Προσωρινή ανάθεση επιμέλειας τέκνου — ασφαλιστικά μέτρα / συνεπιμέλεια Ν.4800/2021

Δημιουργία έρευνας:

Κύρια Νομική Θέση

Με βάση το διαθέσιμο υλικό, η προσωρινή αποκλειστική ανάθεση της επιμέλειας με ασφαλιστικά μέτρα είναι νομικά δυνατή, αλλά δεν αρκεί μόνη η ύπαρξη έντασης ή διαφωνιών μεταξύ των γονέων. Το δικαστήριο θα κρίνει αν η από κοινού άσκηση της γονικής μέριμνας είναι στην πράξη μη λειτουργική και αν, ενόψει του βέλτιστου συμφέροντος του τέκνου, επιβάλλεται προσωρινή παρέκκλιση υπέρ του ενός γονέα, ιδίως όταν υπάρχει μη συμμόρφωση, παρεμπόδιση της ομαλής άσκησης της επιμέλειας ή συμπεριφορά που εντάσσεται στην κακή άσκηση γονικής μέριμνας.

Στο συγκεκριμένο πραγματικό, η άρνηση συναίνεσης σε αλλαγή σχολείου συνδέεται με σημαντικό ζήτημα εκπαίδευσης κατά το ΑΚ Άρθρο 1519, ενώ η συστηματική καθυστέρηση επιστροφής του παιδιού μπορεί να αξιοποιηθεί ως ένδειξη μη συνεργασίας και, αναλόγως της έντασης και επανάληψης, ως στοιχείο κακής άσκησης κατά το ΑΚ Άρθρο 1532. Για να ευδοκιμήσει αίτηση προσωρινής αποκλειστικής επιμέλειας, πρέπει να προβληθεί ότι η κοινή άσκηση δεν λειτουργεί και ότι απαιτείται άμεση προσωρινή ρύθμιση κατά ΚΠολΔ Άρθρο 731, ΚΠολΔ Άρθρο 735 και, αν συντρέχει ανάγκη, ΚΠολΔ Άρθρο 691Α.

1. Νομικό Πλαίσιο

ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ

ΑΚ Άρθρο 1510
Ορίζει ότι η γονική μέριμνα είναι καθήκον και δικαίωμα των γονέων και ασκείται από κοινού και εξίσου. Η επιμέλεια του προσώπου του τέκνου αποτελεί επιμέρους έκφανση της γονικής μέριμνας.

ΑΚ Άρθρο 1511
Θέτει ως υπέρτατο κριτήριο το βέλτιστο συμφέρον του τέκνου. Το δικαστήριο συνεκτιμά ιδίως:

  • την ικανότητα και πρόθεση κάθε γονέα να σεβαστεί τα δικαιώματα του άλλου,
  • τη συμπεριφορά κάθε γονέα κατά το προηγούμενο χρονικό διάστημα,
  • τη συμμόρφωσή του με νόμιμες υποχρεώσεις, δικαστικές αποφάσεις, εισαγγελικές διατάξεις και προηγούμενες συμφωνίες.

Εφαρμόζεται στις ΑΠ 1878/2022, ΑΠ 1750/2025, ΑΠ 78/2023, ΑΠ 1141/2024, ΑΠ 706/2025, ΑΠ 799/2024, ΑΠ 1245/2024.

ΑΚ Άρθρο 1512
Αν οι γονείς διαφωνούν κατά την άσκηση της γονικής μέριμνας, αποφασίζει το δικαστήριο.
Εφαρμόζεται στις ΑΠ 426/2021, ΑΠ 1878/2022, ΑΠ 1750/2025, ΑΠ 78/2023, ΑΠ 706/2025.

ΑΚ Άρθρο 1513
Σε περίπτωση διάστασης, οι γονείς εξακολουθούν να ασκούν από κοινού και εξίσου τη γονική μέριμνα.
Εφαρμόζεται στις ΑΠ 1878/2022, ΑΠ 1750/2025, ΑΠ 78/2023, ΑΠ 1141/2024, ΑΠ 1245/2024.

ΑΚ Άρθρο 1514
Επιτρέπει παρέκκλιση από την από κοινού άσκηση, όταν αυτή δεν είναι δυνατή λόγω διαφωνίας, αδιαφορίας, μη σύμπραξης, μη τήρησης συμφωνίας ή όταν η άσκηση γίνεται αντίθετα προς το συμφέρον του τέκνου. Το δικαστήριο μπορεί:

  • να κατανείμει την άσκηση,
  • να εξειδικεύσει τον τρόπο άσκησης,
  • να την αναθέσει στον ένα γονέα ή σε τρίτο.

Εφαρμόζεται στις ΑΠ 1878/2022, ΑΠ 1750/2025, ΑΠ 78/2023, ΑΠ 1141/2024, ΑΠ 1245/2024, ΑΠ 2096/2022.

ΑΚ Άρθρο 1518
Η επιμέλεια περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, τη μόρφωση, την εκπαίδευση και τον προσδιορισμό του τόπου διαμονής του τέκνου. Κάθε γονέας οφείλει να διαφυλάσσει και να ενισχύει τη σχέση του τέκνου με τον άλλο γονέα.
Εφαρμόζεται στις ΑΠ 426/2021, ΑΠ 1878/2022, ΑΠ 1750/2025, ΑΠ 78/2023, ΑΠ 2096/2022.

ΑΚ Άρθρο 1519
Για ζητήματα εκπαίδευσης που επιδρούν αποφασιστικά στο μέλλον του τέκνου απαιτείται κοινή απόφαση των δύο γονέων. Άρα η αλλαγή σχολείου δεν μπορεί, κατ’ αρχήν, να αποφασιστεί μονομερώς από τον γονέα που έχει την καθημερινή φροντίδα, εφόσον πρόκειται για ουσιώδες εκπαιδευτικό ζήτημα. Το δικαστήριο μπορεί να διατάξει κάθε πρόσφορο μέτρο.
Εφαρμόζεται στις ΑΠ 1750/2025, ΑΠ 1141/2024, ΑΠ 1245/2024.

ΑΚ Άρθρο 1520
Ο γονέας με τον οποίο δεν διαμένει το τέκνο έχει δικαίωμα και υποχρέωση ευρείας επικοινωνίας. Ο γονέας με τον οποίο διαμένει το τέκνο οφείλει να διευκολύνει και να προωθεί την επικοινωνία.
Συναφές, διότι η καθυστέρηση επιστροφής του παιδιού κατά την επικοινωνία μπορεί να αναδεικνύει δυσλειτουργία στην τήρηση του πλαισίου επικοινωνίας.

ΑΚ Άρθρο 1532
Αν γονέας παραβαίνει τα καθήκοντά του ή ασκεί καταχρηστικά τη γονική μέριμνα ή δεν είναι σε θέση να ανταποκριθεί, το δικαστήριο μπορεί να διατάξει οποιοδήποτε πρόσφορο μέτρο, ακόμη και να αφαιρέσει ολικά ή μερικά την άσκηση της γονικής μέριμνας ή την επιμέλεια.
Ιδίως κακή άσκηση συνιστούν:

  • η υπαίτια μη συμμόρφωση προς δικαστικές ή εισαγγελικές διατάξεις που αφορούν το τέκνο,
  • η διατάραξη της συναισθηματικής σχέσης του τέκνου με τον άλλο γονέα,
  • η υπαίτια παράβαση των όρων επικοινωνίας ή η παρεμπόδιση της επικοινωνίας.

Η διάταξη είναι κρίσιμη αν η καθυστέρηση επιστροφής είναι επαναλαμβανόμενη ή συνδέεται με παραβίαση υφιστάμενης ρύθμισης.

ΚΠολΔ Άρθρο 731
Το δικαστήριο μπορεί ως ασφαλιστικό μέτρο να διατάξει ενέργεια, παράλειψη ή ανοχή ορισμένης πράξης.

ΚΠολΔ Άρθρο 735
Το δικαστήριο μπορεί να διατάξει κάθε πρόσφορο ασφαλιστικό μέτρο για τις σχέσεις γονέων και τέκνων, ιδίως:

  • να ορίσει ποιος γονέας ασκεί προσωρινά τη γονική μέριμνα,
  • να αφαιρέσει από τους γονείς τη γονική μέριμνα εν όλω ή εν μέρει,
  • να ρυθμίσει την επικοινωνία με το τέκνο.

ΚΠολΔ Άρθρο 691Α
Επιτρέπει την έκδοση προσωρινής διαταγής μέχρι την έκδοση απόφασης επί της αίτησης ασφαλιστικών μέτρων.

ΚΠολΔ Άρθρο 688
Στην αίτηση ασφαλιστικών μέτρων πρέπει να αναφέρονται συνοπτικά:

  • τα πραγματικά περιστατικά που πιθανολογούν το δικαίωμα,
  • ο επικείμενος κίνδυνος ή η επείγουσα περίπτωση.

ΚΠολΔ Άρθρο 73
Το δικαστήριο εξετάζει αυτεπαγγέλτως τις διαδικαστικές προϋποθέσεις.

2. Νομολογία

Α) Ενισχυτικά επιχειρήματα

ΑΠ 1878/2022

  • Σχετικότητα: Αφορά εφαρμογή του καθεστώτος μετά τον ν. 4800/2021 και δέχεται ότι, παρότι ο κανόνας είναι η από κοινού και εξίσου άσκηση, κατ’ εξαίρεση μπορεί να ανατεθεί η επιμέλεια αποκλειστικά στον ένα γονέα όταν αυτό επιβάλλει το βέλτιστο συμφέρον του τέκνου.
  • Κρίση: Διατήρησε την επιμέλεια στη μητέρα και όρισε διατροφή 300 ευρώ μηνιαίως.
  • Εφαρμογή: Ενισχύει το επιχείρημα ότι η μητέρα μπορεί να ζητήσει αποκλειστική προσωρινή επιμέλεια, όχι επειδή το επιτρέπει γενικά ο νόμος, αλλά επειδή το ΑΚ Άρθρο 1514 επιτρέπει παρέκκλιση όταν η κοινή άσκηση δεν είναι λειτουργική και το ΑΚ Άρθρο 1511 επιβάλλει στάθμιση του συμφέροντος του τέκνου.

ΑΠ 2096/2022

  • Σχετικότητα: Αφορά τέκνο νηπιακής ηλικίας και δέχεται αποκλειστική επιμέλεια στη μητέρα λόγω αδυναμίας πρακτικής συνεπιμέλειας, σταθερότητας περιβάλλοντος και αποφυγής συνεχών μεταβολών.
  • Κρίση: Απορρίφθηκε η αναίρεση και διατηρήθηκε η αποκλειστική επιμέλεια στη μητέρα.
  • Εφαρμογή: Χρήσιμη αναλογικά για το επιχείρημα ότι το δικαστήριο μπορεί να προκρίνει σταθερότητα καθημερινότητας και αποφυγή αναστάτωσης του τέκνου. Αν η αλλαγή σχολείου συνδέεται με ανάγκη σταθερής εκπαιδευτικής ένταξης, η απόφαση αυτή υποστηρίζει ότι το δικαστήριο εξετάζει πρωτίστως τη λειτουργικότητα της λύσης για το παιδί.

ΑΠ 1186/2021

  • Σχετικότητα: Ο πατέρας δεν συμμορφώθηκε με απόφαση ασφαλιστικών μέτρων, κατακράτησε παράνομα τα τέκνα και προκάλεσε αποξένωση από τη μητέρα.
  • Κρίση: Η επιμέλεια ανατέθηκε αποκλειστικά στη μητέρα.
  • Εφαρμογή: Είναι ιδιαίτερα χρήσιμη αν η καθυστέρηση επιστροφής του παιδιού δεν είναι μεμονωμένη αλλά συστηματική ή τείνει σε παρακράτηση/αυθαίρετη μεταβολή του πλαισίου επικοινωνίας. Συνδέεται άμεσα με το ΑΚ Άρθρο 1532 και με το κριτήριο του ΑΚ Άρθρο 1511 περί σεβασμού των δικαιωμάτων του άλλου γονέα.

ΑΠ 1750/2025

  • Σχετικότητα: Δέχεται ότι η συνεπιμέλεια δεν είναι υποχρεωτική όταν είναι δυσλειτουργική λόγω γεωγραφικής απόστασης και τεταμένων σχέσεων, και ότι μπορεί να ανατεθεί αποκλειστική επιμέλεια στη μητέρα.
  • Κρίση: Οι ανάγκες του τέκνου κρίθηκαν σε 900 ευρώ/μήνα, με συνεισφορά του πατέρα 450 ευρώ μηνιαίως.
  • Εφαρμογή: Υποστηρίζει ότι η κοινή άσκηση προϋποθέτει πρακτική δυνατότητα. Αν ο πατέρας αρνείται συναίνεση σε κρίσιμα ζητήματα εκπαίδευσης και δεν τηρεί ομαλά το πλαίσιο επιστροφής του παιδιού, μπορεί να προβληθεί ότι η συνεπιμέλεια είναι δυσλειτουργική στην πράξη κατά ΑΚ Άρθρο 1514.

ΑΠ 1245/2024

  • Σχετικότητα: Δέχεται αποκλειστική επιμέλεια στον πατέρα όταν η συνεπιμέλεια δεν είναι λειτουργικά εφικτή και το βέλτιστο συμφέρον του τέκνου επιβάλλει σταθερότητα.
  • Κρίση: Απορρίφθηκε η αναίρεση και διατηρήθηκε η αποκλειστική επιμέλεια στον πατέρα.
  • Εφαρμογή: Ενισχύει τη γενική θέση ότι το δικαστήριο δεν δεσμεύεται από αφηρημένη προτίμηση υπέρ της συνεπιμέλειας, αλλά εξετάζει αν αυτή λειτουργεί πραγματικά. Χρήσιμη για να υποστηριχθεί ότι η άρνηση συναπόφασης σε σχολικό ζήτημα και η μη τήρηση του χρόνου επιστροφής υπονομεύουν τη λειτουργικότητα της κοινής άσκησης.

Β) Αντιμετώπιση αντιρρήσεων

ΑΠ 78/2023

  • Στηρίζει τη θέση ότι η έλλειψη συνεργασίας των γονέων δεν πρέπει από μόνη της να αποκλείει τη χρονική κατανομή της επιμέλειας, όταν αμφότεροι είναι κατάλληλοι και οι συνθήκες το επιτρέπουν.
  • Αντίκρουση: Η απόφαση αυτή στηρίχθηκε σε ειδικά πραγματικά περιστατικά: και οι δύο γονείς ήταν κατάλληλοι, οι οικίες βρίσκονταν στην ίδια περιοχή και η χρονική κατανομή ήταν απολύτως εφικτή. Στη δική σας υπόθεση πρέπει να τονιστεί ότι δεν πρόκειται απλώς για «ένταση», αλλά για συγκεκριμένη αδυναμία λήψης κοινών αποφάσεων σε σημαντικό εκπαιδευτικό ζήτημα κατά ΑΚ Άρθρο 1519 και για μη τήρηση του πλαισίου επιστροφής του τέκνου, στοιχεία που δείχνουν πρακτική αποτυχία της κοινής άσκησης.

ΑΠ 1141/2024

  • Στηρίζει τη θέση ότι μόνες οι τεταμένες σχέσεις δεν αρκούν για αποκλειστική επιμέλεια και ότι δεν μπορεί να αποκλειστεί η συναπόφαση για υγεία και εκπαίδευση χωρίς ειδική αιτιολογία.
  • Αντίκρουση: Η απόφαση αυτή είναι κρίσιμη και πρέπει να ληφθεί σοβαρά υπόψη. Η μητέρα δεν πρέπει να ζητήσει αόριστα «αποκλειστική επιμέλεια λόγω κακών σχέσεων», αλλά να θεμελιώσει:

1. γιατί η κοινή άσκηση έχει αποτύχει σε συγκεκριμένο πεδίο (αλλαγή σχολείου, ΑΚ Άρθρο 1519),
2. γιατί η συμπεριφορά του πατέρα επηρεάζει αρνητικά τη σταθερότητα του τέκνου,
3. ποιο ακριβώς προσωρινό μέτρο ζητείται και για ποιο χρονικό διάστημα,
4. αν ζητείται πλήρης αποκλειστική επιμέλεια ή μερική/λειτουργική ανάθεση μόνο ως προς συγκεκριμένες πράξεις επιμέλειας.
Η απόφαση αυτή, πρακτικά, επιβάλλει προσεκτική διατύπωση του αιτήματος.

Δεν εντοπίστηκε αντίθετη νομολογία στις διαθέσιμες αποφάσεις υπέρ της θέσης ότι η συνεπιμέλεια επιβάλλεται πάντοτε, ανεξαρτήτως πραγματικής δυσλειτουργίας. Υπάρχει όμως σαφής νομολογιακή απαίτηση για ειδική αιτιολόγηση όταν ζητείται αποκλειστική επιμέλεια.

3. Προτεινόμενη Επιχειρηματολογία

1. Η κοινή άσκηση της γονικής μέριμνας είναι ο κανόνας, αλλά όχι άκαμπτος.
Επικαλείστε ΑΚ Άρθρο 1510, ΑΚ Άρθρο 1513 και κυρίως ΑΚ Άρθρο 1514, υποστηρίζοντας ότι στην παρούσα υπόθεση η κοινή άσκηση έχει καταστεί μη λειτουργική λόγω συγκεκριμένων περιστατικών και όχι απλής συναισθηματικής έντασης.
Νομολογιακή στήριξη: ΑΠ 1878/2022, ΑΠ 1750/2025, ΑΠ 1245/2024, ΑΠ 2096/2022.

2. Η αλλαγή σχολείου είναι σημαντικό ζήτημα εκπαίδευσης και απαιτεί κοινή απόφαση.
Κατά ΑΚ Άρθρο 1519, η μητέρα δεν μπορεί να ενεργήσει μονομερώς, αλλά ούτε και ο πατέρας μπορεί να ματαιώνει αδικαιολόγητα τη λήψη απόφασης. Άρα το δικαστήριο μπορεί να επιληφθεί της διαφωνίας και να διατάξει πρόσφορο μέτρο.
Νομολογιακή στήριξη: ΑΠ 1750/2025, ΑΠ 1141/2024.

3. Η συμπεριφορά του πατέρα ως προς την καθυστερημένη επιστροφή του παιδιού είναι κρίσιμο αποδεικτικό στοιχείο για την ικανότητα συνεργασίας και τον σεβασμό των δικαιωμάτων της μητέρας.
Το στοιχείο αυτό συνδέεται με το ΑΚ Άρθρο 1511 παρ. 2 και, αν είναι επαναλαμβανόμενο ή αντίθετο σε υφιστάμενη ρύθμιση, μπορεί να υπαχθεί και στο ΑΚ Άρθρο 1532.
Νομολογιακή στήριξη: ΑΠ 1186/2021, αναλογικά και ΑΠ 215/2025 ως προς τη βαρύτητα της παρακράτησης τέκνου από γονέα που δεν έχει την επιμέλεια.

4. Το αίτημα πρέπει να είναι κλιμακωτό και συγκεκριμένο.
Υπό το φως της ΑΠ 1141/2024, ασφαλέστερη δικονομικά στρατηγική είναι να ζητηθεί:

  • είτε προσωρινή αποκλειστική άσκηση της επιμέλειας,
  • είτε επικουρικά μερική ανάθεση στη μητέρα των αποφάσεων για την εκπαίδευση/σχολική φοίτηση και του καθημερινού προγραμματισμού,
  • με σαφή ρύθμιση επικοινωνίας και υποχρέωση ακριβούς επιστροφής του τέκνου,
  • με απειλή κυρώσεων κατά ΚΠολΔ Άρθρο 950 αν υπάρχει ήδη ή ζητηθεί ρύθμιση επικοινωνίας.

5. Δικονομική βάση ασφαλιστικών μέτρων.
Η αίτηση πρέπει να στηριχθεί στα ΚΠολΔ Άρθρο 731, ΚΠολΔ Άρθρο 735, ΚΠολΔ Άρθρο 688 και, αν υπάρχει άμεση ανάγκη πριν τη συζήτηση, σε αίτημα προσωρινής διαταγής κατά ΚΠολΔ Άρθρο 691Α.

4. Νομολογιακή Ισχύς

Περιορισμένη προς ισχυρή, με σαφή κατεύθυνση αλλά όχι απόλυτη.

Υπάρχουν πολλές αποφάσεις που δέχονται ότι μετά τον ν. 4800/2021 η συνεπιμέλεια δεν αποκλείει την κατ’ εξαίρεση αποκλειστική επιμέλεια όταν αυτό επιβάλλει το συμφέρον του τέκνου: ΑΠ 1878/2022, ΑΠ 1750/2025, ΑΠ 1245/2024, ΑΠ 2096/2022.
Όμως η ΑΠ 1141/2024 θέτει σαφές όριο: δεν αρκούν οι τεταμένες σχέσεις χωρίς ειδική αιτιολόγηση και χωρίς σεβασμό του ΑΚ Άρθρο 1519.

Άρα η νομολογία δεν είναι αντιφατική ως προς την αρχή, αλλά είναι αυστηρή ως προς την τεκμηρίωση.

5. Πρακτικές Συστάσεις

1. Μην στηρίξετε την αίτηση μόνο στην “ένταση” ή στη “μη συνεργασία”.
Αυτό είναι ευάλωτο υπό το πρίσμα της ΑΠ 1141/2024 και της ΑΠ 78/2023.

2. Τεκμηριώστε ειδικά το σχολικό ζήτημα.
Εξηγήστε γιατί η αλλαγή σχολείου είναι αναγκαία και γιατί η άρνηση του πατέρα είναι αντίθετη στο συμφέρον του τέκνου, με αναφορά στο ΑΚ Άρθρο 1519.

3. Αποδείξτε επαναληπτικότητα και πρακτική βλάβη από τις καθυστερήσεις επιστροφής.
Χρειάζονται συγκεκριμένες ημερομηνίες, ώρες, μηνύματα, εξώδικες διαμαρτυρίες, τυχόν εκθέσεις δικαστικού επιμελητή ή άλλα αποδεικτικά μέσα. Χωρίς τέτοια εξειδίκευση, το περιστατικό μπορεί να θεωρηθεί μεμονωμένο.

4. Διατυπώστε κύριο και επικουρικό αίτημα.

  • Κύριο: προσωρινή αποκλειστική επιμέλεια στη μητέρα.
  • Επικουρικό: προσωρινή ανάθεση στη μητέρα της λήψης αποφάσεων για σχολείο/εκπαίδευση και του καθορισμού της καθημερινής διαβίωσης, με ειδική ρύθμιση επικοινωνίας.

5. Ζητήστε προσωρινή διαταγή, αν η σχολική μεταβολή είναι άμεση ή αν η συμπεριφορά του πατέρα δημιουργεί τρέχουσα απορρύθμιση της καθημερινότητας του παιδιού, με βάση το ΚΠολΔ Άρθρο 691Α.

6. Αν υπάρχει ήδη απόφαση ή συμφωνία για επικοινωνία και παραβιάζεται, εξετάστε παράλληλη επίκληση:

  • ΑΚ Άρθρο 1532,
  • ΚΠολΔ Άρθρο 950,
  • και, εφόσον συντρέχει περίπτωση μη συμμόρφωσης, ΠΚ Άρθρο 169Α.

Συμπέρασμα για το συγκεκριμένο ερώτημα

Η μητέρα μπορεί να ζητήσει με ασφαλιστικά μέτρα προσωρινή αποκλειστική επιμέλεια, αλλά η επιτυχία του αιτήματος θα εξαρτηθεί από το αν θα αποδείξει ότι:

  • η διαφωνία για το σχολείο αφορά σημαντικό ζήτημα εκπαίδευσης κατά ΑΚ Άρθρο 1519,
  • ο πατέρας δεν συνεργάζεται ουσιαστικά κατά τα κριτήρια του ΑΚ Άρθρο 1511,
  • οι καθυστερήσεις επιστροφής δεν είναι απλές τριβές, αλλά ενδείξεις δυσλειτουργίας ή κακής άσκησης κατά ΑΚ Άρθρο 1532,
  • και ότι η προσωρινή αποκλειστική ή έστω μερική ανάθεση είναι το πρόσφορο και αναγκαίο μέτρο κατά ΚΠολΔ Άρθρο 735.

Οι απαντήσεις παράγονται με τεχνητή νοημοσύνη και ενδέχεται να περιέχουν σφάλματα. Επαληθεύστε τις παραπομπές πριν από κάθε χρήση.

ΑΚ Άρθρο 1510

Αστικός ΚώδικαςΤροποποίηση: 21/05/2021
Σχετικότητα 93.2%
Κείμενο Άρθρου
ΑΚ Άρθρο 1510: Γονική μέριμνα «Η μέριμνα για το ανήλικο τέκνο είναι καθήκον και δικαίωμα των γονέων (γονική μέριμνα), οι οποίοι την ασκούν από κοινού και εξίσου.». Η γονική μέριμνα περιλαμβάνει την επιμέλεια του προσώπου, τη διοίκηση της περιουσίας και την εκπροσώπηση του τέκνου σε κάθε υπόθεση ή δικαιοπραξία ή δίκη, που αφορούν το πρόσωπο ή την περιουσία του. Σε περίπτωση που η γονική μέριμνα παύει λόγω θανάτου, κήρυξης σε αφάνεια ή έκπτωσης του ενός γονέα, η γονική μέριμνα ανήκει αποκλειστικά στον άλλο. Αν ο ένας από τους γονείς αδυνατεί να ασκήσει τη γονική μέριμνα για πραγματικούς λόγους ή γιατί είναι ανίκανος ή περιορισμένα ικανός για δικαιοπραξία, την ασκεί μόνος ο άλλος γονέας. Η επιμέλεια όμως του προσώπου του τέκνου ασκείται και από τον ανήλικο γονέα.
Κώδικας
Αστικός Κώδικας
Άνοιγμα άρθρου

ΚΠολΔ Άρθρο 73

Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας
Σχετικότητα 83.4%
Κείμενο Άρθρου
ΚΠολΔ Άρθρο 73: Το δικαστήριο εξετάζει και αυτεπαγγέλτως, σε κάθε στάση της δίκης, αν υπάρχουν οι προϋποθέσεις των άρθρων 62 έως 72.
Κώδικας
Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας
Άνοιγμα άρθρου

ΑΚ Άρθρο 1532

Αστικός ΚώδικαςΤροποποίηση: 21/05/2021
Σχετικότητα 94.7%
Κείμενο Άρθρου
ΑΚ Άρθρο 1532: Συνέπειες κακής άσκησης Αν ο πατέρας ή η μητέρα παραβαίνουν τα καθήκοντα που τους επιβάλλει το λειτούργημά τους για την επιμέλεια του προσώπου του τέκνου ή τη διοίκηση της περιουσίας του ή αν ασκούν το λειτούργημα αυτό καταχρηστικά ή δεν είναι σε θέση να ανταποκριθούν σε αυτό, τ ο δικαστήριο μπορεί, εφόσον το ζητήσουν ο άλλος γονέας ή οι πλησιέστεροι συγγενείς του τέκνου ή ο εισαγγελέας, να διατάξει οποιοδήποτε πρόσφορο μέτρο. Κακή άσκηση της γονικής μέριμνας συνιστούν ιδίως: α. η υπαίτια μη συμμόρφωση προς αποφάσεις και διατάξεις δικαστικών και εισαγγελικών αρχών που αφορούν το τέκνο ή προς την υπάρχουσα συμφωνία των γονέων για την άσκηση της γονικής μέριμνας, β. η διατάραξη της συναισθηματικής σχέσης του τέκνου με τον άλλο γονέα και την οικογένειά του και η με κάθε τρόπο πρόκληση διάρρηξης των σχέσεων του τέκνου με αυτούς, γ. η υπαίτια παράβαση των όρων της συμφωνίας των γονέων ή της δικαστικής απόφασης για την επικοινωνία του τέκνου με τον γονέα με τον οποίο δεν διαμένει και η με κάθε άλλο τρόπο παρεμπόδιση της επικοινωνίας, δ. η κακή άσκηση και η υπαίτια παράλειψη της άσκησης του δικαιώματος επικοινωνίας από τον δικαιούχο γονέα, ε. η αδικαιολόγητη άρνηση του γονέα να καταβάλει τη διατροφή που επιδικάστηκε στο τέκνο από το δικαστήριο ή συμφωνήθηκε μεταξύ των γονέων, στ. η καταδίκη του γονέα, με οριστική δικαστική απόφαση, για ενδοοικογενειακή βία ή για εγκλήματα κατά της γενετήσιας ελευθερίας ή για εγκλήματα οικονομικής εκμετάλλευσης της γενετήσιας ζωής. Το δικαστήριο, στις περιπτώσεις του προηγούμενου εδαφίου, δύναται να αφαιρέσει από τον υπαίτιο γονέα την άσκηση της γονικής μέριμνας ή την επιμέλεια, ολικά ή μερικά, και να την αναθέσει αποκλειστικά στον άλλο γονέα, καθώς επίσης να διατάξει κάθε πρόσφορο μέτρο προς διασφάλιση του συμφέροντος του τέκνου. Αν συντρέχουν στο πρόσωπο και των δύο γονέων οι περιπτώσεις του δευτέρου εδαφίου, το δικαστήριο μπορεί να αναθέσει την πραγματική φροντίδα του τέκνου ή ακόμα και την επιμέλειά του ολικά ή μερικά σε τρίτο ή και να διορίσει επίτροπο. Σε εξαιρετικά επείγουσες περιπτώσεις, εφόσον συντρέχουν οι προϋποθέσεις του πρώτου εδαφίου και επίκειται άμεσος κίνδυνος για τη σωματική ή την ψυχική υγεία του τέκνου, ο εισαγγελέας διατάσσει κάθε πρόσφορο μέτρο για την προστασία του, μέχρι την έκδοση της απόφασης του δικαστηρίου, στο οποίο πρέπει να απευθύνεται εντός ενενήντα (90) ημερών, με δυνατότητα αιτιολογημένης παράτασης της προθεσμίας αυτής κατά ενενήντα (90) επιπλέον ημέρες..
Κώδικας
Αστικός Κώδικας
Άνοιγμα άρθρου

ΚΠολΔ Άρθρο 731

Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας
Σχετικότητα 93.9%
Κείμενο Άρθρου
ΚΠολΔ Άρθρο 731: Το δικαστήριο δικαιούται να διατάξει ως ασφαλιστικό μέτρο την ενέργεια, παράλειψη ή ανοχή ορισμένης πράξης από εκείνον κατά του οποίου στρέφεται η αίτηση.
Κώδικας
Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας
Άνοιγμα άρθρου

ΚΠολΔ Άρθρο 735

Κώδικας Πολιτικής ΔικονομίαςΤροποποίηση: 24/01/2007
Σχετικότητα 93.9%
Κείμενο Άρθρου
ΚΠολΔ Άρθρο 735: Το δικαστήριο έχει το δικαίωμα να διατάξει κάθε πρόσφορο ασφαλιστικό μέτρο που υπαγορεύεται από τις περιστάσεις, για τη ρύθμιση των σχέσεων των συζύγων από το γάμο και των σχέσεων γονέων και τέκνων. Ιδίως να διατάξει τη μετοίκηση ενός από τους συζύγους, να ορίσει ποια πράγματα δικαιούται αυτός να παραλάβει για τη χωριστή του εγκατάσταση, να καθορίσει τον τρόπο με τον οποίο ο κάθε σύζυγος θα χρησιμοποιεί το ακίνητο όπου διαμένουν ή τα έπιπλα και σκεύη που χρησιμοποιούν από κοινού, να ορίσει το γονέα στον οποίο ανήκει προσωρινά η άσκηση της γονικής μέριμνας, να αφαιρέσει από τους γονείς τη γονική μέριμνα εν όλω ή εν μέρει και να ρυθμίσει τα σχετικά με την επικοινωνία με το τέκνο. «Σε υποθέσεις ενδοοικογενειακής βίας μπορεί να διατάσσεται ιδίως η απομάκρυνση το υ καθ' ου από την οικογενειακή κατοικία, η μετοίκηση του, η απαγόρευση να προσεγγίζει τους χώρους κατοικίας ή και εργασίας του αιτούντος, κατοικίες στενών συγγενών του, τα εκπαιδευτήρια των παιδιών και ξενώνες φιλοξενίας.»**
Κώδικας
Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας
Άνοιγμα άρθρου

ΚΠολΔ Άρθρο 691Α

Κώδικας Πολιτικής ΔικονομίαςΤροποποίηση: 01/01/2022
Σχετικότητα 92.0%
Κείμενο Άρθρου
ΚΠολΔ Άρθρο 691Α: 1. Αν το δικαστήριο κρίνει ότι υπάρχει ανάγκη, έχει το δικαίωμα, μόλις κατατεθεί η αίτηση και ώσπου να εκδοθεί η απόφασή του, να εκδώσει και αυτεπαγγέλτως προσωρινή διαταγή, που καταχωρίζεται κάτω από την αίτηση ή στα πρακτικά, σχετικά με τα μέτρα που πρέπει να ληφθούν έως την έκδοση της απόφασής του για την εξασφάλιση ή τη διατήρηση του δικαιώματος ή τη ρύθμιση της κατάστασης. 2. Για την έκδοση προσωρινής διαταγής καλείται με οποιονδήποτε τρόπο ο καθ’ ου η αίτηση, αν ο δικαστής κρίνει αναγκαία την εμφάνισή του. Αν γίνει δεκτό το αίτημα για έκδοση προσωρινής διαταγής, η σχετική αίτηση ασφαλιστικών μέτρων προσδιορίζεται για συζήτηση μέσα σε τριάντα (30) ημέρες. Αν η συζήτηση της αίτησης αναβληθεί, παύει αυτοδικαίως η ισχύς της προσωρινής διαταγής, εκτός αν αυτή παραταθεί από το δικαστήριο που δικάζει την αίτηση. Σε κάθε περίπτωση ο καθ’ ου η αίτηση διατηρεί το δικαίωμα να ζητήσει την ανάκληση της προσωρινής διαταγής. 3. Η αίτηση ασφαλιστικών μέτρων επί της οποίας εκδόθηκε προσωρινή διαταγή που έχει ως αντικείμενο την απαγόρευση μεταβολής της πραγματικής ή νομικής κατάστασης ακινήτου ή πλοίου ή αεροσκάφους επιδίδεται στην αρμόδια αρχή και εγγράφεται στο αντίστοιχο βιβλίο, σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 713 και 714, οι οποίες εφαρμόζονται αναλόγως..
Κώδικας
Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας
Άνοιγμα άρθρου

ΑΚ Άρθρο 1511

Αστικός ΚώδικαςΤροποποίηση: 16/09/2021
Σχετικότητα 92.9%
Κείμενο Άρθρου
ΑΚ Άρθρο 1511: Άσκηση - ανάθεση γονικής μέριμνας κατά το συμφέρον του τέκνου 1. Κάθε απόφαση των γονέων σχετικά με την άσκηση της γονικής μέριμνας πρέπει να αποβλέπει στο βέλτιστο συμφέρον του τέκνου. 2. Στο βέλτιστο συμφέρον του τέκνου, που εξυπηρετείται ιδίως από την ουσιαστική συμμετοχή και των δύο γονέων στην ανατροφή και φροντίδα του, καθώς επίσης και από την αποτροπή διάρρηξης των σχέσεών του με καθένα από αυτούς, πρέπει να αποβλέπει και η απόφαση του δικαστηρίου, όταν αποφασίζει σχετικά με την ανάθεση της γονικής μέριμνας ή με τον τρόπο άσκησής της. Η απόφαση του δικαστηρίου συνεκτιμά παραμέτρους, όπως την ικανότητα και πρόθεση καθενός εκ των γονέων να σεβαστεί τα δικαιώματα του άλλου, τη συμπεριφορά κάθε γονέα κατά το προηγούμενο χρονικό διάστημα και τη συμμόρφωσή του με τις νόμιμες υποχρεώσεις του, δικαστικές αποφάσεις, εισαγγελικές διατάξεις και προηγούμενες συμφωνίες που είχε συνάψει με τον άλλο γονέα και αφορούν το τέκνο. 3. Η απόφαση του δικαστηρίου πρέπει επίσης να σέβεται την ισότητα μεταξύ των γονέων και να μην κάνει διακρίσεις εξαιτίας ιδίως του φύλου, του σεξουαλικού προσανατολισμού, της φυλής, της γλώσσας, της θρησκείας, των πολιτικών ή όποιων άλλων πεποιθήσεων, της ιθαγένειας, της εθνικής ή κοινωνικής προέλευσης ή της περιουσίας. 4. Ανάλογα με την ωριμότητα του τέκνου πρέπει να ζητείται και να συνεκτιμάται η γνώμη του, πριν από κάθε απόφαση σχετική με τη γονική μέριμνα και τα συμφέροντά του..
Κώδικας
Αστικός Κώδικας
Άνοιγμα άρθρου

ΑΚ Άρθρο 1514

Αστικός ΚώδικαςΤροποποίηση: 16/09/2021
Σχετικότητα 92.5%
Κείμενο Άρθρου
ΑΚ Άρθρο 1514: Παρέκκλιση από την από κοινού άσκηση της γονικής μέριμνας 1. Κατά παρέκκλιση του άρθρου 1513, οι γονείς μπορούν με έγγραφο βεβαίας χρονολογίας να ρυθμίζουν διαφορετικά την κατανομή της γονικής μέριμνας, ιδίως να αναθέτουν την άσκησή της στον έναν από αυτούς, και να καθορίζουν τον τόπο κατοικίας του τέκνου τους, τον γονέα με τον οποίο θα διαμένει, καθώς και τον τρόπο επικοινωνίας του με τον άλλο γονέα. Το ανωτέρω έγγραφο ισχύει τουλάχιστον για δύο (2) έτη και παρατείνεται αυτοδικαίως, εκτός αν κάποιος από τους δύο γονείς δηλώσει εγγράφως στον άλλο γονέα, πριν τη λήξη του συμφωνημένου χρόνου, ότι δεν επιθυμεί την παράτασή του. 2. Αν δεν είναι δυνατή η από κοινού άσκηση της γονικής μέριμνας, εξαιτίας διαφωνίας των γονέων και ιδίως αν ο ένας γονέας αδιαφορεί ή δεν συμπράττει σε αυτήν ή δεν τηρεί την τυχόν υπάρχουσα συμφωνία για την άσκηση ή τον τρόπο άσκησης της γονικής μέριμνας ή αν η συμφωνία αυτή είναι αντίθετη προς το συμφέρον του τέκνου ή αν η γονική μέριμνα ασκείται αντίθετα προς το συμφέρον του τέκνου, καθένας από τους γονείς προσφεύγει σε διαμεσολάβηση, εξαιρουμένων των περιπτώσεων ενδοοικογενειακής βίας, όπως ο νόμος ορίζε ι. Αν διαφωνούν, αποφασίζει το δικαστήριο. 3. Το δικαστήριο μπορεί ανάλογα με την περίπτωση: α) να κατανείμει την άσκηση της γονικής μέριμνας μεταξύ των γονέων, να εξειδικεύσει τον τρόπο άσκησής της στα κατ' ιδίαν θέματα ή να αναθέσει την άσκηση της γονικής μέριμνας στον ένα γονέα ή σε τρίτο, β) να διατάξει πραγματογνωμοσύνη ή τη λήψη οποιουδήποτε άλλου πρόσφορου μέτρου, γ) να διατάξει διαμεσολάβηση ή την επανάληψη διακοπείσας διαμεσολάβησης, ορίζοντας συγχρόνως τον διαμεσολαβητή. Για τη λήψη της απόφασής του το δικαστήριο λαμβάνει υπόψη τους έως τότε δεσμούς του τέκνου με τους γονείς και τους αδελφούς του, καθώς και τις τυχόν συμφωνίες που έκαναν οι γονείς του τέκνου για την άσκηση της γονικής μέριμνας..
Κώδικας
Αστικός Κώδικας
Άνοιγμα άρθρου

ΑΚ Άρθρο 1519

Αστικός ΚώδικαςΤροποποίηση: 21/05/2021
Σχετικότητα 91.8%
Κείμενο Άρθρου
ΑΚ Άρθρο 1519: Σημαντικά ζητήματα επιμέλειας τέκνου Όταν η επιμέλεια ασκείται από τον έναν γονέα ή έχει γίνει κατανομή της μεταξύ των γονέων, οι αποφάσεις για την ονοματοδοσία του τέκνου, για το θρήσκευμα, για ζητήματα της υγείας του, εκτός από τα επείγοντα και τα εντελώς τρέχοντα, καθώς και για ζητήματα εκπαίδευσης που επιδρούν αποφασιστικά στο μέλλον του, λαμβάνονται από τους δύο γονείς από κοινού. Τα δύο τελευταία εδάφια του άρθρου 1510 και το άρθρο 1512 εφαρμόζονται αναλόγως. Για τη μεταβολή του τόπου διαμονής του τέκνου που επιδρά ουσιωδώς στο δικαίωμα επικοινωνίας του γονέα με τον οποίο δεν διαμένει το τέκνο, απαιτείται προηγούμενη έγγραφη συμφωνία των γονέων ή προηγούμενη δικαστική απόφαση που εκδίδεται μετά από αίτηση ενός από τους γονείς. Το δικαστήριο μπορεί να διατάξει κάθε πρόσφορο μέτρο. Ο γονέας στον οποίο δεν έχει ανατεθεί η άσκηση της επιμέλειας έχει το δικαίωμα να ζητά από τον άλλο πληροφορίες για το πρόσωπο και την περιουσία του τέκνου.
Κώδικας
Αστικός Κώδικας
Άνοιγμα άρθρου

ΚΠολΔ Άρθρο 688

Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας
Σχετικότητα 90.0%
Κείμενο Άρθρου
ΚΠολΔ Άρθρο 688: 1. Στην αίτηση με την οποία ζητείται να διαταχθούν ασφαλιστικά μέτρα πρέπει να ορίζεται το μέτρο το οποίο ζητείται και να αναφέρονται συνοπτικά τα πραγματικά περιστατικά που πιθανολογούν το δικαίωμα για την εξασφάλιση ή διατήρηση του οποίου ζητείται η λήψη του μέτρου ή για την κατάσταση της οποίας ζητείται η ρύθμιση με το μέτρο αυτό, καθώς και τον επικείμενο κίνδυνο ή την επείγουσα περίπτωση. Σε χρηματικές απαιτήσεις πρέπει να αναφέρεται το οφειλόμενο χρηματικό ποσό ή η χρηματική αξία του αντικειμένου που οφείλεται. 2. Στην αίτηση για μεταρρύθμιση ή ανάκληση ασφαλιστικού μέτρου πρέπει να αναφέρονται οι λόγοι για τους οποίους ζητείται η μεταρρύθμιση ή η ανάκλησή του.
Κώδικας
Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας
Άνοιγμα άρθρου

ΑΚ Άρθρο 1512

Αστικός ΚώδικαςΤροποποίηση: 16/09/2021
Σχετικότητα 90.8%
Κείμενο Άρθρου
ΑΚ Άρθρο 1512: Σε περίπτωση διαφωνίας "Κατά την άσκηση της γονικής μέριμνας οι γονείς καταβάλλουν προσπάθεια για την εξεύρεση κοινά αποδεκτών λύσεων. Αν διαφωνούν, αποφασίζει το δικαστήριο.».
Κώδικας
Αστικός Κώδικας
Άνοιγμα άρθρου

ΑΚ Άρθρο 1513

Αστικός ΚώδικαςΤροποποίηση: 16/09/2021
Σχετικότητα 90.2%
Κείμενο Άρθρου
ΑΚ Άρθρο 1513: Διαζύγιο ή ακύρωση του γάμου - διάσταση των συζύγων Στις περιπτώσεις διαζυγίου ή ακύρωσης του γάμου ή λύσης ή ακύρωσης του συμφώνου συμβίωσης ή διακοπής της συμβίωσης των συζύγων ή των μερών του συμφώνου συμβίωσης και εφόσον ζουν και οι δύο γονείς, εξακολουθούν να ασκούν από κοινού και εξίσου τη γονική μέρ ιμνα. Ο γονέας με τον οποίο διαμένει το τέκνο, επιχειρεί τις πράξεις που προβλέπονται στο πρώτο εδάφιο του άρθρου 1516, κατόπιν προηγούμενης ενημέρωσης του άλλου γονέα..
Κώδικας
Αστικός Κώδικας
Άνοιγμα άρθρου

ΑΚ Άρθρο 1518

Αστικός ΚώδικαςΤροποποίηση: 21/05/2021
Σχετικότητα 90.0%
Κείμενο Άρθρου
ΑΚ Άρθρο 1518: Επιμέλεια του προσώπου Η επιμέλεια του προσώπου του τέκνου περιλαμβάνει ιδίως την ανατροφή, την επίβλεψη, τη μόρφωση και την εκπαίδευσή του, καθώς και τον προσδιορισμό του τόπου διαμονής του. Κατά την ανατροφή του τέκνου οι γονείς το ενισχύουν, χωρίς διάκριση φύλου, να αναπτύσσει υπεύθυνα και με κοινωνική συνείδηση την προσωπικότητά του. Η λήψη σωφρονιστικών μέτρων επιτρέπεται μόνο εφόσον αυτά είναι παιδαγωγικώς αναγκαία και δεν θίγουν την αξιοπρέπεια του τέκνου. Κατά τη μόρφωση και την επαγγελματική εκπαίδευση του τέκνου οι γονείς λαμβάνουν υπόψη τις ικανότητες και τις προσωπικές του κλίσεις. Γι' αυτόν τον σκοπό οφείλουν να συνεργάζονται με το σχολείο και αν υπάρχει ανάγκη, να ζητούν τη συνδρομή αρμοδίων κρατικών υπηρεσιών ή δημοσίων οργανισμών. Κάθε γονέας υποχρεούται να διαφυλάσσει και να ενισχύει τη σχέση του τέκνου με τον άλλο γονέα, τους αδελφούς του, καθώς και με την οικογένεια του άλλου γονέα, ιδίως όταν οι γονείς δεν ζουν μαζί ή ο άλλος γονέας έχει αποβιώσει..
Κώδικας
Αστικός Κώδικας
Άνοιγμα άρθρου

ΚΠολΔ Άρθρο 950

Κώδικας Πολιτικής ΔικονομίαςΤροποποίηση: 01/01/2022
Σχετικότητα 86.2%
Κείμενο Άρθρου
ΚΠολΔ Άρθρο 950: 1. Με την απόφαση με την οποία διατάζεται η απόδοση ή παράδοση τέκνου, καταδικάζεται ο γονέας που έχει το τέκνο να εκτελέσει αυτήν την πράξη και με την ίδια απόφαση, για την περίπτωση που δεν την εκτελέσει, απαγγέλλεται αυτεπαγγέλτως χρηματική ποινή έως εκατό χιλιάδες (100.000) ευρώ υπέρ του αιτούντος την απόδοση ή παράδοση και σε προσωπική κράτηση έως ένα (1) έτος. Αν το τέκνο δεν βρεθεί, εφαρμόζονται οι διατάξεις των άρθρων 861 έως 866. 2. Αν παρεμποδίζεται το δικαίωμα της προσωπικής επικοινωνίας του γονέα με το τέκνο, το δικαστήριο, που ρυθμίζει το δικαίωμα της προσωπικής επικοινωνίας του γονέα με το τέκνο, καθορίζει τα χρονικά διαστήματα αυτής και απειλεί, και αυτεπάγγελτα, σε βάρος εκείνου που εμποδίζει κάθε φορά την επικοινωνία, για κάθε παράβαση, χρηματική ποινή έως δέκα χιλιάδες (10,000.00) ευρώ και προσωπική κράτηση έως ένα (1) έτος. Η παρεμπόδιση του δικαιώματος της προσωπικής επικοινωνίας του γονέα με το τέκνο διαπιστώνεται με έκθεση δικαστικού επιμελητή, ο οποίος παρευρίσκεται κατά τον ορισθέντα χρόνο έναρξης της επικοινωνίας. 3. (Καταργείται)..
Κώδικας
Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας
Άνοιγμα άρθρου

ΑΚ Άρθρο 1520

Αστικός ΚώδικαςΤροποποίηση: 21/05/2021
Σχετικότητα 83.1%
Κείμενο Άρθρου
ΑΚ Άρθρο 1520: Προσωπική επικοινωνία Ο γονέας με τον οποίο δεν διαμένει το τέκνο, έχει το δικαίωμα και την υποχρέωση της, κατά το δυνατό, ευρύτερης επικοινωνίας με αυτό, στην οποία περιλαμβάνονται τόσο η φυσική παρουσία και επαφή του με το τέκνο, όσο και η διαμονή του τέκνου στην οικία του. Ο γονέας με τον οποίο διαμένει το τέκνο οφείλει να διευκολύνει και να προωθεί την επικοινωνία του τέκνου με τον άλλο γονέα σε τακτή χρονική βάση. Ο χρόνος επικοινωνίας του τέκνου με φυσική παρουσία με τον γονέα, με τον οποίο δεν διαμένει, τεκμαίρεται στο ένα τρίτο (1/3) του συνολικού χρόνου, εκτός αν ο γονέας αυτός ζητά μικρότερο χρόνο επικοινωνίας, ή επιβάλλεται να καθορισθεί μικρότερος ή μεγαλύτερος χρόνος επικοινωνίας για λόγους που αφορούν στις συνθήκες διαβίωσης ή στο συμφέρον του τέκνου, εφόσον, σε κάθε περίπτωση, δεν διαταράσσεται η καθημερινότητα του τέκνου. Αποκλεισμός ή περιορισμός της επικοινωνίας είναι δυνατός μόνο για εξαιρετικά σοβαρούς λόγους, ιδίως όταν ο γονέας με τον οποίον δεν διαμένει το τέκνο, κριθεί ακατάλληλος να ασκεί το δικαίωμα επικοινωνίας. Για τη διαπίστωση της ακαταλληλότητας του γονέα το δικαστήριο μπορεί να διατάξει κάθε πρόσφορο μέσο, ιδίως την εκπόνηση εμπεριστατωμένης έκθεσης κοινωνικών λειτουργών ή ψυχιάτρων ή ψυχολόγων. Οι γονείς δεν έχουν το δικαίωμα να εμποδίζουν την επικοινωνία του τέκνου με τους ανώτερους ανιόντες και τους αδελφούς του, εκτός αν συντρέχει σπουδαίος λόγος. Οι γονείς δεν έχουν το δικαίωμα να εμποδίζουν την επικοινωνία του τέκνου με τρίτους που έχουν αναπτύξει μαζί του κοινωνικοσυναισθηματική σχέση οικογενειακής φύσης, εφόσον με την επικοινωνία εξυπηρετείται το συμφέρον του τέκνου. Τα σχετικά με την επικοινωνία ζητήματα καθορίζονται ειδικότερα είτε με έγγραφη συμφωνία των γονέων είτε από το δικαστήριο. Στην περίπτωση αυτή εφαρμόζεται και η παρ. 4 του άρθρου 1511. Όταν συντρέχει περίπτωση κακής ή καταχρηστικής άσκησης του δικαιώματος επικοινωνίας, ο άλλος γονέας ή κάθε ένας από τους γονείς, αν πρόκειται για επικοινωνία με τρίτο, μπορεί να ζητήσει από το δικαστήριο τη μεταρρύθμιση της επικοινωνίας..
Κώδικας
Αστικός Κώδικας
Άνοιγμα άρθρου

ΠΚ Άρθρο 169Α

Ποινικός ΚώδικαςΤροποποίηση: 01/05/2024
Σχετικότητα 82.0%
Κείμενο Άρθρου
ΠΚ Άρθρο 169Α: Παραβίαση δικαστικών αποφάσεων, συμφωνιών που επικυρώθηκαν από συμβολαιογράφο και πρακτικού διαμεσολάβησης 1. Όποιος δεν συμμορφώθηκε σε προσωρινή διαταγή ή διάταξη δικαστικής απόφασης πολιτικού δικαστηρίου ή σε εισαγγελική διάταξη, που αφορούν τη ρύθμιση της νομής ή της κατοχής, την άσκηση της γονικής μέριμνας, την επικοινωνία με το τέκνο και τη ρύθμιση της χρήσης της οικογενειακής στέγης και της κατανομής των κινητών μεταξύ συζύγων ή την απαγόρευση προσέγγισης και επικοινωνίας μεταξύ προσώπων, τιμωρείται με φυλάκιση έως τρία (3) έτη ή χρηματική ποινή. Με την ίδια ποινή τιμωρείται και όποιος δεν συμμορφώθηκε σε συμφωνία που επικυρώθηκε από συμβολαιογράφο κατά το άρθρο 1441 του Αστικού Κώδικα ή παραβιάζει πρακτικό διαμεσολάβησης που αφορούν στην επικοινωνία των ανήλικων τέκνων. 2. [Καταργείται]. 3. Όποιος εν γνώσει ματαιώνει την εκτέλεση της ποινής ή του μέτρου ασφαλείας που επιβλήθηκε σε άλλον τιμωρείται με φυλάκιση έως τρία (3) έτη ή χρηματική ποινή. Η πράξη μένει ατιμώρητη αν ο υπαίτιος την τέλεσε υπέρ κάποιου οικείου του.
Κώδικας
Ποινικός Κώδικας
Άνοιγμα άρθρου

ΑΠ 426/2021

Αστικό Δίκαιο · Δικονομικό Δίκαιο2021Άρειος Πάγος
Σχετικότητα 92.4%
Κρίσιμα Πραγματικά Περιστατικά
Διάδικοι, ηλικίας 38 και 37 ετών κατά την άσκηση της αγωγής, τέλεσαν γάμο στις 09-06-2007 και απέκτησαν δύο ανήλικα τέκνα, γεννηθέντα στις 29-12-2007 και 29-06-2011. Η έγγαμη συμβίωσή τους διεκόπη τέλη Δεκεμβρίου 2011. Ο γάμος τους λύθηκε με τελεσίδικη απόφαση. Αρχικά, τα τέκνα παρέμειναν με τον πατέρα στην τελευταία οικογενειακή στέγη στην Αττική, στον οποίο ανατέθηκε προσωρινά η επιμέλειά τους με απόφαση ασφαλιστικών μέτρων, με συναίνεση της μητέρας που αντιμετώπιζε σοβαρό πρόβλημα υγείας με τον θυρεοειδή αδένα της (ευμεγέθης, μονήρης, ψυχρός όζος με κίνδυνο εξέλιξης σε θηλώδες καρκίνωμα), το οποίο αντιμετωπίστηκε χειρουργικά με ολική θυρεοειδεκτομή. Μετά την αποκατάσταση της υγείας της, τα τέκνα παραδόθηκαν στη μητέρα στις 11-12-2013 κατόπιν μεταρρυθμιστικής απόφασης ασφαλιστικών μέτρων και έκτοτε διαμένουν μαζί της σε ιδιόκτητο ακίνητο στην Αττική. Πατέρας είναι επιχειρηματίας, συμμετέχει κατά 50% σε ομόρρυθμη εταιρεία εμπορίας ανταλλακτικών και λειτουργίας συνεργείου, κύριος μεζονέτας 146,71 τ.μ. Μητέρα έχει σπουδές διακοσμήσεως και αρχιτεκτονικής εσωτερικών χώρων, μοναδική μέτοχος μονοπρόσωπης ΕΠΕ σε αδράνεια από Νοέμβριο 2010, κυρία οικοπέδου 363,59 τ.μ. με διώροφη οικία συνολικής επιφάνειας 318 τ.μ., όπου διαμένει με τα τέκνα και τους γονείς της. Τα τέκνα κατά τα τελευταία δύο έτη αρνούνται να επικοινωνήσουν με τον πατέρα τους.
Νομική Σκέψη του Δικαστηρίου
Τα άρθρα 1510-1518 ΑΚ ορίζουν ότι η γονική μέριμνα περιλαμβάνει την επιμέλεια του προσώπου του ανηλίκου τέκνου και επί διαζυγίου ή διακοπής συζυγικής συμβίωσης η ρύθμισή της γίνεται από το δικαστήριο με κατευθυντήρια γραμμή το αληθινό συμφέρον του τέκνου. Κρίσιμα στοιχεία είναι η καταλληλότητα των γονέων, οι αναπτυχθέντες δεσμοί του τέκνου με τους γονείς, οι συνθήκες κατοικίας, η οικονομική κατάσταση, η σταθερότητα των συνθηκών ανάπτυξης χωρίς εναλλαγές στις συνθήκες διαβίωσης. Το Εφετείο διαπίστωσε ότι η μητέρα επιδεικνύει στοργή και αγάπη, φροντίζει τα τέκνα, ενδιαφέρεται για την ομαλή ψυχοσωματική και διανοητική τους ανάπτυξη, έχει την ικανότητα για τη σωστή ανάπτυξη και διαπαιδαγώγησή τους, παρέχει ήρεμο οικογενειακό περιβάλλον και καλής ποιότητας φροντίδα. Τα τέκνα διαμένουν συνεχώς μαζί της από 11-12-2013 επί τέσσερα και πλέον έτη, έχουν προσαρμοστεί στο περιβάλλον και ρυθμό ζωής της και έχουν αναπτύξει σταθερό ψυχολογικό σύνδεσμο μαζί της. Εφαρμόζοντας το κριτήριο του συμφέροντος του τέκνου, το δικαστήριο έκρινε ότι η νέα αλλαγή του τόπου κατοικίας και του περιβάλλοντος των ανηλίκων, σε συνδυασμό με τη μικρή τους ηλικία που τις καθιστά ευάλωτες στον κίνδυνο αποπροσανατολισμού από διαδοχικές εναλλαγές, θα επέφερε απότομη μεταβολή στον κανονικό ρυθμό ζωής τους και θα επιβάρυνε την ψυχική τους υγεία.
Κύριοι Λόγοι Απόφασης
Η αίτηση αναίρεσης απορρίφθηκε διότι το Εφετείο ορθώς έκρινε ότι το συμφέρον των ανηλίκων επιβάλλει την οριστική ανάθεση της επιμέλειας στη μητέρα, με προέχον κριτήριο την αποφυγή της διαταράξεως και την εξασφάλιση της σταθερότητας, συνέχειας και ενότητας του μέχρι σήμερα τρόπου ζωής τους. Τα τέκνα διαμένουν μαζί της επί τετραετία, έχουν αναπτύξει σταθερό ψυχολογικό σύνδεσμο μαζί της, και η νέα αλλαγή του περιβάλλοντός τους θα επέφερε απότομη μεταβολή και θα επιβάρυνε την ψυχική τους υγεία. Η μητέρα έχει την ικανότητα για τη σωστή ανάπτυξη και διαπαιδαγώγησή τους και παρέχει ήρεμο οικογενειακό περιβάλλον. Οι λόγοι αναίρεσης απορρίφθηκαν ως αβάσιμοι ή απαράδεκτοι, καθώς το Εφετείο συνεκτίμησε όλα τα απαιτούμενα στοιχεία και δεν παραβίασε τις διατάξεις των άρθρων 1510-1518 ΑΚ.
Τελική Απόφαση
Απορρίπτει την από 27-03-2019 αίτηση για αναίρεση της 257/2019 απόφασης του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών. Διατάσσει την εισαγωγή στο δημόσιο ταμείο του παραβόλου που κατατέθηκε κατά την άσκηση της αναίρεσης. Καταδικάζει τον αναιρεσείοντα στην καταβολή των δικαστικών εξόδων της αναιρεσίβλητης, τα οποία ορίζει σε δύο χιλιάδες οκτακόσια (2800) ευρώ.
Ακριβές Νομικό Ερώτημα
Αν το συμφέρον ανηλίκων τέκνων επιβάλλει την ανάθεση της επιμέλειάς τους στη μητέρα τους, όταν διαμένουν μαζί της επί τετραετία μετά από προσωρινή ανάθεση της επιμέλειας στον πατέρα, έχουν αναπτύξει σταθερό ψυχολογικό σύνδεσμο μαζί της και η αλλαγή του περιβάλλοντός τους θα επέφερε απότομη μεταβολή στον κανονικό ρυθμό ζωής τους και θα επιβάρυνε την ψυχική τους υγεία, ενώ αμφότεροι οι γονείς είναι κατάλληλοι για την άσκηση της επιμέλειας.
Αναφορές σε Νόμους
Άνοιγμα απόφασης

ΑΠ 215/2025

Ποινικό Δίκαιο · Δικονομικό Δίκαιο2025Άρειος Πάγος
Σχετικότητα 92.3%
Κρίσιμα Πραγματικά Περιστατικά
Γονείς σε διάσταση, με ένα θήλυ τέκνο (Α.-Μ., γεννηθείσα 8-8-2014). Με απόφαση ασφαλιστικών μέτρων (αριθμ. 4232/2016 Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών) ανατέθηκε προσωρινά η αποκλειστική επιμέλεια του προσώπου της ανήλικης στη μητέρα. Με άλλη απόφαση ασφαλιστικών μέτρων (αριθμ. 4557/2016) ρυθμίστηκε δικαίωμα επικοινωνίας πατέρα και γιαγιάς με την ανήλικη κάθε πρώτο και τρίτο Σαββατοκύριακο του μήνα από ώρα 10:00 π.μ. του Σαββάτου έως ώρα 20:00 μ.μ. της Κυριακής, με παράδοση και παραλαβή στην κατοικία της μητέρας. Το Σάββατο 18-3-2017 ώρα 10:20 π.μ., πατέρας παρέλαβε την ανήλικη από οικία μητέρας για άσκηση δικαιώματος επικοινωνίας. Την Κυριακή 19-3-2017 ώρα 20:00 μ.μ. δεν επέστρεψε την ανήλικη αλλά την παρακράτησε στην οικία του στη Βούλα. Τη Δευτέρα 20-3-2017 περί ώρα 07:00 π.μ., μητέρα και αδελφός της μετέβησαν στην οικία πατέρα για να παραλάβουν την ανήλικη. Πατέρας και γιαγιά επιβιβάστηκαν με την ανήλικη σε Ι.Χ.Ε. αυτοκίνητο που οδηγούσε ο πατέρας, επιχειρώντας να την απομακρύνουν. Μητέρα και αδελφός απέκλεισαν τη διέλευση του οχήματος, αναγκάζοντας τον πατέρα να αποβιβάσει την ανήλικη. Πατέρας είχε καταδικαστεί στο παρελθόν (απόφαση 4783/2017 Τριμελούς Εφετείου Πλημμελημάτων Αθηνών) για παραβίαση υποχρέωσης διατροφής. Υφίστατο σφοδρή αντιδικία μεταξύ μητέρας και πατέρα.
Νομική Σκέψη του Δικαστηρίου
Το άρθρο 324 παρ. 2α-1α ΠΚ προβλέπει ότι η αρπαγή ανηλίκου που δεν έχει συμπληρώσει τα δεκατέσσερα χρόνια από ανιόντα συνίσταται στην αφαίρεση του ανηλίκου από πρόσωπο που δικαιούται να μεριμνήσει για το πρόσωπό του, κατά τρόπο που αποκλείει την άσκηση της επιμέλειας, και απαιτεί δόλο (γνώση γονικής μέριμνας και θέληση αφαίρεσης). Η επιμέλεια του προσώπου του τέκνου ασκείται από τους δύο γονείς, οπότε δράστης μπορεί να είναι ο γονέας που στερήθηκε του λειτουργικού δικαιώματος με δικαστική απόφαση (και προσωρινή με ασφαλιστικά μέτρα). Η μητέρα νομιμοποιείται ενεργητικά σε υποστήριξη κατηγορίας ως άμεσα παθούσα και ζημιωθείσα από ηθική βλάβη, αφού αποκλείστηκε από την επιμέλεια της ανήλικης. Το δικαστήριο διαπίστωσε ότι την 19-3-2017 ο πατέρας δεν επέστρεψε την ανήλικη στην καθορισμένη ώρα αλλά την παρακράτησε στην οικία του, αποκλείοντας τη μητέρα από την επιμέλεια. Την 20-3-2017, όταν η μητέρα μετέβη για να αναζητήσει την ανήλικη, ο πατέρας και η γιαγιά επιχείρησαν να την απομακρύνουν με αυτοκίνητο σε άγνωστο τόπο, πλην η πράξη δεν ολοκληρώθηκε λόγω παρέμβασης μητέρας και αδελφού της που απέκλεισαν τη διέλευση του οχήματος. Εφαρμόζοντας το κριτήριο της ταυτότητας πράξης για το δεδικασμένο (άρθρο 57 ΚΠΔ), εξέτασε τις ημερομηνίες τέλεσης των πράξεων και διαπίστωσε ότι η προηγούμενη αθωωτική απόφαση (αριθμ. 3668/2022) αφορούσε πράξεις τελεσθείσες σε διαφορετικό χρόνο (16-10-2016, 6-11-2016, 20-11-2016, 8-1-2017, 19-2-2017), ενώ η κρινόμενη πράξη τελέστηκε στις 19-3-2017 και 20-3-2017, οπότε δεν συνέτρεχε ταυτότητα χρόνου και άρα δεν υφίστατο δεδικασμένο.
Κύριοι Λόγοι Απόφασης
Η αίτηση αναίρεσης απορρίφθηκε διότι: (α) Η μητέρα της ανήλικης νομιμοποιούνταν ενεργητικά σε υποστήριξη κατηγορίας ως άμεσα παθούσα και ζημιωθείσα από ηθική βλάβη, αφού ο πατέρας αφαίρεσε την ανήλικη από την επιμέλειά της που είχε ανατεθεί με απόφαση ασφαλιστικών μέτρων, οπότε η παράστασή της δεν ήταν παράνομη. (β) Δεν υφίστατο δεδικασμένο, καθώς οι πράξεις της προηγούμενης αθωωτικής απόφασης τελέστηκαν σε διαφορετικό χρόνο (2016 και 18-2-2017) από την κρινόμενη πράξη (19-3-2017 και 20-3-2017), άρα δεν συνέτρεχε ταυτότητα πράξης. (γ) Ο αυτοτελής ισχυρισμός περί σύννομου βίου (άρθρο 84 παρ. 2α ΠΚ) απορρίφθηκε διότι ο κατηγορούμενος είχε καταδικαστεί στο παρελθόν για παραβίαση υποχρέωσης διατροφής, μαρτυρώντας άτομο που δεν σεβάστηκε τα έννομα αγαθά. (δ) Ο ισχυρισμός περί ειλικρινούς μετάνοιας (άρθρο 84 παρ. 2δ ΠΚ) απορρίφθηκε διότι ο κατηγορούμενος αρνούνταν πλήρως την τέλεση της πράξης, οπότε δεν επέδειξε έμπρακτη μεταμέλεια. (ε) Ο ισχυρισμός περί καλής συμπεριφοράς μετά την πράξη (άρθρο 84 παρ. 2ε ΠΚ) απορρίφθηκε διότι δεν αποδείχθηκε θετική κοινωνική συμπεριφορά για μεγάλο χρονικό διάστημα, αντιθέτως εξακολουθούσε η σφοδρή αντιδικία με τη μητέρα της ανήλικης.
Τελική Απόφαση
Απορρίπτει την από 9-9-2024 με αριθμό 59/2024 αίτηση του Π. Χ. του Ι., κατοίκου ..., για αναίρεση της με αριθμό 727/2023 αποφάσεως του Πενταμελούς Εφετείου Αθηνών. Καταδικάζει τον αναιρεσείοντα στα δικαστικά έξοδα, που ανέρχονται σε οκτακόσια (800) ευρώ.
Ακριβές Νομικό Ερώτημα
Αν η μητέρα ανήλικης, στην οποία έχει ανατεθεί προσωρινά η επιμέλεια με απόφαση ασφαλιστικών μέτρων, νομιμοποιείται ενεργητικά να παρασταθεί προς υποστήριξη κατηγορίας για αρπαγή ανηλίκου κατά του πατέρα, ως άμεσα παθούσα και ζημιωθείσα από την ηθική βλάβη που υπέστη, και αν η ταυτότητα πράξης για την εφαρμογή του δεδικασμένου απαιτεί ταυτότητα χρόνου τέλεσης της αξιόποινης πράξης.
Αναφορές σε Νόμους
Άνοιγμα απόφασης

ΑΠ 1878/2022

Αστικό Δίκαιο · Δικονομικό Δίκαιο2022Άρειος Πάγος
Σχετικότητα 91.5%
Κρίσιμα Πραγματικά Περιστατικά
Διάδικοι τέλεσαν γάμο στις 6-5-2006 και απέκτησαν τέκνο που γεννήθηκε στις 25-3-2008. Η έγγαμη συμβίωση διασπάστηκε οριστικά το Μάρτιο 2009 και ο γάμος λύθηκε συναινετικά με απόφαση 1156/2010 του Μονομελούς Πρωτοδικείου Θεσσαλονίκης. Με την απόφαση επικυρώθηκε συμφωνία της 27-4-2009 που ανέθετε την επιμέλεια της ανήλικης στη μητέρα και ρύθμιζε την επικοινωνία του πατέρα. Πατέρας υποχρεώθηκε να καταβάλει 300 ευρώ μηνιαίως για διατροφή. Με απόφαση 10554/2012 απορρίφθηκε αγωγή πατέρα για ανάθεση επιμέλειας σε αυτόν. Ανήλικη ηλικίας 10 ετών κατά την άσκηση της αγωγής, διαμένει με μητέρα σε ιδιόκτητο διαμέρισμα 86 τμ, φοιτά σε δημόσιο δημοτικό σχολείο, παρακολουθεί μαθήματα αγγλικών (45 ευρώ μηνιαίως) και προπονήσεις βόλλεϋ (25 ευρώ μηνιαίως). Πατέρας είναι ομόρρυθμος εταίρος στην εταιρία "... ΟΕ" με οικοδομικές δραστηριότητες, η οποία διαθέτει οκτώ ακίνητα που εκμισθώνει με ετήσια έσοδα 22.000 ευρώ περίπου. Διαμένει σε ιδιόκτητο διαμέρισμα 114 τμ και είναι κύριος άλλου διαμερίσματος 93,65 τμ που εκμισθώνει με μίσθωμα 480 ευρώ μηνιαίως. Εισοδήματά του ανήλθαν σε 14.630,22 ευρώ το 2016, 11.314,46 ευρώ το 2017 και 10.882,71 ευρώ το 2018. Μητέρα εργάζεται εξάωρη πενθήμερη σε αλυσίδα super market με ετήσιες αποδοχές 9.486,81 ευρώ το 2016, 9.665,63 ευρώ το 2017 και 10.474,10 ευρώ το 2018. Διαμένει σε ιδιόκτητο διαμέρισμα 86 τμ που αγόρασε με δάνειο 75.000 ευρώ και καταβάλει μηνιαία δόση 200 ευρώ. Είναι κυρία εξοχικής κατοικίας 70 τμ στα Λαγκαδίκια και έξι αγροτεμαχίων μικρής αξίας που δεν αποφέρουν εισόδημα.
Νομική Σκέψη του Δικαστηρίου
Το άρθρο 1513 ΑΚ, όπως ισχύει μετά τον ν. 4800/2021, ορίζει ότι μετά το διαζύγιο οι γονείς εξακολουθούν να ασκούν από κοινού και εξίσου τη γονική μέριμνα. Κατ' εξαίρεση, το άρθρο 1514 παρ. 2 ΑΚ επιτρέπει στο δικαστήριο να αναθέσει την επιμέλεια στον ένα γονέα αν δεν είναι δυνατή η από κοινού άσκηση. Το άρθρο 1511 ΑΚ ορίζει ότι κάθε απόφαση πρέπει να αποβλέπει στο βέλτιστο συμφέρον του τέκνου, λαμβάνοντας υπόψη την ικανότητα και πρόθεση κάθε γονέα να σεβαστεί τα δικαιώματα του άλλου, τη συμπεριφορά κατά το προηγούμενο χρονικό διάστημα και τη συμμόρφωση με νόμιμες υποχρεώσεις. Το δικαστήριο διαπίστωσε ότι η μητέρα είναι φιλόστοργη και υπεύθυνη, αναλώνει τον ελεύθερο χρόνο της στην εκτέλεση των καθηκόντων επιμέλειας, επιδεικνύοντας ενδιαφέρον για τη σωστή ψυχοσωματική ανάπτυξη, διαπαιδαγώγηση και πρόοδο της ανήλικης. Η ανήλικη είναι ισορροπημένο και χαρούμενο παιδί που μεγαλώνει σε ασφαλές περιβάλλον, εισπράττει αγάπη από τους δύο γονείς και δεν εξέφρασε παράπονο για τη μητέρα. Οι επικαλούμενοι τραυματισμοί ήταν τυχαίοι κατά το παιχνίδι και δεν στοιχειοθετούν κακή άσκηση επιμέλειας. Εφαρμόζοντας τα κριτήρια του άρθρου 1511 ΑΚ, το δικαστήριο εξέτασε τη σταθερότητα των συνθηκών διαβίωσης της ανήλικης, τους αναπτυχθέντες δεσμούς με τη μητέρα και την επάρκεια άσκησης της επιμέλειας, κρίνοντας ότι το βέλτιστο συμφέρον επιβάλλει να μη διαταραχθεί η καθημερινότητα και να συνεχίσει η επιμέλεια να ασκείται από τη μητέρα.
Κύριοι Λόγοι Απόφασης
Η αίτηση αναίρεσης απορρίφθηκε διότι το Εφετείο ορθά ερμήνευσε και εφάρμοσε τις διατάξεις των άρθρων 1510, 1511, 1512, 1513, 1514 και 1518 ΑΚ, όπως ισχύουν μετά τον ν. 4800/2021, υπάγοντας ορθά τα αποδειχθέντα πραγματικά περιστατικά στην αόριστη νομική έννοια του βέλτιστου συμφέροντος του ανηλίκου. Συγκεκριμένα, δέχθηκε ότι η μητέρα ασκεί επαρκώς την επιμέλεια, είναι φιλόστοργη και υπεύθυνη, η ανήλικη είναι ισορροπημένο παιδί που μεγαλώνει σε ασφαλές περιβάλλον και δεν εξέφρασε παράπονο για τη μητέρα, ενώ οι επικαλούμενοι τραυματισμοί ήταν τυχαίοι και δεν στοιχειοθετούν κακή άσκηση επιμέλειας. Επίσης, ορθά καθόρισε τη διατροφή στο ποσό των 300 ευρώ μηνιαίως, λαμβάνοντας υπόψη τις οικονομικές δυνάμεις και των δύο γονέων, τις ανάγκες της ανήλικης και τις συνθήκες διαβίωσής της.
Τελική Απόφαση
Απορρίπτει την από 16.11.2020 αίτηση του Λ. Τ. για αναίρεση της 1454/2020 απόφασης του Μονομελούς Εφετείου Θεσσαλονίκης. Καταδικάζει τον αναιρεσείοντα στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσίβλητης που ορίζει σε δύο χιλιάδες επτακόσια (2.700) ευρώ.
Ακριβές Νομικό Ερώτημα
Αν μετά την έναρξη ισχύος του ν. 4800/2021, που καθιερώνει την από κοινού και εξίσου άσκηση της γονικής μέριμνας μετά το διαζύγιο ως κανόνα, το βέλτιστο συμφέρον του ανηλίκου τέκνου επιτρέπει κατ' εξαίρεση την ανάθεση της επιμέλειας αποκλειστικά στον ένα γονέα και ποια κριτήρια λαμβάνονται υπόψη για την εξειδίκευση της αόριστης νομικής έννοιας του βέλτιστου συμφέροντος του τέκνου.
Αναφορές σε Νόμους
Άνοιγμα απόφασης

ΑΠ 1750/2025

Αστικό Δίκαιο · Δικονομικό Δίκαιο2025Άρειος Πάγος
Σχετικότητα 91.4%
Κρίσιμα Πραγματικά Περιστατικά
Οι γονείς τέλεσαν πολιτικό γάμο στις 5-8-2020 και απέκτησαν τέκνο στις 16-9-2020. Από Ιανουάριο 2021, το τέκνο (θηλυκό) διαμένει με τη μητέρα σε διαμέρισμα στα Κάτω Πετράλωνα Αττικής, σε οικία των γονέων της, χωρίς καταβολή ενοικίου. Η μητέρα υπηρετεί ως δικαστική λειτουργός (Ειρηνοδίκης Γ’ τάξης) με μηνιαίες αποδοχές περίπου 2.200 ευρώ. Ο πατέρας ασκεί δικηγορία στη Ρόδο· είχε έμμισθη εντολή στον Δήμο Σύμης με μηνιαίο 1.525,12 ευρώ έως 31-5-2022 και έχει πραγματικά μηνιαία εισοδήματα τουλάχιστον 2.500 ευρώ. Κατέχει: ψιλή κυριότητα τριώροφης οικίας στην Ιαλυσό, 1/3 εξ αδιαιρέτου διαμερίσματος 108,10 τ.μ. στην Αθήνα, 1/2 εξ αδιαιρέτου γραφείου 87,81 τ.μ. στη Ρόδο (αντικειμενική αξία 278.725,40 ευρώ), αυτοκίνητο Mercedes C180, και καταβάλλει δόση δανείου 168,31 ευρώ μηνιαίως. Οι συνήθεις ανάγκες του τέκνου ανέρχονται σε 300 ευρώ/μήνα, απαιτείται φύλαξη 600 ευρώ/μήνα, συνολικά 900 ευρώ. Υφίσταται έντονη διαφωνία για το κύριο όνομα και τον τόπο βάπτισης· επελέγη ουδέτερο όνομα “Μ.” και βαπτιστήριο στην Αθήνα, για αποφυγή σύγχυσης και δυσανάλογων εξόδων.
Νομική Σκέψη του Δικαστηρίου
Το άρθρο 1511 § 2 ΑΚ προβλέπει ότι η δικαστική απόφαση για τη γονική μέριμνα αποβλέπει στο βέλτιστο συμφέρον του τέκνου, συνεκτιμώντας την ικανότητα συνεργασίας των γονέων. Το άρθρο 1512 ΑΚ ορίζει ότι σε διαφωνία αποφασίζει το δικαστήριο, ενώ το άρθρο 1513 ΑΚ περί κοινής άσκησης προϋποθέτει πρακτική δυνατότητα και σταθερότητα. Το άρθρο 1519 ΑΚ απαιτεί κοινή απόφαση για ονοματοδοσία και θρήσκευμα, με δικαστική κρίση σε περίπτωση διαφωνίας. Το δικαστήριο διαπίστωσε ότι το τέκνο γεννήθηκε στις 16-9-2020 και από Ιανουάριο 2021 διαμένει μόνιμα με τη μητέρα στην Αθήνα. Η μητέρα έχει αποδοχές περίπου 2.200 ευρώ και δεν καταβάλλει ενοίκιο. Ο πατέρας, δικηγόρος στη Ρόδο, έχει πραγματικά εισοδήματα τουλάχιστον 2.500 ευρώ/μήνα, κατέχει 1/3 διαμερίσματος 108,10 τ.μ. στην Αθήνα, 1/2 γραφείου 87,81 τ.μ. στη Ρόδο (αντικ. αξία 278.725,40 ευρώ), ψιλή κυριότητα τριώροφης οικίας και αυτοκίνητο Mercedes C180, με δόση 168,31 ευρώ. Οι ανάγκες του τέκνου είναι 900 ευρώ/μήνα (300 συνήθεις + 600 φύλαξη). Εφαρμόζοντας τα άρθρα 1511-1513 ΑΚ, έκρινε ότι η συνεπιμέλεια είναι δυσλειτουργική λόγω γεωγραφικής απόστασης και τεταμένων σχέσεων, και ότι η τρυφερή ηλικία επιβάλλει αποκλειστική επιμέλεια στη μητέρα. Κατά το άρθρο 1519 ΑΚ, επελέγη ουδέτερο κύριο όνομα (“Μ.”) και τόπος βάπτισης στην Αθήνα προς αποφυγή σύγχυσης και δυσανάλογου κόστους. Με βάση τα άρθρα 1389 επ. ΑΚ, καθορίστηκε η συνεισφορά του πατέρα σε 450 ευρώ μηνιαίως, αναλογικά με τις οικονομικές δυνάμεις και τις ανάγκες του τέκνου.
Κύριοι Λόγοι Απόφασης
Η αναίρεση απορρίφθηκε διότι: (α) δεν παραβιάστηκαν τα άρθρα 1510-1514, 1518, 1519 ΑΚ· το βέλτιστο συμφέρον του τέκνου (νηπιακή ηλικία, σταθερή διαβίωση με τη μητέρα, γεωγραφική απόσταση και τεταμένες σχέσεις) επιβάλλει αποκλειστική επιμέλεια στη μητέρα και καθιστά τη συνεπιμέλεια δυσλειτουργική και επικίνδυνη για τη ψυχική ισορροπία, (β) κατά το άρθρο 1519 ΑΚ, σε διαφωνία για ονοματοδοσία/βάπτιση, το δικαστήριο δύναται να επιλέξει ουδέτερο μη προταθέν όνομα (“Μ.”) και τόπο βάπτισης στην Αθήνα λόγω ισορροπίας εξυπηρέτησης και αποφυγής δυσανάλογων εξόδων, απορρίπτοντας διπλή/τριπλή ονομασία ως επιβλαβή, (γ) η διατροφή προσδιορίστηκε ορθά: πραγματικά εισοδήματα πατέρα ≥2.500 ευρώ, μητέρας ≈2.200 ευρώ, ανάγκες τέκνου 900 ευρώ/μήνα (συμπεριλαμβανομένης φύλαξης 600 ευρώ), με συνεισφορά πατέρα 450 ευρώ· οι αιτιολογίες είναι πλήρεις και σαφείς, επιτρεπτή η επίκληση διδαγμάτων κοινής πείρας, και ο ισχυρισμός περί δικαστικής ομολογίας είναι αλυσιτελής.
Τελική Απόφαση
Απορρίπτει την από 17-3-2023 αίτηση για αναίρεση της υπ' αριθμ. 60/2023 απόφασης του Μονομελούς Εφετείου Δωδεκανήσου. Καταδικάζει τον αναιρεσείοντα στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσίβλητης, τα οποία ορίζει στο ποσό των δύο χιλιάδων επτακοσίων (2.700) Ευρώ.
Ακριβές Νομικό Ερώτημα
Αν η ανάθεση αποκλειστικής επιμέλειας σε έναν γονέα είναι νόμιμη και συμβατή με την κοινή άσκηση της γονικής μέριμνας, όταν η συνεπιμέλεια δεν είναι πρακτικά εφικτή και δεν εξυπηρετεί το βέλτιστο συμφέρον του τέκνου.
Αναφορές σε Νόμους
Άνοιγμα απόφασης

ΑΠ 1186/2021

Αστικό Δίκαιο · Δικονομικό Δίκαιο2021Άρειος Πάγος
Σχετικότητα 91.3%
Κρίσιμα Πραγματικά Περιστατικά
Διάδικοι τέλεσαν γάμο στις 04.09.2010 και απέκτησαν δύο τέκνα, την Ε.-Μ. (γεννηθείσα 13.02.2011) και την Ρ.-Γ. (γεννηθείσα 31.07.2016). Η έγγαμη συμβίωση διακόπηκε από το έτος 2017. Μητέρα ευρισκόμενη με τα τέκνα στη Γερμανία για διακοπές, αποφάσισε να μην επιστρέψει άμεσα στην Ελλάδα. Εκδόθηκε απόφαση γερμανικού δικαστηρίου με συμφωνία: μητέρα να επιστρέψει στην Ελλάδα έως 28.02.2018 και να διαμένει με τα ανήλικα στην πρώην οικογενειακή στέγη στην Αμαλιάδα, πατέρας να καταβάλλει μηνιαία διατροφή 200 ευρώ. Μετά την επιστροφή, η Ρ.-Γ. διέμενε με τη μητέρα, η Ε.-Μ. με τον πατέρα. Εκδόθηκε απόφαση ασφαλιστικών μέτρων που ανέθεσε προσωρινά την επιμέλεια στη μητέρα. Πατέρας δεν συμμορφώθηκε, και από Απρίλιο 2019 κατακράτησε παράνομα και τα δύο ανήλικα, εξαφανίσθηκε μαζί τους από την Αμαλιάδα. Σχηματίσθηκε ποινική δικογραφία για αρπαγή ανηλίκων. Ανήλικα στερήθηκαν σχολικού και προσχολικού περιβάλλοντος. Μητέρα περιέβαλλε τα τέκνα με στοργή και φροντίδα, είχε αναπτυχθεί έντονος συναισθηματικός δεσμός μέχρι την επιστροφή από Γερμανία. Πατέρας επέτυχε συναισθηματική αποξένωση της Ε.-Μ. από τη μητέρα.
Νομική Σκέψη του Δικαστηρίου
Το άρθρο 1510 επ. ΑΚ ορίζει ότι η γονική μέριμνα περιλαμβάνει την επιμέλεια του προσώπου του ανηλίκου, τη διοίκηση της περιουσίας και την εκπροσώπησή του. Σε περίπτωση διακοπής συζυγικής συμβίωσης, η ρύθμιση της επιμέλειας γίνεται από το δικαστήριο με κατευθυντήρια γραμμή το αληθινό συμφέρον του τέκνου. Κρίσιμα στοιχεία είναι η καταλληλότητα των γονέων, οι αναπτυχθέντες δεσμοί, οι συνθήκες κατοικίας, η οικονομική κατάσταση, η παιδαγωγική ικανότητα και η σταθερότητα των συνθηκών ανάπτυξης. Το δικαστήριο διαπίστωσε ότι η μητέρα αγαπά και φροντίζει τα ανήλικα, το περιβάλλον ήταν κατάλληλο για την ψυχοσωματική τους ανάπτυξη, είχε αναπτυχθεί δυνατή συναισθηματική σχέση. Ο πατέρας δεν συμμορφώθηκε στην απόφαση ασφαλιστικών μέτρων, από Απρίλιο 2019 κατακράτησε παράνομα τα τέκνα, εξαφανίσθηκε μαζί τους, τα στέρησε από σχολικό και κοινωνικό περιβάλλον. Η συμπεριφορά του αποδεικνύει έλλειψη σεβασμού στις δικαστικές αποφάσεις και ακαταλληλότητα για επιμέλεια. Εφαρμόζοντας τα κριτήρια του συμφέροντος των ανηλίκων, το δικαστήριο έκρινε ότι η μικρή ηλικία τους (ιδίως της Ρ.-Γ., 3 ετών) απαιτεί μητρικές φροντίδες. Η παράνομη αφαίρεση, η συναισθηματική αποξένωση από τη μητέρα, η απομόνωση από το σχολικό περιβάλλον και η δημιουργία κινδύνου για την ασφάλειά τους καθιστούν τον πατέρα ακατάλληλο για την ανάληψη της επιμέλειας.
Κύριοι Λόγοι Απόφασης
Η αίτηση αναίρεσης απορρίφθηκε διότι το Εφετείο ορθώς εφάρμοσε τις διατάξεις των άρθρων 1510-1514 και 1518 ΑΚ, κρίνοντας ότι το συμφέρον των ανηλίκων επιβάλλει την ανάθεση της επιμέλειας αποκλειστικά στη μητέρα. Η μητέρα παρέχει τα εχέγγυα για τη σωστή ανατροφή, επίβλεψη και ψυχοσωματική ανάπτυξη των τέκνων, ενώ ο πατέρας με την παράνομη αφαίρεση των ανηλίκων, τη μη συμμόρφωση στην απόφαση ασφαλιστικών μέτρων, την εξαφάνισή τους από την Αμαλιάδα, τη στέρησή τους από το σχολικό και κοινωνικό περιβάλλον και τη συναισθηματική αποξένωσή τους από τη μητέρα, αποδεικνύει ότι δεν έχει κατανοήσει τη σπουδαιότητα του γονεϊκού ρόλου και δεν ενδιαφέρεται για το συμφέρον των τέκνων του. Η απόφαση έχει πλήρεις, σαφείς και μη αντιφάσκουσες αιτιολογίες.
Τελική Απόφαση
Απορρίπτει την από 24.06.2020 αίτηση του Κ. Σ. για αναίρεση της υπ' αριθ. 126/2020 απόφασης του Μονομελούς Εφετείου Πατρών. Διατάσσει την επιστροφή στον αναιρεσείοντα του κατατεθέντος για την άσκηση της ανωτέρω αίτησης παραβόλου. Επιβάλλει στον αναιρεσείοντα τα δικαστικά έξοδα της αναιρεσίβλητης, τα οποία ορίζει στο ποσό των δύο χιλιάδων επτακοσίων (2.700) ευρώ.
Ακριβές Νομικό Ερώτημα
Αν η παράνομη αφαίρεση των ανηλίκων τέκνων από τον γονέα και η μη συμμόρφωση προς δικαστική απόφαση ασφαλιστικών μέτρων που ανέθετε την προσωρινή επιμέλεια στον άλλο γονέα, σε συνδυασμό με τη συναισθηματική αποξένωση των τέκνων από τη μητέρα τους, καθιστούν τον γονέα ακατάλληλο για την ανάθεση της επιμέλειας των ανηλίκων, ανεξαρτήτως της προηγούμενης σχέσης του με τα τέκνα.
Αναφορές σε Νόμους
Άνοιγμα απόφασης

ΑΠ 78/2023

Αστικό Δίκαιο · Δικονομικό Δίκαιο2023Άρειος Πάγος
Σχετικότητα 91.2%
Κρίσιμα Πραγματικά Περιστατικά
Διάδικοι, έγγαμοι, με δύο ανήλικες θυγατέρες ηλικίας επτά και πέντε ετών περίπου. Διάσπαση έγγαμης συμβίωσης λόγω έντονων διενέξεων και κατηγοριών μητέρας κατά πατέρα για σεξουαλική κακοποίηση της μεγαλύτερης θυγατέρας. Παιδοψυχιατρική πραγματογνωμοσύνη και βούλευμα δικαστικού συμβουλίου έκριναν αβάσιμες τις κατηγορίες. Πατέρας στοργικός, ασχολείτο συστηματικά με ανατροφή και φροντίδα τέκνων κατά τη διάρκεια έγγαμης συμβίωσης, παρέμεινε δώδεκα ημέρες στο νοσοκομείο με την πρώτη θυγατέρα όταν χειρουργήθηκε για καλοήθη όγκο εγκεφάλου. Μητέρα αγαπάει τα τέκνα αλλά αδυνατεί να διαχειριστεί αρνητική διάθεση προς πατέρα, παρεμπόδιζε επικοινωνία τέκνων με πατέρα, προκάλεσε ψυχολογική και συναισθηματική ανασφάλεια στη μεγαλύτερη θυγατέρα. Οικίες διαδίκων βρίσκονται στην ίδια περιοχή. Ιδιαίτερα τεταμένες σχέσεις διαδίκων, αδυναμία συνεννόησης και συνεργασίας.
Νομική Σκέψη του Δικαστηρίου
Το άρθρο 1513 ΑΚ, όπως τροποποιήθηκε με το ν. 4800/2021, ορίζει ότι μετά τη διάσταση οι γονείς εξακολουθούν να ασκούν από κοινού και εξίσου τη γονική μέριμνα. Η από κοινού άσκηση μπορεί να αποκλειστεί μόνο αν συντρέχουν οι προϋποθέσεις του άρθρου 1514 παρ. 2 ΑΚ. Το βέλτιστο συμφέρον του τέκνου αποτελεί κατευθυντήρια γραμμή και πυρήνα για τον προσδιορισμό της άσκησης της γονικής μέριμνας. Η έλλειψη συνεργασίας των γονέων δεν πρέπει να συνιστά εμπόδιο επιλογής της χρονικής κατανομής της επιμέλειας. Το δικαστήριο διαπίστωσε ότι αμφότεροι οι γονείς είναι ικανοί και κατάλληλοι για την άσκηση της επιμέλειας, ο πατέρας είναι στοργικός και ασχολείτο συστηματικά με την ανατροφή των τέκνων, η μητέρα αγαπάει τα παιδιά αλλά παρεμπόδιζε την επικοινωνία με τον πατέρα. Οι οικίες βρίσκονται στην ίδια περιοχή, οι σχέσεις των διαδίκων είναι ιδιαίτερα τεταμένες. Εφαρμόζοντας το κριτήριο του βέλτιστου συμφέροντος των ανηλίκων, το δικαστήριο έκρινε ότι η χρονική κατανομή της επιμέλειας εξασφαλίζει τη συμμετοχή και των δύο γονέων στην ανατροφή, ενισχύει τους δεσμούς με αμφότερους, περιορίζει τις δυσμενείς επιπτώσεις του χωρισμού και εξυπηρετεί την εξέλιξη των τέκνων σε ολοκληρωμένες προσωπικότητες.
Κύριοι Λόγοι Απόφασης
Η αίτηση αναίρεσης απορρίφθηκε διότι το Εφετείο ορθώς ερμήνευσε και εφάρμοσε τις διατάξεις των άρθρων 1510, 1511, 1512, 1513, 1514 και 1518 ΑΚ, όπως ισχύουν μετά το ν. 4800/2021. Το δικαστήριο δέχθηκε με πλήρεις και σαφείς αιτιολογίες ότι το βέλτιστο συμφέρον των ανηλίκων θυγατέρων εξυπηρετείται με την ισότιμη συμβολή των γονέων και την ουσιαστική συμμετοχή αμφότερων στην ανατροφή, εφόσον και οι δύο είναι ικανοί και κατάλληλοι. Ενόψει των ιδιαίτερα τεταμένων σχέσεων των διαδίκων που καθιστά δυσχερή την ταυτόχρονη άσκηση συνεπιμέλειας, ορθώς επέλεξε τη χρονική κατανομή της επιμέλειας, η οποία είναι απολύτως εφικτή λόγω της γειτνίασης των οικιών και δεν παρεμποδίζει τις δραστηριότητες των ανηλίκων. Η ρύθμιση εναρμονίζεται με το σκοπό και το πνεύμα των διατάξεων περί γονικής μέριμνας.
Τελική Απόφαση
ΑΠΟΡΡΙΠΤΕΙ την από 26-6-2021 (570/63/30-6-2021) αίτηση της Α. Κ. του Γ. για αναίρεση της 298/2021 απόφασης του Μονομελούς Εφετείου Πειραιώς. ΔΙΑΤΑΣΣΕΙ την εισαγωγή στο Δημόσιο Ταμείο του παραβόλου, που έχει καταθέσει η αναιρεσείουσα. ΚΑΤΑΔΙΚΑΖΕΙ την αναιρεσείουσα σε μέρος των δικαστικών εξόδων του αναιρεσιβλήτου, τα οποία ορίζει στο ποσό των δύο χιλιάδων επτακοσίων (2.700) ευρώ.
Ακριβές Νομικό Ερώτημα
Αν το βέλτιστο συμφέρον ανήλικων τέκνων μετά τη διάσταση των γονέων επιβάλλει τη χρονική κατανομή της επιμέλειας μεταξύ των γονέων, όταν αμφότεροι είναι κατάλληλοι για την άσκησή της αλλά αδυνατούν να συνεργαστούν, και αν η έλλειψη συνεργασίας των γονέων συνιστά εμπόδιο για την επιλογή της χρονικής κατανομής της επιμέλειας.
Αναφορές σε Νόμους
Άνοιγμα απόφασης

ΑΠ 1141/2024

Αστικό Δίκαιο · Δικονομικό Δίκαιο2024Άρειος Πάγος
Σχετικότητα 90.0%
Κρίσιμα Πραγματικά Περιστατικά
Οι γονείς τέλεσαν γάμο στις 30-06-2018 και έχουν τέκνο γεννημένο στις 22-04-2019. Η συμβίωση διεκόπη οριστικά στις 06-11-2019 και το τέκνο διαμένει έκτοτε με τη μητέρα στην πρώην οικογενειακή στέγη. Η μητέρα είναι δικηγόρος, εργάζεται με πάγια αντιμισθία σε ασφαλιστική εταιρεία και παράλληλα ασκεί ελεύθερη δικηγορία. Δηλωθέντα εισοδήματα: 17.370,98 ευρώ (2018) και 17.568,20 ευρώ (2019). Διαμένει με το τέκνο σε μεζονέτα 150,36 τ.μ., της οποίας η χρήση της έχει παραχωρηθεί άνευ ανταλλάγματος από τον πατέρα της· βαρύνεται με συνήθεις λειτουργικές δαπάνες. Έχει αυτοκίνητο. Ο πατέρας είναι δικηγόρος (εγγραφή ΔΣΑ 01-09-2003). Δηλωθέντα εισοδήματα: 13.329,59 ευρώ (2018), 17.672,45 ευρώ (2019), 15.555,79 ευρώ (2020), με εκτιμώμενο μηνιαίο εισόδημα περίπου 2.000 ευρώ. Διαμένει με τη μητέρα του σε ακίνητο στον Χολαργό (50% εξ αδιαιρέτου), κατέχει και άλλα ακίνητα και αυτοκίνητο. Το τέκνο δεν έχει εισόδημα ή περιουσία. Ιδιωτική ασφάλιση υγείας με ασφάλιστρα 25,83 ευρώ/μήνα. Οι διατροφικές ανάγκες του τέκνου εκτιμήθηκαν σε 800 ευρώ/μήνα, με συνεισφορά 500 ευρώ/μήνα σε χρήμα από τον πατέρα για διετία και το υπόλοιπο από τη μητέρα μέσω φροντίδας και εισοδήματός της. Οι σχέσεις των γονέων είναι ιδιαίτερα τεταμένες.
Νομική Σκέψη του Δικαστηρίου
Το άρθρο 1514 ΑΚ επιτρέπει παρέκκλιση από την από κοινού άσκηση γονικής μέριμνας μόνο για συγκεκριμένους λόγους συναπτόμενους με το συμφέρον του τέκνου. Το άρθρο 1519 § 1 ΑΚ καθιερώνει υποχρεωτική συναπόφαση και όταν η επιμέλεια ασκείται από έναν γονέα για ζητήματα υγείας και εκπαίδευσης. Το άρθρο 1520 § 1 ΑΚ θεσπίζει τεκμήριο ελάχιστου χρόνου επικοινωνίας στο 1/3 του συνολικού χρόνου, εκτός αν συντρέχουν λόγοι σχετικοί με τις συνθήκες διαβίωσης ή το συμφέρον του τέκνου. Κατά το άρθρο 559 αριθ. 1 ΚΠολΔ, εσφαλμένη ερμηνεία ή μη εφαρμογή ουσιαστικού κανόνα θεμελιώνει αναίρεση. Το δικαστήριο διαπίστωσε ότι το κατώτερο δικαστήριο ανέθεσε αποκλειστικά την επιμέλεια στη μητέρα επικαλούμενο μόνον τις τεταμένες σχέσεις των γονέων και απέκλεισε τη συναπόφαση του πατέρα στα θέματα υγείας και εκπαίδευσης. Επίσης καθόρισε επικοινωνία με φυσική παρουσία περιοριζόμενη σε πρώτο και τρίτο Σαββατοκύριακο (10:00 Σαββάτου έως 17:00 Κυριακής), με μικρά διαδικτυακά/τηλεφωνικά διαστήματα εντός εβδομάδας και ορισμένα εορταστικά/θερινά διαστήματα, υπολειπόμενη σαφώς του 1/3. Το τέκνο γεννήθηκε στις 22-04-2019. Εφαρμόζοντας τις ανωτέρω διατάξεις, έκρινε ότι η απλή ένταση μεταξύ γονέων δεν αρκεί για αποκλειστική επιμέλεια ούτε για αποστέρηση της υποχρεωτικής συναπόφασης σε υγεία/εκπαίδευση. Περαιτέρω, ο περιορισμός της δια ζώσης επικοινωνίας σε λιγότερο του 1/3 χωρίς ειδική αιτιολόγηση αντίκειται στο άρθρο 1520 ΑΚ. Συνεπώς, επήλθε παραβίαση ουσιαστικών κανόνων δικαίου.
Κύριοι Λόγοι Απόφασης
Η προσβαλλόμενη απόφαση στηρίχθηκε μόνο στις τεταμένες σχέσεις των γονέων για να αναθέσει αποκλειστικά την επιμέλεια, παραβιάζοντας τα άρθρα 1511, 1513, 1514 ΑΚ, και αγνοώντας τον δεσμευτικό κανόνα του άρθρου 1519 §1 ΑΚ περί υποχρεωτικής συναπόφασης για ζητήματα υγείας και εκπαίδευσης. Επιπλέον περιόρισε την επικοινωνία με φυσική παρουσία σε χρόνο σαφώς κατώτερο του τεκμαιρόμενου 1/3 χωρίς επίκληση ειδικών λόγων σχετικών με το συμφέρον ή τις συνθήκες διαβίωσης του τέκνου, παραβιάζοντας το άρθρο 1520 ΑΚ. Ως εκ τούτου, συντρέχει λόγος αναίρεσης κατά το άρθρο 559 αριθ. 1 ΚΠολΔ και η απόφαση αναιρέθηκε κατά τα κεφάλαια επιμέλειας και επικοινωνίας, με παραπομπή για νέα κρίση.
Τελική Απόφαση
ΑΝΑΙΡΕΙ την 3252/2023 απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών, μόνο κατά το αναφερόμενο στο σκεπτικό της παρούσας απόφασης μέρος της. ΠΑΡΑΠΕΜΠΕΙ την υπόθεση, κατά το ανωτέρω αναιρούμενο μέρος, για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Δικαστήριο, συντιθέμενο από άλλο δικαστή, πλην αυτού, που εξέδωσε την αναιρούμενη απόφαση. ΚΑΤΑΔΙΚΑΖΕΙ την αναιρεσίβλητη να πληρώσει τα δικαστικά έξοδα του αναιρεσείοντος, τα οποία καθορίζει στο ποσό των τριών χιλιάδων (3.000) ευρώ.
Ακριβές Νομικό Ερώτημα
Αν είναι επιτρεπτή η αποκλειστική ανάθεση της επιμέλειας στον έναν γονέα μόνο λόγω τεταμένων σχέσεων, χωρίς σπουδαίο λόγο και χωρίς να διασφαλίζεται η υποχρεωτική συναπόφαση για υγεία και εκπαίδευση (άρθρα 1514 και 1519 ΑΚ), και αν μπορεί να καθοριστεί χρόνος προσωπικής επικοινωνίας κατώτερος του τεκμαιρόμενου 1/3 χωρίς ειδική αιτιολόγηση βάσει του συμφέροντος του τέκνου (άρθρο 1520 ΑΚ).
Αναφορές σε Νόμους
Άνοιγμα απόφασης

ΑΠ 2096/2022

Αστικό Δίκαιο · Δικονομικό Δίκαιο2022Άρειος Πάγος
Σχετικότητα 90.8%
Κρίσιμα Πραγματικά Περιστατικά
Διάδικοι τέλεσαν γάμο και απέκτησαν ένα άρρεν τέκνο. Η έγγαμη συμβίωση διακόπηκε τον Οκτώβριο 2018, όταν η μητέρα αποχώρησε από τη συζυγική οικία και μετοίκησε στην οικία των γονέων της. Το τέκνο γεννήθηκε δύο μήνες μετά τη διάσπαση της συμβίωσης και εγκαταστάθηκε μαζί με τη μητέρα στην οικία των γονέων της, όπου διαμένει συνεχώς. Κατά τη συζήτηση στο Εφετείο το τέκνο ήταν ηλικίας ενός έτους και δύο μηνών. Η μητέρα επιδεικνύει αμέριστη αγάπη και στοργή, ικανότητα για ανατροφή και σωστή ανάπτυξη του τέκνου, παρέχοντας ήρεμο οικογενειακό περιβάλλον με υποστήριξη των γονέων της. Ο πατέρας διαμένει μόνος του, εργάζεται ως προϊστάμενος σε εκτελωνιστικό τμήμα με υπεύθυνη θέση και διευρυμένο ωράριο. Οι γονείς του έχουν αποβιώσει, δεν έχει αδελφούς, και μόνη βοήθεια μπορεί να λάβει από δύο υπερήλικους θείους, οι οποίοι λόγω ηλικίας δεν μπορούν να αναλάβουν ενεργό ρόλο στην ανατροφή τέκνου τόσο μικρής ηλικίας. Υπάρχει μεγάλη απόσταση μεταξύ των κατοικιών των διαδίκων.
Νομική Σκέψη του Δικαστηρίου
Το άρθρο 1513 ΑΚ, όπως ισχύει μετά τον ν. 4800/2021, ορίζει ότι μετά το διαζύγιο ή τη διακοπή της συμβίωσης οι γονείς εξακολουθούν να ασκούν από κοινού και εξίσου τη γονική μέριμνα. Κατά παρέκκλιση, το άρθρο 1514 ΑΚ προβλέπει ότι αν δεν είναι δυνατή η από κοινού άσκηση, το δικαστήριο μπορεί να αναθέσει την επιμέλεια στον ένα γονέα, λαμβάνοντας υπόψη το βέλτιστο συμφέρον του τέκνου, την ικανότητα και πρόθεση των γονέων, τους δεσμούς του τέκνου με τους γονείς και τις συμφωνίες τους. Το Εφετείο διαπίστωσε ότι το τέκνο ήταν ηλικίας ενός έτους και δύο μηνών, είχε ανάγκη καθημερινής φροντίδας και στοργής της μητέρας, διέμενε από τη γέννησή του μαζί της σε ήρεμο οικογενειακό περιβάλλον με υποστήριξη των γονέων της. Ο πατέρας, παρά τη μεγάλη αγάπη του, δεν είχε αντικειμενικά τη δυνατότητα να καλύψει τις ανάγκες του τέκνου λόγω αυξημένου ωραρίου εργασίας, έλλειψης υποστήριξης από συγγενείς και της μεγάλης απόστασης των κατοικιών. Εφαρμόζοντας τα κριτήρια του βέλτιστου συμφέροντος του τέκνου, το Εφετείο έκρινε ότι η νηπιακή ηλικία, η σταθερότητα του περιβάλλοντος και η αποφυγή συνεχών μεταβολών που θα δημιουργούσαν αισθήματα ανασφάλειας, επέβαλλαν την ανάθεση της επιμέλειας αποκλειστικά στη μητέρα, ρυθμίζοντας παράλληλα την επικοινωνία με τον πατέρα.
Κύριοι Λόγοι Απόφασης
Η αίτηση αναίρεσης απορρίφθηκε διότι το Εφετείο ορθά ερμήνευσε και εφάρμοσε τις διατάξεις των άρθρων 1510, 1511, 1513, 1514 και 1518 ΑΚ, όπως ισχύουν μετά τον ν. 4800/2021, αναθέτοντας την επιμέλεια του προσώπου του τέκνου αποκλειστικά στη μητέρα. Η κρίση στηρίχθηκε στο βέλτιστο συμφέρον του τέκνου, λαμβάνοντας υπόψη τη νηπιακή ηλικία του (ενός έτους και δύο μηνών), την ανάγκη καθημερινής μητρικής φροντίδας, τη διαβίωσή του από τη γέννησή του μόνο με τη μητέρα σε ήρεμο οικογενειακό περιβάλλον, τις αυξημένες επαγγελματικές υποχρεώσεις του πατέρα, την έλλειψη υποστήριξης από συγγενείς και τη μεγάλη απόσταση των κατοικιών που θα δημιουργούσε αισθήματα ανασφάλειας στο τέκνο. Το Εφετείο δεν παραβίασε την αρχή της αναλογικότητας, αφού το μέτρο ήταν αναγκαίο, κατάλληλο και αναλογικό, ενώ προστάτευσε το δικαίωμα επικοινωνίας του πατέρα με το τέκνο.
Τελική Απόφαση
Απορρίπτει την από 29/10/2020 αίτηση του Ι. Ζ. για αναίρεση της υπ' αριθμ. 520/2020 απόφασης του Μονομελούς Εφετείου Πειραιά -Διατάσσει την επιστροφή του αχρεωστήτως καταβληθέντος παραβόλου της αναίρεσης στον αναιρεσείοντα. Και - Καταδικάζει τον αναιρεσείοντα στην πληρωμή των δικαστικών εξόδων της αναιρεσίβλητης, τα οποία ορίζει σε δύο χιλιάδες επτακόσια (2.700) ευρώ.
Ακριβές Νομικό Ερώτημα
Αν μετά την ισχύ του ν. 4800/2021, που καθιερώνει ως κανόνα την από κοινού και εξίσου άσκηση της γονικής μέριμνας μετά το διαζύγιο ή τη διακοπή της συμβίωσης, το δικαστήριο μπορεί κατά παρέκκλιση να αναθέσει την επιμέλεια του προσώπου του ανηλίκου τέκνου αποκλειστικά στον ένα γονέα, όταν η από κοινού άσκηση δεν είναι δυνατή και το βέλτιστο συμφέρον του τέκνου, λαμβανομένων υπόψη της νηπιακής ηλικίας του, της ικανότητας και πρόθεσης των γονέων, των συνθηκών διαβίωσης και της μεγάλης απόστασης των κατοικιών τους, επιβάλλει την ανάθεση σε έναν γονέα.
Αναφορές σε Νόμους
Άνοιγμα απόφασης

ΑΠ 706/2025

Αστικό Δίκαιο · Δικονομικό Δίκαιο2025Άρειος Πάγος
Σχετικότητα 90.8%
Κρίσιμα Πραγματικά Περιστατικά
Πρώην σύζυγοι τέλεσαν γάμο το 2009 και απέκτησαν ένα τέκνο, τον Δ. Χ., που γεννήθηκε το 2012. Η έγγαμη συμβίωση ήταν δυσαρμονική και διασπάστηκε οριστικά στις 14-9-2013. Με απόφαση ασφαλιστικών μέτρων του 2014 ανατέθηκε προσωρινά στη μητέρα η αποκλειστική επιμέλεια του ανηλίκου και υποχρεώθηκε ο πατέρας να καταβάλει διατροφή 250 ευρώ μηνιαίως. Το ανήλικο τέκνο, ηλικίας 10 ετών κατά τη δίκη, διέμενε με τη μητέρα επί δεκαετία από τη διάσπαση της συμβίωσης. Αμφότεροι οι γονείς υπεραγαπούν το τέκνο, το περιβάλλουν με στοργή, ενδιαφέρονται για την ανατροφή και εκπαίδευσή του και είναι ικανοί και άξιοι για την άσκηση του γονεϊκού ρόλου. Το ανήλικο έχει αναπτύξει ιδιαίτερο ψυχικό δεσμό με αμφότερους τους γονείς. Ο πατέρας υπηρετεί σε διοικητική θέση στο Πολεμικό Ναυτικό. Οι γονείς διατηρούν λίαν τεταμένες σχέσεις που δεν έχουν αποφορτιστεί, όπως προκύπτει από ποινικές δικογραφίες, δικαστικές αποφάσεις και δελτία συμβάντων από αστυνομικά τμήματα.
Νομική Σκέψη του Δικαστηρίου
Το άρθρο 1510 παρ. 1 ΑΚ ορίζει ότι η γονική μέριμνα ασκείται από κοινού και εξίσου από τους γονείς και περιλαμβάνει την επιμέλεια του προσώπου, τη διοίκηση της περιουσίας και την εκπροσώπηση του τέκνου. Το άρθρο 1511 ΑΚ προβλέπει ότι κάθε απόφαση πρέπει να αποβλέπει στο βέλτιστο συμφέρον του τέκνου, το οποίο εξυπηρετείται από την ουσιαστική συμμετοχή και των δύο γονέων. Το άρθρο 1514 παρ. 2 και 3 ΑΚ ορίζει ότι όταν δεν είναι δυνατή η από κοινού άσκηση λόγω διαφωνίας, το δικαστήριο μπορεί να κατανείμει την άσκηση της γονικής μέριμνας, να εξειδικεύσει τον τρόπο άσκησής της ή να την αναθέσει στον ένα γονέα. Το δικαστήριο διαπίστωσε ότι αμφότεροι οι γονείς υπεραγαπούν το τέκνο, είναι ικανοί και άξιοι για την άσκηση του γονεϊκού ρόλου, και το τέκνο έχει αναπτύξει ιδιαίτερο ψυχικό δεσμό με αμφότερους. Ωστόσο, οι γονείς διατηρούν λίαν τεταμένες σχέσεις. Το τέκνο, ηλικίας 10 ετών, εξέφρασε προτίμηση να διαμένει με τον πατέρα, ο οποίος υπηρετεί σε διοικητική θέση στο Πολεμικό Ναυτικό και μπορεί να εξασφαλίσει ήρεμη καθημερινότητα. Εφαρμόζοντας τα κριτήρια του βέλτιστου συμφέροντος του τέκνου, το Εφετείο ανέθεσε στον πατέρα τον προσδιορισμό του τόπου διαμονής και σε αμφότερους τους γονείς από κοινού τις λοιπές εκφάνσεις της επιμέλειας. Ο Άρειος Πάγος όμως έκρινε ότι η απόφαση στερείται επαρκών αιτιολογιών, καθώς δεν εξειδικεύει την ελεύθερη βούληση του τέκνου, δεν αιτιολογεί την ανατροπή της δεκαετούς καθημερινότητας, δεν συγκρίνει τα προσόντα των γονέων και δεν εξηγεί πώς θα συνεργαστούν παρά τις τεταμένες σχέσεις τους.
Κύριοι Λόγοι Απόφασης
Η αίτηση αναίρεσης έγινε δεκτή διότι η προσβαλλόμενη απόφαση διέλαβε ασαφείς και ανεπαρκείς αιτιολογίες ως προς το κρίσιμο ζήτημα του προσδιορισμού του συμφέροντος του ανηλίκου. Ειδικότερα: α) δεν διαλαμβάνει παραδοχή ότι η βούληση του ανηλίκου να διαμένει με τον πατέρα είναι προϊόν ελεύθερης και ανεπηρέαστης επιλογής, β) παραλείπει να αιτιολογήσει την αναγκαιότητα ανατροπής της επί δεκαετία παγιωθείσας καθημερινότητας του ανηλίκου με τη μητέρα και τις συνέπειες στις σχολικές και εξωσχολικές δραστηριότητές του, γ) δεν εξειδικεύει τα προσόντα του πατέρα που τον καθιστούν καταλληλότερο και παραλείπει να παραθέσει συγκριτικά στοιχεία για τη μητέρα (εργασία, μορφωτικό επίπεδο, διαθέσιμο χρόνο, περιβάλλον), και δ) ενώ δέχεται ότι οι γονείς διατηρούν λίαν τεταμένες σχέσεις, αναθέτει σε αμφότερους την από κοινού άσκηση των λοιπών εκφάνσεων της επιμέλειας χωρίς να εξηγεί επαρκώς πώς θα συνεργαστούν.
Τελική Απόφαση
ΑΝΑΙΡΕΙ την με αριθμό 5333/2023 τελεσίδικη απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών κατά τα αναφερόμενα στο σκεπτικό κεφάλαια. ΠΑΡΑΠΕΜΠΕΙ την υπόθεση, κατά τα ως άνω κεφάλαια, προς περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο ως άνω Δικαστήριο συγκροτούμενο από άλλο Δικαστή, εκτός εκείνου που εξέδωσε την αναιρούμενη απόφαση. Και ΚΑΤΑΔΙΚΑΖΕΙ τον αναιρεσίβλητο στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσείουσας, τα οποία ορίζει στο ποσό των δύο χιλιάδων (2.000) ευρώ.
Ακριβές Νομικό Ερώτημα
Αν η δικαστική απόφαση που αναθέτει την επιμέλεια ανηλίκου τέκνου μετά τη διάσπαση της έγγαμης συμβίωσης των γονέων πρέπει να περιλαμβάνει επαρκείς και σαφείς αιτιολογίες ως προς τον προσδιορισμό του βέλτιστου συμφέροντος του τέκνου, ιδίως όταν αναθέτει αποκλειστικά στον ένα γονέα τον προσδιορισμό του τόπου διαμονής του τέκνου και στους δύο γονείς από κοινού τις λοιπές εκφάνσεις της επιμέλειας, λαμβάνοντας υπόψη την ελεύθερη βούληση του τέκνου, την παγιωθείσα καθημερινότητά του, την καταλληλότητα των γονέων και τη δυνατότητα συνεργασίας τους.
Αναφορές σε Νόμους
Άνοιγμα απόφασης

ΑΠ 799/2024

Αστικό Δίκαιο · Δικονομικό Δίκαιο2024Άρειος Πάγος
Σχετικότητα 90.8%
Κρίσιμα Πραγματικά Περιστατικά
Διάδικοι, έγγαμοι από το 2007, απέκτησαν δύο τέκνα (γεννηθέντα το 2008 και 2011). Αρχικά διέμεναν στην Ελλάδα, το 2014 μετοίκησαν στη Σουηδία λόγω οικονομικών προβλημάτων. Μητέρα εργαζόταν από Σεπτέμβριο 2016 ως Γενική Διευθύντρια Πωλήσεων με μηνιαίο μισθό 3.800 ευρώ, πατέρας δεν ανηύρε σταθερή εργασία. Τέκνα φοιτούσαν σε σουηδικό σχολείο και παρακολουθούσαν εβδομαδιαίως ελληνικό σχολείο. Απρίλιο 2017 μητέρα κατέθεσε αίτηση διαζυγίου στη Σουηδία. Μετά θερινές διακοπές στην Ελλάδα, πατέρας κατέθεσε αίτηση ασφαλιστικών μέτρων για επιμέλεια. Μητέρα επέστρεψε στην Ελλάδα και διέμενε με πατέρα στην Κηφισιά από 9-9-2017 έως 1-6-2018, ταξιδεύοντας στη Στοκχόλμη για εργασία. Σχολικό έτος 2017-2018 πατέρας ασκούσε ενεργή φυσική παρουσία και προσωπική ενασχόληση με τέκνα. Πριν το σχολικό έτος 2019-2020, μητέρα μετέβη με τέκνα στη Σουηδία και τα ενέγραψε σε σχολείο, παρά την αντίθεση πατέρα και την εκπεφρασμένη αντίθεση των τέκνων (ηλικίας τότε 12 και 9 ετών). Τέκνα είχαν εκφράσει από το 2018 φόβο μήπως τα πάρει μητέρα στη Σουηδία. Μετά προσωρινή διαταγή 24-9-2019, τέκνα επέστρεψαν στην Ελλάδα με πατέρα. Από 13-11-2020 μητέρα, διαμένουσα μόνιμα στη Σουηδία, δεν προσερχόταν για καθορισθείσα επικοινωνία κάθε δεύτερο και τέταρτο σαββατοκύριακο στο ΑΤ Κηφισιάς. Τέκνα αρνήθηκαν κατηγορηματικά να αποχωρήσουν με μητέρα στις 23-10-2020, κλαίγοντας και αναζητώντας πατέρα. Πατέρας εξασφάλιζε αξιοπρεπές επίπεδο διαβίωσης, σταθερό οικογενειακό περιβάλλον, εκδηλώσεις αγάπης και στοργής. Από ψυχιατρική εξέταση πατέρα δεν προέκυψε ενεργός μείζων ψυχοπαθολογία.
Νομική Σκέψη του Δικαστηρίου
Το άρθρο 1511 παρ.1-4 ΑΚ ορίζει ότι κάθε απόφαση για τη γονική μέριμνα πρέπει να αποβλέπει στο βέλτιστο συμφέρον του τέκνου, το οποίο εξυπηρετείται από την ουσιαστική συμμετοχή και των δύο γονέων. Η γνώμη του τέκνου συνεκτιμάται ανάλογα με την ωριμότητά του, αλλά δεν αποτελεί το μοναδικό κριτήριο. Το άρθρο 1532 ΑΚ προβλέπει ότι κακή άσκηση της γονικής μέριμνας συνιστά η παράβαση καθηκόντων, η καταχρηστική άσκηση ή η αδυναμία ανταπόκρισης, και η κρίση πρέπει να στηρίζεται στη συνολική συμπεριφορά του γονέα. Το δικαστήριο διαπίστωσε ότι τα τέκνα (ηλικίας 15 και 12 ετών) εξέφρασαν ρητά και ανενδοίαστα την επιθυμία να μείνουν με τον πατέρα, αποκρούοντας κατηγορηματικά τη διαμονή με τη μητέρα. Η αρνητική στάση των τέκνων δεν ήταν προϊόν πειθαναγκασμού του πατέρα, αλλά τροφοδοτήθηκε από ενέργειες και παραλείψεις της μητέρας, ιδίως την ακούσια απομάκρυνσή τους στη Σουηδία παρά την αντίθεσή τους. Ο πατέρας εξασφάλιζε σταθερό οικογενειακό περιβάλλον και αξιοπρεπές επίπεδο διαβίωσης. Εφαρμόζοντας τα κριτήρια των άρθρων 1511 και 1532 ΑΚ, το δικαστήριο εξέτασε τη συνολική συμπεριφορά του πατέρα και έκρινε ότι οι εκδηλώσεις υπερβολής και η παθητική στάση του ως προς την επικοινωνία με τη μητέρα δεν ήταν τέτοιας μορφής, σπουδαιότητας και διάρκειας ώστε να χαρακτηριστούν ως καταχρηστική άσκηση της γονικής μέριμνας που θα επέβαλλε την αφαίρεσή της.
Κύριοι Λόγοι Απόφασης
Η αίτηση απορρίφθηκε διότι το πραγματικό συμφέρον των ανηλίκων τέκνων, τουλάχιστον το βραχυπρόθεσμο και μεσοπρόθεσμο, είναι η εξακολούθηση της άσκησης της επιμέλειας από τον πατέρα, καθώς οποιαδήποτε αλλαγή θα τα επιβάρυνε ψυχικά και συναισθηματικά. Η συνολική συμπεριφορά του πατέρα έναντι των τέκνων δεν χαρακτηρίζεται ως καταχρηστική, παρά τις εκδηλώσεις υπερβολής και την παθητική στάση του ως προς την επικοινωνία με τη μητέρα. Η αρνητική στάση των τέκνων έναντι της μητέρας τροφοδοτήθηκε από ενέργειες και παραλείψεις της ίδιας, με σημαντικό εκλυτικό γεγονός την ακούσια απομάκρυνσή τους από την Ελλάδα και τη μεταφορά τους στη Σουηδία παρά την αντίθεσή τους, και δεν αποδείχθηκε ότι είναι προϊόν πειθαναγκασμού του πατέρα.
Τελική Απόφαση
ΑΠΟΡΡΙΠΤΕΙ την από 07.03.2023 αίτηση αναίρεσης κατά της υπ' αριθμ. 3652/2022 απόφασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών. ΔΙΑΤΑΣΣΕΙ την εισαγωγή του παραβόλου που κατατέθηκε από την αναιρεσείουσα για την άσκηση της αναίρεσης στο δημόσιο ταμείο. ΚΑΤΑΔΙΚΑΖΕΙ την αναιρεσείουσα στην πληρωμή δύο χιλιάδων επτακοσίων (2.700) ευρώ, για τα δικαστικά έξοδα του αναιρεσίβλητου.
Ακριβές Νομικό Ερώτημα
Αν η γνώμη των ανηλίκων τέκνων αποτελεί το μοναδικό κριτήριο για την ανάθεση της γονικής μέριμνας κατά το άρθρο 1511 παρ.4 ΑΚ ή αν πρέπει να συνεκτιμάται με άλλα κριτήρια του βέλτιστου συμφέροντος του τέκνου, και αν η συνολική συμπεριφορά γονέα που δεν ενθαρρύνει ενεργά την επικοινωνία των τέκνων με τον άλλο γονέα συνιστά καταχρηστική άσκηση της γονικής μέριμνας κατά το άρθρο 1532 ΑΚ που επιβάλλει την αφαίρεσή της.
Αναφορές σε Νόμους
Άνοιγμα απόφασης

ΑΠ 1245/2024

Αστικό Δίκαιο · Δικονομικό Δίκαιο2024Άρειος Πάγος
Σχετικότητα 90.8%
Κρίσιμα Πραγματικά Περιστατικά
Οι γονείς τέλεσαν γάμο το 2003 και απέκτησαν τέκνο το 2015. Ο πατέρας κατοικεί μόνιμα στην Ελλάδα και διατηρεί οδοντιατρείο. Η μητέρα, παιδίατρος, από τον Ιούνιο 2020 μετεγκαταστάθηκε μόνιμα στην Ελβετία, εργάζεται με ωράριο 08:00-12:00 και 14:00-18:00 και απολαβές περίπου 12.000 ευρώ μηνιαίως. Από το 2019 πραγματοποιούσε συχνές μετακινήσεις Ελβετία-Ελλάδα και μετά τη μετεγκατάσταση επισκέπτεται την Ελλάδα δύο Σαββατοκύριακα κάθε μήνα. Το ανήλικο διαμένει στην Ελλάδα στην οικία της μητέρας του με τους μητρικούς παππού και γιαγιά (γεννηθέντες το 1942), οι οποίοι παρέχουν καθημερινή φροντίδα. Το παιδί έχει αναπτύξει ισχυρούς δεσμούς με τον πατέρα και τους παππούδες και φοιτά στο σχολείο στην Ελλάδα. Προβλήθηκαν ισχυρισμοί περί κρίσεων πανικού του πατέρα, χωρίς ιατρική επιβεβαίωση ενεργού προβλήματος. Ειδικός ψυχικής υγείας αξιολόγησε ότι μετοίκηση του παιδιού στην Ελβετία θα προκαλούσε πολλαπλές ταυτόχρονες απώλειες και συναισθηματικούς κλυδωνισμούς διαρκείας.
Νομική Σκέψη του Δικαστηρίου
Το άρθρο 1514 § 2 ΑΚ επιτρέπει στο δικαστήριο, σε περίπτωση διαφωνίας των γονέων, να ρυθμίσει τη γονική μέριμνα αποκλίνοντας από τη συνεπιμέλεια, εφόσον αυτό επιβάλλει το βέλτιστο συμφέρον του τέκνου. Καθοδηγητικό είναι το άρθρο 1511 § 2 ΑΚ (κριτήρια: ικανότητα, πρόθεση σεβασμού δικαιωμάτων, συμπεριφορά), ενώ ζητήματα πυρήνα ρυθμίζονται κατά το άρθρο 1519 § 1 ΑΚ. Σε αναιρετικό επίπεδο, ο έλεγχος αφορά παράβαση ουσιαστικού δικαίου (άρθρο 559 αριθ. 1 ΚΠολΔ) και έλλειψη νόμιμης βάσης (άρθρο 559 αριθ. 19 ΚΠολΔ). Το δικαστήριο διαπίστωσε ότι η μητέρα μετεγκαταστάθηκε μόνιμα στην Ελβετία τον 06/2020, εργάζεται με απολαβές περίπου 12.000 ευρώ/μήνα και επισκέπτεται την Ελλάδα δύο Σαββατοκύριακα ανά μήνα. Το ανήλικο διαμένει στην Ελλάδα με τους μητρικούς παππού και γιαγιά (γεν. 1942), ενώ ο πατέρας, μόνιμα εγκατεστημένος στην Ελλάδα, έχει ισχυρό συναισθηματικό δεσμό και παρέχει καθημερινή φροντίδα, με κατάλληλες συνθήκες διαβίωσης. Ειδική πραγματογνωμοσύνη κατέγραψε πολλαπλές απώλειες και συναισθηματικούς κλυδωνισμούς σε περίπτωση μετοίκησης του τέκνου στην Ελβετία. Εφαρμόζοντας τα άρθρα 1511 και 1514 ΑΚ, το δικαστήριο έκρινε ότι η συνεπιμέλεια δεν είναι λειτουργικά εφικτή λόγω μόνιμης μετεγκατάστασης της μητέρας και ότι το βέλτιστο συμφέρον του τέκνου επιβάλλει ανάθεση της επιμέλειας αποκλειστικά στον πατέρα. Οι αιτιάσεις περί εσφαλμένης εφαρμογής δικαίου και ανεπάρκειας αιτιολογιών απορρίφθηκαν, καθώς η απόφαση περιέχει σαφείς, επαρκείς και μη αντιφατικές αιτιολογίες.
Κύριοι Λόγοι Απόφασης
Η αναίρεση απορρίφθηκε διότι το Εφετείο ορθά εφάρμοσε τα άρθρα 1510, 1511, 1513 και 1514 ΑΚ και εξειδίκευσε την αόριστη έννοια του βέλτιστου συμφέροντος. Καθοριστικά ήταν ότι: (α) ο πατέρας έχει ισχυρό δεσμό, ικανότητα και αφοσίωση στην ανατροφή, (β) η μητέρα, μολονότι κατάλληλη, μετεγκαταστάθηκε μόνιμα στην Ελβετία (06/2020) και έρχεται μόνο δύο Σαββατοκύριακα τον μήνα, με αποτέλεσμα να μην μπορεί να ασκήσει κατ’ ουσίαν επιμέλεια, την οποία στην πράξη παρέχουν οι μητρικοί παππούδες, (γ) η μετοίκηση του τέκνου στην Ελβετία θα προκαλούσε διαρκείας συναισθηματικούς κλυδωνισμούς και παλινδρομήσεις. Οι λόγοι από το άρθρο 559 αριθ. 1 και 19 ΚΠολΔ κρίθηκαν αβάσιμοι, καθώς δεν προέκυψε ούτε εσφαλμένη υπαγωγή ούτε έλλειψη νόμιμης βάσης, ενώ τα περαιτέρω παράπονα ανάγονταν σε ανέλεγκτη εκτίμηση αποδείξεων (άρθρο 561 § 1 ΚΠολΔ).
Τελική Απόφαση
Απορρίπτει την από 11-10-2023 αίτηση της Σ. Χ. του Χ., για αναίρεση της υπ' αριθ. 3598/2023 απόφασης του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών.
Ακριβές Νομικό Ερώτημα
Αν, υπό το καθεστώς του ν. 4800/2021, μπορεί να αποκλειστεί η κατά νόμο συνεπιμέλεια και να ανατεθεί αποκλειστική επιμέλεια στον έναν γονέα όταν ο άλλος μετεγκαθίσταται μόνιμα στο εξωτερικό και η μετοίκηση του τέκνου δεν εξυπηρετεί το βέλτιστο συμφέρον του.
Αναφορές σε Νόμους
Άνοιγμα απόφασης

Μας εμπιστεύονται

ΔΣ Ξάνθης

Δικηγορικός Σύλλογος

Ξάνθη

Ν. Καραγιαννακίδης

Δικηγόρος

Θεσσαλονίκη

Α. Τράμπα

Δικηγόρος

Θεσσαλονίκη

Μ. Σαουλίδου

Δικηγόρος

Θεσσαλονίκη

Π. Μαλλίνη

Δικηγόρος

Θεσσαλονίκη

Δήμος Πύδνας-Κολινδρού

ΟΤΑ

Πιερία

Αναζητήστε για τη δική σας υπόθεση

124.000+ αποφάσεις · 24.000+ άρθρα νομοθεσίας

ή κλείστε demo 15 λεπτών →

€199,00 + ΦΠΑ/έτος Κλείστε Demo