομοθετημένο μισθό, για τους δύο (2) πρώτους μήνες της άδειας. Οι γονείς διδύμων, τριδύμων ή και περισσότερων πολύδυμων τέκνων δικαιούνται να λάβουν την άδεια του πρώτου εδαφίου για κάθε παιδί ξεχωριστά, τμηματικά ή και συνεχόμενα, και δικαιούνται να λάβουν την παροχή του δεύτερου εδαφίου για δύο (2) μήνες επιπλέον, ανεξαρτήτως του αριθμού των παιδιών που γεννήθηκαν μαζί. Οι μονογονείς, λόγω θανάτου του άλλου γονέα ή λόγω ολικής αφαίρεσης της γονικής μέριμνας ή μη αναγνώρισης του τέκνου από τον άλλο γονέα, δικαιούνται τις διευκολύνσεις των προηγούμενων εδαφίων εις διπλούν. Σε περίπτωση γέννησης τρίτου και περισσότερων τέκνων, για χρονικό διάστημα τριών (3) μηνών, η άδεια του πρώτου εδαφίου χορηγείται με πλήρεις αποδοχές. Η άδεια των προηγούμενων εδαφίων χορηγείται είτε συνεχόμενα είτε τμηματικά, αλλά σε κάθε περίπτωση δεν είναι δυνατή η χορήγησή της για διάστημα μικρότερο του ενός (1) μηνός. Για κάθε τέκνο, διάστημα τεσσάρων (4) μηνών της άδειας του πρώτου εδαφίου λογίζεται ως χρόνος πραγματικής δημόσιας υπηρεσίας για κάθε συνέπεια. Η αίτηση για χορήγηση της άδειας των προηγούμενων εδαφίων υποβάλλεται τουλάχιστον, έναν (1) μήνα πριν από την έναρξη της άδειας, εκτός εάν συντρέχουν έκτακτοι λόγοι, οι οποίοι καθιστούν αναγκαία την έναρξη της άδειας σε συντομότερο χρονικό διάστημα. Η αρμόδια υπηρεσία απαντά στην αίτηση του υπαλλήλου άμεσα και πάντως το αργότερο εντός ενός (1) μηνός από την υποβολή της. 1Α. Η διευκόλυνση της παρ. 1Α του άρθρου 51 χορηγείται αυτοτελώς σε κάθε φυσικό, θετό και ανάδοχο γονέα υποχρεωτικά, χωρίς γνώμη υπηρεσιακού συμβουλίου, όταν πρόκειται για ανατροφή τέκνου ηλικίας έως και οκτώ (8) ετών. 2. Ο χρόνος εργασίας του υπάλληλου που είναι γονέας μειώνεται κατά δύο (2) ώρες ημερησίως, εφόσον έχει τέκνα ηλικίας έως δύο (2) ετών, και κατά μία (1) ώρα, εφόσον έχει τέκνα ηλικίας από δύο (2) έως τεσσάρων (4) ετών. Υπάλληλος που είναι γονέας δικαιούται εννέα (9) μήνες άδεια με αποδοχές για ανατροφή παιδιού, εφόσον δεν κάνει χρήση του μειωμένου ωραρίου που προβλέπεται στο προηγούμενο εδάφιο. Ο θετός και ανάδοχος γονέας δικαιούται τις διευκολύνσεις των προηγούμενων εδαφίων αμέσως μετά τη χορήγηση της άδειας της παρ. 9 και σε κάθε περίπτωση έως τη συμπλήρωση των οκτώ (8) ετών του τέκνου. Εφόσον επιλεγεί από τον θετό ή ανάδοχο γονέα η διευκόλυνση του μειωμένου ωραρίου, αυτό χορηγείται ως μείωση του χρόνου εργασίας κατά δύο (2) ώρες για τα πρώτα δύο (2) έτη από την περαίωση της διαδικασίας της υιοθεσίας ή της αναδοχής αντίστοιχα και κατά μία (1) ώρα για τα επόμενα δύο (2) έτη και σε κάθε περίπτωση έως τη συμπλήρωση των οκτώ (8) ετών του τέκνου. Για τον γονέα που είναι άγαμος ή χήρος ή διαζευγμένος ή έχει αναπηρία εξήντα επτά τις εκατό (67%) και άνω, το κατά μία (1) ώρα μειωμένο ωράριο ή η εναλλακτικώς χορηγούμενη άδεια των εννέα (9) μηνών προσαυξάνονται κατά έξι (6) μήνες ή έναν (1) μήνα, αντίστοιχα. Ο χρόνος εργασίας γονέα υπαλλήλου μειώνεται κατά μία (1) ώρα ημερησίως για δύο (2) επιπλέον χρόνια, μετά από την απόκτηση τέταρτου τέκνου, ανεξαρτήτως της άδειας ή της διευκόλυνσης που έχει επιλεγεί προηγουμένως. Το ίδιο δικαίωμα θεμελιώνεται και μετά από την απόκτηση κάθε τέκνου μετά το τέταρτο. Υπάλληλος που αποκτά δίδυμα, τρίδυμα ή και περισσότερα τέκνα δικαιούται επιπλέον άδεια ανατροφής έξι (6) μηνών με αποδοχές για κάθε τέκνο πέραν του ενός. 3. Με την επιφύλαξη της πρόβλεψης περί αυτοτελούς άσκησης των διευκολύνσεων του παρόντος, αν και οι δύο γονείς είναι υπάλληλοι, με κοινή τους δήλωση, που κατατίθεται στις υπηρεσίες τους, καθορίζεται ποιος από τους δύο θα κάνει χρήση των διευκολύνσεων του παρόντος, εκτός αν με τη δήλωση αυτή καθορίσουν χρονικά διαστήματα που ο καθένας θα κάνει χρήση, μέσα στα οριζόμενα κατά περίπτωση ηλικιακά όρια του τέκνου. Αν η σύζυγος του υπαλλήλου ή ο σύζυγος της υπαλλήλου εργάζεται στον ιδιωτικό τομέα, εφόσον δικαιούται όμοιων ολικώς ή μερικώς διευκολύνσεων, ο σύζυγος ή η σύζυγος υπάλληλος δικαιούται να κάνει χρήση των διευκολύνσεων της παρ. 2 κατά το μέρος που η σύζυγος αυτού ή ο σύζυγος αυτής δεν κάνει χρήση των δικών της ή των δικών του δικαιωμάτων ή κατά το μέρος που αυτά υπολείπονται των διευκολύνσεων της παρ. 2. 4. Όταν ο ένας γονέας λάβει την άδεια της παρ. 1 ή τη διευκόλυνση της παρ. 1Α του παρόντος, ο άλλος δεν έχει δικαίωμα να κάνει χρήση των διευκολύνσεων της παρ. 2 του άρθρου αυτού για το ίδιο διάστημα. 5. Σε περίπτωση διάστασης, διαζυγίου, χηρείας ή γέννησης τέκνου χωρίς γάμο των γονέων του, την άδεια της παρ. 1 και τις διευκολύνσεις της παρ. 2 του παρόντος άρθρου δικαιούται ο γονέας που ασκεί την επιμέλεια. 6. Οι υπηρεσίες υποχρεούνται να διευκολύνουν τους υπαλλήλους που έχουν τέκνα τα οποία παρακολουθούν μαθήματα πρωτοβάθμιας ή δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, για να επισκέπτονται το σχολείο των παιδιών τους, με σκοπό την παρακολούθηση της σχολικής τους επίδοσης. 7. Με απόφαση του Υπουργού Εσωτερικών ρυθμίζονται οι λεπτομέρειες εφαρμογής των διατάξεων της προηγούμενης παραγράφου και καθορίζεται το ανώτατο όριο ημερών απουσίας. 8. Υπάλληλοι που έχουν ανήλικα τέκνα, δικαιούνται άδεια με αποδοχές έως τέσσερις (4) εργάσιμες ημέρες για κάθε ημερολογιακό έτος σε περίπτωση ασθένειας των τέκνων τους. Για τους υπαλλήλους που είναι τρίτεκνοι η ως άνω άδεια ανέρχεται σε επτά (7) εργάσιμες ημέρες για κάθε ημερολογιακό έτος και για τους υπαλλήλους που είναι πολύτεκνοι σε δέκα (10) εργάσιμες ημέρες. Για τους υπαλλήλους που είναι μονογονείς, η ως άνω άδεια ανέρχεται σε οκτώ (8) εργάσιμες ημέρες για κάθε ημερολογιακό έτος. Σε περίπτωση που και οι δύο γονείς είναι υπάλληλοι, το δικαίωμα είναι αυτοτελές για κάθε γονέα. 9. Σε υπαλλήλους που υιοθετούν τέκνο, καθώς και σε υπαλλήλους που γίνονται ανάδοχοι γονείς, σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 10 και 11 του ν. 4538/2018 (Α’ 85) πέραν των διευκολύνσεων της παρ. 2 του παρόντος άρθρου, χορηγείται άδεια τριών (3) μηνών με πλήρεις αποδοχές εντός του πρώτου εξαμήνου μετά την περαίωση της διαδικασίας της υιοθεσίας ή της αναδοχής αντίστοιχα, εφόσον το τέκνο είναι ηλικίας έως οκτώ (8) ετών. Ένας μήνας από την άδεια αυτή μπορεί να καλύπτει απουσία του υπαλλήλου κατά το προ της υιοθεσίας ή της αναδοχής διάστημα. Στους γονείς που αποκτούν τέκνο με τη διαδικασία της παρένθετης μητρότητας, κατά το άρθρο 1464 Α.Κ., πέραν των διευκολύνσεων της παρ. 2 του παρόντος άρθρου, χορηγείται άδεια τριών (3) μηνών με πλήρεις αποδοχές αμέσως μετά τη γέννηση του τέκνου. 10. Στους υπαλλήλους που έχουν την απο

Κώδικας

Υπαλληλικός Κώδικας

Συντομογραφία

ΥΚ

Άρθρο

53

Τροποποίηση

Ν. 5270/2026

Δείτε το άρθρο→

ΚΠολΔ Άρθρο 609

Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας

Σχετικότητα: 81.8%

Κείμενο Άρθρου

ΚΠολΔ Άρθρο 609: 1. Η αγωγή για την προσβολή της πατρότητας τέκνου γεννημένου σε γάμο απευθύνεται: α) αν ασκείται από τον σύζυγο της μητέρας ή έναν από τους γονείς του, κατά του τέκνου ή του ειδικού επιτρόπου του και της μητέρας του, β) αν ασκείται από το τέκνο, κατά της μητέρας και του συζύγου της, γ) αν ασκείται από τη μητέρα, κατά του τέκνου ή του ειδικού επιτρόπου του και κατά του συζύγου. Αν έχει πεθάνει κάποιο από τα παραπάνω πρόσωπα, η αγωγή απευθύνεται κατά των κληρονόμων του αποβιώσαντος, εκτός αν πεθάνει το ίδιο τ ο τέκνο, διαφορετικά απορρίπτεται ως απαράδεκτη. 2. Η αγωγή για την προσβολή της μητρότητας απευθύνεται: α) αν ασκείται από την τεκμαιρόμενη μητέρα, κατά της κυοφόρου γυναίκας και του συζύγου της, αν είναι έγγαμη, καθώς και κατά του τέκνου ή του ειδικού επιτρόπου του, β) αν ασκείται από την κυοφόρο γυναίκα, κατά της τεκμαιρόμενης μητέρας και του συζύγου της, αν είναι έγγαμη, καθώς και κατά του τέκνου. 3. Η αγωγή για την αναγνώριση της ύπαρξης ή μη ύπαρξης σχέσης γονέα και τέκνου, γονικής μέριμνας, εκούσιας αναγνώρισης ή εξομοίωσης λόγω επιγενόμενου γάμου των γονέων του ενός τέκνου που γεννήθηκε χωρίς γάμο τους με τέκνο γεννημένο σε γάμο ή ακυρότητας εκούσιας αναγνώρισης ή παρόμοιας εξομοίωσης, απευθύνεται: α) αν την ασκεί ο ένας γονέας, κατά του άλλου γονέα και του τέκνου, β) αν την ασκεί το τέκνο, κατά των δύο γονέων, γ) αν την ασκεί τρίτος, κατά των δύο γονέων και του τέκνου. Σε περίπτωση που έχει πεθάνει κάποιος από αυτούς, απευθύνεται κατά των κληρονόμων του και στην περίπτωση που η αναγνώριση έγινε από τον παππού ή τη γιαγιά η αγωγή απευθύνεται και εναντίον τους, αλλιώς απορρίπτεται. 4. Η αγωγή για την προσβολή εκούσιας αναγνώρισης απευθύνεται κατά των προσώπων που συνέπραξαν σε αυτήν ή των κληρονόμων τους και όταν δεν ασκεί την αγωγή το τέκνο ή οι κατιόντες του, και κατ' αυτών, αλλιώς απορρίπτεται. 5. Η αγωγή για την αναγνώριση της ύπαρξης ή μη ύπαρξης ή ακυρότητας ή λύσης της υιοθεσίας απευθύνεται: α) αν την ασκεί ο θετός γονέας, κατά του θετού τέκνου, β) αν την ασκεί το θετό τέκνο, κατά του θετού γονέα, γ) αν την ασκεί τρίτος, κατά του θετού γονέα και του θετού τέκνου. Σε περίπτωση που έχει πεθάνει κάποιος από αυτούς η αγωγή απευθύνεται κατά των κληρονόμων του, αλλιώς απορρίπτεται. 6. Η αγωγή για την αναγνώριση της ύπαρξης ή μη ύπαρξης επιτροπείας απευθύνεται, αν την ασκεί ο επίτροπος, κατά του επιτροπευομένου και όταν την ασκεί ο επιτροπευόμενος ή ένας τρίτος, κατά του επιτρόπου, αλλιώς απορρίπτεται. Η απόφαση παράγει τις έννομες συνέπειες της όταν επέλθει τελεσιδικία. ΤΙΤΛΟΣ V ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΛΟΙΠΕΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΕΣ ΔΙΑΦΟΡΕΣ

Κώδικας

Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας

Συντομογραφία

ΚΠολΔ

Άρθρο

609

Τροποποίηση

01/01/2016

Δείτε το άρθρο→

ΑΚ Άρθρο 1537

Αστικός Κώδικας

Σχετικότητα: 81.8%

Κείμενο Άρθρου

ΑΚ Άρθρο 1537: Έκπτωση των γονέων Ο γονέας εκπίπτει από τη γονική μέριμνα αν καταδικάστηκε τελεσίδικα σε φυλάκιση τουλάχιστον ενός μηνός για αδίκημα που διέπραξε με δόλο και που αφορά τη ζωή, την υγεία και τα ήθη του τέκνου. Το δικαστήριο μπορεί, σ' αυτή την περίπτωση, εκτιμώντας τις περισ τάσεις, να αφαιρέσει από το γονέα τη γονική μέριμνα και ως προς τα λοιπά τέκνα του, ύστερα από αίτηση του άλλου γονέα, των πλησιέστερων συγγενών ή του εισαγγελέα.

Κώδικας

Αστικός Κώδικας

Συντομογραφία

ΑΚ

Άρθρο

1537

Δείτε το άρθρο→

Ν3500 Άρθρο 22

Ν. 3500/2006 - Ενδοοικογενειακή Βία

Σχετικότητα: 81.8%

Κείμενο Άρθρου

Ν3500 Άρθρο 22: Ευεργέτημα πενίας Στα θύματα ενδοοικογενειακής βίας, τα οποία ζητούν τη λήψη ασφαλιστικών μέτρων για προσωρινή ρύθμιση ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ) 2577 της κατάστασης, εξαιτίας του συγκεκριμένου περιστα− τικού, παρέχεται το ευεργέτημα της πενίας με μόνη την απόδειξη του περιστατικού βίας, σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 194 επ. του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας, αν αδυνατούν να καταβάλουν, έστω και προσωρινά, τις απαιτούμενες δικαστικές δαπάνες.

Κώδικας

Ν. 3500/2006 - Ενδοοικογενειακή Βία

Συντομογραφία

Ν3500

Άρθρο

22

Δείτε το άρθρο→

ΕΚ Άρθρο 229

Εργατικός Κώδικας

Σχετικότητα: 81.8%

Κείμενο Άρθρου

ΕΚ Άρθρο 229: Ορισμοί Για τους σκοπούς του παρόντος Κεφαλαίου, ισχύουν οι ακόλουθοι ορισμοί: α) «Άδεια πατρότητας»: άδεια από την εργασία για τον πατέρα, η οποία λαμβάνεται, με την ευκαιρία της γέννησης, για τη φροντίδα του τέκνου. β) «Άδεια φροντιστή»: άδεια από την εργασία για τους εργαζομένους, ώστε να παρέχουν προσωπική φροντίδα ή υποστήριξη σε συγγενή ή πρόσωπο που κατοικεί στο ίδιο νοικοκυριό με τον εργαζόμενο και που έχει ανάγκη σημαντικής φροντίδας ή υποστήριξης για σοβαρό ιατρικό λόγο, όπως ορίζεται στο άρθρο 232. γ) «Γονική άδεια»: άδεια από την εργασία για τους εργαζόμενους γονείς λόγω της γέννησης ή υιοθεσίας παιδιού, ώστε να είναι δυνατή η φροντίδα του τέκνου. δ) «Συγγενής»: ο/η σύζυγος, ο/η σύντροφος με σύμφωνο συμβίωσης, τα τέκνα φυσικά ή θετά, οι γονείς, τα αδέλφια και οι συγγενείς εξ αγχιστείας στην ίδια γραμμή και στον ίδιο βαθμό. ε) «Ευέλικτες ρυθμίσεις εργασίας»: η δυνατότητα των εργαζομένων να προσαρμόζουν τη μορφή απασχόλησής τους, μεταξύ άλλων με τη χρήση ρυθμίσεων τηλεργασίας, ευέλικτου ωραρίου εργασίας ή με την εφαρμογή μειωμένου ωραρίου εργασίας. στ) «Φροντιστής»: εργαζόμενος που παρέχει προσωπική φροντίδα ή υποστήριξη σε συγγενή ή πρόσωπο, που κατοικεί στο ίδιο νοικοκυριό με τον εργαζόμενο και που έχει ανάγκη σημαντικής φροντίδας ή υποστήριξης για σοβαρό ιατρικό λόγο.

Κώδικας

Εργατικός Κώδικας

Συντομογραφία

ΕΚ

Άρθρο

229

Δείτε το άρθρο→

ΑΚ Άρθρο 1572

Αστικός Κώδικας

Σχετικότητα: 81.8%

Κείμενο Άρθρου

ΑΚ Άρθρο 1572: Η απόφαση του προηγούμενου άρθρου λαμβάνεται ύστερα από αγωγή του θετού τέκνου που συμπλήρωσε το δωδέκατο έτος της ηλικίας του και, αν δεν το συμπλήρωσε, του ειδικού επιτρόπου του, ή του θετού γονέα ή του εισαγγελέα ή και αυτεπαγγέλτως.

Κώδικας

Αστικός Κώδικας

Συντομογραφία

ΑΚ

Άρθρο

1572

Τροποποίηση

30/12/1996

Δείτε το άρθρο→

ΚΠολΔ Άρθρο 106

Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας

Σχετικότητα: 81.5%

Κείμενο Άρθρου

ΚΠολΔ Άρθρο 106: Το δικαστήριο ενεργεί μόνο ύστερα από αίτηση διαδίκου και αποφασίζει με βάση τους πραγματικούς ισχυρισμούς που προτείνουν και αποδεικνύουν οι διάδικοι και τις αιτήσεις που υποβάλλουν, εκτός αν ο νόμος ορίζει διαφορετικά.

Κώδικας

Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας

Συντομογραφία

ΚΠολΔ

Άρθρο

106

Δείτε το άρθρο→

ΑΚ Άρθρο 1441

Αστικός Κώδικας

Σχετικότητα: 80.8%

Κείμενο Άρθρου

ΑΚ Άρθρο 1441: Συναινετικό διαζύγιο 1. Οι σύζυγοι μπορούν, με έγγραφη συμφωνία ή κοινή ψηφιακή δήλωση, να λύσουν τον γάμο τους. Η έγγραφη συμφωνία καταρτίζεται μεταξύ των συζύγων ή η κοινή ψηφιακή δήλωση υποβάλλεται από αυτούς με την παρουσία ή με ψηφιακή σύμπραξη πληρεξούσιου δικηγόρου αντίστοιχα για καθέναν από αυτούς. Όταν η συμφωνία είναι έγγραφη, υπογράφεται από τους ίδιους και από τους πληρεξούσιους δικηγόρους τους ή μόνο από τους τελευταίους, εφόσον είναι εφοδιασμένοι με ειδικό πληρεξούσιο. Η πληρεξουσιότητα πρέπει να έχει δοθεί μέσα στον τελευταίο μήνα πριν από την υπογραφή της συμφωνίας. 2. Αν υπάρχουν ανήλικα τέκνα, για να λυθεί ο γάμος, πρέπει με την έγγραφη συμφωνία ή την κοινή ψηφιακή δήλωση της παρ. 1 ή με άλλη συμφωνία μεταξύ των συζύγων, που καταρτίζεται, όπως ορίζεται στην παρ. 1, να ρυθμίζεται η κατανομή της γονικής μέριμνας και ιδίως η επιμέλεια των τέκνων, ο τόπος διαμονής τους, ο γονέας με τον οποίο διαμένουν, η επικοινωνία τους με τον άλλο γονέα και η διατροφή τους. Η ανωτέρω έγγραφη συμφωνία ή η κοινή ψηφιακή δήλωση ισχύει για τουλάχιστον δύο (2) έτη και παρατείνεται αυτοδικαί ως, εκτός αν κάποιος από τους δύο γονείς δηλώσει εγγράφως στον άλλο γονέα, πριν τη λήξη του συμφωνημένου χρόνου, ότι δεν επιθυμεί την παράτασή της. 3. α. Η έγγραφη συμφωνία για τη λύση του γάμου, καθώς και κάθε χωριστή συμφωνία για την κατανομή της γονικής μέριμνας, την επιμέλεια, τον τόπο διαμονής, την επικοινωνία και τη διατροφή των ανηλίκων τέκνων, υποβάλλονται από τους πληρεξουσίους δικηγόρους του κάθε συζύγου μαζί με τα ειδικά πληρεξούσια σε συμβολαιογράφο. β. Η κατάρτιση της συμβολαιογραφικής πράξης της παρ. 4 απέχει τουλάχιστον δέκα (10) ημέρες από την έγγραφη συμφωνία των συζύγων ή την κοινή ψηφιακή δήλωση. Η ημερομηνία της έγγραφης συμφωνίας των συζύγων αποδεικνύεται με βεβαίωση του γνησίου της υπογραφής αυτών. Βεβαίωση του γνησίου της υπογραφής των συζύγων δεν απαιτείται στην περίπτωση υποβολής κοινής ψηφιακής δήλωσης. 4. Ο συμβολαιογράφος συντάσσει πράξη με την οποία βεβαιώνει τη λύση του γάμου, επικυρώνει τις συμφωνίες των συζύγων και τις ενσωματώνει σε αυτή. Τη συμβολαιογραφική πράξη υπογράφουν ή εγκρίνουν με ηλεκτρονικά μέσα οι σύζυγοι και οι πληρεξούσιοι δικηγόροι τους ή μόνο οι τελευταίοι, εφόσον είναι εφοδιασμένοι με ειδικό πληρεξούσιο. Η πληρεξουσιότητα δίδεται τον τελευταίο μήνα πριν από την υπογραφή της πράξης. Όταν η βεβαίωση αφορά στην επιμέλεια, επικοινωνία και διατροφή των ανηλίκων τέκνων, η πράξη αποτελεί ε κτελεστό τίτλο, εφόσον έχουν συμπεριληφθεί στη συμφωνία οι ρυθμίσεις των άρθρων 950 και 951 του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας. Μετά τη λήξη ισχύος της επικυρωμένης συμφωνίας, μπορεί να ρυθμίζονται η επιμέλεια, η επικοινωνία και η διατροφή των τέκνων για περαιτέρω χρονικό διάστημα με νέα συμφωνία και με την ίδια διαδικασία. 5. Η λύση του γάμου επέρχεται με την κατάθεση αντιγράφου της συμβολαιογραφικής πράξης στο ληξιαρχείο όπου έχει κατατεθεί η σύσταση του γάμου, ή με ενημέρωση του ληξιαρχείου με χρήση Τεχνολογιών Πληροφορικής και Επικοινωνιών..

Κώδικας

Αστικός Κώδικας

Συντομογραφία

ΑΚ

Άρθρο

1441

Τροποποίηση

16/09/2021

Δείτε το άρθρο→

1132/2025

2025Άρειος ΠάγοςΔικονομικό ΔίκαιοΑστικό Δίκαιο

Σχετικότητα: 94.1%

Κρίσιμα Πραγματικά Περιστατικά

Γονείς ανήλικου τέκνου. Με απόφαση ασφαλιστικών μέτρων 902/2022 του Μονομελούς Πρωτοδικείου Λάρισας ανατέθηκε προσωρινά η επιμέλεια του ανήλικου αποκλειστικά στη μητέρα, ρυθμίστηκε ο χρόνος επικοινωνίας του πατέρα με το τέκνο και υποχρεώθηκε ο πατέρας σε καταβολή προσωρινής διατροφής ποσού 180 ευρώ μηνιαίως. Με οριστική απόφαση 231/2023 του Μονομελούς Πρωτοδικείου Λάρισας ανατέθηκε η επιμέλεια του ανήλικου αποκλειστικά στον πατέρα. Η έφεση της μητέρας απορρίφθηκε ως απαράδεκτη με απόφαση 232/2024 του Μονομελούς Εφετείου Λάρισας. Η μητέρα άσκησε αίτηση αναίρεσης κατά της τελεσίδικης απόφασης 231/2023, προσδιορισμένη για συζήτηση στις 20-10-2025.

Νομική Σκέψη του Δικαστηρίου

Το άρθρο 698 § 1 περ. α`, β` και § 2 ΚΠολΔ ορίζει ότι η απόφαση που διέταξε ασφαλιστικό μέτρο ανακαλείται υποχρεωτικά αν εκδοθεί οριστική απόφαση στη δίκη για την κύρια υπόθεση κατά εκείνου που ζήτησε το ασφαλιστικό μέτρο και γίνει τελεσίδικη, ή αν εκδοθεί οριστική απόφαση που τον ωφελεί και εκτελεστεί. Η ανάκληση γίνεται με αίτηση εκείνου που έχει έννομο συμφέρον, αν η κύρια υπόθεση είναι εκκρεμής, από το δικαστήριο στο οποίο εκκρεμεί. Το δικαστήριο διαπίστωσε ότι ο προσδιορισμός ως αρμόδιου δικαστηρίου εκείνου στο οποίο η κύρια υπόθεση είναι εκκρεμής προϋποθέτει όχι την κατ' άρθρο 221 ΚΠολΔ εκκρεμοδικία, αλλά την παρά την τελεσιδικία εκκρεμότητα της υπόθεσης ως αποτέλεσμα άσκησης αίτησης αναίρεσης. Στην προκειμένη περίπτωση, η οριστική απόφαση 231/2023 έγινε τελεσίδικη μετά την απόρριψη της εφέσεως, και η μητέρα άσκησε αίτηση αναίρεσης προσδιορισμένη για συζήτηση στο Α1 Πολιτικό Τμήμα του Αρείου Πάγου. Εφαρμόζοντας τις διατάξεις του άρθρου 698 §§ 1α και 2 ΚΠολΔ, το Τμήμα του Αρείου Πάγου στο οποίο υπάγεται η αίτηση αναίρεσης είναι αρμόδιο για την εκδίκαση της αίτησης ολικής ή μερικής ανάκλησης του ασφαλιστικού μέτρου, η οποία είναι υποχρεωτική μετά την τελεσίδικη απόρριψη της αγωγής ή την εκτέλεσή της κατά το μέρος που έγινε δεκτή.

Κύριοι Λόγοι Απόφασης

Η αίτηση έγινε δεκτή ως βάσιμη κατ' ουσίαν διότι εκδόθηκε η οριστική απόφαση 231/2023 του Μονομελούς Πρωτοδικείου Λάρισας, η οποία μετά την απόρριψη της εφέσεως κατέστη τελεσίδικη, με την οποία ανατέθηκε η επιμέλεια του ανήλικου τέκνου αποκλειστικά στον πατέρα-αιτούντα, ενώ με την απόφαση ασφαλιστικών μέτρων 902/2022 είχε ανατεθεί προσωρινά η επιμέλεια αποκλειστικά στη μητέρα-καθής. Η κύρια υπόθεση παραμένει εκκρεμής λόγω της άσκησης αίτησης αναίρεσης από τη μητέρα, προσδιορισμένης για συζήτηση στο Α1 Πολιτικό Τμήμα του Αρείου Πάγου. Συνεπώς, πληρούνται οι προϋποθέσεις υποχρεωτικής ανάκλησης του ασφαλιστικού μέτρου κατ' άρθρο 698 § 1 περ. α` και § 2 ΚΠολΔ.

Τελική Απόφαση

Δέχεται την από 15-10-2024 αίτηση. Ανακαλεί την με αριθμό 902/2022 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Λάρισας, η οποία εκδόθηκε κατά τη διαδικασία των ασφαλιστικών μέτρων. Συμψηφίζει στο σύνολό τους τα δικαστικά έξοδα μεταξύ των διαδίκων.

Ακριβές Νομικό Ερώτημα

Αν το Τμήμα του Αρείου Πάγου, στο οποίο υπάγεται αίτηση αναίρεσης κατά τελεσίδικης απόφασης επί της κύριας υπόθεσης, είναι αρμόδιο για την εκδίκαση αίτησης υποχρεωτικής ανάκλησης ασφαλιστικού μέτρου κατ' άρθρο 698 § 1 περ. α` και § 2 ΚΠολΔ, όταν η κύρια υπόθεση παραμένει εκκρεμής λόγω της άσκησης αναίρεσης.

Αναφορές σε Νόμους

Αριθμός

1132/2025

Έτος

2025

Δείτε την πλήρη απόφαση→

426/2021

2021Άρειος ΠάγοςΑστικό ΔίκαιοΔικονομικό Δίκαιο

Σχετικότητα: 92.4%

Κρίσιμα Πραγματικά Περιστατικά

Διάδικοι, ηλικίας 38 και 37 ετών κατά την άσκηση της αγωγής, τέλεσαν γάμο στις 09-06-2007 και απέκτησαν δύο ανήλικα τέκνα, γεννηθέντα στις 29-12-2007 και 29-06-2011. Η έγγαμη συμβίωσή τους διεκόπη τέλη Δεκεμβρίου 2011. Ο γάμος τους λύθηκε με τελεσίδικη απόφαση. Αρχικά, τα τέκνα παρέμειναν με τον πατέρα στην τελευταία οικογενειακή στέγη στην Αττική, στον οποίο ανατέθηκε προσωρινά η επιμέλειά τους με απόφαση ασφαλιστικών μέτρων, με συναίνεση της μητέρας που αντιμετώπιζε σοβαρό πρόβλημα υγείας με τον θυρεοειδή αδένα της (ευμεγέθης, μονήρης, ψυχρός όζος με κίνδυνο εξέλιξης σε θηλώδες καρκίνωμα), το οποίο αντιμετωπίστηκε χειρουργικά με ολική θυρεοειδεκτομή. Μετά την αποκατάσταση της υγείας της, τα τέκνα παραδόθηκαν στη μητέρα στις 11-12-2013 κατόπιν μεταρρυθμιστικής απόφασης ασφαλιστικών μέτρων και έκτοτε διαμένουν μαζί της σε ιδιόκτητο ακίνητο στην Αττική. Πατέρας είναι επιχειρηματίας, συμμετέχει κατά 50% σε ομόρρυθμη εταιρεία εμπορίας ανταλλακτικών και λειτουργίας συνεργείου, κύριος μεζονέτας 146,71 τ.μ. Μητέρα έχει σπουδές διακοσμήσεως και αρχιτεκτονικής εσωτερικών χώρων, μοναδική μέτοχος μονοπρόσωπης ΕΠΕ σε αδράνεια από Νοέμβριο 2010, κυρία οικοπέδου 363,59 τ.μ. με διώροφη οικία συνολικής επιφάνειας 318 τ.μ., όπου διαμένει με τα τέκνα και τους γονείς της. Τα τέκνα κατά τα τελευταία δύο έτη αρνούνται να επικοινωνήσουν με τον πατέρα τους.

Νομική Σκέψη του Δικαστηρίου

Τα άρθρα 1510-1518 ΑΚ ορίζουν ότι η γονική μέριμνα περιλαμβάνει την επιμέλεια του προσώπου του ανηλίκου τέκνου και επί διαζυγίου ή διακοπής συζυγικής συμβίωσης η ρύθμισή της γίνεται από το δικαστήριο με κατευθυντήρια γραμμή το αληθινό συμφέρον του τέκνου. Κρίσιμα στοιχεία είναι η καταλληλότητα των γονέων, οι αναπτυχθέντες δεσμοί του τέκνου με τους γονείς, οι συνθήκες κατοικίας, η οικονομική κατάσταση, η σταθερότητα των συνθηκών ανάπτυξης χωρίς εναλλαγές στις συνθήκες διαβίωσης. Το Εφετείο διαπίστωσε ότι η μητέρα επιδεικνύει στοργή και αγάπη, φροντίζει τα τέκνα, ενδιαφέρεται για την ομαλή ψυχοσωματική και διανοητική τους ανάπτυξη, έχει την ικανότητα για τη σωστή ανάπτυξη και διαπαιδαγώγησή τους, παρέχει ήρεμο οικογενειακό περιβάλλον και καλής ποιότητας φροντίδα. Τα τέκνα διαμένουν συνεχώς μαζί της από 11-12-2013 επί τέσσερα και πλέον έτη, έχουν προσαρμοστεί στο περιβάλλον και ρυθμό ζωής της και έχουν αναπτύξει σταθερό ψυχολογικό σύνδεσμο μαζί της. Εφαρμόζοντας το κριτήριο του συμφέροντος του τέκνου, το δικαστήριο έκρινε ότι η νέα αλλαγή του τόπου κατοικίας και του περιβάλλοντος των ανηλίκων, σε συνδυασμό με τη μικρή τους ηλικία που τις καθιστά ευάλωτες στον κίνδυνο αποπροσανατολισμού από διαδοχικές εναλλαγές, θα επέφερε απότομη μεταβολή στον κανονικό ρυθμό ζωής τους και θα επιβάρυνε την ψυχική τους υγεία.

Κύριοι Λόγοι Απόφασης

Η αίτηση αναίρεσης απορρίφθηκε διότι το Εφετείο ορθώς έκρινε ότι το συμφέρον των ανηλίκων επιβάλλει την οριστική ανάθεση της επιμέλειας στη μητέρα, με προέχον κριτήριο την αποφυγή της διαταράξεως και την εξασφάλιση της σταθερότητας, συνέχειας και ενότητας του μέχρι σήμερα τρόπου ζωής τους. Τα τέκνα διαμένουν μαζί της επί τετραετία, έχουν αναπτύξει σταθερό ψυχολογικό σύνδεσμο μαζί της, και η νέα αλλαγή του περιβάλλοντός τους θα επέφερε απότομη μεταβολή και θα επιβάρυνε την ψυχική τους υγεία. Η μητέρα έχει την ικανότητα για τη σωστή ανάπτυξη και διαπαιδαγώγησή τους και παρέχει ήρεμο οικογενειακό περιβάλλον. Οι λόγοι αναίρεσης απορρίφθηκαν ως αβάσιμοι ή απαράδεκτοι, καθώς το Εφετείο συνεκτίμησε όλα τα απαιτούμενα στοιχεία και δεν παραβίασε τις διατάξεις των άρθρων 1510-1518 ΑΚ.

Τελική Απόφαση

Απορρίπτει την από 27-03-2019 αίτηση για αναίρεση της 257/2019 απόφασης του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών. Διατάσσει την εισαγωγή στο δημόσιο ταμείο του παραβόλου που κατατέθηκε κατά την άσκηση της αναίρεσης. Καταδικάζει τον αναιρεσείοντα στην καταβολή των δικαστικών εξόδων της αναιρεσίβλητης, τα οποία ορίζει σε δύο χιλιάδες οκτακόσια (2800) ευρώ.

Ακριβές Νομικό Ερώτημα

Αν το συμφέρον ανηλίκων τέκνων επιβάλλει την ανάθεση της επιμέλειάς τους στη μητέρα τους, όταν διαμένουν μαζί της επί τετραετία μετά από προσωρινή ανάθεση της επιμέλειας στον πατέρα, έχουν αναπτύξει σταθερό ψυχολογικό σύνδεσμο μαζί της και η αλλαγή του περιβάλλοντός τους θα επέφερε απότομη μεταβολή στον κανονικό ρυθμό ζωής τους και θα επιβάρυνε την ψυχική τους υγεία, ενώ αμφότεροι οι γονείς είναι κατάλληλοι για την άσκηση της επιμέλειας.

Αναφορές σε Νόμους

Αριθμός

426/2021

Έτος

2021

Δείτε την πλήρη απόφαση→

215/2025

2025Άρειος ΠάγοςΠοινικό ΔίκαιοΔικονομικό Δίκαιο

Σχετικότητα: 92.3%

Κρίσιμα Πραγματικά Περιστατικά

Γονείς σε διάσταση, με ένα θήλυ τέκνο (Α.-Μ., γεννηθείσα 8-8-2014). Με απόφαση ασφαλιστικών μέτρων (αριθμ. 4232/2016 Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών) ανατέθηκε προσωρινά η αποκλειστική επιμέλεια του προσώπου της ανήλικης στη μητέρα. Με άλλη απόφαση ασφαλιστικών μέτρων (αριθμ. 4557/2016) ρυθμίστηκε δικαίωμα επικοινωνίας πατέρα και γιαγιάς με την ανήλικη κάθε πρώτο και τρίτο Σαββατοκύριακο του μήνα από ώρα 10:00 π.μ. του Σαββάτου έως ώρα 20:00 μ.μ. της Κυριακής, με παράδοση και παραλαβή στην κατοικία της μητέρας. Το Σάββατο 18-3-2017 ώρα 10:20 π.μ., πατέρας παρέλαβε την ανήλικη από οικία μητέρας για άσκηση δικαιώματος επικοινωνίας. Την Κυριακή 19-3-2017 ώρα 20:00 μ.μ. δεν επέστρεψε την ανήλικη αλλά την παρακράτησε στην οικία του στη Βούλα. Τη Δευτέρα 20-3-2017 περί ώρα 07:00 π.μ., μητέρα και αδελφός της μετέβησαν στην οικία πατέρα για να παραλάβουν την ανήλικη. Πατέρας και γιαγιά επιβιβάστηκαν με την ανήλικη σε Ι.Χ.Ε. αυτοκίνητο που οδηγούσε ο πατέρας, επιχειρώντας να την απομακρύνουν. Μητέρα και αδελφός απέκλεισαν τη διέλευση του οχήματος, αναγκάζοντας τον πατέρα να αποβιβάσει την ανήλικη. Πατέρας είχε καταδικαστεί στο παρελθόν (απόφαση 4783/2017 Τριμελούς Εφετείου Πλημμελημάτων Αθηνών) για παραβίαση υποχρέωσης διατροφής. Υφίστατο σφοδρή αντιδικία μεταξύ μητέρας και πατέρα.

Νομική Σκέψη του Δικαστηρίου

Το άρθρο 324 παρ. 2α-1α ΠΚ προβλέπει ότι η αρπαγή ανηλίκου που δεν έχει συμπληρώσει τα δεκατέσσερα χρόνια από ανιόντα συνίσταται στην αφαίρεση του ανηλίκου από πρόσωπο που δικαιούται να μεριμνήσει για το πρόσωπό του, κατά τρόπο που αποκλείει την άσκηση της επιμέλειας, και απαιτεί δόλο (γνώση γονικής μέριμνας και θέληση αφαίρεσης). Η επιμέλεια του προσώπου του τέκνου ασκείται από τους δύο γονείς, οπότε δράστης μπορεί να είναι ο γονέας που στερήθηκε του λειτουργικού δικαιώματος με δικαστική απόφαση (και προσωρινή με ασφαλιστικά μέτρα). Η μητέρα νομιμοποιείται ενεργητικά σε υποστήριξη κατηγορίας ως άμεσα παθούσα και ζημιωθείσα από ηθική βλάβη, αφού αποκλείστηκε από την επιμέλεια της ανήλικης. Το δικαστήριο διαπίστωσε ότι την 19-3-2017 ο πατέρας δεν επέστρεψε την ανήλικη στην καθορισμένη ώρα αλλά την παρακράτησε στην οικία του, αποκλείοντας τη μητέρα από την επιμέλεια. Την 20-3-2017, όταν η μητέρα μετέβη για να αναζητήσει την ανήλικη, ο πατέρας και η γιαγιά επιχείρησαν να την απομακρύνουν με αυτοκίνητο σε άγνωστο τόπο, πλην η πράξη δεν ολοκληρώθηκε λόγω παρέμβασης μητέρας και αδελφού της που απέκλεισαν τη διέλευση του οχήματος. Εφαρμόζοντας το κριτήριο της ταυτότητας πράξης για το δεδικασμένο (άρθρο 57 ΚΠΔ), εξέτασε τις ημερομηνίες τέλεσης των πράξεων και διαπίστωσε ότι η προηγούμενη αθωωτική απόφαση (αριθμ. 3668/2022) αφορούσε πράξεις τελεσθείσες σε διαφορετικό χρόνο (16-10-2016, 6-11-2016, 20-11-2016, 8-1-2017, 19-2-2017), ενώ η κρινόμενη πράξη τελέστηκε στις 19-3-2017 και 20-3-2017, οπότε δεν συνέτρεχε ταυτότητα χρόνου και άρα δεν υφίστατο δεδικασμένο.

Κύριοι Λόγοι Απόφασης

Η αίτηση αναίρεσης απορρίφθηκε διότι: (α) Η μητέρα της ανήλικης νομιμοποιούνταν ενεργητικά σε υποστήριξη κατηγορίας ως άμεσα παθούσα και ζημιωθείσα από ηθική βλάβη, αφού ο πατέρας αφαίρεσε την ανήλικη από την επιμέλειά της που είχε ανατεθεί με απόφαση ασφαλιστικών μέτρων, οπότε η παράστασή της δεν ήταν παράνομη. (β) Δεν υφίστατο δεδικασμένο, καθώς οι πράξεις της προηγούμενης αθωωτικής απόφασης τελέστηκαν σε διαφορετικό χρόνο (2016 και 18-2-2017) από την κρινόμενη πράξη (19-3-2017 και 20-3-2017), άρα δεν συνέτρεχε ταυτότητα πράξης. (γ) Ο αυτοτελής ισχυρισμός περί σύννομου βίου (άρθρο 84 παρ. 2α ΠΚ) απορρίφθηκε διότι ο κατηγορούμενος είχε καταδικαστεί στο παρελθόν για παραβίαση υποχρέωσης διατροφής, μαρτυρώντας άτομο που δεν σεβάστηκε τα έννομα αγαθά. (δ) Ο ισχυρισμός περί ειλικρινούς μετάνοιας (άρθρο 84 παρ. 2δ ΠΚ) απορρίφθηκε διότι ο κατηγορούμενος αρνούνταν πλήρως την τέλεση της πράξης, οπότε δεν επέδειξε έμπρακτη μεταμέλεια. (ε) Ο ισχυρισμός περί καλής συμπεριφοράς μετά την πράξη (άρθρο 84 παρ. 2ε ΠΚ) απορρίφθηκε διότι δεν αποδείχθηκε θετική κοινωνική συμπεριφορά για μεγάλο χρονικό διάστημα, αντιθέτως εξακολουθούσε η σφοδρή αντιδικία με τη μητέρα της ανήλικης.

Τελική Απόφαση

Απορρίπτει την από 9-9-2024 με αριθμό 59/2024 αίτηση του Π. Χ. του Ι., κατοίκου ..., για αναίρεση της με αριθμό 727/2023 αποφάσεως του Πενταμελούς Εφετείου Αθηνών. Καταδικάζει τον αναιρεσείοντα στα δικαστικά έξοδα, που ανέρχονται σε οκτακόσια (800) ευρώ.

Ακριβές Νομικό Ερώτημα

Αν η μητέρα ανήλικης, στην οποία έχει ανατεθεί προσωρινά η επιμέλεια με απόφαση ασφαλιστικών μέτρων, νομιμοποιείται ενεργητικά να παρασταθεί προς υποστήριξη κατηγορίας για αρπαγή ανηλίκου κατά του πατέρα, ως άμεσα παθούσα και ζημιωθείσα από την ηθική βλάβη που υπέστη, και αν η ταυτότητα πράξης για την εφαρμογή του δεδικασμένου απαιτεί ταυτότητα χρόνου τέλεσης της αξιόποινης πράξης.

Αναφορές σε Νόμους

Αριθμός

215/2025

Έτος

2025

Δείτε την πλήρη απόφαση→

1878/2022

2022Άρειος ΠάγοςΑστικό ΔίκαιοΔικονομικό Δίκαιο

Σχετικότητα: 91.5%

Κρίσιμα Πραγματικά Περιστατικά

Διάδικοι τέλεσαν γάμο στις 6-5-2006 και απέκτησαν τέκνο που γεννήθηκε στις 25-3-2008. Η έγγαμη συμβίωση διασπάστηκε οριστικά το Μάρτιο 2009 και ο γάμος λύθηκε συναινετικά με απόφαση 1156/2010 του Μονομελούς Πρωτοδικείου Θεσσαλονίκης. Με την απόφαση επικυρώθηκε συμφωνία της 27-4-2009 που ανέθετε την επιμέλεια της ανήλικης στη μητέρα και ρύθμιζε την επικοινωνία του πατέρα. Πατέρας υποχρεώθηκε να καταβάλει 300 ευρώ μηνιαίως για διατροφή. Με απόφαση 10554/2012 απορρίφθηκε αγωγή πατέρα για ανάθεση επιμέλειας σε αυτόν. Ανήλικη ηλικίας 10 ετών κατά την άσκηση της αγωγής, διαμένει με μητέρα σε ιδιόκτητο διαμέρισμα 86 τμ, φοιτά σε δημόσιο δημοτικό σχολείο, παρακολουθεί μαθήματα αγγλικών (45 ευρώ μηνιαίως) και προπονήσεις βόλλεϋ (25 ευρώ μηνιαίως). Πατέρας είναι ομόρρυθμος εταίρος στην εταιρία "... ΟΕ" με οικοδομικές δραστηριότητες, η οποία διαθέτει οκτώ ακίνητα που εκμισθώνει με ετήσια έσοδα 22.000 ευρώ περίπου. Διαμένει σε ιδιόκτητο διαμέρισμα 114 τμ και είναι κύριος άλλου διαμερίσματος 93,65 τμ που εκμισθώνει με μίσθωμα 480 ευρώ μηνιαίως. Εισοδήματά του ανήλθαν σε 14.630,22 ευρώ το 2016, 11.314,46 ευρώ το 2017 και 10.882,71 ευρώ το 2018. Μητέρα εργάζεται εξάωρη πενθήμερη σε αλυσίδα super market με ετήσιες αποδοχές 9.486,81 ευρώ το 2016, 9.665,63 ευρώ το 2017 και 10.474,10 ευρώ το 2018. Διαμένει σε ιδιόκτητο διαμέρισμα 86 τμ που αγόρασε με δάνειο 75.000 ευρώ και καταβάλει μηνιαία δόση 200 ευρώ. Είναι κυρία εξοχικής κατοικίας 70 τμ στα Λαγκαδίκια και έξι αγροτεμαχίων μικρής αξίας που δεν αποφέρουν εισόδημα.

Νομική Σκέψη του Δικαστηρίου

Το άρθρο 1513 ΑΚ, όπως ισχύει μετά τον ν. 4800/2021, ορίζει ότι μετά το διαζύγιο οι γονείς εξακολουθούν να ασκούν από κοινού και εξίσου τη γονική μέριμνα. Κατ' εξαίρεση, το άρθρο 1514 παρ. 2 ΑΚ επιτρέπει στο δικαστήριο να αναθέσει την επιμέλεια στον ένα γονέα αν δεν είναι δυνατή η από κοινού άσκηση. Το άρθρο 1511 ΑΚ ορίζει ότι κάθε απόφαση πρέπει να αποβλέπει στο βέλτιστο συμφέρον του τέκνου, λαμβάνοντας υπόψη την ικανότητα και πρόθεση κάθε γονέα να σεβαστεί τα δικαιώματα του άλλου, τη συμπεριφορά κατά το προηγούμενο χρονικό διάστημα και τη συμμόρφωση με νόμιμες υποχρεώσεις. Το δικαστήριο διαπίστωσε ότι η μητέρα είναι φιλόστοργη και υπεύθυνη, αναλώνει τον ελεύθερο χρόνο της στην εκτέλεση των καθηκόντων επιμέλειας, επιδεικνύοντας ενδιαφέρον για τη σωστή ψυχοσωματική ανάπτυξη, διαπαιδαγώγηση και πρόοδο της ανήλικης. Η ανήλικη είναι ισορροπημένο και χαρούμενο παιδί που μεγαλώνει σε ασφαλές περιβάλλον, εισπράττει αγάπη από τους δύο γονείς και δεν εξέφρασε παράπονο για τη μητέρα. Οι επικαλούμενοι τραυματισμοί ήταν τυχαίοι κατά το παιχνίδι και δεν στοιχειοθετούν κακή άσκηση επιμέλειας. Εφαρμόζοντας τα κριτήρια του άρθρου 1511 ΑΚ, το δικαστήριο εξέτασε τη σταθερότητα των συνθηκών διαβίωσης της ανήλικης, τους αναπτυχθέντες δεσμούς με τη μητέρα και την επάρκεια άσκησης της επιμέλειας, κρίνοντας ότι το βέλτιστο συμφέρον επιβάλλει να μη διαταραχθεί η καθημερινότητα και να συνεχίσει η επιμέλεια να ασκείται από τη μητέρα.

Κύριοι Λόγοι Απόφασης

Η αίτηση αναίρεσης απορρίφθηκε διότι το Εφετείο ορθά ερμήνευσε και εφάρμοσε τις διατάξεις των άρθρων 1510, 1511, 1512, 1513, 1514 και 1518 ΑΚ, όπως ισχύουν μετά τον ν. 4800/2021, υπάγοντας ορθά τα αποδειχθέντα πραγματικά περιστατικά στην αόριστη νομική έννοια του βέλτιστου συμφέροντος του ανηλίκου. Συγκεκριμένα, δέχθηκε ότι η μητέρα ασκεί επαρκώς την επιμέλεια, είναι φιλόστοργη και υπεύθυνη, η ανήλικη είναι ισορροπημένο παιδί που μεγαλώνει σε ασφαλές περιβάλλον και δεν εξέφρασε παράπονο για τη μητέρα, ενώ οι επικαλούμενοι τραυματισμοί ήταν τυχαίοι και δεν στοιχειοθετούν κακή άσκηση επιμέλειας. Επίσης, ορθά καθόρισε τη διατροφή στο ποσό των 300 ευρώ μηνιαίως, λαμβάνοντας υπόψη τις οικονομικές δυνάμεις και των δύο γονέων, τις ανάγκες της ανήλικης και τις συνθήκες διαβίωσής της.

Τελική Απόφαση

Απορρίπτει την από 16.11.2020 αίτηση του Λ. Τ. για αναίρεση της 1454/2020 απόφασης του Μονομελούς Εφετείου Θεσσαλονίκης. Καταδικάζει τον αναιρεσείοντα στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσίβλητης που ορίζει σε δύο χιλιάδες επτακόσια (2.700) ευρώ.

Ακριβές Νομικό Ερώτημα

Αν μετά την έναρξη ισχύος του ν. 4800/2021, που καθιερώνει την από κοινού και εξίσου άσκηση της γονικής μέριμνας μετά το διαζύγιο ως κανόνα, το βέλτιστο συμφέρον του ανηλίκου τέκνου επιτρέπει κατ' εξαίρεση την ανάθεση της επιμέλειας αποκλειστικά στον ένα γονέα και ποια κριτήρια λαμβάνονται υπόψη για την εξειδίκευση της αόριστης νομικής έννοιας του βέλτιστου συμφέροντος του τέκνου.

Αναφορές σε Νόμους

Αριθμός

1878/2022

Έτος

2022

Δείτε την πλήρη απόφαση→

1750/2025

2025Άρειος ΠάγοςΑστικό ΔίκαιοΔικονομικό Δίκαιο

Σχετικότητα: 91.4%

Κρίσιμα Πραγματικά Περιστατικά

Οι γονείς τέλεσαν πολιτικό γάμο στις 5-8-2020 και απέκτησαν τέκνο στις 16-9-2020. Από Ιανουάριο 2021, το τέκνο (θηλυκό) διαμένει με τη μητέρα σε διαμέρισμα στα Κάτω Πετράλωνα Αττικής, σε οικία των γονέων της, χωρίς καταβολή ενοικίου. Η μητέρα υπηρετεί ως δικαστική λειτουργός (Ειρηνοδίκης Γ’ τάξης) με μηνιαίες αποδοχές περίπου 2.200 ευρώ. Ο πατέρας ασκεί δικηγορία στη Ρόδο· είχε έμμισθη εντολή στον Δήμο Σύμης με μηνιαίο 1.525,12 ευρώ έως 31-5-2022 και έχει πραγματικά μηνιαία εισοδήματα τουλάχιστον 2.500 ευρώ. Κατέχει: ψιλή κυριότητα τριώροφης οικίας στην Ιαλυσό, 1/3 εξ αδιαιρέτου διαμερίσματος 108,10 τ.μ. στην Αθήνα, 1/2 εξ αδιαιρέτου γραφείου 87,81 τ.μ. στη Ρόδο (αντικειμενική αξία 278.725,40 ευρώ), αυτοκίνητο Mercedes C180, και καταβάλλει δόση δανείου 168,31 ευρώ μηνιαίως. Οι συνήθεις ανάγκες του τέκνου ανέρχονται σε 300 ευρώ/μήνα, απαιτείται φύλαξη 600 ευρώ/μήνα, συνολικά 900 ευρώ. Υφίσταται έντονη διαφωνία για το κύριο όνομα και τον τόπο βάπτισης· επελέγη ουδέτερο όνομα “Μ.” και βαπτιστήριο στην Αθήνα, για αποφυγή σύγχυσης και δυσανάλογων εξόδων.

Νομική Σκέψη του Δικαστηρίου

Το άρθρο 1511 § 2 ΑΚ προβλέπει ότι η δικαστική απόφαση για τη γονική μέριμνα αποβλέπει στο βέλτιστο συμφέρον του τέκνου, συνεκτιμώντας την ικανότητα συνεργασίας των γονέων. Το άρθρο 1512 ΑΚ ορίζει ότι σε διαφωνία αποφασίζει το δικαστήριο, ενώ το άρθρο 1513 ΑΚ περί κοινής άσκησης προϋποθέτει πρακτική δυνατότητα και σταθερότητα. Το άρθρο 1519 ΑΚ απαιτεί κοινή απόφαση για ονοματοδοσία και θρήσκευμα, με δικαστική κρίση σε περίπτωση διαφωνίας. Το δικαστήριο διαπίστωσε ότι το τέκνο γεννήθηκε στις 16-9-2020 και από Ιανουάριο 2021 διαμένει μόνιμα με τη μητέρα στην Αθήνα. Η μητέρα έχει αποδοχές περίπου 2.200 ευρώ και δεν καταβάλλει ενοίκιο. Ο πατέρας, δικηγόρος στη Ρόδο, έχει πραγματικά εισοδήματα τουλάχιστον 2.500 ευρώ/μήνα, κατέχει 1/3 διαμερίσματος 108,10 τ.μ. στην Αθήνα, 1/2 γραφείου 87,81 τ.μ. στη Ρόδο (αντικ. αξία 278.725,40 ευρώ), ψιλή κυριότητα τριώροφης οικίας και αυτοκίνητο Mercedes C180, με δόση 168,31 ευρώ. Οι ανάγκες του τέκνου είναι 900 ευρώ/μήνα (300 συνήθεις + 600 φύλαξη). Εφαρμόζοντας τα άρθρα 1511-1513 ΑΚ, έκρινε ότι η συνεπιμέλεια είναι δυσλειτουργική λόγω γεωγραφικής απόστασης και τεταμένων σχέσεων, και ότι η τρυφερή ηλικία επιβάλλει αποκλειστική επιμέλεια στη μητέρα. Κατά το άρθρο 1519 ΑΚ, επελέγη ουδέτερο κύριο όνομα (“Μ.”) και τόπος βάπτισης στην Αθήνα προς αποφυγή σύγχυσης και δυσανάλογου κόστους. Με βάση τα άρθρα 1389 επ. ΑΚ, καθορίστηκε η συνεισφορά του πατέρα σε 450 ευρώ μηνιαίως, αναλογικά με τις οικονομικές δυνάμεις και τις ανάγκες του τέκνου.

Κύριοι Λόγοι Απόφασης

Η αναίρεση απορρίφθηκε διότι: (α) δεν παραβιάστηκαν τα άρθρα 1510-1514, 1518, 1519 ΑΚ· το βέλτιστο συμφέρον του τέκνου (νηπιακή ηλικία, σταθερή διαβίωση με τη μητέρα, γεωγραφική απόσταση και τεταμένες σχέσεις) επιβάλλει αποκλειστική επιμέλεια στη μητέρα και καθιστά τη συνεπιμέλεια δυσλειτουργική και επικίνδυνη για τη ψυχική ισορροπία, (β) κατά το άρθρο 1519 ΑΚ, σε διαφωνία για ονοματοδοσία/βάπτιση, το δικαστήριο δύναται να επιλέξει ουδέτερο μη προταθέν όνομα (“Μ.”) και τόπο βάπτισης στην Αθήνα λόγω ισορροπίας εξυπηρέτησης και αποφυγής δυσανάλογων εξόδων, απορρίπτοντας διπλή/τριπλή ονομασία ως επιβλαβή, (γ) η διατροφή προσδιορίστηκε ορθά: πραγματικά εισοδήματα πατέρα ≥2.500 ευρώ, μητέρας ≈2.200 ευρώ, ανάγκες τέκνου 900 ευρώ/μήνα (συμπεριλαμβανομένης φύλαξης 600 ευρώ), με συνεισφορά πατέρα 450 ευρώ· οι αιτιολογίες είναι πλήρεις και σαφείς, επιτρεπτή η επίκληση διδαγμάτων κοινής πείρας, και ο ισχυρισμός περί δικαστικής ομολογίας είναι αλυσιτελής.

Τελική Απόφαση

Απορρίπτει την από 17-3-2023 αίτηση για αναίρεση της υπ' αριθμ. 60/2023 απόφασης του Μονομελούς Εφετείου Δωδεκανήσου. Καταδικάζει τον αναιρεσείοντα στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσίβλητης, τα οποία ορίζει στο ποσό των δύο χιλιάδων επτακοσίων (2.700) Ευρώ.

Ακριβές Νομικό Ερώτημα

Αν η ανάθεση αποκλειστικής επιμέλειας σε έναν γονέα είναι νόμιμη και συμβατή με την κοινή άσκηση της γονικής μέριμνας, όταν η συνεπιμέλεια δεν είναι πρακτικά εφικτή και δεν εξυπηρετεί το βέλτιστο συμφέρον του τέκνου.

Αναφορές σε Νόμους

Αριθμός

1750/2025

Έτος

2025

Δείτε την πλήρη απόφαση→

1186/2021

2021Άρειος ΠάγοςΑστικό ΔίκαιοΔικονομικό Δίκαιο

Σχετικότητα: 91.3%

Κρίσιμα Πραγματικά Περιστατικά

Διάδικοι τέλεσαν γάμο στις 04.09.2010 και απέκτησαν δύο τέκνα, την Ε.-Μ. (γεννηθείσα 13.02.2011) και την Ρ.-Γ. (γεννηθείσα 31.07.2016). Η έγγαμη συμβίωση διακόπηκε από το έτος 2017. Μητέρα ευρισκόμενη με τα τέκνα στη Γερμανία για διακοπές, αποφάσισε να μην επιστρέψει άμεσα στην Ελλάδα. Εκδόθηκε απόφαση γερμανικού δικαστηρίου με συμφωνία: μητέρα να επιστρέψει στην Ελλάδα έως 28.02.2018 και να διαμένει με τα ανήλικα στην πρώην οικογενειακή στέγη στην Αμαλιάδα, πατέρας να καταβάλλει μηνιαία διατροφή 200 ευρώ. Μετά την επιστροφή, η Ρ.-Γ. διέμενε με τη μητέρα, η Ε.-Μ. με τον πατέρα. Εκδόθηκε απόφαση ασφαλιστικών μέτρων που ανέθεσε προσωρινά την επιμέλεια στη μητέρα. Πατέρας δεν συμμορφώθηκε, και από Απρίλιο 2019 κατακράτησε παράνομα και τα δύο ανήλικα, εξαφανίσθηκε μαζί τους από την Αμαλιάδα. Σχηματίσθηκε ποινική δικογραφία για αρπαγή ανηλίκων. Ανήλικα στερήθηκαν σχολικού και προσχολικού περιβάλλοντος. Μητέρα περιέβαλλε τα τέκνα με στοργή και φροντίδα, είχε αναπτυχθεί έντονος συναισθηματικός δεσμός μέχρι την επιστροφή από Γερμανία. Πατέρας επέτυχε συναισθηματική αποξένωση της Ε.-Μ. από τη μητέρα.

Νομική Σκέψη του Δικαστηρίου

Το άρθρο 1510 επ. ΑΚ ορίζει ότι η γονική μέριμνα περιλαμβάνει την επιμέλεια του προσώπου του ανηλίκου, τη διοίκηση της περιουσίας και την εκπροσώπησή του. Σε περίπτωση διακοπής συζυγικής συμβίωσης, η ρύθμιση της επιμέλειας γίνεται από το δικαστήριο με κατευθυντήρια γραμμή το αληθινό συμφέρον του τέκνου. Κρίσιμα στοιχεία είναι η καταλληλότητα των γονέων, οι αναπτυχθέντες δεσμοί, οι συνθήκες κατοικίας, η οικονομική κατάσταση, η παιδαγωγική ικανότητα και η σταθερότητα των συνθηκών ανάπτυξης. Το δικαστήριο διαπίστωσε ότι η μητέρα αγαπά και φροντίζει τα ανήλικα, το περιβάλλον ήταν κατάλληλο για την ψυχοσωματική τους ανάπτυξη, είχε αναπτυχθεί δυνατή συναισθηματική σχέση. Ο πατέρας δεν συμμορφώθηκε στην απόφαση ασφαλιστικών μέτρων, από Απρίλιο 2019 κατακράτησε παράνομα τα τέκνα, εξαφανίσθηκε μαζί τους, τα στέρησε από σχολικό και κοινωνικό περιβάλλον. Η συμπεριφορά του αποδεικνύει έλλειψη σεβασμού στις δικαστικές αποφάσεις και ακαταλληλότητα για επιμέλεια. Εφαρμόζοντας τα κριτήρια του συμφέροντος των ανηλίκων, το δικαστήριο έκρινε ότι η μικρή ηλικία τους (ιδίως της Ρ.-Γ., 3 ετών) απαιτεί μητρικές φροντίδες. Η παράνομη αφαίρεση, η συναισθηματική αποξένωση από τη μητέρα, η απομόνωση από το σχολικό περιβάλλον και η δημιουργία κινδύνου για την ασφάλειά τους καθιστούν τον πατέρα ακατάλληλο για την ανάληψη της επιμέλειας.

Κύριοι Λόγοι Απόφασης

Η αίτηση αναίρεσης απορρίφθηκε διότι το Εφετείο ορθώς εφάρμοσε τις διατάξεις των άρθρων 1510-1514 και 1518 ΑΚ, κρίνοντας ότι το συμφέρον των ανηλίκων επιβάλλει την ανάθεση της επιμέλειας αποκλειστικά στη μητέρα. Η μητέρα παρέχει τα εχέγγυα για τη σωστή ανατροφή, επίβλεψη και ψυχοσωματική ανάπτυξη των τέκνων, ενώ ο πατέρας με την παράνομη αφαίρεση των ανηλίκων, τη μη συμμόρφωση στην απόφαση ασφαλιστικών μέτρων, την εξαφάνισή τους από την Αμαλιάδα, τη στέρησή τους από το σχολικό και κοινωνικό περιβάλλον και τη συναισθηματική αποξένωσή τους από τη μητέρα, αποδεικνύει ότι δεν έχει κατανοήσει τη σπουδαιότητα του γονεϊκού ρόλου και δεν ενδιαφέρεται για το συμφέρον των τέκνων του. Η απόφαση έχει πλήρεις, σαφείς και μη αντιφάσκουσες αιτιολογίες.

Τελική Απόφαση

Απορρίπτει την από 24.06.2020 αίτηση του Κ. Σ. για αναίρεση της υπ' αριθ. 126/2020 απόφασης του Μονομελούς Εφετείου Πατρών. Διατάσσει την επιστροφή στον αναιρεσείοντα του κατατεθέντος για την άσκηση της ανωτέρω αίτησης παραβόλου. Επιβάλλει στον αναιρεσείοντα τα δικαστικά έξοδα της αναιρεσίβλητης, τα οποία ορίζει στο ποσό των δύο χιλιάδων επτακοσίων (2.700) ευρώ.

Ακριβές Νομικό Ερώτημα

Αν η παράνομη αφαίρεση των ανηλίκων τέκνων από τον γονέα και η μη συμμόρφωση προς δικαστική απόφαση ασφαλιστικών μέτρων που ανέθετε την προσωρινή επιμέλεια στον άλλο γονέα, σε συνδυασμό με τη συναισθηματική αποξένωση των τέκνων από τη μητέρα τους, καθιστούν τον γονέα ακατάλληλο για την ανάθεση της επιμέλειας των ανηλίκων, ανεξαρτήτως της προηγούμενης σχέσης του με τα τέκνα.

Αναφορές σε Νόμους

Αριθμός

1186/2021

Έτος

2021

Δείτε την πλήρη απόφαση→

78/2023

2023Άρειος ΠάγοςΑστικό ΔίκαιοΔικονομικό Δίκαιο

Σχετικότητα: 91.2%

Κρίσιμα Πραγματικά Περιστατικά

Διάδικοι, έγγαμοι, με δύο ανήλικες θυγατέρες ηλικίας επτά και πέντε ετών περίπου. Διάσπαση έγγαμης συμβίωσης λόγω έντονων διενέξεων και κατηγοριών μητέρας κατά πατέρα για σεξουαλική κακοποίηση της μεγαλύτερης θυγατέρας. Παιδοψυχιατρική πραγματογνωμοσύνη και βούλευμα δικαστικού συμβουλίου έκριναν αβάσιμες τις κατηγορίες. Πατέρας στοργικός, ασχολείτο συστηματικά με ανατροφή και φροντίδα τέκνων κατά τη διάρκεια έγγαμης συμβίωσης, παρέμεινε δώδεκα ημέρες στο νοσοκομείο με την πρώτη θυγατέρα όταν χειρουργήθηκε για καλοήθη όγκο εγκεφάλου. Μητέρα αγαπάει τα τέκνα αλλά αδυνατεί να διαχειριστεί αρνητική διάθεση προς πατέρα, παρεμπόδιζε επικοινωνία τέκνων με πατέρα, προκάλεσε ψυχολογική και συναισθηματική ανασφάλεια στη μεγαλύτερη θυγατέρα. Οικίες διαδίκων βρίσκονται στην ίδια περιοχή. Ιδιαίτερα τεταμένες σχέσεις διαδίκων, αδυναμία συνεννόησης και συνεργασίας.

Νομική Σκέψη του Δικαστηρίου

Το άρθρο 1513 ΑΚ, όπως τροποποιήθηκε με το ν. 4800/2021, ορίζει ότι μετά τη διάσταση οι γονείς εξακολουθούν να ασκούν από κοινού και εξίσου τη γονική μέριμνα. Η από κοινού άσκηση μπορεί να αποκλειστεί μόνο αν συντρέχουν οι προϋποθέσεις του άρθρου 1514 παρ. 2 ΑΚ. Το βέλτιστο συμφέρον του τέκνου αποτελεί κατευθυντήρια γραμμή και πυρήνα για τον προσδιορισμό της άσκησης της γονικής μέριμνας. Η έλλειψη συνεργασίας των γονέων δεν πρέπει να συνιστά εμπόδιο επιλογής της χρονικής κατανομής της επιμέλειας. Το δικαστήριο διαπίστωσε ότι αμφότεροι οι γονείς είναι ικανοί και κατάλληλοι για την άσκηση της επιμέλειας, ο πατέρας είναι στοργικός και ασχολείτο συστηματικά με την ανατροφή των τέκνων, η μητέρα αγαπάει τα παιδιά αλλά παρεμπόδιζε την επικοινωνία με τον πατέρα. Οι οικίες βρίσκονται στην ίδια περιοχή, οι σχέσεις των διαδίκων είναι ιδιαίτερα τεταμένες. Εφαρμόζοντας το κριτήριο του βέλτιστου συμφέροντος των ανηλίκων, το δικαστήριο έκρινε ότι η χρονική κατανομή της επιμέλειας εξασφαλίζει τη συμμετοχή και των δύο γονέων στην ανατροφή, ενισχύει τους δεσμούς με αμφότερους, περιορίζει τις δυσμενείς επιπτώσεις του χωρισμού και εξυπηρετεί την εξέλιξη των τέκνων σε ολοκληρωμένες προσωπικότητες.

Κύριοι Λόγοι Απόφασης

Η αίτηση αναίρεσης απορρίφθηκε διότι το Εφετείο ορθώς ερμήνευσε και εφάρμοσε τις διατάξεις των άρθρων 1510, 1511, 1512, 1513, 1514 και 1518 ΑΚ, όπως ισχύουν μετά το ν. 4800/2021. Το δικαστήριο δέχθηκε με πλήρεις και σαφείς αιτιολογίες ότι το βέλτιστο συμφέρον των ανηλίκων θυγατέρων εξυπηρετείται με την ισότιμη συμβολή των γονέων και την ουσιαστική συμμετοχή αμφότερων στην ανατροφή, εφόσον και οι δύο είναι ικανοί και κατάλληλοι. Ενόψει των ιδιαίτερα τεταμένων σχέσεων των διαδίκων που καθιστά δυσχερή την ταυτόχρονη άσκηση συνεπιμέλειας, ορθώς επέλεξε τη χρονική κατανομή της επιμέλειας, η οποία είναι απολύτως εφικτή λόγω της γειτνίασης των οικιών και δεν παρεμποδίζει τις δραστηριότητες των ανηλίκων. Η ρύθμιση εναρμονίζεται με το σκοπό και το πνεύμα των διατάξεων περί γονικής μέριμνας.

Τελική Απόφαση

ΑΠΟΡΡΙΠΤΕΙ την από 26-6-2021 (570/63/30-6-2021) αίτηση της Α. Κ. του Γ. για αναίρεση της 298/2021 απόφασης του Μονομελούς Εφετείου Πειραιώς. ΔΙΑΤΑΣΣΕΙ την εισαγωγή στο Δημόσιο Ταμείο του παραβόλου, που έχει καταθέσει η αναιρεσείουσα. ΚΑΤΑΔΙΚΑΖΕΙ την αναιρεσείουσα σε μέρος των δικαστικών εξόδων του αναιρεσιβλήτου, τα οποία ορίζει στο ποσό των δύο χιλιάδων επτακοσίων (2.700) ευρώ.

Ακριβές Νομικό Ερώτημα

Αν το βέλτιστο συμφέρον ανήλικων τέκνων μετά τη διάσταση των γονέων επιβάλλει τη χρονική κατανομή της επιμέλειας μεταξύ των γονέων, όταν αμφότεροι είναι κατάλληλοι για την άσκησή της αλλά αδυνατούν να συνεργαστούν, και αν η έλλειψη συνεργασίας των γονέων συνιστά εμπόδιο για την επιλογή της χρονικής κατανομής της επιμέλειας.

Αναφορές σε Νόμους

Αριθμός

78/2023

Έτος

2023

Δείτε την πλήρη απόφαση→

349/2017

2017Άρειος ΠάγοςΔικονομικό ΔίκαιοΑστικό Δίκαιο

Σχετικότητα: 91.2%

Κρίσιμα Πραγματικά Περιστατικά

Πατέρας και μητέρα ανήλικων τέκνων διεκδικούσαν την επιμέλεια και διατροφή των τέκνων τους. Είχε εκδοθεί απόφαση ασφαλιστικών μέτρων που ανέθετε προσωρινά την επιμέλεια των ανηλίκων αποκλειστικά στη μητέρα και υποχρέωνε τον πατέρα σε καταβολή προσωρινής διατροφής ποσού 9.500 ευρώ μηνιαίως. Εκδόθηκε τελεσίδικη απόφαση που ανέθεσε την επιμέλεια του προσώπου των ανηλίκων σε αμφότερους τους γονείς χωριστά, με συγκεκριμένους τομείς στον πατέρα (εκπαίδευση, υγειονομική και φαρμακευτική περίθαλψη) και όλους τους λοιπούς τομείς στη μητέρα, και προσδιόρισε την υποχρέωση διατροφής του πατέρα στο ποσό των 3.500 ευρώ μηνιαίως. Η μητέρα είχε ασκήσει αναίρεση κατά της τελεσίδικης απόφασης, η οποία εκκρεμούσε.

Νομική Σκέψη του Δικαστηρίου

Το άρθρο 698 παρ. 1 εδ. α και παρ. 2 ΚΠολΔ ορίζει ότι η απόφαση που διέταξε ασφαλιστικό μέτρο ανακαλείται αν εκδοθεί τελεσίδικη οριστική απόφαση στη δίκη για την κύρια υπόθεση κατά εκείνου που ζήτησε το μέτρο. Αν ασκηθεί αναίρεση, αρμόδιο για την ανάκληση είναι το δικαστήριο του Αρείου Πάγου, διότι ο όρος "εκκρεμής υπόθεση" χρησιμοποιείται με ευρύτερη έννοια που περιλαμβάνει και την εκκρεμότητα μετά από άσκηση αναίρεσης. Το δικαστήριο διαπίστωσε ότι είχε εκδοθεί τελεσίδικη απόφαση που απέρριψε μερικώς την αγωγή της μητέρας, ανέθεσε την επιμέλεια σε αμφότερους τους γονείς και μείωσε τη διατροφή από 9.500 ευρώ σε 3.500 ευρώ μηνιαίως. Η μητέρα είχε ασκήσει αναίρεση που εκκρεμούσε προς συζήτηση. Εφαρμόζοντας το άρθρο 249 ΚΠολΔ, το δικαστήριο έκρινε ότι δύναται να αναβάλει τη συζήτηση της ανακλητικής αίτησης εωσότου εκδικασθεί η αναίρεση, αν πιθανολογείται ότι θα ευδοκιμήσουν οι λόγοι της αναίρεσης.

Κύριοι Λόγοι Απόφασης

Η συζήτηση της ανακλητικής αίτησης αναβλήθηκε διότι εκκρεμούσε αίτηση αναίρεσης κατά της τελεσίδικης απόφασης που απέρριψε μερικώς την αγωγή της μητέρας, και πιθανολογείτο το ενδεχόμενο να ευδοκιμήσει η αίτηση αναίρεσης, οπότε κρίθηκε σκόπιμο να αναμένεται η έκδοση απόφασης επί της αναίρεσης πριν εκδικαστεί η αίτηση ανάκλησης του ασφαλιστικού μέτρου.

Τελική Απόφαση

Αναβάλλει τη συζήτηση της από 27/6/2016 αιτήσεως του Π. Μ. για ανάκληση της 4096/2013 αποφάσεως του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, μέχρι να εκδοθεί απόφαση του Αρείου Πάγου επί της από 15/1/2016 αιτήσεως αναιρέσεως της καθής Μ. Γ. για αναίρεση της 4948/2015 αποφάσεως του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών.

Ακριβές Νομικό Ερώτημα

Αν το δικαστήριο του Αρείου Πάγου είναι αρμόδιο για την εκδίκαση αίτησης ανάκλησης ασφαλιστικού μέτρου όταν έχει εκδοθεί τελεσίδικη απόφαση επί της κύριας υπόθεσης και εκκρεμεί αίτηση αναίρεσης κατά της τελεσίδικης απόφασης, και αν το δικαστήριο δύναται να αναβάλει τη συζήτηση της ανακλητικής αίτησης μέχρι την έκδοση απόφασης επί της αναίρεσης.

Αναφορές σε Νόμους

Αριθμός

349/2017

Έτος

2017

Δείτε την πλήρη απόφαση→

621/2021

2021Άρειος ΠάγοςΑστικό ΔίκαιοΔικονομικό Δίκαιο

Σχετικότητα: 91.0%

Κρίσιμα Πραγματικά Περιστατικά

Σύζυγοι τέλεσαν γάμο το 1985 και απέκτησαν δύο τέκνα, γεννηθέντα το 1997 και το 2006. Μετά τη γέννηση του δεύτερου τέκνου οι σχέσεις τους διαταράχθηκαν λόγω διαφωνιών για την ονοματοδοσία, απαγόρευσης επικοινωνίας της συζύγου με τους συγγενείς της, αδιάφορης συμπεριφοράς του συζύγου, νυχτερινών εξόδων του, αποκλειστικής οικονομικής διαχείρισης από αυτόν από το 2011, υπονοιών για εξωσυζυγικό δεσμό και περιστατικών χειροδικίας. Μετά τη διάσταση, η μητέρα μετοίκησε με τα τέκνα στη Γερμανία όπου διαμένουν σε μισθωμένη κατοικία, τα τέκνα φοιτούν σε σχολεία, είναι υγιή με ιατροφαρμακευτική κάλυψη από γερμανικό ασφαλιστικό φορέα. Ο πατέρας διατηρεί ατομική επιχείρηση εμπορίας ανταλλακτικών αυτοκινήτων με μηνιαίο εισόδημα 2.000 ευρώ, εισπράττει 150 ευρώ από εκμίσθωση διαμερίσματος, κατέχει δύο αυτοκίνητα (Ferrari και Seat Cordoba), είναι κύριος αξιόλογης ακίνητης περιουσίας (διαμέρισμα 98,22 τ.μ., κατάστημα 82,03 τ.μ., διώροφη οικοδομή), διαμένει σε ιδιόκτητη κατοικία των γονέων του και πάσχει από οστεοπόρωση.

Νομική Σκέψη του Δικαστηρίου

Το άρθρο 1511 σε συνδυασμό με τα άρθρα 1510, 1512-1514 ΑΚ ορίζει ότι για την ανάθεση της επιμέλειας ανηλίκου το δικαστήριο έχει ως αποκλειστικό οδηγό το συμφέρον του τέκνου, λαμβάνοντας υπόψη τους δεσμούς με τους γονείς, τις συμφωνίες τους και τη γνώμη του τέκνου. Τα άρθρα 1485, 1486 παρ.2, 1487, 1489 παρ.2 και 1493 ΑΚ ορίζουν ότι τα ανήλικα τέκνα έχουν δικαίωμα διατροφής από τους γονείς, το μέτρο της οποίας προσδιορίζεται με βάση τις ανάγκες του τέκνου και τις συνθήκες ζωής του. Το δικαστήριο διαπίστωσε ότι η μητέρα είναι καλή και στοργική, έχει δημιουργηθεί ισχυρός συναισθηματικός δεσμός με τα τέκνα που διαβιούν σε σταθερό περιβάλλον, φοιτούν σε σχολεία και έχουν προσαρμοστεί. Ο πατέρας εργάζεται πολλές ώρες, έχει επισφαλή υγεία λόγω οστεοπόρωσης και δεν μπορεί να προσφέρει σταθερή φροντίδα. Οι διατροφικές ανάγκες των ανηλίκων (στέγαση, τροφή, εκπαίδευση, ψυχαγωγία) ανέρχονται σε 500 ευρώ για τον πρώτο και 350 ευρώ για τη δεύτερη, ενώ ο πατέρας έχει μηνιαίο εισόδημα 2.000 ευρώ και αξιόλογη ακίνητη περιουσία. Εφαρμόζοντας τα κριτήρια του συμφέροντος του τέκνου, το δικαστήριο έκρινε ότι η μητέρα είναι καταλληλότερη για την επιμέλεια, ενώ για τη διατροφή αξιολόγησε τις συνθήκες ζωής των τέκνων και την οικονομική δυνατότητα του πατέρα, χωρίς να απαιτείται αναλυτικός προσδιορισμός κάθε δαπάνης.

Κύριοι Λόγοι Απόφασης

Η αίτηση αναίρεσης απορρίφθηκε διότι το Εφετείο ορθά εφάρμοσε τις διατάξεις των άρθρων 1510-1514 ΑΚ για την ανάθεση της επιμέλειας στη μητέρα ως καταλληλότερη, λαμβάνοντας υπόψη το συμφέρον των ανηλίκων, τον ισχυρό συναισθηματικό δεσμό τους με τη μητέρα, τη σταθερότητα του περιβάλλοντός τους και την αδυναμία του πατέρα να προσφέρει σταθερή φροντίδα λόγω εργασίας και προβλημάτων υγείας. Επίσης, ορθά εφάρμοσε τα άρθρα 1485, 1486, 1489 και 1493 ΑΚ για τη διατροφή, καθορίζοντας τα ποσά των 500 και 350 ευρώ μηνιαίως με βάση τις συνθήκες ζωής των ανηλίκων και την οικονομική δυνατότητα του πατέρα (εισόδημα 2.000 ευρώ, αξιόλογη ακίνητη περιουσία), χωρίς να απαιτείται αναλυτικός προσδιορισμός κάθε δαπάνης. Οι λόγοι αναίρεσης απορρίφθηκαν ως απαράδεκτοι ή αβάσιμοι, αφού επιχειρούσαν να πλήξουν την αναιρετικώς ανέλεγκτη εκτίμηση των αποδείξεων.

Τελική Απόφαση

Απορρίπτει την από 24/6/2015 αίτηση του Δ. Κ., για αναίρεση της με αριθμό 2050/2014 απόφασης του Εφετείου Θεσσαλονίκης. Καταδικάζει τον αναιρεσείοντα στην πληρωμή των δικαστικών εξόδων της αναιρεσίβλητης, τα οποία ορίζει στο ποσό των δύο χιλιάδων επτακοσίων (2,700) ευρώ.

Ακριβές Νομικό Ερώτημα

Αν για την ανάθεση της επιμέλειας ανηλίκων τέκνων σε έναν από τους διαστασέντες γονείς το δικαστήριο πρέπει να λαμβάνει ως αποκλειστικό κριτήριο το συμφέρον του ανηλίκου, αξιολογώντας τους δεσμούς με τους γονείς, την ικανότητα φροντίδας και τις συνθήκες διαβίωσης, και αν για τον προσδιορισμό του ύψους της διατροφής ανηλίκων τέκνων απαιτείται αναλυτικός προσδιορισμός των διατροφικών αναγκών ή αρκεί η αξιολόγηση των συνθηκών ζωής τους σε συνδυασμό με τις οικονομικές δυνατότητες του υπόχρεου γονέα.

Αριθμός

621/2021

Έτος

2021

Δείτε την πλήρη απόφαση→

1141/2024

2024Άρειος ΠάγοςΑστικό ΔίκαιοΔικονομικό Δίκαιο

Σχετικότητα: 91.0%

Κρίσιμα Πραγματικά Περιστατικά

Οι γονείς τέλεσαν γάμο στις 30-06-2018 και έχουν τέκνο γεννημένο στις 22-04-2019. Η συμβίωση διεκόπη οριστικά στις 06-11-2019 και το τέκνο διαμένει έκτοτε με τη μητέρα στην πρώην οικογενειακή στέγη. Η μητέρα είναι δικηγόρος, εργάζεται με πάγια αντιμισθία σε ασφαλιστική εταιρεία και παράλληλα ασκεί ελεύθερη δικηγορία. Δηλωθέντα εισοδήματα: 17.370,98 ευρώ (2018) και 17.568,20 ευρώ (2019). Διαμένει με το τέκνο σε μεζονέτα 150,36 τ.μ., της οποίας η χρήση της έχει παραχωρηθεί άνευ ανταλλάγματος από τον πατέρα της· βαρύνεται με συνήθεις λειτουργικές δαπάνες. Έχει αυτοκίνητο. Ο πατέρας είναι δικηγόρος (εγγραφή ΔΣΑ 01-09-2003). Δηλωθέντα εισοδήματα: 13.329,59 ευρώ (2018), 17.672,45 ευρώ (2019), 15.555,79 ευρώ (2020), με εκτιμώμενο μηνιαίο εισόδημα περίπου 2.000 ευρώ. Διαμένει με τη μητέρα του σε ακίνητο στον Χολαργό (50% εξ αδιαιρέτου), κατέχει και άλλα ακίνητα και αυτοκίνητο. Το τέκνο δεν έχει εισόδημα ή περιουσία. Ιδιωτική ασφάλιση υγείας με ασφάλιστρα 25,83 ευρώ/μήνα. Οι διατροφικές ανάγκες του τέκνου εκτιμήθηκαν σε 800 ευρώ/μήνα, με συνεισφορά 500 ευρώ/μήνα σε χρήμα από τον πατέρα για διετία και το υπόλοιπο από τη μητέρα μέσω φροντίδας και εισοδήματός της. Οι σχέσεις των γονέων είναι ιδιαίτερα τεταμένες.

Νομική Σκέψη του Δικαστηρίου

Το άρθρο 1514 ΑΚ επιτρέπει παρέκκλιση από την από κοινού άσκηση γονικής μέριμνας μόνο για συγκεκριμένους λόγους συναπτόμενους με το συμφέρον του τέκνου. Το άρθρο 1519 § 1 ΑΚ καθιερώνει υποχρεωτική συναπόφαση και όταν η επιμέλεια ασκείται από έναν γονέα για ζητήματα υγείας και εκπαίδευσης. Το άρθρο 1520 § 1 ΑΚ θεσπίζει τεκμήριο ελάχιστου χρόνου επικοινωνίας στο 1/3 του συνολικού χρόνου, εκτός αν συντρέχουν λόγοι σχετικοί με τις συνθήκες διαβίωσης ή το συμφέρον του τέκνου. Κατά το άρθρο 559 αριθ. 1 ΚΠολΔ, εσφαλμένη ερμηνεία ή μη εφαρμογή ουσιαστικού κανόνα θεμελιώνει αναίρεση. Το δικαστήριο διαπίστωσε ότι το κατώτερο δικαστήριο ανέθεσε αποκλειστικά την επιμέλεια στη μητέρα επικαλούμενο μόνον τις τεταμένες σχέσεις των γονέων και απέκλεισε τη συναπόφαση του πατέρα στα θέματα υγείας και εκπαίδευσης. Επίσης καθόρισε επικοινωνία με φυσική παρουσία περιοριζόμενη σε πρώτο και τρίτο Σαββατοκύριακο (10:00 Σαββάτου έως 17:00 Κυριακής), με μικρά διαδικτυακά/τηλεφωνικά διαστήματα εντός εβδομάδας και ορισμένα εορταστικά/θερινά διαστήματα, υπολειπόμενη σαφώς του 1/3. Το τέκνο γεννήθηκε στις 22-04-2019. Εφαρμόζοντας τις ανωτέρω διατάξεις, έκρινε ότι η απλή ένταση μεταξύ γονέων δεν αρκεί για αποκλειστική επιμέλεια ούτε για αποστέρηση της υποχρεωτικής συναπόφασης σε υγεία/εκπαίδευση. Περαιτέρω, ο περιορισμός της δια ζώσης επικοινωνίας σε λιγότερο του 1/3 χωρίς ειδική αιτιολόγηση αντίκειται στο άρθρο 1520 ΑΚ. Συνεπώς, επήλθε παραβίαση ουσιαστικών κανόνων δικαίου.

Κύριοι Λόγοι Απόφασης

Η προσβαλλόμενη απόφαση στηρίχθηκε μόνο στις τεταμένες σχέσεις των γονέων για να αναθέσει αποκλειστικά την επιμέλεια, παραβιάζοντας τα άρθρα 1511, 1513, 1514 ΑΚ, και αγνοώντας τον δεσμευτικό κανόνα του άρθρου 1519 §1 ΑΚ περί υποχρεωτικής συναπόφασης για ζητήματα υγείας και εκπαίδευσης. Επιπλέον περιόρισε την επικοινωνία με φυσική παρουσία σε χρόνο σαφώς κατώτερο του τεκμαιρόμενου 1/3 χωρίς επίκληση ειδικών λόγων σχετικών με το συμφέρον ή τις συνθήκες διαβίωσης του τέκνου, παραβιάζοντας το άρθρο 1520 ΑΚ. Ως εκ τούτου, συντρέχει λόγος αναίρεσης κατά το άρθρο 559 αριθ. 1 ΚΠολΔ και η απόφαση αναιρέθηκε κατά τα κεφάλαια επιμέλειας και επικοινωνίας, με παραπομπή για νέα κρίση.

Τελική Απόφαση

ΑΝΑΙΡΕΙ την 3252/2023 απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών, μόνο κατά το αναφερόμενο στο σκεπτικό της παρούσας απόφασης μέρος της. ΠΑΡΑΠΕΜΠΕΙ την υπόθεση, κατά το ανωτέρω αναιρούμενο μέρος, για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Δικαστήριο, συντιθέμενο από άλλο δικαστή, πλην αυτού, που εξέδωσε την αναιρούμενη απόφαση. ΚΑΤΑΔΙΚΑΖΕΙ την αναιρεσίβλητη να πληρώσει τα δικαστικά έξοδα του αναιρεσείοντος, τα οποία καθορίζει στο ποσό των τριών χιλιάδων (3.000) ευρώ.

Ακριβές Νομικό Ερώτημα

Αν είναι επιτρεπτή η αποκλειστική ανάθεση της επιμέλειας στον έναν γονέα μόνο λόγω τεταμένων σχέσεων, χωρίς σπουδαίο λόγο και χωρίς να διασφαλίζεται η υποχρεωτική συναπόφαση για υγεία και εκπαίδευση (άρθρα 1514 και 1519 ΑΚ), και αν μπορεί να καθοριστεί χρόνος προσωπικής επικοινωνίας κατώτερος του τεκμαιρόμενου 1/3 χωρίς ειδική αιτιολόγηση βάσει του συμφέροντος του τέκνου (άρθρο 1520 ΑΚ).

Αναφορές σε Νόμους

Αριθμός

1141/2024

Έτος

2024

Δείτε την πλήρη απόφαση→

2096/2022

2022Άρειος ΠάγοςΑστικό ΔίκαιοΔικονομικό Δίκαιο

Σχετικότητα: 90.8%

Κρίσιμα Πραγματικά Περιστατικά

Διάδικοι τέλεσαν γάμο και απέκτησαν ένα άρρεν τέκνο. Η έγγαμη συμβίωση διακόπηκε τον Οκτώβριο 2018, όταν η μητέρα αποχώρησε από τη συζυγική οικία και μετοίκησε στην οικία των γονέων της. Το τέκνο γεννήθηκε δύο μήνες μετά τη διάσπαση της συμβίωσης και εγκαταστάθηκε μαζί με τη μητέρα στην οικία των γονέων της, όπου διαμένει συνεχώς. Κατά τη συζήτηση στο Εφετείο το τέκνο ήταν ηλικίας ενός έτους και δύο μηνών. Η μητέρα επιδεικνύει αμέριστη αγάπη και στοργή, ικανότητα για ανατροφή και σωστή ανάπτυξη του τέκνου, παρέχοντας ήρεμο οικογενειακό περιβάλλον με υποστήριξη των γονέων της. Ο πατέρας διαμένει μόνος του, εργάζεται ως προϊστάμενος σε εκτελωνιστικό τμήμα με υπεύθυνη θέση και διευρυμένο ωράριο. Οι γονείς του έχουν αποβιώσει, δεν έχει αδελφούς, και μόνη βοήθεια μπορεί να λάβει από δύο υπερήλικους θείους, οι οποίοι λόγω ηλικίας δεν μπορούν να αναλάβουν ενεργό ρόλο στην ανατροφή τέκνου τόσο μικρής ηλικίας. Υπάρχει μεγάλη απόσταση μεταξύ των κατοικιών των διαδίκων.

Νομική Σκέψη του Δικαστηρίου

Το άρθρο 1513 ΑΚ, όπως ισχύει μετά τον ν. 4800/2021, ορίζει ότι μετά το διαζύγιο ή τη διακοπή της συμβίωσης οι γονείς εξακολουθούν να ασκούν από κοινού και εξίσου τη γονική μέριμνα. Κατά παρέκκλιση, το άρθρο 1514 ΑΚ προβλέπει ότι αν δεν είναι δυνατή η από κοινού άσκηση, το δικαστήριο μπορεί να αναθέσει την επιμέλεια στον ένα γονέα, λαμβάνοντας υπόψη το βέλτιστο συμφέρον του τέκνου, την ικανότητα και πρόθεση των γονέων, τους δεσμούς του τέκνου με τους γονείς και τις συμφωνίες τους. Το Εφετείο διαπίστωσε ότι το τέκνο ήταν ηλικίας ενός έτους και δύο μηνών, είχε ανάγκη καθημερινής φροντίδας και στοργής της μητέρας, διέμενε από τη γέννησή του μαζί της σε ήρεμο οικογενειακό περιβάλλον με υποστήριξη των γονέων της. Ο πατέρας, παρά τη μεγάλη αγάπη του, δεν είχε αντικειμενικά τη δυνατότητα να καλύψει τις ανάγκες του τέκνου λόγω αυξημένου ωραρίου εργασίας, έλλειψης υποστήριξης από συγγενείς και της μεγάλης απόστασης των κατοικιών. Εφαρμόζοντας τα κριτήρια του βέλτιστου συμφέροντος του τέκνου, το Εφετείο έκρινε ότι η νηπιακή ηλικία, η σταθερότητα του περιβάλλοντος και η αποφυγή συνεχών μεταβολών που θα δημιουργούσαν αισθήματα ανασφάλειας, επέβαλλαν την ανάθεση της επιμέλειας αποκλειστικά στη μητέρα, ρυθμίζοντας παράλληλα την επικοινωνία με τον πατέρα.

Κύριοι Λόγοι Απόφασης

Η αίτηση αναίρεσης απορρίφθηκε διότι το Εφετείο ορθά ερμήνευσε και εφάρμοσε τις διατάξεις των άρθρων 1510, 1511, 1513, 1514 και 1518 ΑΚ, όπως ισχύουν μετά τον ν. 4800/2021, αναθέτοντας την επιμέλεια του προσώπου του τέκνου αποκλειστικά στη μητέρα. Η κρίση στηρίχθηκε στο βέλτιστο συμφέρον του τέκνου, λαμβάνοντας υπόψη τη νηπιακή ηλικία του (ενός έτους και δύο μηνών), την ανάγκη καθημερινής μητρικής φροντίδας, τη διαβίωσή του από τη γέννησή του μόνο με τη μητέρα σε ήρεμο οικογενειακό περιβάλλον, τις αυξημένες επαγγελματικές υποχρεώσεις του πατέρα, την έλλειψη υποστήριξης από συγγενείς και τη μεγάλη απόσταση των κατοικιών που θα δημιουργούσε αισθήματα ανασφάλειας στο τέκνο. Το Εφετείο δεν παραβίασε την αρχή της αναλογικότητας, αφού το μέτρο ήταν αναγκαίο, κατάλληλο και αναλογικό, ενώ προστάτευσε το δικαίωμα επικοινωνίας του πατέρα με το τέκνο.

Τελική Απόφαση

Απορρίπτει την από 29/10/2020 αίτηση του Ι. Ζ. για αναίρεση της υπ' αριθμ. 520/2020 απόφασης του Μονομελούς Εφετείου Πειραιά -Διατάσσει την επιστροφή του αχρεωστήτως καταβληθέντος παραβόλου της αναίρεσης στον αναιρεσείοντα. Και - Καταδικάζει τον αναιρεσείοντα στην πληρωμή των δικαστικών εξόδων της αναιρεσίβλητης, τα οποία ορίζει σε δύο χιλιάδες επτακόσια (2.700) ευρώ.

Ακριβές Νομικό Ερώτημα

Αν μετά την ισχύ του ν. 4800/2021, που καθιερώνει ως κανόνα την από κοινού και εξίσου άσκηση της γονικής μέριμνας μετά το διαζύγιο ή τη διακοπή της συμβίωσης, το δικαστήριο μπορεί κατά παρέκκλιση να αναθέσει την επιμέλεια του προσώπου του ανηλίκου τέκνου αποκλειστικά στον ένα γονέα, όταν η από κοινού άσκηση δεν είναι δυνατή και το βέλτιστο συμφέρον του τέκνου, λαμβανομένων υπόψη της νηπιακής ηλικίας του, της ικανότητας και πρόθεσης των γονέων, των συνθηκών διαβίωσης και της μεγάλης απόστασης των κατοικιών τους, επιβάλλει την ανάθεση σε έναν γονέα.

Αριθμός

2096/2022

Έτος

2022

Δείτε την πλήρη απόφαση→

706/2025

2025Άρειος ΠάγοςΑστικό ΔίκαιοΔικονομικό Δίκαιο

Σχετικότητα: 90.8%

Κρίσιμα Πραγματικά Περιστατικά

Πρώην σύζυγοι τέλεσαν γάμο το 2009 και απέκτησαν ένα τέκνο, τον Δ. Χ., που γεννήθηκε το 2012. Η έγγαμη συμβίωση ήταν δυσαρμονική και διασπάστηκε οριστικά στις 14-9-2013. Με απόφαση ασφαλιστικών μέτρων του 2014 ανατέθηκε προσωρινά στη μητέρα η αποκλειστική επιμέλεια του ανηλίκου και υποχρεώθηκε ο πατέρας να καταβάλει διατροφή 250 ευρώ μηνιαίως. Το ανήλικο τέκνο, ηλικίας 10 ετών κατά τη δίκη, διέμενε με τη μητέρα επί δεκαετία από τη διάσπαση της συμβίωσης. Αμφότεροι οι γονείς υπεραγαπούν το τέκνο, το περιβάλλουν με στοργή, ενδιαφέρονται για την ανατροφή και εκπαίδευσή του και είναι ικανοί και άξιοι για την άσκηση του γονεϊκού ρόλου. Το ανήλικο έχει αναπτύξει ιδιαίτερο ψυχικό δεσμό με αμφότερους τους γονείς. Ο πατέρας υπηρετεί σε διοικητική θέση στο Πολεμικό Ναυτικό. Οι γονείς διατηρούν λίαν τεταμένες σχέσεις που δεν έχουν αποφορτιστεί, όπως προκύπτει από ποινικές δικογραφίες, δικαστικές αποφάσεις και δελτία συμβάντων από αστυνομικά τμήματα.

Νομική Σκέψη του Δικαστηρίου

Το άρθρο 1510 παρ. 1 ΑΚ ορίζει ότι η γονική μέριμνα ασκείται από κοινού και εξίσου από τους γονείς και περιλαμβάνει την επιμέλεια του προσώπου, τη διοίκηση της περιουσίας και την εκπροσώπηση του τέκνου. Το άρθρο 1511 ΑΚ προβλέπει ότι κάθε απόφαση πρέπει να αποβλέπει στο βέλτιστο συμφέρον του τέκνου, το οποίο εξυπηρετείται από την ουσιαστική συμμετοχή και των δύο γονέων. Το άρθρο 1514 παρ. 2 και 3 ΑΚ ορίζει ότι όταν δεν είναι δυνατή η από κοινού άσκηση λόγω διαφωνίας, το δικαστήριο μπορεί να κατανείμει την άσκηση της γονικής μέριμνας, να εξειδικεύσει τον τρόπο άσκησής της ή να την αναθέσει στον ένα γονέα. Το δικαστήριο διαπίστωσε ότι αμφότεροι οι γονείς υπεραγαπούν το τέκνο, είναι ικανοί και άξιοι για την άσκηση του γονεϊκού ρόλου, και το τέκνο έχει αναπτύξει ιδιαίτερο ψυχικό δεσμό με αμφότερους. Ωστόσο, οι γονείς διατηρούν λίαν τεταμένες σχέσεις. Το τέκνο, ηλικίας 10 ετών, εξέφρασε προτίμηση να διαμένει με τον πατέρα, ο οποίος υπηρετεί σε διοικητική θέση στο Πολεμικό Ναυτικό και μπορεί να εξασφαλίσει ήρεμη καθημερινότητα. Εφαρμόζοντας τα κριτήρια του βέλτιστου συμφέροντος του τέκνου, το Εφετείο ανέθεσε στον πατέρα τον προσδιορισμό του τόπου διαμονής και σε αμφότερους τους γονείς από κοινού τις λοιπές εκφάνσεις της επιμέλειας. Ο Άρειος Πάγος όμως έκρινε ότι η απόφαση στερείται επαρκών αιτιολογιών, καθώς δεν εξειδικεύει την ελεύθερη βούληση του τέκνου, δεν αιτιολογεί την ανατροπή της δεκαετούς καθημερινότητας, δεν συγκρίνει τα προσόντα των γονέων και δεν εξηγεί πώς θα συνεργαστούν παρά τις τεταμένες σχέσεις τους.

Κύριοι Λόγοι Απόφασης

Η αίτηση αναίρεσης έγινε δεκτή διότι η προσβαλλόμενη απόφαση διέλαβε ασαφείς και ανεπαρκείς αιτιολογίες ως προς το κρίσιμο ζήτημα του προσδιορισμού του συμφέροντος του ανηλίκου. Ειδικότερα: α) δεν διαλαμβάνει παραδοχή ότι η βούληση του ανηλίκου να διαμένει με τον πατέρα είναι προϊόν ελεύθερης και ανεπηρέαστης επιλογής, β) παραλείπει να αιτιολογήσει την αναγκαιότητα ανατροπής της επί δεκαετία παγιωθείσας καθημερινότητας του ανηλίκου με τη μητέρα και τις συνέπειες στις σχολικές και εξωσχολικές δραστηριότητές του, γ) δεν εξειδικεύει τα προσόντα του πατέρα που τον καθιστούν καταλληλότερο και παραλείπει να παραθέσει συγκριτικά στοιχεία για τη μητέρα (εργασία, μορφωτικό επίπεδο, διαθέσιμο χρόνο, περιβάλλον), και δ) ενώ δέχεται ότι οι γονείς διατηρούν λίαν τεταμένες σχέσεις, αναθέτει σε αμφότερους την από κοινού άσκηση των λοιπών εκφάνσεων της επιμέλειας χωρίς να εξηγεί επαρκώς πώς θα συνεργαστούν.

Τελική Απόφαση

ΑΝΑΙΡΕΙ την με αριθμό 5333/2023 τελεσίδικη απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών κατά τα αναφερόμενα στο σκεπτικό κεφάλαια. ΠΑΡΑΠΕΜΠΕΙ την υπόθεση, κατά τα ως άνω κεφάλαια, προς περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο ως άνω Δικαστήριο συγκροτούμενο από άλλο Δικαστή, εκτός εκείνου που εξέδωσε την αναιρούμενη απόφαση. Και ΚΑΤΑΔΙΚΑΖΕΙ τον αναιρεσίβλητο στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσείουσας, τα οποία ορίζει στο ποσό των δύο χιλιάδων (2.000) ευρώ.

Ακριβές Νομικό Ερώτημα

Αν η δικαστική απόφαση που αναθέτει την επιμέλεια ανηλίκου τέκνου μετά τη διάσπαση της έγγαμης συμβίωσης των γονέων πρέπει να περιλαμβάνει επαρκείς και σαφείς αιτιολογίες ως προς τον προσδιορισμό του βέλτιστου συμφέροντος του τέκνου, ιδίως όταν αναθέτει αποκλειστικά στον ένα γονέα τον προσδιορισμό του τόπου διαμονής του τέκνου και στους δύο γονείς από κοινού τις λοιπές εκφάνσεις της επιμέλειας, λαμβάνοντας υπόψη την ελεύθερη βούληση του τέκνου, την παγιωθείσα καθημερινότητά του, την καταλληλότητα των γονέων και τη δυνατότητα συνεργασίας τους.

Αναφορές σε Νόμους

Αριθμός

706/2025

Έτος

2025

Δείτε την πλήρη απόφαση→

799/2024

2024Άρειος ΠάγοςΑστικό ΔίκαιοΔικονομικό Δίκαιο

Σχετικότητα: 90.8%

Κρίσιμα Πραγματικά Περιστατικά

Διάδικοι, έγγαμοι από το 2007, απέκτησαν δύο τέκνα (γεννηθέντα το 2008 και 2011). Αρχικά διέμεναν στην Ελλάδα, το 2014 μετοίκησαν στη Σουηδία λόγω οικονομικών προβλημάτων. Μητέρα εργαζόταν από Σεπτέμβριο 2016 ως Γενική Διευθύντρια Πωλήσεων με μηνιαίο μισθό 3.800 ευρώ, πατέρας δεν ανηύρε σταθερή εργασία. Τέκνα φοιτούσαν σε σουηδικό σχολείο και παρακολουθούσαν εβδομαδιαίως ελληνικό σχολείο. Απρίλιο 2017 μητέρα κατέθεσε αίτηση διαζυγίου στη Σουηδία. Μετά θερινές διακοπές στην Ελλάδα, πατέρας κατέθεσε αίτηση ασφαλιστικών μέτρων για επιμέλεια. Μητέρα επέστρεψε στην Ελλάδα και διέμενε με πατέρα στην Κηφισιά από 9-9-2017 έως 1-6-2018, ταξιδεύοντας στη Στοκχόλμη για εργασία. Σχολικό έτος 2017-2018 πατέρας ασκούσε ενεργή φυσική παρουσία και προσωπική ενασχόληση με τέκνα. Πριν το σχολικό έτος 2019-2020, μητέρα μετέβη με τέκνα στη Σουηδία και τα ενέγραψε σε σχολείο, παρά την αντίθεση πατέρα και την εκπεφρασμένη αντίθεση των τέκνων (ηλικίας τότε 12 και 9 ετών). Τέκνα είχαν εκφράσει από το 2018 φόβο μήπως τα πάρει μητέρα στη Σουηδία. Μετά προσωρινή διαταγή 24-9-2019, τέκνα επέστρεψαν στην Ελλάδα με πατέρα. Από 13-11-2020 μητέρα, διαμένουσα μόνιμα στη Σουηδία, δεν προσερχόταν για καθορισθείσα επικοινωνία κάθε δεύτερο και τέταρτο σαββατοκύριακο στο ΑΤ Κηφισιάς. Τέκνα αρνήθηκαν κατηγορηματικά να αποχωρήσουν με μητέρα στις 23-10-2020, κλαίγοντας και αναζητώντας πατέρα. Πατέρας εξασφάλιζε αξιοπρεπές επίπεδο διαβίωσης, σταθερό οικογενειακό περιβάλλον, εκδηλώσεις αγάπης και στοργής. Από ψυχιατρική εξέταση πατέρα δεν προέκυψε ενεργός μείζων ψυχοπαθολογία.

Νομική Σκέψη του Δικαστηρίου

Το άρθρο 1511 παρ.1-4 ΑΚ ορίζει ότι κάθε απόφαση για τη γονική μέριμνα πρέπει να αποβλέπει στο βέλτιστο συμφέρον του τέκνου, το οποίο εξυπηρετείται από την ουσιαστική συμμετοχή και των δύο γονέων. Η γνώμη του τέκνου συνεκτιμάται ανάλογα με την ωριμότητά του, αλλά δεν αποτελεί το μοναδικό κριτήριο. Το άρθρο 1532 ΑΚ προβλέπει ότι κακή άσκηση της γονικής μέριμνας συνιστά η παράβαση καθηκόντων, η καταχρηστική άσκηση ή η αδυναμία ανταπόκρισης, και η κρίση πρέπει να στηρίζεται στη συνολική συμπεριφορά του γονέα. Το δικαστήριο διαπίστωσε ότι τα τέκνα (ηλικίας 15 και 12 ετών) εξέφρασαν ρητά και ανενδοίαστα την επιθυμία να μείνουν με τον πατέρα, αποκρούοντας κατηγορηματικά τη διαμονή με τη μητέρα. Η αρνητική στάση των τέκνων δεν ήταν προϊόν πειθαναγκασμού του πατέρα, αλλά τροφοδοτήθηκε από ενέργειες και παραλείψεις της μητέρας, ιδίως την ακούσια απομάκρυνσή τους στη Σουηδία παρά την αντίθεσή τους. Ο πατέρας εξασφάλιζε σταθερό οικογενειακό περιβάλλον και αξιοπρεπές επίπεδο διαβίωσης. Εφαρμόζοντας τα κριτήρια των άρθρων 1511 και 1532 ΑΚ, το δικαστήριο εξέτασε τη συνολική συμπεριφορά του πατέρα και έκρινε ότι οι εκδηλώσεις υπερβολής και η παθητική στάση του ως προς την επικοινωνία με τη μητέρα δεν ήταν τέτοιας μορφής, σπουδαιότητας και διάρκειας ώστε να χαρακτηριστούν ως καταχρηστική άσκηση της γονικής μέριμνας που θα επέβαλλε την αφαίρεσή της.

Κύριοι Λόγοι Απόφασης

Η αίτηση απορρίφθηκε διότι το πραγματικό συμφέρον των ανηλίκων τέκνων, τουλάχιστον το βραχυπρόθεσμο και μεσοπρόθεσμο, είναι η εξακολούθηση της άσκησης της επιμέλειας από τον πατέρα, καθώς οποιαδήποτε αλλαγή θα τα επιβάρυνε ψυχικά και συναισθηματικά. Η συνολική συμπεριφορά του πατέρα έναντι των τέκνων δεν χαρακτηρίζεται ως καταχρηστική, παρά τις εκδηλώσεις υπερβολής και την παθητική στάση του ως προς την επικοινωνία με τη μητέρα. Η αρνητική στάση των τέκνων έναντι της μητέρας τροφοδοτήθηκε από ενέργειες και παραλείψεις της ίδιας, με σημαντικό εκλυτικό γεγονός την ακούσια απομάκρυνσή τους από την Ελλάδα και τη μεταφορά τους στη Σουηδία παρά την αντίθεσή τους, και δεν αποδείχθηκε ότι είναι προϊόν πειθαναγκασμού του πατέρα.

Τελική Απόφαση

ΑΠΟΡΡΙΠΤΕΙ την από 07.03.2023 αίτηση αναίρεσης κατά της υπ' αριθμ. 3652/2022 απόφασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών. ΔΙΑΤΑΣΣΕΙ την εισαγωγή του παραβόλου που κατατέθηκε από την αναιρεσείουσα για την άσκηση της αναίρεσης στο δημόσιο ταμείο. ΚΑΤΑΔΙΚΑΖΕΙ την αναιρεσείουσα στην πληρωμή δύο χιλιάδων επτακοσίων (2.700) ευρώ, για τα δικαστικά έξοδα του αναιρεσίβλητου.

Ακριβές Νομικό Ερώτημα

Αν η γνώμη των ανηλίκων τέκνων αποτελεί το μοναδικό κριτήριο για την ανάθεση της γονικής μέριμνας κατά το άρθρο 1511 παρ.4 ΑΚ ή αν πρέπει να συνεκτιμάται με άλλα κριτήρια του βέλτιστου συμφέροντος του τέκνου, και αν η συνολική συμπεριφορά γονέα που δεν ενθαρρύνει ενεργά την επικοινωνία των τέκνων με τον άλλο γονέα συνιστά καταχρηστική άσκηση της γονικής μέριμνας κατά το άρθρο 1532 ΑΚ που επιβάλλει την αφαίρεσή της.

Αναφορές σε Νόμους

Αριθμός

799/2024

Έτος

2024

Δείτε την πλήρη απόφαση→

1245/2024

2024Άρειος ΠάγοςΑστικό ΔίκαιοΔικονομικό Δίκαιο

Σχετικότητα: 90.8%

Κρίσιμα Πραγματικά Περιστατικά

Οι γονείς τέλεσαν γάμο το 2003 και απέκτησαν τέκνο το 2015. Ο πατέρας κατοικεί μόνιμα στην Ελλάδα και διατηρεί οδοντιατρείο. Η μητέρα, παιδίατρος, από τον Ιούνιο 2020 μετεγκαταστάθηκε μόνιμα στην Ελβετία, εργάζεται με ωράριο 08:00-12:00 και 14:00-18:00 και απολαβές περίπου 12.000 ευρώ μηνιαίως. Από το 2019 πραγματοποιούσε συχνές μετακινήσεις Ελβετία-Ελλάδα και μετά τη μετεγκατάσταση επισκέπτεται την Ελλάδα δύο Σαββατοκύριακα κάθε μήνα. Το ανήλικο διαμένει στην Ελλάδα στην οικία της μητέρας του με τους μητρικούς παππού και γιαγιά (γεννηθέντες το 1942), οι οποίοι παρέχουν καθημερινή φροντίδα. Το παιδί έχει αναπτύξει ισχυρούς δεσμούς με τον πατέρα και τους παππούδες και φοιτά στο σχολείο στην Ελλάδα. Προβλήθηκαν ισχυρισμοί περί κρίσεων πανικού του πατέρα, χωρίς ιατρική επιβεβαίωση ενεργού προβλήματος. Ειδικός ψυχικής υγείας αξιολόγησε ότι μετοίκηση του παιδιού στην Ελβετία θα προκαλούσε πολλαπλές ταυτόχρονες απώλειες και συναισθηματικούς κλυδωνισμούς διαρκείας.

Νομική Σκέψη του Δικαστηρίου

Το άρθρο 1514 § 2 ΑΚ επιτρέπει στο δικαστήριο, σε περίπτωση διαφωνίας των γονέων, να ρυθμίσει τη γονική μέριμνα αποκλίνοντας από τη συνεπιμέλεια, εφόσον αυτό επιβάλλει το βέλτιστο συμφέρον του τέκνου. Καθοδηγητικό είναι το άρθρο 1511 § 2 ΑΚ (κριτήρια: ικανότητα, πρόθεση σεβασμού δικαιωμάτων, συμπεριφορά), ενώ ζητήματα πυρήνα ρυθμίζονται κατά το άρθρο 1519 § 1 ΑΚ. Σε αναιρετικό επίπεδο, ο έλεγχος αφορά παράβαση ουσιαστικού δικαίου (άρθρο 559 αριθ. 1 ΚΠολΔ) και έλλειψη νόμιμης βάσης (άρθρο 559 αριθ. 19 ΚΠολΔ). Το δικαστήριο διαπίστωσε ότι η μητέρα μετεγκαταστάθηκε μόνιμα στην Ελβετία τον 06/2020, εργάζεται με απολαβές περίπου 12.000 ευρώ/μήνα και επισκέπτεται την Ελλάδα δύο Σαββατοκύριακα ανά μήνα. Το ανήλικο διαμένει στην Ελλάδα με τους μητρικούς παππού και γιαγιά (γεν. 1942), ενώ ο πατέρας, μόνιμα εγκατεστημένος στην Ελλάδα, έχει ισχυρό συναισθηματικό δεσμό και παρέχει καθημερινή φροντίδα, με κατάλληλες συνθήκες διαβίωσης. Ειδική πραγματογνωμοσύνη κατέγραψε πολλαπλές απώλειες και συναισθηματικούς κλυδωνισμούς σε περίπτωση μετοίκησης του τέκνου στην Ελβετία. Εφαρμόζοντας τα άρθρα 1511 και 1514 ΑΚ, το δικαστήριο έκρινε ότι η συνεπιμέλεια δεν είναι λειτουργικά εφικτή λόγω μόνιμης μετεγκατάστασης της μητέρας και ότι το βέλτιστο συμφέρον του τέκνου επιβάλλει ανάθεση της επιμέλειας αποκλειστικά στον πατέρα. Οι αιτιάσεις περί εσφαλμένης εφαρμογής δικαίου και ανεπάρκειας αιτιολογιών απορρίφθηκαν, καθώς η απόφαση περιέχει σαφείς, επαρκείς και μη αντιφατικές αιτιολογίες.

Κύριοι Λόγοι Απόφασης

Η αναίρεση απορρίφθηκε διότι το Εφετείο ορθά εφάρμοσε τα άρθρα 1510, 1511, 1513 και 1514 ΑΚ και εξειδίκευσε την αόριστη έννοια του βέλτιστου συμφέροντος. Καθοριστικά ήταν ότι: (α) ο πατέρας έχει ισχυρό δεσμό, ικανότητα και αφοσίωση στην ανατροφή, (β) η μητέρα, μολονότι κατάλληλη, μετεγκαταστάθηκε μόνιμα στην Ελβετία (06/2020) και έρχεται μόνο δύο Σαββατοκύριακα τον μήνα, με αποτέλεσμα να μην μπορεί να ασκήσει κατ’ ουσίαν επιμέλεια, την οποία στην πράξη παρέχουν οι μητρικοί παππούδες, (γ) η μετοίκηση του τέκνου στην Ελβετία θα προκαλούσε διαρκείας συναισθηματικούς κλυδωνισμούς και παλινδρομήσεις. Οι λόγοι από το άρθρο 559 αριθ. 1 και 19 ΚΠολΔ κρίθηκαν αβάσιμοι, καθώς δεν προέκυψε ούτε εσφαλμένη υπαγωγή ούτε έλλειψη νόμιμης βάσης, ενώ τα περαιτέρω παράπονα ανάγονταν σε ανέλεγκτη εκτίμηση αποδείξεων (άρθρο 561 § 1 ΚΠολΔ).

Τελική Απόφαση

Απορρίπτει την από 11-10-2023 αίτηση της Σ. Χ. του Χ., για αναίρεση της υπ' αριθ. 3598/2023 απόφασης του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών.

Ακριβές Νομικό Ερώτημα

Αν, υπό το καθεστώς του ν. 4800/2021, μπορεί να αποκλειστεί η κατά νόμο συνεπιμέλεια και να ανατεθεί αποκλειστική επιμέλεια στον έναν γονέα όταν ο άλλος μετεγκαθίσταται μόνιμα στο εξωτερικό και η μετοίκηση του τέκνου δεν εξυπηρετεί το βέλτιστο συμφέρον του.

Αναφορές σε Νόμους

Αριθμός

1245/2024

Έτος

2024

Δείτε την πλήρη απόφαση→

1988/2022

2022Άρειος ΠάγοςΑστικό ΔίκαιοΔικονομικό Δίκαιο

Σχετικότητα: 90.0%

Κρίσιμα Πραγματικά Περιστατικά

Διάδικοι τέλεσαν γάμο στις 21-11-2008 και απέκτησαν ένα τέκνο που γεννήθηκε στις 16-1-2009. Ο γάμος τους λύθηκε με απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου λόγω υπερδιετίας διάστασης. Από το έτος 2011 η μητέρα άρχισε να εμφανίζει αποκλίνουσα ψυχιατρική συμπεριφορά, αναφέροντας σε τρίτους ότι ο σύζυγός της είναι ομοφυλόφιλος και ότι το τέκνο δεν είναι βιολογικό του παιδί. Στις 6-9-2014 εισήχθη για ακούσια ψυχιατρική νοσηλεία στην ψυχιατρική κλινική του Γ.Ν.Α. από όπου εξήλθε στις 31-10-2014 με διάγνωση παραληρητικής διαταραχής. Οι θεράποντες ψυχίατροι έκριναν ότι μπορεί να είναι λειτουργική υπό την προϋπόθεση της σταθερής και συστηματικής παρακολούθησής της σε εξειδικευμένο πλαίσιο ψυχικής υγείας, αλλά αρνείται να λάβει φαρμακευτική αγωγή. Από τον Σεπτέμβριο του 2014 ο ανήλικος διαμένει με τον πατέρα σε μισθωμένη οικία, όπου έχουν εγκατασταθεί οι γονείς του πατέρα για να τον συνδράμουν. Ο ανήλικος έχει προσαρμοστεί πλήρως, έχει εγγραφεί στην Τρίτη τάξη του δημοτικού σε ολοήμερο σχολείο, είναι άριστος μαθητής, παρακολουθεί μαθήματα Αγγλικής γλώσσας και έχει αθλητικές δραστηριότητες.

Νομική Σκέψη του Δικαστηρίου

Το άρθρο 1513 ΑΚ, όπως τροποποιήθηκε με τον ν. 4800/2021, ορίζει ότι μετά το διαζύγιο οι γονείς εξακολουθούν να ασκούν από κοινού και εξίσου τη γονική μέριμνα. Κατά παρέκκλιση, το άρθρο 1514 ΑΚ επιτρέπει στο δικαστήριο να αναθέσει την επιμέλεια στον ένα γονέα, αν δεν είναι δυνατή η από κοινού άσκηση. Το άρθρο 1511 ΑΚ ορίζει ότι κάθε απόφαση πρέπει να αποβλέπει στο βέλτιστο συμφέρον του τέκνου, λαμβάνοντας υπόψη την ικανότητα και πρόθεση κάθε γονέα να σεβαστεί τα δικαιώματα του άλλου, τη συμπεριφορά κάθε γονέα και τη συμμόρφωσή του με τις νόμιμες υποχρεώσεις του. Το δικαστήριο διαπίστωσε ότι από τον Σεπτέμβριο 2014 ο ανήλικος διαμένει με τον πατέρα σε σταθερές συνθήκες, έχει αναπτύξει οικογενειακούς, κοινωνικούς και φιλικούς δεσμούς, έχοντας ιδιαίτερη σχέση με τον πατέρα, ο οποίος ανταποκρίνεται με τον προσήκοντα παιδαγωγικό τρόπο. Ο ανήλικος είναι άριστος μαθητής και συμμετέχει σε δραστηριότητες. Η μητέρα εισήχθη για ακούσια ψυχιατρική νοσηλεία με διάγνωση παραληρητικής διαταραχής και αρνείται να λάβει φαρμακευτική αγωγή. Εφαρμόζοντας τα κριτήρια του βέλτιστου συμφέροντος του τέκνου, το δικαστήριο έκρινε ότι η σταθερότητα των συνθηκών διαβίωσης, οι αναπτυχθέντες δεσμοί με τον πατέρα και η ψυχική κατάσταση της μητέρας επιβάλλουν κατά παρέκκλιση την ανάθεση της αποκλειστικής επιμέλειας στον πατέρα, προκειμένου να αποφευχθούν δυσμενείς συνέπειες από τη μεταβολή των σταθερών συνθηκών.

Κύριοι Λόγοι Απόφασης

Η αίτηση αναίρεσης απορρίφθηκε διότι το Εφετείο διέλαβε την απαιτούμενη αιτιολογία που ανταποκρίνεται στο πραγματικό των διατάξεων των άρθρων 1510, 1511, 1512, 1513, 1514 και 1518 ΑΚ, όπως ισχύουν μετά τον ν. 4800/2021. Το βέλτιστο συμφέρον του ανηλίκου επιβάλλει την ανάθεση της επιμέλειας αποκλειστικά στον πατέρα, καθόσον από τον Σεπτέμβριο 2014 ο ανήλικος διαμένει με τον πατέρα σε σταθερές συνθήκες, έχει αναπτύξει ιδιαίτερη σχέση με αυτόν, ο οποίος ανταποκρίνεται με τον προσήκοντα παιδαγωγικό τρόπο, ενώ ο ανήλικος είναι άριστος μαθητής και συμμετέχει σε δραστηριότητες. Η μητέρα εισήχθη για ακούσια ψυχιατρική νοσηλεία με διάγνωση παραληρητικής διαταραχής και αρνείται να λάβει φαρμακευτική αγωγή, ενώ οι θεράποντες ψυχίατροι έκριναν ότι μπορεί να είναι λειτουργική μόνο υπό την προϋπόθεση σταθερής ψυχιατρικής παρακολούθησης. Η μεταβολή των σταθερών συνθηκών διαβίωσης θα προκαλούσε δυσμενείς συνέπειες στον ανήλικο.

Τελική Απόφαση

Απορρίπτει την από 24-9-2020 αίτηση και τους από 4-8-2022 προσθέτους αυτής λόγους της Β. Σ. για αναίρεση της υπ' αριθ. 63/2018 τελεσίδικης απόφασης του Μονομελούς Εφετείου Βορείου Αιγαίου.

Ακριβές Νομικό Ερώτημα

Αν μετά την τροποποίηση των διατάξεων περί γονικής μέριμνας με τον ν. 4800/2021, που καθιερώνει την από κοινού και εξίσου άσκηση της γονικής μέριμνας μετά το διαζύγιο, το βέλτιστο συμφέρον του ανηλίκου τέκνου επιτρέπει κατά παρέκκλιση την ανάθεση της αποκλειστικής επιμέλειας στον ένα γονέα, και ποια κριτήρια πρέπει να λαμβάνονται υπόψη για τον προσδιορισμό του βέλτιστου συμφέροντος του τέκνου, συμπεριλαμβανομένων της σταθερότητας των συνθηκών διαβίωσης, της ψυχικής υγείας των γονέων, των αναπτυχθέντων δεσμών και της ικανότητας κάθε γονέα να ανταποκριθεί στα καθήκοντα της επιμέλειας.

Αναφορές σε Νόμους

Αριθμός

1988/2022

Έτος

2022

Δείτε την πλήρη απόφαση→

1393/2017

2017Άρειος ΠάγοςΑστικό ΔίκαιοΔικονομικό Δίκαιο

Σχετικότητα: 89.8%

Κρίσιμα Πραγματικά Περιστατικά

Διάδικοι τέλεσαν πολιτικό γάμο στην Κολωνία Γερμανίας στις 23-9-1999 και απέκτησαν ένα τέκνο, αγόρι γεννηθέν στις 15-1-2004. Διέμεναν στη Γερμανία μέχρι το 2005, όταν άρχισαν προβλήματα στις σχέσεις τους. Τον Ιούλιο 2006 επέστρεψαν στην Ελλάδα, όπου ο πατέρας άρχισε να εργάζεται ως υπάλληλος του Γεωπονικού Πανεπιστημίου Αθηνών. Τα προβλήματα συνεχίστηκαν και η σχέση διασπάστηκε οριστικά το καλοκαίρι του 2007. Από το 2009, δυνάμει απόφασης ασφαλιστικών μέτρων, την προσωρινή επιμέλεια του ανηλίκου ασκεί ο πατέρας. Η μητέρα διαμένει με τους γονείς της και την αδελφή της. Ο πατέρας διαβιοί με τη νέα σύζυγό του και τα ανήλικα τέκνα της από προηγούμενο γάμο (αγόρια ηλικίας 6 και 8 ετών). Το ανήλικο τέκνο φοιτά στην Ε' τάξη Δημοτικού, παρακολουθεί μαθήματα στο Δημοτικό Ωδείο Καλλιθέας, Αγγλικά, TAE KWON DO και ιστιοπλοΐα, και επικοινωνεί με τη μητέρα του κάθε δεύτερο Σαββατοκύριακο του μήνα.

Νομική Σκέψη του Δικαστηρίου

Τα άρθρα 1510-1518 ΑΚ ορίζουν ότι η γονική μέριμνα περιλαμβάνει την επιμέλεια του προσώπου του ανηλίκου, τη διοίκηση της περιουσίας του και την εκπροσώπησή του. Κατευθυντήρια γραμμή είναι το αληθινό συμφέρον του τέκνου, που αποσκοπεί στην ανάπτυξή του σε ανεξάρτητη και υπεύθυνη προσωπικότητα. Κρίσιμα στοιχεία είναι η καταλληλότητα των γονέων, οι δεσμοί του τέκνου με αυτούς, η προσωπικότητα και παιδαγωγική καταλληλότητα, οι συνθήκες κατοικίας, η οικονομική κατάσταση, το περιβάλλον, η σταθερότητα των συνθηκών διαβίωσης, και η προτίμηση του ανηλίκου. Το Εφετείο δέχθηκε ότι το ανήλικο τέκνο, αγόρι ηλικίας δέκα ετών, διαμένει επί τέσσερα συνεχόμενα έτη με τον πατέρα του, ο οποίος ασκεί την προσωρινή επιμέλεια, χωρίς να έχει δημιουργηθεί πρόβλημα στην ομαλή ψυχοσυναισθηματική ανάπτυξή του. Το τέκνο τρέφει αισθήματα αγάπης προς αμφότερους τους γονείς και έχει απρόσκοπτη επικοινωνία με τη μητέρα του. Εφαρμόζοντας το κριτήριο του συμφέροντος του τέκνου, το Εφετείο κατέληξε στην κρίση ότι ο πατέρας είναι κατάλληλος για την επιμέλεια, λαμβάνοντας κυρίως υπόψη την ηλικία του ανηλίκου και την επί μακρόν αρμονική διαμονή με τον πατέρα, τη νέα σύζυγό του και τα τέκνα αυτής.

Κύριοι Λόγοι Απόφασης

Η αίτηση αναίρεσης έγινε δεκτή διότι το Εφετείο διέλαβε ελλιπείς αιτιολογίες που δεν επιτρέπουν τον αναιρετικό έλεγχο ως προς το κρίσιμο ζήτημα της καταλληλότητας του γονέα για την επιμέλεια του ανηλίκου. Συγκεκριμένα, παρέλειψε να προσδιορίσει την τυχόν ύπαρξη ιδιαίτερου ψυχικού δεσμού του τέκνου με τον ένα από τους γονείς, την τυχόν εκφρασθείσα προτίμησή του και τη στάθμιση του βαθμού ωριμότητάς του. Επίσης, παρέλειψε να αναφερθεί σε στοιχεία που αφορούν τη μητέρα, όπως το περιβάλλον που θα εξασφάλιζε, αν εργάζεται, αν θα μπορούσε να αφιερώσει περισσότερο χρόνο στη φροντίδα του τέκνου, το μορφωτικό της επίπεδο, την προσωπικότητα των διαδίκων και τη σταθερότητα στις συνθήκες διαβίωσης που μπορούν να εξασφαλίσουν, ώστε συνεκτιμώμενα να δικαιολογείται η κρίση περί καταλληλότητας του πατέρα.

Τελική Απόφαση

Αναιρεί την 5447/2013 απόφαση του Εφετείου Αθηνών Παραπέμπει την υπόθεση, προς περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Εφετείο, που θα συγκροτηθεί από άλλους δικαστές, εκτός από εκείνους που δίκασαν προηγουμένως. Διατάσσει την επιστροφή του παραβόλου στην αναιρεσείουσα Καταδικάζει τον αναιρεσίβλητο στην πληρωμή των δικαστικών εξόδων της αναιρεσείουσας, τα οποία ορίζει στο ποσό των δύο χιλιάδων επτακοσίων (2.700) ευρώ.

Ακριβές Νομικό Ερώτημα

Αν η απόφαση που αναθέτει την επιμέλεια ανηλίκου τέκνου σε έναν από τους γονείς πρέπει να περιλαμβάνει επαρκείς αιτιολογίες ως προς την ύπαρξη ιδιαίτερου ψυχικού δεσμού του τέκνου με τον γονέα, την προτίμηση του ανηλίκου, το περιβάλλον και τις συνθήκες διαβίωσης που μπορεί να εξασφαλίσει ο καθένας γονέας, την προσωπικότητα και το μορφωτικό επίπεδο των γονέων, προκειμένου να δικαιολογείται η κρίση περί του συμφέροντος του τέκνου.

Αριθμός

1393/2017

Έτος

2017

Δείτε την πλήρη απόφαση→

1078/2022

2022Άρειος ΠάγοςΠοινικό ΔίκαιοΔικονομικό Δίκαιο

Σχετικότητα: 89.7%

Κρίσιμα Πραγματικά Περιστατικά

Πατέρας και μητέρα τέλεσαν θρησκευτικό γάμο στις 21/05/2011 και απέκτησαν ένα τέκνο, γεννηθέν στις 22/02/2012. Η έγγαμη συμβίωση διασπάστηκε οριστικά στις 05/02/2016 με την αποχώρηση της μητέρας μετά του τέκνου από την οικογενειακή στέγη. Με την υπ' αριθμό 276/2017 απόφαση Μονομελούς Πρωτοδικείου Χαλκιδικής (Διαδικασία Ασφαλιστικών Μέτρων) ανατέθηκε προσωρινά στη μητέρα η άσκηση της επιμέλειας του ανήλικου. Με την υπ' αριθμό 173/2016 απόφαση του ίδιου Δικαστηρίου ρυθμίστηκε η επικοινωνία του πατέρα με το τέκνο κάθε 1ο και 3ο σαββατοκύριακο κάθε μήνα, από ώρα 17.00 το Σάββατο μέχρι ώρα 17.00 την Κυριακή, με παραλαβή και παράδοση από και στην κατοικία της μητέρας. Τον Φεβρουάριο 2018 η μητέρα νοσηλεύτηκε για χρονικό διάστημα μεγαλύτερο των δύο μηνών με διάγνωση σύνδρομο Guillain-Barre. Στις 10/02/2018 η μητέρα παρέδωσε αυτοβούλως το τέκνο στον πατέρα. Με την υπ' αριθμό 207/2018 απόφαση Μονομελούς Πρωτοδικείου Χαλκιδικής, εκδοθείσα στις 14/06/2018 και επιδοθείσα στον πατέρα στις 22/06/2018, απορρίφθηκε η αίτηση του πατέρα για ανάθεση σε αυτόν της επιμέλειας του ανήλικου. Στις 04/08/2018 ο πατέρας παρέλαβε τον ανήλικο από την οικία της μητέρας στις 17.00, πλην δεν τον επέστρεψε στις 05/08/2018. Για δέκα (10) ημέρες ο πατέρας αναζητούνταν, ώσπου εμφανίστηκε αυτοβούλως στις 14/08/2018 και το τέκνο παραδόθηκε στη μητέρα.

Νομική Σκέψη του Δικαστηρίου

Το άρθρο 169Α παρ. 1 ΠΚ προβλέπει ότι όποιος δεν συμμορφώθηκε σε προσωρινή διαταγή ή διάταξη δικαστικής απόφασης σχετική με την άσκηση της γονικής μέριμνας και την επικοινωνία με το τέκνο τιμωρείται με φυλάκιση. Για την πλήρωση της υπόστασης του εγκλήματος απαιτείται αντικειμενικά η μη συμμόρφωση σε δικαστική απόφαση που ρυθμίζει την επικοινωνία με το τέκνο και υποκειμενικά κοινός δόλος, που συνίσταται στη γνώση και θέληση παραβίασης της διάταξης. Δεν απαιτείται τυπική επίδοση της απόφασης, αλλά αρκεί ο υπόχρεος να έλαβε με οποιονδήποτε τρόπο γνώση αυτής. Το δικαστήριο διαπίστωσε ότι ο πατέρας γνώριζε τους όρους και τα χρονικά περιθώρια της επικοινωνίας του με το ανήλικο τέκνο, που ρυθμίστηκε με την 173/2016 απόφαση, ως δικαιούχος της ρύθμισης. Στις 04/08/2018 παρέλαβε το τέκνο στις 17.00, αλλά δεν το επέστρεψε στις 05/08/2018 στις 17.00 όπως όφειλε. Για δέκα ημέρες αναζητούνταν σε διάφορες περιοχές, χρησιμοποιώντας μη γνωστή σύνδεση κινητής τηλεφωνίας, ώσπου εμφανίστηκε αυτοβούλως στις 14/08/2018. Εφαρμόζοντας το άρθρο 169Α παρ. 1 ΠΚ, το δικαστήριο εξέτασε τον προβληθέντα ισχυρισμό περί αδυναμίας αποφυγής του αδίκου κατά το άρθρο 33 ΠΚ και διαπίστωσε ότι δεν στοιχειοθετούνται οι προϋποθέσεις του, καθώς καμία κατάσταση ανάγκης δεν υφίστατο που να δικαιολογεί την εξαφάνιση του τέκνου για δέκα ημέρες σε άγνωστο μέρος. Η επικαλούμενη ανησυχία για την υγεία του τέκνου δεν συνιστά ανυπέρβλητο δίλημμα, ιδίως όταν η ανάθεση της επιμέλειας στη μητέρα επιβεβαιώθηκε με πολλαπλές δικαστικές αποφάσεις.

Κύριοι Λόγοι Απόφασης

Η αίτηση αναίρεσης απορρίφθηκε διότι το δικαστήριο της ουσίας διέλαβε την απαιτούμενη ειδική και εμπεριστατωμένη αιτιολογία, εκθέτοντας με σαφήνεια τα πραγματικά περιστατικά που συγκροτούν την αντικειμενική και υποκειμενική υπόσταση του εγκλήματος του άρθρου 169Α παρ. 1 ΠΚ. Ο αναιρεσείων γνώριζε τους όρους επικοινωνίας με το τέκνο από την 173/2016 απόφαση και δεν επέστρεψε το τέκνο στις 05/08/2018, παραβιάζοντας τη διάταξη. Ο προβληθείς ισχυρισμός περί αδυναμίας αποφυγής του αδίκου κατά το άρθρο 33 ΠΚ απορρίφθηκε αιτιολογημένα, καθώς δεν υφίστατο ανυπέρβλητο δίλημμα που να δικαιολογεί την εξαφάνιση του τέκνου για δέκα ημέρες. Το δικαστήριο ορθά ερμήνευσε και εφάρμοσε το άρθρο 169Α παρ. 1 ΠΚ, χωρίς να το παραβιάσει ούτε ευθέως ούτε εκ πλαγίου. Η μη ανάγνωση της από 25.7.2018 έκθεσης του Γ.Ν.Θ. δεν συνιστά απόλυτη ακυρότητα, καθώς ο κατηγορούμενος είχε σχολιάσει και αντικρούσει το περιεχόμενό της με το καταχωρισθέν στα πρακτικά έγγραφο των αυτοτελών ισχυρισμών του.

Τελική Απόφαση

Απορρίπτει την από 19.6.2020 και με αρ. πρωτ.02/2020 αίτηση (ασκηθείσα ενώπιον του Γραμματέα του Τριμελούς Πλημμελειοδικείου Χαλκιδικής) του Χ. Λ. του Ε., κατοίκου ... και τους επ' αυτής από 18.11.2021 πρόσθετους λόγους για αναίρεση της με αριθμό 246/2020 απόφασης Τριμελούς Πλημμελειοδικείου Χαλκιδικής. Επιβάλλει στον αναιρεσείοντα τα δικαστικά έξοδα, που ανέρχονται στο ποσό των διακοσίων πενήντα (250) ευρώ.

Ακριβές Νομικό Ερώτημα

Αν η μη επιστροφή ανήλικου τέκνου στη μητέρα που ασκεί την επιμέλειά του, μετά τη λήξη του χρόνου επικοινωνίας που ρυθμίστηκε με δικαστική απόφαση, συνιστά παραβίαση δικαστικής απόφασης κατά το άρθρο 169Α παρ. 1 ΠΚ και αν η επίκληση κατάστασης ανάγκης ή αδυναμίας αποφυγής του αδίκου λόγω ανησυχίας για την υγεία του τέκνου αίρει τον καταλογισμό.

Αναφορές σε Νόμους

Αριθμός

1078/2022

Έτος

2022

Δείτε την πλήρη απόφαση→

1192/2025

2025Άρειος ΠάγοςΑστικό ΔίκαιοΔικονομικό Δίκαιο

Σχετικότητα: 89.7%

Κρίσιμα Πραγματικά Περιστατικά

Γονείς τέλεσαν γάμο το 2020 και απέκτησαν άρρεν τέκνο το 2020. Το τέκνο διέμενε με τη μητέρα σε διαμέρισμα στο Ωραιόκαστρο· ο πατέρας κατοικεί στην Πορταριά Χαλκιδικής (απόσταση περίπου 70 χλμ.). Η μητέρα είναι βρεφονηπιοκόμος και διαχειρίζεται δύο παιδικούς σταθμούς (ένας ατομική επιχείρηση στον Εύοσμο, ένας ΕΠΕ στο Ωραιόκαστρο με ποσοστά 33,34%, 33,33%, 33,33%). Ο πατέρας εκμεταλλεύεται οικογενειακή ξενοδοχειακή μονάδα 16 δωματίων (ανακαίνιση 2020) και καλλιεργεί ελιές/βερίκοκα. Το τέκνο παρουσίασε διαταραχή μυϊκού τόνου· έγιναν φυσικοθεραπείες 1/εβδομάδα (22-01-2021 έως 26-05-2021) και 2/εβδομάδα (09-09-2021 έως 08-03-2022), κόστους 15€ και 30€ ανά συνεδρία αντίστοιχα, καθώς και εργοθεραπείες (8 συνεδρίες, 30€). Ο θηλασμός ήταν μικτός και αργότερα επικουρικός· από 21-07-2022 έως 02-12-2022 οι τιμές προλακτίνης της μητέρας δείχνουν απογαλακτισμό. Ο πατέρας έχει διαμορφώσει παιδικό δωμάτιο στην κατοικία του και δεν καπνίζει μπροστά στο τέκνο. Υπήρξε διαφωνία για δοτέο όνομα (πατρικό «Α.» έναντι «Χ.»).

Νομική Σκέψη του Δικαστηρίου

Το άρθρο 1511 § 1 ΑΚ επιβάλλει κάθε απόφαση περί γονικής μέριμνας να αποβλέπει στο βέλτιστο συμφέρον του τέκνου, ενώ τα άρθρα 1510, 1513 και 1514 ΑΚ ρυθμίζουν την κοινή άσκηση, τη δυνατότητα κατανομής και τις προϋποθέσεις παρέκκλισης. Κατά το άρθρο 559 αριθ. 1 και 19 ΚΠολΔ η εσφαλμένη εφαρμογή ουσιαστικού δικαίου ή ανεπαρκείς/αντιφατικές αιτιολογίες ιδρύουν λόγους αναίρεσης. Το δικαστήριο διαπίστωσε ότι το τέκνο (γεν. 2020) έχει εισέλθει στην προσχολική ηλικία, οι δύο γονείς είναι κατάλληλοι και πρόθυμοι, ο πατέρας διαμένει 70 χλμ. μακριά αλλά έχει διαμορφώσει χώρο φιλοξενίας, και η χιλιομετρική απόσταση δεν εμποδίζει τις δραστηριότητες. Εντοπίστηκε έντονη διαφωνία που δυσχεραίνει συνεπιμέλεια, ενώ πραγματοποιήθηκαν θεραπείες (1-2/εβδ., 15-30€) και ο θηλασμός είχε επικουρικό χαρακτήρα. Εφαρμόζοντας το άρθρο 1511 § 1 ΑΚ, το δικαστήριο έκρινε ότι η εναλλασσόμενη ανά εβδομάδα αποκλειστική επιμέλεια από κάθε γονέα εξυπηρετεί καλύτερα το συμφέρον του τέκνου υπό τις συγκεκριμένες συνθήκες, και ότι η επιλογή ονόματος «Α.» ενισχύει δεσμούς με την πατρική οικογένεια, με επαρκείς, σαφείς αιτιολογίες που δεν προσκρούουν στις διατάξεις του ουσιαστικού δικαίου.

Κύριοι Λόγοι Απόφασης

Η αναίρεση απορρίφθηκε διότι το Εφετείο εξειδίκευσε επαρκώς και χωρίς αντιφάσεις την αόριστη έννοια του βέλτιστου συμφέροντος (άρθρο 1511 ΑΚ), κρίνοντας ότι: α) οι έντονα τεταμένες σχέσεις καθιστούν δυσχερή τη συνεπιμέλεια, β) η εναλλασσόμενη ανά εβδομάδα αποκλειστική επιμέλεια κάθε γονέα είναι συμβατή με την ηλικία του τέκνου (προσχολική), γ) η απόσταση 70 χλμ. δεν παρεμποδίζει μετακινήσεις και δραστηριότητες, δ) ο πατέρας έχει σταθερή, ποιοτική παρουσία και κατάλληλο χώρο φιλοξενίας, και ε) η ονοματοδοσία «Α.» ενισχύει το ενδιαφέρον της πατρικής οικογένειας, ενώ το παιδί ήδη έχει αυξημένο ενδιαφέρον από τη μητέρα. Επομένως, δεν υφίσταται εσφαλμένη εφαρμογή ουσιαστικού δικαίου (559 αριθ. 1 ΚΠολΔ) ούτε ανεπάρκεια αιτιολογιών (559 αριθ. 19 ΚΠολΔ).

Τελική Απόφαση

Απορρίπτει την από 12-12-2023 και με αριθμό κατάθεσης 3126/309/2023 αίτηση για αναίρεση της με αριθμό 1871/2023 απόφασης του Μονομελούς Εφετείου Θεσσαλονίκης. Καταδικάζει την αναιρεσείουσα στην πληρωμή των δικαστικών εξόδων του αναιρεσίβλητου, τα οποία ορίζει στο ποσό των δύο χιλιάδων επτακοσίων (2.700) ευρώ.

Ακριβές Νομικό Ερώτημα

Αν το βέλτιστο συμφέρον του τέκνου μπορεί να εξυπηρετηθεί με εναλλασσόμενη ανά εβδομάδα αποκλειστική επιμέλεια από κάθε γονέα και με ονοματοδοσία σύμφωνη με οικογενειακές παραδόσεις, και αν η σχετική ουσιαστική κρίση ελέγχεται αναιρετικά για εσφαλμένη εφαρμογή ή ανεπάρκεια αιτιολογιών (άρθρο 559 ΚΠολΔ).

Αναφορές σε Νόμους

Αριθμός

1192/2025

Έτος

2025

Δείτε την πλήρη απόφαση→

1139/2025

2025Άρειος ΠάγοςΑστικό ΔίκαιοΔικονομικό Δίκαιο

Σχετικότητα: 89.6%

Κρίσιμα Πραγματικά Περιστατικά

Σύζυγοι τέλεσαν γάμο στις 12-01-2013 και απέκτησαν άρρεν τέκνο γεννηθέν στις 10-5-2013. Η έγγαμη συμβίωση διασπάστηκε και με απόφαση ασφαλιστικών μέτρων 719/2015 του Μονομελούς Πρωτοδικείου Ηρακλείου επετράπη στη μητέρα να αποχωρήσει από τη συζυγική κατοικία, ανατέθηκε σε αυτήν η επιμέλεια του ανηλίκου και ρυθμίστηκε η επικοινωνία του πατέρα με το τέκνο. Από τη διάσπαση της συμβίωσης οι σχέσεις των συζύγων είναι τεταμένες με έντονες διαφωνίες για την προσωπική ζωή εκάστου και τον τρόπο επικοινωνίας με το ανήλικο. Το ανήλικο διαβιεί με τη μητέρα η οποία το φροντίζει με στοργή και αγάπη, έχει αναπτύξει ιδιαίτερο ψυχικό δεσμό μαζί του, φροντίζει για εξωσχολικές αθλητικές δραστηριότητες και μαθήματα ξένων γλωσσών. Το ανήλικο ήταν 6 ετών κατά τη συζήτηση στο πρωτοβάθμιο δικαστήριο. Ο πατέρας διατηρεί επιχείρηση πρατηρίου υγρών καυσίμων, παραλαμβάνει το ανήλικο σε διαφορετικές ώρες από τις προκαθορισμένες, παραμένει πολλές ώρες μαζί του στο χώρο της επιχείρησης, αρνείται να απαντά στις κλήσεις της μητέρας και δεν την ενημερώνει για ιατρικά περιστατικά. Οι γονείς αδυνατούν να συνεννοηθούν ακόμη και για σημαντικά ζητήματα όπως η βάπτιση του τέκνου που παρέμεινε αβάπτιστο μέχρι το έβδομο έτος της ηλικίας του.

Νομική Σκέψη του Δικαστηρίου

Το άρθρο 1511 § 1 ΑΚ ορίζει ότι κάθε απόφαση των γονέων σχετικά με την άσκηση της γονικής μέριμνας πρέπει να αποβλέπει στο βέλτιστο συμφέρον του τέκνου. Το άρθρο 1513 § 1 εδ. α' ΑΚ προβλέπει ότι σε περίπτωση διακοπής της συμβίωσης των συζύγων εξακολουθούν να ασκούν από κοινού τη γονική μέριμνα, ενώ το άρθρο 1518 § 1 ΑΚ ορίζει ότι η επιμέλεια περιλαμβάνει την ανατροφή, επίβλεψη, μόρφωση και προσδιορισμό του τόπου διαμονής. Το βέλτιστο συμφέρον του τέκνου συγκεκριμενοποιείται εξατομικευμένα με βάση την ηλικία, την υγεία, τις οικογενειακές συνθήκες και τις ανάγκες του παιδιού. Το δικαστήριο διαπίστωσε ότι η μητέρα ανταποκρίνεται πλήρως στα μητρικά καθήκοντα, φροντίζει το τέκνο με στοργή, έχει αναπτύξει ιδιαίτερο ψυχικό δεσμό μαζί του, μεριμνά για την υγεία, εκπαίδευση και κοινωνική ανάπτυξή του. Αντίθετα, ο πατέρας επιδεικνύει αμέλεια, παραβιάζει τις ώρες επικοινωνίας, αρνείται να ενημερώνει τη μητέρα για ιατρικά θέματα και επιδεικνύει επιθετική συμπεριφορά. Οι σχέσεις των γονέων είναι ιδιαίτερα τεταμένες με διαφορετική φιλοσοφία ως προς τη συνεπιμέλεια. Εφαρμόζοντας το κριτήριο του βέλτιστου συμφέροντος, το δικαστήριο έκρινε ότι η ανάθεση της επιμέλειας σε αμφότερους απαιτεί μεγαλύτερη επαφή και καλή συνεννόηση που δεν υφίσταται, με κίνδυνο οξύνσεως των ερίδων και δυσμενών συνεπειών για το ανήλικο. Η σταθερότητα των συνθηκών ανάπτυξης χωρίς εναλλαγές επιβάλλει την ανάθεση της επιμέλειας στη μητέρα με συχνή επικοινωνία με τον πατέρα.

Κύριοι Λόγοι Απόφασης

Η αίτηση αναίρεσης απορρίφθηκε διότι το Εφετείο ορθά εφάρμοσε τις διατάξεις των άρθρων 1510, 1511, 1513 και 1514 ΑΚ, κρίνοντας ότι το βέλτιστο συμφέρον του ανηλίκου επιβάλλει την ανάθεση της αποκλειστικής επιμέλειας στη μητέρα. Το δικαστήριο δεν παραβίασε την υποχρέωση ακρόασης του ανηλίκου, καθώς δεν διαπίστωσε την ωριμότητά του και σχημάτισε πλήρη δικανική πεποίθηση από τα προσκομισθέντα αποδεικτικά μέσα και την επικοινωνία του πρωτόδικου δικαστή με το ανήλικο. Η μητέρα κρίθηκε πλέον κατάλληλη λόγω του ιδιαίτερου ψυχικού δεσμού με το τέκνο, της πλήρους ανταπόκρισης στα μητρικά καθήκοντα και της ικανότητάς της να προσφέρει ήρεμο οικογενειακό περιβάλλον. Οι τεταμένες σχέσεις των γονέων, η διαφορετική φιλοσοφία τους ως προς τη συνεπιμέλεια και η αδυναμία συνεννόησης καθιστούν την ανάθεση της επιμέλειας σε αμφότερους απαγορευτική για την ψυχική γαλήνη του ανηλίκου, με κίνδυνο οξύνσεως των ερίδων και διάσπασης της προσωπικότητάς του.

Τελική Απόφαση

Απορρίπτει την από 13-5-2022 αίτηση του Ι. Α. για την αναίρεση της υπ'αριθ. 58/2022 τελεσίδικης απόφασης του Μονομελούς Εφετείου Ανατ. Κρήτης. Διατάσσει την επιστροφή του παραβόλου στον αναιρεσείοντα. Καταδικάζει τον αναιρεσείοντα στη δικαστική δαπάνη της αναιρεσίβλητης εκ ποσού δύο χιλιάδων επτακοσίων (2.700) ευρώ.

Ακριβές Νομικό Ερώτημα

Αν η μη επικοινωνία του δικαστηρίου του Εφετείου με το ανήλικο τέκνο, παρά την υποβολή σχετικού αιτήματος από τον πατέρα, συνιστά παραβίαση των άρθρων 1511 § 4 ΑΚ και 612 ΚΠολΔ, όταν το δικαστήριο έχει σχηματίσει πλήρη δικανική πεποίθηση από τα προσκομισθέντα αποδεικτικά μέσα και την επικοινωνία του πρωτοβάθμιου δικαστηρίου με το ανήλικο, και αν η ανάθεση της αποκλειστικής επιμέλειας ανηλίκου τέκνου στη μητέρα αντί της συνεπιμέλειας εξυπηρετεί το βέλτιστο συμφέρον του τέκνου όταν οι γονείς αδυνατούν να συνεννοηθούν και υφίστανται τεταμένες σχέσεις μεταξύ τους.

Αναφορές σε Νόμους

Αριθμός

1139/2025

Έτος

2025

Δείτε την πλήρη απόφαση→

174/2015

2015Άρειος ΠάγοςΔικονομικό ΔίκαιοΑστικό Δίκαιο

Σχετικότητα: 89.4%

Κρίσιμα Πραγματικά Περιστατικά

Γονείς σε διάσταση με ένα ανήλικο τέκνο γεννημένο στις 5-6-2004. Ο γονέας-πατέρας, καθηγητής Θεολογίας, διέμενε στη Λαμία σε οικογενειακή διώροφη κατοικία, με καθημερινή υποστήριξη από τη 70χρονη γιαγιά του τέκνου που κατοικεί στον άνω όροφο. Ο γονέας-μητέρα, απόφοιτη ΤΕΦΑΑ, παρακολούθησε πρόγραμμα ΙΕΚ (2004-2007) και διορίστηκε συνοδός ασθενοφόρου στο ΕΚΑΒ Λήμνου (12-2-2010) με βάρδιες. Το τέκνο είχε εγγραφεί στο 2ο Δημοτικό Λαμίας για το σχολικό έτος 2010-2011 και αργότερα φοίτησε στη Δ’ τάξη του Δημοτικού Νέας Κούταλης Λήμνου, τάξη με 8 μαθητές. Διαμονή σε Παλαιό Πεδινό (14 κάτοικοι), ενιαίο με Νέο Πεδινό (σύνολο περίπου 268 κάτοικοι), σε απόσταση περίπου 2 χλμ από Νέα Κούταλη. Συνοίκηση της μητέρας με νέο σύντροφο και τον 15ετή υιό του. Το τέκνο εξέφρασε επανειλημμένα επιθυμία διαμονής με τον πατέρα στη Λαμία. Δεν αποδείχθηκε χρήση ναρκωτικών από τον πατέρα.

Νομική Σκέψη του Δικαστηρίου

Το άρθρο 1511 ΑΚ, σε συνδυασμό με τα άρθρα 1510, 1512-1514 και 1518 ΑΚ, ορίζει ότι η ανάθεση γονικής μέριμνας/επιμέλειας κρίνεται αποκλειστικά από το συμφέρον του τέκνου, με εκτίμηση δεσμών, καταλληλότητας των γονέων, σταθερότητας συνθηκών διαβίωσης και της γνώμης του τέκνου κατά την ωριμότητά του, χωρίς αυτοτελή βαρύτητα σε φύλο ή μικρή ηλικία μετά τη νηπιακή φάση. Το δικαστήριο διαπίστωσε ότι ο πατέρας διαθέτει χρόνο και υποστήριξη από τη 70χρονη γιαγιά στο σπίτι στη Λαμία, ενώ η μητέρα εργάζεται σε βάρδιες στο ΕΚΑΒ Λήμνου και συνοικεί με νέο σύντροφο και τον 15ετή υιό του. Το τέκνο (γεν. 5-6-2004) φοίτησε στη Λαμία και αργότερα στη Νέα Κούταλη (Δ’ τάξη με 8 μαθητές), διαμένοντας σε Παλαιό Πεδινό (14 κάτοικοι· με Νέο Πεδινό σύνολο ~268), σε απόσταση ~2 χλμ από Νέα Κούταλη, και εξέφρασε επιθυμία διαμονής με τον πατέρα. Εφαρμόζοντας τα κριτήρια των άρθρων 1510-1514 ΑΚ, εξέτασε την επίδραση της μετακόμισης και της νέας συμβίωσης στη σταθερότητα, την εκπαιδευτική/κοινωνική ένταξη και τη φροντίδα του τέκνου, καθώς και τη διαθεσιμότητα και καταλληλότητα κάθε γονέα, απαιτώντας ειδική, εμπεριστατωμένη αιτιολόγηση για την υπεροχή του ενός περιβάλλοντος και για τυχόν μειωμένη καταλληλότητα.

Κύριοι Λόγοι Απόφασης

Το Εφετείο ανέθεσε την επιμέλεια στον πατέρα με επίκληση υπεροχής των συνθηκών στη Λαμία έναντι της Λήμνου, χωρίς επαρκώς εξειδικευμένες αιτιολογίες για το πώς οι εκπαιδευτικές, κοινωνικές και ψυχοσωματικές συνθήκες υπηρετούν καλύτερα το συμφέρον του τέκνου. Δεν τεκμηρίωσε ότι η νέα σχέση και συνοίκηση της μητέρας μειώνει την καταλληλότητά της υπό το πρίσμα της μητρικής στοργής. Υπό το φως της απόφασης 321/2014 (ασφαλιστικά μέτρα) του Μον. Πρωτ. Μυτιλήνης, η οποία διέγνωσε μεταβολή συνθηκών και αναγκαιότητα μη αποκοπής του τέκνου από το υφιστάμενο περιβάλλον για να μην δημιουργηθούν έντονα συναισθήματα ανασφάλειας, οι αιτιολογίες κρίθηκαν ανεπαρκείς. Ως εκ τούτου, κατά παραδοχή λόγων από τους αριθμούς 1 και 19 του άρθρου 559 ΚΠολΔ (εσφαλμένη εφαρμογή ουσιαστικού δικαίου και έλλειψη νόμιμης βάσης), η απόφαση αναιρέθηκε και η υπόθεση παραπέμφθηκε.

Τελική Απόφαση

Αναιρεί την με αριθμό 89/2014 απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Λαμίας. Παραπέμπει την υπόθεση, προς περαιτέρω εκδίκαση, στο ίδιο Δικαστήριο, που θα συντεθεί από άλλο δικαστή. Καταδικάζει τον αναιρεσίβλητο στην καταβολή της δικαστικής δαπάνης της αναιρεσείουσας που ορίζει στο ποσό των δύο χιλιάδων τριακοσίων (2.300) Ευρώ.

Ακριβές Νομικό Ερώτημα

Αν η ανάθεση της επιμέλειας ανηλίκου μετά από διάσταση πρέπει να καθορίζεται αποκλειστικά από το συμφέρον του τέκνου, με αξιολόγηση δεσμών με κάθε γονέα και αδέλφια, σταθερότητας συνθηκών διαβίωσης, καταλληλότητας και διαθέσιμου χρόνου του κάθε γονέα, κοινωνικού και εκπαιδευτικού περιβάλλοντος και γνώμης του τέκνου κατά την ωριμότητά του, χωρίς αυτοτελή βαρύτητα σε φύλο ή ηλικία μετά τη νηπιακή φάση, και αν μετακόμιση ή νέα σχέση γονέα επηρεάζει το συμφέρον μόνο καθόσον επιδρά στην ανατροφή.

Αναφορές σε Νόμους

Αριθμός

174/2015

Έτος

2015

Δείτε την πλήρη απόφαση→

214/2025

2025Άρειος ΠάγοςΠοινικό ΔίκαιοΔικονομικό Δίκαιο

Σχετικότητα: 89.1%

Κρίσιμα Πραγματικά Περιστατικά

Πατέρας και μητέρα τέλεσαν γάμο στις 12-6-2014 και απέκτησαν θήλυ τέκνο γεννηθέν στις 8-8-2014. Τον Ιανουάριο 2016 η μητέρα αποχώρησε από τη συζυγική κατοικία με την ανήλικη και εγκαταστάθηκε στην Πάτρα. Με την υπ'αριθμ. 4557/2016 απόφαση Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών (ασφαλιστικών μέτρων) ρυθμίστηκε προσωρινά το δικαίωμα επικοινωνίας πατέρα και γιαγιάς με την ανήλικη κάθε πρώτο και τρίτο Σαββατοκύριακο του μήνα από ώρα 10.00 π.μ. του Σαββάτου έως ώρα 20:00 μ.μ. της Κυριακής, με παράδοση και παραλαβή στην κατοικία της μητέρας. Η επιμέλεια του προσώπου της ανήλικης είχε ανατεθεί προσωρινά στη μητέρα. Το Σάββατο 4-3-2017 και ώρα 10:20 π.μ. ο πατέρας παρέλαβε την ανήλικη από την οικία της μητέρας στην Πάτρα και μετέβη με αυτήν στην οικία του στη Βούλα Αττικής. Παρότι είχε υποχρέωση να επιστρέψει την ανήλικη την Κυριακή 5-3-2017 και ώρα 20:00 μ.μ., δεν την επέστρεψε. Η μητέρα προσπάθησε να επικοινωνήσει τηλεφωνικά χωρίς απάντηση, απευθύνθηκε στο Α.Τ. Πατρών και στη συνέχεια στο Α.Τ. Βούλας όπου υπέβαλε μήνυση. Τα ξημερώματα της 6-3-2017 η μητέρα μετέβη στην Αθήνα με τον αδερφό της και περί ώρα 07:00 π.μ. ζήτησαν την παράδοση της ανήλικης. Πατέρας και γιαγιά αρνήθηκαν να παραδώσουν την ανήλικη και την παρακράτησαν. Επειδή η ανήλικη έκλαιγε και ζητούσε τη μητέρα της, αναγκάστηκαν να την παραδώσουν στις 6-3-2017 μετά από τετράωρη αναμονή έξω από την κατοικία τους. Ο πατέρας είχε καταδικαστεί στο παρελθόν με την 4783/2017 απόφαση του Τριμελούς Εφετείου Πλημμελημάτων Αθηνών για παραβίαση υποχρέωσης διατροφής.

Νομική Σκέψη του Δικαστηρίου

Το άρθρο 324 παρ. 1α και 2α ΠΚ ορίζει ότι η αρπαγή ανηλίκου συντελείται με την αφαίρεση του από τους γονείς ή όποιον δικαιούται να μεριμνήσει για το πρόσωπό του, ενώ για ανήλικο κάτω των 14 ετών επιβάλλεται κάθειρξη έως 10 ετών εκτός αν τελέστηκε από ανιόντα οπότε εφαρμόζεται η παράγραφος 1. Η επιμέλεια ασκείται από τους δύο γονείς και δράστης μπορεί να είναι ο γονέας που στερήθηκε του δικαιώματος επιμέλειας με δικαστική απόφαση, ακόμη και προσωρινή ρύθμιση. Η μητέρα δικαιούται παράσταση προς υποστήριξη κατηγορίας ως άμεσα παθούσα από την αρπαγή, αφού είχε την επιμέλεια δυνάμει δικαστικής απόφασης. Το δικαστήριο διαπίστωσε ότι η επιμέλεια είχε ανατεθεί προσωρινώς στη μητέρα με απόφαση ασφαλιστικών μέτρων, ο πατέρας γνώριζε τις καθορισμένες ημέρες και ώρες επικοινωνίας, παρέλαβε την ανήλικη το Σάββατο 4-3-2017 και ώρα 10:20 π.μ., δεν την επέστρεψε την Κυριακή 5-3-2017 και ώρα 20:00 μ.μ. όπως όφειλε, αλλά την παρακράτησε μέχρι τις 6-3-2017, αποκλείοντας τη μητέρα από την επιμέλεια. Εφαρμόζοντας τη διάταξη του άρθρου 324 παρ. 2α-1α ΠΚ σε συνδυασμό με το άρθρο 45 ΠΚ, το δικαστήριο έκρινε ότι συντρέχουν τα αντικειμενικά και υποκειμενικά στοιχεία του εγκλήματος της αρπαγής ανηλίκου κάτω των 14 ετών από ανιόντα και από κοινού, καθώς ο πατέρας με πρόθεση παρακράτησε την ανήλικη πέραν του καθορισμένου χρόνου, αποκλείοντας την άσκηση της επιμέλειας από τη μητέρα.

Κύριοι Λόγοι Απόφασης

Η αίτηση αναίρεσης απορρίφθηκε διότι: α) η παράσταση της μητέρας προς υποστήριξη κατηγορίας ήταν νόμιμη, καθώς ήταν άμεσα παθούσα από την αρπαγή της ανήλικης για την οποία είχε την επιμέλεια, β) δεν υπήρχε απόλυτη ακυρότητα λόγω παραβίασης υπερασπιστικών δικαιωμάτων, αφού ο κατηγορούμενος είχε διορίσει συνήγορο που συμμετείχε ενεργά σε όλη τη διαδικασία, γ) δεν υφίστατο δεδικασμένο καθώς δεν υπήρχε ταυτότητα χρόνου μεταξύ της πράξης της 5-3-2017 και των πράξεων για τις οποίες είχε αθωωθεί (2016 και 18-2-2017), δ) η απόφαση είχε την απαιτούμενη ειδική και εμπεριστατωμένη αιτιολογία ως προς την ενοχή και την απόρριψη των ελαφρυντικών περιστάσεων, και ε) οι ελαφρυντικές περιστάσεις του άρθρου 84 παρ. 2α, δ, ε ΠΚ δεν συνέτρεχαν, αφού ο κατηγορούμενος είχε καταδικαστεί για παραβίαση διατροφής, αρνείτο την πράξη και δεν επέδειξε θετική συμπεριφορά μετά την πράξη.

Τελική Απόφαση

Απορρίπτει την από 9-9-2024 με αριθμό 59/2024 αίτηση του Π. Χ. του Ι., κατοίκου ... Αυστρίας, για αναίρεση της με αριθμό 726/2023 αποφάσεως του Πενταμελούς Εφετείου Αθηνών. Καταδικάζει τον αναιρεσείοντα στα δικαστικά έξοδα της ποινικής διαδικασίας, που ανέρχονται σε οκτακόσια (800) ευρώ.

Ακριβές Νομικό Ερώτημα

Αν η παράσταση μητέρας ανήλικης προς υποστήριξη κατηγορίας για αρπαγή του τέκνου από τον πατέρα είναι νόμιμη και αν συνιστά αρπαγή ανηλίκου η παρακράτηση της ανήλικης από τον πατέρα πέραν του καθορισμένου χρόνου επικοινωνίας δυνάμει απόφασης ασφαλιστικών μέτρων που είχε αναθέσει την επιμέλεια στη μητέρα.

Αναφορές σε Νόμους

Αριθμός

214/2025

Έτος

2025

Δείτε την πλήρη απόφαση→

1473/2021

2021Άρειος ΠάγοςΑστικό ΔίκαιοΔικονομικό Δίκαιο

Σχετικότητα: 89.0%

Κρίσιμα Πραγματικά Περιστατικά

Διαζευγμένοι σύζυγοι, αμφότεροι στρατιωτικοί (Υπαξιωματικός Διαβιβάσεων και Αξιωματικός Οικονομικού), με ένα ανήλικο τέκνο γεννηθέν στις 11-3-2011. Γάμος τελέσθηκε στις 31-1-2010 μετά από σύντομη γνωριμία λίγων μηνών. Διακοπή έγγαμης συμβίωσης τέλος 2012. Διαζύγιο κηρύχθηκε με την υπ' αριθμ. 135/2015 απόφαση λόγω υπερδιετούς διάστασης. Μητέρα πάσχει από απροσδιόριστο νόσημα με χαρακτηριστικά επιληψίας ή χρόνιας κατάθλιψης, λαμβάνει φαρμακευτική αγωγή που δεν τηρεί, παρακολουθεί ψυχοθεραπεία. Μητέρα συναισθηματικά εξαρτημένη από γονείς της, ιδίως από μητέρα της, με ασθενή βούληση. Επικοινωνία πατέρα με ανήλικο ρυθμίστηκε με την υπ' αριθμ. 160/10-3-2014 απόφαση. Μητέρα μετατέθηκε στην Αθήνα από Οκτώβριο 2015 έως Αύγουστο 2017. Μητέρα ζήτησε από πατέρα τον Νοέμβριο 2015 να παραχωρήσει αποκλειστική γονική μέριμνα για υπηρεσιακά πλεονεκτήματα μονογονεϊκής οικογένειας. Πατέρας αρνήθηκε. Μητέρα κατήγγειλε μεταξύ Μαΐου-Ιουλίου 2016 σωματική και γενετήσια κακοποίηση ανηλίκου από πατέρα και θείους. Ιατροδικαστικές εξετάσεις (21-6-2016, 15-7-2016) δεν επιβεβαίωσαν γενετήσια κακοποίηση. Παιδοψυχιατρικές εκτιμήσεις (Τζάνειο Νοσοκομείο 30-1-2017, Δ. Α. 30-11-2017, Κ. Ζ. 8-1-2019) διαπίστωσαν υποβολή ανηλίκου από μητέρα και μητρική γιαγιά, αποδυνάμωση ισχυρισμών κακοποίησης, νοητικές κατασκευές χωρίς σχέση με βιώματα. Δικαστικό Συμβούλιο Στρατοδικείου Λάρισας με βούλευμα 5/1-6-2018 αποφάσισε να μη γίνει κατηγορία κατά πατέρα και θείων. Ανήλικος εξέφρασε επιθυμία επικοινωνίας με πατέρα σε συνεδρίες 13-12-2016 και 11-1-2017.

Νομική Σκέψη του Δικαστηρίου

Το άρθρο 1513 ΑΚ, όπως τροποποιήθηκε με τον ν. 4800/2021, ορίζει ότι μετά το διαζύγιο οι γονείς ασκούν από κοινού και εξίσου τη γονική μέριμνα, εκτός αν δεν είναι δυνατή η από κοινού άσκηση λόγω διαφωνίας ή αν ασκείται αντίθετα προς το συμφέρον του τέκνου. Το άρθρο 1532 ΑΚ προβλέπει αφαίρεση της γονικής μέριμνας σε περιπτώσεις παράβασης καθηκόντων, καταχρηστικής άσκησης ή αδυναμίας ανταπόκρισης, συμπεριλαμβανομένης της διατάραξης της συναισθηματικής σχέσης του τέκνου με τον άλλο γονέα. Το δικαστήριο διαπίστωσε ότι η μητέρα, με ενίσχυση της μητρικής γιαγιάς, υπέβαλε στον πενταετή ανήλικο ανύπαρκτα περιστατικά σεξουαλικής κακοποίησης από τον πατέρα, προκειμένου να αποκτήσει υπηρεσιακά πλεονεκτήματα μονογονεϊκής οικογένειας. Οι ιατροδικαστικές και παιδοψυχιατρικές εξετάσεις αποδυνάμωσαν τους ισχυρισμούς κακοποίησης. Η μητέρα πάσχει από νόσημα με χαρακτηριστικά επιληψίας ή κατάθλιψης, είναι συναισθηματικά εξαρτημένη από τους γονείς της και έχει ασθενή βούληση. Εφαρμόζοντας τα κριτήρια των άρθρων 1513 και 1532 ΑΚ, το δικαστήριο έκρινε ότι η εργαλειοποίηση του ανηλίκου με υποβολή ψευδών αναφορών συνιστά βαρείας μορφής παράβαση καθηκόντων και καταχρηστική άσκηση της γονικής μέριμνας, ενώ η νοσηρή αβουλία της μητέρας την καθιστά ακατάλληλη. Αντιθέτως, ο πατέρας με το υποστηρικτικό περιβάλλον του είναι κατάλληλος για την αποκλειστική άσκηση της γονικής μέριμνας.

Κύριοι Λόγοι Απόφασης

Η αίτηση αναίρεσης απορρίφθηκε διότι το πρωτοβάθμιο δικαστήριο ορθά εφάρμοσε τις διατάξεις των άρθρων 1513 και 1532 ΑΚ. Τα πραγματικά περιστατικά που δέχθηκε το δικαστήριο πληρούν το πραγματικό της κακής άσκησης της γονικής μέριμνας από τη μητέρα, η οποία με τη μητρική γιαγιά υπέβαλε στον πενταετή ανήλικο ψευδείς αναφορές σεξουαλικής κακοποίησης από τον πατέρα, προκειμένου να αποκτήσει υπηρεσιακά πλεονεκτήματα μονογονεϊκής οικογένειας. Η εργαλειοποίηση του ανηλίκου και η παραβίαση του ψυχικού του κόσμου συνιστούν βαρείας μορφής παράβαση καθηκόντων και καταχρηστική άσκηση της γονικής μέριμνας. Επιπλέον, η ασθενής βούληση της μητέρας, η ισχυρή εξάρτησή της από τους γονείς της και η υπαρκτή νόσος της την καθιστούν ακατάλληλη για την άσκηση της γονικής μέριμνας. Αντιθέτως, ο πατέρας με το υποστηρικτικό περιβάλλον του είναι το πλέον κατάλληλο πρόσωπο για την αποκλειστική άσκηση της γονικής μέριμνας, εξυπηρετώντας το βέλτιστο συμφέρον του ανηλίκου.

Τελική Απόφαση

Απορρίπτει την αίτηση αναίρεσης κατά της υπ' αριθμ. 311/2019 απόφασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Λάρισας. Διατάσσει την εισαγωγή του παραβόλου στο Δημόσιο Ταμείο. Καταδικάζει την αναιρεσείουσα στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσίβλητου, τα οποία ορίζει στο ποσό των δύο χιλιάδων επτακοσίων (2.700) ευρώ.

Ακριβές Νομικό Ερώτημα

Αν η χειραγώγηση ανηλίκου τέκνου από τη μητέρα με υποβολή ψευδών αναφορών σεξουαλικής κακοποίησης από τον πατέρα, προκειμένου να επιτύχει την αφαίρεση της γονικής μέριμνας από αυτόν και την απόκτηση υπηρεσιακών πλεονεκτημάτων μονογονεϊκής οικογένειας, συνιστά καταχρηστική άσκηση της γονικής μέριμνας και αδυναμία ανταπόκρισης στο γονικό λειτούργημα που δικαιολογεί την αφαίρεσή της και την ανάθεσή της στον πατέρα.

Αναφορές σε Νόμους

Αριθμός

1473/2021

Έτος

2021

Δείτε την πλήρη απόφαση→

780/2025

2025Άρειος ΠάγοςΑστικό ΔίκαιοΔικονομικό Δίκαιο

Σχετικότητα: 88.9%

Κρίσιμα Πραγματικά Περιστατικά

Οι γονείς απέκτησαν εκτός γάμου ανήλικη θυγατέρα που γεννήθηκε το 2017. Ο πατέρας αναγνώρισε εκουσίως το τέκνο ως γνήσιο με συμβολαιογραφική πράξη το 2017, στην οποία συνήνεσε και η μητέρα. Οι γονείς συμβίωναν μέχρι τον Μάιο 2020, οπότε διαταράχθηκαν οριστικά οι σχέσεις τους και επέστρεψαν στις πατρικές τους οικίες. Η μητέρα επέστρεψε μαζί με το ανήλικο τέκνο και ασκεί έκτοτε την επιμέλειά του. Το τέκνο βρίσκεται σε συνεχή και σταθερό δεσμό με τη μητέρα, με την οποία συνοικεί από τη γέννησή του, και εξελίσσεται φυσιολογικά χωρίς ειδικότερα προβλήματα.

Νομική Σκέψη του Δικαστηρίου

Το άρθρο 1515 ΑΚ, όπως αντικαταστάθηκε με το άρθρο 9 του ν. 4800/2021, ορίζει ότι η γονική μέριμνα του ανηλίκου τέκνου που γεννήθηκε χωρίς γάμο των γονέων του ανήκει στη μητέρα, αλλά όταν το τέκνο αναγνωρίζεται εκούσια ή δικαστικά από τον πατέρα, αποκτά γονική μέριμνα και ο πατέρας, την οποία ασκεί από κοινού με τη μητέρα. Αν οι γονείς δεν ζουν μαζί, εφαρμόζονται αναλόγως τα άρθρα 1513 και 1514 ΑΚ. Κατά τις μεταβατικές διατάξεις των άρθρων 18 και 19 του ν. 4800/2021, η νέα ρύθμιση εφαρμόζεται και σε εκκρεμείς υποθέσεις επί των οποίων δεν έχει εκδοθεί αμετάκλητη απόφαση και σε τέκνα που αναγνωρίστηκαν πριν την έναρξη ισχύος του νόμου. Το δικαστήριο διαπίστωσε ότι ο πατέρας είχε εκουσίως αναγνωρίσει το τέκνο το 2017, πριν την έναρξη ισχύος του ν. 4800/2021 (16.9.2021), και ότι η προσβαλλόμενη απόφαση δημοσιεύθηκε στις 15.12.2021, δηλαδή μετά την έναρξη ισχύος του νέου νόμου, χωρίς να έχει εκδοθεί αμετάκλητη απόφαση. Εφαρμόζοντας τη νέα ρύθμιση του άρθρου 1515 ΑΚ, το δικαστήριο έκρινε ότι το πρωτοβάθμιο δικαστήριο εσφαλμένα δεν εφάρμοσε τον νέο νόμο, ο οποίος προβλέπει ότι μετά την εκούσια αναγνώριση ο πατέρας αποκτά αυτοδικαίως γονική μέριμνα από κοινού με τη μητέρα, χωρίς να απαιτούνται πρόσθετες προϋποθέσεις.

Κύριοι Λόγοι Απόφασης

Η αίτηση αναίρεσης έγινε δεκτή διότι το πρωτοβάθμιο δικαστήριο εσφαλμένα δεν εφάρμοσε το άρθρο 1515 ΑΚ, όπως αντικαταστάθηκε με το άρθρο 9 του ν. 4800/2021, το οποίο ίσχυε κατά το χρόνο δημοσίευσης της απόφασης (15.12.2021) και εφαρμόζεται σύμφωνα με τα άρθρα 18 και 19 του ν. 4800/2021 στις εκκρεμείς υποθέσεις και σε τέκνα που αναγνωρίστηκαν πριν την έναρξη ισχύος του νόμου. Κατά τη νέα ρύθμιση, μετά την εκούσια αναγνώριση του τέκνου από τον πατέρα, αυτός αποκτά αυτοδικαίως γονική μέριμνα από κοινού με τη μητέρα, χωρίς να απαιτείται η συνδρομή πρόσθετων προϋποθέσεων ή η απόδειξη ότι η μητέρα αδυνατεί να ασκήσει τη γονική μέριμνα για νομικούς ή πραγματικούς λόγους.

Τελική Απόφαση

Αναιρεί τη με αριθμό 2971/2021 απόφασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Πειραιά, κατά το αναφερόμενο στο σκεπτικό της παρούσας απόφασης κεφάλαιό της, δηλαδή κατά το κεφάλαιό της με το οποίο προέβη σε εσφαλμένη ερμηνεία και εφαρμογή του άρθρου 1515 ΑΚ, όπως αυτό έχει αντικατασταθεί με το άρθρο 9 του ν. 4800/2021 και σύμφωνα με τα άρθρα 18 εδαφ. α και 19 εδαφ. α του ν. 4800/2021 ισχύει από 16.9.2021, εφαρμόζεται και στις εκκρεμείς υποθέσεις επί των οποίων δεν έχει εκδοθεί μέχρι την έναρξη ισχύος του νόμου αυτού αμετάκλητη δικαστική απόφαση και εφαρμόζεται και σε τέκνα που αναγνωρίστηκαν πριν από την έναρξη ισχύος του ίδιου ν. 4800/2021. Παραπέμπει την υπόθεση προς περαιτέρω συζήτηση, κατά το κεφάλαιό της αυτό, στο ίδιο Δικαστήριο, που θα συγκροτηθεί από άλλο Δικαστή εκτός από αυτόν που εξέδωσε την αναιρούμενη απόφαση. Διατάσσει την επιστροφή στον αναιρεσείοντα του παραβόλου των 300 ευρώ, το οποίο αυτός κατέθεσε για την άσκηση της ένδικης αίτησης αναίρεσης. Συμψηφίζει στο σύνολό τους μεταξύ των διαδίκων τα δικαστικά έξοδα της αναιρετικής δίκης.

Ακριβές Νομικό Ερώτημα

Αν μετά την αντικατάσταση του άρθρου 1515 ΑΚ με τον ν. 4800/2021, ο πατέρας που έχει εκουσίως αναγνωρίσει τέκνο γεννηθέν εκτός γάμου αποκτά αυτοδικαίως γονική μέριμνα από κοινού με τη μητέρα, ή εάν απαιτείται η συνδρομή πρόσθετων προϋποθέσεων για την ανάθεση σε αυτόν της γονικής μέριμνας, και αν οι μεταβατικές διατάξεις των άρθρων 18 και 19 του ν. 4800/2021 εφαρμόζονται σε εκκρεμείς υποθέσεις και σε τέκνα που αναγνωρίστηκαν πριν την έναρξη ισχύος του νόμου.

Αναφορές σε Νόμους

Αριθμός

780/2025

Έτος

2025

Δείτε την πλήρη απόφαση→

1758/2022

2022Άρειος ΠάγοςΑστικό ΔίκαιοΔικονομικό Δίκαιο

Σχετικότητα: 88.9%

Κρίσιμα Πραγματικά Περιστατικά

Διαζευγμένοι γονείς με ανήλικη θυγατέρα γεννηθείσα στις 9.12.2010. Έγγαμη συμβίωση διασπάστηκε το καλοκαίρι του 2014. Με συμφωνητικό 28.7.2014 ρυθμίστηκε από κοινού άσκηση επιμέλειας, διατροφή 200 ευρώ μηνιαίως και επικοινωνία πατέρα κάθε Τρίτη και Πέμπτη επί τρίωρο και κάθε δεύτερο Σάββατο. Μητέρα υπέβαλε έγκληση για ασελγείς πράξεις πατέρα σε βάρος ανήλικης κατά διανυκτέρευση 31.1-1.2.2015. Συμβούλιο Πλημμελειοδικών με βούλευμα 5125/2017 αποφάνθηκε να μην γίνει κατηγορία. Μητέρα παρεμπόδισε κατ' επανάληψη επικοινωνία παραβιάζοντας δικαστικές αποφάσεις. Ανήλικη ηλικίας 10 ετών απέρριψε κατηγορηματικά κάθε επικοινωνία με πατέρα, διακατέχεται από αρνητικά συναισθήματα σε σημείο αποστροφής, έχει αναπτύξει στενό δεσμό με μητέρα. Μητέρα ασκεί επιμέλεια με αφοσίωση, επάρκεια και πληρότητα, περιβάλλει ανήλικη με αμέριστο ενδιαφέρον και αγάπη.

Νομική Σκέψη του Δικαστηρίου

Το άρθρο 1511 ΑΚ, όπως ισχύει μετά τον ν. 4800/2021, ορίζει ότι κάθε απόφαση του δικαστηρίου για την άσκηση της γονικής μέριμνας πρέπει να αποβλέπει στο βέλτιστο συμφέρον του τέκνου, το οποίο εξυπηρετείται από την ουσιαστική συμμετοχή και των δύο γονέων. Το άρθρο 1532 ΑΚ προβλέπει ότι η κακή άσκηση της γονικής μέριμνας, συμπεριλαμβανομένης της παρεμπόδισης επικοινωνίας, δίδει στο δικαστήριο τη δυνατότητα να λάβει κάθε πρόσφορο μέτρο, χωρίς η αφαίρεση της επιμέλειας να είναι υποχρεωτική. Το δικαστήριο διαπίστωσε ότι η ανήλικη ηλικίας 10 ετών απέρριψε κατηγορηματικά κάθε επικοινωνία με τον πατέρα, διακατέχεται από αρνητικά συναισθήματα σε σημείο αποστροφής, ενώ έχει αναπτύξει ιδιαίτερα στενό δεσμό με τη μητέρα. Η μητέρα ασκεί την επιμέλεια με αφοσίωση, επάρκεια και πληρότητα. Η παρεμπόδιση της επικοινωνίας δεν οφείλεται αποκλειστικά σε κίνητρα εκδίκησης και πρόθεση πατρικής αποξένωσης. Εφαρμόζοντας το κριτήριο του βέλτιστου συμφέροντος, το δικαστήριο έκρινε ότι τυχόν αποχωρισμός της ανήλικης από τη μητέρα θα απέβαινε επώδυνος και ανεπανόρθωτα επιβλαβής. Η κατ' επανάληψη παρεμπόδιση της επικοινωνίας δεν συνεπάγεται αυτομάτως αφαίρεση της επιμέλειας ως τιμωρία, αλλά το δικαστήριο λαμβάνει πρόσφορα μέτρα με βάση το συμφέρον του τέκνου.

Κύριοι Λόγοι Απόφασης

Η αίτηση αναίρεσης απορρίφθηκε διότι το Εφετείο ορθά ερμήνευσε και εφάρμοσε τις διατάξεις των άρθρων 1518, 1520 και 1532 ΑΚ, όπως ισχύουν μετά τον ν. 4800/2021, αναθέτοντας την επιμέλεια στη μητέρα. Το βέλτιστο συμφέρον της ανήλικης επέβαλε την ανάθεση της επιμέλειας στη μητέρα, με την οποία έχει αναπτύξει ισχυρούς δεσμούς, ενώ απορρίπτει κατηγορηματικά κάθε επικοινωνία με τον πατέρα. Η κατ' επανάληψη παρεμπόδιση της επικοινωνίας από τη μητέρα δεν συνεπάγεται αυτομάτως αφαίρεση της επιμέλειας, αφού η μητέρα ασκεί την επιμέλεια με αφοσίωση, επάρκεια και πληρότητα, και η παρεμπόδιση δεν οφείλεται αποκλειστικά σε κίνητρα εκδίκησης. Τυχόν αποχωρισμός της ανήλικης από τη μητέρα θα απέβαινε επώδυνος και ανεπανόρθωτα επιβλαβής.

Τελική Απόφαση

Απορρίπτει την από 28-4-2021 αίτηση αναίρεσης του Ν. Α. και τον από 7/1/2022 πρόσθετο λόγο αυτής, με τους οποίους διώκεται η αναίρεση της υπ' αριθμ. 6744/2020 απόφασης του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών. Και Καταδικάζει τον αναιρεσείοντα στην πληρωμή των δικαστικών εξόδων της αναιρεσίβλητης, τα οποία ορίζει σε δύο χιλιάδες επτακόσια (2.700) ευρώ.

Ακριβές Νομικό Ερώτημα

Αν η κατ' επανάληψη παρεμπόδιση της επικοινωνίας του τέκνου με τον ένα γονέα από τον άλλο γονέα συνιστά καταχρηστική άσκηση της γονικής μέριμνας που επιβάλλει την αφαίρεση της επιμέλειας του προσώπου του τέκνου από τον παραβάτη γονέα, ή αν το δικαστήριο μπορεί να αναθέσει την επιμέλεια στον παραβάτη γονέα όταν το βέλτιστο συμφέρον του τέκνου το επιβάλλει, λαμβάνοντας υπόψη τους δεσμούς του τέκνου με τους γονείς και την ικανότητα άσκησης της επιμέλειας.

Αναφορές σε Νόμους

Αριθμός

1758/2022

Έτος

2022

Δείτε την πλήρη απόφαση→

1660/2025

2025Άρειος ΠάγοςΑστικό ΔίκαιοΔικονομικό Δίκαιο

Σχετικότητα: 88.6%

Κρίσιμα Πραγματικά Περιστατικά

Γονείς τέλεσαν γάμο (πολιτικό και θρησκευτικό) και απέκτησαν δύο τέκνα (γεννήσεις 2009 και 2017). Η οικογένεια διέμενε σε διαμέρισμα β’ ορόφου στο Πέραμα, εμβαδού 95 τ.μ., που ανήκε στον πατέρα της πατρικής γραμμής και μεταβιβάστηκε στον γονέα κατά ψιλή κυριότητα το 2010 με παρακράτηση ισόβιας επικαρπίας. Μετά από διάσταση, ο νεότερος τέκνο διαβιεί με τη μητέρα στην Κώμη Λέσβου, ενώ ο μεγαλύτερος αδελφός διαβιεί με τον πατέρα στο Πέραμα. Το νεότερο τέκνο φοιτά στην Α’ δημοτικού και έχει διαγνωσθεί με υπερκινητικότητα/ΔΕΠ-Υ. Ο γονέας πατέρας εργάζεται ως οδηγός με πενθήμερο και οκτάωρο, ο γονέας μητέρα ως υπάλληλος σε σούπερ μάρκετ στη Μυτιλήνη από τον Ιούλιο 2020. Και οι δύο έχουν σταθερή κατοικία, βοήθεια από τους παππούδες, οικιακή επάρκεια και Ι.Χ. αυτοκίνητο. Το τέκνο έχει ισχυρό συναισθηματικό δεσμό με τον μεγαλύτερο αδελφό, θετικές σχέσεις με αμφότερους τους γονείς, περισσότερα κοινωνικά ερεθίσματα και επαφές (ξαδέλφια, παππούδες) στο Πέραμα, ενώ στην Κώμη συναναστρέφεται κυρίως τους παππούδες και έναν φίλο.

Νομική Σκέψη του Δικαστηρίου

Το άρθρο 1511 § 1 ΑΚ καθιερώνει ως κριτήριο την εξυπηρέτηση του βέλτιστου συμφέροντος του τέκνου για τη ρύθμιση γονικής μέριμνας και επιμέλειας, ενώ το άρθρο 1514 § 2 ΑΚ επιτρέπει αποκλίσεις από την κοινή άσκηση μόνο για σπουδαίο λόγο. Κατά ΚΠολΔ 559 αριθ. 1 και 19, ελέγχεται παραβίαση ουσιαστικού κανόνα και έλλειψη νόμιμης βάσης, και κατά 559 αριθ. 11 περ. γ’ η μη λήψη υπόψη αποδεικτικών μέσων. Το δικαστήριο διαπίστωσε ότι το νεότερο τέκνο (γεν. 2017) είναι περίπου 6 ετών, φοιτά στην Α’ δημοτικού, παρουσιάζει υπερκινητικότητα, έχει ασφαλείς δεσμούς με αμφότερους τους γονείς και ισχυρό δεσμό με τον μεγαλύτερο αδελφό που διαβιεί με τον πατέρα. Στο Πέραμα (διαμέρισμα 95 τ.μ.) διαθέτει ευρύτερο δίκτυο (τρία ξαδέλφια, παππούδες), ευκαιρίες δραστηριοτήτων και μάθησης· στην Κώμη Λέσβου η κοινωνική έκθεση είναι περιορισμένη (παππούδες και ένας φίλος). Και οι δύο γονείς εργάζονται, έχουν σταθερή κατοικία και επάρκεια φροντίδας. Εφαρμόζοντας τα ανωτέρω, έκρινε ότι το συμφέρον του τέκνου προάγεται με την επιμέλεια από τον πατέρα λόγω συγκατοίκησης με τον αδελφό και πλουσιότερων γνωστικών/κοινωνικών ερεθισμάτων. Η μη λήψη γνώμης παιδιού 6 ετών δεν συνιστά πλημμέλεια λόγω ανεπαρκούς ωριμότητας. Οι αιτιάσεις για παραβίαση ουσιαστικού δικαίου και έλλειψη νόμιμης βάσης απορρίπτονται, όπως και ο ισχυρισμός μη συνεκτίμησης ενόρκων βεβαιώσεων.

Κύριοι Λόγοι Απόφασης

Η αναίρεση απορρίφθηκε διότι το δικαστήριο της ουσίας ορθά ερμήνευσε και εφάρμοσε τα άρθρα 1510, 1511, 1512, 1513, 1514 και 1518 ΑΚ: έκρινε τεκμηριωμένα ότι το βέλτιστο συμφέρον του τέκνου (ηλικία ~6, ασφαλείς δεσμοί με αμφότερους τους γονείς, ισχυρός δεσμός με αδελφό) εξυπηρετείται καλύτερα με την επιμέλεια από τον πατέρα, λόγω συγκατοίκησης με τον αδελφό και πλουσιότερων κοινωνικών και γνωστικών ερεθισμάτων του αστικού περιβάλλοντος σε σχέση με το χωριό. Η μη ακρόαση του τέκνου δεν συνιστά παράβαση, δεδομένης της ανωριμότητας στην ηλικία των 6 ετών. Η απόφαση περιέχει σαφείς, πλήρεις και μη αντιφατικές αιτιολογίες, άρα δεν στερείται νόμιμης βάσης (559 αριθ. 19 ΚΠολΔ), ούτε παραβιάζει ουσιαστικό κανόνα (559 αριθ. 1 ΚΠολΔ). Επιπλέον, ελήφθησαν υπόψη οι ένορκες βεβαιώσεις που επικαλέστηκε ο διάδικος, οπότε ο λόγος του 559 αριθ. 11 περ. γ’ ΚΠολΔ είναι αβάσιμος.

Τελική Απόφαση

Απορρίπτει την από 18-12-2023 αίτηση αναιρέσεως της Φ. Γ. για αναίρεση της 662/2023 απόφασης του Μονομελούς Εφετείου Πειραιώς και των συμπροσβαλλόμενων με αυτήν 260/2023 και 333/2023 αποφάσεων του ίδιου δικαστηρίου. Διατάσσει την εισαγωγή του παραβόλου στο δημόσιο ταμείο. Και Καταδικάζει την αναιρεσείουσα στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσίβλητου, τα οποία ορίζει σε δύο χιλιάδες επτακόσια (2.700) ευρώ.

Ακριβές Νομικό Ερώτημα

Αν η ανάθεση αποκλειστικής επιμέλειας σε έναν γονέα, παρά την καταλληλότητα και των δύο, εξυπηρετεί το βέλτιστο συμφέρον του τέκνου λαμβάνοντας υπόψη τον δεσμό με αδελφό, τις αναπτυξιακές και κοινωνικές δυνατότητες του περιβάλλοντος διαβίωσης και την απουσία έντονης προτίμησης του τέκνου, και αν η μη λήψη γνώμης τέκνου 6 ετών συνιστά ή όχι αναιρετέα πλημμέλεια.

Αναφορές σε Νόμους

Αριθμός

1660/2025

Έτος

2025

Δείτε την πλήρη απόφαση→

742/2024

2024Άρειος ΠάγοςΑστικό ΔίκαιοΔικονομικό Δίκαιο

Σχετικότητα: 88.5%

Κρίσιμα Πραγματικά Περιστατικά

Σύζυγοι τέλεσαν γάμο στις 25-2-2017 και απέκτησαν άρρεν τέκνο που γεννήθηκε στις 20-7-2017. Η έγγαμη συμβίωση διακόπηκε οριστικά στις 23-10-2017 με αποχώρηση της μητέρας από την οικογενειακή στέγη και εγκατάστασή της στην οικία των γονέων της στη Λάρισα, όπου διαμένει μαζί με το ανήλικο τέκνο. Ο πατέρας εγκαταστάθηκε στην οικία της υπέργηρης μητέρας του στην Αθήνα. Το ανήλικο πάσχει από κυστεοουρητική παλινδρόμηση και έχει ατοπικό προφίλ με εκζέματα. Η μητέρα είναι φιλόστοργη, περιβάλλει το τέκνο με αμέριστη αγάπη και παρέχει ήρεμο, σταθερό και ασφαλές περιβάλλον. Ο πατέρας είναι στρατιωτικός ιατρός ορθοπεδικός-χειρουργός με μηνιαία εισοδήματα 2.500 ευρώ, κύριος διαμερίσματος στην Αθήνα και άλλων ακινήτων. Η μητέρα είναι φιλόλογος χωρίς τακτική εργασία, με δυνατότητα απόκτησης εισοδήματος 400 ευρώ μηνιαίως. Οι σχέσεις των διαδίκων είναι οξυμένες.

Νομική Σκέψη του Δικαστηρίου

Το άρθρο 1513 παρ.1 εδ.α' του ΑΚ, όπως αντικαταστάθηκε με το ν. 4800/2021, ορίζει ότι μετά τη διακοπή της έγγαμης συμβίωσης οι γονείς εξακολουθούν να ασκούν από κοινού και εξίσου τη γονική μέριμνα. Κατά το άρθρο 1514 παρ.2 και 3, αν δεν είναι δυνατή η από κοινού άσκηση λόγω διαφωνίας ή αδιαφορίας, το δικαστήριο μπορεί να κατανείμει την επιμέλεια ή να την αναθέσει στον ένα γονέα, με γνώμονα το βέλτιστο συμφέρον του τέκνου. Το δικαστήριο διαπίστωσε ότι το τέκνο είναι πολύ μικρής ηλικίας (γεννηθέν 20-7-2017), πάσχει από κυστεοουρητική παλινδρόμηση και ατοπικό προφίλ, η μητέρα είναι φιλόστοργη και παρέχει ήρεμο περιβάλλον, οι γονείς διαμένουν σε διαφορετικές πόλεις (Λάρισα-Αθήνα) και έχουν οξυμένες σχέσεις που αποκλείουν συνεργασία. Η απομάκρυνση του τέκνου από το γνώριμο περιβάλλον θα δημιουργούσε ανασφάλεια και θα διατάρασσε την ομαλή ανάπτυξή του. Εφαρμόζοντας το κριτήριο του βέλτιστου συμφέροντος του τέκνου, το δικαστήριο έκρινε ότι η από κοινού επιμέλεια ή η χρονική κατανομή θα απέβαινε σε βάρος του ανηλίκου, καθώς δεν μπορεί να εξασφαλίσει τη σταθερότητα των συνθηκών διαβίωσης και θα δημιουργούσε πρακτικά ζητήματα λόγω της έλλειψης συνεργασίας των γονέων.

Κύριοι Λόγοι Απόφασης

Η αίτηση αναίρεσης απορρίφθηκε διότι το Εφετείο ορθά ανέθεσε αποκλειστικά στη μητέρα την επιμέλεια του ανηλίκου, με βάση το βέλτιστο συμφέρον του τέκνου, λαμβάνοντας υπόψη την πολύ μικρή ηλικία του (γεννηθέν 20-7-2017), τα προβλήματα υγείας του, την καταλληλότητα της μητέρας, τη διαμονή των γονέων σε διαφορετικές πόλεις και τις οξυμένες σχέσεις τους που αποκλείουν συνεργασία. Η από κοινού επιμέλεια ή η χρονική κατανομή θα διατάρασσε τη σταθερότητα διαβίωσης του τέκνου. Επίσης, ορθά καθορίστηκε ως τόπος παραλαβής και παράδοσης του τέκνου η Λάρισα για όλες τις εβδομάδες, καθώς δεν αποδείχθηκε αναγκαιότητα διαφοροποίησης. Τέλος, ορθά επιδικάστηκε διατροφή συζύγου 250 ευρώ μηνιαίως λόγω εύλογης διακοπής της συμβίωσης από προσβλητική συμπεριφορά του συζύγου, και διατροφή τέκνου 400 ευρώ μηνιαίως, ανάλογα με τις οικονομικές δυνάμεις των γονέων.

Τελική Απόφαση

ΑΠΟΡΡΙΠΤΕΙ την από 25 Φεβρουαρίου 2021 αίτηση του Δ. Κ. του Β., για αναίρεση της με αριθ. 2008/2020 απόφασης του Μονομελούς Εφετείου .... Και ΚΑΤΑΔΙΚΑΖΕΙ τον αναιρεσείοντα στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσίβλητης, τα οποία ορίζει στο ποσό των δύο χιλιάδων επτακοσίων (2.700,00) ευρώ.

Ακριβές Νομικό Ερώτημα

Αν μετά τη διακοπή της έγγαμης συμβίωσης και υπό το καθεστώς του ν. 4800/2021, η ανάθεση της αποκλειστικής επιμέλειας του ανηλίκου τέκνου στη μητέρα, αντί της από κοινού άσκησης της γονικής μέριμνας ή της χρονικής κατανομής της επιμέλειας, εξυπηρετεί το βέλτιστο συμφέρον του τέκνου, όταν οι γονείς διαμένουν σε διαφορετικές πόλεις, έχουν οξυμένες σχέσεις και το τέκνο είναι πολύ μικρής ηλικίας με προβλήματα υγείας.

Αναφορές σε Νόμους

Αριθμός

742/2024

Έτος

2024

Δείτε την πλήρη απόφαση→

1143/2024

2024Άρειος ΠάγοςΔικονομικό ΔίκαιοΑστικό Δίκαιο

Σχετικότητα: 87.9%

Κρίσιμα Πραγματικά Περιστατικά

Οι γονείς έχουν ένα ανήλικο τέκνο. Μετά τη διάσπαση της συμβίωσης, οι μεταξύ τους σχέσεις χαρακτηρίστηκαν από έντονες αντιπαραθέσεις, συχνούς διαπληκτισμούς και ανταλλαγές εγκλήσεων. Υπήρξε διαφωνία ως προς την ονοματοδοσία του τέκνου, γεγονός που ανέδειξε τη διαρκή ένταση. Η ένας γονέας ανέφερε περιστατικά ενδοοικογενειακής βίας σε βάρος του/της από τον άλλον. Το περιβάλλον παρέμενε τεταμένο, με συνεχείς φιλονικίες γύρω από ζητήματα καθημερινής φροντίδας και επικοινωνίας με το τέκνο.

Νομική Σκέψη του Δικαστηρίου

Το άρθρο 1511 § 2 ΑΚ καθιερώνει ως κατευθυντήρια αρχή το βέλτιστο συμφέρον του τέκνου και προβλέπει παραμέτρους συνεκτίμησης (ικανότητα κάθε γονέα, προηγούμενη συμπεριφορά, σεβασμός δικαιωμάτων του άλλου γονέα). Σε συνδυασμό με τα άρθρα 1513 και 1514 § 2 ΑΚ, η κοινή άσκηση γονικής μέριμνας αποτελεί τον κανόνα, με δυνατότητα αποκλεισμού μόνο κατ’ εξαίρεση όταν η συνέχισή της αντίκειται στο συμφέρον του τέκνου ή υπάρχει πραγματική αδυναμία συνεπιμέλειας. Το δικαστήριο διαπίστωσε ότι η αίτηση αναίρεσης (1.11.2023) προέβαλε λόγους του άρθρου 559 ΚΠολΔ χωρίς σαφή παράθεση των ουσιαστικών παραδοχών της προσβαλλόμενης απόφασης. Η αναιρεσείουσα επικαλέστηκε γενικώς διαπληκτισμούς, διαφωνία για ονοματοδοσία και περιστατικά βίας, καθώς και ζητήματα διατροφής και επικοινωνίας, χωρίς συγκεκριμενοποίηση νομικών σφαλμάτων. Η κατάθεση έγινε εμπρόθεσμα βάσει των άρθρων 552, 553, 556, 558, 564, 566 § 1 ΚΠολΔ. Εφαρμόζοντας τα άρθρα 118 αριθ. 4, 566 § 1 και 577 § 3 ΚΠολΔ, το Δικαστήριο έκρινε ότι οι λόγοι ήταν πλήρως αόριστοι και, επιπλέον, επέτρεπαν μόνο αναψηλάφηση της εκτίμησης αποδείξεων, ζήτημα αναιρετικώς ανέλεγκτο κατά το άρθρο 561 § 1 ΚΠολΔ. Ως εκ τούτου, η αίτηση απορρίφθηκε και επιβλήθηκαν δικαστικά έξοδα σύμφωνα με τα άρθρα 176, 183 και 191 § 2 ΚΠολΔ.

Κύριοι Λόγοι Απόφασης

Οι προβαλλόμενοι λόγοι αναίρεσης κρίθηκαν απαράδεκτοι λόγω πλήρους αοριστίας, καθώς δεν παρατέθηκαν οι ουσιαστικές παραδοχές της προσβαλλόμενης ούτε συγκεκριμένες παραβιάσεις, αλλά επιχειρήθηκε ουσιαστικά επανεκτίμηση αποδείξεων, η οποία είναι αναιρετικώς ανέλεγκτη (άρθρο 561 § 1 ΚΠολΔ). Ελλείψει άλλου παραδεκτού λόγου, η αίτηση απορρίφθηκε και επιβλήθηκαν δικαστικά έξοδα κατ’ άρθρα 176, 183 και 191 § 2 ΚΠολΔ.

Τελική Απόφαση

Απορρίπτει την από 1.11.2023 αίτηση αναίρεσης κατά της με αριθμό 1688/2023 απόφασης του Μονομελούς Εφετείου Θεσσαλονίκης. Καταδικάζει την αναιρεσείουσα στην πληρωμή των δικαστικών εξόδων του αναιρεσιβλήτου, την οποία ορίζει στο ποσό των δύο χιλιάδων επτακοσίων (2.700) ευρώ.

Ακριβές Νομικό Ερώτημα

Αν, μετά τη λύση ή διακοπή της έγγαμης συμβίωσης, μπορεί να αποκλειστεί η από κοινού άσκηση της γονικής μέριμνας και να ανατεθεί αποκλειστική επιμέλεια στον έναν γονέα χωρίς συνδρομή σπουδαίου λόγου ή πραγματικής αδυναμίας συνεπιμέλειας, με βάση το βέλτιστο συμφέρον του τέκνου και τα κριτήρια του άρθρου 1511 § 2 ΑΚ.

Αναφορές σε Νόμους

Αριθμός

1143/2024

Έτος

2024

Δείτε την πλήρη απόφαση→

1313/2021

2021Άρειος ΠάγοςΔικονομικό ΔίκαιοΑστικό Δίκαιο

Σχετικότητα: 87.6%

Κρίσιμα Πραγματικά Περιστατικά

Διάδικοι, Έλληνας και Εσθονή υπήκοοι, με κοινό ανήλικο τέκνο ηλικίας 2 ετών και 7 μηνών, αποφάσισαν από το θέρος 2016 να μετοικήσουν οριστικά στην Ελλάδα. Έλυσαν τη μισθωτική σχέση στο Ταλίν Εσθονίας, ο πατέρας έπαυσε τη λειτουργία επιχείρησης εστιατορίου, συσκεύασαν και απέστειλαν την οικοσκευή τους στην Ελλάδα με μεταφορική εταιρεία. Μετέβησαν οικογενειακώς στην Αθήνα στις 29.11.2016 χωρίς εισιτήριο επιστροφής και εγκαταστάθηκαν σε διαμέρισμα επί της οδού ..., όπου παρέλαβαν την οικοσκευή τους. Η μητέρα ενεγράφη στην Ελληνοαμερικανική Ένωση για μαθήματα ελληνικής γλώσσας από 6-12-2016 ως 17-2-2017 και από 22-2-2017 ως 19-6-2017. Το τέκνο, βαπτισμένο χριστιανός ορθόδοξος με ελληνική ιθαγένεια, χρησιμοποιούσε την ελληνική γλώσσα με τον πατέρα και υποστηριζόταν από τους εκ πατρός παππού, μάμμη και νονά. Στις 23-1-2017 και 24-1-2017 ασκήθηκαν αιτήσεις ασφαλιστικών μέτρων από αμφότερους τους γονείς στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών για ανάθεση της επιμέλειας του τέκνου, μετά από αποτυχημένη προσπάθεια της μητέρας να αναχωρήσει κρυφίως με το τέκνο στο εξωτερικό.

Νομική Σκέψη του Δικαστηρίου

Το άρθρο 8 του Κανονισμού (ΕΚ) 2201/2003 προβλέπει ότι τα δικαστήρια κράτους μέλους έχουν δικαιοδοσία επί θεμάτων γονικής μέριμνας παιδιού που έχει συνήθη διαμονή σε αυτό το κράτος μέλος κατά τη στιγμή της άσκησης της προσφυγής. Η έννοια της συνήθους διαμονής είναι αυτόνομη έννοια του κοινοτικού δικαίου και προσδιορίζεται από τη σταθερή φυσική παρουσία του παιδιού σε ορισμένο κράτος μέλος, σε συνδυασμό με παράγοντες όπως η διάρκεια, η κανονικότητα, οι συνθήκες διαμονής, η ιθαγένεια, οι γλωσσικές γνώσεις και το σύνολο των οικογενειακών και κοινωνικών σχέσεων. Το δικαστήριο διαπίστωσε ότι οι διάδικοι με κοινή βούληση μετοίκησαν οριστικά στην Ελλάδα τον Νοέμβριο 2016, έλυσαν τη μισθωτική σχέση στο Ταλίν, απέστειλαν την οικοσκευή τους, εγκαταστάθηκαν σε μόνιμη κατοικία στην Αθήνα, η μητέρα παρακολούθησε μαθήματα ελληνικής γλώσσας, και το τέκνο ενσωματώθηκε στο ελληνικό οικογενειακό και κοινωνικό περιβάλλον. Εφαρμόζοντας το κριτήριο του άρθρου 8, το δικαστήριο έκρινε ότι κατά την άσκηση των αιτήσεων ασφαλιστικών μέτρων τον Ιανουάριο 2017, η συνήθης διαμονή του τέκνου ήταν η Ελλάδα, και η μεταγενέστερη μεταβολή της διαμονής ενώ εκκρεμούσε η δικαστική διαδικασία δεν συνεπάγεται μεταβολή της διεθνούς δικαιοδοσίας.

Κύριοι Λόγοι Απόφασης

Η αίτηση αναίρεσης απορρίφθηκε διότι το Εφετείο ορθά έκρινε ότι τα ελληνικά δικαστήρια είχαν διεθνή δικαιοδοσία επί της διαφοράς γονικής μέριμνας. Με βάση τις παραδοχές ότι οι διάδικοι με κοινή βούληση μετοίκησαν οριστικά στην Ελλάδα, αποκτώντας μόνιμη και σταθερή οικογενειακή στέγη, και ότι το τέκνο ενσωματώθηκε στο ελληνικό οικογενειακό και κοινωνικό περιβάλλον, η συνήθης διαμονή του τέκνου κατά την άσκηση των αιτήσεων ασφαλιστικών μέτρων τον Ιανουάριο 2017 ήταν η Ελλάδα. Κατά τον Κανονισμό (ΕΚ) 2201/2003, τα ελληνικά δικαστήρια είχαν δικαιοδοσία κατά το άρθρο 8 παρ.1 και 16 παρ.1α. Η μεταγενέστερη μεταβολή της συνήθους διαμονής του τέκνου ενώ εκκρεμούσε η δικαστική διαδικασία δεν συνεπάγεται μεταβολή της διεθνούς δικαιοδοσίας. Οι αιτιάσεις για εσφαλμένη εφαρμογή των διατάξεων αφορούν δικονομικό δίκαιο και δεν ιδρύουν λόγο αναίρεσης από τον αριθμό 1 του άρθρου 559 ΚΠολΔ.

Τελική Απόφαση

Απορρίπτει την από 5.6.2019 αίτηση της N. (Ν.) K. (Κ.) για αναίρεση της 1431/2019 απόφασης του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών. Διατάσσει την απόδοση του παράβολου στην αναιρεσείουσα. Καταδικάζει την αναιρεσείουσα στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσίβλητου που ορίζει σε δύο χιλιάδες επτακόσια (2.700) ευρώ.

Ακριβές Νομικό Ερώτημα

Αν τα ελληνικά δικαστήρια έχουν διεθνή δικαιοδοσία επί διαφοράς γονικής μέριμνας τέκνου υπηκόων κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, όταν κατά την άσκηση των αιτήσεων ασφαλιστικών μέτρων το τέκνο είχε συνήθη διαμονή στην Ελλάδα, σύμφωνα με τον Κανονισμό (ΕΚ) 2201/2003, και αν η μεταγενέστερη μεταβολή της συνήθους διαμονής του τέκνου ενώ εκκρεμεί η δικαστική διαδικασία συνεπάγεται μεταβολή της διεθνούς δικαιοδοσίας.

Αναφορές σε Νόμους

Αριθμός

1313/2021

Έτος

2021

Δείτε την πλήρη απόφαση→

1016/2019

2019Άρειος ΠάγοςΑστικό ΔίκαιοΔικονομικό Δίκαιο

Σχετικότητα: 87.5%

Κρίσιμα Πραγματικά Περιστατικά

Διάδικοι τέλεσαν γάμο το 2002 και απέκτησαν θυγατέρα γεννηθείσα το 2006. Η έγγαμη συμβίωση διακόπηκε το 2014 με μετοίκηση του πατέρα από τη συζυγική οικία. Πατέρας, ηλεκτρολόγος μηχανικός με μεταπτυχιακό τίτλο, εγγεγραμμένος στο ΜΕΚ βαθμίδας Δ για ηλεκτρομηχανολογικά έργα και Β για βιομηχανικά έργα, δραστηριοποιούνταν ως ελεύθερος επαγγελματίας από το 1989, με εισόδημα 18.000 ευρώ το 2008, αλλά μετά το 2008 δήλωνε εισόδημα 2.192,04 ευρώ ετησίως (182,67 ευρώ μηνιαίως), επειδή επέλεξε συνειδητά να αναλάβει προσωπικά την εξυπηρέτηση δικαστικών υποθέσεων ύψους 394.615 ευρώ. Υπέστη ατύχημα το 2016 με κατάγματα και ακινησία 1,5 μήνα. Κατοικεί σε ιδιόκτητο ακίνητο χωρίς ενοίκιο, είναι υγιής εκτός του ατυχήματος, πάσχει από μικτή αγχώδη και καταθλιπτική διαταραχή. Μητέρα, απόφοιτος πανεπιστημίου, σταμάτησε να εργάζεται μετά τον γάμο, συγκυρία κατά 68,68% καταστήματος και αποθήκης, εισπράττει 1.000 ευρώ μηνιαίως από εκμίσθωση καταστήματος και 360 ευρώ μηνιαίως από εκμίσθωση διαμερίσματος που κληρονόμησε, κυρία αγρού 8.226 τ.μ. απρόσοδου. Διαμένει με την ανήλικη στην ιδιόκτητη συζυγική οικία χωρίς ενοίκιο. Ανήλικη, ηλικίας 9 ετών κατά τη συζήτηση (11 ετών κατά την έφεση), μαθήτρια Γ' δημοτικού, φοιτά σε δημόσιο σχολείο, παρακολουθεί αγγλικά (320 ευρώ ετησίως), χορό (120 ευρώ), ΤΑΕΚΒΟΝΤΟ (120 ευρώ) και χορωδία (80 ευρώ), υγιής, ασφαλισμένη στον φορέα του πατέρα.

Νομική Σκέψη του Δικαστηρίου

Το άρθρο 1489 εδ. β' ΑΚ προβλέπει ότι οι γονείς έχουν ανάλογη με τις δυνάμεις τους υποχρέωση διατροφής του ανηλίκου τέκνου. Το άρθρο 288 ΑΚ επιβάλλει καλόπιστη συναλλακτική συμπεριφορά που διέπει και την υποχρέωση διατροφής. Στις δυνάμεις του γονέα περιλαμβάνονται και τα εισοδήματα που απέφυγε εναντίον της καλής πίστης να αποκτήσει, όταν με σκοπό ματαίωσης της υποχρέωσης αποφεύγει να εργαστεί από προσωπικές εκτιμήσεις που ενέχουν αδιαφορία για τη διατροφή του τέκνου. Το δικαστήριο διαπίστωσε ότι ο πατέρας, παρά το υψηλό επίπεδο ακαδημαϊκής μόρφωσης, την πολύτιμη επαγγελματική εμπειρία και κατάρτιση, επέλεξε συνειδητά να μην εργαστεί για να ασχοληθεί προσωπικά με τις δικαστικές του υποθέσεις. Δέχθηκε ότι μπορεί να εργαστεί μερικώς, αξιοποιώντας τις γνώσεις και την εμπειρία του, παραχωρώντας το πτυχίο του σε κατασκευαστικές εταιρίες, ικανό να του εξασφαλίσει μηνιαία εισοδήματα 500 ευρώ. Εφαρμόζοντας τα άρθρα 1489 εδ. β' και 288 ΑΚ, το δικαστήριο συνυπολόγισε το εισόδημα των 500 ευρώ που ο πατέρας απέφυγε να αποκτήσει, σαν να το είχε πραγματικά. Με αναλογία εισοδημάτων 0,27 για τον πατέρα και 0,73 για τη μητέρα επί συνολικής διατροφής 400 ευρώ, καθόρισε τη συνεισφορά του πατέρα στο ποσό των 100 ευρώ μηνιαίως.

Κύριοι Λόγοι Απόφασης

Η αίτηση αναίρεσης απορρίφθηκε διότι το Εφετείο ορθά εφάρμοσε τις διατάξεις των άρθρων 1489 εδ. β' και 288 ΑΚ, συνυπολογίζοντας στις οικονομικές δυνάμεις του πατέρα το εισόδημα των 500 ευρώ μηνιαίως που μπορούσε να αποκτήσει αλλά απέφυγε εναντίον της καλής πίστης, επιλέγοντας συνειδητά να μην εργαστεί για να ασχοληθεί με τις δικαστικές του υποθέσεις. Το δικαστήριο με πλήρη και σαφή αιτιολογία έλαβε υπόψη το σύνολο των οικονομικών δυνάμεων, δυνατοτήτων και συνθηκών διαβίωσης των διαδίκων και καθόρισε τη διατροφή στο ποσό των 100 ευρώ μηνιαίως, χωρίς να διακινδυνεύεται η δική του διατροφή. Επίσης, το Εφετείο ορθά ανέθεσε αποκλειστικά στη μητέρα την επιμέλεια της ανήλικης, καθώς τα ανελέγκτως δεκτά πραγματικά περιστατικά πληρούν το πραγματικό της αόριστης νομικής έννοιας του συμφέροντος του τέκνου, λαμβάνοντας υπόψη τη σταθερότητα, τη συναισθηματική ασφάλεια και τους άρρηκτους δεσμούς της ανήλικης με τη μητέρα της.

Τελική Απόφαση

ΑΠΟΡΡΙΠΤΕΙ την από 18-7-2017 αίτηση και τους από 28-1-2019 πρόσθετους λόγους του Π. Τ. για αναίρεση της υπ' αριθ. 630/2017 απόφασης του Μονομελούς Εφετείου Θεσσαλονίκης.

Ακριβές Νομικό Ερώτημα

Αν η υποχρέωση διατροφής ανηλίκου τέκνου από τον πατέρα συνυπολογίζει εισόδημα που ο υπόχρεος απέφυγε εναντίον της καλής πίστης να αποκτήσει, όταν συνειδητά επέλεξε να μην εργαστεί προκειμένου να ασχοληθεί με τις δικαστικές του υποθέσεις, και αν το συμφέρον ανηλίκου τέκνου επιβάλλει την αποκλειστική ανάθεση της επιμέλειας στη μητέρα έναντι της εναλλασσόμενης επιμέλειας ή της ανάθεσης στον πατέρα.

Αναφορές σε Νόμους

Αριθμός

1016/2019

Έτος

2019

Δείτε την πλήρη απόφαση→

196/2022

2022Άρειος ΠάγοςΑστικό ΔίκαιοΔικονομικό Δίκαιο

Σχετικότητα: 87.3%

Κρίσιμα Πραγματικά Περιστατικά

Διάδικοι, αμφότεροι ιατροί (μικροβιολόγος και ψυχίατρος), τέλεσαν γάμο το 2007 και απέκτησαν τρία τέκνα: Θ. (γεννηθείς 21-8-2008), Κ. (γεννηθείς 22-6-2011) και Ά.-Μ. (γεννηθείσα 23-7-2015). Η έγγαμη συμβίωση διασπάστηκε οριστικά τον Φεβρουάριο 2017 με πρωτοβουλία της μητέρας. Πατέρας αποχώρησε από την οικογενειακή στέγη τον Μάρτιο 2017. Μητέρα επέβαλε άμεσα την παρουσία νέου συντρόφου της στη ζωή των τέκνων, ο οποίος διανυκτέρευε στην οικογενειακή στέγη από τον Ιούνιο 2017. Έναν μήνα αργότερα, μητέρα μετακόμισε με τα τέκνα στην ιδιόκτητη οικία του συντρόφου της, χωρίς επαρκή χρόνο προετοιμασίας των ανηλίκων. Μεγαλύτερο τέκνο Θ. βίωσε εντονότερα τις αλλαγές, εκδηλώνοντας αρνητική συμπεριφορά απέναντι στη μητέρα και επιθετική αντίδραση προς τα αδέλφια του, αισθανόμενος θυμό για τις επιλογές της μητέρας και αδικία λόγω της προσοχής που δείχνει προς τη θυγατέρα του συντρόφου της. Δύο μικρότερα τέκνα προσαρμόστηκαν σταδιακά. Θ. εξέφρασε ελεύθερα και ανεπηρέαστα την επιθυμία του να διαμένει με τον πατέρα του, για τον οποίο τρέφει ισχυρά αισθήματα αγάπης. Κ. εξέφρασε επιθυμία να διαμένει με τη μητέρα του. Ά.-Μ. έχει νηπιακή ηλικία.

Νομική Σκέψη του Δικαστηρίου

Τα άρθρα 1510, 1511, 1512, 1513, 1514 και 1518 ΑΚ προβλέπουν ότι η γονική μέριμνα περιλαμβάνει την επιμέλεια του προσώπου του ανηλίκου τέκνου. Επί διαζυγίου ή διακοπής συζυγικής συμβίωσης, η ρύθμιση της γονικής μέριμνας γίνεται από το δικαστήριο με κατευθυντήρια γραμμή το αληθινό συμφέρον του τέκνου. Κρίσιμα στοιχεία είναι η καταλληλότητα των γονέων, οι αναπτυχθέντες δεσμοί του τέκνου με τους γονείς, η ύπαρξη ιδιαίτερου δεσμού και η ρητώς εκφραζόμενη προτίμηση του τέκνου, υπό την προϋπόθεση ότι ο δεσμός έχει αναπτυχθεί φυσιολογικά και αβίαστα ως προϊόν ελεύθερης και ανεπηρέαστης επιλογής. Το δικαστήριο διαπίστωσε ότι ο ανήλικος Θ. τρέφει αναμφισβήτητα ισχυρά αισθήματα αγάπης για τον πατέρα του και εξέφρασε την επιθυμία του να συνεχίσει να διαμένει μαζί του, χωρίς η βούλησή του να είναι προϊόν πειθαναγκασμού. Ο ανήλικος βίωσε εντονότερα τη διάσταση, εκδηλώνοντας αρνητική συμπεριφορά απέναντι στη μητέρα και επιθετική αντίδραση προς τα αδέλφια του, διακατεχόμενος από θυμό για τις επιλογές της μητέρας και αίσθημα αδικίας, βρισκόμενος σε μετέωρη συναισθηματική κατάσταση με επιβάρυνση του ψυχισμού του. Εφαρμόζοντας τα κριτήρια του συμφέροντος του τέκνου, το δικαστήριο έπρεπε να εξηγήσει επαρκώς γιατί προέχει η ομαλοποίηση των σχέσεων με τη μητέρα παρά ο ιδιαίτερος συναισθηματικός δεσμός με τον πατέρα, πώς θα αρθεί η αντιπαλότητα των γονέων, αν θα προκληθεί ψυχολογικός κλονισμός από την απομάκρυνση από τον πατέρα, και αν θα αρθεί η επιθετική αντίδραση προς τα αδέλφια.

Κύριοι Λόγοι Απόφασης

Η αίτηση αναίρεσης έγινε δεκτή κατά το κεφάλαιο της ανάθεσης της επιμέλειας του ανηλίκου Θ. στη μητέρα, διότι το Εφετείο διέλαβε ασαφείς και ανεπαρκείς αιτιολογίες ως προς τον προσδιορισμό του συμφέροντος του ανηλίκου. Ειδικότερα, ενώ δέχθηκε ότι ο ανήλικος έχει αναπτύξει ιδιαίτερο δεσμό με τον πατέρα του, εξέφρασε ελεύθερα και ανεπηρέαστα την επιθυμία να διαμένει μαζί του, βιώνει θυμό απέναντι στη μητέρα για τις επιλογές της και βρίσκεται σε μετέωρη συναισθηματική κατάσταση, δεν εξήγησε επαρκώς γιατί προέχει η ομαλοποίηση των σχέσεων με τη μητέρα παρά ο συναισθηματικός δεσμός με τον πατέρα, πώς θα αρθεί η αντιπαλότητα των γονέων με την ανάθεση στη μητέρα, αν θα προκληθεί ψυχολογικός κλονισμός από την απομάκρυνση από τον πατέρα, και αν θα αρθεί η επιθετική αντίδραση προς τα αδέλφια.

Τελική Απόφαση

Αναιρεί την υπ` αριθ. 220/2020 απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Θεσσαλονίκης κατά το κεφάλαιο της ανάθεσης της επιμέλειας του ανηλίκου τέκνου των διαδίκων Θ. στη μητέρα του. Παραπέμπει την υπόθεση, προς περαιτέρω εκδίκαση, στο ίδιο Δικαστήριο, που θα συγκροτηθεί από άλλον δικαστή εκτός εκείνου που εξέδωσε την αναιρούμενη απόφαση. Διατάσσει την επιστροφή του παραβόλου στον αναιρεσείοντα. Καταδικάζει την αναιρεσίβλητη να πληρώσει στον αναιρεσείοντα ένα μέρος των δικαστικών του εξόδων τα οποία ορίζει σε δύο χιλιάδες (2.000) Ευρώ.

Ακριβές Νομικό Ερώτημα

Αν η ανάθεση της επιμέλειας ανηλίκου τέκνου στον ένα από τους γονείς μετά τη διάσπαση της έγγαμης συμβίωσης απαιτεί επαρκή και σαφή αιτιολογία ως προς τον προσδιορισμό του συμφέροντος του τέκνου, όταν το ανήλικο έχει εκφράσει ελεύθερα και ανεπηρέαστα την επιθυμία του να διαμένει με τον άλλο γονέα, με τον οποίο έχει αναπτύξει ιδιαίτερο συναισθηματικό δεσμό, και όταν συντρέχουν περιστάσεις που επιβαρύνουν τον ψυχισμό του λόγω των επιλογών του γονέα στον οποίο ανατίθεται η επιμέλεια.

Αναφορές σε Νόμους

Αριθμός

196/2022

Έτος

2022

Δείτε την πλήρη απόφαση→

Προσωρινή ανάθεση επιμέλειας τέκνου — ασφαλιστικά μέτρα / συνεπιμέλεια Ν.4800/2021

1. Νομικό Πλαίσιο

ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ

2. Νομολογία

Α) Ενισχυτικά επιχειρήματα

Β) Αντιμετώπιση αντιρρήσεων

3. Προτεινόμενη Επιχειρηματολογία

4. Νομολογιακή Ισχύς

5. Πρακτικές Συστάσεις

Συμπέρασμα για το συγκεκριμένο ερώτημα

Αναζητήστε για τη δική σας υπόθεση