Παρεμπόδιση επικοινωνίας γονέα με το τέκνο μετά τον ν.4800/2021· δικαίωμα επικοινωνίας ΑΚ 1520, χρηματική ποινή άρθρο 950 ΚΠολΔ, μεταβολή επιμέλειας ως κύρωση

Κύρια Νομική Θέση

Με βάση το διαθέσιμο υλικό, η συστηματική παρεμπόδιση της δικαστικά ρυθμισμένης επικοινωνίας συνιστά κακή άσκηση της γονικής μέριμνας και μπορεί αφενός να θεμελιώσει απειλή και επιβολή χρηματικής ποινής κατ’ άρθρο 950 ΚΠολΔ, αφετέρου να στηρίξει αίτημα λήψης μέτρων κατά το ΑΚ Άρθρο 1532, ακόμη και μεταβολής της επιμέλειας. Όμως η μεταβολή της επιμέλειας δεν λειτουργεί ως αυτόματη «κύρωση»· το δικαστήριο κρίνει πάντοτε με γνώμονα το βέλτιστο συμφέρον του τέκνου, και όχι τιμωρητικά έναντι του παραβάτη γονέα.

1. Νομικό Πλαίσιο

ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ

ΑΚ Άρθρο 1520
Κατοχυρώνει ότι ο γονέας με τον οποίο δεν διαμένει το τέκνο έχει δικαίωμα και υποχρέωση ευρύτερης δυνατής επικοινωνίας. Ο γονέας με τον οποίο διαμένει το τέκνο οφείλει να διευκολύνει και να προωθεί την επικοινωνία σε τακτή χρονική βάση.
Προβλέπει επίσης ότι ο χρόνος φυσικής επικοινωνίας τεκμαίρεται στο 1/3 του συνολικού χρόνου, εκτός αν ζητείται μικρότερος χρόνος ή επιβάλλεται μικρότερος ή μεγαλύτερος χρόνος για λόγους που αφορούν στις συνθήκες διαβίωσης ή στο συμφέρον του τέκνου, χωρίς διατάραξη της καθημερινότητάς του.
Ο αποκλεισμός ή περιορισμός της επικοινωνίας είναι δυνατός μόνο για εξαιρετικά σοβαρούς λόγους.
Εφαρμόζεται στις ΕφΠειρ 519/2021, ΕφΠειρ 312/2024, ΕφΠειρ 519/2025, ΑΠ 1758/2022, ΕφΠειρ 272/2022.

ΚΠολΔ Άρθρο 950
Η παρ. 2 ορίζει ότι, αν παρεμποδίζεται το δικαίωμα προσωπικής επικοινωνίας του γονέα με το τέκνο, το δικαστήριο που ρυθμίζει το δικαίωμα επικοινωνίας καθορίζει τα χρονικά διαστήματα αυτής και απειλεί, και αυτεπάγγελτα, σε βάρος εκείνου που εμποδίζει κάθε φορά την επικοινωνία, για κάθε παράβαση, χρηματική ποινή έως δέκα χιλιάδες (10,000.00) ευρώ και προσωπική κράτηση έως ένα (1) έτος.
Η παρεμπόδιση διαπιστώνεται με έκθεση δικαστικού επιμελητή που παρευρίσκεται κατά τον ορισθέντα χρόνο έναρξης της επικοινωνίας.
Εφαρμόζεται στις ΕφΠειρ 272/2022, ΕφΠειρ 519/2025, ΕφΠειρ 498/2024.

ΑΚ Άρθρο 1532
Ορίζει ότι, αν ο πατέρας ή η μητέρα παραβαίνουν τα καθήκοντά τους ή ασκούν καταχρηστικά τη γονική μέριμνα, το δικαστήριο μπορεί να διατάξει οποιοδήποτε πρόσφορο μέτρο.
Ρητά ως κακή άσκηση της γονικής μέριμνας αναφέρονται:

  • η υπαίτια μη συμμόρφωση προς δικαστικές και εισαγγελικές αποφάσεις που αφορούν το τέκνο,
  • η διατάραξη της συναισθηματικής σχέσης του τέκνου με τον άλλο γονέα,
  • η υπαίτια παράβαση των όρων της δικαστικής απόφασης για την επικοινωνία και η με κάθε άλλο τρόπο παρεμπόδιση της επικοινωνίας.

Το δικαστήριο δύναται να αφαιρέσει από τον υπαίτιο γονέα την άσκηση της γονικής μέριμνας ή την επιμέλεια, ολικά ή μερικά, και να την αναθέσει αποκλειστικά στον άλλο γονέα, καθώς επίσης να διατάξει κάθε πρόσφορο μέτρο.
Εφαρμόζεται στην ΑΠ 1758/2022 και λαμβάνεται υπόψη στην ΕφΠειρ 298/2021.

ΑΚ Άρθρο 1511
Θέτει ως κεντρικό κριτήριο το βέλτιστο συμφέρον του τέκνου. Το δικαστήριο συνεκτιμά ιδίως την ικανότητα και πρόθεση κάθε γονέα να σεβαστεί τα δικαιώματα του άλλου και τη συμμόρφωσή του με δικαστικές αποφάσεις και προηγούμενες συμφωνίες που αφορούν το τέκνο.
Εφαρμόζεται στην ΑΠ 1758/2022, ΕφΠειρ 312/2024, ΕφΠειρ 416/2023, ΕφΠειρ 290/2023.

ΑΚ Άρθρο 1518
Η επιμέλεια περιλαμβάνει και τον προσδιορισμό του τόπου διαμονής του τέκνου. Κάθε γονέας υποχρεούται να διαφυλάσσει και να ενισχύει τη σχέση του τέκνου με τον άλλο γονέα.
Εφαρμόζεται στην ΑΠ 1758/2022.

ΑΚ Άρθρο 1514
Αν δεν είναι δυνατή η από κοινού άσκηση της γονικής μέριμνας, ιδίως αν ο ένας γονέας δεν τηρεί την υπάρχουσα συμφωνία ή αν η γονική μέριμνα ασκείται αντίθετα προς το συμφέρον του τέκνου, αποφασίζει το δικαστήριο και μπορεί να αναθέσει την άσκηση της γονικής μέριμνας στον ένα γονέα ή σε τρίτο.
Εφαρμόζεται στην ΑΠ 1758/2022, ΕφΠειρ 416/2023, ΕφΠειρ 290/2023.

ΠΚ Άρθρο 169Α
Η μη συμμόρφωση σε δικαστική απόφαση ή εισαγγελική διάταξη που αφορά την επικοινωνία με το τέκνο τιμωρείται ποινικά.
Συναφές ως μέσο πίεσης και αποδεικτικό στοιχείο συστηματικής παραβατικότητας.
Εφαρμόζεται στην ΑΠ 833/2025 και αξιοποιείται στην ΕφΠειρ 205/2026.

ΝΟΜΟΛΟΓΙΑ

Α) Ενισχυτικά επιχειρήματα

ΑΠ 1758/2022

  • Σχετικότητα: Υπόθεση επανειλημμένης παρεμπόδισης επικοινωνίας από τη μητέρα, με αίτημα ουσιαστικά να συναχθεί συνέπεια στην επιμέλεια.
  • Κρίση: Ο Άρειος Πάγος δέχθηκε ότι η κατ’ επανάληψη παρεμπόδιση της επικοινωνίας εμπίπτει στο ΑΚ Άρθρο 1532 ως κακή άσκηση της γονικής μέριμνας, αλλά δεν συνεπάγεται αυτομάτως αφαίρεση της επιμέλειας. Επικύρωσε την ανάθεση επιμέλειας στη μητέρα, διότι το βέλτιστο συμφέρον της ανήλικης το επέβαλλε. Επιδικάστηκαν δικαστικά έξοδα 2.700 ευρώ.
  • Εφαρμογή: Είναι η ισχυρότερη πηγή για το ότι η παρεμπόδιση επικοινωνίας θεμελιώνει αίτημα κατά το ΑΚ Άρθρο 1532, αλλά η μεταβολή επιμέλειας δεν είναι αυτόματη κύρωση. Πρέπει να αποδειχθεί ότι η μεταβολή υπηρετεί το συμφέρον του τέκνου κατά το ΑΚ Άρθρο 1511.

ΕφΠειρ 298/2021

  • Σχετικότητα: Υπόθεση όπου αποδείχθηκε συστηματική παρεμπόδιση επικοινωνίας από τη μητέρα και κίνδυνος αποξένωσης των τέκνων από τον πατέρα.
  • Κρίση: Το Δικαστήριο έκρινε ότι η παρεμπόδιση επικοινωνίας από τη μητέρα αποκλείει την αποκλειστική ανάθεση σε αυτήν. Καθιέρωσε χρονική κατανομή της επιμέλειας με εναλλασσόμενη κατοικία: τις πρώτες 11 ημέρες κάθε μήνα επιμέλεια στον πατέρα και τις υπόλοιπες στη μητέρα. Διέταξε παράδοση/απόδοση των τέκνων με απειλή προσωπικής κράτησης ενός μηνός και χρηματικής ποινής 1.000 ευρώ. Για διατροφή επιδίκασε 205 ευρώ και 185 ευρώ μηνιαίως για κάθε τέκνο για το προγενέστερο διάστημα.
  • Εφαρμογή: Ισχυρό επιχείρημα υπέρ της θέσης ότι η συστηματική παρεμπόδιση επικοινωνίας μπορεί να οδηγήσει όχι μόνο σε χρηματική ποινή αλλά και σε ουσιαστική αναδιάταξη της επιμέλειας, όταν αποδεικνύεται κίνδυνος αποξένωσης και ο άλλος γονέας είναι κατάλληλος. Συνδέεται με ΑΚ Άρθρο 1532 και ΑΚ Άρθρο 1511.

ΕφΠειρ 290/2023

  • Σχετικότητα: Υπόθεση μετά τον ν. 4800/2021, όπου η μητέρα παρεμπόδιζε αδικαιολόγητα την επικοινωνία και το δικαστήριο επανεκτίμησε το καθεστώς επιμέλειας/επικοινωνίας.
  • Κρίση: Ανατέθηκε συνεπιμέλεια, με διαμονή στη μητέρα, και ενισχυμένο πρόγραμμα επικοινωνίας του πατέρα. Απειλήθηκε σε βάρος της μητέρας χρηματική ποινή 300 ευρώ και προσωπική κράτηση 1 μηνός για κάθε παραβίαση. Η διατροφή ορίστηκε σε 250 ευρώ/μήνα για το πρώτο έτος και 275 ευρώ/μήνα για το δεύτερο.
  • Εφαρμογή: Υποστηρίζει ότι, υπό το νέο καθεστώς του ν. 4800/2021, η αδικαιολόγητη παρεμπόδιση επικοινωνίας αξιολογείται σοβαρά ως στοιχείο κατά του επιμελητή γονέα και μπορεί να οδηγήσει σε ενίσχυση του ρόλου του άλλου γονέα και σε εξαναγκαστικά μέτρα κατ’ άρθρο 950 ΚΠολΔ.

ΕφΠειρ 272/2022

  • Σχετικότητα: Άμεση υπόθεση ρύθμισης επικοινωνίας και απειλής χρηματικής ποινής κατά του γονέα που παρεμποδίζει την επικοινωνία.
  • Κρίση: Το Δικαστήριο ρύθμισε αναλυτικό πρόγραμμα επικοινωνίας και απείλησε κατά της εναγομένης χρηματική ποινή 200 ευρώ για κάθε παρεμπόδιση, κατ’ άρθρο 950 παρ. 2 ΚΠολΔ.
  • Εφαρμογή: Χρήσιμη για το αίτημα επιβολής χρηματικής ποινής. Δείχνει ότι το δικαστήριο μπορεί να διαμορφώσει νέο, σαφές πρόγραμμα και να συνδέσει κάθε παράβαση με συγκεκριμένη χρηματική κύρωση.

ΕφΠειρ 498/2024

  • Σχετικότητα: Άμεση υπόθεση διευρυμένης επικοινωνίας με απειλή χρηματικής ποινής κατά της μητέρας.
  • Κρίση: Ρυθμίστηκε συγκεκριμένο πρόγραμμα επικοινωνίας και απειλήθηκε χρηματική ποινή 200 ευρώ για κάθε παράβαση της διάταξης ρύθμισης της επικοινωνίας.
  • Εφαρμογή: Ενισχύει πρακτικά το αίτημα για σαφή, εκτελεστή ρύθμιση επικοινωνίας με συγκεκριμένη κύρωση ανά παράβαση κατά το ΚΠολΔ Άρθρο 950.

ΑΠ 833/2025

  • Σχετικότητα: Ποινική διάσταση της μη συμμόρφωσης σε δικαστική απόφαση επικοινωνίας.
  • Κρίση: Ο Άρειος Πάγος έκρινε ότι για τη στοιχειοθέτηση του ΠΚ Άρθρο 169Α δεν απαιτείται τυπική επίδοση ή αναγκαστική εκτέλεση, αρκεί γνώση του υπόχρεου. Η επίκληση προστασίας της υγείας του τέκνου δεν αίρει το άδικο όταν δεν συντρέχουν οι προϋποθέσεις του άρθρου 20 ΠΚ.
  • Εφαρμογή: Πολύ χρήσιμο ως πίεση και ως επιχείρημα κατά του ισχυρισμού ότι η μη συμμόρφωση δικαιολογείται γενικά και αόριστα από «ψυχική υγεία» ή «προστασία του τέκνου». Απαιτείται συγκεκριμένη και νόμιμη βάση, όχι προσχηματική επίκληση.

Β) Αντιμετώπιση αντιρρήσεων

ΑΠ 1758/2022

  • Ποια αντίθετη θέση μπορεί να στηρίξει ο αντίδικος: Ότι ακόμη και επανειλημμένη παρεμπόδιση επικοινωνίας δεν επιβάλλει μεταβολή επιμέλειας.
  • Διαφοροποίηση: Η ίδια απόφαση δεν αποκλείει τη μεταβολή επιμέλειας· απλώς απορρίπτει τον αυτοματισμό. Άρα, αν στην κρινόμενη υπόθεση αποδεικνύεται συστηματική, υπαίτια παρεμπόδιση, πρόκληση αποξένωσης και καταλληλότητα του αιτούντος γονέα, μπορεί να προβληθεί ότι εδώ, σε αντίθεση με την ΑΠ 1758/2022, το συμφέρον του τέκνου επιβάλλει ουσιαστική μεταβολή.

ΕφΠειρ 426/2019

  • Ποια αντίθετη θέση μπορεί να στηρίξει ο αντίδικος: Ότι δεν αρκεί η άρνηση του τέκνου ή η δυσχέρεια επικοινωνίας για να απειληθεί χρηματική ποινή· απαιτείται πρόθεση παρεμπόδισης από τον επιμελητή γονέα.
  • Διαφοροποίηση: Η απόφαση αυτή αφορά προ του ν. 4800/2021 πραγματικά και έκρινε ότι δεν αποδείχθηκε εκ προθέσεως παρεμπόδιση. Αντίθετα, όταν υπάρχουν επαναλαμβανόμενες ματαιώσεις, μη προετοιμασία του τέκνου, περιορισμός τηλεφωνικών επαφών, προγραμματισμός αντικρουόμενων δραστηριοτήτων ή παραβίαση δικαστικών αποφάσεων, το πραγματικό διαφοροποιείται ουσιωδώς. Επιπλέον, το ισχύον ΑΚ Άρθρο 1532 πλέον κατονομάζει ρητά την υπαίτια παρεμπόδιση επικοινωνίας ως κακή άσκηση.

2. Προτεινόμενη Επιχειρηματολογία

Α. Για τη χρηματική ποινή κατά το ΚΠολΔ Άρθρο 950

1. Υπάρχει σαφής δικαστική ρύθμιση επικοινωνίας
Να αναδειχθεί ότι η επικοινωνία έχει ήδη καθοριστεί δικαστικά, άρα ενεργοποιείται το ΚΠολΔ Άρθρο 950 παρ. 2.

2. Η παρεμπόδιση είναι επαναλαμβανόμενη και υπαίτια
Να προβληθούν συγκεκριμένα περιστατικά μη παράδοσης, ματαίωσης, περιορισμού τηλεφωνικής/ηλεκτρονικής επικοινωνίας, μη συνεργασίας, μη προετοιμασίας του τέκνου.
Στήριξη: ΑΚ Άρθρο 1520, ΑΚ Άρθρο 1532, ΕφΠειρ 272/2022, ΕφΠειρ 498/2024, ΕφΠειρ 519/2025.

3. Ο ισχυρισμός περί “βούλησης του τέκνου” δεν αρκεί αφ’ εαυτού
Από το υλικό προκύπτει ότι το δικαστήριο συνεκτιμά τη γνώμη του τέκνου ανάλογα με την ωριμότητά του, αλλά δεν απαλλάσσεται ο επιμελητής γονέας από την υποχρέωση να διευκολύνει ενεργά την επικοινωνία.
Στήριξη: ΑΚ Άρθρο 1511 παρ. 4, ΑΚ Άρθρο 1520, ΕφΠειρ 205/2026, όπου η μητέρα κρίθηκε ότι δεν προέβαινε σε πρακτική και ψυχολογική προετοιμασία και περιόριζε τις επαφές.

4. Ο ισχυρισμός περί προστασίας της ψυχικής υγείας πρέπει να είναι συγκεκριμένος και αποδεδειγμένος
Δεν αρκεί γενική επίκληση. Αν πράγματι υπάρχουν σοβαροί λόγοι, το κατάλληλο μέσο είναι αίτηση μεταρρύθμισης της επικοινωνίας, όχι μονομερής μη συμμόρφωση.
Στήριξη: ΑΚ Άρθρο 1520, ΑΚ Άρθρο 1536, ΑΠ 833/2025.

Β. Για τη μεταβολή επιμέλειας λόγω κακής άσκησης

1. Η παρεμπόδιση επικοινωνίας συνιστά ρητά κακή άσκηση γονικής μέριμνας
Αυτό προκύπτει ευθέως από το ΑΚ Άρθρο 1532 περ. β και γ.

2. Η μεταβολή επιμέλειας δεν ζητείται ως τιμωρία αλλά ως μέτρο προστασίας του τέκνου
Κεντρικό επιχείρημα: η συστηματική παρεμπόδιση διαρρηγνύει τη σχέση του τέκνου με τον άλλο γονέα και αντιστρατεύεται το βέλτιστο συμφέρον του τέκνου κατά το ΑΚ Άρθρο 1511.
Στήριξη: ΑΠ 1758/2022.

3. Αν αποδεικνύεται κίνδυνος αποξένωσης, η μεταβολή ή ανακατανομή επιμέλειας είναι πρόσφορο μέτρο
Στήριξη: ΕφΠειρ 298/2021, όπου η συστηματική παρεμπόδιση οδήγησε σε χρονική κατανομή της επιμέλειας και εναλλασσόμενη κατοικία.

4. Εναλλακτικά της πλήρους μεταβολής, να ζητηθούν ηπιότερα πρόσφορα μέτρα
Εφόσον το δικαστήριο μπορεί να διατάξει «οποιοδήποτε πρόσφορο μέτρο» κατά το ΑΚ Άρθρο 1532, στρατηγικά μπορεί να ζητηθεί επικουρικά:

  • ενίσχυση και εξειδίκευση του προγράμματος επικοινωνίας,
  • εποπτευόμενη επικοινωνία όπου απαιτείται,
  • σαφείς υποχρεώσεις ενημέρωσης/παράδοσης,
  • αυξημένη χρηματική ποινή ανά παράβαση.

Στήριξη: ΕφΠειρ 519/2021, ΕφΠειρ 150/2026, ΕφΠειρ 272/2022.

3. Νομολογιακή Ισχύς

Παγία ως προς τα εξής σημεία:

  • το δικαίωμα επικοινωνίας προστατεύεται ουσιαστικά και πρέπει να διευκολύνεται από τον γονέα με τον οποίο διαμένει το τέκνο: ΑΚ Άρθρο 1520, ΕφΠειρ 312/2024, ΕφΠειρ 272/2022, ΕφΠειρ 498/2024.
  • η παρεμπόδιση επικοινωνίας συνιστά κακή άσκηση γονικής μέριμνας: ΑΚ Άρθρο 1532, ΑΠ 1758/2022, ΕφΠειρ 298/2021.
  • η χρηματική ποινή κατά το ΚΠολΔ Άρθρο 950 αποτελεί πρόσφορο μέσο εξαναγκασμού: ΕφΠειρ 272/2022, ΕφΠειρ 498/2024, ΕφΠειρ 519/2025.

Περιορισμένη ως προς το αν η παρεμπόδιση οδηγεί σε μεταβολή επιμέλειας:
Υπάρχουν αποφάσεις που δέχονται ουσιαστική αναδιάταξη της επιμέλειας ή συνεπιμέλεια λόγω παρεμπόδισης (ΕφΠειρ 298/2021, ΕφΠειρ 290/2023), αλλά και η ΑΠ 1758/2022 που απορρίπτει τον αυτοματισμό. Άρα το κρίσιμο είναι η ένταση των περιστατικών και η ειδική σύνδεσή τους με το συμφέρον του τέκνου.

4. Πρακτικές Συστάσεις

1. Να στηριχθείτε πρώτα στο ΑΚ Άρθρο 1532 και στο ΑΚ Άρθρο 1511
Αυτά είναι η ουσιαστική βάση για μεταβολή επιμέλειας. Η παρεμπόδιση πρέπει να παρουσιαστεί ως στοιχείο βλάβης του τέκνου, όχι μόνο ως προσβολή του δικαιώματος του γονέα.

2. Για το αίτημα χρηματικής ποινής, να επικαλεστείτε σωρευτικά ΚΠολΔ Άρθρο 950, ΕφΠειρ 272/2022, ΕφΠειρ 498/2024, ΕφΠειρ 519/2025
Ιδίως αν ζητείται συγκεκριμένο ποσό ανά παράβαση, οι αποφάσεις αυτές δίνουν πρακτικό πρότυπο:

  • 200 ευρώ ανά παράβαση: ΕφΠειρ 272/2022, ΕφΠειρ 498/2024, ΕφΠειρ 519/2021
  • 300 ευρώ ανά παράβαση: ΕφΠειρ 290/2023, ΕφΠειρ 416/2023
  • 1.000 ευρώ ανά παράβαση: ΕφΠειρ 298/2021

3. Να αποδείξετε ενεργητική παρεμπόδιση, όχι απλή δυσχέρεια
Η ΕφΠειρ 426/2019 είναι το βασικό σημείο άμυνας του αντιδίκου. Άρα χρειάζεται έμφαση σε:

  • επαναληπτικότητα,
  • μη συμμόρφωση σε συγκεκριμένες ημερομηνίες,
  • μη προετοιμασία του τέκνου,
  • περιορισμό τηλεφωνικής επικοινωνίας,
  • δημιουργία αντικρουόμενων δραστηριοτήτων,
  • τυχόν ποινικές καταδίκες ή μηνύσεις κατ’ άρθρο 169Α ΠΚ.

4. Να προβάλετε επικουρικά κλιμακωτό αίτημα
Κύριο: μεταβολή επιμέλειας ή χρονική κατανομή της.
Επικουρικό: αυστηρότερη και λεπτομερέστερη ρύθμιση επικοινωνίας με αυξημένη χρηματική ποινή και προσωπική κράτηση.
Αυτό ευθυγραμμίζεται με την ΑΠ 1758/2022, που δέχεται ότι το δικαστήριο επιλέγει το πρόσφορο μέτρο και όχι αναγκαστικά την αφαίρεση επιμέλειας.

5. Αν ο αντίδικος επικαλείται ψυχική επιβάρυνση του τέκνου, να ζητηθεί αποδεικτική εξειδίκευση
Το ΑΚ Άρθρο 1520 προβλέπει ότι για ακαταλληλότητα ή σοβαρό περιορισμό το δικαστήριο μπορεί να διατάξει έκθεση κοινωνικών λειτουργών ή ψυχιάτρων ή ψυχολόγων. Χωρίς τέτοια τεκμηρίωση, ο ισχυρισμός παραμένει ασθενής.

Αν θέλετε, μπορώ στο επόμενο βήμα να σας δώσω έτοιμο σχέδιο δικογράφου/ισχυρισμών για:

  • αίτημα χρηματικής ποινής κατ’ άρθρο 950 ΚΠολΔ, ή
  • αίτημα μεταβολής επιμέλειας κατ’ ΑΚ Άρθρο 1532 και 1536,

με δομή «ισχυρισμός – νομική βάση – νομολογία – αποδεικτικά μέσα».

ΚΠολΔ Άρθρο 950

Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας (Π.Δ. 503/1985)Τροποποίηση: 01/01/2022
Σχετικότητα 97.4%
Κείμενο Άρθρου
ΚΠολΔ Άρθρο 950: 1. Με την απόφαση με την οποία διατάζεται η απόδοση ή παράδοση τέκνου, καταδικάζεται ο γονέας που έχει το τέκνο να εκτελέσει αυτήν την πράξη και με την ίδια απόφαση, για την περίπτωση που δεν την εκτελέσει, απαγγέλλεται αυτεπαγγέλτως χρηματική ποινή έως εκατό χιλιάδες (100.000) ευρώ υπέρ του αιτούντος την απόδοση ή παράδοση και σε προσωπική κράτηση έως ένα (1) έτος. Αν το τέκνο δεν βρεθεί, εφαρμόζονται οι διατάξεις των άρθρων 861 έως 866. 2. Αν παρεμποδίζεται το δικαίωμα της προσωπικής επικοινωνίας του γονέα με το τέκνο, το δικαστήριο, που ρυθμίζει το δικαίωμα της προσωπικής επικοινωνίας του γονέα με το τέκνο, καθορίζει τα χρονικά διαστήματα αυτής και απειλεί, και αυτεπάγγελτα, σε βάρος εκείνου που εμποδίζει κάθε φορά την επικοινωνία, για κάθε παράβαση, χρηματική ποινή έως δέκα χιλιάδες (10,000.00) ευρώ και προσωπική κράτηση έως ένα (1) έτος. Η παρεμπόδιση του δικαιώματος της προσωπικής επικοινωνίας του γονέα με το τέκνο διαπιστώνεται με έκθεση δικαστικού επιμελητή, ο οποίος παρευρίσκεται κατά τον ορισθέντα χρόνο έναρξης της επικοινωνίας. 3. (Καταργείται)..
Κώδικας
Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας (Π.Δ. 503/1985)
Άνοιγμα άρθρου

ΑΚ Άρθρο 1520

Αστικός Κώδικας (Π.Δ. 456/1984)Τροποποίηση: 21/05/2021
Σχετικότητα 97.2%
Κείμενο Άρθρου
ΑΚ Άρθρο 1520: Προσωπική επικοινωνία Ο γονέας με τον οποίο δεν διαμένει το τέκνο, έχει το δικαίωμα και την υποχρέωση της, κατά το δυνατό, ευρύτερης επικοινωνίας με αυτό, στην οποία περιλαμβάνονται τόσο η φυσική παρουσία και επαφή του με το τέκνο, όσο και η διαμονή του τέκνου στην οικία του. Ο γονέας με τον οποίο διαμένει το τέκνο οφείλει να διευκολύνει και να προωθεί την επικοινωνία του τέκνου με τον άλλο γονέα σε τακτή χρονική βάση. Ο χρόνος επικοινωνίας του τέκνου με φυσική παρουσία με τον γονέα, με τον οποίο δεν διαμένει, τεκμαίρεται στο ένα τρίτο (1/3) του συνολικού χρόνου, εκτός αν ο γονέας αυτός ζητά μικρότερο χρόνο επικοινωνίας, ή επιβάλλεται να καθορισθεί μικρότερος ή μεγαλύτερος χρόνος επικοινωνίας για λόγους που αφορούν στις συνθήκες διαβίωσης ή στο συμφέρον του τέκνου, εφόσον, σε κάθε περίπτωση, δεν διαταράσσεται η καθημερινότητα του τέκνου. Αποκλεισμός ή περιορισμός της επικοινωνίας είναι δυνατός μόνο για εξαιρετικά σοβαρούς λόγους, ιδίως όταν ο γονέας με τον οποίον δεν διαμένει το τέκνο, κριθεί ακατάλληλος να ασκεί το δικαίωμα επικοινωνίας. Για τη διαπίστωση της ακαταλληλότητας του γονέα το δικαστήριο μπορεί να διατάξει κάθε πρόσφορο μέσο, ιδίως την εκπόνηση εμπεριστατωμένης έκθεσης κοινωνικών λειτουργών ή ψυχιάτρων ή ψυχολόγων. Οι γονείς δεν έχουν το δικαίωμα να εμποδίζουν την επικοινωνία του τέκνου με τους ανώτερους ανιόντες και τους αδελφούς του, εκτός αν συντρέχει σπουδαίος λόγος. Οι γονείς δεν έχουν το δικαίωμα να εμποδίζουν την επικοινωνία του τέκνου με τρίτους που έχουν αναπτύξει μαζί του κοινωνικοσυναισθηματική σχέση οικογενειακής φύσης, εφόσον με την επικοινωνία εξυπηρετείται το συμφέρον του τέκνου. Τα σχετικά με την επικοινωνία ζητήματα καθορίζονται ειδικότερα είτε με έγγραφη συμφωνία των γονέων είτε από το δικαστήριο. Στην περίπτωση αυτή εφαρμόζεται και η παρ. 4 του άρθρου 1511. Όταν συντρέχει περίπτωση κακής ή καταχρηστικής άσκησης του δικαιώματος επικοινωνίας, ο άλλος γονέας ή κάθε ένας από τους γονείς, αν πρόκειται για επικοινωνία με τρίτο, μπορεί να ζητήσει από το δικαστήριο τη μεταρρύθμιση της επικοινωνίας..
Κώδικας
Αστικός Κώδικας (Π.Δ. 456/1984)
Άνοιγμα άρθρου

ΑΚ Άρθρο 1532

Αστικός Κώδικας (Π.Δ. 456/1984)Τροποποίηση: 21/05/2021
Σχετικότητα 95.5%
Κείμενο Άρθρου
ΑΚ Άρθρο 1532: Συνέπειες κακής άσκησης Αν ο πατέρας ή η μητέρα παραβαίνουν τα καθήκοντα που τους επιβάλλει το λειτούργημά τους για την επιμέλεια του προσώπου του τέκνου ή τη διοίκηση της περιουσίας του ή αν ασκούν το λειτούργημα αυτό καταχρηστικά ή δεν είναι σε θέση να ανταποκριθούν σε αυτό, τ ο δικαστήριο μπορεί, εφόσον το ζητήσουν ο άλλος γονέας ή οι πλησιέστεροι συγγενείς του τέκνου ή ο εισαγγελέας, να διατάξει οποιοδήποτε πρόσφορο μέτρο. Κακή άσκηση της γονικής μέριμνας συνιστούν ιδίως: α. η υπαίτια μη συμμόρφωση προς αποφάσεις και διατάξεις δικαστικών και εισαγγελικών αρχών που αφορούν το τέκνο ή προς την υπάρχουσα συμφωνία των γονέων για την άσκηση της γονικής μέριμνας, β. η διατάραξη της συναισθηματικής σχέσης του τέκνου με τον άλλο γονέα και την οικογένειά του και η με κάθε τρόπο πρόκληση διάρρηξης των σχέσεων του τέκνου με αυτούς, γ. η υπαίτια παράβαση των όρων της συμφωνίας των γονέων ή της δικαστικής απόφασης για την επικοινωνία του τέκνου με τον γονέα με τον οποίο δεν διαμένει και η με κάθε άλλο τρόπο παρεμπόδιση της επικοινωνίας, δ. η κακή άσκηση και η υπαίτια παράλειψη της άσκησης του δικαιώματος επικοινωνίας από τον δικαιούχο γονέα, ε. η αδικαιολόγητη άρνηση του γονέα να καταβάλει τη διατροφή που επιδικάστηκε στο τέκνο από το δικαστήριο ή συμφωνήθηκε μεταξύ των γονέων, στ. η καταδίκη του γονέα, με οριστική δικαστική απόφαση, για ενδοοικογενειακή βία ή για εγκλήματα κατά της γενετήσιας ελευθερίας ή για εγκλήματα οικονομικής εκμετάλλευσης της γενετήσιας ζωής. Το δικαστήριο, στις περιπτώσεις του προηγούμενου εδαφίου, δύναται να αφαιρέσει από τον υπαίτιο γονέα την άσκηση της γονικής μέριμνας ή την επιμέλεια, ολικά ή μερικά, και να την αναθέσει αποκλειστικά στον άλλο γονέα, καθώς επίσης να διατάξει κάθε πρόσφορο μέτρο προς διασφάλιση του συμφέροντος του τέκνου. Αν συντρέχουν στο πρόσωπο και των δύο γονέων οι περιπτώσεις του δευτέρου εδαφίου, το δικαστήριο μπορεί να αναθέσει την πραγματική φροντίδα του τέκνου ή ακόμα και την επιμέλειά του ολικά ή μερικά σε τρίτο ή και να διορίσει επίτροπο. Σε εξαιρετικά επείγουσες περιπτώσεις, εφόσον συντρέχουν οι προϋποθέσεις του πρώτου εδαφίου και επίκειται άμεσος κίνδυνος για τη σωματική ή την ψυχική υγεία του τέκνου, ο εισαγγελέας διατάσσει κάθε πρόσφορο μέτρο για την προστασία του, μέχρι την έκδοση της απόφασης του δικαστηρίου, στο οποίο πρέπει να απευθύνεται εντός ενενήντα (90) ημερών, με δυνατότητα αιτιολογημένης παράτασης της προθεσμίας αυτής κατά ενενήντα (90) επιπλέον ημέρες..
Κώδικας
Αστικός Κώδικας (Π.Δ. 456/1984)
Άνοιγμα άρθρου

Ν4800 Άρθρο 8

Σχέσεις γονέων και τέκνων (Ν. 4800/2021)
Σχετικότητα 94.1%
Κείμενο Άρθρου
Ν4800 Άρθρο 8: Παρέκκλιση από την από κοινού άσκηση της γονικής μέριμνας - Αντικατάσταση του τίτλου και του άρθρου 1514 Α.Κ Ο τίτλος και το άρθρο 1514 του Αστικού Κώδικα (Α.Κ., π.δ. 456/1984, Α’ 164) αντικαθίστανται ως εξής: «Άρθρο 1514 Παρέκκλιση από την από κοινού άσκηση της γονικής μέριμνας 1. Κατά παρέκκλιση του άρθρου 1513, οι γονείς μπορούν με έγγραφο βεβαίας χρονολογίας να ρυθμίζουν διαφορετικά την κατανομή της γονικής μέριμνας, ιδίως να αναθέτουν την άσκησή της στον έναν από αυτούς, και να καθορίζουν τον τόπο κατοικίας του τέκνου τους, τον γονέα με τον οποίο θα διαμένει, καθώς και τον τρόπο επικοινωνίας του με τον άλλο γονέα. Το ανωτέρω έγγραφο ισχύει τουλάχιστον για δύο (2) έτη και παρατείνεται αυτοδικαίως, εκτός αν κάποιος από τους δύο γονείς δηλώσει εγγράφως στον άλλο γονέα, πριν τη λήξη του συμφωνημένου χρόνου, ότι δεν επιθυμεί την παράτασή του. 2. Αν δεν είναι δυνατή η από κοινού άσκηση της γονικής μέριμνας, εξαιτίας διαφωνίας των γονέων και ιδίως αν ο ένας γονέας αδιαφορεί ή δεν συμπράττει σε αυτήν ή δεν τηρεί την τυχόν υπάρχουσα συμφωνία για την άσκηση ή τον τρόπο άσκησης της γονικής μέριμνας ή αν η συμφωνία αυτή είναι αντίθετη προς το συμφέρον του τέκνου ή αν η γονική μέριμνα ασκείται αντίθετα προς το συμφέρον του τέκνου, καθένας από τους γονείς προσφεύγει σε διαμεσολάβηση, εξαιρουμένων των περιπτώσεων ενδοοικογενειακής βίας, όπως ο νόμος ορίζει. Αν διαφωνούν, αποφασίζει το δικαστήριο. 3. Το δικαστήριο μπορεί ανάλογα με την περίπτωση: α) να κατανείμει την άσκηση της γονικής μέριμνας μεταξύ των γονέων, να εξειδικεύσει τον τρόπο άσκησής της στα κατ’ ιδίαν θέματα ή να αναθέσει την άσκηση της γονικής μέριμνας στον ένα γονέα ή σε τρίτο, β) να διατάξει πραγματογνωμοσύνη ή τη λήψη οποιουδήποτε άλλου πρόσφορου μέτρου, γ) να διατάξει διαμεσολάβηση ή την επανάληψη διακοπείσας διαμεσολάβησης, ορίζοντας συγχρόνως τον διαμεσολαβητή. Για τη λήψη της απόφασής του το δικαστήριο λαμβάνει υπόψη τους έως τότε δεσμούς του τέκνου με τους γονείς και τους αδελφούς του, καθώς και τις τυχόν συμφωνίες που έκαναν οι γονείς του τέκνου για την άσκηση της γονικής μέριμνας.».
Κώδικας
Σχέσεις γονέων και τέκνων (Ν. 4800/2021)
Άνοιγμα άρθρου

Ν4800 Άρθρο 12

Σχέσεις γονέων και τέκνων (Ν. 4800/2021)
Σχετικότητα 93.9%
Κείμενο Άρθρου
Ν4800 Άρθρο 12: Από κοινού άσκηση της επιμέλειας του τέκνου σε σημαντικά ζητήματα - Αντικατάσταση του τίτλου και του άρθρου 1519 Α.Κ Ο τίτλος και το άρθρο 1519 του Αστικού Κώδικα (Α.Κ., π.δ. 456/1984, Α’ 164) αντικαθίστανται ως εξής: «Άρθρο 1519 Σημαντικά ζητήματα επιμέλειας τέκνου Όταν η επιμέλεια ασκείται από τον έναν γονέα ή έχει γίνει κατανομή της μεταξύ των γονέων, οι αποφάσεις για την ονοματοδοσία του τέκνου, για το θρήσκευμα, για ζητήματα της υγείας του, εκτός από τα επείγοντα και τα εντελώς τρέχοντα, καθώς και για ζητήματα εκπαίδευσης που επιδρούν αποφασιστικά στο μέλλον του, λαμβάνονται από τους δύο γονείς από κοινού. Τα δύο τελευταία εδάφια του άρθρου 1510 και το άρθρο 1512 εφαρμόζονται αναλόγως. Για τη μεταβολή του τόπου διαμονής του τέκνου που επιδρά ουσιωδώς στο δικαίωμα επικοινωνίας του γονέα με τον οποίο δεν διαμένει το τέκνο, απαιτείται προηγούμενη έγγραφη συμφωνία των γονέων ή προηγούμενη δικαστική απόφαση που εκδίδεται μετά από αίτηση ενός από τους γονείς. Το δικαστήριο μπορεί να διατάξει κάθε πρόσφορο μέτρο. Ο γονέας στον οποίο δεν έχει ανατεθεί η άσκηση της επιμέλειας έχει το δικαίωμα να ζητά από τον άλλο πληροφορίες για το πρόσωπο και την περιουσία του τέκνου.».
Κώδικας
Σχέσεις γονέων και τέκνων (Ν. 4800/2021)
Άνοιγμα άρθρου

Ν4800 Άρθρο 1

Σχέσεις γονέων και τέκνων (Ν. 4800/2021)
Σχετικότητα 93.9%
Κείμενο Άρθρου
Ν4800 Άρθρο 1: Σκοπός Ο παρών νόμος αποσκοπεί στην εξυπηρέτηση του βέλτιστου συμφέροντος του τέκνου διά της ενεργού παρουσίας και των δύο γονέων κατά την ανατροφή του και την εκπλήρωση της ευθύνης τους έναντι αυτού. Οι διατάξεις του ερμηνεύονται και εφαρμόζονται σύμφωνα με τις διεθνείς συμβάσεις, που δεσμεύουν τη Χώρα, ιδίως με τη Διεθνή Σύμβαση για τα δικαιώματα του παιδιού, που κυρώθηκε με τον ν. 2101/1992 (Α’ 192) και τη Σύμβαση του Συμβουλίου της Ευρώπης για την πρόληψη και την καταπολέμηση της βίας κατά των γυναικών και της ενδοοικογενειακής βίας (Σύμβαση Κωνσταντινούπολης), που κυρώθηκε με τον ν. 4531/2018 (Α’ 62), και δεν μπορεί να θεωρηθεί ότι δικαιολογούν τη μη τήρηση των υποχρεώσεων που απορρέουν από αυτές.
Κώδικας
Σχέσεις γονέων και τέκνων (Ν. 4800/2021)
Άνοιγμα άρθρου

ΑΚ Άρθρο 1519

Αστικός Κώδικας (Π.Δ. 456/1984)Τροποποίηση: 21/05/2021
Σχετικότητα 93.8%
Κείμενο Άρθρου
ΑΚ Άρθρο 1519: Σημαντικά ζητήματα επιμέλειας τέκνου Όταν η επιμέλεια ασκείται από τον έναν γονέα ή έχει γίνει κατανομή της μεταξύ των γονέων, οι αποφάσεις για την ονοματοδοσία του τέκνου, για το θρήσκευμα, για ζητήματα της υγείας του, εκτός από τα επείγοντα και τα εντελώς τρέχοντα, καθώς και για ζητήματα εκπαίδευσης που επιδρούν αποφασιστικά στο μέλλον του, λαμβάνονται από τους δύο γονείς από κοινού. Τα δύο τελευταία εδάφια του άρθρου 1510 και το άρθρο 1512 εφαρμόζονται αναλόγως. Για τη μεταβολή του τόπου διαμονής του τέκνου που επιδρά ουσιωδώς στο δικαίωμα επικοινωνίας του γονέα με τον οποίο δεν διαμένει το τέκνο, απαιτείται προηγούμενη έγγραφη συμφωνία των γονέων ή προηγούμενη δικαστική απόφαση που εκδίδεται μετά από αίτηση ενός από τους γονείς. Το δικαστήριο μπορεί να διατάξει κάθε πρόσφορο μέτρο. Ο γονέας στον οποίο δεν έχει ανατεθεί η άσκηση της επιμέλειας έχει το δικαίωμα να ζητά από τον άλλο πληροφορίες για το πρόσωπο και την περιουσία του τέκνου.
Κώδικας
Αστικός Κώδικας (Π.Δ. 456/1984)
Άνοιγμα άρθρου

ΑΚ Άρθρο 1518

Αστικός Κώδικας (Π.Δ. 456/1984)Τροποποίηση: 21/05/2021
Σχετικότητα 93.5%
Κείμενο Άρθρου
ΑΚ Άρθρο 1518: Επιμέλεια του προσώπου Η επιμέλεια του προσώπου του τέκνου περιλαμβάνει ιδίως την ανατροφή, την επίβλεψη, τη μόρφωση και την εκπαίδευσή του, καθώς και τον προσδιορισμό του τόπου διαμονής του. Κατά την ανατροφή του τέκνου οι γονείς το ενισχύουν, χωρίς διάκριση φύλου, να αναπτύσσει υπεύθυνα και με κοινωνική συνείδηση την προσωπικότητά του. Η λήψη σωφρονιστικών μέτρων επιτρέπεται μόνο εφόσον αυτά είναι παιδαγωγικώς αναγκαία και δεν θίγουν την αξιοπρέπεια του τέκνου. Κατά τη μόρφωση και την επαγγελματική εκπαίδευση του τέκνου οι γονείς λαμβάνουν υπόψη τις ικανότητες και τις προσωπικές του κλίσεις. Γι' αυτόν τον σκοπό οφείλουν να συνεργάζονται με το σχολείο και αν υπάρχει ανάγκη, να ζητούν τη συνδρομή αρμοδίων κρατικών υπηρεσιών ή δημοσίων οργανισμών. Κάθε γονέας υποχρεούται να διαφυλάσσει και να ενισχύει τη σχέση του τέκνου με τον άλλο γονέα, τους αδελφούς του, καθώς και με την οικογένεια του άλλου γονέα, ιδίως όταν οι γονείς δεν ζουν μαζί ή ο άλλος γονέας έχει αποβιώσει..
Κώδικας
Αστικός Κώδικας (Π.Δ. 456/1984)
Άνοιγμα άρθρου

ΠΚ Άρθρο 169Α

Ποινικός Κώδικας (Ν. 4619/2019)Τροποποίηση: 01/05/2024
Σχετικότητα 93.1%
Κείμενο Άρθρου
ΠΚ Άρθρο 169Α: Παραβίαση δικαστικών αποφάσεων, συμφωνιών που επικυρώθηκαν από συμβολαιογράφο και πρακτικού διαμεσολάβησης 1. Όποιος δεν συμμορφώθηκε σε προσωρινή διαταγή ή διάταξη δικαστικής απόφασης πολιτικού δικαστηρίου ή σε εισαγγελική διάταξη, που αφορούν τη ρύθμιση της νομής ή της κατοχής, την άσκηση της γονικής μέριμνας, την επικοινωνία με το τέκνο και τη ρύθμιση της χρήσης της οικογενειακής στέγης και της κατανομής των κινητών μεταξύ συζύγων ή την απαγόρευση προσέγγισης και επικοινωνίας μεταξύ προσώπων, τιμωρείται με φυλάκιση έως τρία (3) έτη ή χρηματική ποινή. Με την ίδια ποινή τιμωρείται και όποιος δεν συμμορφώθηκε σε συμφωνία που επικυρώθηκε από συμβολαιογράφο κατά το άρθρο 1441 του Αστικού Κώδικα ή παραβιάζει πρακτικό διαμεσολάβησης που αφορούν στην επικοινωνία των ανήλικων τέκνων. 2. [Καταργείται]. 3. Όποιος εν γνώσει ματαιώνει την εκτέλεση της ποινής ή του μέτρου ασφαλείας που επιβλήθηκε σε άλλον τιμωρείται με φυλάκιση έως τρία (3) έτη ή χρηματική ποινή. Η πράξη μένει ατιμώρητη αν ο υπαίτιος την τέλεσε υπέρ κάποιου οικείου του.
Κώδικας
Ποινικός Κώδικας (Ν. 4619/2019)
Άνοιγμα άρθρου

ΑΚ Άρθρο 1511

Αστικός Κώδικας (Π.Δ. 456/1984)Τροποποίηση: 16/09/2021
Σχετικότητα 93.1%
Κείμενο Άρθρου
ΑΚ Άρθρο 1511: Άσκηση - ανάθεση γονικής μέριμνας κατά το συμφέρον του τέκνου 1. Κάθε απόφαση των γονέων σχετικά με την άσκηση της γονικής μέριμνας πρέπει να αποβλέπει στο βέλτιστο συμφέρον του τέκνου. 2. Στο βέλτιστο συμφέρον του τέκνου, που εξυπηρετείται ιδίως από την ουσιαστική συμμετοχή και των δύο γονέων στην ανατροφή και φροντίδα του, καθώς επίσης και από την αποτροπή διάρρηξης των σχέσεών του με καθένα από αυτούς, πρέπει να αποβλέπει και η απόφαση του δικαστηρίου, όταν αποφασίζει σχετικά με την ανάθεση της γονικής μέριμνας ή με τον τρόπο άσκησής της. Η απόφαση του δικαστηρίου συνεκτιμά παραμέτρους, όπως την ικανότητα και πρόθεση καθενός εκ των γονέων να σεβαστεί τα δικαιώματα του άλλου, τη συμπεριφορά κάθε γονέα κατά το προηγούμενο χρονικό διάστημα και τη συμμόρφωσή του με τις νόμιμες υποχρεώσεις του, δικαστικές αποφάσεις, εισαγγελικές διατάξεις και προηγούμενες συμφωνίες που είχε συνάψει με τον άλλο γονέα και αφορούν το τέκνο. 3. Η απόφαση του δικαστηρίου πρέπει επίσης να σέβεται την ισότητα μεταξύ των γονέων και να μην κάνει διακρίσεις εξαιτίας ιδίως του φύλου, του σεξουαλικού προσανατολισμού, της φυλής, της γλώσσας, της θρησκείας, των πολιτικών ή όποιων άλλων πεποιθήσεων, της ιθαγένειας, της εθνικής ή κοινωνικής προέλευσης ή της περιουσίας. 4. Ανάλογα με την ωριμότητα του τέκνου πρέπει να ζητείται και να συνεκτιμάται η γνώμη του, πριν από κάθε απόφαση σχετική με τη γονική μέριμνα και τα συμφέροντά του..
Κώδικας
Αστικός Κώδικας (Π.Δ. 456/1984)
Άνοιγμα άρθρου

Ν4800 Άρθρο 18

Σχέσεις γονέων και τέκνων (Ν. 4800/2021)
Σχετικότητα 92.9%
Κείμενο Άρθρου
Ν4800 Άρθρο 18: Εφαρμογή των Κεφαλαίων Β’ και Γ’ σε εκκρεμείς υποθέσεις Τα Κεφάλαια Β’ και Γ’ εφαρμόζονται και στις εκκρεμείς υποθέσεις επί των οποίων δεν έχει εκδοθεί, μέχρι την έναρξη ισχύος του παρόντος, αμετάκλητη δικαστική απόφαση. Συμφωνίες των γονέων σχετικά με την άσκηση της γονικής μέριμνας, ή την επικοινωνία με το τέκνο που έχουν καταρτιστεί μέχρι την έναρξη ισχύος των Κεφαλαίων Β’ και Γ’ ισχύουν, εκτός αν το δικαστήριο προβεί σε διαφορετική ρύθμιση, ύστερα από αίτηση ενός εκ των γονέων, η οποία υποβάλλεται εντός προθεσμίας δύο (2) ετών από την έναρξη ισχύος του παρόντος.
Κώδικας
Σχέσεις γονέων και τέκνων (Ν. 4800/2021)
Άνοιγμα άρθρου

ΑΚ Άρθρο 1514

Αστικός Κώδικας (Π.Δ. 456/1984)Τροποποίηση: 16/09/2021
Σχετικότητα 92.8%
Κείμενο Άρθρου
ΑΚ Άρθρο 1514: Παρέκκλιση από την από κοινού άσκηση της γονικής μέριμνας 1. Κατά παρέκκλιση του άρθρου 1513, οι γονείς μπορούν με έγγραφο βεβαίας χρονολογίας να ρυθμίζουν διαφορετικά την κατανομή της γονικής μέριμνας, ιδίως να αναθέτουν την άσκησή της στον έναν από αυτούς, και να καθορίζουν τον τόπο κατοικίας του τέκνου τους, τον γονέα με τον οποίο θα διαμένει, καθώς και τον τρόπο επικοινωνίας του με τον άλλο γονέα. Το ανωτέρω έγγραφο ισχύει τουλάχιστον για δύο (2) έτη και παρατείνεται αυτοδικαίως, εκτός αν κάποιος από τους δύο γονείς δηλώσει εγγράφως στον άλλο γονέα, πριν τη λήξη του συμφωνημένου χρόνου, ότι δεν επιθυμεί την παράτασή του. 2. Αν δεν είναι δυνατή η από κοινού άσκηση της γονικής μέριμνας, εξαιτίας διαφωνίας των γονέων και ιδίως αν ο ένας γονέας αδιαφορεί ή δεν συμπράττει σε αυτήν ή δεν τηρεί την τυχόν υπάρχουσα συμφωνία για την άσκηση ή τον τρόπο άσκησης της γονικής μέριμνας ή αν η συμφωνία αυτή είναι αντίθετη προς το συμφέρον του τέκνου ή αν η γονική μέριμνα ασκείται αντίθετα προς το συμφέρον του τέκνου, καθένας από τους γονείς προσφεύγει σε διαμεσολάβηση, εξαιρουμένων των περιπτώσεων ενδοοικογενειακής βίας, όπως ο νόμος ορίζε ι. Αν διαφωνούν, αποφασίζει το δικαστήριο. 3. Το δικαστήριο μπορεί ανάλογα με την περίπτωση: α) να κατανείμει την άσκηση της γονικής μέριμνας μεταξύ των γονέων, να εξειδικεύσει τον τρόπο άσκησής της στα κατ' ιδίαν θέματα ή να αναθέσει την άσκηση της γονικής μέριμνας στον ένα γονέα ή σε τρίτο, β) να διατάξει πραγματογνωμοσύνη ή τη λήψη οποιουδήποτε άλλου πρόσφορου μέτρου, γ) να διατάξει διαμεσολάβηση ή την επανάληψη διακοπείσας διαμεσολάβησης, ορίζοντας συγχρόνως τον διαμεσολαβητή. Για τη λήψη της απόφασής του το δικαστήριο λαμβάνει υπόψη τους έως τότε δεσμούς του τέκνου με τους γονείς και τους αδελφούς του, καθώς και τις τυχόν συμφωνίες που έκαναν οι γονείς του τέκνου για την άσκηση της γονικής μέριμνας..
Κώδικας
Αστικός Κώδικας (Π.Δ. 456/1984)
Άνοιγμα άρθρου

ΚΠολΔ Άρθρο 681Γ

Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας (Π.Δ. 503/1985)Τροποποίηση: 01/01/2002
Σχετικότητα 92.7%
Κείμενο Άρθρου
ΚΠολΔ Άρθρο 681Γ: 1. Στις διαφορές της περίπτωσης β' της πρώτης παραγράφου του άρθρου 681 Β εφαρμόζονται και τα άρθρα 598, 600, 601, 605, 606, 744 και 759 παρ. 3. Αν οι διαφορές αυτές ενωθούν με οποιαδήποτε από τις διαφορές των άρθρων 592 παρ. 1 ή 614 παρ. 1, εφαρμόζονται τα άρθρα 744 και 759 παρ. 3. "2. Στις ίδιες διαφορές καθιερώνεται στάδιο υποχρεωτικής προδικασίας που περιλαμβάνει την έρευνα, από όργανα της αρμόδιας κοινωνικής υπηρεσίας, των συνθηκών διαβίωσης του ανηλίκου και την υποβολή στο δικαστήριο, έως την ημέρα της συζήτησης, σχετικής αναλυτικής έκθεσης η οποία, στις περιπτώσεις όπου φέρεται στο δικόγραφο της αγωγής ότι ο ένας από τους γονείς ή το ανήλικο τέκνο παρουσιάζει ψυχικά προβλήματα, θα πρέπει να συνοδεύεται και από ψυχιατρική έκθεση. Το μονομελές ή πολυμελές δικαστήριο είναι εξάλλου υποχρεωμένο, κατά την "συζήτηση"* στο ακροατήριο της αγωγής και πριν από κάθε συζήτηση να προσπαθήσει, με την ποινή του απαράδεκτου, να επιλύσει συμβιβαστικά τη διαφορά, ύστερα από ακρόαση των διαδίκων και των πληρεξουσίων τους. Ο συμβιβασμός πρέπει να αποβλέπει στο συμφέρον του τέκνου, αλλιώς δεν δεσμεύει το δικαστήριο. 3. Το δικαστήριο πριν από την έκδοση της απόφασής του, ανάλογα με την ωριμότητα του τέκνου, λαμβάνει υπόψη τη γνώμη του. Μπορεί αν αποφασίσει τη διενέργεια πραγματογνωμοσύνης, να ορίζει ελεύθερα το χρόνο διεξαγωγής της, χωρίς να δεσμεύεται από χρονικούς περιορισμούς. 4. Για την επικοινωνία με το τέκνο, ορίζονται, στα πρακτικά του αρμόδιου δικαστηρίου, ο χρόνος και ο τόπος της συνάντησης, καθώς και στην περίπτωση του πολυμελούς δικαστηρίου, ο δικαστής που θα επικοινωνήσει με το τέκνο. Με τα ίδια πρακτικά καλείται επίσης να παρουσιάσει το τέκνο όποιος διαμένει μαζί του. Σε περίπτωση ερημοδικίας κάποιου διαδίκου, το δικαστήριο ορίζει χρόνο επιδόσεως αντιγράφου των πρακτικών στον απολειπόμενο διάδικο. Η επικοινωνία του δικαστή με το τέκνο γίνεται ιδιαιτέρως και δεν επιτρέπεται να είναι παρόν σ' αυτήν άλλο πρόσωπο, εκτός αν ο δικαστής κρίνει διαφορετικά. Για το περιεχόμενο της συνομιλίας δεν συντάσσεται έκθεση".
Κώδικας
Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας (Π.Δ. 503/1985)
Άνοιγμα άρθρου

ΚΠολΔ Άρθρο 946

Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας (Π.Δ. 503/1985)Τροποποίηση: 25/07/2011
Σχετικότητα 92.5%
Κείμενο Άρθρου
ΚΠολΔ Άρθρο 946: «1. Αν ο οφειλέτης δεν εκπληρώνει την υποχρέωσή του να επιχειρήσει πράξη που δεν μπορεί να γίνει από τρίτο πρόσωπο και η επιχείρησή της εξαρτάται αποκλειστικά από τη βούληση του οφειλέτη, το δικαστήριο τον καταδικάζει να εκτελέσει την πράξη και στην περίπτωση που δεν την εκτελέσει τον καταδικάζει αυτεπαγγέλτως σε χρηματική ποινή έως πενήντα χιλιάδες (50.000) ευρώ υπέρ του δανειστή και σε προσωπική κράτηση έως ένα έτος.» 2. Οι διατάξεις της παρ. 1 δεν εφαρμόζονται όταν η πράξη συνίσταται στην αποκατάσταση της έγγαμης συμβίωσης ή εξαρτάται από την ύπαρξη στο πρόσωπο του υποχρέου ιδιαίτερων προϋποθέσεων για να ασκήσει τις τεχνικές, καλλιτεχνικές ή επιστημονικές ικανότητές του και η άρνησή του δεν οφείλεται σε δυστροπία του.
Κώδικας
Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας (Π.Δ. 503/1985)
Άνοιγμα άρθρου

ΑΚ Άρθρο 1510

Αστικός Κώδικας (Π.Δ. 456/1984)Τροποποίηση: 21/05/2021
Σχετικότητα 92.3%
Κείμενο Άρθρου
ΑΚ Άρθρο 1510: Γονική μέριμνα «Η μέριμνα για το ανήλικο τέκνο είναι καθήκον και δικαίωμα των γονέων (γονική μέριμνα), οι οποίοι την ασκούν από κοινού και εξίσου.». Η γονική μέριμνα περιλαμβάνει την επιμέλεια του προσώπου, τη διοίκηση της περιουσίας και την εκπροσώπηση του τέκνου σε κάθε υπόθεση ή δικαιοπραξία ή δίκη, που αφορούν το πρόσωπο ή την περιουσία του. Σε περίπτωση που η γονική μέριμνα παύει λόγω θανάτου, κήρυξης σε αφάνεια ή έκπτωσης του ενός γονέα, η γονική μέριμνα ανήκει αποκλειστικά στον άλλο. Αν ο ένας από τους γονείς αδυνατεί να ασκήσει τη γονική μέριμνα για πραγματικούς λόγους ή γιατί είναι ανίκανος ή περιορισμένα ικανός για δικαιοπραξία, την ασκεί μόνος ο άλλος γονέας. Η επιμέλεια όμως του προσώπου του τέκνου ασκείται και από τον ανήλικο γονέα.
Κώδικας
Αστικός Κώδικας (Π.Δ. 456/1984)
Άνοιγμα άρθρου

ΚΠολΔ Άρθρο 612

Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας (Π.Δ. 503/1985)Τροποποίηση: 01/01/2016
Σχετικότητα 91.0%
Κείμενο Άρθρου
ΚΠολΔ Άρθρο 612: 1. Το δικαστήριο στις διαφορές του άρθρου 592 αριθμ. 3 περίπτωση β' πριν από την έκδοση της απόφασης του, ανάλογα με την ωριμότητα του τέκνου, λαμβάνει υπόψη τη γνώμη του. Μπορεί αν αποφασίσει τη διενέργεια πραγματογνωμοσύνης, να ορίζει ελεύθερα το χρόνο διεξαγωγής της, χωρίς να δεσμεύεται από χρονικούς περιορισμούς. 2. Για την επικοινωνία με το τέκνο ορίζονται και καταχωρίζονται, στα πρακτικά του αρμόδιου δικαστηρίου, ο χρόνος και ο τόπος της συνάντησης, καθώς και, ο δικαστής που θα επικοινωνήσει με το τέκνο. Με διαταγή του δικαστηρίου, που καταχωρίζεται επίσης στα πρακτικά, καλείται να παρουσιάσει το τέκνο όποιος διαμένει μαζί του. Σε περίπτωση ερημοδικίας κάποιου διαδίκου, το δικαστήριο ορίζει χρόνο επίδοσης αντιγράφου των πρακτικών στον απολειπόμενο διάδικο. Η επικοινωνία του δικαστή με το τέκνο γίνεται ιδιαιτέρως και δεν επιτρέπεται να είναι παρόν σε αυτήν άλλο πρόσωπο, εκτός αν ο δικαστής κρίνει διαφορετικά. Για το περιεχόμενο της συνομιλίας δεν συντάσσεται έκθεση.
Κώδικας
Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας (Π.Δ. 503/1985)
Άνοιγμα άρθρου

ΑΚ Άρθρο 1536

Αστικός Κώδικας (Π.Δ. 456/1984)Τροποποίηση: Ν. 5264/2025
Σχετικότητα 91.9%
Κείμενο Άρθρου
ΑΚ Άρθρο 1536: Ανάκληση ή μεταρρύθμιση δικαστικής απόφασης σχετικής με τη γονική μέριμνα 1. Αν από τότε που εκδόθηκε δικαστική απόφαση σχετική με τη γονική μέριμνα μεταβλήθηκαν οι συνθήκες, το δικαστήριο οφείλει, ύστερα από αίτηση ενός ή και των δύο γονέων, των πλησιέστερων συγγενών του τέκνου ή του εισαγγελέα, να προσαρμόσει την απόφασή του στις νέες συνθήκες, ανακαλώντας ή μεταρρυθμίζοντάς την, σύμφωνα με το συμφέρον του τέκνου, και ιδίως να αποδώσει στους γονείς την άσκηση της γονικής μέριμνας που τους είχε αφαιρεθεί. 2. Μεταρρύθμιση δύναται να αποφασίζεται από το δικαστήριο που εξέδωσε την απόφαση, έπειτα από αίτηση του ασκούντος το ένδικο μέσο ή του αρμόδιου εισαγγελέα, και κατά οριστικής αποφάσεως που ρυθμίζει ζητήματα επιμέλειας και επικοινωνίας τέκνου κατά της οποίας έχει ασκηθεί έφεση. Η ισχύς της ως άνω απόφασης ισχύει μέχρι την έκδοση απόφασης επί του ενδίκου μέσου και εκδίδεται αποκλειστικά σε περιπτώσεις που το επιβάλλει το συμφέρον του τέκνου.
Κώδικας
Αστικός Κώδικας (Π.Δ. 456/1984)
Άνοιγμα άρθρου

ΚΠολΔ Άρθρο 947

Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας (Π.Δ. 503/1985)Τροποποίηση: 01/01/2026
Σχετικότητα 91.8%
Κείμενο Άρθρου
ΚΠολΔ Άρθρο 947: «1. Όταν ο οφειλέτης έχει υποχρέωση να παραλείψει ή να ανεχθεί πράξη, το δικαστήριο καταδικάζει τον οφειλέτη να παραλείψει ή να ανεχθεί πράξη και, για την περίπτωση που παραβεί την υποχρέωση του, απειλεί αυτεπαγγέλτως για κάθε παράβαση χρηματική ποινή έως εκατό χιλιάδες (100.000) ευρώ υπέρ του δανειστή και προσωπική κράτηση έως ένα (1) έτος. Αν πρόκειται για διαιτητική απόφαση, η απειλή της χρηματικής ποινής και της προσωπικής κράτησης απαγγέλλεται από το μονομελές πρωτοδικείο. Το δικαστήριο αυτό είναι αρμόδιο να βεβαιώσει την παράβαση και να καταδικάσει στη χρηματική ποινή και στην προσωπική κράτηση. Στην τελευταία περίπτωση, δικάζει σύμφωνα με τη διαδικασία των περιουσιακών διαφορών των άρθρων 614 επ..» 2. Αν το ζητήσει ο δανειστής, το δικαστήριο μπορεί, εκτός από την απειλή της χρηματικής ποινής και της προσωπικής κράτησης, να επιβάλει στον οφειλέτη να δώσει και εγγύηση για την παράλειψη ή την ανοχή της πράξης. 3. Αν ο οφειλέτης που έχει υποχρέωση να ανεχθεί πράξη προβάλει αντίσταση, ο δικαστικός επιμελητής παραμερίζει κάθε εμπόδιο και ενεργεί σύμφωνα με το άρθρο 930.
Κώδικας
Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας (Π.Δ. 503/1985)
Άνοιγμα άρθρου

ΑΚ Άρθρο 1516

Αστικός Κώδικας (Π.Δ. 456/1984)Τροποποίηση: 16/09/2021
Σχετικότητα 91.8%
Κείμενο Άρθρου
ΑΚ Άρθρο 1516: Πράξεις από τον ένα γονέα Ο καθένας από τους γονείς επιχειρεί και μόνος του πράξεις αναφερόμενες στην άσκηση της γονικής μέριμνας: 1. Όταν πρόκειται για συνήθεις πράξεις επιμέλειας του προσώπου του τέκνου ή για την τρέχουσα διαχείριση της περιουσίας του ή για πράξεις που έχουν επείγοντα χαρακτήρα. 2. Όταν πρόκειται για τη λήψη δήλωσης της βούλησης που είναι απευθυντέα προς το τέκνο. Στις περιπτώσεις διακοπής της συμβίωσης των γονέων, διαζυγίου ή ακύρωσης του γάμου τους, καθώς και όταν πρόκειται για τέκνο γεννημένο χωρίς γάμο των γονέων του, κάθε ένας από τους γονείς μπορεί να ασκεί τις αξιώσεις διατροφής που έχει το τέκνο κατά του άλλου γονέα ή τρίτου..
Κώδικας
Αστικός Κώδικας (Π.Δ. 456/1984)
Άνοιγμα άρθρου

ΑΚ Άρθρο 1533

Αστικός Κώδικας (Π.Δ. 456/1984)Τροποποίηση: 30/12/1996
Σχετικότητα 91.6%
Κείμενο Άρθρου
ΑΚ Άρθρο 1533: Η αφαίρεση του συνόλου της επιμέλειας του προσώπου του τέκνου και από τους δύο γονείς και η ανάθεσή της σε τρίτο διατάσσονται από το δικαστήριο μόνο όταν άλλα μέτρα έμειναν χωρίς αποτέλεσμα ή κρίνεται ότι δεν επαρκούν για να αποτρέψουν κίνδυνο της σωματικής, πνευματικής ή ψυχικής υγείας του τέκνου. (ΤΑ ΕΔΑΦΙΑ ΔΕΥΤΕΡΟ ΚΑΙ ΤΡΙΤΟ ΠΑΡΑΛΕΙΠΟΝΤΑΙ ΩΣ ΜΗ ΙΣΧΥΟΝΤΑ: ). Το δικαστήριο ορίζει την έκταση της γονικής μέριμνας που παραχωρεί στον τρίτο, και τους όρους της άσκησής της. «Το δικαστήριο αποφασίζει την ανάθεση της πραγματικής φροντίδας ή της επιμέλειας στον τρίτο κατά τη δεύτερη παράγραφο του προηγούμενου άρθρου ή την πρώτη παράγραφο του παρόντος, ύστερα από έλεγχο του ήθους, των βιοτικών συνθηκών και γενικά της καταλληλότητάς του, στηριζόμενο υποχρεωτικά σε βεβαίωση της κοινωνικής υπηρεσίας. Η ανάθεση γίνεται σε κατάλληλη οικογένεια, κατά προτίμηση συγγενική (ανάδοχη οικογένεια) και, αν αυτό δεν είναι δυνατό, σε κατάλληλο ίδρυμα.».
Κώδικας
Αστικός Κώδικας (Π.Δ. 456/1984)
Άνοιγμα άρθρου

Ν4800 Άρθρο 2

Σχέσεις γονέων και τέκνων (Ν. 4800/2021)
Σχετικότητα 90.4%
Κείμενο Άρθρου
Ν4800 Άρθρο 2: Αντικείμενο Αντικείμενο του παρόντος νόμου αποτελεί η αναμόρφωση των σχέσεων μεταξύ γονέων και τέκνου μετά τη διακοπή της συμβίωσης, το διαζύγιο, την ακύρωση του γάμου ή τη λύση του συμφώνου συμβίωσης.
Κώδικας
Σχέσεις γονέων και τέκνων (Ν. 4800/2021)
Άνοιγμα άρθρου

ΠΚ Άρθρο 80

Ποινικός Κώδικας (Ν. 4619/2019)Τροποποίηση: 01/05/2024
Σχετικότητα 89.6%
Κείμενο Άρθρου
ΠΚ Άρθρο 80: Επιμέτρηση και απότιση χρηματικής ποινής 1. Κατά την επιμέτρηση της χρηματικής ποινής, το δικαστήριο λαμβάνει υπόψη του α) τη βαρύτητα της πράξης και την ενοχή του υπαιτίου γι’ αυτήν, β) την προσωπική και οικονομική κατάσταση του υπαιτίου, λαμβάνοντας υπόψη ειδικότερα βα) τα καθαρά έσοδα που αποκτά από την εργασία του κατά μέσο όρο κάθε ημέρα, ββ) άλλα τυχόν εισοδήματα και εν γένει την περιουσία του, καθώς και βγ) τις οικογενειακές του υποχρεώσεις. Άλλες υποχρεώσεις του μπορούν επίσης να συνυπολογισθούν από το δικαστήριο. 2. [Καταργείται]. 3. [Καταργείται]. 4. [Καταργείται]. 5. [Καταργείται]. 6. Σε περίπτωση μη καταβολής της χρηματικής ποινής σύμφωνα με τα παραπάνω αυτή ή το μη καταβληθέν μέρος, βεβαιώνεται κατά το άρθρο 553 ΚΠΔ.
Κώδικας
Ποινικός Κώδικας (Ν. 4619/2019)
Άνοιγμα άρθρου

ΑΚ Άρθρο 1512

Αστικός Κώδικας (Π.Δ. 456/1984)Τροποποίηση: 16/09/2021
Σχετικότητα 89.6%
Κείμενο Άρθρου
ΑΚ Άρθρο 1512: Σε περίπτωση διαφωνίας "Κατά την άσκηση της γονικής μέριμνας οι γονείς καταβάλλουν προσπάθεια για την εξεύρεση κοινά αποδεκτών λύσεων. Αν διαφωνούν, αποφασίζει το δικαστήριο.».
Κώδικας
Αστικός Κώδικας (Π.Δ. 456/1984)
Άνοιγμα άρθρου

ΑΚ Άρθρο 1540

Αστικός Κώδικας (Π.Δ. 456/1984)
Σχετικότητα 89.5%
Κείμενο Άρθρου
ΑΚ Άρθρο 1540: Αν έπαυσε η γονική μέριμνα ή η άσκησή της, ολικά ή μερικά, οι γονείς έχουν δικαίωμα να εξακολουθήσουν τις πράξεις που ανάγονται στην επιμέλεια του προσώπου ή τη διοίκηση της περιουσίας του τέκνου, ώσπου να πληροφορηθούν την παύση της. Οι τρίτοι όμως δεν δικαιούνται να επικαλεστούν αυτό το δικαίωμα των γονέων, αν γνώριζαν ή όφειλαν να γνωρίζουν την παύση.
Κώδικας
Αστικός Κώδικας (Π.Δ. 456/1984)
Άνοιγμα άρθρου

ΚΠολΔ Άρθρο 735

Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας (Π.Δ. 503/1985)Τροποποίηση: 24/01/2007
Σχετικότητα 89.4%
Κείμενο Άρθρου
ΚΠολΔ Άρθρο 735: Το δικαστήριο έχει το δικαίωμα να διατάξει κάθε πρόσφορο ασφαλιστικό μέτρο που υπαγορεύεται από τις περιστάσεις, για τη ρύθμιση των σχέσεων των συζύγων από το γάμο και των σχέσεων γονέων και τέκνων. Ιδίως να διατάξει τη μετοίκηση ενός από τους συζύγους, να ορίσει ποια πράγματα δικαιούται αυτός να παραλάβει για τη χωριστή του εγκατάσταση, να καθορίσει τον τρόπο με τον οποίο ο κάθε σύζυγος θα χρησιμοποιεί το ακίνητο όπου διαμένουν ή τα έπιπλα και σκεύη που χρησιμοποιούν από κοινού, να ορίσει το γονέα στον οποίο ανήκει προσωρινά η άσκηση της γονικής μέριμνας, να αφαιρέσει από τους γονείς τη γονική μέριμνα εν όλω ή εν μέρει και να ρυθμίσει τα σχετικά με την επικοινωνία με το τέκνο. «Σε υποθέσεις ενδοοικογενειακής βίας μπορεί να διατάσσεται ιδίως η απομάκρυνση το υ καθ' ου από την οικογενειακή κατοικία, η μετοίκηση του, η απαγόρευση να προσεγγίζει τους χώρους κατοικίας ή και εργασίας του αιτούντος, κατοικίες στενών συγγενών του, τα εκπαιδευτήρια των παιδιών και ξενώνες φιλοξενίας.»**
Κώδικας
Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας (Π.Δ. 503/1985)
Άνοιγμα άρθρου

ΚΠολΔ Άρθρο 613

Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας (Π.Δ. 503/1985)Τροποποίηση: 01/01/2016
Σχετικότητα 89.2%
Κείμενο Άρθρου
ΚΠολΔ Άρθρο 613: Με την απόφαση, με την οποία ανατίθεται η επιμέλεια του προσώπου του τέκνου στον ένα γονέα, διατάσσεται αυτεπαγγέλτως και η απόδοση ή παράδοση του τέκνου σ' αυτόν, και η απόφαση εκτελείται κατά τις διατάξεις του άρθρου 950 του ΚΠολΔ.
Κώδικας
Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας (Π.Δ. 503/1985)
Άνοιγμα άρθρου

ΠΚ Άρθρο 360

Ποινικός Κώδικας (Ν. 4619/2019)Τροποποίηση: 29/01/2025
Σχετικότητα 88.7%
Κείμενο Άρθρου
ΠΚ Άρθρο 360: Παραμέληση της εποπτείας ανηλίκου - συμπαραστατούμενου 1. Όποιος, ενώ έχει υποχρέωση εποπτείας ανηλίκου παραλείπει να τον παρεμποδίσει από την τέλεση αξιόποινης πράξης, τιμωρείται με φυλάκιση έως ένα (1) έτος, αν δεν συντρέχει περίπτωση να τιμωρηθεί αυστηρότερα με άλλη διάταξη. 2. Αν ο υπαίτιος της παράλειψης είναι πρόσωπο που έχει την επιμέλεια του ανηλίκου και ιδίως γονέας, επιβάλλεται φυλάκιση έως τρία (3) έτη και χρηματική ποινή και σε περίπτωση που η πράξη ενέχει στοιχεία βίας και στρέφεται κατά ανηλίκου θύματος ή είναι πράξη που αν την τελούσε ενήλικος θα ήταν κακούργημα, επιβάλλεται φυλάκιση τουλάχιστον ενός (1) έτους και χρηματική ποινή τουλάχιστον δέκα χιλιάδες (10.000) ευρώ. Η τέλεση της ανωτέρω παράλειψης από πρόσωπα, υπό την επιμέλεια των οποίων έχει τεθεί ο ανήλικος σύμφωνα με τα άρθρα 122 και 123, συνιστά επιβαρυντική περίσταση. 3. Με την ποινή της παρ. 1 τιμωρείται και όποιος του έχει ανατεθεί με προσωρινή διαταγή ή οριστική δικαστική απόφαση η δικαστική συμπαράσταση προσώπου που κηρύχθηκε ανίκανο για όλες τις δικαιοπραξίες (πλήρης στερητική δικαστική συμπαράσταση), όταν παραλείπει να τον παρεμποδίσει από την τέλεση αξιόποινης πράξης.
Κώδικας
Ποινικός Κώδικας (Ν. 4619/2019)
Άνοιγμα άρθρου

ΚΠολΔ Άρθρο 681Β

Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας (Π.Δ. 503/1985)Τροποποίηση: 02/04/2012
Σχετικότητα 88.2%
Κείμενο Άρθρου
ΚΠολΔ Άρθρο 681Β: 1. Με την ειδική διαδικασία των άρθρων 666 παρ. 1, 667, 670, 671 παρ. 1 έως 3 και 672 έως 676 δικάζονται οι διαφορές που αφορούν: α) Τον καθορισμό, τη μείωση ή την αύξηση της συνεισφοράς του καθενός από τους συζύγους για τις ανάγκες της οικογένειας, της διατροφής που οφείλεται λόγω γάμου, διαζυγίου ή συγγένειας, των δαπανών τοκετού και της διατροφής της άγαμης μητέρας, καθώς και της διατροφής της μητέρας από την κληρονομική μερίδα που έχει επαχθεί στο τέκνο που αυτή κυοφορεί, «β) την άσκηση ή αφαίρεση της γονικής μέριμνας αναφορικά με το τέκνο κατά τη διάρκεια του γάμου και σε περίπτωση διαζυγίου ή ακύρωση του γάμου ή όταν πρόκειται για τέκνο χωρίς γάμο των γονέων του, τη διαφωνία των γονέων κατά την κοινή άσκηση από αυτούς της γονικής μέριμνας, καθώς και την επικοινωνία των γονέων και των υπολοίπων ανιόντων με το τέκνο». γ)* τη ρύθμιση της χρήσης της οικογενειακής στέγης και της κατανομής των κινητών μεταξύ συζύγων. 2. Οι διαφορές της πρώτης παραγράφου, αν ενωθούν με οποιαδήποτε από τις διαφορές των άρθρων 592 παράγρ. 1 ή 614 παράγρ. 1, μπορεί να εισάγονται, και στα «μονομελή» πρωτοδικεία και να δικάζονται με την ειδική διαδικασία των άρθρων 593 έως 612 ή 616 έως 622. 3. Η ανταγωγή συνεκδικάζεται με την αγωγή, είτε παρίσταται ο ενάγων είτε ερημοδικεί, μόνο αν πέντε τουλάχιστον εργάσιμες ημέρες πριν από τη συζήτηση στο ακροατήριο, κοινοποιήθηκε στον ενάγοντα το σχετικό δικόγραφο ή κατατέθηκαν οι προτάσεις που περιέχουν την ανταγωγή και αυτό βεβαιώνεται σύμφωνα με το άρθρο 237 παρ. 1.
Κώδικας
Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας (Π.Δ. 503/1985)
Άνοιγμα άρθρου

ΚΠολΔ Άρθρο 592

Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας (Π.Δ. 503/1985)Τροποποίηση: Ν. 5264/2025
Σχετικότητα 87.3%
Κείμενο Άρθρου
ΚΠολΔ Άρθρο 592: Κατά την ειδική διαδικασία των οικογενειακών διαφορών δικάζονται οι γαμικές διαφορές, οι διαφορές από την ελεύθερη συμβίωση, οι διαφορές από τις σχέσεις γονέων και τέκνων, και οι λοιπές οικογενειακές διαφορές που ορίζονται στην παράγραφο 3 του άρθρου αυτού: 1. Οι γαμικές διαφορές αφορούν: α) το διαζύγιο, β) την ακύρωση γάμου, γ) την αναγνώριση της ύπαρξης ή της ανυπαρξίας γάμου, δ) τις σχέσεις των συζύγων κατά τη διάρκεια του γάμου, οι οποίες πηγάζουν από αυτόν, εκτός από τις υπαγόμενες στην παράγραφο 3 του άρθρου αυτού. Στην ίδια κατηγορία εντάσσονται και οι διαφορές που προκύπτουν από το ν. 3719/2008 για την ελεύθερη συμβίωση. 2. Οι διαφορές από τις σχέσεις γονέων και τέκνων αφορούν: α) την προσβολή της πατρότητας, β) την προσβολή της μητρότητας, γ) την αναγνώριση ότι υπάρχει ή δεν υπάρχει σχέση γονέα και τέκνου ή γονική μέριμνα, δ) την αναγνώριση ότι υπάρχει ή δεν υπάρχει ή είναι άκυρη η εκούσια αναγνώριση ενός τέκνου χωρίς γάμο των γονέων του ή η εξομοίωση του με τέκνο γεννημένο σε γάμο λόγω επιγενόμενου γάμου των γονέων του, καθώς και την προσβολή της εκούσιας αναγνώρισης, ε) την αναγνώριση ότι υπάρχει ή δεν υπάρχει ή είναι άκυρη υιοθεσία ή τη λύση της, στ) την αναγνώριση ότι υπάρχει ή δεν υπάρχει επιτροπεία. 3. Οι λοιπές οικογενειακές διαφορές αφορούν: α) τον καθορισμό, τη μείωση ή την αύξηση της συνεισφοράς του καθενός από τους συζύγους για τις ανάγκες της οικογένειας, της διατροφής που οφείλεται λόγω γάμου, διαζυγίου ή συγγένειας, των δαπανών τοκετού και της διατροφής της άγαμης μητέρας, καθώς και της διατροφής της μητέρας από την κληρονομική μερίδα που έχει επαχθεί στο τέκνο που αυτή κυοφορεί, β) την άσκηση της γονικής μέριμνας αναφορικά με το τέκνο κατά τη διάρκεια του γάμου, και σε περίπτωση διαζυγίου ή ακύρωσης του γάμου ή όταν πρόκειται για τέκνο χωρίς γάμο των γονέων του, τη διαφωνία των γονέων κατά την κοινή άσκηση από αυτούς της γονικής τους μέριμνας, καθώς και την επικοινωνία των γονέων και των λοιπών ανιόντων με το τέκνο, συμπεριλαμβανομένων και των διαφορών του άρθρου 1536 του Αστικού Κώδικα, γ) τη ρύθμιση της χρήσης της οικογενειακής στέγης και της κατανομής των κινητών μεταξύ συζύγων, δ) κάθε άλλη περιουσιακού δικαίου διαφορά, που απορρέει από τη σχέση των συζύγων, ή των γονέων και τέκνων. 4. Σε περίπτωση διαζυγίου και κατά την ίδια διαδικασία της παραγράφου 1 μπορεί να ενωθεί ή συνεκδικασθεί η απαίτηση του αναίτιου συζύγου για ηθική βλάβη. ΤΙΤΛΟΣ II ΚΟΙΝΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ
Κώδικας
Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας (Π.Δ. 503/1985)
Άνοιγμα άρθρου

Ν3068 Άρθρο 3

Συμμόρφωση της Διοίκησης προς τις δικαστικές αποφάσεις (Ν. 3068/2002)
Σχετικότητα 87.2%
Κείμενο Άρθρου
Ν3068 Άρθρο 3: ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α΄ - ΣΥΜΜΟΡΦΩΣΗ ΤΗΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΠΡΟΣ 1. Το αρμόδιο τριμελές συμβούλιο, εάν μετά από αίτηση του ενδιαφερομένου διαπιστώσει καθυστέρηση, παράλειψη ή άρνηση συμμόρφωσης ή πλημμελή συμμόρφωση προς τα κριθέντα με δικαστική απόφαση, καλεί την αρχή που υποχρεούται σε συμμόρφωση να εκθέσει μέσα σε ένα μήνα τις απόψεις της και να υποβάλει τα στοιχεία που έχει στη διάθεσή της. Ακολούθως, αν μετά τη σχετική έρευνα, διαγνώσει ότι η καθυστέρηση, παράλειψη ή άρνηση συμμόρφωσης ή η πλημμελής συμμόρφωση προς τη δικαστική απόφαση είναι αδικαιολόγητη, καλεί την υπόχρεη προς συμμόρφωση αρχή να συμμορφωθεί προς την απόφαση μέσα σε εύλογη προθεσμία που το ίδιο ορίζει και η οποία δεν μπορεί να υπερβεί το τρίμηνο. Η προθεσμία αυτή, αν κατά την κρίση του συμβουλίου συντρέχει σπουδαίος λόγος, μπορεί να παραταθεί μία μόνο φορά. 2. Το τριμελές συμβούλιο μπορεί να ορίσει έναν δικαστή με βαθμό τουλάχιστον εφέτη ή αντίστοιχο, ως εντεταλμένο για να διατυπώνει και αυτεπαγγέλτως γνώμη και να παρέχει την αναγκαία συνδρομή, ως προς τον ενδεικνυόμενο τρόπο συμμόρφωσης προς την απόφαση, στην αρχή που υποχρεούται σε συμμόρφωση. Η υπόχρεη προς συμμόρφωση διοικητική αρχή μπορεί πάντοτε να ζητεί από τον εντεταλμένο δικαστή οδηγίες για τον προσήκοντα τρόπο συμμόρφωσης προς την απόφαση. 3. Αν η αρχή που υποχρεούται σε συμμόρφωση δεν συμμορφωθεί προς την απόφαση μέσα στην ταχθείσα προθεσμία, το τριμελές συμβούλιο βεβαιώνει τη μη συμμόρφωση της διοίκησης προς τη δικαστική απόφαση και προσδιορίζει ένα χρηματικό ποσό που πρέπει να καταβληθεί στον ενδιαφερόμενο, ως κύρωση για τη μη συμμόρφωση της διοίκησης προς τη δικαστική απόφαση. Κριτήρια για τον καθορισμό του ποσού αυτού είναι η φύση και η σημασία της διαφοράς για την οποία εκδόθηκε η μη εκτελούμενη απόφαση, οι συνθήκες της μη συμμόρφωσης και οι συνέπειές της για το πρόσωπο του θιγομένου, η χρονική της διάρκεια και ο αποτρεπτικός χαρακτήρας της κύρωσης. Εάν μετά την επιβολή της χρηματικής κύρωσης η διοίκηση εξακολουθεί να μην συμμορφώνεται προς τη δικαστική απόφαση, μπορεί μετά από επανάληψη της οριζόμενης στο άρθρο αυτό διαδικασίας να επιβληθεί από το τριμελές συμβούλιο και νέα χρηματική κύρωση. 4. Η απόφαση του τριμελούς συμβουλίου με την οποία προσδιορίζεται το χρηματικό ποσό ως κύρωση σε βάρος της διοίκησης εκτελείται κατά τις οικείες περί εντάλματος πληρωμής διατάξεις. Η είσπραξη του ποσού αυτού μπορεί να επιτευχθεί και με αναγκαστική εκτέλεση κατά το άρθρο 4. 5. Το ποσό καταλογίζεται στο Υπουργείο, τον οργανισμό τοπικής αυτοδιοίκησης ή το νομικό πρόσωπο δημοσίου δικαίου στο οποίο υπάγεται η αρχή που δεν συμμορφώθηκε. Για την κάλυψη της κατά το άρθρο αυτό δαπάνης εγγράφεται κατ' έτος ειδική πίστωση στον κρατικό προϋπολογισμό και τον προϋπολογισμό των οργανισμών τοπικής αυτοδιοίκησης και των λοιπών νομικών προσώπων δημοσίου δικαίου. Σε περίπτωση που δεν έχει εγγραφεί σχετική πίστωση στον προϋπολογισμό ή η εγγεγραμμένη είναι ανεπαρκής ή έχει εξαντληθεί, τηρείται η κατά τις οικείες διατάξεις διαδικασία εγγραφής ή μεταφοράς πίστωσης. 6. Σε περίπτωση καταψηφιστικής απόφασης με αντικείμενο χρηματική παροχή, η αίτηση της πρώτης παραγράφου υποβάλλεται μόνο όταν η αναγκαστική εκτέλεση που επιχείρησε ο δικαιούχος απέβη άκαρπη ή είναι φανερό ότι θα απέβαινε άκαρπη. 7. Το τριμελές συμβούλιο συντάσσει στο τέλος κάθε έτους για τις εισαχθείσες σε αυτό υποθέσεις μη συμμόρφωσης της διοίκησης σε δικαστικές αποφάσεις ιδιαίτερο πρακτικό, το οποίο υποβάλλεται στον Πρωθυπουργό, τον Πρόεδρο της Βουλής, τον Υπουργό Δικαιοσύνης και τον Υπουργό Εσωτερικών, Δημόσιας Διοίκησης και Αποκέντρωσης. 8. Με προεδρικό διάταγμα, που εκδίδεται με πρόταση των Υπουργών Οικονομίας και Οικονομικών και Δικαιοσύνης, ρυθμίζεται κάθε άλλο ζήτημα που αφορά τη λειτουργία του τριμελούς συμβουλίου και τον τρόπο και τη διαδικασία διαπίστωσης της μη συμμόρφωσης της διοίκησης, καθώς και επιβολής και είσπραξης του χρηματικού ποσού.
Κώδικας
Συμμόρφωση της Διοίκησης προς τις δικαστικές αποφάσεις (Ν. 3068/2002)
Άνοιγμα άρθρου

ΠΚ Άρθρο 80Α

Ποινικός Κώδικας (Ν. 4619/2019)Τροποποίηση: 01/05/2024
Σχετικότητα 87.1%
Κείμενο Άρθρου
ΠΚ Άρθρο 80Α: Επιμέτρηση και απότιση χρηματικής ποινής 1. Κάθε ποινή φυλάκισης μέχρι δύο (2) ετών, αν το δικαστήριο κρίνει ότι δεν υπάγεται στις προϋποθέσεις εφαρμογής των άρθρων 99 και 104 Α, μετατρέπεται σε χρηματική ποινή, υπολογίζοντας κάθε ημέρα σε ποσό από δέκα (10) έως εκατό (100) ευρώ, εκτός αν το δικ αστήριο, με την απόφασή του, κρίνει ότι απαιτείται η πραγματική της έκτιση εν όλω ή εν μέρει, για να αποτραπεί ο δράστης από την τέλεση νέων αξιόποινων πράξεων. Η παρ. 1 του άρθρου 80 για το ύψος της μετατροπής εφαρμόζεται αναλόγως. 2. Αν ο καταδικασθείς αδυνατεί να καταβάλει αμέσως το σύνολο της χρηματικής ποινής ή η καταβολή της συνεπάγεται την αδυναμία καταβολής της αποζημίωσης στο θύμα, το δικαστήριο καθορίζει, και αυτεπαγγέλτως, προθεσμία, όχι μεγαλύτερη από τρία (3) έτη, ώστε μέσα σε αυτήν να καταβάλει σε δόσεις ή εφάπαξ την ποινή του. 3. Αν η αδυναμία καταβολής της χρηματικής ποινής ή των δόσεων αυτής οφείλεται σε ουσιώδη αλλαγή των όρων της προσωπικής και οικονομικής κατάστασης του καταδικασθέντος μετά την επιβολή της ποινής, ο καταδικασθείς μπορεί να ζητήσει από το δικαστήριο που εξέδωσε την απόφαση: α) προθεσμία καταβολής της χρηματικής ποινής ή επέκταση αυτής, η οποία δεν μπορεί να υπερβαίνει συνολικά τα πέντε (5) έτη, ή β) αντικατάσταση της χρηματικής ποινής από την προσφορά κοινωφελούς εργασίας, στο μέτρο που ορίζει το δικαστήριο σύμφωνα με το άρθρο 104Α. Κάθε συγκεκριμένο αίτημα μπορεί να υποβληθεί μία (1) μόνο φορά. 4. Σε περίπτωση εφάπαξ καταβολής της χρηματικής ποινής που προέρχεται από μετατροπή ποινής φυλάκισης, χωρίς εφαρμογή των παρ. 2 και 3, δεν εφαρμόζονται οι διατάξεις που προβλέπουν προσαύξησή της.
Κώδικας
Ποινικός Κώδικας (Ν. 4619/2019)
Άνοιγμα άρθρου

ΠΚ Άρθρο 122

Ποινικός Κώδικας (Ν. 4619/2019)Τροποποίηση: 04/11/2024
Σχετικότητα 86.8%
Κείμενο Άρθρου
ΠΚ Άρθρο 122: Αναμορφωτικά μέτρα 1. Αναμορφωτικά μέτρα είναι: α) η επίπληξη του ανηλίκου, β) η ανάθεση της υπεύθυνης επιμέλειας του ανηλίκου στους γονείς ή στους επιτρόπους του, γ) η ανάθεση της υπεύθυνης επιμέλειας του ανηλίκου σε ανάδοχη οικογένεια, δ) η ανάθεση της επιμέλειας του ανηλίκου σε προστατευτικές εταιρείες ή σε ιδρύματα ανηλίκων ή σε επιμελητές ανηλίκων, ε) η συνδιαλλαγή μεταξύ ανήλικου δράστη και θύματος για έκφραση συγγνώμης και εν γένει για εξώδικη διευθέτηση των συνεπειών της πράξης, στ) η αποζημίωση του θύματος ή η κατ’ άλλον τρόπο άρση ή μείωση των συνεπειών της πράξης από τον ανήλικο, ζ) η παρακολούθηση κοινωνικών και ψυχολογικών προγραμμάτων σε κρατικούς, δημοτικούς, κοινοτικούς ή ιδιωτικούς φορείς, η) η φοίτηση σε σχολές επαγγελματικής ή άλλης εκπαίδευσης ή κατάρτισης, θ) η παρακολούθηση ειδικών προγραμμάτων κυκλοφοριακής αγωγής, θα) η παρακολούθηση ειδικών εκπαιδευτικών, καλλιτεχνικών ή πολιτιστικών προγραμμάτων σε κρατικούς, δημοτικούς ή ιδιωτικούς φορείς, θβ) η παρακολούθηση προγραμμάτων αθλητισμού και η συμμετοχή σε αθλητικά σωματεία, ι) η παροχή κοινωφελούς εργασίας, ια) η ανάθεση της επιμέλειας και επιτήρησης του ανηλίκου σε προστατευτικές εταιρείες ή σε επιμελητές ανηλίκων και ιβ) η τοποθέτηση σε κατάλληλο κρατικό, δημοτικό, κοινοτικό ή ιδιωτικό ίδρυμα αγωγής. 2. Σε κάθε περίπτωση, το δικαστήριο μπορεί να επιβάλει ως πρόσθετα αναμορφωτικά μέτρα επιπλέον υποχρεώσεις που αφορούν στον τρόπο ζωής του ανηλίκου ή στη διαπαιδαγώγησή του. Σε εξαιρετικές περιπτώσεις μπορεί να επιβάλει δύο ή περισσότερα από τα μέτρα που προβλέπονται στις περ. α’ έως και ια’ της παρ. 1. «3. Η επιλογή του αναμορφωτικού μέτρου που πρόκειται να επιβληθεί διέπεται από την αρχή της επικουρικότητας, για την εφαρμογή της οποίας τα αναμορφωτικά μέτρα που προβλέπονται στις περ. α' έως θβ' της παρ. 1 προτάσσονται των υπολοίπων. Το περιεχόμενο και η διάρκεια κάθε μέτρου πρέπει να είναι ανάλογα προς τη βαρύτητα της πράξης που έχει τελεστεί, την προσωπικότητα του ανηλίκου και τις βιοτικές του συνθήκες. Με κοινή απόφαση του Υπουργού Δικαιοσύνης και των κατά περίπτωση συναρμόδιων Υπουργών, ρυθμίζονται όλα τα θέματα που αφορούν στην επιβολή και εκτέλεση των μέτρων της πρώτης παραγράφου.». 4. Στην απόφαση του δικαστηρίου ορίζεται η μέγιστη διάρκεια του αναμορφωτικού μέτρου.
Κώδικας
Ποινικός Κώδικας (Ν. 4619/2019)
Άνοιγμα άρθρου

ΚΠολΔ Άρθρο 106

Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας (Π.Δ. 503/1985)
Σχετικότητα 86.1%
Κείμενο Άρθρου
ΚΠολΔ Άρθρο 106: Το δικαστήριο ενεργεί μόνο ύστερα από αίτηση διαδίκου και αποφασίζει με βάση τους πραγματικούς ισχυρισμούς που προτείνουν και αποδεικνύουν οι διάδικοι και τις αιτήσεις που υποβάλλουν, εκτός αν ο νόμος ορίζει διαφορετικά.
Κώδικας
Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας (Π.Δ. 503/1985)
Άνοιγμα άρθρου

ΑΚ Άρθρο 1515

Αστικός Κώδικας (Π.Δ. 456/1984)Τροποποίηση: 16/09/2021
Σχετικότητα 85.3%
Κείμενο Άρθρου
ΑΚ Άρθρο 1515: Τέκνα χωρίς γάμο των γονέων τους Η γονική μέριμνα του ανηλίκου τέκνου που γεννήθηκε και παραμένει χωρίς γάμο των γονέων του ανήκει στη μητέρα του. Όταν το τέκνο αναγνωρίζεται εκούσια ή δικαστικά με αγωγή που άσκησε ο πατέρας, αποκτά γονική μέριμνα και ο πατέρας, την οποία ασκεί από κοινού με τη μητέρα. Αν οι γονείς δεν ζουν μαζί, εφαρμόζονται αναλόγως τα άρθρα 1513 και 1514. Σε περίπτωση δικαστικής αναγνώρισης, στην οποία αντιδίκησε ο πατέρας, αυτός δεν ασκεί γονική μέριμνα ούτε αναπληρώνει τη μητέρα στην άσκησή της, εκτός αν υπάρχει συμφωνία των γονέων. Το δικαστήριο μπορεί, αν το επιβάλλει το συμφέρον του τέκνου, να αποφασίσει διαφορετικά μετά από αίτηση του πατέρα..
Κώδικας
Αστικός Κώδικας (Π.Δ. 456/1984)
Άνοιγμα άρθρου

ΚΠολΔ Άρθρο 152

Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας (Π.Δ. 503/1985)
Σχετικότητα 85.2%
Κείμενο Άρθρου
ΚΠολΔ Άρθρο 152: 1. Αν κάποιος διάδικος δεν μπόρεσε να τηρήσει κάποια προθεσμία εξαιτίας ανώτερης βίας ή δόλου του αντιδίκου του, έχει δικαίωμα να ζητήσει την επαναφορά των πραγμάτων στην προηγούμενη κατάσταση. 2. Πταίσμα του δικαστικού πληρεξουσίου ή του νόμιμου αντιπροσώπου του αιτούντος διαδίκου δεν αποτελεί λόγο για την επαναφορά των πραγμάτων στην προηγούμενη κατάσταση. 3. Η αίτηση για την επαναφορά των πραγμάτων στην προηγούμενη κατάσταση δεν μπορεί να στηριχθεί σε περιστατικά τα οποία ο δικαστής, όταν εξέταζε την αίτηση για παράταση της προθεσμίας ή για αναβολή, είχε κρίνει ανεπαρκή για τη χορήγηση της παράτασης ή της αναβολής.
Κώδικας
Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας (Π.Δ. 503/1985)
Άνοιγμα άρθρου

ΑΚ Άρθρο 1534

Αστικός Κώδικας (Π.Δ. 456/1984)
Σχετικότητα 85.1%
Κείμενο Άρθρου
ΑΚ Άρθρο 1534: Σε περίπτωση όπου υπάρχει κατεπείγουσα ανάγκη ιατρικής επέμβασης, για να αποτραπεί κίνδυνος ζωής ή υγείας του τέκνου, ο εισαγγελέας πρωτοδικών μπορεί, αν αρνούνται οι γονείς, να δώσει αυτός αμέσως την απαιτούμενη άδεια, ύστερα από αίτηση του αρμόδιου για τ η θεραπεία γιατρού ή του διευθυντή της κλινικής όπου νοσηλεύεται το τέκνο ή οποιουδήποτε άλλου αρμόδιου υγειονομικού οργάνου.
Κώδικας
Αστικός Κώδικας (Π.Δ. 456/1984)
Άνοιγμα άρθρου

ΑΚ Άρθρο 1490

Αστικός Κώδικας (Π.Δ. 456/1984)
Σχετικότητα 85.0%
Κείμενο Άρθρου
ΑΚ Άρθρο 1490: Αν ένας από τους ανιόντες ή τους κατιόντες δεν είναι σε θέση να δώσει διατροφή, η υποχρέωση βαρύνει εκείνον που είναι υπόχρεος ύστερα από αυτόν. Το ίδιο ισχύει και όταν, για πραγματικούς ή νομικούς λόγους, είναι αδύνατη ή ιδιαίτερα δυσχερής η δικαστική επιδίωξη στην ημεδαπή εναντίον εκείνου που έχει την υποχρέωση. Στην περίπτωση που καταβάλλει τη διατροφή, αντί για τον αμέσως υπόχρεο, άλλο πρόσωπο, αυτό υποκαθίσταται αυτοδικαίως στα δικαιώματα εκείνου που την έλαβε: 1. αν κατέβαλε τη διατροφή δυνάμει του δεύτερου εδαφίου της προηγούμενης παραγράφου. 2. αν πρόκειται για το κράτος ή νομικό πρόσωπο δημόσιου δικαίου ή κοινωφελές ίδρυμα που ανέλαβε τη διατροφή του δικαιούχου ανηλίκου στη θέση του υπόχρεου συγγενή του. 3. αν πρόκειται για ιδιώτες, στους οποίους ανατέθηκε η επιμέλεια του προσώπου του δικαιούχου ανηλίκου, σύμφωνα με τα άρθρα 1513, 1514, 1532, 1533 και 1535. 4. αν ο δικαιούχος της διατροφής είναι ανήλικος και τη διατροφή κατέβαλε, στη θέση του υπόχρεου γονέα του, ο σύζυγος του τελευταίου.
Κώδικας
Αστικός Κώδικας (Π.Δ. 456/1984)
Άνοιγμα άρθρου

ΠΚ Άρθρο 79

Ποινικός Κώδικας (Ν. 4619/2019)Τροποποίηση: 12/11/2021
Σχετικότητα 84.0%
Κείμενο Άρθρου
ΠΚ Άρθρο 79: Δικαστική επιμέτρηση της ποινής 1. Με την επιμέτρηση της ποινής καθορίζεται η ανάλογη και δίκαιη τιμωρία του εγκλήματος με βάση τη βαρύτητα της πράξης και το βαθμό ενοχής του υπαιτίου γι' αυτή. Το δικαστήριο σταθμίζει τα στοιχεία που λειτουργούν υπέρ και σε βάρος του υπαιτίου και συνεκτιμά τις συνέπειες της ποινής για τον ίδιο και τους οικείους του. 2. Για την εκτίμηση της βαρύτητας της πράξης το δικαστήριο λαμβάνει υπόψη του: α) τη βλάβη που αυτή προξένησε ή τον κίνδυνο που προκάλεσε, β) τη φύση, το είδος και το αντικείμενο της πράξης, καθώς επίσης όλες τις περιστάσεις χρόνου, τόπου, μέσων και τρόπου που συνόδευσαν την προπαρασκευή ή την εκτέλεσή της. 3. Για την εκτίμηση του βαθμού ενοχής του υπαιτίου, το δικαστήριο εξετάζει: α) την ένταση του δόλου ή το βαθμό της αμέλειάς του, β) τα αίτια που τον ώθησαν στην εκτέλεση του εγκλήματος, την αφορμή που του δόθηκε και τον σκοπό που επιδίωξε, γ) τον χαρακτήρα του και τον βαθμό της ανάπτυξής του που επηρέασαν την πράξη, δ) τις ατομικές και κοινωνικές περιστάσεις και την προηγούμενη ζωή του στο μέτρο που σχετίζονται με την πράξη, ε) τον βαθμό της δυνατότητας και της ικανότητάς του να πράξει διαφορετικά, στ) τη διαγωγή του κατά τη διάρκεια της πράξης και μετά την πράξη και ιδίως τη μετάνοια που επέδειξε και την προθυμία του να επανορθώσει τις συνέπειες της πράξης του. 4. Στοιχεία που λειτουργούν υπέρ του υπαιτίου θεωρούνται ιδίως: α) το ότι αυτός διαδραμάτισε έναν σαφώς υποδεέστερο ρόλο σε πράξη που τελέστηκε από πολλούς, β) το ότι τέλεσε την πράξη σε δικαιολογημένη συναισθηματική φόρτιση, γ) το ότι έθεσε τον εαυτό του στη διάθεση των αρχών χωρίς σημαντική καθυστέρηση, ενώ μπορούσε να διαφύγει, δ) το ότι διευκόλυνε ουσιωδώς την εξιχνίαση του εγκλήματος. 5. Στοιχεία που λειτουργούν σε βάρος του υπαιτίου θεωρούνται ιδίως: α) η κατ' επάγγελμα τέλεση της πράξης, β) η ιδιαίτερη σκληρότητα, γ) η εκμετάλλευση της εμπιστοσύνης του θύματος, δ) το γεγονός ότι το θύμα δεν μπορούσε να προστατεύσει τον εαυτό του, ε) τ ο ότι ο υπαίτιος διαδραμάτισε ιθύνοντα ρόλο σε πράξη που τελέστηκε με συμμετοχή πολλών. 6. Στοιχεία που έχουν αξιολογηθεί από τον νομοθέτη για τον προσδιορισμό της απειλούμενης ποινής δεν λαμβάνονται από το δικαστήριο επιπροσθέτως υπόψη κατά την επιμέτρησή της. 7. Στην απόφαση αναφέρονται ρητά οι λόγοι που δικαιολογούν την κρίση του δικαστηρίου για την επιμέτρηση της ποινής που επέβαλε.
Κώδικας
Ποινικός Κώδικας (Ν. 4619/2019)
Άνοιγμα άρθρου

Ν3500 Άρθρο 18

Ενδοοικογενειακή Βία (Ν. 3500/2006)Τροποποίηση: Ν. 5172/2025
Σχετικότητα 84.8%
Κείμενο Άρθρου
Ν3500 Άρθρο 18: Περιοριστικοί όροι 1. Σε περίπτωση διαπράξεως εγκλήματος ενδοοικογενειακής βίας είναι δυνατόν, αν υπό τις συγκεκριμένες συνθήκες κρίνεται απαραίτητο για την προστασία της σωματικής και ψυχικής υγείας του θύματος, να επιβληθούν στον κατηγορούμενο από το αρμόδιο ποινικό δικαστήριο στο οποίο παραπέμπεται να δικασθεί ή από τον αρμόδιο ανακριτή, ή από το δικαστικό συμβούλιο ή από τον εισαγγελέα που έχει επιληφθεί σε κάθε δικονομικό στάδιο της υπόθεσης, με αιτιολογημένη διάταξή του, κατά της οποίας επιτρέπεται η άσκηση προσφυγής ενώπιον του συμβουλίου πλημμελειοδικών, και για όσο χρονικό διάστημα απαιτείται, περιοριστικοί όροι, όπως ιδίως η απομάκρυνσή του από την οικογενειακή κατοικία, η μετοίκησή του, η απαγόρευση να προσεγγίζει τους χώρους κατοικίας ή και εργασίας του θύματος, κατοικίες στενών συγγενών του, τα εκπαιδευτήρια των παιδιών και ξενώνες φιλοξενίας, η απαγόρευση κάθε είδους επικοινωνίας με το θύμα, η παράδοση στην οικεία αστυνομική αρχή όπλων που νόμιμα κατέχει, η ηλεκτρονική του επιτήρηση με τη χρήση τεχνολογίας εντοπισμού θέσης και κίνησης, η εμφάνισή του στο οικείο αστυνομικό τμήμα και η παροχή στοιχείων επικοινωνίας διαθέσιμων στις αρχές ανά πάσα στιγμή, η συμμετοχή του σε θεραπευτικά ή συμβουλευτικά προγράμματα ή προγράμματα απεξάρτησης. Για την επιβολή περιοριστικών όρων λαμβάνονται υπόψη ιδίως η βαρύτητα και η συχνότητα της πράξης, τα στοιχεία της προσωπικότητας και η επικινδυνότητα του δράστη και η υποτροπή. Απόσπασμα των ανωτέρω αποφάσεων, βουλευμάτων και διατάξεων, που επιβάλλουν περιοριστικούς όρους διαβιβάζεται αυθημερόν στον αρμόδιο για την εκτέλεσή τους Εισαγγελέα και κοινοποιείται αμελλητί στον καθ' ου, στο θύμα και στις διωκτικές αρχές. 2. Ο περιοριστικός όρος που έχει επιβληθεί σύμφωνα με τις διατάξεις της προηγούμενης παραγράφου είναι δυνατόν να ανακληθεί, αντικατασταθεί ή τροποποιηθεί από το αρμόδιο δικαστικό όργανο που τον επέβαλε, με αίτηση αυτού στον οποίο επιβλήθηκε ή του θύματος, στην οποία αναφέρονται οι λόγοι για τους οποίους επιβάλλεται η ανάκληση, αντικατάσταση ή τροποποίησή του ή και αυτεπαγγέλτως αν εκλείψουν οι λόγοι επιβολής ή προκύψει λόγος αντικατάστασης του όρου. Το δικαστικό όργανο αποφαίνεται αφού ακούσει το θύμα και αυτόν στον οποίο επιβλήθηκε ο περιοριστικός όρος. 3. Το δικαστικό όργανο που είναι αρμόδιο κατά την παρ. 1 για την επιβολή, ανάκληση, αντικατάσταση ή τροποποίηση των περιοριστικών όρων, μπορεί να ζητήσει, συμβουλευτικά, τη γνώμη ψυχιάτρων, ψυχολόγων, κοινωνικών λειτουργών και άλλων επιστημόνων με ειδικές γνώσεις σε θέματα ενδοοικογενειακής βίας, εφόσον τα πρόσωπα αυτά εργάζονται σε δημόσιο φορέα ή σε ιδιωτικό φορέα που εποπτεύεται από τα Υπουργεία Εσωτερικών, Υγείας ή Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας. 4. Κατά της διάταξης του εισαγγελέα πρωτοδικών που επιβάλλει περιοριστικούς όρους, ο καθ' ου μπορεί να ασκήσει προσφυγή ενώπιον του συμβουλίου πλημμελειοδικών εντός προθεσμίας δέκα (10) ημερών από την κοινοποίηση. Η προθεσμία αυτή και η άσκηση της προσφυγής δεν αναστέλλουν την ισχύ της διάταξης. Στο διατακτικό της τελευταίας μνημονεύονται ειδικά το δικαίωμα και η προθεσμία άσκησης προσφυγής. Όποιος παραβιάζει τον περιοριστικό όρο που του έχει επιβληθεί τιμωρείται με φυλάκιση. Το θύμα ενημερώνεται αμελλητί για την παραβίαση του περιοριστικού όρου της προσέγγισης του θύματος από την αρμόδια αστυνομική αρχή, εφόσον έχει περιέλθει σε γνώση της.
Κώδικας
Ενδοοικογενειακή Βία (Ν. 3500/2006)
Άνοιγμα άρθρου

ΚΠολΔ Άρθρο 336

Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας (Π.Δ. 503/1985)
Σχετικότητα 84.7%
Κείμενο Άρθρου
ΚΠολΔ Άρθρο 336: 1. Πραγματικά γεγονότα τα οποία είναι τόσο πασίγνωστα ώστε να μην υπάρχει εύλογη αμφιβολία ότι είναι αληθινά λαμβάνονται υπόψη αυτεπαγγέλτως και χωρίς απόδειξη. 2. Πραγματικά γεγονότα γνωστά στο δικαστήριο από άλλη δικαστική ενέργειά του λαμβάνονται υπόψη αυτεπαγγέλτως και χωρίς απόδειξη, αν η αλήθεια τους ισχύει απέναντι σε όλους. 3. Με βάση αποδεδειγμένα πραγματικά γεγονότα το δικαστήριο μπορεί να βγάλει συμπεράσματα για άλλα γεγονότα. 4. Το δικαστήριο λαμβάνει αυτεπαγγέλτως υπόψη τα διδάγματα της κοινής πείρας και χωρίς απόδειξη.
Κώδικας
Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας (Π.Δ. 503/1985)
Άνοιγμα άρθρου

ΑΚ Άρθρο 1441

Αστικός Κώδικας (Π.Δ. 456/1984)Τροποποίηση: 16/09/2021
Σχετικότητα 84.6%
Κείμενο Άρθρου
ΑΚ Άρθρο 1441: Συναινετικό διαζύγιο 1. Οι σύζυγοι μπορούν, με έγγραφη συμφωνία ή κοινή ψηφιακή δήλωση, να λύσουν τον γάμο τους. Η έγγραφη συμφωνία καταρτίζεται μεταξύ των συζύγων ή η κοινή ψηφιακή δήλωση υποβάλλεται από αυτούς με την παρουσία ή με ψηφιακή σύμπραξη πληρεξούσιου δικηγόρου αντίστοιχα για καθέναν από αυτούς. Όταν η συμφωνία είναι έγγραφη, υπογράφεται από τους ίδιους και από τους πληρεξούσιους δικηγόρους τους ή μόνο από τους τελευταίους, εφόσον είναι εφοδιασμένοι με ειδικό πληρεξούσιο. Η πληρεξουσιότητα πρέπει να έχει δοθεί μέσα στον τελευταίο μήνα πριν από την υπογραφή της συμφωνίας. 2. Αν υπάρχουν ανήλικα τέκνα, για να λυθεί ο γάμος, πρέπει με την έγγραφη συμφωνία ή την κοινή ψηφιακή δήλωση της παρ. 1 ή με άλλη συμφωνία μεταξύ των συζύγων, που καταρτίζεται, όπως ορίζεται στην παρ. 1, να ρυθμίζεται η κατανομή της γονικής μέριμνας και ιδίως η επιμέλεια των τέκνων, ο τόπος διαμονής τους, ο γονέας με τον οποίο διαμένουν, η επικοινωνία τους με τον άλλο γονέα και η διατροφή τους. Η ανωτέρω έγγραφη συμφωνία ή η κοινή ψηφιακή δήλωση ισχύει για τουλάχιστον δύο (2) έτη και παρατείνεται αυτοδικαί ως, εκτός αν κάποιος από τους δύο γονείς δηλώσει εγγράφως στον άλλο γονέα, πριν τη λήξη του συμφωνημένου χρόνου, ότι δεν επιθυμεί την παράτασή της. 3. α. Η έγγραφη συμφωνία για τη λύση του γάμου, καθώς και κάθε χωριστή συμφωνία για την κατανομή της γονικής μέριμνας, την επιμέλεια, τον τόπο διαμονής, την επικοινωνία και τη διατροφή των ανηλίκων τέκνων, υποβάλλονται από τους πληρεξουσίους δικηγόρους του κάθε συζύγου μαζί με τα ειδικά πληρεξούσια σε συμβολαιογράφο. β. Η κατάρτιση της συμβολαιογραφικής πράξης της παρ. 4 απέχει τουλάχιστον δέκα (10) ημέρες από την έγγραφη συμφωνία των συζύγων ή την κοινή ψηφιακή δήλωση. Η ημερομηνία της έγγραφης συμφωνίας των συζύγων αποδεικνύεται με βεβαίωση του γνησίου της υπογραφής αυτών. Βεβαίωση του γνησίου της υπογραφής των συζύγων δεν απαιτείται στην περίπτωση υποβολής κοινής ψηφιακής δήλωσης. 4. Ο συμβολαιογράφος συντάσσει πράξη με την οποία βεβαιώνει τη λύση του γάμου, επικυρώνει τις συμφωνίες των συζύγων και τις ενσωματώνει σε αυτή. Τη συμβολαιογραφική πράξη υπογράφουν ή εγκρίνουν με ηλεκτρονικά μέσα οι σύζυγοι και οι πληρεξούσιοι δικηγόροι τους ή μόνο οι τελευταίοι, εφόσον είναι εφοδιασμένοι με ειδικό πληρεξούσιο. Η πληρεξουσιότητα δίδεται τον τελευταίο μήνα πριν από την υπογραφή της πράξης. Όταν η βεβαίωση αφορά στην επιμέλεια, επικοινωνία και διατροφή των ανηλίκων τέκνων, η πράξη αποτελεί ε κτελεστό τίτλο, εφόσον έχουν συμπεριληφθεί στη συμφωνία οι ρυθμίσεις των άρθρων 950 και 951 του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας. Μετά τη λήξη ισχύος της επικυρωμένης συμφωνίας, μπορεί να ρυθμίζονται η επιμέλεια, η επικοινωνία και η διατροφή των τέκνων για περαιτέρω χρονικό διάστημα με νέα συμφωνία και με την ίδια διαδικασία. 5. Η λύση του γάμου επέρχεται με την κατάθεση αντιγράφου της συμβολαιογραφικής πράξης στο ληξιαρχείο όπου έχει κατατεθεί η σύσταση του γάμου, ή με ενημέρωση του ληξιαρχείου με χρήση Τεχνολογιών Πληροφορικής και Επικοινωνιών..
Κώδικας
Αστικός Κώδικας (Π.Δ. 456/1984)
Άνοιγμα άρθρου

ΚΔΕλΣ Άρθρο 50

Κώδικας Δικονομίας Ελεγκτικού Συνεδρίου (Ν. 4700/2020)
Σχετικότητα 84.6%
Κείμενο Άρθρου
ΚΔΕλΣ Άρθρο 50: Δυνητική ομοδικία 1. Περισσότεροι μπορούν, με το ίδιο δικόγραφο, να ασκήσουν κοινή αίτηση δικαστικής προστασίας κατά της ίδιας πράξης ή παράλειψης, εφόσον οι λόγοι που προβάλλουν στηρίζονται σε όμοια κατά τα ουσιώδη στοιχεία νομική και πραγματική βάση, ή, αν πρόκειται περί αγωγής, εφόσον συνδέονται με κοινό δικαίωμα ή τα δικαιώματά τους στηρίζονται σε όμοια, κατά τα ουσιώδη στοιχεία, νομική και πραγματική βάση. 2. Κατά περισσότερων νομικών προσώπων δημοσίου δικαίου μπορεί να ασκηθεί κοινή αίτηση δικαστικής προστασίας, εφόσον η πράξη ή η παράλειψη του ενός έχει ενσωματωθεί στην πράξη ή την παράλειψη του άλλου ή κοινή αγωγή, εφόσον τα πρόσωπα αυτά συνδέονται με κοινή υποχρέωση ή οι υποχρεώσεις τους πηγάζουν από την ίδια νομική και πραγματική αιτία. 3. Για απαιτήσεις από συντάξεις, έστω και αν βασίζονται σε παράνομες πράξεις, εφαρμόζονται οι παρ. 1 και 2 και όταν αντικείμενο της διαφοράς είναι ομοειδείς, έστω και μη ισόποσες, απαιτήσεις ή υποχρεώσεις που στηρίζονται σε όμοια, κατά τα ουσιώδη στοιχεία, νομική βάση. Ομοδικία συντρέχει και όταν για τους αιτούντες δικαστική προστασία έχει εκδοθεί μία πράξη με ξεχωριστά για τον καθένα κεφάλαια ή περισσότερες αυτοτελείς για τον καθένα πράξεις. Στην περίπτωση αυτή δεν απαιτείται η συνδρομή και των προϋποθέσεων της συνάφειας. 4. Η δυνητική ομοδικία δεν επηρεάζει τις ουσιαστικές έννομες σχέσεις των ομοδίκων. Οι διαδικαστικές πράξεις του ενός δεν ωφελούν ούτε βλάπτουν τους άλλους. 5. Κάθε ομόδικος έχει δικαίωμα, κατά χωρισμό του κοινού δικογράφου έως την πρώτη συζήτηση, να ασκήσει νέο ένδικο βοήθημα, οπότε ως χρονολογία άσκησής του θεωρείται εκείνη του κοινού δικογράφου.
Κώδικας
Κώδικας Δικονομίας Ελεγκτικού Συνεδρίου (Ν. 4700/2020)
Άνοιγμα άρθρου

ΚΠολΔ Άρθρο 81

Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας (Π.Δ. 503/1985)
Σχετικότητα 84.5%
Κείμενο Άρθρου
ΚΠολΔ Άρθρο 81: 1. Η κύρια και η πρόσθετη παρέμβαση, ανεξάρτητα από το αν γίνεται εκούσια ή ύστερα από προσεπίκληση ή ανακοίνωση, ασκείται σύμφωνα με τις διατάξεις που ισχύουν για την αγωγή και κοινοποιείται σε όλους τους διαδίκους. Το δικόγραφο της παρέμβασης πρέπει να π εριέχει, εκτός από τα στοιχεία που απαιτούνται για κάθε δικόγραφο α) αναγραφή των διαδίκων και της διαφοράς που εκκρεμεί, β) προσδιορισμό του έννομου συμφέροντος που έχει ο παρεμβαίνων στην εκκρεμή δίκη, καθώς και του δικαιώματος με βάση το οποίο αντιποιείται το επίδικο, γ) σε περίπτωση πρόσθετης παρέμβασης, καθορισμό του διαδίκου για την υποστήριξη του οποίου γίνεται η παρέμβαση. 2. Η άσκηση της κύριας παρέμβασης έχει τα αποτελέσματα που έχει και η άσκηση της αγωγής. 3. Ο παρεμβαίνων καλείται στις επόμενες διαδικαστικές πράξεις από το διάδικο που επισπεύδει τη δίκη. Σε περίπτωση πρόσθετης παρέμβασης έχει δικαίωμα να προτείνει την έλλειψη κλήτευσης και ο διάδικος για την υποστήριξη του οποίου ασκήθηκε η παρέμβαση.
Κώδικας
Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας (Π.Δ. 503/1985)
Άνοιγμα άρθρου

ΚΠολΔ Άρθρο 758

Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας (Π.Δ. 503/1985)Τροποποίηση: 13/10/2017
Σχετικότητα 84.5%
Κείμενο Άρθρου
ΚΠολΔ Άρθρο 758: 1. Οι αποφάσεις που αποφαίνονται οριστικά, εφόσον δεν ορίζεται διαφορετικά, μπορούν με αίτηση διαδίκου, μετά τη δημοσίευσή τους, να ανακληθούν ή να μεταρρυθμιστούν από το δικαστήριο που τις εξέδωσε, αν προκύψουν νέα πραγματικά περιστατικά ή μεταβληθούν οι συνθήκες κάτω από τις οποίες εκδόθηκαν. Η ανάκληση ή μεταρρύθμιση γίνεται κατά τη διαδικασία των άρθρων 741 έως 781, αφού κληθούν οι διάδικοι της αρχικής δίκης και τα πρόσωπα τα οποία είχαν διοριστεί ή είχαν αντικατασταθεί ή παυθεί από την απόφαση για την άσκηση λειτουργήματος. «Η αίτηση ανάκλησης ή μεταρρύθμισης του πρώτου εδαφίου επιτρέπεται, επίσης, μετά την έκδοση οριστικής απόφασης του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Δικαιωμάτων του Ανθρώπου με την οποία κρίνεται ότι η δικαστική απόφαση που δέχθηκε ή απέρριψε την αρχική αίτηση εκδόθηκε κατά παράβαση δικαιώματος που αφορά στον δίκαιο χαρακτήρα της διαδικασίας που τηρήθηκε ή διάταξης ουσιαστικού δικαίου της Ευρωπαϊκής Σύμβασης Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, με την επιφύλαξη των όρων και περιορισμών που προβλέπονται στις επιμέρους διατάξεις της Ευρωπαϊκής Σύμβασης Δικαιωμάτων του Ανθρώπου περί προστασίας της εθνικής ασφάλειας, της δημόσιας τάξης, της πρόληψης του εγκλήματος, της προστασίας της υγείας ή ηθικής και της προστασίας των δικαιωμάτων και ελευθεριών των τρίτων. Στην περίπτωση αυτή η αίτηση ασκείται μέσα σε προθεσμία ενενήντα (90) ημερών, η οποία αρχίζει από την ημερομηνία που καθίσταται οριστική η απόφαση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Δικαιωμάτων του Ανθρώπου.» 2. Η ανακλητική ή μεταρρυθμιστική απόφαση δεν έχει αναδρομική ισχύ, εκτός αν το ορίσει ειδικά το δικαστήριο. 3. Η ανακλητική ή μεταρρυθμιστική απόφαση σημειώνεται χωρίς υπαίτια καθυστέρηση στο βιβλίο που τηρείται κατά το άρθρο 776 και στο περιθώριο της απόφασης που ανακαλείται ή μεταρρυθμίζεται, με επιμέλεια της γραμματείας του δικαστηρίου.
Κώδικας
Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας (Π.Δ. 503/1985)
Άνοιγμα άρθρου

ΑΚ Άρθρο 1539

Αστικός Κώδικας (Π.Δ. 456/1984)
Σχετικότητα 84.4%
Κείμενο Άρθρου
ΑΚ Άρθρο 1539: Συνέπειες παύσης Αν έπαυσε η γονική μέριμνα ή το δικαίωμα των γονέων να διοικούν την περιουσία του τέκνου τους ή και μόνη η άσκησή τους, οι γονείς οφείλουν λογοδοσία ως προς το κεφάλαιο της περιουσίας του τέκνου και παράδοσή της. Το ίδιο ισχύει, αν έπαυσε η γονική μέριμνα ή το δικαίωμα διοίκησης της περιουσίας του τέκνου ή και μόνη η άσκησή τους, ως προς τον ένα μόνο από τους γονείς.
Κώδικας
Αστικός Κώδικας (Π.Δ. 456/1984)
Άνοιγμα άρθρου

Ν4640 Άρθρο 7

Διαμεσολάβηση (Ν. 4640/2019)Τροποποίηση: Ν. 4912/2022
Σχετικότητα 84.1%
Κείμενο Άρθρου
Ν4640 Άρθρο 7: Διαδικασία της Υποχρεωτικής Αρχικής Συνεδρίας Διαμεσολάβησης και αμοιβή νομικού παραστάτη Αρχικής Συνεδρίας Διαμεσολάβησης και αμοιβή νομικού παραστάτη 1. Για τις διαφορές της παραγράφου 1 του άρθρου 6 του παρόντος, ο διαμεσολαβητής ορίζεται κατά τα προβλεπόμενα στην παράγραφο 2 του άρθρου 5 του παρόντος. Ειδικότερα, το επισπεύδον μέρος έχει τη δυνατότητα είτε να επικοινωνήσει με το άλλο ή τα άλλα μέρη της διαφοράς για τον διορισμό διαμεσολαβητή κοινής αποδοχής είτε να απευθυνθεί σε διαμεσολαβητή της επιλογής του. Στην περίπτωση αυτή, ο διαμεσολαβητής επικοινωνεί με το άλλο ή τα άλλα μέρη με κάθε πρόσφορο μέσο, για να διαπιστώσει αν επιτυγχάνεται συμφωνία ως προς το πρόσωπό του και λαμβάνει σχετική έγγραφη έγκρισή τους. Αν δεν καταστεί δυνατή η επικοινωνία ή αν δεν επιτευχθεί συμφωνία ως προς το πρόσωπο του διαμεσολαβητή, τότε διορίζεται διαμεσολαβητής από την Κεντρική Επιτροπή Διαμεσολάβησης με επιμέλεια του επισπεύδοντος μέρους. Ο διορισμός γίνεται κατά σειρά προτεραιότητας με βάση τον αύξοντα αριθμό Ειδικού Μητρώου Διαμεσολαβητών του άρθρου 29 του παρόντος, μεταξύ όσων κατοικούν στην περιφέρεια του δικαστηρίου που είναι κατά τόπο αρμόδιο για την εκδίκαση της διαφοράς. Στις περιπτώσεις που δεν είναι επαρκής ο αριθμός των διαμεσολαβητών ή υπάρχει σύγκρουση συμφερόντων, ο διορισμός γίνεται μεταξύ όσων κατοικούν στην οικεία Εφετειακή περιφέρεια. Στην περίπτωση επιλογής του διαμεσολαβητή από την Κεντρική Επιτροπή Διαμεσολάβησης ο τελευταίος υποχρεούται μέσα σε προθεσμία τριών (3) εργάσιμων ημερών να δηλώσει αν αποδέχεται τον διορισμό του. Αν η προθεσμία των τριών (3) εργάσιμων ημερών παρέλθει άπρακτη, τεκμαίρεται η μη αποδοχή του. Σε περίπτωση μη αποδοχής του διορισμού του διαμεσολαβητή επιλέγεται ο επόμενος κατά σειρά προτεραιότητας από το ως άνω Ειδικό Μητρώο. 2. Το επισπεύδον μέρος υποβάλλει στον διαμεσολαβητή που έχει οριστεί από τα μέρη ή από την Κεντρική Επιτροπή Διαμεσολάβησης, αίτημα προσφυγής στη διαδικασία της διαμεσολάβησης, αποστέλλοντάς του ηλεκτρονικά ή με άλλον πρόσφορο τρόπο συμπληρωμένο έντυπο, στο οποίο υποχρεωτικά αναγράφονται τα στοιχεία των μερών σύμφωνα με την περίπτωση 3 του άρθρου 118 Κ.Πολ.Δ., καθώς και το αντικείμενο της διαφοράς και λαμβάνει απόδειξη παραλαβής. Ο διαμεσολαβητής επικοινωνεί με κάθε πρόσφορο μέσο με τα μέρη για τον ορισμό της ημερομηνίας και του τόπου διεξαγωγής της υποχρεωτικής αρχικής συνεδρίας διαμεσολάβησης. Σε περίπτωση μη συμφωνίας, ο διαμεσολαβητής ορίζει την ημερομηνία και τον τόπο διεξαγωγής της υποχρεωτικής αρχικής συνεδρίας. Και στις δύο περιπτώσεις γνωστοποιεί τα παραπάνω στοιχεία στα μέρη εγγράφως πέντε (5) τουλάχιστον μέρες πριν από την υποχρεωτική αρχική συνεδρία, με συστημένη επιστολή ή ηλεκτρονικά και λαμβάνει απόδειξη παραλαβής της γνωστοποίησης. Τα έξοδα της γνωστοποίησης προκαταβάλλονται από το επισπεύδον μέρος και επιδικάζονται ως δικαστικά έξοδα, εφόσον επακολουθήσει δίκη. 3. Η υποχρεωτική αρχική συνεδρία διαμεσολάβησης λαμβάνει χώρα το αργότερο εντός είκοσι (20) ημερών από την επομένη της αποστολής στον διαμεσολαβητή του αιτήματος προσφυγής στη διαδικασία διαμεσολάβησης από το επισπεύδον μέρος. Αν κάποιο από τα μέρη διαμένει στο εξωτερικό η ως άνω προθεσμία παρεκτείνεται έως την τριακοστή (30ή) ημέρα από την επομένη της αποστολής του αιτήματος στον διαμεσολαβητή. Η υποχρεωτική αρχική συνεδρία διαμεσολάβησης έχει εμπιστευτικό χαρακτήρα, δεν τηρούνται πρακτικά και εφαρμόζονται αναλόγως οι παράγραφοι 4, 6 και 7 του άρθρου 5 του παρόντος. 4. Μετά το πέρας της υποχρεωτικής αρχικής συνεδρίας συντάσσεται πρακτικό από τον διαμεσολαβητή που υπογράφεται από τον ίδιο και όλους τους συμμετέχοντες και αν επακολουθήσει άσκηση αγωγής ή αν έχει ήδη ασκηθεί, αυτό κατατίθεται στο δικαστήριο επί ποινή απαραδέκτου της συζήτησης της υπόθεσης μαζί με τις προτάσεις. Στο πρακτικό αυτό αναγράφεται υποχρεωτικά ο τρόπος γνωστοποίησης της υποχρεωτικής αρχικής συνεδρίας στα μέρη και η συμμετοχή τους ή μη σε αυτήν. 5. Στην υποχρεωτική αρχική συνεδρία τα μέρη παρίστανται μαζί με νομικό παραστάτη, του οποίου η αμοιβή συμφωνείται ελεύθερα. Στην περίπτωση νομικών προσώπων ο νόμιμος εκπρόσωπος δύναται να διορίζει αντιπρόσωπο με εξουσιοδότηση και θεώρηση του γνησίου της υπογραφής του. Κατ’ εξαίρεση επιτρέπεται στην υποχρεωτική αρχική συνεδρία δυνάμει εξουσιοδότησης μόνη η συμμετοχή του νομικού παραστάτη του μέρους, του οποίου αποδεδειγμένα δεν είναι δυνατή η φυσική παρουσία, ιδίως, στις περιπτώσεις που αντιμετωπίζει δυσκολία μετακίνησης λόγω σοβαρής ασθένειας ή αν δεν υπάρχει δυνατότητα τηλεδιάσκεψης μέσω ηλεκτρονικού υπολογιστή ή άλλου συστήματος τηλεδιάσκεψης ή αν είναι κάτοικος εξωτερικού. 6. Το δικαστήριο που επιλαμβάνεται της διαφοράς δύναται να επιβάλει στο μέρος που δεν προσήλθε στην υποχρεωτική αρχική συνεδρία διαμεσολάβησης, παρότι έχει κληθεί προς τούτο, σύμφωνα με τις διατάξεις του παρόντος άρθρου, χρηματική ποινή η οποία δεν μπορεί να είναι κατώτερη από εκατό (100) ευρώ και μεγαλύτερη από πεντακόσια (500) ευρώ, συνεκτιμώμενης της εν γένει συμπεριφοράς του και των λόγων μη προσέλευσης. Οι χρηματικές ποινές του προηγούμενου εδαφίου περιέρχονται στο ΤΑ.Χ.ΔΙ.Κ., στο οποίο κοινοποιείται με επιμέλεια του γραμματέα του Δικαστηρίου αντίγραφο της απόφασης και δύνανται να αναπροσαρμόζονται με απόφαση του Υπουργού Δικαιοσύνης. Προσβολή της απόφασης με ένδικα μέσα, ως προς τη χρηματική ποινή, δεν επιτρέπεται αν δεν περιλαμβάνει και την ουσία της υπόθεσης. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Δικαιοσύνης και Οικονομικών καθορίζεται η διαδικασία καταλογισμού και είσπραξης της χρηματικής ποινής και ρυθμίζεται κάθε σχετικό ζήτημα για την εφαρμογή της παρούσας. Η ως άνω διαδικασία αφορά και ήδη επιβληθείσες ποινές. 7. Εφόσον τα μέρη αποφασίσουν να συνεχίσουν τη διαδικασία της διαμεσολάβησης είτε με τον ίδιο είτε με διαφορετικό διαμεσολαβητή, συντάσσεται έγγραφο συμφωνίας υπαγωγής της διαφοράς στη διαδικασία της διαμεσολάβησης και ακολουθείται η διαδικασία του άρθρου 5 του παρόντος, η οποία θα πρέπει να έχει ολοκληρωθεί εντός σαράντα (40) ημερών, που υπολογίζονται από την επομένη της λήξης της ανωτέρω εικοσαήμερης ή τριακονθήμερης προθεσμίας. Τα μέρη δύνανται να συμφωνούν παράταση της προθεσμίας των σαράντα (40) ημερών. Το χρονικό διάστημα από 1 έως 31 Αυγούστου δεν υπολογίζεται στις παραπάνω προθεσμίες.
Κώδικας
Διαμεσολάβηση (Ν. 4640/2019)
Άνοιγμα άρθρου

ΑΚ Άρθρο 1513

Αστικός Κώδικας (Π.Δ. 456/1984)Τροποποίηση: 16/09/2021
Σχετικότητα 83.9%
Κείμενο Άρθρου
ΑΚ Άρθρο 1513: Διαζύγιο ή ακύρωση του γάμου - διάσταση των συζύγων Στις περιπτώσεις διαζυγίου ή ακύρωσης του γάμου ή λύσης ή ακύρωσης του συμφώνου συμβίωσης ή διακοπής της συμβίωσης των συζύγων ή των μερών του συμφώνου συμβίωσης και εφόσον ζουν και οι δύο γονείς, εξακολουθούν να ασκούν από κοινού και εξίσου τη γονική μέρ ιμνα. Ο γονέας με τον οποίο διαμένει το τέκνο, επιχειρεί τις πράξεις που προβλέπονται στο πρώτο εδάφιο του άρθρου 1516, κατόπιν προηγούμενης ενημέρωσης του άλλου γονέα..
Κώδικας
Αστικός Κώδικας (Π.Δ. 456/1984)
Άνοιγμα άρθρου

Σ Άρθρο 21

Σύνταγμα της Ελλάδας (Αναθεώρηση 2019)
Σχετικότητα 83.8%
Κείμενο Άρθρου
Σ Άρθρο 21: Προστασία οικογένειας, γάμου, μητρότητας και παιδικής ηλικίας ****1. Η οικογένεια, ως θεμέλιο της συντήρησης και προαγωγής του Έθνους, καθώς και ο γάμος, η μητρότητα και η παιδική ηλικία τελούν υπό την προστασία του Κράτους. Το Κράτος μεριμνά για τη διασφάλιση συνθηκών αξιοπρεπούς διαβίωσης όλων των πολιτών μέσω ενός συστήματος ελάχιστου εγγυημένου εισοδήματος, όπως νόμος ορίζει. 2. Πολύτεκνες οικογένειες, ανάπηροι πολέμου και ειρηνικής περιόδου, θύματα πολέμου, χήρες και ορφανά εκείνων που έπεσαν στον πόλεμο, καθώς και όσοι πάσχουν από ανίατη σωματική ή πνευματική νόσο έχουν δικαίωμα ειδικής φροντίδας από το Κράτος. 3. Το Κράτος μεριμνά για την υγεία των πολιτών και παίρνει ειδικά μέτρα για την προστασία της νεότητας, του γήρατος, της αναπηρίας και για την περίθαλψη των απόρων. 4. H απόκτηση κατοικίας από αυτούς που την στερούνται ή που στεγάζονται ανεπαρκώς αποτελεί αντικείμενο ειδικής φροντίδας του Κράτους. **5. Ο σχεδιασμός και η εφαρμογή δημογραφικής πολιτικής, καθώς και η λήψη όλων των αναγκαίων μέτρων αποτελεί υποχρέωση του Κράτους. **6. Τα άτομα με αναπηρίες έχουν δικαίωμα να απολαμβάνουν μέτρων που εξασφαλίζουν την αυτονομία, την επαγγελματική ένταξη και τη συμμετοχή τους στην κοινωνική, οικονομική και πολιτική ζωή της Χώρας.
Κώδικας
Σύνταγμα της Ελλάδας (Αναθεώρηση 2019)
Άνοιγμα άρθρου

ΚΠολΔ Άρθρο 591

Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας (Π.Δ. 503/1985)Τροποποίηση: 01/01/2026
Σχετικότητα 83.7%
Κείμενο Άρθρου
ΚΠολΔ Άρθρο 591: 1. Τα άρθρα 1 έως 590 εφαρμόζονται και στις ειδικές διαδικασίες, εκτός αν αντιβαίνουν προς τις ειδικές διατάξεις των διαδικασιών αυτών. Αν στις ειδικές αυτές διατάξεις δεν ορίζεται διαφορετικά: α) Η προθεσμία για την κλήτευση των διαδίκων είναι τριάντα (30) ημέρες και αν ο διάδικος που καλείται ή κάποιος από τους ομοδίκους διαμένει στο εξωτερικό ή είναι άγνωστης διαμονής, εξήντα (60) ημέρες πριν από τη συζήτηση. β) Η παρέμβαση, η προσεπίκληση και η ανακοίνωση ασκούνται, με ποινή απαραδέκτου, με δικόγραφο, που κατατίθεται στη γραμματεία του δικαστηρίου, στο οποίο εκκρεμεί η δίκη και επιδίδεται στους διαδίκους τουλάχιστον δέκα (10) ημέρες πριν από τη συζήτηση, η οποία ορίζεται υποχρεωτικά κατά την ημερομηνία συζήτησης της κύριας υπόθεσης. Παρέμβαση μετά από προσεπίκληση ή ανακοίνωση κατατίθεται και επιδίδεται στους διαδίκους, τουλάχιστον πέντε (5) ημέρες πριν από τη συζήτηση. γ) Οι προτάσεις κατατίθενται το αργότερο κατά τη συζήτηση. δ) Τα περιεχόμενα στις προτάσεις μέσα επίθεσης και άμυνας προτείνονται συνοπτικώς και προφορικά και καταχωρίζονται στα πρακτικά συζητήσεως, διαφορετικά είναι απαράδεκτα. ε) Οι διάδικοι το αργότερο κατά τη συζήτηση στο ακροατήριο προσάγουν όλα τα αποδεικτικά τους μέσα. στ) Οι διάδικοι μπορούν έως τη δωδέκατη ώρα της πέμπτης εργάσιμης ημέρας από τη συζήτηση να καταθέσουν προσθήκη στις προτάσεις τους, με την οποία αξιολογούνται οι αποδείξεις, προτείνονται ισχυρισμοί και προσκομίζονται ένορκες βεβαιώσεις, έγγραφα και γνωμοδοτήσεις κατά το άρθρο 390 μόνο για την αντίκρουση ισχυρισμών που προτάθηκαν. ζ) Ανταγωγή, αντέφεση και πρόσθετοι λόγοι έφεσης και αναψηλάφησης ασκούνται με ποινή απαραδέκτου με δικόγραφο, που κατατίθεται στη γραμματεία του δικαστηρίου, στο οποίο απευθύνονται και επιδίδεται στον αντίδικο τουλάχιστον οκτώ (8) ημέρες πριν από τη συζήτηση, η οποία ορίζεται υποχρεωτικά κατά την ημερομηνία συζήτησης της κύριας υπόθεσης. 2. Ενώπιον των πρωτοβάθμιων δικαστηρίων η συζήτηση είναι προφορική. Με εξαίρεση τις διαφορές από την οικογένεια, τον γάμο και την ελεύθερη συμβίωση, οι διάδικοι μπορούν, κατ' εφαρμογήν της παρ. 2 του άρθρου 242, να συμφωνήσουν μόνο με κοινή δήλωση ότι δεν θα παραστούν στη συζήτηση. Η δήλωση υπογράφεται από τους πληρεξουσίους δικηγόρους όλων των μερών, κατατίθεται με τις προτάσεις το αργότερο ως την παραμονή της δικασίμου και ισχύει μόνο για τη συγκεκριμένη δικάσιμο. 3. Το δικαστήριο ζητεί τις αναγκαίες πληροφορίες και διασαφήσεις από τους διαδίκους ή τους εκπροσώπους τους και τους εξετάζει κατά την κρίση του σύμφωνα με τα άρθρα 415 επ. «4. Το δικαστήριο, αν είναι αναγκαίο, με διάταξή του, διατάσσει αυτοψία ή πραγματογνωμοσύνη κατ’ ανάλογη εφαρμογή των παρ. 5 και 8 του άρθρου 237.» 5. Η οριστική απόφαση εκδίδεται με βάση τα αποδεικτικά μέσα που οι διάδικοι έχουν προσκομίσει και τις αποδείξεις που έχουν διεξαχθεί στο ακροατήριο. 6. Αν η υπόθεση δεν υπάγεται στη διαδικασία κατά την οποία έχει εισαχθεί, το δικαστήριο αποφαίνεται γι' αυτό αυτεπαγγέλτως και διατάζει την εκδίκαση της υπόθεσης, κατά τη διαδικασία σύμφωνα με την οποία δικάζεται. 7. Κατά την εκδίκαση της ανακοπής ερημοδικίας, της έφεσης και της αναψηλάφησης, εφαρμόζονται οι διατάξεις που ισχύουν για την εκδίκαση της υπόθεσης, επί της οποίας εκδόθηκε η απόφαση που προσβάλλεται με το ένδικο μέσο. Σε περίπτωση ερημοδικίας του ανακόπτο ντος, του εκκαλούντος, του αντεκκαλούντος ή του αιτούντος την αναψηλάφηση, το αντίστοιχο ένδικο μέσο απορρίπτεται. Η αναίρεση εκδικάζεται σύμφωνα με τις γενικές διατάξεις, εκτός αν προβλέπεται διαφορετικά στις διατάξεις των άρθρων 591 έως 645. 8. Τα άρθρα 466 έως 471 δεν εφαρμόζονται στις ειδικές διαδικασίες..
Κώδικας
Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας (Π.Δ. 503/1985)
Άνοιγμα άρθρου

ΑΚ Άρθρο 1568

Αστικός Κώδικας (Π.Δ. 456/1984)Τροποποίηση: 30/12/1996
Σχετικότητα 83.6%
Κείμενο Άρθρου
ΑΚ Άρθρο 1568: Συνέπειες παύσης της γονικής μέριμνας Αν κατά τη διάρκεια της ανηλικότητας του τέκνου η γονική μέριμνα του θετού ή των θετών γονέων έπαυσε για οποιονδήποτε λόγο, δεν επανέρχεται στους εξ αίματος γονείς. Σ' αυτή την περίπτωση έχουν εφαρμογή οι διατάξεις για την επιτροπεία.
Κώδικας
Αστικός Κώδικας (Π.Δ. 456/1984)
Άνοιγμα άρθρου

ΚΠολΔ Άρθρο 688

Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας (Π.Δ. 503/1985)
Σχετικότητα 83.6%
Κείμενο Άρθρου
ΚΠολΔ Άρθρο 688: 1. Στην αίτηση με την οποία ζητείται να διαταχθούν ασφαλιστικά μέτρα πρέπει να ορίζεται το μέτρο το οποίο ζητείται και να αναφέρονται συνοπτικά τα πραγματικά περιστατικά που πιθανολογούν το δικαίωμα για την εξασφάλιση ή διατήρηση του οποίου ζητείται η λήψη του μέτρου ή για την κατάσταση της οποίας ζητείται η ρύθμιση με το μέτρο αυτό, καθώς και τον επικείμενο κίνδυνο ή την επείγουσα περίπτωση. Σε χρηματικές απαιτήσεις πρέπει να αναφέρεται το οφειλόμενο χρηματικό ποσό ή η χρηματική αξία του αντικειμένου που οφείλεται. 2. Στην αίτηση για μεταρρύθμιση ή ανάκληση ασφαλιστικού μέτρου πρέπει να αναφέρονται οι λόγοι για τους οποίους ζητείται η μεταρρύθμιση ή η ανάκλησή του.
Κώδικας
Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας (Π.Δ. 503/1985)
Άνοιγμα άρθρου

ΑΚ Άρθρο 1521

Αστικός Κώδικας (Π.Δ. 456/1984)Τροποποίηση: 30/12/1996
Σχετικότητα 83.2%
Κείμενο Άρθρου
ΑΚ Άρθρο 1521: Περιουσία του τέκνου από διαθήκη ή δωρεά "Η διοίκηση των γονέων δεν εκτείνεται και στα περιουσιακά στοιχεία που περιέρχονται στο τέκνο από διάταξη τελευταίας βούλησης, ή από δωρεά με τον όρο να μην έχουν τη διοίκησή τους οι γονείς". Αν ο διαθέτης ή ο δωρητής δεν ορίσει το πρόσωπο που θα έχει τη διοίκηση αυτών των περιουσιακών στοιχείων, το δικαστήριο διορίζει ειδικό επίτροπο. Αν στη διάταξη της τελευταίας βούλησης ή στη δωρεά ορίζεται να μην έχει τη διοίκηση ο ένας από τους γονείς, η διοίκηση ανήκει, σε περίπτωση αμφιβολίας, στον άλλο γονέα, ο οποίος και αντιπροσωπεύει το τέκνο μόνος του στις σχετικές δίκες ή δικαιοπραξίες.
Κώδικας
Αστικός Κώδικας (Π.Δ. 456/1984)
Άνοιγμα άρθρου

ΚΠολΔ Άρθρο 559

Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας (Π.Δ. 503/1985)Τροποποίηση: 01/01/2002
Σχετικότητα 83.1%
Κείμενο Άρθρου
ΚΠολΔ Άρθρο 559: Αναίρεση επιτρέπεται μόνο 1) αν παραβιάστηκε κανόνας του ουσιαστικού δικαίου, στον οποίο περιλαμβάνονται και οι ερμηνευτικοί κανόνες των δικαιοπραξιών, αδιάφορο αν πρόκειται για νόμο ή έθιμο, ελληνικό ή ξένο, εσωτερικού ή διεθνούς δικαίου. Η παράβαση των διδαγμάτων της κοινής πείρας αποτελεί λόγο αναίρεσης μόνο αν τα διδάγματα αυτά αφορούν την ερμηνεία κανόνων δικαίου ή την υπαγωγή των πραγματικών γεγονότων σ' αυτούς, 2) αν το δικαστήριο δεν είχε τη νόμιμη σύνθεση ή έλαβε μέρος στη σύνθεσή του δικαστής του οποίου είχε γίνει δεκτή η εξαίρεση ή κατά του οποίου είχε ασκηθεί αγωγή κακοδικίας, 3) αν το δικαστήριο απέρριψε την αίτηση για εξαίρεση δικαστή, αν και ο δικαστής αυτός, σύμφωνα με τα πραγματικά περιστατικά που δέχτηκε η απόφαση, έπρεπε κατά το νόμο να εξαιρεθεί, 4) αν το δικαστήριο έχει υπερβεί τη δικαιοδοσία των πολιτικών δικαστηρίων, 5) αν το δικαστήριο σε περίπτωση καθ' ύλην αρμοδιότητας εσφαλμένα δέχτηκε ότι είναι αρμόδιο ή αναρμόδιο, με την επιφύλαξη των διατάξεων του άρθρου 47 ή αν το δικαστήριο στο οποίο παραπέμφθηκε η υπόθεση παραβίασε τις διατάξεις του άρθρου 46, 6) αν παρά το νόμο και ιδίως παρά τις σχετικές με την επίδοση διατάξεις ο διάδικος δικάστηκε ερήμην, 7) αν παράνομα αποκλείστηκε η δημοσιότητα της διαδικασίας, 8) αν το δικαστήριο παρά το νόμο έλαβε υπόψη πράγματα που δεν προτάθηκαν ή δεν έλαβε υπόψη πράγματα που προτάθηκαν και έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης, 9) αν το δικαστήριο επιδίκασε κάτι που δεν ζητήθηκε ή επιδίκασε περισσότερα από όσα ζητήθηκαν ή άφησε αίτηση αδίκαστη, 10) αν το δικαστήριο παρά το νόμο δέχτηκε πράγματα που έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης ως αληθινά χωρίς απόδειξη (διεγράφησαν λέξεις.) 11) αν το δικαστήριο έλαβε υπόψη αποδεικτικά μέσα που ο νόμος δεν επιτρέπει ή παρά το νόμο έλαβε υπόψη αποδείξεις που δεν προσκομίστηκαν ή δεν έλαβε υπόψη αποδεικτικά μέσα που οι διάδικοι επικαλέστηκαν και προσκόμισαν, 12) αν το δικαστήριο παραβίασε τους ορισμούς του νόμου σχετικά με τη δύναμη των αποδεικτικών μέσων, 13) αν το δικαστήριο εσφαλμένα εφάρμοσε τους ορισμούς του νόμου ως προς το βάρος της απόδειξης, 14) αν το δικαστήριο παρά το νόμο κήρυξε ή δεν κήρυξε ακυρότητα, έκπτωση από δικαίωμα ή απαράδεκτο, 15) αν παρά το νόμο ανακλήθηκε οριστική απόφαση, 16) αν το δικαστήριο κατά παράβαση του νόμου δέχτηκε ότι υπάρχει ή ότι δεν υπάρχει δεδικασμένο ή ότι υπάρχει δεδικασμένο με βάση απόφαση που εξαφανίστηκε ύστερα από ένδικο μέσο ή αναγνωρίστηκε ως ανύπαρκτη, 17) αν η ίδια απόφαση περιέχει αντιφατικές διατάξεις, 18) αν το δικαστήριο της παραπομπής δεν συμμορφώθηκε προς την αναιρετική απόφαση, 19) αν η απόφαση δεν έχει νόμιμη βάση και ιδίως αν δεν έχει καθόλου αιτιολογίες ή έχει αιτιολογίες αντιφατικές ή ανεπαρκείς σε ζήτημα που ασκεί ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης, 20) αν το δικαστήριο παραμόρφωσε το περιεχόμενο εγγράφου με το να δεχτεί πραγματικά γεγονότα προφανώς διαφορετικά από εκείνα που αναφέρονται στο έγγραφο αυτό.
Κώδικας
Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας (Π.Δ. 503/1985)
Άνοιγμα άρθρου

ΚΠολΔ Άρθρο 565

Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας (Π.Δ. 503/1985)Τροποποίηση: 01/01/2016
Σχετικότητα 82.6%
Κείμενο Άρθρου
ΚΠολΔ Άρθρο 565: 1. Η προθεσμία της αναίρεσης, καθώς και η άσκηση της, δεν αναστέλλει την εκτέλεση της προσβαλλόμενης απόφασης. Στις γαμικές διαφορές που αναφέρονται στο άρθρο 592 αριθμ. 1, στις διαφορές του άρθρου 592 αριθμ. 2, που αφορούν σχέσεις γονέων και τέκνων, καθώς και σε δίκες που αφορούν εξάλειψη υποθήκης, προσημείωσης ή κατάσχεσης ή κηρύσσουν έγγραφο πλαστό, η προθεσμία της αναίρεσης, καθώς και η άσκηση της, αναστέλλει την εκτέλεση. 2. Αν από την εκτέλεση της απόφασης πιθανολογείται κίνδυνος βλάβης, της οποίας η αποκατάσταση δεν είναι εύκολη, μπορεί να διαταχθεί με αίτηση κάποιου από τους διαδίκους η ολική ή εν μέρει αναστολή της εκτέλεσης της προσβαλλόμενης απόφασης με τον όρο παροχής ανάλογης εγγύησης ή και χωρίς εγγύηση ή να εξαρτηθεί η εκτέλεση της απόφασης από την παροχή εγγύησης από το διάδικο που έχει νικήσει. Για την αίτηση αποφαίνεται, συνεδριάζοντας ως συμβούλιο χωρίς υποχρεωτική κλήτευση των διαδίκων, το αρμόδιο πολιτικό τμή μα, το οποίο συγκροτείται από τρία μέλη, στα οποία περιλαμβάνεται υποχρεωτικά ο εισηγητής της υπόθεσης. Η απόφαση της αναστολής μπορεί κατά τον ίδιο τρόπο να ανακληθεί με αίτηση κάποιου από τους διαδίκους έως την "συζήτηση"* της αναίρεσης. Κατόπιν επιτρέπεται μόνο κατά τη συζήτησή της.
Κώδικας
Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας (Π.Δ. 503/1985)
Άνοιγμα άρθρου

ΑΚ Άρθρο 1552

Αστικός Κώδικας (Π.Δ. 456/1984)Τροποποίηση: 26/11/2008
Σχετικότητα 82.5%
Κείμενο Άρθρου
ΑΚ Άρθρο 1552: Δικαστική αναπλήρωση της συναίνεσης Δικαστική αναπλήρωση της συναίνεσης. Η συναίνεση των γονέων για υιοθεσία του τέκνου τους αναπληρώνεται, με ειδικώς αιτιολογημένη απόφαση του δικαστηρίου, στις ακόλουθες περιπτώσεις: α) αν οι γονείς είναι άγνωστοι ή το τέκνο είναι έκθετο, β) αν και οι δύο γονείς έχουν εκπέσει από τη γονική μέριμνα ή βρίσκονται σε καθεστώς στερητικής δικαστικής συμπαράστασης που τους αφαιρεί και την ικανότητα να συναινούν για την υιοθεσία του παιδιού τους, γ) αν οι γονείς έχουν άγνωστη διαμονή είτε πριν είτε μετά την παροχή της γενικής εξουσιοδότησης του άρθρου 1554, δ) αν το τέκνο προστατεύεται από αναγνωρισμένη κοινωνική οργάνωση, έχει αφαιρεθεί από τους γονείς η άσκηση της επιμέλειας, σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 1532 και 1533, και αυτοί αρνούνται καταχρηστικά να συναινέσουν και ε) αν το τέκνο έχει παραδοθεί με τη συναίνεση των γονέων σε οικογένεια για φροντίδα και ανατροφή, με σκοπό την υιοθεσία, και έχει ενταχθεί σε αυτήν επί χρονικό διάστημα ενός τουλάχιστον έτους, οι δε γονείς εκ των υστέρων αρνούνται καταχρηστικά να συναινέσουν. Αν οι περιπτώσεις α' έως ε' συντρέχουν μόνο στο πρόσωπο του ενός εκ των γονέων, η απόφαση του δικαστηρίου αναπληρώνει τη συναίνεση μόνο αυτού. Με απόφαση του δικαστηρίου αναπληρώνεται και η συναίνεση του επιτρόπου για την υιοθεσία του ανηλίκου, εφόσον οτε λευταίος προστατεύεται από αναγνωρισμένη κοινωνική οργάνωση και ο επίτροπος αρνείται καταχρηστικά να συναινέσει..
Κώδικας
Αστικός Κώδικας (Π.Δ. 456/1984)
Άνοιγμα άρθρου

ΚΠολΔ Άρθρο 556

Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας (Π.Δ. 503/1985)Τροποποίηση: 01/01/2022
Σχετικότητα 82.2%
Κείμενο Άρθρου
ΚΠολΔ Άρθρο 556: 1. Δικαίωμα αναίρεσης έχουν, εφόσον νικήθηκαν ολικά ή εν μέρει στη δίκη που εκδόθηκε η προσβαλλόμενη απόφαση, ο ενάγων, ο εναγόμενος, ο εκκαλών, ο εφεσίβλητος, εκείνος που ζητεί την αναψηλάφηση, εκείνος κατά του οποίου στρέφεται η αναψηλάφηση, εκείνοι που είχαν ασκήσει κύρια ή πρόσθετη παρέμβαση, οι προσεπικληθέντες, οι καθολικοί διάδοχοι και οι ειδικοί διάδοχοι, εφόσον απέκτησαν την ιδιότητα αυτή μετά την άσκηση της αγωγής, καθώς και οι εισαγγελείς, μόνο αν ήταν διάδικοι. 2. Αναίρεση δικαιούται να ασκήσει και ο διάδικος που νίκησε, εφόσον έχει έννομο συμφέρον..
Κώδικας
Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας (Π.Δ. 503/1985)
Άνοιγμα άρθρου

Ν3500 Άρθρο 10Α

Ενδοοικογενειακή Βία (Ν. 3500/2006)Τροποποίηση: Ν. 5172/2025
Σχετικότητα 81.9%
Κείμενο Άρθρου
Ν3500 Άρθρο 10Α: Ειδικές διατάξεις 1. Αν τα εγκλήματα που αναφέρονται στην παρ. 1 του άρθρου 1 έχουν τελεστεί από υπότροπο, τα όρια της ποινής αυξάνονται σύμφωνα με το άρθρο 82Α του Ποινικού Κώδικα (ν. 4619/2019, Α' 95). Υπότροπος θεωρείται όποιος έχει καταδικαστεί αμετάκλητα σε ποινή φυλάκισης τουλάχιστον έξι (6) μηνών για αδίκημα ενδοοικογενειακής βίας που τέλεσε εντός των προηγούμενων δέκα (10) ετών από τον χρόνο τέλεσης της πράξης. 2. Στις περιπτώσεις των εγκλημάτων που εμπίπτουν στον παρόντα νόμο, η ανώτερη των δύο (2) ετών στερητική της ελευθερίας ποινή, δεν μετατρέπεται και δεν αναστέλλεται με κανέναν τρόπο, τυχόν δε ασκηθείσα έφεση δεν έχει αναστέλλουσα ισχύ. Περιοριστικοί όροι που αποσκοπούν στην προστασία του θύματος, και ιδίως η απαγόρευση προσέγγισης και κάθε είδους επικοινωνίας με το θύμα και άτομα του συγγενικού του περιβάλλοντος, μπορούν να επιβληθούν από το δικαστήριο και ως παρεπόμενη ποινή με τη δημοσίευση της καταδικαστικής απόφασης, στην οποία καθορίζεται και η διάρκειά τους. Η εκτέλεση της παρεπόμενης ποινής δεν αναστέλλεται. 3. Στα κακουργήματα που τιμωρούνται με ποινή κάθειρξης έως δέκα (10) έτη και σε όσα πλημμελήματα ενδοοικογενειακής βίας προβλέπεται ποινή φυλάκισης τουλάχιστον ενός (1) έτους και έχει ασκηθεί ποινική δίωξη με παραγγελία κυρίας ανάκρισης, επιβάλλεται σε εξαιρετικές περιπτώσεις, εφόσον κριθεί αιτιολογημένα ότι δεν επαρκούν οι περιοριστικοί όροι κατά τον Κώδικα Ποινικής Δικονομίας (ν. 4620/2019, Α' 96) και τον παρόντα νόμο, κατ' οίκον περιορισμός με ηλεκτρονική επιτήρηση ή, εφόσον κριθεί αιτιολογημένα ότι δεν επαρκεί ούτε αυτός, προσωρινή κράτηση, όταν συντρέχουν οι προϋποθέσεις του πρώτου εδαφίου της παρ. 1 του άρθρου 286 του Κώδικα Ποινικής Δικονομίας ή με βάση τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της πράξης και ιδίως όταν η πράξη τελέστηκε με ιδιαίτερη σκληρότητα ή κατά συρροή ή κατ' εξακολούθηση ή καθ' υποτροπή κατά την έννοια του παρόντος νόμου και την εν γένει προσωπικότητα του κατηγορουμένου, κρίνεται αιτιολογημένα ότι αν αφεθεί ελεύθερος είναι πολύ πιθανόν να διαπράξει και άλλα εγκλήματα. Στα πλημμελήματα το ανώτατο όριο των ανωτέρω μέτρων είναι έως έξι (6) μήνες, μη δυνάμενο να παραταθεί, με ενδιάμεσο έλεγχο της διάρκειας αυτών στους τρεις (3) μήνες. Κατά τα λοιπά ισχύουν οι γενικές διατάξεις του Κώδικα Ποινικής Δικονομίας για την επιβολή των μέτρων αυτών. 4. Για τα αδικήματα του άρθρου 1 ο αρμόδιος εισαγγελέας δύναται, σε εξαιρετικές περιπτώσεις, μετά την άσκηση της ποινικής δίωξης, να παραγγέλλει στις υπηρεσίες των φορέων της Γενικής Κυβέρνησης της περ. β) της παρ. 1 του άρθρου 14 του ν. 4270/2014 (Α' 143), την κατά προτεραιότητα και κατά παρέκκλιση οποιασδήποτε ειδικής ή γενικής διάταξης, απόσπαση ή μετάθεση του υπαλλήλου-θύματος ενδοοικογενειακής βίας, σε θέση αντίστοιχη, λαμβανομένων υπόψιν των τυπικών προσόντων που απαιτούνται από τον φορέα υποδοχής. Για την αξιολόγηση του αιτήματος λαμβάνονται υπόψη ιδίως τα χαρακτηριστικά της αξιόποινης πράξης, ο κίνδυνος για την ασφάλεια του θύματος, η σωματική και ψυχική υγεία του θύματος και των μελών της οικογένειάς του, οι οικογενειακές και οικονομικές ανάγκες του θύματος, καθώς και η αναγκαιότητα αλλαγής εργασιακού περιβάλλοντος. Για την εφαρμογή της παρούσας απαιτείται προηγούμενη αίτηση του θύματος στην υπηρεσία του, η οποία, αφού επισυναφθεί εισήγηση του φορέα υποδοχής, διαβιβάζεται από αυτή, αμελλητί, στον αρμόδιο εισαγγελέα. Αν ο φορέας υποδοχής δεν αποστείλει την εισήγησή του εντός σαράντα οκτώ (48) ωρών από τη λήψη του αιτήματος, συνάγεται η συμφωνία του. Η απόσπαση ή μετάθεση του υπαλλήλου που πραγματοποιείται κατόπιν της ανωτέρω εισαγγελικής παραγγελίας υλοποιείται υποχρεωτικά με την έκδοση σχετικής απόφασης από το αρμόδιο όργανο διορισμού των ανωτέρω φορέων, το αργότερο εντός ενός (1) μηνός από την κοινοποίηση της εισαγγελικής παραγγελίας. Η απόσπαση ή μετάθεση ισχύει για χρονικό διάστημα ενός (1) έτους από την εμφάνιση στην υπηρεσία, με δυνατότητα ισόχρονης παράτασης με νεότερη εισαγγελική παραγγελία κατά την ανωτέρω διαδικασία και μέχρι τη συμπλήρωση συνολικά τριών (3) ετών. 5. Η προδικασία για τα αδικήματα του παρόντος διεξάγεται στον απολύτως αναγκαίο χρόνο και η εκδίκασή τους προσδιορίζεται κατ' απόλυτη προτεραιότητα. Η διαδικασία του άρθρου 309 του Κώδικα Ποινικής Δικονομίας, περί περάτωσης κύριας ανάκρισης, κατ' εξαίρεση εφαρμόζεται και στις περιπτώσεις κακουργημάτων του παρόντος νόμου, ανεξαρτήτως του καθ' ύλην δικαστηρίου παραπομπής. 6. Σε κάθε περίπτωση αναβολής της εκδίκασης των αδικημάτων του άρθρου 1 στο πλαίσιο της διαδικασίας των άρθρων 417 έως 427 του Κώδικα Ποινικής Δικονομίας, αν ο χρόνος αναβολής δεν υπερβαίνει τις τρεις (3) ημέρες, και για λόγους ανωτέρας βίας τις πέντε (5), η κράτηση διατηρείται, εκτός αν το δικαστήριο, αφού ακούσει και το θύμα, κρίνει αιτιολογημένα ότι δεν συντρέχει κίνδυνος τέλεσης νέων αδικημάτων. 7. Το δεύτερο εδάφιο του άρθρου 135 του Κώδικα Ποινικής Δικονομίας, περί μη παραπομπής σε άλλο ισόβαθμο και ομοειδές δικαστήριο για αυτόφωρα εγκλήματα σε βάρος δικαστικών λειτουργών, εφαρμόζεται και για όλα τα εγκλήματα του παρόντος. 8. Ο εισαγγελέας πρωτοδικών που επιλαμβάνεται καταγγελίας για ενδοοικογενειακή βία εξετάζει άμεσα και αυτεπαγγέλτως την περίπτωση εφαρμογής του πέμπτου εδαφίου του άρθρου 1532 του Αστικού Κώδικα, περί συνεπειών κακής άσκησης της γονικής μέριμνας, και, αν κρίνει ότι δεν συντρέχει περίπτωση εφαρμογής του, προβαίνει σε σχετική σημείωση στο σώμα της δικογραφίας.
Κώδικας
Ενδοοικογενειακή Βία (Ν. 3500/2006)
Άνοιγμα άρθρου

ΚΠολΔ Άρθρο 191

Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας (Π.Δ. 503/1985)
Σχετικότητα 81.7%
Κείμενο Άρθρου
ΚΠολΔ Άρθρο 191: 1. Όταν το δικαστήριο αποφασίζει οριστικά για ολόκληρη την κύρια ή την παρεμπίπτουσα δίκη ή για ένα μέρος της, πρέπει, εφόσον έχει υποβληθεί ο κατάλογος του άρθρου 190, να περιλάβει διάταξη στην απόφαση για την υποχρέωση της πληρωμής των εξόδων, καθορίζοντας και το ποσό τους. 2. Αν δεν υποβληθεί ο κατάλογος εξόδων, το δικαστήριο προχωρεί στην εκκαθάρισή τους, αν έχει υποβληθεί αίτημα για την επιδίκασή τους. 3. Αν η απόφαση δεν περιέχει διάταξη για τα έξοδα, μπορεί να υποβληθεί σχετική αίτηση στο ίδιο δικαστήριο.
Κώδικας
Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας (Π.Δ. 503/1985)
Άνοιγμα άρθρου

ΚΠολΔ Άρθρο 524

Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας (Π.Δ. 503/1985)Τροποποίηση: Ν. 5282/2026
Σχετικότητα 81.6%
Κείμενο Άρθρου
ΚΠολΔ Άρθρο 524: « 1. Στη διαδικασία της δευτεροβάθμιας δίκης εφαρμόζονται οι διατάξεις του άρθρου 227, της πε ρ. β) της παρ. 1 του άρθρου 232, των άρθρων 233 έως 236, της παρ. 8 του άρθρου 237, 240 έως 312, εκτός της παρ. 2 του άρθρου 260, περ. α) έως γ) της παρ. 1 του άρθρου 591 και παρ. 4 του άρθρου 591, με την επιφύλαξη της ισχύος του άρθρου 591 για τις ειδικές διαδικασίες. Η κατάθεση των προτάσεων γίνεται το αργότερο κατά τη συζήτηση και η κατάθεση της προσθήκης σε αυτές έως τη δωδέκατη ώρα της πέμπτης εργάσιμης ημέρας μετά τη συζήτηση. 2. Η προφορική συζήτηση είναι υποχρεωτική μόνο στην περίπτωση του άρθρου 528. Η κατάθεση των προτάσεων και της προσθήκης σε αυτές γίνεται στις προθεσμίες του εδαφίου βΆ της παρ. 1. 3. Σε περίπτωση ερημοδικίας του εκκαλούντος η έφεση απορρίπτεται, εφόσον είναι παραδεκτή. Το ίδιο ισχύει σε περίπτωση ερημοδικίας του εφεσιβλήτου ως προς την αντέφεση. 4. Σε περίπτωση ερημοδικίας του εφεσιβλήτου ως προς την έφεση η διαδικασία προχωρεί σαν να ήταν και αυτός παρών. Το ίδιο ισχύει και σε περίπτωση ερημοδικίας του εκκαλούντος ως προς την αντέφεση. Ο παριστάμενος διάδικος υποχρεούται μέσα σε πέντε(5) ημέρες από τη συζήτηση να προσκομίσει αντίγραφα του εισαγωγικού δικογράφου και των προτάσεων του αντιδίκου του, που κατατέθηκαν στην πρωτοβάθμια δίκη, καθώς και τα πρακτικά και τις εκθέσεις που λήφθηκαν κατ' αυτήν. Διαφορετικά κηρύσσεται απαράδεκτη η συζήτηση. 5. Τους Εισαγγελείς Πρωτοδικών, αν έχουν την ιδιότητα του εκκαλούντος ή του εφεσιβλήτου, εκπροσωπεί ο Εισαγγελέας Εφετών.
Κώδικας
Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας (Π.Δ. 503/1985)
Άνοιγμα άρθρου

ΠΚ Άρθρο 84

Ποινικός Κώδικας (Ν. 4619/2019)Τροποποίηση: 01/05/2024
Σχετικότητα 81.1%
Κείμενο Άρθρου
ΠΚ Άρθρο 84: Ελαφρυντικές περιστάσεις 1. Η ποινή μειώνεται επίσης κατά το μέτρο που προβλέπει το προηγούμενο άρθρο και στις περιπτώσεις που συντρέχουν ελαφρυντικές περιστάσεις. 2. Ελαφρυντικές περιστάσεις θεωρούνται ιδίως: α) το ότι ο υπαίτιος έζησε ως τον χρόνο που έγινε το έγκλημα έντιμη, ατομική, οικογενειακή, επαγγελματική και γενικά κοινωνική ζωή, β) το ότι στην πράξη του ωθήθηκε από μη ταπεινά αίτια ή από μεγάλη ένδεια ή υπό την επίδραση σοβαρής απειλής ή υπό την επιβολή προσώπου στο οποίο αυτός οφείλει υπακοή ή με το οποίο βρίσκεται σε σχέση εξάρτησης, γ) το ότι στην πράξη του ωθήθηκε από ανάρμοστη συμπεριφορά του παθόντος ή παρασύρθηκε από οργή ή βίαιη θλίψη που του προκάλεσε άδικη εναντίον του πράξη, δ) το ότι επέδειξε ειλικρινή μετάνοια και επιδίωξε να άρει ή να μειώσει τις συνέπειες της πράξης του, ε) το ότι συμπεριφέρθηκε καλά για σχετικά μεγάλο διάστημα μετά την πράξη του, ακόμα και κατά την κράτησή του.» 3. Ως ελαφρυντική περίπτωση λογίζεται και η μη εύλογη διάρκεια της ποινικής διαδικασίας που δεν οφείλεται σε υπαιτιότητα του κατηγορουμένου.
Κώδικας
Ποινικός Κώδικας (Ν. 4619/2019)
Άνοιγμα άρθρου

ΚΠολΔ Άρθρο 246

Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας (Π.Δ. 503/1985)
Σχετικότητα 80.0%
Κείμενο Άρθρου
ΚΠολΔ Άρθρο 246: Το δικαστήριο σε κάθε στάση της δίκης μπορεί, αυτεπαγγέλτως ή ύστερα από αίτηση κάποιου διαδίκου, να διατάξει την ένωση και συνεκδίκαση περισσότερων εκκρεμών ενώπιόν του δικών ανάμεσα στους ίδιους ή διαφορετικούς διαδίκους, αν υπάγονται στην ίδια διαδικασία και κατά την κρίση του διευκολύνεται ή επιταχύνεται η διεξαγωγή της δίκης ή επέρχεται μείωση των εξόδων.
Κώδικας
Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας (Π.Δ. 503/1985)
Άνοιγμα άρθρου

ΑΚ Άρθρο 1569

Αστικός Κώδικας (Π.Δ. 456/1984)Τροποποίηση: 27/06/2014
Σχετικότητα 80.7%
Κείμενο Άρθρου
ΑΚ Άρθρο 1569: Προσβολή της υιοθεσίας Η υιοθεσία προσβάλλεται μόνο με την άσκηση των προβλεπόμενων ένδικων μέσων ή βοηθημάτων κατά της σχετικής δικαστικής απόφασης, αν δεν συνέτρεξαν οι όροι του νόμου ή αν η συναίνεση ενός από τα πρόσωπα που σύμφωνα με το νόμο ήταν αρμόδια να συναινέσουν υπήρξε άκυρη για οποιονδήποτε λόγο ή δόθηκε υπό την επήρεια πλάνης ως προς την ταυτότητα του προσώπου του θετού γονέα ή του θετού τέκνου, απάτης ως προς ουσιώδη περιστατικά ή παράνομης ή ανήθικης απειλής «ή όταν το θετό τέκνο είναι θύμα αναγκαστικής εξαφάνισης υπό την έννοια των άρθρων 322Α παράγραφος 2 και 322Β Π.Κ., ή τουλάχιστον ο ένας από τους φυσικούς γονείς είναι θύμα του εγκλήματος αυτού.».
Κώδικας
Αστικός Κώδικας (Π.Δ. 456/1984)
Άνοιγμα άρθρου

ΚΠολΔ Άρθρο 240

Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας (Π.Δ. 503/1985)
Σχετικότητα 80.7%
Κείμενο Άρθρου
ΚΠολΔ Άρθρο 240: Για την επαναφορά ισχυρισμών που υποβλήθηκαν σε προηγούμενη συζήτηση στο ίδιο ή ανώτερο δικαστήριο, αρκεί η επανυποβολή τους με σύντομη περίληψη και αναφορά στις σελίδες των προτάσεων της προηγούμενης συζήτησης που τους περιέχουν. Οι προτάσεις της προηγούμενης συζήτησης προσκομίζονται απαραιτήτως σε επικυρωμένο αντίγραφο.
Κώδικας
Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας (Π.Δ. 503/1985)
Άνοιγμα άρθρου

Ν4808 Άρθρο 37

Προστασία της Εργασίας (Ν. 4808/2021)
Σχετικότητα 80.3%
Κείμενο Άρθρου
Ν4808 Άρθρο 37: Άδεια φροντίδας τέκνου 1. Οι εργαζόμενοι γονείς, κατά την έννοια του άρθρου 33, ανεξάρτητα από το είδος δραστηριότητας του άλλου γονέα, ακόμη και αν ο άλλος γονέας δεν εργάζεται, δικαιούνται, εναλλακτικώς μεταξύ τους, την άδεια φροντίδας τέκνου. Η άδεια χορηγείται για χρονικό διάστημα τριάντα (30) μηνών από τη λήξη της άδειας μητρότητας ή της ειδικής παροχής προστασίας της μητρότητας του άρθρου 36 ή της γονικής άδειας του άρθρου 28, ως μειωμένο ωράριο. Κατά το παραπάνω διάστημα, ο γονέας που κάνει χρήση του δικαιώματος αυτού, δικαιούται είτε να προσέρχεται κατά μία (1) ώρα αργότερα είτε να αποχωρεί κατά μία (1) ώρα νωρίτερα κάθε ημέρα από την εργασία είτε να τη διακόπτει κατά μία ώρα ημερησίως, σύμφωνα με την αίτησή του. Εναλλακτικώς, έπειτα από συμφωνία των μερών, το μειωμένο ωράριο της παρούσας μπορεί να χορηγείται με άλλους τρόπους, όπως: α) Μειωμένο ωράριο εργασίας κατά δύο (2) ώρες ημερησίως για τους πρώτους δώδεκα (12) μήνες και κατά μία (1) ώρα ημερησίως για τους επόμενους έξι (6) μήνες. β) Πλήρεις ημέρες άδειας, οι οποίες κατανέμονται σε εβδομαδιαία βάση, αντίστοιχου συνολικού αριθμού ωρών, εντός της χρονικής περιόδου κατά την οποία ο/η εργαζόμενος/η δικαιούται μειωμένου ωραρίου για τη φροντίδα του παιδιού. γ) Ισόχρονη συνεχόμενη άδεια, χορηγούμενη εφάπαξ ή τμηματικώς, εντός της χρονικής περιόδου κατά την οποία ο/η εργαζόμενος/η δικαιούται μειωμένου ωραρίου για τη φροντίδα του παιδιού. δ) Με όποιον άλλον τρόπο συμφωνούν τα μέρη. 2. Οι θετοί και ανάδοχοι γονείς δικαιούνται να λάβουν την άδεια φροντίδας τέκνου από την ένταξη του παιδιού στην οικογένεια και εφόσον το τέκνο δεν έχει συμπληρώσει την ηλικία των οκτώ (8) ετών. 3. Σε περίπτωση διαζυγίου, διάστασης ή γέννησης τέκνου χωρίς γάμο των γονέων του, την άδεια φροντίδας τέκνου λαμβάνει ο εργαζόμενος γονέας, που έχει την επιμέλεια του παιδιού, εκτός αν οι γονείς συμφωνήσουν διαφορετικά. Η άδεια χορηγείται έπειτα από κοινές ως προς το περιεχόμενο υπεύθυνες δηλώσεις των γονέων προς τον εργοδότη ή τους εργοδότες τους, για το ποιος γονέας εκ των δύο θα κάνει χρήση της άδειας ή, σε περίπτωση που συμφωνούν να τη μοιραστούν, με γνωστοποίηση των συγκεκριμένων χρονικών διαστημάτων που θα κάνει χρήση τμήματος της άδειας ο καθένας τους. Οι εργοδότες υποχρεούνται να παρέχουν στους εργαζόμενους, σχετικές βεβαιώσεις. Η άδεια φροντίδας χορηγείται με αποδοχές και θεωρείται ως χρόνος εργασίας. 4. Σε περίπτωση μερικής απασχόλησης η άδεια φροντίδας χορηγείται, ως αναλυτικά ορίζεται στις παρ. 1 έως και 3, κατ’ αναλογία του ημερήσιου χρόνου εργασίας.
Κώδικας
Προστασία της Εργασίας (Ν. 4808/2021)
Άνοιγμα άρθρου

ΠΚ Άρθρο 465

Ποινικός Κώδικας (Ν. 4619/2019)Τροποποίηση: 10/12/2021
Σχετικότητα 80.1%
Κείμενο Άρθρου
ΠΚ Άρθρο 465: 1. Οι διατάξεις του προϊσχύσαντος Ποινικού Κώδικα για τη μετατροπή της ποινής σε χρηματική ποινή, την αναστολή εκτέλεσης της ποινής και την απόλυση υπό όρο εφαρμόζονται για πράξεις που τελέστηκαν μέχρι τη θέση σε ισχύ του παρόντος. Σε περίπτωση αρχικής ή επιγενόμενης συρροής χρηματικής ποινής του άρθρου 80 του προϊσχύοντος Ποινικού Κώδικα με χρηματική ποινή του άρθρου 57 ΠΚή ειδικών ποινικών νόμων που εξακολουθούν να ισχύουν, σχηματίζεται συνολική ποινή κατά το άρθρο 96 ΠΚ. 2. Για τους μέχρι την έναρξη ισχύος του νέου Ποινικού Κώδικα [ν. 4619/2019 (Α' 95)] καταδικασθέντες αμετακλήτως σε πρόσκαιρες στερητικές της ελευθερίας ποινές, για τις οποίες καθορίστηκε, σύμφωνα με "τις" παρ. 1 και 2 του άρθρου 94 ΠΚ, συνολική ποινή υπερβ αίνουσα τα είκοσι (20) ή δεκαπέντε (15) έτη πρόσκαιρης κάθειρξης, καθώς και τα οχτώ (8) ή πέντε (5) έτη φυλάκισης αντίστοιχα, ως εκτιτέα ποινή για την απόλυση υπό όρο αυτών λογίζονται τα είκοσι (20), δεκαπέντε (15), οχτώ (8) και πέντε (5) έτη, αντίστοιχα. 3. [Καταργείται]. 4. Υποθέσεις, για τις οποίες μέχρι την έναρξη ισχύος του παρόντος έχει γίνει επίδοση κλητήριου θεσπίσματος ή κλήσης στον κατηγορούμενο, εκδικάζονται από το δικαστήριο στο οποίο έχουν εισαχθεί.
Κώδικας
Ποινικός Κώδικας (Ν. 4619/2019)
Άνοιγμα άρθρου

ΚΠολΔ Άρθρο 19

Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας (Π.Δ. 503/1985)Τροποποίηση: 16/09/2024
Σχετικότητα 79.0%
Κείμενο Άρθρου
ΚΠολΔ Άρθρο 19: Αρμοδιότητα εφετείων Στην αρμοδιότητα των μονομελών εφετείων υπάγονται οι εφέσεις: α) κατά των αποφάσεων των μονομελών πρωτοδικείων της περιφέρειάς τους, για τις οποίες δεν είναι αρμόδια τα πολυμελή πρωτοδικεία κατά την παρ. 2 του άρθρου 18 και β) κατά των αποφάσεων του άρθρου 17. Στην αρμοδιότητα των τριμελών εφετείων υπάγονται οι εφέσεις κατά των αποφάσεων των πολυμελών πρωτοδικείων της περιφέρειάς τους.
Κώδικας
Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας (Π.Δ. 503/1985)
Άνοιγμα άρθρου

ΑΚ Άρθρο 388

Αστικός Κώδικας (Π.Δ. 456/1984)
Σχετικότητα 79.8%
Κείμενο Άρθρου
ΑΚ Άρθρο 388: Απρόοπτη μεταβολή των συνθηκών Αν τα περιστατικά στα οποία κυρίως, ενόψει της καλής πίστης και των συναλλακτικών ηθών, τα μέρη στήριξαν τη σύναψη αμφοτεροβαρούς σύμβασης, μεταβλήθηκαν ύστερα, από λόγους που ήταν έκτακτοι και δεν μπορούσαν να προβλεφθούν, και από τη μεταβολή αυτή η παροχή του οφειλέτη, ενόψει και της αντιπαροχής, έγινε υπέρμετρα επαχθής, το δικαστήριο μπορεί κατά την κρίση του με αίτηση του οφειλέτη να την αναγάγει στο μέτρο που αρμόζει και να αποφασίσει τη λύση της σύμβασης εξολοκλήρου ή κατά το μέρος που δεν εκτελέστηκε ακόμη. Αν αποφασιστεί η λύση της σύμβασης, επέρχεται απόσβεση των υποχρεώσεων παροχής που πηγάζουν απ' αυτήν και οι συμβαλλόμενοι έχουν αμοιβαία υποχρέωση να αποδώσουν τις παροχές που έλαβαν κατά τις διατάξεις για τον αδικαιολόγητο πλουτισμό.
Κώδικας
Αστικός Κώδικας (Π.Δ. 456/1984)
Άνοιγμα άρθρου

ΚΠολΔ Άρθρο 495

Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας (Π.Δ. 503/1985)Τροποποίηση: Ν. 5282/2026
Σχετικότητα 79.5%
Κείμενο Άρθρου
ΚΠολΔ Άρθρο 495: Τρόπος άσκησης των ενδίκων μέσων 1. Τα ένδικα μέσα της ανακοπής ερημοδικίας, της έφεσης, της αναψηλάφησης και της αναίρεσης ασκούνται με δικόγραφο που κατατίθεται στη γραμματεία του δικαστηρίου στο οποίο απευθύνεται το ένδικο μέσο. Προκειμένου για εφέσεις κατά αποφάσεων των πρωτοδικείων που εκδικάζονται στις μεταβατικές έδρες των εφετείων της περιφερείας τους, η κατάθεση γίνεται στις μεταβατικές έδρες. Για την κατάθεση συντάσσεται έκθεση στο βιβλίο που τηρείται σύμφωνα με το άρθρο 496, την οποία υπογράφει και αυτός που καταθέτει. Για τα ένδικα μέσα της ανακοπής ερημοδικίας, της έφεσης και της αναψηλάφησης προσδιορίζεται αμέσως δικάσιμος, σε απώτατο χρονικό διάστημα πέντε (5) μηνών από την κατάθεση του ενδίκου μέσου. Στο δικόγραφο που κατατίθεται σημειώνονται ο αριθμός της έκθεσης και η χρονολογία της και βεβαιώνονται με την υπογραφή εκείνου που συντάσσει την έκθεση. Η κατάθεση του δικογράφου μπορεί να γίνεται και με ηλεκτρονικά μέσα σύμφωνα με την παρ. 4 του άρθρου 119. Η έκθεση μπορεί να συντάσσεται και με ηλεκτρονικά μέσα σύμφωνα με την παρ. 2 του άρθρου 117. Το δεύτερο, τρίτο, πέμπτο, έκτο και έβδομο εδάφιο εφαρμόζονται αναλόγως και για τα δικόγραφα των πρόσθετων λόγων έφεσης, αναψηλάφησης και αναίρεσης, καθώς και για το δικόγραφο της αντέφεσης, τα οποία προσδιορίζονται στη δικάσιμο του αντίστοιχου κύριου ένδικου μέσου. 2. Αμέσως μετά την κατάθεση του ενδίκου μέσου της ανακοπής ερημοδικίας, της έφεσης και της αναψηλάφησης, ο γραμματέας, με βάση τη σημείωση στο δικόγραφο του ενδίκου μέσου της ημέρας και ώρας συζήτησής του, το εγγράφει στο πινάκιο του δικαστηρίου, όπου σημειώνει το όνομα και το επώνυμο των διαδίκων και των πληρεξουσίων τους. 2Α. Η προθεσμία για την κλήτευση των διαδίκων, ανεξαρτήτως της τηρούμενης διαδικασίας, για τα ένδικα μέσα της ανακοπής ερημοδικίας, της έφεσης και της αναψηλάφησης είναι τριάντα (30) ημέρες από την κατάθεση και απέχει τουλάχιστον τριάντα (30) ημέρες από τη συζήτηση και, αν ο διάδικος που καλείται ή κάποιος από τους ομοδίκους διαμένει στο εξωτερικό ή είναι άγνωστης διαμονής, εξήντα (60) ημέρες από την κατάθεση και ενενήντα (90) ημέρες από τη συζήτηση. Όπου απαιτείται κλήτευση για κάθε άλλη δικάσιμο, ισχύουν οι διατάξεις του άρθρου 228. Η προθεσμία για την κλήτευση των διαδίκων για το ένδικο μέσο της αναίρεσης είναι εξήντα (60) ημέρες πριν από τη συζήτηση, αν όλοι οι διάδικοι που καλούνται διαμένουν στην Ελλάδα και ενενήντα (90) ημέρες, αν κάποιος από τους διαδίκους διαμένει στο εξωτερικό ή η διαμονή του είναι άγνωστη. Κατά τα λοιπά, για τον προσδιορισμό δικασίμου ισχύουν οι διατάξεις του άρθρου 226. 2Β. Οι παρ. 1 και 2 εφαρμόζονται και για τον προσδιορισμό κάθε άλλης δικασίμου. 3. Εκείνος που ασκεί το ένδικο μέσο της έφεσης, της αναίρεσης και της αναψηλάφησης, υποχρεούται να καταθέσει παράβολο, που επισυνάπτεται στην έκθεση που συντάσσει ο γραμματέας, ως εξής: Α. Για το ένδικο μέσο της έφεσης: α) [Καταργείται], β) κατά απόφασης μονομελούς πρωτοδικείου παράβολο ποσού εκατό (100) ευρώ, γ) κατά απόφασης πολυμελούς πρωτοδικείου παράβολο ποσού εκατόν πενήντα (150) ευρώ. Β. Για το ένδικο μέσο της αναίρεσης: α) [Καταργείται], β) κατά απόφασης μονομελούς πρωτοδικείου παράβολο ποσού τριακοσίων (300) ευρώ, γ) κατά απόφασης πολυμελούς πρωτοδικείου παράβολο ποσού τετρακοσίων (400) ευρώ, δ) κατά απόφασης εφετείου παράβολο ποσού τετρακοσίων πενήντα (450) ευρώ. Γ . Για το ένδικο μέσο της αναψηλάφησης: α) κατά αποφάσεων πρωτοδικείων παράβολο ποσού τετρακοσίων (400) ευρώ, β) κατά αποφάσεων εφετείου και του Αρείου Πάγου παράβολο ποσού πεντακοσίων (500) ευρώ. Σε περίπτωση που ασκήθηκε ένα ένδικο μέσο από ή κατά περισσότερων διαδίκων κατατίθεται ένα παράβολο από τους εκκαλούντες, αναιρεσείοντες ή αιτούντες. Το ύψος του ποσού αναπροσαρμόζεται με κοινή απόφαση των Υπουργών Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και Δικαιοσύνης. Σε περίπτωση που δεν κατατεθεί το παράβολο, το ένδικο μέσο απορρίπτεται από το δικαστήριο ως απαράδεκτο. Σε περίπτωση ολικής ή μερικής νίκης του καταθέσαντος, το δικαστήριο με την απόφασή του διατάσσει να επιστραφεί το παράβολο σε αυτόν, αλλιώς διατάσσει να εισαχθεί στο δημόσιο ταμείο. Η υποχρέωση της παρούσας παραγράφου δεν ισχύει για τις διαφορές των περ. 3 και 5 του άρθρου 614 και των περ. 1 και 3 του άρθρου 592. 4. Το τρίτο εδάφιο της παρ. 2 του άρθρου 237, περί προσκόμισης εγγράφων σε ηλεκτρονική μορφή, εφαρμόζεται αναλόγως και για τα ένδικα μέσα και τις ανακοπές του παρόντος κεφαλαίου. 5. Αν το ένδικο μέσο ασκήθηκε σε λειτουργικά αναρμόδιο δικαστήριο, χωρεί και αυτεπαγγέλτως παραπομπή στο αρμόδιο. 6. Αν παρέλθει ένα (1) έτος από τη ματαίωση, χωρίς να ζητηθεί ο προσδιορισμός νέας συζήτησης, η υπόθεση διαγράφεται από το πινάκιο από τον γραμματέα με εντολή του Προέδρου του Δικαστηρίου ή του νόμιμου αναπληρωτή του και η δίκη του ενδίκου μέσου καταργείται. 7. Για όσες εφέσεις έχουν κατατεθεί έως την 31η.12.2025 στη γραμματεία του δικαστηρίου που έχει εκδώσει την προσβαλλόμενη απόφαση πρέπει να ζητηθεί ο προσδιορισμός τους στο αρμόδιο δικαστήριο το αργότερο έως την 31η.3.2027. Σε αντίθετη περίπτωση, το ένδικο μέσο λογίζεται ως μη ασκηθέν.
Κώδικας
Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας (Π.Δ. 503/1985)
Άνοιγμα άρθρου

Ν4808 Άρθρο 49

Προστασία της Εργασίας (Ν. 4808/2021)
Σχετικότητα 79.4%
Κείμενο Άρθρου
Ν4808 Άρθρο 49: Έννομη προστασία (άρθρο 16 της Οδηγίας (EE) 2019/1158) 1. Κάθε πρόσωπο που θεωρεί, ότι ζημιώθηκε από τη μη τήρηση του παρόντος Μέρους, ακόμη και αν έχει λήξει η σχέση, στο πλαίσιο της οποίας φέρεται ότι σημειώθηκε η διάκριση, έχει δικαίωμα δικαστικής προστασίας, καθώς και δικαίωμα προσφυγής ενώπιον των αρμόδιων διοικητικών αρχών, συμπεριλαμβανομένων των διαδικασιών διαμεσολάβησης από τον φορέα του άρθρου 32. Η άσκηση των δικαιωμάτων αυτών δεν επηρεάζει τις προβλεπόμενες προθεσμίες δικαστικής και διοικητικής προσφυγής. 2. Νομικά πρόσωπα και ενώσεις προσώπων που δικαιολογούν σχετικό έννομο συμφέρον μπορούν, κατόπιν έγγραφης συναίνεσης του θιγόμενου από παραβάσεις του παρόντος Μέρους, να ασκούν στο όνομά του προσφυγή ενώπιον των αρμόδιων διοικητικών ή δικαστικών αρχών. Μπορούν επίσης να παρεμβαίνουν προς υπεράσπισή του ενώπιον των διοικητικών ή δικαστικών αρχών.
Κώδικας
Προστασία της Εργασίας (Ν. 4808/2021)
Άνοιγμα άρθρου

Ν4808 Άρθρο 28

Προστασία της Εργασίας (Ν. 4808/2021)Τροποποίηση: Ν. 5239/2025
Σχετικότητα 79.2%
Κείμενο Άρθρου
Ν4808 Άρθρο 28: Γονική άδεια 1. Κάθε εργαζόμενος γονέας ή πρόσωπο που ασκεί τη γονική μέριμνα έχει ατομικό και αμεταβίβαστο δικαίωμα γονικής άδειας για την ανατροφή του παιδιού, διάρκειας τεσσάρων (4) μηνών, την οποία μπορεί να χρησιμοποιήσει συνεχόμενα ή τμηματικά, μέχρι το παιδί να συμπληρώσει την ηλικία των οκτώ (8) ετών, με σκοπό την εκπλήρωση των ελάχιστων υποχρεώσεων ανατροφής προς αυτό. Σε περίπτωση υιοθεσίας ή αναδοχής τέκνου ηλικίας έως οκτώ (8) ετών, η γονική άδεια χορηγείται από την ένταξη του παιδιού στην οικογένεια. 2. Για τη χορήγηση της γονικής άδειας, ο εργαζόμενος γονέας πρέπει να έχει συμπληρώσει ένα (1) έτος συνεχόμενης ή με διαδοχικές συμβάσεις εργασίας ορισμένου χρόνου στον ίδιο εργοδότη, εκτός αν ορίζεται ευνοϊκότερα από ειδική διάταξη νόμου, διαταγμάτων, κανονισμών, συλλογικών συμβάσεων εργασίας, διαιτητικών αποφάσεων ή συμφωνιών εργοδοτών και εργαζομένων. 3. Για τους δύο (2) πρώτους μήνες της γονικής άδειας, ο Ο.Α.Ε.Δ. υποχρεούται να καταβάλλει επίδομα γονικής άδειας στον κάθε γονέα, μηνιαίως, ποσού ίσου με τον ελάχιστο νομοθετημένο μισθό, όπως κάθε φορά καθορίζεται, καθώς και αναλογία δώρων εορτών και επιδόματος αδείας με βάση το προαναφερόμενο ποσό. Αν υπάρχουν περισσότερα παιδιά, το δικαίωμα των γονέων στη γονική άδεια και στο επίδομα είναι αυτοτελές για το καθένα από αυτά, εφόσον από τη λήξη της άδειας που δόθηκε για το προηγούμενο παιδί μεσολάβησε ένας (1) χρόνος πραγματικής απασχόλησης στον ίδιο εργοδότη, εκτός αν ορίζεται ευνοϊκότερα από ειδική διάταξη νόμου, διαταγμάτων, κανονισμών, συλλογικών συμβάσεων εργασίας, διαιτητικών αποφάσεων ή συμφωνιών εργοδοτών και εργαζομένων. Κατ’ εξαίρεση, γονείς διδύμων, τριδύμων ή και περισσότερων πολύδυμων τέκνων δικαιούνται να λάβουν τη γονική άδεια για κάθε παιδί ξεχωριστά, διακεκομμένα ή και συνεχόμενα και δικαιούνται να λάβουν το επίδομα της παρούσας για δύο (2) μήνες επιπλέον, ανεξαρτήτως του αριθμού των παιδιών που γεννήθηκαν μαζί. Γονείς μόνοι, λόγω θανάτου του άλλου γονέα ή λόγω ολικής αφαίρεσης της γονικής μέριμνας ή μη αναγνώρισης του τέκνου από τον άλλο γονέα, δικαιούνται τη γονική άδεια και το επίδομα εις διπλούν. 4. Αν και οι δύο γονείς απασχολούνται στον ίδιο εργοδότη, αποφασίζουν, με κοινή δήλωση, ποιος από τους δύο θα κάνει πρώτος χρήση αυτού του δικαιώματος και για πόσο χρονικό διάστημα. 5. Η γονική άδεια διακόπτεται με τη λήξη της σύμβασης ορισμένου χρόνου και δύναται να συνεχιστεί σε περίπτωση ανανέωσης ή παράτασης της σύμβασης εργασίας ή και σε περίπτωση που ο εργαζόμενος συνάψει σύμβαση εργασίας με άλλο εργοδότη, με την επιφύλαξη της παρ. 2. 6. Η γονική άδεια χορηγείται συνεχόμενα, τμηματικά ή με άλλο ευέλικτο τρόπο, με βάση σχετική αίτηση του γονέα, η οποία υποβάλλεται στον εργοδότη με κάθε πρόσφορο τρόπο εγγράφως ή ηλεκτρονικά και στην οποία προσδιορίζει την έναρξη και τη λήξη της. Η αίτηση υποβάλλεται στον εργοδότη τουλάχιστον ένα (1) μήνα πριν την έναρξη της άδειας, εκτός εάν συντρέχουν έκτακτοι λόγοι, οι οποίοι καθιστούν αναγκαία την έναρξη της άδειας σε μικρότερο χρονικό διάστημα. Ο εργοδότης, κατόπιν διαβούλευσης, απαντά στην αίτηση του εργαζόμενου άμεσα και κατ’ ανώτατο εντός ενός (1) μηνός από την υποβολή της. Ο εργοδότης υποχρεούται να χορηγήσει την άδεια στον αιτούμενο χρόνο, εκτός αν αυτό θα διατάρασσε σοβαρά την εύρυθμη λειτουργία της επιχείρησης. Σε αυτήν την περίπτωση, υποχρεούται να τεκμηριώσει εγγράφως τον λόγο αναβολής χορήγησής της προς τον εργαζόμενο και δύναται να προτείνει προς αυτόν εναλλακτικές λύσεις ως προς τον χρόνο χορήγησής της ή ευέλικτους τρόπους χορήγησής της. Σε κάθε περίπτωση, ο εργοδότης υποχρεούται να χορηγήσει τη γονική άδεια εντός δύο (2) μηνών από την υποβολή της αίτησης. Αιτήσεις γονέων με αναπηρία, γονέων παιδιών με αναπηρία, με μακροχρόνια ή αιφνίδια ασθένεια, πολύτεκνων και μόνων γονέων λόγω θανάτου γονέα, ολικής αφαίρεσης της γονικής μέριμνας ή μη αναγνώρισης τέκνων, καθώς και γυναικών μετά την άδεια μητρότητας και την ειδική παροχή προστασίας της μητρότητας, χορηγούνται με απόλυτη προτεραιότητ α. Επίσης, προτεραιότητα δίνεται στις αιτήσεις γονέων παιδιών λόγω νοσηλείας ή ασθένειας του παιδιού ή λόγω αναπηρίας ή σοβαρής ασθένειας συζύγου, συντρόφου συμβίωσης, συγγενούς, γονέων παιδιών διδύμων, τριδύμων ή και περισσότερων πολύδυμων τέκνων, καθώς και γονέων έπειτα από πρόωρο τοκετό. Η γονική άδεια, έπειτα από σχετική αίτηση του εργαζόμενου, δύναται εναλλακτικά να χορηγείται με κάθε ευέλικτο τρόπο που εξυπηρετεί τα μέρη, όπως ενδεικτικά με τη μορφή μειωμένου ημερήσιου ωραρίου ή σε ημέρες άδειας, οι οποίες μπορούν να κατανέμονται σε εβδομαδιαία ή σε μηνιαία βάση, χωρίς να θίγεται το δικαίωμα του εργαζόμενου να λάβει το επίδομα γονικής άδειας. Στην περίπτωση αυτήν, ο εργαζόμενος, με την αίτησή του, προσδιορίζει τον αντίστοιχο χρόνο του συνόλου ή του τμήματος της γονικής άδειας που επιθυμεί να λάβει με ευέλικτο τρόπο, καθώς και το είδος της ευελιξίας του οποίου επιθυμεί να κάνει χρήση. Ο εργοδότης εξετάζει την αίτηση, λαμβάνοντας υπόψη τις ανάγκες της επιχείρησης και του εργαζομένου και τεκμηριώνει γραπτώς απόρριψή της, εντός ενός (1) μηνός από την υποβολή της. 7. Η γονική άδεια αναρτάται στο πληροφοριακό σύστημα «ΕΡΓ ΑΝΗ». 8. Κατά τη διάρκεια της γονικής άδειας παρέχεται προς τους εργαζόμενους ενημέρωση για τις διαδικασίες προαγωγών και για την εσωτερική στελέχωση κενών θέσεων εργασίας και πρέπει να τους επιτρέπεται να συμμετέχουν σε αυτές τις διαδικασίες και να υποβάλλουν υποψηφιότητα για αυτές τις θέσεις, χωρίς καμία διάκριση σε βάρος τους. 9. Ο χρόνος του τμήματος της άδειας κατά τον οποίο ο εργαζόμενος λαμβάνει επίδομα από τον Ο.Α.Ε.Δ. λογίζεται ως χρόνος ασφάλισης στους κλάδους κύριας σύνταξης και ασθένειας του οικείου ασφαλιστικού φορέα, καθώς και στους οικείους φορείς επικουρικής ασφάλισης, οι δε προβλεπόμενες εισφορές υπολογίζονται επί του κατά περίπτωση αναφερόμενου παραπάνω ποσού, από το οποίο ο Ο.Α.Ε.Δ. παρακρατεί την προβλεπόμενη εισφορά ασφαλισμένου και την αποδίδει στον οικείο ασφαλιστικό φορέα, μαζί με την προβλεπόμενη εισφορά εργοδότη που βαρύνει τον Οργανισμό. Για τον μη επιδοτούμενο χρόνο γονικής άδειας, ο οποίος λαμβάνεται υπόψη τόσο για τη θεμελίωση του ασφαλιστικού δικαιώματος όσο και για τον υπολογισμό του ποσού της σύνταξης, ο γονέας δύναται να αποκτήσει πλήρη ασφαλιστική κάλυψη από τον ασφαλιστικό του φορέα κατόπιν αναγνώρισης του χρόνου απουσίας του, σύμφωνα με το άρθρο 40 του ν. 2084/1992 (Α’ 165), εφόσον δεν έχει συμφωνηθεί να του καταβάλει αποδοχές ο εργοδότης. 10. Μετά τη λήξη της γονικής άδειας, ο εργαζόμενος γονέας δικαιούται να επιστρέψει στην ίδια θέση εργασίας ή σε ισοδύναμη ή ανάλογη θέση, με όχι λιγότερο ευνοϊκούς επαγγελματικούς όρους και να επωφεληθεί από οποιαδήποτε βελτίωση των συνθηκών εργασίας, την οποία θα δικαιούνταν κατά την απουσία του. 11. Ο χρόνος απουσίας των εργαζομένων από την εργασία τους λόγω γονικής άδειας, λογίζεται ως χρόνος πραγματικής υπηρεσίας για
Κώδικας
Προστασία της Εργασίας (Ν. 4808/2021)
Άνοιγμα άρθρου

ΕφΠειρ 519/2021

Οικογενειακό Δίκαιο · Δικονομικό Δίκαιο2021Εφετείο Πειραιώς
Σχετικότητα 96.3%
Κρίσιμα Πραγματικά Περιστατικά
Σε δεύτερο βαθμό, η καθ’ ης η κλήση-εκκαλούσα προσέβαλε την 3994/2017 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Πειραιώς, με την οποία είχαν συνεκδικασθεί δύο αγωγές των διαδίκων και είχε ρυθμιστεί οριστικά, μεταξύ άλλων, η επικοινωνία του πατέρα με την ανήλικη. Το Εφετείο είχε διατάξει πραγματογνωμοσύνη και επανέλαβε τη συζήτηση κατ’ άρθρο 254 ΚΠολΔ. Οι διάδικοι είναι πρώην σύζυγοι και γονείς μίας ανήλικης. Προ της κύριας δίκης, με την 2128/2015 απόφαση ασφαλιστικών μέτρων είχε ανατεθεί προσωρινά η επιμέλεια στη μητέρα, επιβλήθηκε στον πατέρα προσωρινή διατροφή 250 ευρώ μηνιαίως και ρυθμίστηκε προσωρινά η επικοινωνία. Κατά την οριστική διάγνωση, το Πρωτοδικείο είχε αναθέσει την επιμέλεια αποκλειστικά στη μητέρα και είχε απορρίψει το αίτημα του πατέρα για από κοινού άσκηση επιμέλειας ως προς μόρφωση-υγεία. Στη συνέχεια αναδείχθηκαν περιστατικά κατά τα έτη 2014-2017 στις επαφές πατέρα-τέκνου, τα οποία οδήγησαν σε έντονη άρνηση της ανήλικης να επικοινωνεί. Με την 201/2021 απόφαση του Εφετείου Πειραιώς (Τριμελούς Πλημμελημάτων) ο πατέρας καταδικάστηκε τελεσίδικα για ενδοοικογενειακή σωματική βλάβη κατά το διάστημα 1-4-2014 έως 8-5-2017. Έλαβαν χώρα ψυχοπαιδαγωγικές συνεδρίες της ανήλικης από το 2016. Η πραγματογνωμοσύνη παιδοψυχιάτρου (30-3-2020) δεν εξέτασε την ανήλικη λόγω άρνησής της, προτείνοντας διαμεσολάβηση ειδικού, ενώ η κοινωνική έρευνα του ΕΚΚΑ κατέγραψε επίμονη άρνηση επαφής με τον πατέρα.
Νομική Σκέψη του Δικαστηρίου
Κανόνας: Εφαρμόστηκε το άρθρο 1520 παρ. 1 ΑΚ, όπως αντικαταστάθηκε με τον Ν. 4800/2021 και εφαρμόζεται στις εκκρεμείς υποθέσεις, κατά το οποίο ο γονέας με τον οποίο δεν διαμένει το τέκνο έχει δικαίωμα και υποχρέωση επικοινωνίας, που τεκμαίρεται στο 1/3 του χρόνου, εκτός αν για λόγους συνθηκών διαβίωσης ή συμφέροντος του τέκνου απαιτείται διαφορετικός καθορισμός, με δυνατότητα αποκλεισμού ή περιορισμού μόνο για εξαιρετικά σοβαρούς λόγους. Ως προς τη διαδικασία, εφαρμόστηκαν οι διατάξεις του ΚΠολΔ για επανάληψη συζήτησης (άρθρο 254), ελεύθερη εκτίμηση πραγματογνωμοσύνης (άρθρο 387), προσκομιζόμενα έγγραφα και ένορκες βεβαιώσεις (άρθρα 421-423, 444, 448, 457), καθώς και τα κριτήρια κόστους (άρθρα 106, 178, 179, 183, 191 παρ. 2). Ελήφθησαν υπόψη οι κανόνες περί παραβόλου έφεσης (άρθρο 495 παρ. 3 ΚΠολΔ) και εξαιρέσεων για διαφορές του άρθρου 592 αριθ. 1 και 3 ΚΠολΔ. Πραγματικά: Το Δικαστήριο εκτίμησε καταθέσεις, την παιδοψυχιατρική εκτίμηση (3-8-2018), την κοινωνική έρευνα του ΕΚΚΑ, και την πραγματογνωμοσύνη (30-3-2020), όπου η ανήλικη αρνήθηκε εξέταση. Διαπιστώθηκε ιστορικό συμπεριφορών του πατέρα στο διάστημα 2014-2017 που προκάλεσαν επίμονη άρνηση της ανήλικης για επαφή, ενώ ο πατέρας εμφάνισε φυσιολογικές τιμές στην ψυχομετρική δοκιμασία MMPI-2. Ο πραγματογνώμονας πρότεινε διαμεσολάβηση ειδικού ψυχικής υγείας και η κοινωνική έρευνα κατέγραψε έντονο άγχος της ανήλικης για τον πατέρα. Εφαρμογή: Το Εφετείο αξιολόγησε ότι, προς εξυπηρέτηση του συμφέροντος του τέκνου και μέχρι να γεφυρωθεί το χάσμα, η επικοινωνία πρέπει να ρυθμιστεί περιορισμένα και εποπτευόμενα από ψυχολόγο που θα ορίσει η μητέρα, σε σταθερό πρόγραμμα δύο φορές τον μήνα, με σταδιακή αύξηση διάρκειας, καθώς και με τακτική τηλεφωνική/ηλεκτρονική επικοινωνία δύο φορές την εβδομάδα. Έκρινε ότι η πρωτόδικη απόφαση δεν εκτίμησε ορθά τα αποδεικτικά στοιχεία, έκανε δεκτό σχετικό λόγο έφεσης, εξαφάνισε την εκκαλουμένη ως προς το κεφάλαιο επικοινωνίας, κράτησε και δίκασε την αγωγή, την έκανε εν μέρει δεκτή και απείλησε χρηματική ποινή για παραβάσεις. Τα έξοδα συμψηφίστηκαν και διατάχθηκε επιστροφή παραβόλου, αφού η κατάθεσή του δεν ήταν απαιτητή.
Κύριοι Λόγοι Απόφασης
Στάδιο 1 – Επί της εφέσεως: Η έφεση έγινε δεκτή διότι το πρωτοβάθμιο δικαστήριο δεν εκτίμησε ορθά τις αποδείξεις σχετικά με την επικοινωνία πατέρα-τέκνου και δεν στάθμισε επαρκώς το συμφέρον του τέκνου, όπως προέκυψε από την παιδοψυχιατρική εκτίμηση, την κοινωνική έρευνα και την πραγματογνωμοσύνη. Έτσι, εξαφανίζεται η 3994/2017 απόφαση ως προς το κεφάλαιο της επικοινωνίας (άρθρο 535 παρ. 1 ΚΠολΔ για ενιαίο τίτλο εκτελέσεως). Στάδιο 2 – Επί της ουσίας της αγωγής: Κρατώντας και δικάζοντας την από 25-1-2016 αγωγή, το Δικαστήριο τη δέχθηκε εν μέρει και ρύθμισε οριστικά την επικοινωνία με παρουσία ψυχολόγου επιλογής της μητέρας, σε ημέρα εντός της πρώτης και της τρίτης εβδομάδας κάθε μήνα (1 ώρα επί τρίμηνο και κατόπιν 2 συνεχόμενες ώρες), στον επαγγελματικό χώρο του ψυχολόγου, με δυνατότητα αναστολής για θερινές διακοπές έως ένα μήνα κατόπιν προειδοποίησης, και καθιέρωσε επιπλέον τηλεφωνική/ηλεκτρονική επικοινωνία δύο φορές εβδομαδιαίως (19:30–20:00, τουλάχιστον 10 λεπτά), προσαρμοζόμενη σε σχολικές/εξωσχολικές υποχρεώσεις. Απειλήθηκε κατά της εναγομένης χρηματική ποινή 200 ευρώ για κάθε παράβαση. Διατάχθηκε επιστροφή του παραβόλου εφέσεως, καθόσον δεν απαιτείται για διαφορές του άρθρου 592 αριθ. 1 και 3 ΚΠολΔ (άρθρο 495 παρ. 3 ΚΠολΔ). Τα δικαστικά έξοδα και των δύο βαθμών συμψηφίστηκαν λόγω μερικής νίκης-ήττας και της μεταξύ τους σχέσεως κατά τον πρώτο βαθμό (άρθρα 106, 178 παρ. 1, 179, 183, 191 παρ. 2 ΚΠολΔ).
Τελική Απόφαση
Δέχεται την έφεση και κατ΄ ουσίαν. Εξαφανίζει την υπ΄ αρ. 3994/2017 οριστική απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Πειραιώς [ειδική διαδικασία των άρθρων 591, 592, 593-602 και 610-613 του ΚΠολΔ (όπως αυτά ισχύουν μετά την αντικατάστασή τους με το άρθρο 1 άρθρο τέταρτο του Ν. 4335/2015)], ως προς τη συνεκδικασθείσα με αυτή από 25-1-2016 (αρ. κατ. ……./2016) αγωγή. Κρατεί και δικάζει την από 25-1-2016 (αρ. καταθ. ……./2016) αγωγή. Δέχεται εν μέρει την αγωγή. Ρυθμίζει το δικαίωμα της προσωπικής επικοινωνίας του ενάγοντος με το τέκνο του, ………., ως εξής: α) η επικοινωνία θα γίνεται με την παρουσία ψυχολόγου επιλογής της εναγομένης-μητέρας[τα στοιχεία του οποίου, ονοματεπώνυμο και διεύθυνση, θα γνωστοποιήσει νομίμως η εναγομένη στον ενάγοντα-πατέρα άμεσα και σε κάθε περίπτωση εντός τριών (3) εργασίμων ημερών από την επίδοση προς αυτήν της παρούσας, με δυνατότητα αντικατάστασης αυτού, πάλι κατόπιν γνωστοποιήσεως νομίμως στον πατέρα των στοιχείων του νέου ψυχολόγου προ δέκα (10) ημερών πριν την επόμενη επικοινωνία] και συγκεκριμένα η επικοινωνία θα γίνεται σε ημέρα εντός της πρώτης και της τρίτης εβδομάδας κάθε μήνα, επί μια (1) ώρα για καθεμία από τις ως άνω ημέρες το πρώτο τρίμηνο, υπολογιζομένου από την ημερομηνία της πρώτης επικοινωνίας, και επί δύο (2) συνεχόμενες ώρες για καθεμία από τις ως άνω ημέρες ακολούθως, στον επαγγελματικό χώρο του ψυχολόγου, με την παρουσία αυτού (ψυχολόγου) ή συνεργάτη του και με σταθερό πρόγραμμα που θα καθορίσει ο ίδιος (ψυχολόγος). Το τέκνο θα το πηγαίνει στον ως άνω χώρο και θα το παραλαμβάνει από αυτό η εναγομένη ή μέλος του συγγενικού της περιβάλλοντος, η δε επικοινωνία θα γίνεται και με την παρουσία του προσώπου αυτού (εναγομένης ή μέλους του συγγενικού της περιβάλλοντος) μόνο αν κρίνεται αναγκαίο από τον ως άνω ψυχολόγο. Η ως άνω επικοινωνία δεν θα ισχύει για όσο χρονικό διάστημα η ανήλικη θα απουσιάζει λόγω θερινών διακοπών και το πολύ για ένα συνεχόμενο μήνα, χρονικό διάστημα που θα έχει γνωστοποιήσει νομίμως προηγουμένως η εναγομένη στον ενάγοντα τουλάχιστον προ δέκα(10) ημερών από την έναρξη του ως άνω διαστήματος και β) δύο φορές την εβδομάδα και συγκεκριμένα τις ημέρες Δευτέρα και Πέμπτη, τηλεφωνική επικοινωνία του ενάγοντος με το ανήλικο τέκνο του ή ανταλλαγή γραπτ...
Ακριβές Νομικό Ερώτημα
Αν, κατά το άρθρο 1520 ΑΚ όπως ισχύει μετά τον Ν. 4800/2021, το δικαστήριο ρυθμίζει την επικοινωνία του γονέα που δεν συνοικεί με το τέκνο με ειδικούς όρους (περιορισμούς και παρουσία ειδικού ψυχικής υγείας) όταν το επιβάλλουν οι συνθήκες διαβίωσης ή το συμφέρον του τέκνου· επίσης, αν επιστρέφεται το παράβολο έφεσης που καταβλήθηκε παρότι δεν απαιτείται στις διαφορές του άρθρου 592 αριθ. 1 και 3 ΚΠολΔ.
Αναφορές σε Νόμους
Άνοιγμα απόφασης

ΕφΠειρ 298/2021

Οικογενειακό Δίκαιο2021Εφετείο Πειραιώς
Σχετικότητα 95.6%
Κρίσιμα Πραγματικά Περιστατικά
Σε πρώτο βαθμό, το Μονομελές Πρωτοδικείο Πειραιά συνεκδίκασε αγωγή της εφεσίβλητης για οριστική ανάθεση αποκλειστικής επιμέλειας των δύο ανήλικων θυγατέρων και διατροφή, και ανταγωγή του εκκαλούντος για ανάθεση σε αυτόν της επιμέλειας. Έκανε εν μέρει δεκτή την αγωγή, απέρριψε την ανταγωγή και επιδίκασε μηνιαία διατροφή υπέρ των τέκνων. Ο εκκαλών (πατέρας) άσκησε έφεση κατά της απόφασης ως προς την επιμέλεια και τα ποσά διατροφής. Οι διάδικοι είναι εν διαστάσει σύζυγοι με δύο ανήλικες θυγατέρες. Η εφεσίβλητη είχε καταγγείλει σεξουαλική κακοποίηση του μεγαλύτερου τέκνου από τον πατέρα και επικαλέστηκε βίαιη συμπεριφορά. Ο εκκαλών προέβαλε παρεμπόδιση της επικοινωνίας του με τα τέκνα από την εφεσίβλητη και ζήτησε να του ανατεθεί η επιμέλεια. Είχαν προηγηθεί ασφαλιστικά μέτρα που ρύθμισαν προσωρινά επιμέλεια στη μητέρα και επικοινωνία στον πατέρα, και μεταγενέστερη προσωρινή διαταγή με επιτήρηση της επικοινωνίας. Στο Εφετείο προσκομίστηκαν ιατρικά και παιδοψυχιατρικά πορίσματα και το 07/2020 βούλευμα του Ναυτοδικείου Πειραιώς περί μη απαγγελίας κατηγορίας κατά του εκκαλούντος. Διαπιστώθηκε ότι ο πατέρας εργάζεται ως μόνιμος υπαξιωματικός με καθαρές αποδοχές περίπου 950 ευρώ, η μητέρα εργάζεται σε παιδικό σταθμό με καθαρό μηνιαίο εισόδημα περίπου 1.200 ευρώ, και τα τέκνα διέμεναν με τη μητέρα σε μισθωμένη κατοικία με μηνιαίο μίσθωμα 380 ευρώ. Το Πρωτοδικείο είχε ορίσει διατροφή 230 και 220 ευρώ, αντίστοιχα.
Νομική Σκέψη του Δικαστηρίου
Κανόνες: Η γονική μέριμνα και η επιμέλεια ρυθμίζονται με γνώμονα το αληθινό συμφέρον του τέκνου, λαμβάνοντας υπόψη την προσωπικότητα, παιδαγωγική καταλληλότητα, συνθήκες διαβίωσης και δεσμούς με κάθε γονέα. Η ηλικία και το φύλο δεν αποτελούν καθοριστικά κριτήρια. Η άσκηση της επιμέλειας μπορεί να κατανεμηθεί χρονικά μεταξύ των γονέων, εφόσον εξυπηρετείται το συμφέρον των τέκνων, χωρίς να αποκλείεται ο ένας γονέας. Η παρεμπόδιση της επικοινωνίας συνιστά κακή και καταχρηστική άσκηση επιμέλειας. Λαμβάνονται υπόψη αποδεικτικά μέσα και νέα έγγραφα κατ’ έφεση. Για την εκτέλεση ρυθμίσεων παράδοσης/απόδοσης τέκνων προβλέπονται διαταγές παράδοσης και απειλή προσωπικής κράτησης και χρηματικής ποινής. Η διαπλαστική ρύθμιση της επιμέλειας ισχύει από τη δημοσίευση. Η διατροφή των ανηλίκων προσδιορίζεται από τις ανάγκες τους και τις δυνάμεις των γονέων. Τα δικαστικά έξοδα μπορούν να συμψηφιστούν. Ευρήματα: Δεν αποδείχθηκε σεξουαλική κακοποίηση της ανήλικης από τον πατέρα. Η εφεσίβλητη παρεμπόδιζε συστηματικά την επικοινωνία με τα τέκνα. Ο εκκαλών είναι στοργικός και ικανός να ασκήσει επιμέλεια, έχει κατάλληλη κατοικία και μερίμνησε ουσιωδώς για τα τέκνα. Και οι δύο γονείς μπορούν να ανταποκριθούν στα καθήκοντα, αλλά η στάση της μητέρας δημιούργησε κίνδυνο αποξένωσης. Για το παρελθόν διάστημα που η μητέρα ασκούσε αποκλειστικά την επιμέλεια, τα εισοδήματα εκτιμήθηκαν σε περίπου 950 ευρώ (πατέρας) και 1.200 ευρώ (μητέρα), με μίσθωμα 380 ευρώ και συνήθεις δαπάνες για κάθε τέκνο. Εφαρμογή: Το συμφέρον των ανηλίκων επιβάλλει ισόρροπη παρουσία και των δύο γονέων. Η παρεμπόδιση επικοινωνίας από τη μητέρα αποκλείει την αποκλειστική ανάθεση σε αυτήν. Καθιερώνεται χρονική κατανομή της επιμέλειας με εναλλασσόμενη κατοικία (11 ημέρες στον πατέρα, οι λοιπές στη μητέρα) και ρυθμίσεις παράδοσης/απόδοσης με απειλή κράτησης και χρηματικής ποινής. Ως προς διατροφή, επειδή η νέα ρύθμιση ισχύει για το μέλλον, για την προηγούμενη διετία ο πατέρας οφείλει συνεισφορά 205 και 185 ευρώ μηνιαίως για κάθε τέκνο, αντίστοιχα, βάσει των διακριβωμένων αναγκών και δυνάμεων. Η έφεση γίνεται δεκτή, η πρωτόδικη απόφαση εξαφανίζεται και τα έξοδα συμψηφίζονται.
Κύριοι Λόγοι Απόφασης
Στάδιο 1 (επί της έφεσης): Η έφεση έγινε δεκτή διότι το Πρωτοδικείο εσφαλμένα εκτίμησε τις αποδείξεις ως προς την καταλληλότητα των γονέων και τις ανάγκες διατροφής: δεν αποδείχθηκε σεξουαλική κακοποίηση από τον πατέρα, ενώ αποδείχθηκε συστηματική παρεμπόδιση της επικοινωνίας από τη μητέρα, γεγονός αντίθετο προς το συμφέρον των τέκνων. Στάδιο 2 (επί της ουσίας): Για την επιμέλεια κρίθηκε ότι το αληθινό συμφέρον των ανηλίκων επιτυγχάνεται με χρονική κατανομή της επιμέλειας και εναλλασσόμενη κατοικία, λόγω της ικανότητας και των δύο γονέων και της ανάγκης αποφυγής αποξένωσης· διατάχθηκε παράδοση/απόδοση των τέκνων κατά τους ορισθέντες χρόνους με απειλή προσωπικής κράτησης ενός μηνός και χρηματικής ποινής 1.000 ευρώ. Για τη διατροφή, επειδή η διαπλαστική ρύθμιση ισχύει από τη δημοσίευση, για το προγενέστερο διάστημα δύο ετών που η μητέρα ασκούσε αποκλειστικά την επιμέλεια ο πατέρας οφείλει 205 ευρώ μηνιαίως για τη μία ανήλικη και 185 ευρώ μηνιαίως για την έτερη, νομιμοτόκως από την καθυστέρηση κάθε δόσης. Τα δικαστικά έξοδα για αμφότερους τους βαθμούς συμψηφίστηκαν κατ’ άρθρα 179 και 183 ΚΠολΔ, και διατάχθηκε η απόδοση των παραβόλων στον εκκαλούντα.
Τελική Απόφαση
Δέχεται τυπικά και κατ’ ουσίαν την από 22.1.2019 έφεση. Εξαφανίζει την 3618/2018 οριστική απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Πειραιά (ειδική διαδικασία διαφορών από την οικογένεια, τον γάμο και την ελεύθερη συμβίωση). Κρατεί και συνεκδικάζει την από 24.10.2017 (με Γ.Α.Κ. ……./2017 και Ε.Α.Κ. ……./2017) αγωγή και την από 9.1.2018 (με Γ.Α.Κ. ……./2018 και Ε.Α.Κ. ……/2018) ανταγωγή. Δέχεται εν μέρει την αγωγή και την ανταγωγή. Κατανέμει χρονικά την άσκηση της επιμέλειας των ανήλικων τέκνων των διαδίκων, …….. και ……., μεταξύ των γονέων ως εξής: Τις πρώτες έντεκα ημέρες κάθε μήνα την αποκλειστική άσκηση της επιμέλειας των ανωτέρω τέκνων θα έχει ο πατέρας τους και τις υπόλοιπες ημέρες εκάστου μήνα την αποκλειστική άσκηση της επιμέλειας αυτών θα έχει η μητέρα τους. Τα τέκνα θα παραλαμβάνει ο πατέρας από την οικία της μητέρας στο Κερατσίνι και θα του τα παραδίδει είτε η ίδια, είτε ένας από τους γονείς της την πρώτη ημέρα κάθε μήνα και ώρα 14.30 και θα τα επιστρέφει ο πατέρας την ενδέκατη ημέρα κάθε μήνα και ώρα 20.30, ομοίως στην ως άνω οικία της μητέρας όπου θα τα παραλαμβάνει είτε η ίδια, είτε ένας από τους γονείς της, προς αποφυγή μεταξύ τους διενέξεων. Το πρόγραμμα αυτό θα ακολουθείται κυκλικά κάθε μήνα, αλλά και κατά τις διακοπές των Χριστουγέννων και του Πάσχα και του καλοκαιριού, εκτός αν προκύπτει άλλη έγγραφη συμφωνία των διαδίκων σε περίπτωση που από κοινού θελήσουν να ρυθμίσουν διαφορετικά, το πρόγραμμα των παραπάνω εορτών και των θερινών διακοπών. Όταν πρόκειται να ληφθεί απόφαση για εγχείρηση προς αντιμετώπιση κάποιου προβλήματος υγείας των τέκνων και για την επιλογή σχολείου και εξωσχολικών δραστηριοτήτων θα απαιτείται η συνεννόηση και συμφωνία των γονέων, η οποία επίσης θα είναι έγγραφη. Ο γονέας που δεν θα ασκεί την επιμέλεια στο διάστημα που την αποκλειστική άσκηση της επιμέλειας των τέκνων έχει ο άλλος γονέας, θα μπορεί να επικοινωνεί με τα ανήλικα τέκνα τηλεφωνικά ή μέσω skype, καθημερινά από ώρα 20.30 έως 21.00. Διατάσσει την παράδοση των ανήλικων τέκνων στον αντενάγοντα πατέρα τους την πρώτη ημέρα εκάστου μηνός αλλά και κάθε άλλη ημέρα που έχει ορισθεί ότι θα ασκεί την επιμέλεια τους αποκλειστικά ο ίδιος, προκειμένου εκείνος να ασκήσει το δικαίωμα της επιμέλειας των ανήλικων θυγατέρων του σύμφωνα με όσα αναλύθηκαν στην περί της χρονικής κατανομής της επιμέλειας διάταξη της παρούσας απόφασης και την απόδοση των ανήλικων τέκνων στην ενάγουσα μητέρα τους την ενδεκάτη ημέρα κά...
Ακριβές Νομικό Ερώτημα
Αν, σε διαφορά μεταξύ γονέων για την ανάθεση της επιμέλειας μετά τη διάσταση, το αληθινό συμφέρον των ανηλίκων μπορεί να εξυπηρετηθεί με χρονική κατανομή της επιμέλειας και εναλλασσόμενη κατοικία μεταξύ των γονέων· επίσης, αν η διαπλαστική απόφαση περί χρονικής κατανομής της επιμέλειας παράγει αποτελέσματα μόνο για το μέλλον, ώστε η διατροφή για το προγενέστερο διάστημα να οφείλεται με βάση το προηγούμενο καθεστώς επιμέλειας.
Αναφορές σε Νόμους
Άνοιγμα απόφασης

ΑΠ 1758/2022

Αστικό Δίκαιο · Δικονομικό Δίκαιο2022Άρειος Πάγος
Σχετικότητα 95.6%
Κρίσιμα Πραγματικά Περιστατικά
Διαζευγμένοι γονείς με ανήλικη θυγατέρα γεννηθείσα στις 9.12.2010. Έγγαμη συμβίωση διασπάστηκε το καλοκαίρι του 2014. Με συμφωνητικό 28.7.2014 ρυθμίστηκε από κοινού άσκηση επιμέλειας, διατροφή 200 ευρώ μηνιαίως και επικοινωνία πατέρα κάθε Τρίτη και Πέμπτη επί τρίωρο και κάθε δεύτερο Σάββατο. Μητέρα υπέβαλε έγκληση για ασελγείς πράξεις πατέρα σε βάρος ανήλικης κατά διανυκτέρευση 31.1-1.2.2015. Συμβούλιο Πλημμελειοδικών με βούλευμα 5125/2017 αποφάνθηκε να μην γίνει κατηγορία. Μητέρα παρεμπόδισε κατ' επανάληψη επικοινωνία παραβιάζοντας δικαστικές αποφάσεις. Ανήλικη ηλικίας 10 ετών απέρριψε κατηγορηματικά κάθε επικοινωνία με πατέρα, διακατέχεται από αρνητικά συναισθήματα σε σημείο αποστροφής, έχει αναπτύξει στενό δεσμό με μητέρα. Μητέρα ασκεί επιμέλεια με αφοσίωση, επάρκεια και πληρότητα, περιβάλλει ανήλικη με αμέριστο ενδιαφέρον και αγάπη.
Νομική Σκέψη του Δικαστηρίου
Το άρθρο 1511 ΑΚ, όπως ισχύει μετά τον ν. 4800/2021, ορίζει ότι κάθε απόφαση του δικαστηρίου για την άσκηση της γονικής μέριμνας πρέπει να αποβλέπει στο βέλτιστο συμφέρον του τέκνου, το οποίο εξυπηρετείται από την ουσιαστική συμμετοχή και των δύο γονέων. Το άρθρο 1532 ΑΚ προβλέπει ότι η κακή άσκηση της γονικής μέριμνας, συμπεριλαμβανομένης της παρεμπόδισης επικοινωνίας, δίδει στο δικαστήριο τη δυνατότητα να λάβει κάθε πρόσφορο μέτρο, χωρίς η αφαίρεση της επιμέλειας να είναι υποχρεωτική. Το δικαστήριο διαπίστωσε ότι η ανήλικη ηλικίας 10 ετών απέρριψε κατηγορηματικά κάθε επικοινωνία με τον πατέρα, διακατέχεται από αρνητικά συναισθήματα σε σημείο αποστροφής, ενώ έχει αναπτύξει ιδιαίτερα στενό δεσμό με τη μητέρα. Η μητέρα ασκεί την επιμέλεια με αφοσίωση, επάρκεια και πληρότητα. Η παρεμπόδιση της επικοινωνίας δεν οφείλεται αποκλειστικά σε κίνητρα εκδίκησης και πρόθεση πατρικής αποξένωσης. Εφαρμόζοντας το κριτήριο του βέλτιστου συμφέροντος, το δικαστήριο έκρινε ότι τυχόν αποχωρισμός της ανήλικης από τη μητέρα θα απέβαινε επώδυνος και ανεπανόρθωτα επιβλαβής. Η κατ' επανάληψη παρεμπόδιση της επικοινωνίας δεν συνεπάγεται αυτομάτως αφαίρεση της επιμέλειας ως τιμωρία, αλλά το δικαστήριο λαμβάνει πρόσφορα μέτρα με βάση το συμφέρον του τέκνου.
Κύριοι Λόγοι Απόφασης
Η αίτηση αναίρεσης απορρίφθηκε διότι το Εφετείο ορθά ερμήνευσε και εφάρμοσε τις διατάξεις των άρθρων 1518, 1520 και 1532 ΑΚ, όπως ισχύουν μετά τον ν. 4800/2021, αναθέτοντας την επιμέλεια στη μητέρα. Το βέλτιστο συμφέρον της ανήλικης επέβαλε την ανάθεση της επιμέλειας στη μητέρα, με την οποία έχει αναπτύξει ισχυρούς δεσμούς, ενώ απορρίπτει κατηγορηματικά κάθε επικοινωνία με τον πατέρα. Η κατ' επανάληψη παρεμπόδιση της επικοινωνίας από τη μητέρα δεν συνεπάγεται αυτομάτως αφαίρεση της επιμέλειας, αφού η μητέρα ασκεί την επιμέλεια με αφοσίωση, επάρκεια και πληρότητα, και η παρεμπόδιση δεν οφείλεται αποκλειστικά σε κίνητρα εκδίκησης. Τυχόν αποχωρισμός της ανήλικης από τη μητέρα θα απέβαινε επώδυνος και ανεπανόρθωτα επιβλαβής.
Τελική Απόφαση
Απορρίπτει την από 28-4-2021 αίτηση αναίρεσης του Ν. Α. και τον από 7/1/2022 πρόσθετο λόγο αυτής, με τους οποίους διώκεται η αναίρεση της υπ' αριθμ. 6744/2020 απόφασης του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών. Και Καταδικάζει τον αναιρεσείοντα στην πληρωμή των δικαστικών εξόδων της αναιρεσίβλητης, τα οποία ορίζει σε δύο χιλιάδες επτακόσια (2.700) ευρώ.
Ακριβές Νομικό Ερώτημα
Αν η κατ' επανάληψη παρεμπόδιση της επικοινωνίας του τέκνου με τον ένα γονέα από τον άλλο γονέα συνιστά καταχρηστική άσκηση της γονικής μέριμνας που επιβάλλει την αφαίρεση της επιμέλειας του προσώπου του τέκνου από τον παραβάτη γονέα, ή αν το δικαστήριο μπορεί να αναθέσει την επιμέλεια στον παραβάτη γονέα όταν το βέλτιστο συμφέρον του τέκνου το επιβάλλει, λαμβάνοντας υπόψη τους δεσμούς του τέκνου με τους γονείς και την ικανότητα άσκησης της επιμέλειας.
Αναφορές σε Νόμους
Άνοιγμα απόφασης

ΕφΠειρ 312/2024

Οικογενειακό Δίκαιο2024Εφετείο Πειραιώς
Σχετικότητα 95.3%
Κρίσιμα Πραγματικά Περιστατικά
Εκδόθηκε η 2497/2021 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Πειραιώς που έκανε εν μέρει δεκτή αγωγή του ενάγοντος και ήδη εφεσίβλητου, ρυθμίζοντας την επικοινωνία του με την ανήλικη θυγατέρα του. Η εναγόμενη και ήδη εκκαλούσα άσκησε έφεση, προβάλλοντας κυρίως εσφαλμένη εκτίμηση αποδείξεων και επιδιώκοντας περιορισμό της επικοινωνίας. Οι διάδικοι τέλεσαν πολιτικό γάμο και απέκτησαν μία ανήλικη. Η συμβίωση διεκόπη οριστικά και η ανήλικη διαμένει με την εναγόμενη. Με την 1720/2018 (ασφαλιστικά μέτρα) ανατέθηκε προσωρινά επιμέλεια στην εναγόμενη, επιδικάστηκε διατροφή και ρυθμίστηκε προσωρινά επικοινωνία. Απόφαση αλλοδαπού δικαστηρίου για λύση γάμου και ρυθμίσεις δεν αναγνωρίστηκε στην Ελλάδα λόγω ερημοδικίας και μη κλήτευσης της εναγόμενης. Με την 2683/2019 ανατέθηκε οριστικά η επιμέλεια στην εναγόμενη και επιδικάστηκε διατροφή, χωρίς νέα ρύθμιση επικοινωνίας. Κατά τον χρόνο συζήτησης της αγωγής, η ανήλικη (περί τα 5,5 έτη) ήδη επικοινωνούσε και διανυκτέρευε στην οικία του πατέρα, όπου διέθετε δικό της κρεβάτι. Η εκκαλούσα δεν αμφισβήτησε κατ’ αρχήν την επικοινωνία, αλλά προέβαλε απροθυμία/φοβία του τέκνου. Δεν ελήφθη δικαστική συνέντευξη της ανήλικης στο πρωτοβάθμιο. Προβλέφθηκε επικοινωνία σαββατοκύριακα, καθημερινές, εορτές και θερινές διακοπές· ο ενάγων παραλαμβάνει και παραδίδει το τέκνο και προβλέφθηκαν ρυθμίσεις για ανυπέρβλητα κωλύματα. Επιβλήθηκε απειλή χρηματικής ποινής και κράτησης κατά της εναγόμενης για παραβιάσεις. Διαπιστώθηκε διεθνής δικαιοδοσία και εφαρμογή ελληνικού δικαίου.
Νομική Σκέψη του Δικαστηρίου
Κατά τους κανόνες της ειδικής διαδικασίας οικογενειακών διαφορών (άρθρα 681Β, 674 §2, 592 επ. ΚΠολΔ), η έφεση είναι παραδεκτή χωρίς παράβολο (άρθρο 495 §3 εδ. τελ. ΚΠολΔ) και εμπρόθεσμη ελλείψει επίδοσης (άρθρο 518 §1). Ο ουσιαστικός κανόνας του άρθρου 1520 ΑΚ, όπως αντικαταστάθηκε με το άρθρο 13 ν. 4800/2021 και εφαρμόζεται αναδρομικά (άρθρο 18 ν. 4800/2021), καθιερώνει δικαίωμα-υποχρέωση επικοινωνίας και μαχητό τεκμήριο φυσικής επικοινωνίας στο 1/3 του συνολικού χρόνου, επιτρεπόμενου μικρότερου ή μεγαλύτερου χρόνου για λόγους συνθηκών διαβίωσης ή συμφέροντος του τέκνου, χωρίς διατάραξη της καθημερινότητας, με ειδική αιτιολογία· αποκλεισμός/περιορισμός μόνο για εξαιρετικά σοβαρούς λόγους. Για δικαιοδοσία εφαρμόσθηκαν τα άρθρα 1 παρ.1β και 8 παρ.1 Κανονισμού (ΕΚ) 2201/2003 και για το εφαρμοστέο δίκαιο τα άρθρα 3β και 15 παρ.1 της Σύμβασης της Χάγης 1996 (ν. 4020/2011). Το Δικαστήριο διαπίστωσε ότι οι διάδικοι είναι γονείς ανήλικης που διαμένει με την εναγόμενη, ότι υφίσταται ήδη τακτική επικοινωνία με διανυκτερεύσεις στην οικία του πατέρα, χωρίς καταγεγραμμένα προβλήματα, και ότι η εναγόμενη δεν προέβαλε συμπεριφορά του πατέρα επιβλαβή για το τέκνο. Η διεθνής δικαιοδοσία των ελληνικών δικαστηρίων θεμελιώθηκε στη συνήθη διαμονή του τέκνου στον Πειραιά και εφαρμοστέο είναι το ελληνικό δίκαιο. Η προβαλλόμενη απροθυμία/συστολή του τέκνου δεν τεκμηριώθηκε ως απόρροια ακατάλληλης συμπεριφοράς του πατέρα. Αξιολογώντας τα στοιχεία σε συνάρτηση με το συμφέρον του τέκνου, το Δικαστήριο εφάρμοσε το τεκμήριο του 1/3 και ρύθμισε ευρύ πρόγραμμα επικοινωνίας (σαββατοκύριακα, καθημερινές, εορτές, θερινές διακοπές), με πρόνοιες για ενημέρωση σε κωλύματα και παραλαβή/παράδοση από τον πατέρα. Έκρινε ότι δεν συντρέχουν εξαιρετικά σοβαροί λόγοι για περιορισμό και ότι η μεγαλύτερη εξοικείωση με τον πατέρα εξυπηρετεί το συμφέρον του τέκνου. Συνεπώς, ο μοναδικός λόγος έφεσης περί εσφαλμένης εκτίμησης αποδείξεων απορρίφθηκε, διατηρουμένων και των απειλών χρηματικής ποινής/κράτησης του πρωτοβάθμιου δικαστηρίου.
Κύριοι Λόγοι Απόφασης
Η αγωγή ρύθμισης επικοινωνίας υπήχθη ορθά στο ελληνικό δίκαιο και στη διεθνή δικαιοδοσία των ελληνικών δικαστηρίων (άρθρα 1 παρ. 1β, 8 παρ. 1 Κανονισμού (ΕΚ) 2201/2003· άρθρα 3β, 15 παρ. 1 Σύμβασης Χάγης 1996, ν. 4020/2011) και στηρίχθηκε στις διατάξεις των άρθρων 1510 επ., 1520 ΑΚ και 176, 947 ΚΠολΔ. Με γνώμονα το συμφέρον του τέκνου και το τεκμήριο του άρθρου 1520 ΑΚ (1/3 χρόνου φυσικής επικοινωνίας), δεν αποδείχθηκαν εξαιρετικά σοβαροί λόγοι για περιορισμό του χρόνου επικοινωνίας που καθόρισε το πρωτοβάθμιο δικαστήριο. Η επίκληση από την εκκαλούσα απροθυμίας/φόβου του τέκνου, μη αποδοθείσα σε συμπεριφορά του πατέρα, δεν δικαιολογεί περιορισμό· η ευρύτερη και τακτική επικοινωνία ευνοεί την εξοικείωση. Επομένως, ο μοναδικός λόγος της έφεσης περί εσφαλμένης εκτίμησης αποδείξεων απορρίφθηκε ως αβάσιμος και η πρωτόδικη ρύθμιση του προγράμματος επικοινωνίας, συμπεριλαμβανομένης της απειλής χρηματικής ποινής 200 € και προσωπικής κράτησης ενός μηνός για κάθε παράβαση, κρίθηκε ορθή. Τα δικαστικά έξοδα συμψηφίσθηκαν λόγω της σχέσης των διαδίκων ως συζύγων (άρθρο 179 ΚΠολΔ).
Τελική Απόφαση
ΔΕΧΕΤΑΙ τυπικά και απορρίπτει κατ’ουσίαν την έφεση. ΣΥΜΨΗΦΙΖΕΙ τα δικαστικά έξοδα μεταξύ των διαδίκων.
Ακριβές Νομικό Ερώτημα
Αν, κατά την εφαρμογή του άρθρου 1520 ΑΚ όπως ισχύει μετά τον ν. 4800/2021, ο χρόνος επικοινωνίας του γονέα που δεν συνοικεί με το τέκνο πρέπει να καθορισθεί κατά το τεκμήριο του 1/3 του συνολικού χρόνου ή να περιορισθεί για λόγους συνδεόμενους με τις συνθήκες διαβίωσης ή το συμφέρον του τέκνου, χωρίς διατάραξη της καθημερινότητάς του.
Αναφορές σε Νόμους
Άνοιγμα απόφασης

ΕφΠειρ 519/2025

Οικογενειακό Δίκαιο · Δικονομικό Δίκαιο2025Εφετείο Πειραιώς
Σχετικότητα 95.2%
Κρίσιμα Πραγματικά Περιστατικά
Σε δεύτερο βαθμό, ο εκκαλών προσέβαλε την 3467/2023 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Πειραιώς, με έφεση και πρόσθετους λόγους, κατά της μερικής αποδοχής αμφότερων συνεκδικασθεισών αγωγών. Η εφεσίβλητη είναι μητέρα που ασκεί την οριστική επιμέλεια του ανηλίκου. Οι διάδικοι διατηρούσαν εκτός γάμου σχέση. Το ανήλικο θήλυ τέκνο γεννήθηκε στις 27.8.2010 και αναγνωρίστηκε εκούσια με συμβολαιογραφική πράξη 12.10.2010. Η συμβίωση διεκόπη το 2017 και το τέκνο διαμένει έκτοτε με τη μητέρα. Προηγουμένως, η 2651/2020 ΜΠρΑθ, κατόπιν πρακτικού συμβιβασμού, ρύθμισε επικοινωνία και καθόρισε διατροφή 933 ευρώ/μήνα για δύο έτη, συμπεριλαμβανομένων διδάκτρων ιδιωτικού σχολείου. Με την 414/2022 ΜΠρΠειρ απορρίφθηκε αίτηση του πατέρα και έγινε εν μέρει δεκτή ανταίτηση της μητέρας (προσωρινή επιμέλεια στη μητέρα, προσωρινή διατροφή 630 ευρώ). Η 443/2023 ΜΠρΠειρ απέρριψε αίτηση ανάκλησης/μεταρρύθμισης ασφαλιστικών μέτρων. Ο εκκαλών είχε μισθό 2.000 ευρώ/μήνα έως 30.6.2022 και από τότε λαμβάνει κύρια σύνταξη 1.340 ευρώ και επικουρική 200 ευρώ/μήνα. Ισχυρισμός περί λειτουργίας ιδιωτικού ιατρείου δεν αποδείχθηκε. Διαθέτει κατοικία στην Αττική και ακίνητα στη Μεσσηνία χωρίς αποδεδειγμένα εισοδήματα. Η εφεσίβλητη είναι άνεργη από το 2021, λαμβάνει επίδομα τέκνου 70 ευρώ/μήνα, διαμένει με το τέκνο και τον σύντροφό της σε μίσθιο με ενοίκιο 430 ευρώ/μήνα. Το τέκνο φοιτά σε δημόσιο σχολείο στον Πειραιά, παρακολουθεί Αγγλικά (90 ευρώ/μήνα) και μέχρι 10/2022 Τae Kwon Do (45 ευρώ/μήνα). Οι μηνιαίες ανάγκες του τέκνου κρίθηκαν σε 600 ευρώ.
Νομική Σκέψη του Δικαστηρίου
Το Δικαστήριο εφάρμοσε τις διατάξεις περί παραδεκτού και προϋποθέσεων έφεσης των άρθρων 495, 511, 513, 514, 517, 520 και 518 ΚΠολΔ. Ως προς τη γονική μέριμνα/επιμέλεια τέκνου γεννημένου χωρίς γάμο, εφάρμοσε το άρθρο 47 εδ. α’ ν. 2447/1996 σε συνδυασμό με το άρθρο 1515 ΑΚ και έκρινε ότι δεν επιτρέπεται έφεση. Για τη ρύθμιση επικοινωνίας εφάρμοσε το άρθρο 1520 ΑΚ (όπως αντικαταστάθηκε με το άρθρο 13 ν. 4800/2021), που καθιερώνει τεκμήριο φυσικής παρουσίας του τέκνου με τον άλλο γονέα στο 1/3 του συνολικού χρόνου, με δυνατότητα απόκλισης για λόγους συνθηκών διαβίωσης ή συμφέροντος του τέκνου, και υποχρέωση διευκόλυνσης. Για τη διατροφή εφάρμοσε τα άρθρα 1484 και 1489 ΑΚ (ανάγκες τέκνου και δυνατότητες γονέων). Έλαβε υπόψη αποδεικτικά μέσα κατά άρθρα 336 παρ. 4 και 223 ΚΠολΔ και απείλησε μέτρα εκτέλεσης κατά άρθρο 950 παρ. 2 ΚΠολΔ. Τα δικαστικά έξοδα συμψηφίστηκαν κατά τα άρθρα 179 και 183 ΚΠολΔ. Διαπίστωσε ότι το τέκνο γεννήθηκε εκτός γάμου, αναγνωρίστηκε, και διαμένει με τη μητέρα από το 2017. Προηγήθηκαν ρυθμίσεις επικοινωνίας και διατροφής με απόφαση κατόπιν συμβιβασμού και προσωρινές διατάξεις ασφαλιστικών μέτρων. Ο εκκαλών είχε μισθό 2.000 ευρώ/μήνα έως 30.6.2022 και κατόπιν λαμβάνει σύνταξη 1.340 ευρώ και επικουρική 200 ευρώ/μήνα. Δεν αποδείχθηκε λειτουργία ιδιωτικού ιατρείου. Η εφεσίβλητη είναι άνεργη, λαμβάνει 70 ευρώ/μήνα επίδομα τέκνου και καταβάλλει 430 ευρώ ενοίκιο. Το τέκνο φοιτά σε δημόσιο σχολείο, έχει δαπάνες ξένων γλωσσών και άθλησης· οι μηνιαίες ανάγκες του ανέρχονται σε 600 ευρώ. Εφάρμοσε το ανεκκλητό ως προς την ανάθεση επιμέλειας και απέρριψε τους σχετικούς λόγους ως απαράδεκτους. Ως προς την επικοινωνία, αξιολόγησε τη συνάντηση του δικαστή με το τέκνο και, λαμβάνοντας υπόψη το τεκμήριο του 1/3 και τη μη διατάραξη της καθημερινότητας, καθόρισε διευρυμένο, συγκεκριμένο πρόγραμμα εβδομαδιαίο, εορτών και θερινών διακοπών, με καθημερινή τηλεφωνική/διαδικτυακή επαφή και απειλή χρηματικής ποινής και προσωπικής κράτησης για παραβίαση. Ως προς τη διατροφή, αναπροσάρμοσε το ποσό με βάση τις πραγματικές οικονομικές δυνατότητες των γονέων και τις ανάγκες του τέκνου, απορρίπτοντας μη αποδεδειγμένα εισοδήματα του πατέρα.
Κύριοι Λόγοι Απόφασης
Στάδιο 1 — Παραδεκτό/Ανέκκλητο: Η έφεση, κατά το μέρος που προσβάλλει την κρίση για ανάθεση επιμέλειας/γονική μέριμνα τέκνου γεννημένου εκτός γάμου, απορρίφθηκε ως απαράδεκτη διότι, κατά το άρθρο 47 εδ. α’ ν. 2447/1996 σε συνδυασμό με το άρθρο 1515 ΑΚ, η πρωτοβάθμια απόφαση είναι ανέκκλητη. Οι πρόσθετοι λόγοι που συνέτρεχαν στο ίδιο κεφάλαιο απορρίφθηκαν επίσης ως απαράδεκτοι. Διατάχθηκε απόδοση του ηλεκτρονικού παραβόλου στον εκκαλούντα (άρθρο 495 παρ. 3 ΚΠολΔ). Στάδιο 2 — Ουσία (Επικοινωνία/Διατροφή): Η έφεση έγινε εν μέρει δεκτή ως προς την επικοινωνία και τη διατροφή. Ως προς την επικοινωνία, κρίθηκε ότι η εκκαλουμένη εσφαλμένα εκτίμησε τις αποδείξεις και, εφαρμόζοντας το τεκμήριο του άρθρου 1520 ΑΚ και το συμφέρον του τέκνου, καθορίστηκε αναλυτικό πρόγραμμα (εβδομαδιαίο, εορτών, θερινών διακοπών) με καθημερινή τηλεφωνική/διαδικτυακή επαφή και απειλή κατά της μητέρας χρηματικής ποινής 300 ευρώ και προσωπικής κράτησης 1 μήνα για κάθε υπαίτια παραβίαση (άρθρο 950 παρ. 2 ΚΠολΔ). Ως προς τη διατροφή, με βάση τα αποδειχθέντα εισοδήματα του πατέρα (μισθός έως 30.6.2022, κατόπιν κύρια και επικουρική σύνταξη) και την ανυπαρξία αποδείξεων για έσοδα από ιδιωτικό ιατρείο, καθώς και τις ανάγκες του τέκνου (600 ευρώ/μήνα), ορίστηκε καταβλητέα μηνιαία συνεισφορά 500 ευρώ για διετία, νομιμότοκα από την καθυστέρηση κάθε δόσης. Τα δικαστικά έξοδα συμψηφίστηκαν μεταξύ των διαδίκων, πλην των προκαταβλητέων, για αμφότερους τους βαθμούς (άρθρα 179, 183 ΚΠολΔ).
Τελική Απόφαση
ΑΠΟΡΡΙΠΤΕΙ ως απαράδεκτη την έφεση και τους πρόσθετους λόγους ως προς τα εκκαλούμενα κεφάλαια της οριστικής ανάθεσης της επιμέλειας της ανήλικης κόρης των διαδίκων στην μητέρα της ΔΕΧΕΤΑΙ τυπικά την έφεση ως προς τα υπόλοιπα κεφάλαια αυτής. ΔΙΑΤΑΣΣΕΙ την απόδοση στον εκκαλούντα του με κωδικό ……………… ηλεκτρονικού παραβόλου Δημοσίου ΔΕΧΕΤΑΙ εν μέρει την έφεση στην ουσία της και δη ως προς τα κεφάλαια της εκκαλουμένης για τον καθορισμό της επικοινωνίας του εκκαλούντος με το ως άνω ανήλικο τέκνο των διαδίκων και της επιδικασθείσας διατροφής αυτου . ΕΞΑΦΑΝΙΖΕΙ την εκκαλούμενη απόφαση ως προς τα παραπάνω κεφάλαια. ΚΡΑΤΕΙ και συνεκδικάζει τις από 18.4.2022 με ΓΑΚ/ΕΑΚ/………/2022 και από 11.9.2022 και με αριθμό ΓΑΚ/ΕΑΚ/……./2022 αγωγές ως προς τα κεφάλαια της ρύθμισης της επικοινωνίας του ενάγοντος με το ανήλικο τέκνο του και της επιδίκασης διατροφής για αυτό. ΔΕΧΕΤΑΙ εν μέρει την από 11.9.2022 και με αριθμό ΓΑΚ/ΕΑΚ/……../2022 αγωγή ως προς την ρύθμιση της επικοινωνίας ΡΥΘΜΙΖΕΙ το δικαίωμα προσωπικής επικοινωνίας του ενάγοντος με το ανήλικο τέκνο των διαδίκων, …… ως εξής: α) Κάθε Τρίτη το μεσημέρι από την ώρα λήξης των μαθημάτων στο σχολείο όπου φοιτά η ανήλικη, οπότε ο ενάγων θα παραλαμβάνει το παιδί από το σχολείο κατά το σχόλασμα, έως την επόμενη ημέρα, δηλαδή την Τετάρτη το πρωί, που ο ενάγων θα συνοδεύει και θα παραδίδει το παιδί στο σχολείο για την έναρξη του μαθήματος, β) κάθε πρώτη, τρίτη και τυχόν πέμπτη, Παρασκευή, Σάββατο, Κυριακή εκάστου μήνα, οπότε ο ενάγων θα παραλαμβάνει την Παρασκευή κατά το σχόλασμα το παιδί από το σχολείο του, και θα το συνοδεύει και θα το παραδίδει στο σχολείο του το πρωί της Δευτέρας. Σε περίπτωση δε που τυγχάνει η Δευτέρα που ακολουθεί τις ως άνω ημέρες επικοινωνίας του, να είναι αργία, θα έχει το τέκνο μέχρι το πρωί της Τρίτης που θα το παραδίδει στο σχολείο του. Την εβδομάδα αυτή δεν θα πραγματοποιείται η επικοινωνία που ορίστηκε υπό το στοιχείο α., γ) κατά τις εορτές των Χριστουγέννων- Πρωτοχρονιάς και συγκ...
Ακριβές Νομικό Ερώτημα
Αν, κατά το άρθρο 1520 ΑΚ όπως ισχύει, τεκμαίρεται ότι ο χρόνος επικοινωνίας του τέκνου με τον γονέα με τον οποίο δεν διαμένει ανέρχεται στο 1/3 του συνολικού χρόνου και υπό ποιες προϋποθέσεις μπορεί να καθοριστεί διαφορετικά για λόγους που αφορούν στις συνθήκες διαβίωσης ή στο συμφέρον του τέκνου χωρίς διατάραξη της καθημερινότητάς του· επίσης, αν το ύψος της διατροφής του ανηλίκου προσδιορίζεται με βάση τις ανάγκες του και τις οικονομικές δυνατότητες αμφοτέρων των γονέων.
Αναφορές σε Νόμους
Άνοιγμα απόφασης

ΕφΠειρ 205/2026

Αστικό Δίκαιο · Οικογενειακό Δίκαιο2026Εφετείο Πειραιώς
Σχετικότητα 95.2%
Κρίσιμα Πραγματικά Περιστατικά
Έφεση της εκκαλούσας–εναγόμενης κατά της υπ’ αριθ. 4049/2024 απόφασης του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Πειραιώς, η οποία, μετά από χωρισμό της σωρευθείσας αίτησης του άρθρου 947 παρ. 1 ΚΠολΔ, έκρινε εν μέρει βάσιμη αγωγή προσβολής προσωπικότητας, υποχρεώνοντας την εναγόμενη να μην παρεμποδίζει τη ρυθμισθείσα επικοινωνία και επιδικάζοντας 2.000,00 ευρώ ως χρηματική ικανοποίηση. Η εκκαλούσα προέβαλε εσφαλμένη ερμηνεία νόμου και πλημμελή εκτίμηση αποδείξεων. Οι διάδικοι είναι εν διαστάσει σύζυγοι με ένα ανήλικο τέκνο. Η επιμέλεια ανατέθηκε οριστικά στην εναγόμενη και η επικοινωνία του ενάγοντος ρυθμίστηκε με την υπ’ αριθ. 552/2016 απόφαση Μονομελούς Πρωτοδικείου Πειραιώς. Προβλέφθηκε επίσης διατροφή 300,00 ευρώ μηνιαίως για δύο έτη από 11/2015. Από το 2021 η επικοινωνία μειώθηκε: το τέκνο επέδειξε άρνηση απομάκρυνσης από τη μητέρα και το οικείο περιβάλλον, με άγχος αποχωρισμού. Η εναγόμενη δεν διευκόλυνε την επικοινωνία, δεν προετοίμαζε το τέκνο, περιόρισε τις τηλεφωνικές επαφές και προγραμμάτιζε αντικρουόμενες δραστηριότητες. Κατά την 01.02.2022 απηύθυνε στον ενάγοντα υβριστικές φράσεις ενώπιον του τέκνου. Υπήρξαν αστυνομικές καταγγελίες και με την υπ’ αριθ. 2130/2025 απόφαση Β’ Μονομελούς Πλημμελειοδικείου Πειραιώς η εναγόμενη καταδικάστηκε για παραβίαση δικαστικής απόφασης της 11.04.2023. Το πρωτοβάθμιο Δικαστήριο διέταξε παράλειψη παρεμπόδισης και επιδίκασε 2.000,00 ευρώ.
Νομική Σκέψη του Δικαστηρίου
Κατά τον ΚΠολΔ, η έφεση ασκείται νομότυπα και εμπροθέσμως όταν τηρούνται οι προθεσμίες και διατυπώσεις των άρθρων 495, 498, 511, 513 παρ. 1 β’, 516 παρ. 1, 517, 518 παρ. 1 και 533, με προκαταβολή παραβόλου κατά το άρθρο 495 παρ. 3. Ως προς την ουσία, από τα άρθρα 57 και 59 ΑΚ προκύπτει ότι ο προσβληθείς στην προσωπικότητα δικαιούται άρση και παράλειψη, και, με υπαιτιότητα του προσβολέα, χρηματική ικανοποίηση· συνεκτιμώνται όλα τα περιστατικά υπό την αρχή της αναλογικότητας (άρθρα 2 παρ. 1 και 25 Συντ.). Η παράνομη προσβολή μπορεί να συνίσταται και σε εξύβριση (άρθρα 361-363 ΠΚ). Από τα άρθρα 1510, 1511, 1518 και 1520 ΑΚ προκύπτει υποχρέωση του γονέα που συνοικεί να διευκολύνει ουσιαστικά την επικοινωνία. Η μη συμμόρφωση σε ρύθμιση επικοινωνίας τιμωρείται ποινικά (άρθρο 169Α ΠΚ, όπως τροποποιήθηκε με τα άρθρα 3 Ν. 4637/2019 και 34 Ν. 4855/2021), χωρίς να απαιτείται επίδοση ή απειλή εξαναγκαστικών μέτρων (άρθρα 946, 947 ΚΠολΔ). Για χρηματική ικανοποίηση εφαρμόζονται επίσης τα άρθρα 914, 919, 920, 932 και 330 παρ. 2 ΑΚ. Το Δικαστήριο επανεκτίμησε ένορκες βεβαιώσεις και έγγραφα. Διαπίστωσε ότι με την υπ’ αριθ. 552/2016 απόφαση ρυθμίστηκε αναλυτικά η επικοινωνία και ανατέθηκε επιμέλεια στην εναγόμενη, με διατροφή 300,00 ευρώ/μήνα για διετία. Από τις αρχές του 2021 το τέκνο επέδειξε έντονη προσκόλληση στη μητέρα και άγχος αποχωρισμού. Η εναγόμενη δεν προέβαινε σε πρακτική και ψυχολογική προετοιμασία, περιόριζε τις τηλεφωνικές επαφές, προγραμμάτιζε παράλληλες δραστηριότητες και άσκησε ψυχολογική πίεση. Κατά την 01.02.2022 απηύθυνε υβριστικούς χαρακτηρισμούς ενώπιον του τέκνου. Υπήρξαν επανειλημμένες ματαιώσεις επικοινωνίας και καταγγελίες, ενώ εκδόθηκε η υπ’ αριθ. 2130/2025 καταδικαστική απόφαση για παραβίαση δικαστικής απόφασης της 11.04.2023. Εφαρμόζοντας τα ανωτέρω κριτήρια, το Δικαστήριο αξιολόγησε ότι η εναγόμενη, με συστηματική και αναιτιολόγητη παρεμπόδιση, παραβίασε τη ρύθμιση επικοινωνίας, προσβάλλοντας παράνομα και υπαίτια την προσωπικότητα του ενάγοντος· οι υβριστικοί χαρακτηρισμοί ενίσχυσαν την προσβολή της τιμής του. Η βλάβη του ενάγοντος τελεί σε αιτιώδη σύνδεσμο με τη συμπεριφορά της και η εύλογη χρηματική ικανοποίηση των 2.000,00 ευρώ είναι αναλογική με τη βαρύτητα, τη διάρκεια και τις συνέπειες. Συνεπώς, οι λόγοι έφεσης περί εσφαλμένης ερμηνείας και πλημμελούς εκτίμησης αποδείξεων απορρίπτονται και η πρωτόδικη κρίση επικυρώνεται.
Κύριοι Λόγοι Απόφασης
Η έφεση απορρίφθηκε κατ’ ουσίαν διότι αποδείχθηκε ότι η εκκαλούσα–εναγόμενη, με επαναλαμβανόμενη παρεμπόδιση της ρυθμισθείσας με την υπ’ αριθ. 552/2016 απόφαση επικοινωνίας και με υβριστικές εκδηλώσεις, προσέβαλε παράνομα και υπαίτια την προσωπικότητα του εφεσίβλητου–ενάγοντος. Η επιδικασθείσα χρηματική ικανοποίηση των 2.000,00 ευρώ κρίθηκε εύλογη με βάση τις συνθήκες της προσβολής και τις συνέπειες αυτής, ενώ η διαταγή παράλειψης της παρεμπόδισης δικαιολογείται από τα διαπιστωθέντα περιστατικά. Κατά συνέπεια, οι λόγοι έφεσης περί εσφαλμένης ερμηνείας του νόμου και πλημμελούς εκτίμησης αποδείξεων απορρίφθηκαν. Τα δικαστικά έξοδα για τον παρόντα βαθμό συμψηφίσθηκαν λόγω της συζυγικής σχέσης (άρθρα 179, 183 και 191 παρ. 2 ΚΠολΔ). Διατάχθηκε η εισαγωγή στο Δημόσιο Ταμείο του παραβόλου που προκατέβαλε η εκκαλούσα, κατά το άρθρο 495 ΚΠολΔ, ύψους 150,00 ευρώ.
Τελική Απόφαση
Δέχεται τυπικά και απορρίπτει κατ’ ουσίαν την έφεση. Διατάσσει την εισαγωγή στο δημόσιο ταμείο του παραβόλου υπέρ Δημοσίου υπ’ αριθ. ………………/2025 ηλεκτρονικό παράβολο, συνολικού ποσού εκατόν πενήντα (150,00) ευρώ που προκατέβαλε η εκκαλούσα – εναγόμενη. Συμψηφίζει στο σύνολό τους τα δικαστικά έξοδα μεταξύ των διαδίκων, για τον παρόντα βαθμό δικαιοδοσίας.
Ακριβές Νομικό Ερώτημα
Αν η παρεμπόδιση από την εκκαλούσα–εναγόμενη της δικαστικά ρυθμισμένης επικοινωνίας του εφεσίβλητου–ενάγοντος με το ανήλικο τέκνο, σε συνδυασμό με εξυβριστικές εκδηλώσεις, συνιστά παράνομη και υπαίτια προσβολή της προσωπικότητας που θεμελιώνει αξίωση χρηματικής ικανοποίησης και διαταγή παράλειψης.
Αναφορές σε Νόμους
Άνοιγμα απόφασης

ΕφΠειρ 196/2025

Οικογενειακό Δίκαιο2025Εφετείο Πειραιώς
Σχετικότητα 94.9%
Κρίσιμα Πραγματικά Περιστατικά
Δευτεροβάθμιο στάδιο: το Μονομελές Εφετείο Πειραιώς εξέτασε έφεση του εναγομένου-εκκαλούντος κατά της με αρ. 3623/2024 απόφασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Πειραιώς, η οποία είχε δεχθεί αγωγή μεταρρύθμισης δικαστικής ανάθεσης επιμέλειας, μεταρρυθμίσει προγενέστερη εφετειακή απόφαση και αναθέσει αποκλειστικά στη μητέρα-ενάγουσα την επιμέλεια ανηλίκου που προηγουμένως ανατέθηκε αποκλειστικά στον πατέρα. Ο εκκαλών ζήτησε εξαφάνιση της εκκαλουμένης και απόρριψη της αγωγής. Οι διάδικοι ήταν πρώην σύζυγοι, ο γάμος των οποίων λύθηκε με αμετάκλητη απόφαση αρ. 2381/2020. Απέκτησαν δύο αρσενικά τέκνα (γεν. 8.1.2009 και 4.5.2017). Η εφεσίβλητη αποχώρησε από τη συζυγική οικία την 3.4.2019, παρέλαβε τον νεότερο υιό και μετοίκησε στη νήσο Λέσβο. Με αμετάκλητη απόφαση 1103/2020 ανατέθηκε η επιμέλεια του πρεσβύτερου τέκνου αποκλειστικά στον πατέρα. Με την απόφαση 663/2023 του Εφετείου Πειραιώς ανατέθηκε αποκλειστικά στον πατέρα και η επιμέλεια του νεότερου τέκνου, η εφεσίβλητη υποχρεώθηκε να το αποδώσει και καθορίστηκε λεπτομερές πρόγραμμα επικοινωνίας. Η εφεσίβλητη αρνήθηκε να συμμορφωθεί με την απόφαση 663/2023 επί πέντε μήνες, παρά την τριπλή επίδοση επιταγής εκτέλεσης (14.2.2024, 21.2.2024, 29.4.2024) και την απόρριψη δύο αιτήσεων αναστολής εκτέλεσης από τον Άρειο Πάγο (αρ. 24/29.1.2024 και αρ. 67/23.4.2024). Στις 9.5.2024, ο εκκαλών ανέκτησε τον ανήλικο με αστυνομική συνδρομή, ενώ η εφεσίβλητη και ο αδελφός της απείλησαν ότι θα επαναλάβουν την αφαίρεση. Κατά τις 11.5.2024 και 15.5.2024 ο εκκαλών δεν βρισκόταν στην οικία για την παράδοση του ανηλίκου για επικοινωνία, ούτε ανταποκρινόταν τηλεφωνικά κατά το διάστημα 9–15.5.2024 (πλην 13.5.2024). Μετά την 16.5.2024 η επικοινωνία αποκαταστάθηκε πλήρως και συνεχίστηκε κανονικά χωρίς περαιτέρω εμπόδια, συμπεριλαμβανομένης διήμερης θερινής περιόδου δύο μηνών. Η εφεσίβλητη άσκησε αγωγή μεταρρύθμισης επικαλούμενη ως μεταβολή συνθηκών: (α) την ανωτέρω παρεμπόδιση επικοινωνίας, (β) εξύβριση και απειλή εκ μέρους του εκκαλούντος κατά βιντεοκλήσης της 16.5.2024, και (γ) την επιθυμία του ανηλίκου (7 ετών κατά την άσκηση, 8 κατά τη συζήτηση) να επιστρέψει στη μητέρα του.
Νομική Σκέψη του Δικαστηρίου
Το δικαστήριο εξέτασε αν τα επικαλούμενα περιστατικά συνιστούν «μεταβολή των συνθηκών» της απαιτούμενης φύσης και βαρύτητας για τη μεταρρύθμιση απόφασης ανάθεσης επιμέλειας ανηλίκου, εφαρμόζοντας τον κανόνα ότι η μεταβολή πρέπει να είναι ουσιαστική σε σχέση με τις συνθήκες που ίσχυαν κατά τη δημοσίευση της ρυθμιστικής απόφασης. Για τον ισχυρισμό περί βούλησης ανηλίκου εξέτασε επιπλέον αν η ηλικία του παρέχει επαρκή ικανότητα αντίληψης του πραγματικού του συμφέροντος. Ως προς την παρεμπόδιση επικοινωνίας, το δικαστήριο διαπίστωσε ότι αφορούσε δύο μεμονωμένες ημέρες (11.5.2024 και 15.5.2024) αμέσως μετά την ανάκτηση του ανηλίκου με αστυνομική συνδρομή, δεν επαναλήφθηκε ποτέ στο μέλλον και η επικοινωνία αποκαταστάθηκε πλήρως έκτοτε. Ως προς την αξιοπιστία του ισχυρισμού για εξύβριση–απειλή, αξιολόγησε την κατάθεση της μοναδικής μάρτυρος ως αμφιβόλου αξιοπιστίας, διαπιστώνοντας εσωτερική αντίφαση: η μάρτυρας κατέθεσε ότι τα γεγονότα έλαβαν χώρα Σαββατοκύριακο, ενώ η εφεσίβλητη ισχυριζόταν ότι συνέβησαν Πέμπτη 16.5.2024. Ως προς τη βούληση του ανηλίκου, διαπίστωσε ότι δεν αποδείχθηκε από κανένα αποδεικτικό μέσο. Εφαρμόζοντας τα ευρήματα αυτά, το δικαστήριο έκρινε ότι η βραχύχρονη παρεμπόδιση δικαιολογείτο από την έντονη συναισθηματική φόρτιση και το βάσιμο αίσθημα απειλής του εκκαλούντος ενόψει της προηγηθείσας πενταμηνιαίας μη συμμόρφωσης και της ρητής απειλής ανάκτησης, ήταν ήσσονος σημασίας και δεν έφθανε το κατώφλι βαρύτητας για μεταρρύθμιση. Ο ισχυρισμός περί εξύβρισης και απειλής απορρίφθηκε ως αναπόδεικτος, ενισχυτικά δε της κρίσης αυτής λειτούργησε το γεγονός ότι η επικοινωνία συνεχίστηκε απρόσκοπτα. Ο ισχυρισμός περί βούλησης ανηλίκου απορρίφθηκε τόσο ως αναπόδεικτος όσο και ως μη ικανός να θεμελιώσει μεταρρύθμιση λόγω ηλικίας 7–8 ετών.
Κύριοι Λόγοι Απόφασης
Η έφεση έγινε δεκτή και η αγωγή απορρίφθηκε διότι δεν συνέτρεχε μεταβολή συνθηκών επαρκούς φύσης και βαρύτητας που να δικαιολογεί τη μεταρρύθμιση της με αρ. 662/2023 απόφασης: (α) η παρεμπόδιση επικοινωνίας τις 11.5.2024 και 15.5.2024 κρίθηκε ήσσονος σημασίας, εξαιρετικά σύντομης διάρκειας, δικαιολογούμενη από την έντονη συναισθηματική φόρτιση και το βάσιμο αίσθημα απειλής του εκκαλούντος μετά από πέντε μήνες άρνησης συμμόρφωσης και ρητής απειλής ανάκτησης — αφού η επικοινωνία αποκαταστάθηκε κανονικά χωρίς περαιτέρω εμπόδια· (β) η εξύβριση και η απειλή κατά βιντεοκλήσης δεν αποδείχθηκαν από κανένα αποδεικτικό μέσο, ενώ η μοναδική μάρτυρας κρίθηκε αμφιβόλου αξιοπιστίας λόγω αντίφασης μεταξύ της κατάθεσής της (Σαββατοκύριακο) και του ισχυρισμού της εφεσίβλητης (Πέμπτη 16.5.2024)· (γ) η βούληση του ανηλίκου να επιστρέψει στη μητέρα δεν αποδείχθηκε και δεν συνιστά λόγο μεταρρύθμισης, καθώς η ηλικία των 7–8 ετών δεν παρέχει επαρκή ικανότητα αντίληψης του πραγματικού συμφέροντος. Το πρωτοβάθμιο δικαστήριο έσφαλε στην εκτίμηση των αποδείξεων δεχόμενο μεταβολή συνθηκών. Τα δικαστικά έξοδα αμφοτέρων βαθμών επιβλήθηκαν σε βάρος της εφεσίβλητης ενάγουσας, ορισθέντα σε 800 ευρώ (ΚΠολΔ 176, 183).
Τελική Απόφαση
Δέχεται την έφεση. Εξαφανίζει την με αρ. 3623/2024 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Πειραιώς. Κρατεί την υπόθεση και δικάζει κατ' ουσίαν. Απορρίπτει την αγωγή. Διατάζει την επιστροφή του παραβόλου της έφεσης στον καταθέσαντα αυτό. Καταδικάζει την εφεσίβλητη ενάγουσα στην πληρωμή των δικαστικών εξόδων του εκκαλούντος εναγόμενου αμφοτέρων των βαθμών δικαιοδοσίας, που καθορίζει σε 800 ευρώ.
Ακριβές Νομικό Ερώτημα
Αν η βραχύχρονη, μεμονωμένη και μη επαναλαμβανόμενη παρεμπόδιση του δικαιώματος επικοινωνίας γονέα με ανήλικο τέκνο, που πραγματοποιήθηκε σε συνθήκες έντονης συναισθηματικής φόρτισης και βάσιμης ανησυχίας του γονέα-κηδεμόνα αμέσως μετά την ανάκτηση του ανηλίκου κατόπιν μακράς μη συμμόρφωσης του άλλου γονέα, συνιστά μεταβολή συνθηκών επαρκούς φύσης και βαρύτητας που να δικαιολογεί τη μεταρρύθμιση δικαστικής απόφασης ανάθεσης αποκλειστικής επιμέλειας ανηλίκου.
Αναφορές σε Νόμους
Άνοιγμα απόφασης

ΕφΠειρ 416/2023

Οικογενειακό Δίκαιο2023Εφετείο Πειραιώς
Σχετικότητα 94.9%
Κρίσιμα Πραγματικά Περιστατικά
- Δευτεροβάθμια κρίση του Μονομελούς Εφετείου Πειραιώς επί εφέσεως του εκκαλούντος κατά μη οριστικής (4471/2017) και οριστικής (40/2019) αποφάσεως του Μονομελούς Πρωτοδικείου Πειραιώς που είχαν εν μέρει δεχθεί αντίθετες αγωγές των διαδίκων. Με την υπ’ αρ. 233/2021 μη οριστική απόφαση του Εφετείου η έφεση έγινε τυπικά και ουσιαστικά δεκτή, οι εκκαλούμενες εξαφανίστηκαν, διατάχθηκε πραγματογνωμοσύνη και επικοινωνία της Δικαστή με το ανήλικο, και η συζήτηση επαναλήφθηκε. - Διάδικοι: εκκαλών (πατέρας) και εφεσίβλητη (μητέρα), αμφότεροι ενάγοντες-εναγόμενοι με αντίθετες αγωγές περί επιμέλειας και επικοινωνίας. - Οικογενειακό πλαίσιο: γάμος το 2012, ένα ανήλικο τέκνο (θήλυ) γεννημένο το 2012. Οριστική διάσπαση συμβίωσης το 2015. Προσωρινά, με απόφαση ασφαλιστικών μέτρων 1221/2015, η επιμέλεια ανατέθηκε στον πατέρα και ρυθμίστηκε επικοινωνία με τη μητέρα. Η απόφαση 40/2019 ανέθεσε την επιμέλεια στη μητέρα αλλά δεν εκτελέστηκε λόγω έφεσης. Με 795/2019 απορρίφθηκε αίτηση προσωρινής επιμέλειας της μητέρας. Το 2019 εκδόθηκε τελεσίδικη απόφαση διαζυγίου (124/2019), με υπαιτιότητα της μητέρας για τον κλονισμό. - Προδικία/ποινικές διαδικασίες: καταγγελίες μητέρας για ενδοοικογενειακή βία (αθώωση πατέρα στην 14803/2015). Μήνυση πατέρα κατά μητέρας για συνέργεια σε σεξουαλική κακοποίηση του τέκνου, με εκτεταμένη ανάκριση και πραγματογνωμοσύνες· εκδόθηκε το 301/2018 βούλευμα μη άσκησης κατηγορίας. Πρωτοδίκως (771-870/2021) ο πατέρας καταδικάστηκε κατά πλειοψηφία για ψευδή καταμήνυση, ψευδορκία και συκοφαντική δυσφήμηση, με έφεση εκκρεμή. - Πραγματογνωμοσύνες και κοινωνικές έρευνες κατέτειναν ότι αμφότεροι οι γονείς είναι ικανοί, οι οικίες τους κατάλληλες, η ανήλικη έχει ισχυρούς δεσμούς με τον πατέρα και το περιβάλλον του και εξέφρασε σταθερά βούληση να διαμένει με αυτόν. Η απόσταση κατοικιών δυσχεραίνει εναλλασσόμενη διαμονή.
Νομική Σκέψη του Δικαστηρίου
Κανόνας: Μετά τον ν. 4800/2021, η γονική μέριμνα εξακολουθεί να ασκείται από κοινού και εξίσου και μετά τη διάσταση, εκτός αν συντρέχουν οι προϋποθέσεις του άρθρου 1514 ΑΚ, οπότε το Δικαστήριο ρυθμίζει τη μέριμνα/επιμέλεια με γνώμονα το βέλτιστο συμφέρον του τέκνου. Η κρίση εξατομικεύεται βάσει ενδεικτικών παραμέτρων του άρθρου 1511 παρ. 2 ΑΚ, λαμβάνοντας ιδίως υπόψη ικανότητα/πρόθεση σεβασμού του άλλου γονέα, παρελθούσα συμπεριφορά και συμμόρφωση, καθώς και τη γνώμη του παιδιού ανάλογα με την ωριμότητά του. Διακρίνεται η χρονική κατανομή της επιμέλειας από την εναλλασσόμενη διαμονή· ο τόπος διαμονής αποσυνδέεται από την άσκηση της επιμέλειας. Αν η εναλλασσόμενη διαμονή δεν προάγει το συμφέρον του τέκνου, ενισχύεται η επικοινωνία με τον γονέα που δεν συμπαροικεί. Η επαναλαμβανόμενη συζήτηση (άρθρο 254 ΚΠολΔ) αποτελεί συνέχεια της προηγούμενης. Οι διατάξεις του ν. 4800/2021 εφαρμόζονται στις εκκρεμείς υποθέσεις. Η έκθεση πραγματογνωμοσύνης εκτιμάται ελεύθερα. Διαπίστωση: Οι γονείς είναι μορφωμένοι, εργαζόμενοι, με κατάλληλες οικίες. Η μητέρα αντιμετώπισε αντίξοες συνθήκες (έλλειψη υποστήριξης, σοβαρές ποινικές κατηγορίες που κατέληξαν σε μη άσκηση δίωξης) και διατήρησε δεσμό με την κόρη. Ο πατέρας υπήρξε υπερπροστατευτικός· η μήνυσή του κατά της μητέρας αποδείχθηκε αβάσιμη, ερμηνεύθηκε ως παρερμηνεία λόγω έντονων συναισθημάτων μετά τη διάσταση. Η ανήλικη ζει συνεχώς στην πατρική οικία, έχει ισχυρούς δεσμούς με τον πατέρα και τους συγγενείς του, έχει ενταχθεί σε συγκεκριμένο σχολικό/κοινωνικό περιβάλλον και εξέφρασε ρητώς, επανειλημμένα και ώριμα τη βούληση να παραμείνει εκεί. Η σημαντική απόσταση των κατοικιών δυσχεραίνει εναλλασσόμενη διαμονή. Εφαρμογή: Σταθμίζοντας το βέλτιστο συμφέρον του τέκνου, το Δικαστήριο έκρινε ότι πρέπει να ανατεθεί από κοινού η επιμέλεια, διότι δεν συντρέχει λόγος αποκλεισμού ενός γονέα και η συμμετοχή και των δύο προάγει την πολύπλευρη ανάπτυξη του παιδιού. Ορίστηκε διαμονή με τον πατέρα για να αποφευχθεί μείζων διατάραξη της καθημερινότητας, να διαφυλαχθούν οι σταθεροί δεσμοί και να ληφθεί υπόψη η σαφής βούληση της ανήλικης. Εναλλασσόμενη κατοικία δεν υιοθετήθηκε λόγω απόστασης και πρακτικών δυσκολιών. Ρυθμίστηκε εκτενές πρόγραμμα επικοινωνίας της μητέρας (εβδομαδιαίο, Σαββατοκύριακα, εορτές, Πάσχα, θέρος) και απειλήθηκαν μέτρα εξαναγκασμού για τήρησή του. Τα δικαστικά έξοδα συμψηφίστηκαν.
Κύριοι Λόγοι Απόφασης
Στάδιο 1 (έφεση): Με την υπ’ αρ. 233/2021 μη οριστική απόφαση η έφεση είχε ήδη γίνει τυπικά και ουσιαστικά δεκτή, εξαφανίστηκαν οι υπ’ αρ. 4471/2017 και 40/2019 αποφάσεις, διατάχθηκε πραγματογνωμοσύνη και επικοινωνία της Δικαστού με το τέκνο, και η συζήτηση επαναλήφθηκε κατά το άρθρο 254 ΚΠολΔ. Στάδιο 2 (επ’ ουσίας): Από την επανεκτίμηση των αποδείξεων και την πρόσφατη πραγματογνωμοσύνη προέκυψε ότι και οι δύο γονείς είναι ικανοί και κατάλληλοι, ότι η μητέρα διατήρησε δεσμό με την ανήλικη παρά τις αντίξοες συνθήκες και ότι η ανήλικη έχει αναπτύξει σταθερούς δεσμούς και καθημερινότητα στην πατρική οικία και εξέφρασε ώριμα και σταθερά βούληση παραμονής εκεί. Η εναλλασσόμενη κατοικία δεν εξυπηρετεί λόγω μεγάλης απόστασης κατοικιών και κινδύνου διατάραξης της καθημερινότητας. Έτσι ανατέθηκε από κοινού η επιμέλεια, ορίστηκε διαμονή με τον πατέρα, ρυθμίστηκε εκτενές πρόγραμμα επικοινωνίας της μητέρας (καθημερινή τηλεφωνική, εβδομαδιαία, ανά δεύτερο και τέταρτο Σαββατοκύριακο, εορτές Χριστουγέννων/Πρωτοχρονιάς εναλλάξ, Πάσχα εναλλάξ, θερινές διακοπές 15+15 ημέρες), με γνωστοποίηση ακριβών ημερομηνιών εντός του πρώτου πενθημέρου Ιουνίου. Απειλήθηκε χρηματική ποινή 300 ευρώ και προσωπική κράτηση 1 μήνα για κάθε παραβίαση. Τα δικαστικά έξοδα συμψηφίστηκαν για αμφότερους τους βαθμούς δικαιοδοσίας.
Τελική Απόφαση
Δέχεται εν μέρει αυτές ως ουσιαστικά βάσιμες. ΑΝΑΘΕΤΕΙ την άσκηση της επιμέλειας της ανήλικης ……………, που γεννήθηκε στις 19-4-2012, και στους δύο γονείς της και ορίζει αυτή να διαμένει με τον ενάγοντα-εναγόμενο, πατέρα της, στην οικία αυτού. ΡΥΘΜΙΖΕΙ το δικαίωμα επικοινωνίας της εναγομένης- ενάγουσας με το ως άνω τέκνο, ως εξής: α) απεριόριστη τηλεφωνική επικοινωνία της ενάγουσας με την ανήλικη κάθε ημέρα από ώρα 18:00 έως 19:00, β) κάθε Τρίτη και Πέμπτη έκαστης εβδομάδας και για τις ώρες από 17:00 εως 21:00, γ) κάθε δεύτερο και τέταρτο Σαββατοκύριακο εκάστου μηνός από ώρα 09:00 του Σαββάτου έως ώρα 20:00 της Κυριακής, δ)κατά τις εορτές των Χριστουγέννων και της Πρωτοχρονιάς από 24 Δεκεμβρίου ώρα 12:00 εώς 31 Δεκεμβρίου ώρα 12:00 τα έτη που λήγουν σε ζυγό αριθμό, και τα έτη που λήγουν σε μονό αριθμό από ώρα 12:00 της 31ης   Δεκεμβρίου, μέχρι ώρα 12:00 της 7ης Ιανουαρίου, ε) κατά τις διακοπές του Πάσχα από τις 12:00 της Μεγάλης Δευτέρας έως ώρα 12:00 της Δευτέρας της Διακαινησίμου τα έτη που λήγουν σε ζυγό αριθμό και από ώρα 12:00 της Δευτέρας της Διακαινησίμου έως ώρα 12:00 της Κυριακής του Θωμά και στ) κατά την διάρκεια των θερινών διακοπών 15 ημέρες τον μήνα Ιούλιο και 15 ημέρες τον μήνα Αύγουστο. Τις ακριβεις ημερομηνίες μέσα στους μήνες αυτούς που η ενάγουσα θα ασκήσει το δικαίωμα επικοινωνίας της με την ανήλικη, ανάλογα και με τις εργασιακές της δυνατότητες θα πρέπει να γνωστοποιεί στον ενάγοντα εντός του πρώτου πενθημέρου μηνός Ιουνίου. Στο πλαίσιο της δια ζώσης επικοινωνίας το ανήλικο τέκνο θα παραλαμβάνεται από την μητέρα έξω από την οικία του πατέρα της κατά το χρόνο έναρξης αυτής και θα παραδίδεται στον ίδιο τόπο κατά τη λήξη της. ΑΠΕΙΛΕΙ σε βάρος του ενάγοντα – εναγομένου χρηματική ποινή ύψους τριακοσίων (300) ευρώ και πρ...
Ακριβές Νομικό Ερώτημα
Αν, κατά την εφαρμογή των άρθρων 1511 επ. ΑΚ όπως τροποποιήθηκαν με τον ν. 4800/2021, το βέλτιστο συμφέρον του τέκνου επιβάλλει την από κοινού ανάθεση της επιμέλειας στους γονείς με διαμονή του τέκνου στον πατέρα· επίσης, αν πρέπει να ρυθμιστεί το δικαίωμα επικοινωνίας της μητέρας με συγκεκριμένο εβδομαδιαίο και εορταστικό πρόγραμμα και με απειλή χρηματικής ποινής και προσωπικής κράτησης σε περίπτωση παραβίασης.
Αναφορές σε Νόμους
Άνοιγμα απόφασης

ΕφΠειρ 272/2022

Οικογενειακό Δίκαιο · Δικονομικό Δίκαιο2022Εφετείο Πειραιώς
Σχετικότητα 94.7%
Κρίσιμα Πραγματικά Περιστατικά
Δευτεροβάθμια δίκη ενώπιον Μονομελούς Εφετείου επί εφέσεως της εναγομένης-εκκαλούσας κατά οριστικής απόφασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Πειραιώς, η οποία είχε δεχθεί εν μέρει αγωγή του ενάγοντος-εφεσίβλητου για ρύθμιση επικοινωνίας με ανήλικο τέκνο και είχε απειλήσει χρηματική ποινή, επιδικάζοντας δικαστική δαπάνη σε βάρος της εναγομένης. Η εκκαλούσα προέβαλε εσφαλμένη εφαρμογή νόμου και κακή εκτίμηση αποδείξεων, επιδιώκοντας εξαφάνιση ή μεταρρύθμιση. Οι διάδικοι τέλεσαν γάμο στις 12-9-2015 και απέκτησαν ένα τέκνο, γεννηθέν στις 10-10-2017. Με συμβολαιογραφική πράξη συναινετικής λύσης γάμου της 12-11-2018 ρυθμίστηκαν επιμέλεια (στη μητέρα με κατοικία στον Άγιο Ιωάννη Ρέντη), επικοινωνία και διατροφή. Κατά την εφαρμογή της συμφωνημένης επικοινωνίας ανέκυψαν προβλήματα, ιδίως λόγω ωραρίων εργασίας. Ο εφεσίβλητος προσέφυγε πρώτα με αίτηση ασφαλιστικών μέτρων (απόφαση 1146/2019) για προσωρινή ρύθμιση και εν συνεχεία με αγωγή της 9-9-2019 για οριστική ρύθμιση. Το Εφετείο έλαβε υπόψη τη συμφωνία του διαζυγίου, χωρίς να δεσμεύεται από αυτήν, και αξιολόγησε το συμφέρον του ανηλίκου, καθορίζοντας αναλυτικό πρόγραμμα προσωπικής επικοινωνίας και καθημερινής ψηφιακής επικοινωνίας, με υποχρέωση της μητέρας να διευκολύνει, καθώς και απειλή χρηματικής ποινής 200 ευρώ ανά παράβαση. Επιδικάστηκε μέρος δικαστικών εξόδων υπέρ του εφεσίβλητου και για τους δύο βαθμούς.
Νομική Σκέψη του Δικαστηρίου
Το Δικαστήριο εφάρμοσε τις δικονομικές διατάξεις για το παραδεκτό και τη διεξαγωγή της έφεσης (άρθρα 19, 533 παρ. 1, 495 παρ. 3, 242 παρ. 2 ΚΠολΔ) και για την επαναφορά και επίκληση ισχυρισμών και εγγράφων (άρθρα 240, 524, 524 παρ. 1, 529 ΚΠολΔ). Ως προς τη ρύθμιση επικοινωνίας, εφάρμοσε το άρθρο 1441 ΑΚ (συμβολαιογραφική λύση γάμου με υποχρεωτική συμφωνία για επιμέλεια-επικοινωνία-διατροφή, ισχύουσα τουλάχιστον διετία) και το άρθρο 1520 ΑΚ, κατά το οποίο ο γονέας που δεν συνοικεί διατηρεί δικαίωμα προσωπικής επικοινωνίας, το οποίο ρυθμίζεται με γνώμονα το συμφέρον του τέκνου, με δυνατότητα επιβολής περιορισμών (τόπος, χρόνος, παρουσία τρίτων). Για την εξασφάλιση συμμόρφωσης, εφάρμοσε το άρθρο 950 παρ. 2 ΚΠολΔ που επιτρέπει απειλή χρηματικής ποινής κατά του παρεμποδίζοντος, κατά τους όρους της αναπληρωματικής εκτέλεσης του άρθρου 947 ΚΠολΔ. Διαπίστωσε ότι οι διάδικοι λύσαν τον γάμο τους στις 12-11-2018 με συμβολαιογραφική πράξη που ρύθμισε επιμέλεια (στη μητέρα), επικοινωνία και διατροφή. Αναφάνηκαν πρακτικές δυσχέρειες στην εφαρμογή του συμφωνημένου προγράμματος, ιδίως λόγω ωραρίων εργασίας. Το ανήλικο, γεννηθέν 10-10-2017, χρειάζεται σταθερή και ουσιαστική επαφή με τον πατέρα για ενίσχυση του ψυχικού δεσμού και παρακολούθηση της ανάπτυξής του. Το Πρωτοδικείο είχε ρυθμίσει διαφορετικά, απειλώντας χρηματική ποινή και επιδικάζοντας δαπάνη. Αξιολόγησε ότι, μολονότι η συμφωνία του διαζυγίου ισχύει τουλάχιστον δύο έτη, δεν δεσμεύει το Δικαστήριο, το οποίο οφείλει να αποφανθεί βάσει του συμφέροντος του τέκνου. Έκρινε ότι το πρωτοβάθμιο δικαστήριο δεν εκτίμησε ορθά τις αποδείξεις. Εφάρμοσε τα ανωτέρω κριτήρια και όρισε αναλυτικό, τακτικό πρόγραμμα προσωπικής επικοινωνίας (καθημερινές, Σαββατοκύριακα, εορτές, θερινές περίοδοι) και καθημερινή ψηφιακή επικοινωνία, με υποχρέωση της μητέρας να διευκολύνει. Για διασφάλιση εκτέλεσης απείλησε χρηματική ποινή 200 ευρώ ανά παράβαση κατά της εναγομένης και, λόγω μερικής νίκης και ήττας, επιδίκασε μέρος δικαστικών εξόδων και για τους δύο βαθμούς, κατ’ άρθρα 106, 178, 183 και 191 παρ. 2 ΚΠολΔ.
Κύριοι Λόγοι Απόφασης
Στάδιο 1 — Επί της έφεσης: Το Δικαστήριο έκρινε ότι το Πρωτοδικείο δεν εκτίμησε ορθά τις αποδείξεις και τα πραγματικά περιστατικά σχετικά με το συμφέρον του ανηλίκου κατά τη ρύθμιση της επικοινωνίας, με αποτέλεσμα οι λόγοι έφεσης να είναι κατ’ ουσίαν βάσιμοι. Ως εκ τούτου, η έφεση έγινε δεκτή και η εκκαλούμενη 2665/2020 απόφαση εξαφανίστηκε στο σύνολό της. Στάδιο 2 — Επί της αγωγής κατ’ ουσίαν: Κρατώντας την υπόθεση, το Δικαστήριο, κατ’ άρθρο 1520 ΑΚ, ρύθμισε οριστικά την προσωπική επικοινωνία του πατέρα με το ανήλικο τέκνο, καθορίζοντας αναλυτικό πρόγραμμα (καθημερινές ώρες, ανά δεύτερο και τέταρτο Σαββατοκύριακο, κατανομές εορτών Χριστουγέννων/Πρωτοχρονιάς και Πάσχα ανά μονά και ζυγά έτη, θερινές περίοδοι Ιουλίου/Αυγούστου) και καθημερινή ψηφιακή επικοινωνία, λαμβάνοντας υπόψη τις πρακτικές δυσχέρειες που ανέκυψαν και το συμφέρον του τέκνου. Προς διασφάλιση της συμμόρφωσης, απείλησε κατά της εναγομένης χρηματική ποινή 200 ευρώ για κάθε παρεμπόδιση, κατ’ άρθρο 950 παρ. 2 ΚΠολΔ. Ως προς τη δικαστική δαπάνη, λόγω εν μέρει νίκης και ήττας, η εκκαλούσα-εναγομένη καταδικάστηκε στην πληρωμή μέρους των εξόδων του εφεσίβλητου-ενάγοντος και για τους δύο βαθμούς, οριζόμενων στο ποσό των 500 ευρώ, κατ’ άρθρα 106, 178, 183 και 191 παρ. 2 ΚΠολΔ.
Τελική Απόφαση
Δέχεται τυπικά και κατ΄ ουσίαν την από 15-9-2020 (αρ. καταθ. ……./2020) έφεση. Εξαφανίζει την υπ΄ αρ. 2665/2020 οριστική απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Πειραιώς [ειδική διαδικασία των διαφορών από την οικογένεια, το γάμο και την ελεύθερη συμβίωση (άρθρα 591, 592 παρ. 3, 593-602, 610-613 του ΚΠολΔ, όπως αντικαταστάθηκαν από το άρθρο 1 άρθρο τέταρτο Ν. 4335/2015)]. Κρατεί και δικάζει την από 9-9-2019 (αρ. καταθ. ……./2019) αγωγή. Δέχεται εν μέρει την αγωγή. Ρυθμίζει το δικαίωμα της προσωπικής επικοινωνίας του ενάγοντος με το ανήλικο τέκνο του, ……, ως εξής: α) κάθε Δευτέρα, Τετάρτη και Παρασκευή από ώρα 17:00 έως ώρα 20:00, β) κάθε δεύτερο και τέταρτο Σαββατοκύριακο του μήνα και ειδικότερα από ώρα 10:00 του Σαββάτου έως ώρα 19:00 της Κυριακής, σε περίπτωση δε ασθένειας του ως άνω ανηλίκου που δεν επιτρέπει την επικοινωνία του ενάγοντος με αυτό, τότε, θα μετατίθεται η επικοινωνία για το επόμενο Σαββατοκύριακο, γ) Κατά τις εορτές των Χριστουγέννων και της Πρωτοχρονιάς, κατά τα μονά έτη, από ώρα 10:00 της 24ης Δεκεμβρίου έως ώρα 20:00 της 30ης Δεκεμβρίου, ενώ, κατά τα ζυγά έτη, από ώρα 10:00 της 31ης Δεκεμβρίου έως ώρα 20:00 της 6ης Ιανουαρίου, δ) Κατά τις εορτές του Πάσχα, κατά τα μονά έτη, από ώρα 18:00 της Δευτέρας του Πάσχα έως ώρα 20:00 της Κυριακής του Θωμά, ενώ, κατά τα ζυγά έτη, από ώρα 10:00 της Μεγάλης Δευτέρας έως ώρα 18:00 της Δευτέρας του Πάσχα, ε) Κατά τη διάρκεια των θερινών διακοπών κάθε έτους, κατά τα μονά έτη, από ώρα 10:00 της 15ης Ιουλίου έως ώρα 18:00 της 31ης Ιουλίου, ενώ, κατά τα ζυγά έτη, από ώρα 10:00 της 15ης Αυγούστου έως ώρα 18:00 της 31ης Αυγούστου, στ) αναφορικά με τις ημέρες που δεν ορίζεται επικοινωνία του ενάγοντος με το ανήλικο τέκνο του, κατά τα προεκτιθέμενα, καθημερινή τηλεφωνική ή ηλεκτρονική επικοινωνία με βιντεοκλήση μέσω viber ή skype μαζί του (τέκνο), μεταξύ των ωρών 19:00 – 20:00, σε τηλεφωνικό αριθμό ή ηλεκτρονική διεύθυνση, αντίστοιχα, και συσκευή προοριζόμενα αποκλειστικά για την εν λόγω επικοινωνία και σύμφωνα πάντοτε με το πρόγραμμα του τελευταίου (τέκνου των διαδίκων), η δε εναγομένη υποχρεώνεται να διευκολύνει την επικοινωνία αυτή, ενημερώνοντας τον ενάγοντα-πατέρα για το εν λόγω τηλέφωνο ή την ηλεκτρονική διεύθυνση, αντίστοιχα, στα οποία ο τελευταίος θα μπορεί να επικοινωνεί με το ανήλικο τέκνο του. Περαιτέρω, 1) στις ανωτέρω υπό στοιχ. α) έως ε) περιπτώσεις, ο ενάγων θα παραλαμβάνει το τέκνο του από την οικία της εναγομένης, κατά την έναρξη της επικοινωνίας, σε όλες δε τις ανωτέρω υπό στοιχ. α) έως ε) περιπτώσεις, ο ενάγων θα παραδίδει το τέκνο του στην οικία της εναγομένης, κατά τη λήξη της επικοινωνίας αυτής, 2) η ανωτέρω υπό στοιχ. α) και β) επικοινωνία δεν θα πραγματοποιείται κατά τα λοιπά χρονικά διαστήματα, ...
Ακριβές Νομικό Ερώτημα
Αν ο γονέας που δεν διαμένει με το τέκνο μπορεί να ζητήσει δικαστική ρύθμιση της επικοινωνίας πριν από την πάροδο της διετίας ισχύος της συμβολαιογραφικά επικυρωμένης συμφωνίας του άρθρου 1441 ΑΚ και αν το Δικαστήριο δεσμεύεται από αυτήν ή κρίνει με γνώμονα το συμφέρον του τέκνου κατά το άρθρο 1520 ΑΚ· επίσης, αν μπορεί να απειληθεί χρηματική ποινή κατά του γονέα που παρεμποδίζει την επικοινωνία, κατ’ άρθρο 950 παρ. 2 ΚΠολΔ, ως μέσο αναπληρωματικής εκτέλεσης.
Αναφορές σε Νόμους
Άνοιγμα απόφασης

ΕφΠειρ 290/2023

Οικογενειακό Δίκαιο2023Εφετείο Πειραιώς
Σχετικότητα 94.6%
Κρίσιμα Πραγματικά Περιστατικά
Σε πρώτο βαθμό (Μονομελές Πρωτοδικείο Πειραιώς 2613/2021) συνεκδικάστηκαν αντιθέσεις αγωγές των συζύγων. Η απόφαση δέχθηκε εν μέρει: λύση γάμου λόγω ισχυρού κλονισμού, αποκλειστική επιμέλεια στη μητέρα, διατροφή 280 ευρώ/μήνα για διετία, ρύθμιση επικοινωνίας με απειλή χρηματικής ποινής και κράτησης, άδεια βάπτισης και διπλή ονοματοδοσία. Και οι δύο διάδικοι άσκησαν έφεση, επιδιώκοντας μεταρρύθμιση των κεφαλαίων περί επιμέλειας, επικοινωνίας, ονόματος και διατροφής. Οι διάδικοι είναι πρώην σύζυγοι με άρρεν τέκνο γεννημένο εντός γάμου. Η συμβίωση διεκόπη οριστικά με αποχώρηση του πατέρα. Προηγήθηκε προσωρινή ρύθμιση (1343/2019) με επιμέλεια στη μητέρα και περιορισμένη επικοινωνία του πατέρα. Υπήρξαν εκατέρωθεν εγκλήσεις για ενδοοικογενειακά αδικήματα, χωρίς περιστατικά κατά του ανηλίκου. Το δικαστήριο διαπίστωσε ότι αμφότεροι οι γονείς είναι κατάλληλοι. Η μητέρα παρεμπόδισε επικοινωνίες χωρίς εύλογη αιτία. Το παιδί βρίσκεται σε νηπιακή ηλικία και διαμένει με τη μητέρα. Το μόνο όνομα με το οποίο αποκαλείται και είναι καταχωρισμένο στον παιδικό σταθμό είναι ένα συγκεκριμένο. Εισοδήματα πατέρα: από επιχείρηση κεραμικών περί τα 450 ευρώ/μήνα το πρώτο επίδικο έτος και 600 ευρώ/μήνα το δεύτερο, και μισθώματα περίπου 360-395 ευρώ/μήνα, με σημαντική ακίνητη περιουσία. Εισοδήματα μητέρας: καθαρές αποδοχές 1.550 ευρώ/μήνα. Η φύλαξη με τρίτο πρόσωπο κόστιζε 400 ευρώ/μήνα, και δίδακτρα προνηπίου 376 ευρώ/μήνα. Η αξία προσωπικών υπηρεσιών της μητέρας αποτιμήθηκε σε 100 ευρώ/μήνα. Παράνομο οπτικοακουστικό υλικό δεν ελήφθη υπόψη.
Νομική Σκέψη του Δικαστηρίου
Το Δικαστήριο εφάρμοσε το νέο πλαίσιο του ν. 4800/2021 και των άρθρων 1510, 1511, 1513 και 1514 ΑΚ: μετά το διαζύγιο οι γονείς εξακολουθούν να ασκούν από κοινού και εξίσου τη γονική μέριμνα, εκτός αν για λόγους που άπτονται του βέλτιστου συμφέροντος του τέκνου διαταχθεί διαφορετικά. Η εξατομικευμένη κρίση λαμβάνει υπόψη την πρόθεση και ικανότητα κάθε γονέα να σέβεται τα δικαιώματα του άλλου, τη μέχρι τότε συμπεριφορά και την τήρηση υποχρεώσεων (1511 παρ. 2 ΑΚ). Η εναλλασσόμενη κατοικία αποτελεί διακριτό εργαλείο από τη συνεπιμέλεια και επιλέγεται μόνο όταν προάγει το συμφέρον του παιδιού. Παράνομες βιντεοσκοπήσεις/ηχογραφήσεις αποκλείονται ως αποδεικτικά μέσα (άρθρα 2 παρ.1, 9 παρ.1, 19 παρ.3 Σ και άρθρο 52 Κώδικα Δικηγόρων). Λόγος έφεσης που στοχεύει μόνο στη μεταβολή της αιτιολογίας λύσης του γάμου απορρίπτεται ως απαράδεκτος λόγω έλλειψης εννόμου συμφέροντος. Οι μεταβατικές του άρθρου 18 ν. 4800/2021 εφαρμόζονται σε εκκρεμείς υποθέσεις. Διαπίστωσε ότι και οι δύο γονείς είναι κατάλληλοι και δεμένοι με το τέκνο, όμως η μητέρα παρεμπόδισε την επικοινωνία χωρίς εύλογη αιτία. Το παιδί είναι νηπιακής ηλικίας, διαμένει με τη μητέρα και έχει καθιερώσει χρήση ενός μοναδικού ονόματος στον οικογενειακό και σχολικό κύκλο. Τα εισοδήματα του πατέρα από επιχείρηση και μισθώματα και της μητέρας από μισθωτή εργασία προσδιορίστηκαν, ενώ δαπάνες φύλαξης και διδάκτρων τεκμηριώθηκαν. Το παράνομο οπτικοακουστικό υλικό δεν λήφθηκε υπόψη. Εφαρμόζοντας τα κριτήρια του συμφέροντος του τέκνου, έκρινε ότι η συνεπιμέλεια υπηρετεί καλύτερα την ανάπτυξή του, με τόπο διαμονής την οικία της μητέρας λόγω ηλικίας και στενού δεσμού, χωρίς εναλλασσόμενη κατοικία στο παρόν στάδιο. Για να διαφυλαχθεί ο ουσιαστικός ρόλος του πατέρα, ενίσχυσε την επικοινωνία με αναλυτικό πρόγραμμα και απείλησε χρηματική ποινή και προσωπική κράτηση κατά της μητέρας σε περίπτωση παρεμπόδισης. Έκρινε ότι η ονοματοδοσία πρέπει να περιοριστεί στο ένα όνομα που ήδη χρησιμοποιείται. Με βάση τις οικονομικές δυνάμεις των μερών και τις ανάγκες του τέκνου όρισε τη συνεισφορά του πατέρα στη διατροφή σε 250 ευρώ/μήνα για το πρώτο έτος και 275 ευρώ/μήνα για το δεύτερο, αντί των 280 ευρώ που είχε οριστεί πρωτοδίκως.
Κύριοι Λόγοι Απόφασης
Στάδιο 1 (έφεση): Οι εφέσεις έγιναν δεκτές διότι η εκκαλουμένη εσφαλμένα εφάρμοσε το νέο καθεστώς των άρθρων 1510 επ. ΑΚ (ν. 4800/2021, εφαρμοζόμενο κατ’ άρθρο 18 ν. 4800/2021 παρά την άρθρο 533 § 2 ΚΠολΔ) και συνεκτίμησε πλημμελώς τα αποδεικτικά μέσα ως προς επιμέλεια, επικοινωνία, ονοματοδοσία και διατροφή. Διατάχθηκε επιστροφή του παραβόλου της έφεσης που κατατέθηκε από πρόδηλη παραδρομή. Στάδιο 2 (επί της ουσίας): Κρίθηκε ότι αμφότεροι οι γονείς είναι ικανοί και κατάλληλοι, ενώ η μητέρα παρεμπόδιζε αδικαιολόγητα την επικοινωνία. Για το βέλτιστο συμφέρον του τέκνου ανατέθηκε συνεπιμέλεια, με διαμονή στο σπίτι της μητέρας και ενισχυμένο πρόγραμμα επικοινωνίας του πατέρα, με απειλή χρηματικής ποινής 300 ευρώ και προσωπικής κράτησης 1 μηνός για κάθε παραβίαση. Η ονοματοδοσία περιορίστηκε στο ένα όνομα που το παιδί ήδη χρησιμοποιεί. Η συνεισφορά διατροφής του πατέρα καθορίστηκε σε 250 ευρώ/μήνα για το πρώτο έτος και 275 ευρώ/μήνα για το δεύτερο, νομιμότοκα από την καθυστέρηση κάθε δόσης. Τα δικαστικά έξοδα συμψηφίστηκαν κατ’ άρθρα 179 και 183 ΚΠολΔ.
Τελική Απόφαση
Συνεκδικάζει με την παρουσία των διαδίκων τις εφέσεις με αριθμό έκθεσης κατάθεσης ……./ 2021 και ……../2022 κατά της με αριθμό 2613/ 2021 οριστικής απόφασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Πειραιώς. Δέχεται τυπικά και κατ’ ουσίαν τις ως άνω εφέσεις. Διατάσσει την απόδοση στην εκκαλούσα της με αριθμό ………../2021 έκθεσης κατάθεσης έφεσης του κατατεθέντος για την άσκηση της με αριθμό ………./2021, παραβόλου, ποσού 100 ευρώ. Εξαφανίζει την με αριθμό 2613/2021 οριστική απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Πειραιά (ειδική διαδικασία διαφορών από την οικογένεια, τον γάμο και την ελεύθερη συμβίωση) εκτός από το κεφάλαιο που αφορά στην απαγγελία της λύσης του γάμου των διαδίκων . Κρατεί και συνεκδικάζει τις με αριθμό έκθεσης κατάθεσης …………/ 2019 και …………/ 2020 αγωγές. Δέχεται εν μέρει αυτές ως ουσιαστικά βάσιμες. Αναθέτει την άσκηση της επιμέλειας του προσώπου ανηλίκου άρρενος τέκνου, που γεννήθηκε στις 20-11-2018, και στους δύο γονείς του και ορίζει αυτό να διαμένει με την ενάγουσα-εναγόμενη, μητέρα του, στην οικία αυτής. Ρυθμίζει το δικαίωμα επικοινωνίας του εναγομένου- ενάγοντος με το ως άνω τέκνο, ως εξής: Κάθε Τρίτη και Πέμπτη, από ώρα 17.00 έως 21.00, και κάθε πρώτη και τρίτη Παρασκευή και Κυριακή κάθε μήνα, από ώρα 18.00 της Παρασκευής έως ώρα 17.00 της Κυριακής. Επιπλέον, κατά την περίοδο των διακοπών των Χριστουγέννων και Πρωτοχρονιάς από 24 Δεκεμβρίου και ώρα 11.00 έως 30 Δεκεμβρίου και ώρα 11.00, τα ζυγά έτη, και από 31 Δεκεμβρίου ώρα 11.00 έως 6 Ιανουαρίου και ώρα 11.00 τα μονά έτη, και κατά την περίοδο των εορτών του Πάσχα από τη Μεγάλη Δευτέρα, ώρα 11.00 έως Δευτέρα του Πάσχα και ώρα 11.00 τα ζυγά έτη και από τη Δευτέρα του Πάσχα ώρα 11.00 έως την Κυριακή του Θωμά και ώρα 11.00 τα μονά έτη, και τέλος κατά τη θερινή περίοδο από 20 Ιουλίου και ώρα 11.00 έως 31 Ιουλίου και ώρα 11.00 τα ζυγά έτη και από 1 Αυγούστου και ώρα 11.00 έως 11 Αυγούστου και ώρα 11.00 τα μονά έτη. Το ανήλικο θα παραλαμβάνει ο πατέρας του από την κατοικία της αντιδίκου κατά την έναρξη της επικοινωνίας και θα το παραδίδει στον ίδιο τόπο κατά τη λήξη της. Κατά τις υπόλοιπες ημέρες αυτός θα έχει δυνατότητα ελεύθερης επικοινωνίας μαζί του είτε τηλεφωνικής είτε μέσω της χρήσης διαδικτυακών εφαρμογών επικοινωνίας (viber, messenger, skype κλπ.), εφόσον δεν διαταράσσεται το πρόγραμμα των σχολικών και εξωσχολικών δραστηριοτήτων του τέκνου. Απειλεί σε βάρος της ενάγουσας – εναγομένης χρηματική ποινή ύψους τριακοσίων (300) ευρώ και προσωπική κράτηση ενός (1) μηνός, για κάθε παραβίαση της ως άνω διάταξης. Ορίζε...
Ακριβές Νομικό Ερώτημα
Αν, υπό το καθεστώς του ν. 4800/2021 και των άρθρων 1510 επ. ΑΚ, σε περίπτωση διαφωνίας των γονέων μετά τη λύση του γάμου, η επιμέλεια του ανηλίκου πρέπει να ασκηθεί από κοινού με καθορισμό τόπου διαμονής και ενισχυμένο πρόγραμμα επικοινωνίας του έτερου γονέα, αντί της αποκλειστικής επιμέλειας· επίσης, αν η ονοματοδοσία του ανηλίκου πρέπει να περιοριστεί σε ένα κύριο όνομα λαμβανομένης υπόψη της καθιερωμένης χρήσης του.
Αναφορές σε Νόμους
Άνοιγμα απόφασης

ΕφΠειρ 150/2026

Οικογενειακό Δίκαιο2026Εφετείο Πειραιώς
Σχετικότητα 94.5%
Κρίσιμα Πραγματικά Περιστατικά
- Διαδικαστική θέση: Κατ’ έφεση ενώπιον του Μονομελούς Εφετείου Πειραιά κατά της 3857/2023 απόφασης του ΜονΠρωτΠειραιά. Προηγήθηκε η 281/2025 απόφαση του ίδιου Εφετείου: έκανε εν μέρει δεκτή την έφεση του εφεσίβλητου (πατέρα) για τη συνεισφορά σε χρήμα στη διατροφή και εξαφάνισε την πρωτόδικη κατ’ αυτό, έκανε δεκτή την έφεση της εκκαλούσας (μητέρας) για την κατανομή γονικής μέριμνας και διέταξε επανάληψη συζήτησης μόνο για την επικοινωνία μετά από παιδοψυχιατρική πραγματογνωμοσύνη. - Διάδικοι/ρόλοι: Καλών – εφεσίβλητος ο πατέρας· καλουμένη – εκκαλούσα η μητέρα, ατομικά και ως προσωρινά ασκούσα την επιμέλεια της ανήλικης κόρης. - Νομική σχέση: Γονική μέριμνα ως προς εκπροσώπηση και διαχείριση περιουσίας ασκείται από κοινού· η λοιπή γονική μέριμνα ασκείται αποκλειστικά από τη μητέρα. Το τέκνο διαμένει με τη μητέρα σε κατοικία παραχωρηθείσα άνευ ανταλλάγματος από τον πατέρα. - Χρονολόγιο: Γάμος των διαδίκων και γέννηση τέκνου στις 12.10.2015. Διάσταση από Οκτώβριο 2021. Υφίσταται προσωρινή ρύθμιση επικοινωνίας (928/2022 απόφαση ασφαλιστικών μέτρων). Από Ιούνιο 2022 η εκκαλούσα επανειλημμένα απέκλεισε την επικοινωνία. Υπέβαλε ισχυρισμούς περί σεξουαλικής κακοποίησης του τέκνου από τον πατέρα· επακολούθησε ποινική δίωξη και κυρία ανάκριση που περατώθηκε με το 743/2025 απαλλακτικό βούλευμα. Η εκκαλούσα έχει καταδικαστεί πολλαπλώς για παραβίαση δικαστικής απόφασης. Ο εφεσίβλητος καταδικάστηκε για περιστατικό ενδοοικογενειακής βίας στις 4.6.2022 (ποινή φυλάκισης 8 μηνών). Διορίστηκε παιδοψυχίατρος πραγματογνώμονας, η οποία κατέθεσε έκθεση το 2025. - Αριθμητικά στοιχεία: Το τέκνο πάσχει από ΔΑΦ και ΔΕΠΥ. Υφίστανται επτά καταδικαστικές αποφάσεις της μητέρας για παραβίαση δικαστικής απόφασης. Η πραγματογνωμοσύνη εισηγήθηκε εποπτευόμενη επανασύνδεση.
Νομική Σκέψη του Δικαστηρίου
Το Δικαστήριο εφάρμοσε το κριτήριο του βέλτιστου συμφέροντος του τέκνου ως αποκλειστικό γνώμονα ρύθμισης της επικοινωνίας, λαμβάνοντας υπόψη την προσωπικότητα και τις ιδιαίτερες ανάγκες του ανηλίκου, την ποιότητα των σχέσεων με κάθε γονέα και τις επιπτώσεις τυχόν αποξένωσης. Έκρινε ότι, όταν η επικοινωνία έχει διακοπεί για μεγάλο διάστημα και το τέκνο έχει ειδικές ανάγκες, μπορεί να τεθεί εποπτεία ειδικού ψυχικής υγείας για σταδιακή αποκατάσταση της σχέσης. Απείλησε χρηματική ποινή και προσωπική κράτηση κατά του γονέα που παρεμποδίζει την επικοινωνία για την εξασφάλιση συμμόρφωσης. Διαπίστωσε ότι οι οριστικές διατάξεις της 281/2025 απόφασης δεν υπόκεινται σε ανάκληση (ΚΠολΔ 309, 524 παρ. 1), ενώ για τα δικαστικά έξοδα συντρέχει λόγος συμψηφισμού (ΚΠολΔ 179, 183). Με βάση τις αποδείξεις, το τέκνο (γεν. 12.10.2015) πάσχει από ΔΑΦ και ΔΕΠΥ, διαμένει με τη μητέρα, ενώ η επικοινωνία με τον πατέρα έχει αποκλειστεί κατ’ επανάληψη από τον Ιούνιο 2022 παρά προσωρινή ρύθμιση. Η μητέρα έχει καταδικαστεί πολλαπλώς για παραβίαση δικαστικών αποφάσεων. Οι καταγγελίες περί σεξουαλικής κακοποίησης δεν επιβεβαιώθηκαν, αφού η ποινική διαδικασία περατώθηκε με απαλλακτικό βούλευμα 743/2025. Ένα περιστατικό ενδοοικογενειακής βίας του πατέρα (4.6.2022) αξιολογήθηκε ως μεμονωμένο, χωρίς ενδείξεις επικινδυνότητας προς το τέκνο. Η πραγματογνωμοσύνη παιδοψυχιάτρου κατέληξε ότι η αποξένωση είναι επιζήμια και συνέστησε εποπτευόμενη επικοινωνία για ομαλή επανασύνδεση. Το Δικαστήριο αξιολόγησε ότι η επίμονη αποστέρηση επαφής είναι αδικαιολόγητη και βλαπτική, ιδίως λόγω των ειδικών αναγκών του τέκνου. Έκρινε αναγκαία την άμεση επανεκκίνηση της επικοινωνίας υπό εποπτεία ειδικού για έξι μήνες, χωρίς παρουσία της μητέρας, με σαφές εβδομαδιαίο ωράριο, και στη συνέχεια με διευρυμένο πρόγραμμα (περιλαμβανομένων Σαββατοκύριακων μονών εβδομάδων και ειδικού καθεστώτος θερινών/εορταστικών περιόδων), ώστε να αναδομηθεί σταδιακά ο δεσμός πατέρα–τέκνου. Διαπίστωσε εσφαλμένη εκτίμηση αποδείξεων από το πρωτοβάθμιο δικαστήριο και εξαφάνισε την εκκαλουμένη ως προς την επικοινωνία, κρατώντας και δικάζοντας κατ’ ουσίαν, με απειλή χρηματικής ποινής και προσωπικής κράτησης για κάθε παρεμπόδιση, και συμψηφισμό δαπανών.
Κύριοι Λόγοι Απόφασης
Στάδιο 1 – Επί της έφεσης: Η έφεση έγινε δεκτή διότι το πρωτοβάθμιο δικαστήριο «έσφαλε στην εκτίμηση των αποδείξεων» ως προς την επικοινωνία, ενώ η επίμονη αποστέρηση επαφής από την εκκαλούσα, σε συνθήκες ανυπαρξίας ενδείξεων επικινδυνότητας του πατέρα για το τέκνο και μετά από απαλλακτικό βούλευμα 743/2025 για τις καταγγελίες σεξουαλικής κακοποίησης, καθιστά αναγκαία νέα, ουσιαστική ρύθμιση. Οι οριστικές διατάξεις της 281/2025 απόφασης δεν υπόκεινται σε ανάκληση (ΚΠολΔ 309, 524 παρ. 1), οπότε το αντικείμενο της επανάληψης περιορίστηκε αποκλειστικά στην επικοινωνία. Στάδιο 2 – Επί της ουσίας: Η αγωγή του εφεσίβλητου πατέρα έγινε εν μέρει δεκτή διότι, κατά το βέλτιστο συμφέρον του τέκνου που πάσχει από ΔΑΦ και ΔΕΠΥ, η μακρά αποξένωση και η αρνητική επιρροή της μητέρας επιβάλλουν επανασύνδεση με εποπτεία ειδικού ψυχικής υγείας. Καθορίστηκε επικοινωνία: για έξι μήνες Δευτέρα–Τρίτη–Τετάρτη–Παρασκευή 18.00–20.00 χωρίς παρουσία της μητέρας και υπό εποπτεία· ακολούθως, με δυνατότητα συνέχισης με ή χωρίς εποπτεία, κατά τις ίδιες ημέρες και ώρες, επιπλέον κάθε Σαββατοκύριακο μονών εβδομάδων 17.00 Σαββάτου–18.00 Κυριακής, με ειδικό καθεστώς θερινών (10–31/7 τα έτη περιττού αριθμού, 10–31/8 τα έτη ζυγού) και εορταστικών διακοπών (Μεγάλη Πέμπτη 17.00–Τρίτη Διακαινησίμου 20.00 ή Τετάρτη Διακαινησίμου 17.00–Κυριακή του Θωμά 20.00, ανά έτος, και Χριστούγεννα/Πρωτοχρονιά 23.12 17.00–27.12 20.00 ή 30.12 17.00–3.1 20.00). Απειλήθηκε σε βάρος της εκκαλούσας για κάθε παρεμπόδιση χρηματική ποινή 500 ευρώ και προσωπική κράτηση ενός έτους. Τα δικαστικά έξοδα συμψηφίστηκαν κατ’ άρθρα ΚΠολΔ 179, 183.
Τελική Απόφαση
Δέχεται την με αρ. ……………./2024 έφεση. Εξαφανίζει την υπ’ αρ. 3857/2023 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Πειραιά, ως προς το κεφάλαιο για τη ρύθμιση επικοινωνίας του ενάγοντος πατέρα με την ανήλικη κόρη του. Κρατεί την υπόθεση. Δέχεται εν μέρει την με αρ. κατ. ……………../2022 αγωγή, ως προς το ως άνω αίτημα ρύθμισης επικοινωνίας. Ρυθμίζει το δικαίωμα της επικοινωνίας του ενάγοντος πατέρα με την ανήλικη κόρη του, ……………. ως εξής: Α) Τις ημέρες Δευτέρα, Τρίτη, Τετάρτη και Παρασκευή κάθε εβδομάδας, τις ώρες από 18.00 έως 20.00, χωρίς την παρουσία της μητέρας, υπό την εποπτεία ειδικού ψυχικής υγείας (παιδοψυχιάτρου ή παιδοψυχολόγου) από δημόσιο φορέα (όπως από το Κέντρο Άμεσης Κοινωνικής και Ιατρικής Επέμβασης στον Πειραιά ή από άλλο δημόσιο φορέα) είτε από ιδιώτη (που περιλαμβάνεται στο κατάλογο των πραγματογνωμόνων του Εφετείου Πειραιά), είτε στο περιβάλλον του πατέρα είτε σε άλλο χώρο που θα καθοριστεί σε συνεργασία με τον ειδικό, για χρονικό διάστημα έξι μηνών από τη δημοσίευση της απόφασης. Ο τελευταίος δε, κάθε μήνα θα συντάσσει έκθεση σχετικά με την άσκηση της εποπτείας του, όπου θα καταγράφονται οι ημέρες, οι ώρες και ο τόπος που πραγματοποιήθηκε η επικοινωνία, τα συμπεράσματα και οι υποδείξεις του. Β) Μετά το πέρας αυτού του διαστήματος (έξι μηνών) ο πατέρας θα μπορεί να επιλέξει είτε να συνεχίσει με τον ίδιο τρόπο την επικοινωνία, χωρίς την παρουσία της μητέρας, με την εποπτεία ειδικού ψυχικής υγείας, είτε χωρίς αυτήν (εποπτεία), μόνος του, είτε συνδυαστικά και με τους δύο τρόπους, κατά τις ίδιες ημέρες και ώρες και, επιπλέον, α) κάθε Σαββατοκύριακο τις μονές εβδομάδες του έτους (δηλαδή, την 1η, 3η, 5η, 7η…51η κάθε έτους) τις ώρες από 17.00 του Σαββάτου έως 18.00 της Κυριακής, β) για το χρονικό διάστημα των θερινών μηνών (Ιουλίου – Αυγούστου), τα έτη περιττού αριθμού η επικοινωνία θα ασκείται τον Ιούλιο από ώρα 12.00 της 10ης Ιουλίου έως ώρα 20.00 της 31ης Ιουλίου και τα έτη ζυγού αριθμού από ώρα 12.00 της 10ης Αυγούστου έως ώρα 20.00 της 31ης Αυγούστου, για το χρονικό διάστημα των δι...
Ακριβές Νομικό Ερώτημα
Αν, προς εξυπηρέτηση του βέλτιστου συμφέροντος του τέκνου, πρέπει να ρυθμιστεί η επικοινωνία του εφεσίβλητου πατέρα με την ανήλικη υπό την εποπτεία ειδικού ψυχικής υγείας, χωρίς την παρουσία της εκκαλούσας μητέρας, με συγκεκριμένο εβδομαδιαίο και εορταστικό πρόγραμμα λόγω παρατεταμένης αποξένωσης και ιδιαίτερων αναγκών του τέκνου· επίσης, αν οι οριστικές διατάξεις προηγούμενης εφετειακής απόφασης υπόκεινται σε ανάκληση κατά τα άρθρα ΚΠολΔ 309 και 524 παρ. 1.
Αναφορές σε Νόμους
Άνοιγμα απόφασης

ΕφΠειρ 498/2024

Οικογενειακό Δίκαιο2024Εφετείο Πειραιώς
Σχετικότητα 94.2%
Κρίσιμα Πραγματικά Περιστατικά
Σε δεύτερο βαθμό, η εκκαλούσα (εναγόμενη) προσέβαλε την 1912/2022 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Πειραιώς, η οποία είχε κάνει εν μέρει δεκτή αγωγή του εφεσίβλητου (ενάγοντος) για ρύθμιση επικοινωνίας με το ανήλικο τέκνο τους. Η έφεση πλήττει την ουσιαστική κρίση για τον τρόπο επικοινωνίας. Οι διάδικοι ήταν σύζυγοι, ο γάμος τους λύθηκε αμετάκλητα και η επιμέλεια της ανήλικης θυγατέρας τους έχει ανατεθεί αποκλειστικά στην εκκαλούσα με προγενέστερες αποφάσεις. Η μητέρα και το παιδί κατοικούν στον … Αττικής. Ο πατέρας κατοικεί επίσης στον …, αλλά περνά περίπου τις μισές ημέρες κάθε μήνα στο … της …, όπου δραστηριοποιείται επιχειρηματικά. Προσωρινά, η επικοινωνία είχε ρυθμιστεί με απόφαση ασφαλιστικών μέτρων και τηρούνταν μέχρι τώρα. Το τέκνο γεννήθηκε στις 15.2.2017. Το Εφετείο έκρινε ότι υφίσταται δικαίωμα προσωπικής επικοινωνίας του πατέρα, το οποίο πρέπει να είναι διευρυμένο, και προσδιόρισε αναλυτικό πρόγραμμα για Σαββατοκύριακα, εορτές Χριστουγέννων/Πάσχα και θερινές διακοπές, τηλεφωνική/οπτικοακουστική επικοινωνία σε συγκεκριμένες ώρες όταν δεν βρίσκεται με τον πατέρα, τρόπο παραλαβής/επαναφοράς από την κατοικία της μητέρας, δυνατότητα ταξιδιών εντός Ελλάδας και, μετά τη συμπλήρωση του 10ου έτους της ανήλικης, και στο εξωτερικό με προγενέστερη ενημέρωση της μητέρας. Απειλήθηκε χρηματική ποινή 200 ευρώ κατά της μητέρας για κάθε υπαίτια παραβίαση.
Νομική Σκέψη του Δικαστηρίου
Το Δικαστήριο εφάρμοσε τις δικονομικές διατάξεις για την επανάληψη της συζήτησης (ΚΠολΔ 307), για το παραδεκτό και την εμπρόθεσμη άσκηση της έφεσης σε διαφορές του άρθρου 592 περ. 3 (ΚΠολΔ 518 παρ. 1) και για την επιστροφή του παραβόλου, αφού στις εν λόγω διαφορές δεν απαιτείται κατάθεση παραβόλου έφεσης (άρθρο 495 παρ. 3 ΚΠολΔ). Ως προς το μέτρο εκτέλεσης, εφάρμοσε το άρθ. 950§2 ΚΠολΔ για απειλή χρηματικής ποινής. Ως ουσιαστικό κριτήριο για τη ρύθμιση επικοινωνίας έθεσε το καλώς εννοούμενο συμφέρον του ανήλικου και τη σημασία της προσωπικής επικοινωνίας του γονέα που δεν συνοικεί για τη συναισθηματική και ψυχοκοινωνική του ανάπτυξη. Διαπίστωσε ότι οι γονείς έχουν χωρίσει, η επιμέλεια έχει ανατεθεί αποκλειστικά στη μητέρα, και το παιδί διαμένει μαζί της στον …. Ο πατέρας κατοικεί επίσης στον …, αλλά λόγω επαγγελματικής δραστηριότητας διέρχεται σημαντικό διάστημα εκτός, ενώ ίσχυε προσωρινή ρύθμιση επικοινωνίας από ασφαλιστικά μέτρα. Το παιδί γεννήθηκε το 2017. Σταθμίζοντας τα αποδεικτικά μέσα που μνημονεύονται, το Δικαστήριο κατέληξε ότι η επικοινωνία πρέπει να είναι διευρυμένη και σταθερή. Εφαρμόζοντας το κριτήριο του συμφέροντος του ανήλικου και αξιολογώντας τις συνθήκες διαβίωσης και το πρόγραμμα του πατέρα, οριοθέτησε συγκεκριμένο πλαίσιο: εναλλασσόμενα δεύτερα και τέταρτα Σαββατοκύριακα με παράταση έως Δευτέρα, εναλλαγή περιόδων στις εορτές Χριστουγέννων/Νέου Έτους και Πάσχα ανάλογα με το έτος, πολυήμερες θερινές περιόδους, καθώς και δυνατότητα τηλεφωνικής/οπτικοακουστικής επαφής όταν δεν βρίσκεται με τον πατέρα. Προέβλεψε τόπο παραλαβής/επιστροφής από την κατοικία της μητέρας και δυνατότητα διακοπών οπουδήποτε στην Ελλάδα και, μετά τη συμπλήρωση του 10ου έτους, και στο εξωτερικό με προγενέστερη ενημέρωση της μητέρας μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου. Έκρινε ότι η πρωτόδικη ρύθμιση απέκλινε από τα ανωτέρω, εσφαλμένα εκτιμώντας τα αποδεικτικά μέσα, και γι’ αυτό εξαφανίστηκε, με απειλή χρηματικής ποινής για την εκτέλεση.
Κύριοι Λόγοι Απόφασης
Η έφεση κρίθηκε τυπικά δεκτή και διατάχθηκε η επιστροφή του παραβόλου, διότι, σύμφωνα με το άρθρο 495 παρ. 3 ΚΠολΔ, στις διαφορές του άρθρου 592 περ. 3 δεν απαιτείται κατάθεση παραβόλου έφεσης. Κατ’ ουσίαν, λαμβάνοντας ως αποκλειστικό γνώμονα το καλώς εννοούμενο συμφέρον του ανήλικου, το Δικαστήριο έκρινε ότι το δικαίωμα προσωπικής επικοινωνίας του πατέρα πρέπει να ρυθμιστεί διευρυμένα με σαφές και σταθερό πρόγραμμα για Σαββατοκύριακα, εορτές και θερινές διακοπές, πρόβλεψη τηλεφωνικής/οπτικοακουστικής επικοινωνίας και κανόνες παραλαβής-επιστροφής, καθώς και δυνατότητα ταξιδιών (εντός Ελλάδας και, μετά τη συμπλήρωση του 10ου έτους, στο εξωτερικό με προγενέστερη ενημέρωση). Η πρωτόδικη απόφαση έσφαλλε στην εκτίμηση των αποδείξεων και εξαφανίστηκε· η αγωγή έγινε εν μέρει δεκτή. Ως μέσο εκτέλεσης της ρύθμισης απειλήθηκε χρηματική ποινή 200 ευρώ κατά της μητέρας, κατ’ άρθ. 950§2 ΚΠολΔ. Επιβλήθηκε σε βάρος της εκκαλούσας μέρος της δικαστικής δαπάνης και των δύο βαθμών, το οποίο καθορίστηκε σε 300 ευρώ.
Τελική Απόφαση
Δέχεται την έφεση. Εξαφανίζει την υπ’ αρ. 1912/2022 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Πειραιώς. Κρατεί και δικάζει την αγωγή. Δέχεται εν μέρει αυτήν. Ρυθμίζει την επικοινωνία του ενάγοντος εφεσίβλητου με το ανήλικο τέκνο του, ……, ως ακολούθως: 1) Κάθε δεύτερο και τέταρτο Σαββατοκύριακο – Δευτέρα του μήνα από ώρα 10:00 του Σαββάτου έως ώρα 20:00 της Δευτέρας. 2) Κατά τις εορτές των Χριστουγέννων και Νέου Έτους και ειδικότερα κατά τα έτη που λήγουν σε περιττό (μονό) αριθμό, από ώρα 15:00 της 24ης Δεκεμβρίου έως ώρα 20:00 της 30ης Δεκεμβρίου, κατά δε τα έτη που λήγουν σε άρτιο (ζυγό) αριθμό, από ώρα 15:00 της 31ης Δεκεμβρίου έως ώρα 20:00 της 6ης Ιανουαρίου. 3) Κατά τις εορτές του Πάσχα και ειδικότερα κατά τα έτη που λήγουν σε περιττό (μονό) αριθμό, από ώρα 11:00 του Σαββάτου του Λαζάρου έως ώρα 20:00 του Μεγάλου Σαββάτου, κατά δε τα έτη που λήγουν σε άρτιο (ζυγό) αριθμό, από ώρα 11:00 του Μεγάλου Σαββάτου έως ώρα 20:00 του Σαββάτου της Διακαινησίμου. 4) Κατά τις θερινές διακοπές, κατά τα έτη που λήγουν σε περιττό (μονό) αριθμό, από ώρα 11:00 την 1η Αύγουστου έως την 20η Αυγούστου και ώρα 20:00, κατά δε τα έτη που λήγουν σε άρτιο (ζυγό) αριθμό, από ώρα 11:00 την 12η Ιουλίου έως την 31η Ιουλίου και ώρα 20:00. Η προαναφερόμενη υπό στοιχείο 1 επικοινωνία δεν θα ισχύει στις περιπτώσεις κατά τη διάρκεια των εορτών Χριστουγέννων (από 24.12 έως 6.1) και Πάσχα (από Σάββατο του Λαζάρου έως Σάββατο της Διακαινησίμου) και κατά τους θερινούς μήνες Ιούλιου και Αύγουστο (από 1.7 έως 31.8). Στην περίπτωση δε που κατά τη διενέργεια της υπό στοιχείο 1 επικοινωνίας το ανήλικο έχει προγραμματισμένη δραστηριότητα, θα συνοδεύεται από τον εφεσίβλητο πατέρα του ώστε να εξυπηρετείται η επικοινωνία τους κατά το βέλτιστο. 6) Κατά το ως άνω χρονικό διάστημα της επικοινωνίας και τους θερινούς μήνες και τις διακοπές των εορτών, ο εφεσίβλητος, με τον οποίο δεν θα βρίσκεται το ανήλικο τέκνο, θα μπορεί να επικοινωνεί μαζί του είτε τηλεφωνικώς, είτε μέσω οποιασδήποτε διαδικτυακής εφαρμογής οπτικοακουστικής επικοινωνίας διαθέτει η εκκαλούσα, κατά τις ώρες από 19:30 έως 21:00. Σε όλες δε τις παραπάνω περιπτώσεις το ως άνω ανήλικο τέκνο των διαδίκων θα παραλαμβάνεται κατά τα προαναφερόμενα εναρκτήρια χρονικά σημεία της διά ζώσης επικοινωνίας, από την κατοικία της μητέρας του, όπου και θα επαναφέρεται κατά τα οριζόμενα ανωτέρω καταληκτικά χρονικά σημεία από τον πατέρα του. Η επικοινωνίας του εφεσίβλητου πατέρα στις διακοπές των Χριστουγέννων, του Πάσχα και των θερινών διακοπών, θα γίνεται σε οποιοδήποτε τόπο εκείνος αποφασίσει εντός της ελληνικής επικράτειας και, αφού η ανήλικη συμπληρώσει την ηλικία των 10 ετών, και στο εξωτερικό, αφού προηγουμένως ενημερώσει (για το ταξίδι στο εξωτερικό) την εκκαλούσα μητέρα προ ενός μηνός με μήνυμα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου που θα της έχει αποστείλει ενημερώνοντάς την για τον τόπο και την ημερομηνία του ταξιδιού. Απειλεί εναντίον της εναγόμενης εκκαλούσας χρηματική ποινή 200 ευρώ για κάθε παράβαση της ως άνω διάταξης ρύθμισης της επικοινωνίας. Διατάσσει την επιστροφή του παραβόλου της έφεσης στην καταθέσασα αυτό. Καταδικάζει την εκκαλούσα εναγόμενη στην πληρωμή μέρους της δικαστικής δαπάνης και των δύο βαθμών δικαιοδοσίας του εφεσίβλητου ενάγοντος που καθορίζει σε 300 ευρώ.
Ακριβές Νομικό Ερώτημα
Αν, με αποκλειστικό γνώμονα το συμφέρον του ανήλικου, πρέπει να καθοριστεί διευρυμένο και συγκεκριμένο πρόγραμμα προσωπικής επικοινωνίας του πατέρα που δεν συνοικεί με το τέκνο, με ρυθμίσεις για Σαββατοκύριακα, εορτές και θερινές διακοπές· επίσης, αν επιτρέπεται η απειλή χρηματικής ποινής κατά της μητέρας κατ’ άρθ. 950§2 ΚΠολΔ ως μέσο εκτέλεσης της ρύθμισης.
Αναφορές σε Νόμους
Άνοιγμα απόφασης

ΕφΠειρ 216/2025

Οικογενειακό Δίκαιο2025Εφετείο Πειραιώς
Σχετικότητα 94.1%
Κρίσιμα Πραγματικά Περιστατικά
- Διαδικαστική θέση: Το Μονομελές Πρωτοδικείο Πειραιώς συνεκδίκασε δύο αγωγές (Α’ του εκκαλούντος πατέρα, Β’ της εφεσίβλητης μητέρας), δέχθηκε την Α’ κατά την επικουρική βάση και εν μέρει τη Β’. Ο εκκαλών άσκησε έφεση προβάλλοντας εσφαλμένη εφαρμογή νόμου και κακή εκτίμηση αποδείξεων. - Διάδικοι/ρόλοι: Εκκαλών πατέρας έναντι εφεσίβλητης μητέρας, η οποία ενήργησε ατομικά και ως έχουσα την επιμέλεια του ανηλίκου. - Νομικό πλαίσιο σχέσης: Γονική μέριμνα, επιμέλεια ανηλίκου, ρύθμιση επικοινωνίας και συνεισφορά σε διατροφή κατ’ ΑΚ και ΚΠολΔ. - Προϊστορία: Οι διάδικοι τέλεσαν πολιτικό γάμο (δεύτερο για αμφότερους) και απέκτησαν τέκνο στις 13-4-2019. Η συμβίωση διεκόπη οριστικά τον 12/2020 και ο γάμος λύθηκε αμετάκλητα με απόφαση 1536/3-12-2024. Προηγήθηκαν επεισόδια ενδοοικογενειακής βίας σε βάρος της μητέρας, με ιατρικές/ιατροδικαστικές βεβαιώσεις. Η μητέρα είχε την επιμέλεια αρχικά εν τοις πράγμασι, κατόπιν με απόφαση ασφαλιστικών μέτρων 1024/2021 και με την πρωτόδικη. Ο πατέρας μετατέθηκε υπηρεσιακώς στον Πόρο από 9/2022. - Οικονομικά/ποσά: Ανήλικο χωρίς περιουσία/εισόδημα. Μηνιαίες ανάγκες διατροφής 400 ευρώ. Εκκαλών: αξιωματικός με καθαρές αποδοχές περί τα 1.600 ευρώ, ιδιόκτητη κατοικία, συνεισφορά 300 ευρώ σε τέκνο από προηγούμενο γάμο. Εφεσίβλητη: μισθωτή με καθαρές αποδοχές περίπου 740-750 ευρώ, ιδιόκτητη κύρια κατοικία, δόση στεγαστικού 80 ευρώ. Συνεισφορά πατέρα στη διατροφή του κοινού τέκνου: 260 ευρώ μηνιαίως, μητέρα 140 ευρώ (με εργασία/φροντίδα).
Νομική Σκέψη του Δικαστηρίου
Κανόνες: Το δικαστήριο εφάρμοσε τις διατάξεις των άρθρων 1510-1514 ΑΚ για τη γονική μέριμνα, με κατευθυντήρια αρχή το βέλτιστο συμφέρον του τέκνου (άρθρο 1511), και έκρινε ότι η από κοινού άσκηση αποκλείεται μόνο υπό τις προϋποθέσεις του άρθρου 1514. Για την επικοινωνία, εφάρμοσε το άρθρο 1520 ΑΚ, σύμφωνα με το οποίο τεκμαίρεται χρόνος 1/3, που μπορεί να μειωθεί ή αυξηθεί για λόγους συνθηκών διαβίωσης ή συμφέροντος του τέκνου, χωρίς διατάραξη της καθημερινότητάς του. Για τη διατροφή, εφάρμοσε τα άρθρα 1485, 1486, 1489 και 1493 ΑΚ, με κατανομή της υποχρέωσης ανάλογα με τις δυνάμεις των γονέων και δυνατότητα ένστασης κατ’ άρθρο 262 ΚΠολΔ. Για την έφεση και τα παρεμπίπτοντα διαδικαστικά ζητήματα, εφάρμοσε τις διατάξεις των άρθρων 495 επ., 511, 513, 516 παρ. 2, 522, 533 παρ. 2, 591, 592, 593-602, 610-613 ΚΠολΔ, και για τα έξοδα τα άρθρα 179, 183 ΚΠολΔ. Πραγματικά περιστατικά: Διαπιστώθηκε οριστική διάσπαση συμβίωσης από 12/2020, ύπαρξη επεισοδίων βίας του εκκαλούντος κατά της εφεσίβλητης με σωματικές βλάβες, καλή άσκηση του γονεϊκού ρόλου από τη μητέρα και σταθερό περιβάλλον του τέκνου μαζί της. Ο πατέρας υπηρετεί στον Πόρο από 9/2022, διαμένει σε κατάλληλη κατοικία και η σχέση με το τέκνο είναι θετική, χωρίς προβλήματα στις μέχρι τότε επαφές. Το τέκνο είναι περίπου 6 ετών, με σχολικές υποχρεώσεις. Ο πατέρας έχει καθαρές αποδοχές περί τα 1.600 ευρώ και συνεισφέρει σε τέκνο προηγούμενου γάμου 300 ευρώ. Η μητέρα έχει καθαρές αποδοχές περίπου 740-750 ευρώ. Οι μηνιαίες ανάγκες του τέκνου ανέρχονται σε 400 ευρώ, με συνεισφορά πατέρα 260 και μητέρας 140 ευρώ. Εφαρμογή: Το δικαστήριο αξιολόγησε ότι η από κοινού επιμέλεια θα έπληττε τη σταθερότητα και την καθημερινότητα του τέκνου, ιδίως λόγω έντασης σχέσεων και διαφορετικών τόπων κατοικίας, και διατήρησε την ανάθεση της επιμέλειας στη μητέρα. Εξέτασε τις υπηρεσιακές υποχρεώσεις και τη μετάθεση του πατέρα και διαπίστωσε ότι το προηγούμενο καθεστώς χωρίς διανυκτέρευση είναι πρακτικά ανεφάρμοστο και αντίθετο στο συμφέρον του τέκνου. Εφάρμοσε το άρθρο 1520 ΑΚ για κανονισμό μικρότερου του 1/3 χρόνου με πρόβλεψη διανυκτερεύσεων και λεπτομερές πρόγραμμα κατά σαββατοκύριακα, εορτές και θερινές διακοπές, καθώς και επικοινωνία με οπτικοακουστικά μέσα. Για τη διατροφή, έκρινε ορθό τον καθορισμό 400 ευρώ μηνιαίως και συνεισφορά πατέρα 260 ευρώ. Τα έξοδα συμψηφίσθηκαν λόγω δυσερμήνευτου των εφαρμοσθέντων κανόνων.
Κύριοι Λόγοι Απόφασης
Η έφεση έγινε εν μέρει δεκτή διότι, κατά τα πραγματικά δεδομένα (μετάθεση του εκκαλούντος στον Πόρο, μικρή ηλικία και σχολικές υποχρεώσεις του τέκνου, θετική μεταξύ τους σχέση), η συνέχιση της επικοινωνίας χωρίς διανυκτέρευση ήταν πρακτικά ανεφάρμοστη και αντίθετη προς το συμφέρον του τέκνου. Ως εκ τούτου, η εκκαλουμένη εξαφανίστηκε μόνο ως προς τη ρύθμιση επικοινωνίας και, κρατώντας την υπόθεση, το Δικαστήριο καθόρισε νέο καθεστώς επικοινωνίας με διανυκτερεύσεις και αναλυτικό πρόγραμμα ανά μήνα, εορτές και θερινές διακοπές, καθώς και επικοινωνία με οπτικοακουστικά μέσα. Κατά τα λοιπά, διατηρήθηκε η ανάθεση της επιμέλειας στη μητέρα και ο προσδιορισμός της μηνιαίας διατροφής του τέκνου σε 400 ευρώ, με συνεισφορά του πατέρα 260 ευρώ και της μητέρας 140 ευρώ. Τα δικαστικά έξοδα συμψηφίσθηκαν συνολικά μεταξύ των διαδίκων για αμφότερους τους βαθμούς δικαιοδοσίας, λόγω του δυσερμήνευτου των εφαρμοσθέντων κανόνων δικαίου, κατ’ άρθρα 179 και 183 ΚΠολΔ.
Τελική Απόφαση
Δέχεται την έφεση κατά το τυπικό και εν μέρει και κατά το ουσιαστικό της μέρος. Εξαφανίζει την εκκαλουμένη υπ΄αρ. 3711/2022 οριστική απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Πειραιώς, που δίκασε τη διαφορά των διαδίκων κατά την ειδική διαδικασία των διαφορών από την οικογένεια, τον γάμο και την ελεύθερη συμβίωση, μόνο ως προς το σκέλος της σχετικά με τη ρύθμιση της επικοινωνίας του εκκαλούντος με το ανήλικο τέκνο των διαδίκων …………, κατά τα αναφερόμενα στο σκεπτικό. Κρατεί την από 4-10-2021 και με ειδικό αριθμό κατάθεσης ……./2021 αγωγή. Δικάζει επί της ουσίας την υπόθεση. Απορρίπτει ό,τι έκρινε ως απορριπτέο. Δέχεται εν μέρει την αγωγή ως προς την επικουρική της βάση. Ρυθμίζει το δικαίωμα επικοινωνίας του ενάγοντος – εκκαλούντος με το ανήλικο τέκνο των διαδίκων ………….. ως εξής: Α) Κάθε πρώτο και τρίτο Σαββατοκύριακο κάθε μήνα από ώρα 17.00 της Παρασκευής έως ώρα 20.00 της Κυριακής. Β) Κατά την περίοδο των εορτών Χριστουγέννων – Πρωτοχρονιάς, κατά τα μονά έτη από 15.00 της 23 ης Δεκεμβρίου έως τις 20.00 της 30 ης Δεκεμβρίου και κατά τα ζυγά έτη, από ώρα 15.00 της 31 ης Δεκεμβρίου έως ώρα 20.00 της 6 ης Ιανουαρίου. Γ) Κατά τις εορτές του Πάσχα, κατά τα μονά έτη από ώρα 15.00 της Κυριακής των Βαΐων μέχρι ώρα 20.00 της Κυριακής του Πάσχα και κατά τα ζυγά έτη από ώρα 15.00 της Δευτέρας της Διακαινησίμου μέχρι ώρα 20.00 της Κυριακής του Θωμά. Δ) Κατά τις θερινές διακοπές, κατά τα μονά έτη από ώρα 15.00 της 1 ης Ιουλίου μέχρι ώρα 20.00 της 15 ης Ιουλίου και κατά τα ζυγά έτη από ώρα 15.00 της 1 ης Αυγούστου μέχρι ώρα 20.00 της 15 ης Αυγούστου. Κατά τη διάρκεια της επικοινωνίας του τέκνου με τον πατέρα του, η μητέρα του τέκνου θα δύναται να επικοινωνεί μαζί του τηλεφωνικά ή με οπτικοακουστικά μέσα, μία φορά την ημέρα. Ο πατέρας – ενάγων – εκκαλών θα παραλαμβάνει το τέκνο από την οικία που κατοικεί αυτό μαζί με την μητέρα του – εναγόμενη – εφεσίβλητη από την τελευταία ή από πρόσωπο υποδεικνυόμενο από αυτήν και θα το παραδίδει επίσης εκεί κατά τον ίδιο τρόπο. Ε) Κάθε Τρίτη και Παρασκευή από ώρα 20.00 έως ώρα 20.30, καθώς και κάθε Σάββατο που δεν ασκείται επικοινωνία με φυσική παρουσία, ο πατέρας θα δύναται να επικοινωνεί με το ως άνω τέκνο με οπτικοακουστικά μέσα κι αν αυτό δεν είναι εφικτό, τηλεφωνικά. Συμψηφίζει τα δικαστικά έξοδα, και για τους δύο βαθμούς δικαιοδοσίας, συνολικά μεταξύ των διαδίκων, αφαιρουμένων των τυχόν προκαταβληθέντων από τον εκκαλούντα.
Ακριβές Νομικό Ερώτημα
Αν, ενόψει του τεκμηρίου του άρθρου 1520 ΑΚ και του βέλτιστου συμφέροντος του τέκνου, ο χρόνος επικοινωνίας με τον γονέα με τον οποίο δεν διαμένει μπορεί να καθορισθεί σε μικρότερο από το 1/3 και να περιλαμβάνει διανυκτέρευση όταν οι γονείς κατοικούν σε διαφορετικές πόλεις και το τέκνο βρίσκεται σε προσχολική/πρωτοσχολική ηλικία· επίσης, αν αποκλείεται η από κοινού άσκηση της επιμέλειας όταν οι σχέσεις των γονέων είναι οξυμένες και η γεωγραφική απόσταση εμποδίζει την απαιτούμενη συνεργασία.
Αναφορές σε Νόμους
Άνοιγμα απόφασης

ΑΠ 833/2025

Ποινικό Δίκαιο · Δικονομικό Δίκαιο2025Άρειος Πάγος
Σχετικότητα 94.0%
Κρίσιμα Πραγματικά Περιστατικά
Υπήρχε δικαστική απόφαση ασφαλιστικών μέτρων (8918/2019) που όριζε επικοινωνία κάθε δεύτερη και τέταρτη Κυριακή από 14:30 έως 18:30. Ο γονέας που όφειλε να συμμορφωθεί είχε γνώση του περιεχομένου μέσω επίδοσης στις 30-7-2019. Στις 25-8-2019, ώρα 14:30, στον τόπο κατοικίας, αρχικά παραδόθηκε το ανήλικο τέκνο (ηλικίας 2 ετών) στον άλλο γονέα και αμέσως μετά αναλήφθηκε πίσω, εμποδίζοντας την απομάκρυνση. Το τέκνο είχε νοσηλευθεί στις 19-8-2019 έως 20-8-2019 για επιληπτικούς σπασμούς, με έξοδο με πρωτοβουλία της μητέρας παρά συστάσεις ιατρών. Προηγήθηκαν και άλλες αρνήσεις παράδοσης εντός Αυγούστου 2019 και υπήρχε ένταση στις σχέσεις και επικοινωνία μέσω εξωδίκων.
Νομική Σκέψη του Δικαστηρίου
Το άρθρο 169Α § 1 ΠΚ προβλέπει ότι η μη συμμόρφωση σε προσωρινή διαταγή ή διάταξη δικαστικής απόφασης για επικοινωνία με τέκνο τιμωρείται. Κατά το άρθρο 2 ΠΚ εφαρμόζεται ο ευμενέστερος νόμος. Για τη στοιχειοθέτηση δεν απαιτείται τυπική επίδοση ή αναγκαστική εκτέλεση, αρκεί γνώση του υπόχρεου. Τα άρθρα 93 § 3 Συντάγματος και 139 ΚΠΔ απαιτούν ειδική αιτιολογία. Κατά το άρθρο 20 ΠΚ αίρεται το άδικο μόνο όταν η πράξη αποτελεί νόμιμη εκπλήρωση καθήκοντος εντός των ορίων του νόμου. Το δικαστήριο διαπίστωσε ότι υπήρχε απόφαση (8918/2019) που όριζε επικοινωνία κάθε 2η και 4η Κυριακή 14:30–18:30, ότι ο υπόχρεος είχε γνώση μέσω επίδοσης 30-7-2019, και ότι στις 25-8-2019, ώρα 14:30, αφού παραδόθηκε το τέκνο (2 ετών), αμέσως αναλήφθηκε και εμποδίστηκε η απομάκρυνση. Κατεγράφη νοσηλεία 19-8-2019 έως 20-8-2019 λόγω επιληπτικών σπασμών, προηγούμενες αρνήσεις παράδοσης εντός Αυγούστου 2019 και ένταση στις σχέσεις. Εφαρμόζοντας τα κριτήρια του άρθρου 169Α § 1 ΠΚ, έκρινε ότι υπήρξε μη συμμόρφωση με δόλο, στηριζόμενη στη γνώση και στη θέληση παρεμπόδισης της επικοινωνίας. Η επίκληση προστασίας υγείας δεν συνιστά εκπλήρωση νόμιμου καθήκοντος κατ’ άρθρο 20 ΠΚ υπό τις συνθήκες (προϋπάρχουσα αρνητική στάση, απουσία σύγκρουσης καθηκόντων), και δεν αίρει το άδικο.
Κύριοι Λόγοι Απόφασης
Η αναίρεση απορρίφθηκε διότι η καταδικαστική κρίση στηρίζεται σε πλήρη, σαφή και μη αντιφατική αιτιολογία για τα στοιχεία του άρθρου 169Α ΠΚ: υπήρχε ισχύουσα ρύθμιση επικοινωνίας (8918/2019), γνώση μέσω επίδοσης στις 30-7-2019, συγκεκριμένη πράξη μη συμμόρφωσης στις 25-8-2019 (παρεμπόδιση μετά από αρχική παράδοση), ηλικία τέκνου δύο ετών, και προηγούμενες αρνήσεις που καταδεικνύουν πρόθεση. Ο αυτοτελής ισχυρισμός άρσης του αδίκου κατά άρθρο 20 ΠΚ απορρίφθηκε με ειδική αιτιολογία: η επίκληση προστασίας της υγείας δεν συνιστούσε νόμιμο καθήκον σε σύγκρουση με την υποχρέωση συμμόρφωσης και αντανακλούσε προϋπάρχουσα αρνητική προδιάθεση, άρα δεν αίρει τον άδικο χαρακτήρα.
Τελική Απόφαση
Απορρίπτει την από 11-11-2024 και υπ' αριθμό έκθεσης κατάθεσης 14/11-11-2024 αίτηση για αναίρεση της υπ' αριθ. 8142/2023 απόφασης του δικάσαντος ως εφετείου Α' Τριμελούς Πλημμελειοδικείου Θεσσαλονίκης. Καταδικάζει την αναιρεσείουσα στα δικαστικά έξοδα της δίκης, που ανέρχονται σε οκτακόσια (800) ευρώ.
Ακριβές Νομικό Ερώτημα
Αν η μη συμμόρφωση σε δικαστική απόφαση που ρυθμίζει την επικοινωνία με ανήλικο τέκνο στοιχειοθετείται χωρίς τυπική επίδοση ή αναγκαστική εκτέλεση, αρκούσας της γνώσης του υπόχρεου, και αν η επίκληση εκπλήρωσης καθήκοντος προστασίας της υγείας του τέκνου αίρει τον άδικο χαρακτήρα της πράξης κατ’ άρθρο 20 ΠΚ.
Αναφορές σε Νόμους
Άνοιγμα απόφασης

ΕφΠειρ 426/2019

Οικογενειακό Δίκαιο · Δικονομικό Δίκαιο2019Εφετείο Πειραιώς
Σχετικότητα 93.9%
Κρίσιμα Πραγματικά Περιστατικά
Εκδικάστηκε έφεση του ενάγοντος, ήδη εκκαλούντος, κατά της υπ’ αριθ. 5136/2017 απόφασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Πειραιώς (ειδική διαδικασία), η οποία είχε κρίνει νόμιμη και εν μέρει βάσιμη την αγωγή ρύθμισης επικοινωνίας και είχε ρυθμίσει την επικοινωνία χωρίς απειλή χρηματικής ποινής/προσωπικής κράτησης, με συμψηφισμό δαπάνης. Οι διάδικοι είναι πρώην σύζυγοι· η εναγομένη, ήδη εφεσίβλητη, ασκεί την επιμέλεια των δύο ανήλικων θυγατέρων. Ζητούμενο είναι η ρύθμιση του δικαιώματος προσωπικής επικοινωνίας του ενάγοντος-πατέρα και η επιβολή μέτρων εκτέλεσης κατά της εναγομένης. Γάμος 3-5-2003· τέκνα γεννημένα 2005 και 2009. Με την 4488/2013 απόφαση (εκούσια) επικυρώθηκε συμφωνία 25-1-2013: επιμέλεια στη μητέρα, διατροφή 300 ευρώ μηνιαίως (1-2-2013 έως 31-7-2015), καθορισμός επικοινωνίας (καθημερινές/Κυριακές, εορτές, καλοκαίρι). Μετά τη διάσπαση, η μητέρα με τα τέκνα παρέμειναν στην οικία στον Κορυδαλλό, ο πατέρας στη Νίκαια. Μέχρι 9/2015 η επικοινωνία εξελισσόταν ομαλά. Έπειτα, ο πατέρας δεν συνδράμει στη μελέτη, περνά τον χρόνο με τρίτα πρόσωπα (νέα σύντροφος και τέκνο αυτής), εμφανής προτίμηση προς το τέκνο της συντρόφου, ακύρωση θερινών διακοπών 2015 χωρίς έγκαιρη ενημέρωση και αιφνιδιαστικές επισκέψεις στο σχολείο· τα τέκνα άρχισαν να αποφεύγουν την επικοινωνία. Ισχυρισμοί περί παρεμπόδισης επίσκεψης/κηδείας παππού δεν αποδείχθηκαν. Ελήφθησαν υπόψη δύο παιδοψυχιατρικές εκθέσεις 12-12-2016. Έγγραφα που προβλήθηκαν πρώτη φορά με προσθήκη προτάσεων της εφεσίβλητης δεν λήφθηκαν υπόψη. Το Δικαστήριο δεν επικοινώνησε με τα ανήλικα, κρίνοντας ανεπαρκή την ικανότητα αντίληψης του συμφέροντός τους. Ως προς τη ρύθμιση, κρίθηκε αναγκαία τακτική επικοινωνία: κάθε 2ο και 4ο Σαββατοκύριακο με διανυκτέρευση έως Κυριακή 14:00, εναλλαγές σε Χριστούγεννα/Πρωτοχρονιά και Πάσχα, και θερινή περίοδος 15–31 Ιουλίου, με ειδικές ρυθμίσεις για δραστηριότητες και τηλεφωνική επικοινωνία.
Νομική Σκέψη του Δικαστηρίου
Το Δικαστήριο εφάρμοσε το άρθρο 1520 ΑΚ: ο γονέας που δεν διαμένει με το τέκνο διατηρεί δικαίωμα προσωπικής επικοινωνίας, η ρύθμιση του οποίου γίνεται με αποκλειστικό γνώμονα το συμφέρον του τέκνου, στο πλαίσιο των άρθρων 1511 και 1512 ΑΚ. Κατά το άρθρο 516 ΚΠολΔ, ο ενάγων που ηττήθηκε εν μέρει δικαιούται να ασκήσει έφεση. Η συμφωνία του συναινετικού διαζυγίου (άρθρο 1441 ΑΚ) ισχύει έως ότου εκδοθεί απόφαση κατ’ άρθρο 1513 ΑΚ. Κατά το άρθρο 950 παρ. 2 ΚΠολΔ, απειλή χρηματικής ποινής/προσωπικής κράτησης προβλέπεται όταν υπάρχει παρεμπόδιση με πρόθεση από τον έχοντα την επιμέλεια. Ως προς τα αποδεικτικά, απαιτείται σαφής και ορισμένη επίκληση (άρθρα 559 αριθ. 11 περ. β’, σε συνδυασμό με 106, 237 παρ. 2 εδ. γ’, 346, 453 παρ. 1 και 240 ΚΠολΔ), ενώ έγγραφα προβαλλόμενα μόνο με προσθήκη μετά τη συζήτηση δεν λαμβάνονται υπόψη (άρθρο 524 παρ. 1 ΚΠολΔ). Διαπιστώθηκε νόμιμος γάμος και λύση αυτού με την 4488/2013 απόφαση, με συμφωνία: επιμέλεια στη μητέρα, διατροφή 300 ευρώ για συγκεκριμένη περίοδο και καθορισμένο πλαίσιο επικοινωνίας. Η συνήθης πρακτική επικοινωνίας διαταράχθηκε μετά το 2015 λόγω συμπεριφορών του πατέρα (έλλειψη ενασχόλησης με τη μελέτη, προτίμηση προς τέκνο νέας συντρόφου, ακύρωση διακοπών, αιφνιδιαστικές επισκέψεις στο σχολείο). Δεν αποδείχθηκε συστηματική ή εκ προθέσεως παρεμπόδιση από τη μητέρα, ούτε οι ισχυρισμοί για κηδεία παππού. Ελήφθησαν υπόψη παιδοψυχιατρικές εκθέσεις της 12-12-2016· δεν παρασχέθηκαν έγγραφα παραδεκτά με προσθήκη. Με γνώμονα το συμφέρον των ανηλίκων, κρίθηκε ότι απαιτείται τακτική και δομημένη επικοινωνία με τον πατέρα και ρυθμίστηκε αναλυτικά το περιεχόμενό της. Εφόσον δεν αποδείχθηκε πρόθεση παρεμπόδισης από τη μητέρα, δεν συντρέχουν οι προϋποθέσεις του άρθρου 950 παρ. 2 ΚΠολΔ για απειλή χρηματικής ποινής/προσωπικής κράτησης. Καθόσον το Πρωτοδικείο κατέληξε στο ίδιο αποτέλεσμα, η διαφορετική αιτιολογία αντικαθίσταται (άρθρο 534 ΚΠολΔ) και οι λόγοι έφεσης απορρίπτονται.
Κύριοι Λόγοι Απόφασης
Η έφεση απορρίφθηκε ως κατ’ ουσίαν αβάσιμη διότι, σύμφωνα με το άρθρο 1520 ΑΚ και κατόπιν ελεύθερης εκτίμησης των αποδείξεων, το συμφέρον των ανηλίκων εξυπηρετείται από τη ρύθμιση τακτικής και δομημένης επικοινωνίας που υιοθέτησε το Πρωτοδικείο, ενώ δεν αποδείχθηκε πρόθεση παρεμπόδισης από την εφεσίβλητη ώστε να δικαιολογείται απειλή χρηματικής ποινής και προσωπικής κράτησης κατά το άρθρο 950 παρ. 2 ΚΠολΔ. Η διαφορετική πρωτοβάθμια αιτιολογία αντικαταστάθηκε (άρθρο 534 ΚΠολΔ) και οι λόγοι έφεσης απορρίφθηκαν. Το αίτημα κήρυξης προσωρινά εκτελεστής κρίθηκε αλυσιτελές, αφού η παρούσα τελεσίδικη απόφαση αποτελεί εκτελεστό τίτλο (άρθρο 904 παρ. 2 εδ. α’ ΚΠολΔ), και απορρίφθηκε ως μη νόμιμο, διότι δεν εμπίπτει στα άρθρα 904, 907, 908, 910 ΚΠολΔ. Κατά το άρθρο 495 παρ. 3 ΚΠολΔ, όπως τροποποιήθηκε (Ν. 4335/2015, Ν. 4446/2016), δεν καταβάλλεται παράβολο για τις διαφορές του άρθρου 592 αριθ. 1 και 3 ΚΠολΔ· ο εκκαλών κατέθεσε εκ παραδρομής παράβολο 100 ευρώ και διατάχθηκε η επιστροφή του. Τα δικαστικά έξοδα του παρόντος βαθμού συμψηφίστηκαν στο σύνολό τους λόγω δυσερμήνευτων κανόνων δικαίου (άρθρα 106, 179, 183, 191 παρ. 2 ΚΠολΔ).
Τελική Απόφαση
Δέχεται τυπικά και απορρίπτει κατ΄ ουσίαν την από 15-12-2017 (αρ. καταθ. …../2017) έφεση κατά της υπ΄ αρ. 5136/2017 οριστικής αποφάσεως του Μονομελούς Πρωτοδικείου Πειραιώς (ειδική διαδικασία των άρθρων 592 παρ. 3 β΄, 593-602 και 610-613 του ΚΠολΔ). Συμψηφίζει, στο σύνολό τους, μεταξύ των διαδίκων, τα δικαστικά έξοδα του παρόντος βαθμού δικαιοδοσίας. Διατάσσει την επιστροφή του παραβόλου ποσού 100 ευρώ, που κατατέθηκε με το e-παράβολο με κωδικό ………../2017 και την από 15-12-2017 είσπραξη της ALPHA BANK, στον εκκαλούντα.
Ακριβές Νομικό Ερώτημα
Αν, για την απειλή χρηματικής ποινής και προσωπικής κράτησης κατά το άρθρο 950 παρ. 2 ΚΠολΔ λόγω παρεμπόδισης της επικοινωνίας του γονέα με τα ανήλικα τέκνα, απαιτείται πρόθεση του γονέα που έχει την επιμέλεια και αν η απλή άρνηση των ανηλίκων να επικοινωνήσουν αρκεί χωρίς τέτοια ενέργεια.
Αναφορές σε Νόμους
Άνοιγμα απόφασης

ΑΠ 1057/2025

Ποινικό Δίκαιο · Δικονομικό Δίκαιο2025Άρειος Πάγος
Σχετικότητα 93.9%
Κρίσιμα Πραγματικά Περιστατικά
Γονείς τέλεσαν γάμο το 2009 και απέκτησαν ανήλικο τέκνο στις 14.03.2014. Η συμβίωση διακόπηκε τον Ιανουάριο 2016 και η μητέρα διέμενε με το τέκνο στην πατρική της οικία. Υπήρχε καθορισμένος τρόπος επικοινωνίας του πατέρα με το τέκνο: κάθε Δευτέρα και Τετάρτη 18:30–20:30, κάθε δεύτερο και τέταρτο Σάββατο 11:00–18:00, κάθε τρίτη και τέταρτη Κυριακή 11:00–18:00, ειδικές ώρες Χριστουγέννων/Πρωτοχρονιάς και Πάσχα, καθώς και ελεύθερη τηλεφωνική επικοινωνία, χωρίς διανυκτέρευση. Η μητέρα είχε γνώση του καθορισμένου πλαισίου από 11.09.2017. Παρά ταύτα, αρνήθηκε να παραδώσει το τέκνο στον πατέρα στις 13-9-2017, 17-9-2017, 18-9-2017, 20-9-2017, 23-9-2017, 24-9-2017, 25-9-2017, 27-9-2017, 2-10-2017, 4-10-2017 και 9-10-2017, επικαλούμενη την επιθυμία του τέκνου να συνοδεύεται από τη μητέρα.
Νομική Σκέψη του Δικαστηρίου
Το άρθρο 169Α § 1 ΠΚ προβλέπει ότι η μη συμμόρφωση σε προσωρινή διαταγή ή διάταξη δικαστικής απόφασης σχετική με επικοινωνία με τέκνο συνιστά αξιόποινη πράξη, αρκεί η γνώση του υπόχρεου και ο κοινός δόλος. Δεν απαιτείται επίδοση ή επισπεύση αναγκαστικής εκτέλεσης, ούτε πρόβλεψη εξαναγκαστικών μέτρων (άρθρα 946, 947 ΚΠολΔ). Η ειδική αιτιολογία επιβάλλεται από τα άρθρα 93 § 3 Συντ. και 139 ΚΠΔ, ενώ οι αναιρετικοί λόγοι ελέγχονται κατά το άρθρο 510 § 1 Δ’ και Ε’ ΚΠΔ. Το δικαστήριο διαπίστωσε ότι υπήρχε συγκεκριμένο πλαίσιο επικοινωνίας (Δευτέρα–Τετάρτη 18:30–20:30, 2ο/4ο Σάββατο 11:00–18:00, 3η/4η Κυριακή 11:00–18:00, χωρίς διανυκτέρευση), το οποίο ο υπόχρεος γνώριζε από 11.09.2017. Παρά τη γνώση, αρνήθηκε να παραδώσει το τέκνο στις 13, 17, 18, 20, 23, 24, 25, 27-9-2017 και 2, 4, 9-10-2017, παρεμποδίζοντας πλήρως την επικοινωνία. Εφαρμόζοντας το άρθρο 169Α § 1 ΠΚ, έκρινε ότι η επανειλημμένη άρνηση, με γνώση της υποχρέωσης, συγκροτεί αντικειμενικά και υποκειμενικά το αδίκημα. Οι επίκλησεις περί συναισθηματικής φόρτισης του τέκνου δεν αναιρούν τον δόλο. Η απόφαση περιέχει επαρκή αιτιολογία και ορθή υπαγωγή, ενώ η επιμέτρηση της ποινής αιτιολογήθηκε κατά το άρθρο 79 ΠΚ.
Κύριοι Λόγοι Απόφασης
Απορρίφθηκαν οι λόγοι αναίρεσης διότι: (α) η καταδικαστική κρίση στηρίζεται σε ειδική και εμπεριστατωμένη αιτιολογία, με σαφή αναφορά στη ρύθμιση επικοινωνίας, στη γνώση της υποχρέωσης (από 11.09.2017) και στην επανειλημμένη μη συμμόρφωση στις συγκεκριμένες ημερομηνίες, στοιχειοθετώντας κοινό δόλο χωρίς να απαιτείται επίδοση ή αναγκαστική εκτέλεση (άρθρα 169Α ΠΚ, 946–947 ΚΠολΔ, 93 § 3 Συντ., 139 ΚΠΔ, 510 § 1 Δ’, Ε’ ΚΠΔ). (β) Ο αυτοτελής ισχυρισμός για ελαφρυντικά του άρθρου 84 § 2 ΠΚ προβλήθηκε αορίστως και ήταν απαράδεκτος· ειδικώς για το 84 § 2 β’ δεν προέκυψαν μη ταπεινά αίτια, ενώ για το 84 § 2 ε’ δεν τεκμηριώθηκε καλή συμπεριφορά για μεγάλο διάστημα. (γ) Η επιμέτρηση της ποινής αιτιολογήθηκε επαρκώς με στάθμιση των κριτηρίων του άρθρου 79 ΠΚ· δεν απαιτείται περαιτέρω εξειδίκευση. Κατόπιν αυτών η αίτηση απορρίφθηκε και επιβλήθηκαν έξοδα (άρθρα 578 § 1, 577 § 2 ΚΠΔ).
Τελική Απόφαση
Απορρίπτει την υπ' αριθ. πρωτ. 4340/5-6-2025 αίτηση της αναιρεσείουσας, Θ. Κ. του Θ., κατοίκου ..., για αναίρεση της υπ' αριθ. ΒΤ2654/19-12-2024 απόφασης του Β' Τριμελούς Πλημμελειοδικείου Αθηνών. Επιβάλλει στην αναιρεσείουσα τα δικαστικά έξοδα, που ανέρχονται στο ποσό των οκτακοσίων (800) ευρώ.
Ακριβές Νομικό Ερώτημα
Αν η μη συμμόρφωση σε διάταξη δικαστικής απόφασης που ρυθμίζει την επικοινωνία γονέα με τέκνο στοιχειοθετεί το έγκλημα του άρθρου 169Α ΠΚ χωρίς να απαιτείται τυπική επίδοση ή επισπεύση αναγκαστικής εκτέλεσης, εφόσον ο υπόχρεος είχε γνώση της απόφασης.
Αναφορές σε Νόμους
Άνοιγμα απόφασης

ΕφΠειρ 489/2020

Οικογενειακό Δίκαιο · Δικονομικό Δίκαιο2020Εφετείο Πειραιώς
Σχετικότητα 93.9%
Κρίσιμα Πραγματικά Περιστατικά
- Δευτεροβάθμια κρίση του Μονομελούς Εφετείου Πειραιώς επί έφεσης του ενάγοντος κατά οριστικής απόφασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Πειραιώς που απέρριψε το κύριο αίτημά του (αποκλειστική επιμέλεια) και ρύθμισε εν μέρει το επικουρικό (επικοινωνία χωρίς διανυκτέρευση). Ο εκκαλών ζητούσε εξαφάνιση ως προς αμφότερα, με κύρια επιδίωξη την επιμέλεια, επικουρικά ευρύτερη επικοινωνία. - Διάδικοι: ο ενάγων-εκκαλών πατέρας και η εναγομένη-εφεσίβλητη μητέρα. Υπήρξε συνεκδίκαση και αγωγής της εναγομένης σε πρώτο βαθμό, η οποία απορρίφθηκε ως απαράδεκτη (μη μεταβιβασθείσα στο Εφετείο). - Σχέση γονέων εκτός γάμου, με δύο ανήλικα τέκνα. Η μητέρα έχει εκ του νόμου τη γονική μέριμνα· ο πατέρας αναγνώρισε εκουσίως τα τέκνα με συμβολαιογραφικές πράξεις. Μετά από εντάσεις, η συμβίωση διεκόπη· τα τέκνα διαμένουν με τη μητέρα στην οικία των γονέων της. - Κατά τα αποδεικτικά μέσα, η μητέρα επιδεικνύει αγάπη, φροντίδα και επάρκεια για την ανατροφή· δεν αποδείχθηκε παραβίαση καθηκόντων. Ο πατέρας εκδήλωσε έντονη επιθυμία επικοινωνίας και δυνατότητα φροντίδας κατά τους χρόνους επικοινωνίας. Δεν προέκυψε κίνδυνος για τη συναισθηματική ισορροπία των τέκνων. - Τα τέκνα γεννήθηκαν την 19.8.2012 και 3.4.2015. Το Εφετείο διατήρησε την επιμέλεια στη μητέρα και ρύθμισε εκ νέου την επικοινωνία με καθορισμένα εβδομαδιαία, διμηνιαία και εορταστικά/θερινά διαστήματα και απειλή προσωπικής κράτησης ενός μήνα και χρηματικής ποινής 300 ευρώ για κάθε παράβαση, διέταξε επιστροφή παραβόλου 100 ευρώ και συμψηφισμό εξόδων.
Νομική Σκέψη του Δικαστηρίου
Ο κανόνας που εφαρμόστηκε είναι ότι η γονική μέριμνα τέκνου γεννημένου εκτός γάμου ανήκει στη μητέρα, ενώ μετά από αναγνώριση ο πατέρας αποκτά γονική μέριμνα που μπορεί να του ανατεθεί εν όλω ή εν μέρει εφόσον το επιβάλλει το συμφέρον του τέκνου. Το συμφέρον του τέκνου αποτελεί το αποκλειστικό κριτήριο σε κάθε ρύθμιση επιμέλειας και επικοινωνίας, με σεβασμό στην ισότητα των γονέων και χωρίς διακρίσεις. Κατά το άρθρο 1520 ΑΚ, ο γονέας με τον οποίο δεν διαμένει το τέκνο διατηρεί δικαίωμα προσωπικής επικοινωνίας, το οποίο το δικαστήριο ρυθμίζει κατά τρόπο και χρόνο ανάλογο με τις περιστάσεις, με βάση τις ανάγκες, την ηλικία και τα πορίσματα της ψυχολογίας και της κοινής πείρας. Ως προς το ένδικο μέσο, ισχύουν οι δικονομικές διατάξεις περί παραδεκτού και βασίμου της έφεσης και η δυνατότητα του ενάγοντος να ασκήσει έφεση όταν η ρύθμιση της επικοινωνίας δεν ταυτίζεται με το αιτηθέν. Το δικαστήριο διαπίστωσε ότι οι διάδικοι συζούσαν χωρίς γάμο και απέκτησαν δύο ανήλικα τέκνα, τα οποία ο πατέρας αναγνώρισε. Μετά τη διάσπαση της συμβίωσης τα τέκνα διαμένουν με τη μητέρα στην οικία των γονέων της. Η μητέρα παρέχει επαρκή φροντίδα και σταθερό περιβάλλον· δεν αποδείχθηκε αδυναμία άσκησης επιμέλειας ή ακατάλληλες συνθήκες. Ο πατέρας επιθυμεί και δύναται να επικοινωνεί και να φροντίζει τα τέκνα κατά τους χρόνους επικοινωνίας, χωρίς να συντρέχει κίνδυνος για τη συναισθηματική τους ισορροπία. Η μικρή ηλικία των τέκνων επιβάλλει σταθερό πρόγραμμα και σταδιακή προσαρμογή. Εφαρμόζοντας τα ανωτέρω, το δικαστήριο αξιολόγησε ότι δεν συντρέχουν προϋποθέσεις μεταβολής της επιμέλειας, η οποία παραμένει στη μητέρα. Ως προς την επικοινωνία, έκρινε ότι η πρωτόδικη ρύθμιση δεν εξυπηρετούσε πλήρως το συμφέρον των τέκνων και προσδιόρισε νέο, αναλυτικό πρόγραμμα εβδομαδιαίας, σαββατοκύριακης, εορταστικής και θερινής επικοινωνίας, με καθημερινή τηλεφωνική επαφή, λαμβάνοντας υπόψη την ηλικία και την ανάγκη σταθερότητας. Για την αποτελεσματικότητα της ρύθμισης απείλησε προσωπική κράτηση και χρηματική ποινή σε περίπτωση παράβασης, διέταξε την επιστροφή του παραβόλου και συμψήφισε τη δικαστική δαπάνη λόγω μερικής νίκης και ήττας.
Κύριοι Λόγοι Απόφασης
Στάδιο 1 – Επί της έφεσης: Η έφεση έγινε δεκτή κατ’ ουσίαν, διότι το Πρωτοδικείο ρύθμισε εσφαλμένα κατά χρόνο και συχνότητα την προσωπική επικοινωνία του πατέρα με τα ανήλικα τέκνα, χωρίς να ανταποκρίνεται πλήρως στο συμφέρον τους όπως προκύπτει από την ηλικία, τις ανάγκες τους και την έλλειψη κινδύνου για τη συναισθηματική τους ισορροπία. Ως εκ τούτου, η εκκαλούμενη απόφαση εξαφανίστηκε κατά το μέρος του επικουρικού αιτήματος και ως προς τη διάταξη περί εξόδων. Στάδιο 2 – Επί της ουσίας (άρθρο 535 παρ. 1 ΚΠολΔ): Διακρατώντας την υπόθεση, το Εφετείο ρύθμισε εκ νέου το δικαίωμα προσωπικής επικοινωνίας, καθορίζοντας καθημερινή τηλεφωνική επικοινωνία, εβδομαδιαίες συναντήσεις, επικοινωνία ανά πρώτο και τρίτο Σαββατοκύριακο, εορταστικές περιόδους Πάσχα και Χριστουγέννων-Νέου Έτους, και θερινές περιόδους, με συγκεκριμένες ώρες έναρξης και λήξης, ώστε να εξυπηρετείται το αληθινό συμφέρον των τέκνων. Για την τήρηση της ρύθμισης απειλήθηκε προσωπική κράτηση ενός (1) μηνός και χρηματική ποινή τριακοσίων (300) ευρώ για κάθε παράβαση. Διατάχθηκε η επιστροφή στον εκκαλούντα του παραβόλου των εκατό (100) ευρώ (άρθρο 495 παρ. 4 εδ. ε΄ ΚΠολΔ). Η δικαστική δαπάνη συμψηφίστηκε στο σύνολό της λόγω εν μέρει νίκης και ήττας αμφοτέρων (άρθρα 178, 183 και 191 παρ. 2 ΚΠολΔ).
Τελική Απόφαση
Δέχεται τυπικά και κατ’ ουσίαν την από 26.9.2019 (με αριθ. έκθ. κατάθ. ……………/2019) έφεση του ……… Εξαφανίζει την εκκαλούμενη υπ’ αριθ. 2684/2019 οριστική απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Πειραιώς, που εκδόθηκε κατά την ειδική διαδικασία των διαφορών από την οικογένεια, το γάμο και την ελεύθερη συμβίωση, κατά το μέρος που εκδίκασε το επικουρικό αίτημα της από 19.6.2018 (με αριθ. έκθ. κατάθ. ………../26.6.2018) αγωγής του ………. καθώς και κατά τη διάταξή της περί των δικαστικών εξόδων επί της ως άνω αγωγής. Διακρατεί την υπόθεση και δικάζει επί της ανωτέρω αγωγής κατά το επικουρικό αίτημά της. Απορρίπτει ό,τι κρίθηκε απορριπτέο. Δέχεται εν μέρει αυτήν κατά το επικουρικό αίτημά της. ΡΥΘΜΙΖΕΙ το δικαίωμα της προσωπικής επικοινωνίας του ενάγοντος, …….., με τα ανήλικα τέκνα του, …….. και ………, ως ακολούθως: α) καθημερινή τηλεφωνική επικοινωνία μεταξύ 19.00 έως 19.30, β) κάθε Τετάρτη, από ώρα 17.30 έως ώρα 20.30, γ) κάθε πρώτο και τρίτο Σαββατοκύριακο εκάστου μηνός από ώρα 10.00 του Σαββάτου έως ώρα 18.00 της Κυριακής, δ) κατά τις εορτές του Πάσχα, για µεν τα έτη που λήγουν σε μονό αριθμό από ώρα 10.00 της Μεγάλης Πέμπτης έως ώρα 18.00 της Τρίτης της Διακαινησίμου, για δε τα έτη που λήγουν σε ζυγό αριθμό από ώρα 10.00 της Τρίτης της Διακαινησίμου έως ώρα 18:00 της Κυριακής του Θωμά, ε) κατά τις εορτές των Χριστουγέννων-Νέου Έτους, για µεν τα έτη που λήγουν σε μονό αριθμό από ώρα 10.00 της παραμονής των Χριστουγέννων έως ώρα 18.00 της 29ης Δεκεμβρίου, για δε τα έτη που λήγουν σε ζυγό αριθμό από ώρα 10.00 της παραμονής του Νέου Έτους έως ώρα 18.00 της 5ης Ιανουαρίου και στ) κατά τη διάρκεια του θέρους, για μεν τα έτη που λήγουν σε μονό αριθμό από ώρα 10.00 της 10ης Ιουλίου έως ώρα 19.00 της 18ης Ιουλίου, για δε τα έτη που λήγουν σε ζυγό αριθμό από ώρα 10.00 της 10ης Αυγούστου έως ώρα 19:00 της 18ης Αυγούστου. Ο ενάγων θα παραλαμβάνει αυτός προσωπικά τα ανήλικα τέκνα του από την οικία της εναγομένης κατά την αφετηρία ώρα και ο ίδιος θα τα επιστρέφει σε αυτήν κατά τη λήξη του χρόνου εκάστης επικοινωνίας. Απειλεί σε βάρος της εναγομένης προσωπική κράτηση διάρκειας ενός (1) μηνός και χρηματική ποινή, ποσού τριακοσίων (300) ευρώ, για κάθε παράβαση της αμέσως προηγούμενης διάταξης Διατάσσει την επιστροφή στον εκκαλούντα του κατατεθέντος απ’ αυτόν παραβόλου των εκατό (100) ευρώ, που αναφέρεται στο σκεπτικό. Συμψηφίζει, στο σύνολό τους, τα δικα...
Ακριβές Νομικό Ερώτημα
Αν, κατά το άρθρο 1520 ΑΚ, το δικαστήριο καθορίζει τον τρόπο και τον χρόνο της προσωπικής επικοινωνίας του γονέα με τον οποίο δεν διαμένει το τέκνο αποκλειστικά με γνώμονα το αληθινό συμφέρον του τέκνου, συνεκτιμώντας την ηλικία και τις βιοτικές και ψυχικές ανάγκες του· επίσης, αν ο ενάγων δικαιούται να ασκήσει έφεση όταν η ρύθμιση της επικοινωνίας έγινε μεν αλλά όχι κατά τον τρόπο που αιτήθηκε.
Αναφορές σε Νόμους
Άνοιγμα απόφασης

ΕφΠειρ 415/2025

Οικογενειακό Δίκαιο2025Εφετείο Πειραιώς
Σχετικότητα 93.8%
Κρίσιμα Πραγματικά Περιστατικά
Κατά της 1128/2024 οριστικής απόφασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Πειραιά ασκήθηκαν δύο αντίθετες εφέσεις, οι οποίες συνεκδικάστηκαν. Πρωτοδίκως συνεκδικάστηκαν δύο αντίθετες αγωγές: της μητέρας (ως προς επιμέλεια/επικοινωνία και διατροφή των ανηλίκων) και του πατέρα (διατροφή), με μερική αποδοχή αμφοτέρων. Η εκκαλούσα-εφεσίβλητη προσέβαλε την απόρριψη του αιτήματός της για αποκλειστική επιμέλεια και της επικουρικής συνεπιμέλειας και την εκτίμηση των εισοδημάτων της. Ο εκκαλών-εφεσίβλητος προσέβαλε το ύψος της επιδικασθείσας διατροφής και ρυθμίσεις επικοινωνίας. Οι διάδικοι τέλεσαν γάμο και απέκτησαν δίδυμα τέκνα. Με ιδιωτικό συμφωνητικό 31.3.2022, επικυρωμένο με πράξη 12.4.2022 συναινετικής λύσης γάμου, συμφωνήθηκε κοινή άσκηση γονικής μέριμνας, αποκλειστική επιμέλεια στον πατέρα, επικοινωνία στη μητέρα και ότι τις διατροφικές ανάγκες θα καλύπτει ο πατέρας. Μετά τη λύση του γάμου η μητέρα μετέβη στο Ναύπλιο, εργάστηκε σε αρτοζαχαροπλαστείο και λειτουργεί κατάστημα εσωρούχων. Ο πατέρας εξακολουθεί να διαμένει με τα τέκνα στον Πειραιά, με στήριξη οικιακής βοηθού και της μητέρας του, και τέλεσε νέο γάμο. Κρίσιμα περιστατικά: αρχική ανεπαρκής μητρική φροντίδα και περιστασιακή χρήση κοκαΐνης (2021-αρχές 2022), στη συνέχεια αρνητικοί τοξικολογικοί έλεγχοι και ευμενής ψυχιατρική γνωμάτευση. Στις 17.12.2022 έγκαυμα στο χέρι της ανήλικης, χωρίς άμεση ενημέρωση της μητέρας από τον πατέρα. Τα τέκνα φοιτούν σε ιδιωτικό βρεφονηπιακό σταθμό (300 ευρώ/μήνα έκαστο). Ο πατέρας δήλωσε για το 2022 εισόδημα 7.810 ευρώ (μισθοί) και 50.000 ευρώ (μερίσματα). Η μητέρα αποκόμιζε περί τα 1.000 ευρώ/μήνα έως 6/2023, κατόπιν περί τα 600 ευρώ/μήνα. Περιουσιακά και λοιπά βάρη συνεκτιμήθηκαν.
Νομική Σκέψη του Δικαστηρίου
Κατά τις διατάξεις του ν. 4800/2021 και των άρθρων 1510, 1511, 1513, 1514 ΑΚ, η γονική μέριμνα ασκείται κατ’ αρχήν από κοινού και εξίσου, και σε περίπτωση διάστασης/διαζυγίου η από κοινού άσκηση συνεχίζεται, εκτός αν συντρέχουν προϋποθέσεις του άρθρου 1514. Το «βέλτιστο συμφέρον του τέκνου» εξειδικεύεται με τα κριτήρια του άρθρου 1511 παρ. 2 ΑΚ. Συμφωνίες κατ’ άρθρο 1441 ΑΚ για επιμέλεια/επικοινωνία/διατροφή δεσμεύουν αλλά μεταρρυθμίζονται κατά το συμφέρον του τέκνου (κατ’ ανάλογη εφαρμογή του άρθρου 1536 ΑΚ) λόγω μεταβολής συνθηκών. Σημαντικά ζητήματα (ιδίως υγείας) αποφασίζονται από κοινού (άρθρο 1519 ΑΚ). Ως προς τη διαδικασία, οι αντίθετες εφέσεις συνεκδικάζονται (άρθρα 246, 524 παρ. 1 ΚΠολΔ) και είναι παραδεκτές (άρθρα 495, 518, 533, 591 παρ. 7, 19 περ. 1 ΚΠολΔ). Αποδεικτικά: ελήφθησαν ένορκες βεβαιώσεις (άρθρα 422, 390 ΚΠολΔ), φωτογραφίες (άρθρα 444 αρ. 3, 448 παρ. 2, 457 παρ. 4 ΚΠολΔ), απορρίφθηκαν αλλοιωμένα μηνύματα (άρθρο 432 ΚΠολΔ). Δεν υπήρξε επικοινωνία με τα τέκνα λόγω ηλικίας (άρθρο 612 ΚΠολΔ). Διαπιστώθηκε ότι αρχική ανεπαρκής μητρική φροντίδα και χρήση κοκαΐνης έληξαν, με επάνοδο της μητέρας σε σταθερή λειτουργικότητα (αρνητικές τοξικολογικές εξετάσεις, ψυχιατρική γνωμάτευση). Ο πατέρας παρέχει σταθερό περιβάλλον, φροντίδα, ασφαλιστική κάλυψη και φοίτηση σε σταθμό, αλλά δεν ενημέρωσε άμεσα τη μητέρα για σοβαρό τραυματισμό (έγκαυμα) της ανήλικης ούτε τεκμηριώθηκε άμεση ιατρική αντιμετώπιση. Οι σχέσεις των γονέων παραμένουν τεταμένες και κατοικούν σε διαφορετικές πόλεις. Οι οικονομικές δυνάμεις διαφοροποιούνται σημαντικά υπέρ του πατέρα, ενώ οι ανάγκες των νηπίων προσδιορίστηκαν σε 600 ευρώ/μήνα ανά τέκνο. Το Δικαστήριο αξιολόγησε ότι επήλθε μεταβολή συνθηκών και, προς εξυπηρέτηση του βέλτιστου συμφέροντος, απαιτείται συνεπιμέλεια με χρονική κατανομή: εκτεταμένοι χρόνοι με τη μητέρα (Σαββατοκύριακα, εορτές, θερινές περιόδοι) και ο λοιπός χρόνος με τον πατέρα, με καθορισμό τόπου κατοικίας κατά τον χρόνο άσκησης επιμέλειας, υποχρέωση παράδοσης και απειλή χρηματικής ποινής/προσωπικής κράτησης. Καταργήθηκε η ενδιάμεση καθημερινή δια ζώσης επικοινωνία, διατηρήθηκε όμως καθημερινή τηλεφωνική/διαδικτυακή επικοινωνία εντός 18.00-19.00. Ως προς διατροφή, επιμερίστηκε αυτεπαγγέλτως: συμμετοχή της μητέρας 60 ευρώ μηνιαίως ανά τέκνο έως 6/2023 και 35 ευρώ μηνιαίως ανά τέκνο από 7/2023 έως 13.3.2025, με τον πατέρα να καλύπτει το υπόλοιπο βάσει ανώτερων οικονομικών δυνατοτήτων. Δικαστικά έξοδα συμψηφίστηκαν.
Κύριοι Λόγοι Απόφασης
Στάδιο 1 (παραδοχή εφέσεων): Έγινε δεκτό ότι το πρωτοβάθμιο δικαστήριο εφάρμοσε εσφαλμένα τον νόμο απορρίπτοντας τη χρονική κατανομή της επιμέλειας λόγω έλλειψης συνεργασίας, ενώ οι μεταβληθείσες συνθήκες και το βέλτιστο συμφέρον των ανηλίκων επέβαλλαν συνεπιμέλεια με χρονική κατανομή. Επίσης, κατ’ εσφαλμένη εκτίμηση των αποδείξεων προσδιορίστηκαν τα εισοδήματα της μητέρας για το διάστημα μετά τον 7/2023, οπότε επιβλήθηκε μερική εξαφάνιση και στο κεφάλαιο διατροφής. Έγινε δεκτός ο λόγος του πατέρα για κατάργηση της ενδιάμεσης καθημερινής δια ζώσης επικοινωνίας και απορρίφθηκε ο λόγος του για κατάργηση της τηλεφωνικής/διαδικτυακής επικοινωνίας, με χρονικό περιορισμό 18.00-19.00. Στάδιο 2 (κρίση επί της ουσίας): Ανετέθη η επιμέλεια με χρονική κατανομή: η μητέρα ασκεί αποκλειστικά επιμέλεια τα πρώτο, τρίτο, τέταρτο και τυχόν πέμπτο Παρασκευοσαββατοκύριακο, εναλλάξ περιόδους Χριστουγέννων/Νέου Έτους και Πάσχα και έναν μήνα θερινών διακοπών· ο πατέρας τον λοιπό χρόνο. Ορίστηκε αντίστοιχα ο τόπος κατοικίας, διατάχθηκε παράδοση τέκνων και απειλήθηκαν χρηματική ποινή 1.000 ευρώ και προσωπική κράτηση 30 ημερών για κάθε παράβαση. Διατηρήθηκε καθημερινή επικοινωνία μέσω viber/άλλης πλατφόρμας 30’ (18.00-19.00). Ως προς διατροφή, υποχρεώθηκε η μητέρα να προκαταβάλλει στον πατέρα 60 ευρώ/μήνα ανά τέκνο έως 6/2023 και 35 ευρώ/μήνα ανά τέκνο από 7/2023 έως 13.3.2025, νομιμοτόκως από υπερημερία κάθε δόσης. Τα δικαστικά έξοδα συμψηφίστηκαν κατ’ άρθρα 178 και 183 ΚΠολΔ.
Τελική Απόφαση
Δέχεται τυπικά και εν μέρει κατ’ ουσίαν τις εφέσεις. Εξαφανίζει την εκκαλούμενη απόφαση. Κρατεί και συνεκδικάζει την από 24.4.2023 και με αριθμό κατάθεσης δικογράφου …………/24.4.2023 αγωγή και την από 3.3.2023 και με αριθμό κατάθεσης δικογράφου …………./9.3.2023 αγωγή αντιμωλία των διαδίκων. Απορρίπτει ό,τι έκρινε απορριπτέο. Δέχεται εν μέρει την από 24.4.2023 αγωγή. Αναθέτει την αποκλειστική άσκηση της επιμέλειας των δίδυμων ανήλικων τέκνων των διαδίκων, αβάπτιστων κατά την άσκηση της αγωγής που φέρουν το επώνυμο …. και …. αντίστοιχα, σε καθέναν από τους γονείς, με χρονική κατανομή ως εξής: Α. Η ενάγουσα θα ασκεί αποκλειστικά την επιμέλεια των ως άνω ανήλικων τέκνων: 1) Κάθε πρώτο, τρίτο, τέταρτο και τυχόν πέμπτο Παρασκευοσαββατοκύριακο κάθε μήνα, από ώρα 17.00 της Παρασκευής έως ώρα 20.00 της Κυριακής, 2) Κατά τις εορτές των Χριστουγέννων- Νέου Έτους κατά τα μονά έτη από ώρα 11.00 της 23ης Δεκεμβρίου έως ώρα 20.00 της 30ης Δεκεμβρίου και κατά τα ζυγά έτη από ώρα 11.00 της 30ης Δεκεμβρίου έως ώρα 20.00 της 6ης Ιανουαρίου, 3) Κατά τις εορτές του Πάσχα κατά τα μονά έτη από ώρα 11.00 της Μεγάλης Δευτέρας έως ώρα 20.00 της Κυριακής του Πάσχα και κατά τα ζυγά έτη από ώρα 11.00 της Δευτέρας του Πάσχα (Διακαινησίμου) ως ώρα 20.00 της Κυριακής του Θωμά, 4) Κατά τις θερινές διακοπές: κατά τα μονά έτη από ώρα 11.00 της 1ης Ιουλίου έως ώρα 20.00 της 31ης Ιουλίου και κατά τα ζυγά έτη από ώρα 11.00 της 1ης Αυγούστου έως ώρα 20.00 της 31ης Αυγούστου, 5) Κατά τις ημέρες που η μητέρα δεν θα βρίσκεται με τα ανήλικα τέκνα της κατά τα άνω, θα έχει δικαίωμα τηλεφωνικής ή διαδικτυακής επικοινωνίας με αυ...
Ακριβές Νομικό Ερώτημα
Αν, μετά από μεταβολή συνθηκών και με γνώμονα το βέλτιστο συμφέρον του τέκνου, μπορεί να διαταχθεί συνεπιμέλεια με χρονική κατανομή της επιμέλειας, παρά την προγενέστερη συμβολαιογραφικά επικυρωμένη συμφωνία που ανέθετε την επιμέλεια αποκλειστικά σε έναν γονέα· επίσης, αν η συνεισφορά της μητέρας στη διατροφή των ανηλίκων πρέπει να προσδιοριστεί εκ νέου ανά περίοδο σύμφωνα με τις αποδεδειγμένες οικονομικές της δυνάμεις.
Αναφορές σε Νόμους
Άνοιγμα απόφασης

ΕφΠειρ 567/2024

Οικογενειακό Δίκαιο · Δικονομικό Δίκαιο2024Εφετείο Πειραιώς
Σχετικότητα 93.7%
Κρίσιμα Πραγματικά Περιστατικά
- Διαδικαστική θέση: Μετά από συνεκδίκαση δύο αγωγών ενώπιον του Μονομελούς Πρωτοδικείου Πειραιά, απορρίφθηκε η αγωγή του ενάγοντος (νυν εκκαλούντος) και έγινε εν μέρει δεκτή η αγωγή της ενάγουσας (νυν εφεσίβλητης). Ο εκκαλών άσκησε έφεση κατά του σκέλους απόρριψης της δικής του αγωγής. - Διάδικοι/ρόλοι: Εκκαλών πατέρας και εφεσίβλητη μητέρα, αμφότεροι ατομικά και για λογαριασμό του ανήλικου τέκνου τους (εκτός γάμου). - Νομικό πλαίσιο σχέσης: Εξώγαμη σχέση, εκούσια αναγνώριση πατρότητας και αρχική συμφωνία για από κοινού επιμέλεια. Μεταγενέστερες δικαστικές ρυθμίσεις επιμέλειας/επικοινωνίας και διατροφής. - Προϊστορία: Με αποφάσεις ασφαλιστικών μέτρων 2018-2019 ρυθμίστηκε προσωρινά η επικοινωνία του πατέρα και ανατέθηκε προσωρινά επιμέλεια στη μητέρα με προσωρινή διατροφή. Με την 1035/2020 απόφαση ανατέθηκε οριστικά η επιμέλεια στη μητέρα και ο πατέρας υποχρεώθηκε σε μηνιαία διατροφή. Η 293/2023 απόφαση απέρριψε έφεση και αντέφεση. Μετά τον ν. 4800/2021 ο πατέρας ζήτησε μεταρρύθμιση: από κοινού γονική μέριμνα/επιμέλεια, καθορισμό κατοικίας σε συγκεκριμένη γεωγραφική περιοχή, επικοινωνία τουλάχιστον στο 1/3 του χρόνου και επιμερισμό δαπανών. - Κατ’ έφεση κρίση: Το Εφετείο έκρινε απαράδεκτη την έφεση για τα κεφάλαια γονικής μέριμνας/επιμέλειας και κατοικίας. Ερεύνησε τα λοιπά κεφάλαια (επιδίκαση διατροφής από τη μητέρα στον πατέρα και ρύθμιση επικοινωνίας). Δεν έλαβε υπόψη μη ειδικώς επικληθέντα αποδεικτικά μέσα. Άκουσε τη γνώμη του τέκνου. Ρύθμισε αναλυτικά την επικοινωνία με εβδομαδιαίες, εορταστικές και θερινές περιόδους, προσεγγίζοντας το τεκμήριο του 1/3, και απείλησε χρηματική ποινή 1.000 ευρώ και προσωπική κράτηση ενός μήνα για παραβίαση.
Νομική Σκέψη του Δικαστηρίου
Ο κανόνας: Η έφεση ασκείται νομότυπα και εμπροθέσμως κατά τα άρθρα 495 και 518 ΚΠολΔ και δικάζεται με την ειδική διαδικασία των άρθρων 591-592 ΚΠολΔ. Όμως, κατά το άρθρο 47 ν. 2447/1996, στις διαφορές του άρθρου 1515 ΑΚ (γονική μέριμνα τέκνου εκτός γάμου) δεν επιτρέπεται έφεση· η επιμέλεια, ως μέρος της γονικής μέριμνας (άρθρα 1510, 1518 ΑΚ), και ο καθορισμός τόπου διαμονής (άρθρο 1518 παρ. 1 ΑΚ) εμπίπτουν στην απαγόρευση. Για τα λοιπά κεφάλαια, το δευτεροβάθμιο δικαστήριο ερευνά την ουσία (άρθρο 533 παρ. 1 ΚΠολΔ) με αποδεικτικά μέσα που προσαγάγονται και επικαλούνται ειδικά στις προτάσεις· μη ειδική επίκληση δεν καθιστά ληπτέα τα πρωτοδίκως προσκομισθέντα. Ως προς διατροφή ανηλίκου, μετά τον ν. 4800/2021 (άρθρα 10, 30, 1516 παρ. 2 ΑΚ), κάθε γονέας μπορεί να ασκεί αξίωση του τέκνου κατά του άλλου. Η επικοινωνία ρυθμίζεται κατά το άρθρο 1520 ΑΚ (όπως αντικαταστάθηκε με άρθρο 13 ν. 4800/2021): τεκμήριο 1/3 του συνολικού χρόνου με φυσική παρουσία, δυνατότητα απόκλισης για λόγους συνθηκών διαβίωσης ή συμφέροντος του τέκνου χωρίς διατάραξη της καθημερινότητας, και λήψη περιορισμών. Η απειλή μέτρων έμμεσης εκτέλεσης επιτρέπεται (άρθρο 950 παρ. 2 ΚΠολΔ). Τα δικαστικά έξοδα μπορούν να συμψηφιστούν (άρθρα 179, 183 ΚΠολΔ). Τα πορίσματα: Ο εκκαλών προσέβαλε την απόρριψη αιτημάτων περί από κοινού ή αποκλειστικής επιμέλειας και καθορισμού κατοικίας, καθώς και το σιωπηρώς απορριφθέν αίτημα οριστικής ρύθμισης επικοινωνίας και την μη επιδίκαση διατροφής σε βάρος της εφεσίβλητης. Το Δικαστήριο έκρινε ότι τα κεφάλαια για γονική μέριμνα/επιμέλεια και κατοικία είναι ανέκκλητα. Ως προς τα λοιπά, δεν ελήφθησαν υπόψη αποδεικτικά μέσα του εκκαλούντος που δεν επικλήθηκαν ειδικά. Από καταθέσεις, έγγραφα της εφεσίβλητης και τη γνώμη του ανηλίκου, διαπιστώθηκε ισορροπημένη πορεία του παιδιού, λειτουργικό υφιστάμενο πρόγραμμα και έλλειψη στοιχείων δαπανών που καταβάλλει αυτοτελώς ο πατέρας. Η υπαγωγή: Εφαρμόζοντας το ανεκκλητό του άρθρου 47 ν. 2447/1996, απορρίφθηκαν ως απαράδεκτα τα κεφάλαια για γονική μέριμνα/επιμέλεια και τόπο διαμονής. Για την επικοινωνία, το Δικαστήριο αξιολόγησε το βέλτιστο συμφέρον του τέκνου και, λαμβάνοντας την κατεύθυνση του τεκμηρίου 1/3 του άρθρου 1520 ΑΚ, καθόρισε αναλυτικό εβδομαδιαίο, εορταστικό και θερινό πρόγραμμα με διανυκτερεύσεις και ρήτρες μη διατάραξης της καθημερινότητας, διευκρινίζοντας ότι η εξ αποστάσεως επαφή δεν προσμετρά στο 1/3. Το αίτημα επιδίκασης διατροφής υπέρ του πατέρα απορρίφθηκε ουσιαστικά, διότι η μητέρα, ως έχουσα την επιμέλεια, καλύπτει τα έξοδα διαβίωσης του ανηλίκου και δεν αποδείχθηκαν ιδιαίτερες δαπάνες του πατέρα. Απειλήθηκαν μέτρα έμμεσης εκτέλεσης και τα έξοδα συμψηφίστηκαν.
Κύριοι Λόγοι Απόφασης
Πρώτο στάδιο (επί της εφέσεως): Η έφεση είναι απαράδεκτη κατά το μέρος που πλήττει τα κεφάλαια περί ανάθεσης γονικής μέριμνας/επιμέλειας και καθορισμού τόπου διαμονής του ανηλίκου, διότι για τις διαφορές του άρθρου 1515 ΑΚ το άρθρο 47 του ν. 2447/1996 καθιστά ανέκκλητες τις πρωτοβάθμιες αποφάσεις και ο προσδιορισμός κατοικίας αποτελεί περιεχόμενο της επιμέλειας (άρθρο 1518 παρ. 1 ΑΚ). Ως προς τα λοιπά κεφάλαια, η έφεση έγινε τυπικά δεκτή, αλλά αποδεικτικά μέσα του εκκαλούντος που δεν επικλήθηκαν ειδικά δεν ελήφθησαν υπόψη. Δεύτερο στάδιο (επί της ουσίας μετά την εξαφάνιση): Η εκκαλούμενη εξαφανίστηκε κατά το σιωπηρώς απορριφθέν επικουρικό αίτημα ρύθμισης επικοινωνίας και η αγωγή κρατήθηκε και δικάστηκε. Λαμβάνοντας υπόψη το βέλτιστο συμφέρον του τέκνου και την κατεύθυνση του τεκμηρίου 1/3 του άρθρου 1520 παρ. 1 ΑΚ, καθορίστηκε αναλυτικό πρόγραμμα επικοινωνίας με εβδομαδιαίες διανυκτερεύσεις, εναλλαγές σε εορτές και 15ήμερες θερινές περιόδους Ιουλίου και Αυγούστου, και διευκρινίστηκε ότι η εξ αποστάσεως επικοινωνία δεν προσμετρά στο 1/3. Απειλήθηκαν κατά της εφεσίβλητης μέτρα έμμεσης εκτέλεσης (άρθρο 950 παρ. 2 ΚΠολΔ): χρηματική ποινή 1.000 ευρώ και προσωπική κράτηση ενός μήνα για κάθε υπαίτια παράβαση. Το αίτημα επιδίκασης διατροφής υπέρ του πατέρα απορρίφθηκε ως ουσία αβάσιμο, ελλείψει αποδείξεων ιδιαίτερων δαπανών του και λόγω κάλυψης των αναγκών από τη μητέρα ως έχουσα την επιμέλεια. Τα δικαστικά έξοδα συμψηφίστηκαν (άρθρα 179, 183 ΚΠολΔ).
Τελική Απόφαση
Δικάζει την από 28.9.2023 έφεση κατά της 2449/2023 οριστικής απόφασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Πειραιά (ειδική διαδικασία διαφορών από την οικογένεια, τον γάμο και την ελεύθερη συμβίωση) αντιμωλία των διαδίκων. Απορρίπτει ως απαράδεκτη την έφεση ως προς τα εκκαλούμενα κεφάλαια της από κοινού άσκησης της γονικής μέριμνας και επιμέλειας του ανήλικου τέκνου …………… από τους διαδίκους, άλλως της αποκλειστικής άσκησης της γονικής μέριμνας και επιμέλειας αυτού από τον εκκαλούντα-ενάγοντα και του καθορισμού του τόπου διαμονής του ανήλικου τέκνου. Δέχεται τυπικά την έφεση ως προς τα υπόλοιπα κεφάλαια αυτής. Απορρίπτει ό,τι έκρινε απορριπτέο στην ουσία για τα κεφάλαια αυτά της έφεσης. Δέχεται εν μέρει την έφεση στην ουσία της και δη ως προς το επικουρικό αίτημα της από 22.11.2022 αγωγής του εκκαλούντος περί καθορισμού της επικοινωνίας του με το ως άνω ανήλικο τέκνο των διαδίκων. Εξαφανίζει την εκκαλούμενη απόφαση ως προς το παραπάνω κεφάλαιο της ως άνω αγωγής του εκκαλούντος. Κρατεί και δικάζει την από 22.11.2022 (με Γ.Α.Κ. …/2022 και Ε.Α.Κ. …./2022) αγωγή ως προς το ως άνω επικουρικό κεφάλαιο καθορισμού της επικοινωνίας του ενάγοντος με το ως άνω ανήλικο τέκνο των διαδίκων. Δέχ...
Ακριβές Νομικό Ερώτημα
Αν, κατά το άρθρο 1520 ΑΚ, ο χρόνος επικοινωνίας του τέκνου με τον γονέα με τον οποίο δεν διαμένει τεκμαίρεται στο 1/3 του συνολικού χρόνου και υπό ποιες προϋποθέσεις μπορεί να ορισθεί μικρότερος ή μεγαλύτερος χρόνος χωρίς να διαταράσσεται η καθημερινότητα του τέκνου· επίσης, αν η επικοινωνία χωρίς φυσική παρουσία (τηλεφωνική ή οπτικοακουστική) προσμετράται στον υπολογισμό του τεκμηρίου.
Αναφορές σε Νόμους
Άνοιγμα απόφασης

ΑΠ 156/2023

Αστικό Δίκαιο · Δικονομικό Δίκαιο2023Άρειος Πάγος
Σχετικότητα 93.7%
Κρίσιμα Πραγματικά Περιστατικά
Διάδικοι, έγγαμοι, απέκτησαν άρρεν τέκνο που γεννήθηκε στις 2-1-2017. Η έγγαμη συμβίωση διασπάστηκε στις 18-7-2017 με αποχώρηση της μητέρας από την οικογενειακή στέγη, η οποία έκτοτε διαμένει στην πατρική της οικία μαζί με το ανήλικο τέκνο. Με την 9780/2018 τελεσίδικη απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών ανατέθηκε οριστικά η επιμέλεια του προσώπου του ανηλίκου στη μητέρα και ρυθμίστηκε το δικαίωμα επικοινωνίας του πατέρα με το ανήλικο μέχρι αυτό να συμπληρώσει το τρίτο έτος της ηλικίας του. Από τον Ιανουάριο του 2018 και μετά την έκδοση της ως άνω αποφάσεως, ο πατέρας κατά τις ημέρες και ώρες επικοινωνίας με το ανήλικο τέκνο του εμφάνιζε πιεστική και εριστική συμπεριφορά με εξάρσεις βίας, απηύθυνε προς αυτό μειωτικούς χαρακτηρισμούς και απαξιωτικές εκφράσεις σε βάρος της μητέρας του και των γονέων της, πετούσε σκουπίδια, νερά, σαπουνάδες στο πάτωμα της οικίας της μητέρας, χτυπούσε τα πόδια του στο πάτωμα και τα χέρια του στο τραπέζι, προκαλούσε κρότο με διάφορα παιχνίδια, προκαλούσε τον ανήλικο να βγάζει τα μάτια από τα παιχνίδια. Ο πατέρας ονόμαζε το ανήλικο με διαφορετικό όνομα (Βασίλη) από το όνομα που το ονομάζουν οι υπόλοιποι (Αλέξανδρο). Εξαιτίας αυτής της συμπεριφοράς του πατέρα δημιουργήθηκε ανασφάλεια ως προς τις σχέσεις του ανηλίκου με τον πατέρα του, φόβος και πανικός σε σχέση με τις αντιδράσεις του πατέρα, με αποτέλεσμα να δυσανασχετεί έντονα να συναντήσει τον πατέρα του, διακατεχόμενο το ανήλικο από έντονα συναισθήματα φόβου και υποταγής, παραμένοντας προσκολλημένο σε μεγάλο βαθμό στη μητέρα του, με την οποία έχει αναπτύξει ισχυρότατους δεσμούς. Ο ανήλικος εκδήλωσε άρνηση να επικοινωνήσει με τον πατέρα του και τους γονείς αυτού στις 23-5-2020 και στις 28-6-2020. Ο πατέρας διέκοψε κάθε επικοινωνία με τον ανήλικο τον Μάρτιο του 2020.
Νομική Σκέψη του Δικαστηρίου
Το άρθρο 1520 ΑΚ, όπως αντικαταστάθηκε με τον Ν 4800/2021, ορίζει ότι ο γονέας με τον οποίο δεν διαμένει το τέκνο έχει το δικαίωμα και την υποχρέωση της ευρύτερης επικοινωνίας με αυτό. Ο χρόνος επικοινωνίας τεκμαίρεται στο ένα τρίτο του συνολικού χρόνου, εκτός αν επιβάλλεται να καθορισθεί μικρότερος ή μεγαλύτερος χρόνος για λόγους που αφορούν στο συμφέρον του τέκνου. Αποκλεισμός ή περιορισμός της επικοινωνίας είναι δυνατός μόνο για εξαιρετικά σοβαρούς λόγους, ιδίως όταν ο γονέας κριθεί ακατάλληλος. Η ρύθμιση γίνεται με γνώμονα πάντοτε το συμφέρον του τέκνου, που αποτελεί αόριστη νομική έννοια και εξειδικεύεται ανάλογα με τις συνθήκες κάθε περιπτώσεως. Κατά το άρθρο 1536 ΑΚ, αν μεταβλήθηκαν οι συνθήκες από τότε που εκδόθηκε απόφαση σχετική με τη γονική μέριμνα, το δικαστήριο οφείλει να προσαρμόσει την απόφασή του στις νέες συνθήκες ανακαλώντας ή μεταρρυθμίζοντας αυτήν, σύμφωνα με το συμφέρον του τέκνου. Το δικαστήριο διαπίστωσε ότι ο πατέρας εκδήλωνε μέχρι τον Μάρτιο του 2020 βλαπτική για τον ανήλικο συμπεριφορά, που συνίστατο σε ύβρεις, υπονόμευση, περιφρόνηση, απειλές, έμμεση βία κατά πραγμάτων, απεύθυνση στο παιδί με διαφορετικό όνομα. Οι προσβλητικές εκφράσεις και χαρακτηρισμοί, οι περιφρονητικοί χαρακτηρισμοί, οι εκφοβισμοί και οι απειλές, η έμμεσα βίαιη συμπεριφορά, η αλλαγή του ονόματος και η αμφισβήτηση της υπάρξεως του ανηλίκου με το όνομα αυτό, οι συγκρίσεις χρησιμοποιώντας το δίπολο καλός-κακός, συνιστούν βλαπτικές συμπεριφορές που δημιούργησαν στο νηπιακής ηλικίας παιδί ανασφάλεια, φόβο, πανικό και υποταγή. Ο ανήλικος εκδήλωσε άρνηση να επικοινωνήσει με τον πατέρα του. Εφαρμόζοντας τις διατάξεις των άρθρων 1520 και 1536 ΑΚ, το δικαστήριο εξέτασε το συμφέρον του ανηλίκου και έκρινε ότι πρέπει να διασφαλισθεί η ομαλή ανάπτυξη της προσωπικότητας του σε περιβάλλον που δεν θα είναι χειριστικό και εντασιακό σε βάρος του. Η διασφάλιση του ανηλίκου από την επανάληψη των βλαπτικών συμπεριφορών πρέπει να διαρκεί μέχρι την ηλικία που ο ανήλικος θα μπορεί να εκδηλώνει και εκφράζει τα συναισθήματά του, η οποία κρίθηκε ότι είναι το έκτο έτος της ηλικίας του συμπληρωμένο. Ο ανήλικος πρέπει να βρίσκεται καθημερινά σε επαφή με το περιβάλλον στο οποίο αισθάνεται ασφάλεια και προστασία, ενόψει των πιεστικών καταστάσεων στις οποίες έχει υποβληθεί.
Κύριοι Λόγοι Απόφασης
Η αίτηση αναιρέσεως απορρίφθηκε διότι το Εφετείο ορθά ερμήνευσε και εφάρμοσε τις διατάξεις των άρθρων 1536 και 1520 ΑΚ κατά την εξειδίκευση της αόριστης νομικής έννοιας του συμφέροντος του ανηλίκου τέκνου, σε σχέση με τη γενόμενη μεταρρύθμιση της αποφάσεως που είχε ρυθμίσει το δικαίωμα επικοινωνίας του πατέρα με το ανήλικο τέκνο του μέχρι αυτό να συμπληρώσει το τρίτο έτος της ηλικίας του. Οι ουσιαστικές παραδοχές του Εφετείου πληρούσαν το πραγματικό των εν λόγω διατάξεων και δικαιολογούσαν την εφαρμογή τους και την απόκλιση για εξαιρετικά σοβαρούς λόγους, αφορώντες το βέλτιστο συμφέρον του τέκνου, και από την κατ' αρχήν προβλεπόμενη ρύθμιση του νέου άρθρου 1520 εδ. γ ΑΚ. Το Εφετείο, λαμβάνοντας υπόψη όλες τις σε βάρος του ανηλίκου συμπεριφορές του πατέρα, έκρινε ότι το καλώς εννοούμενο συμφέρον του τέκνου επιβάλλει να γίνεται η επικοινωνία του με τον πατέρα του κατά τον ορισθέντα τρόπο, ώστε να μην διαταραχθεί η καθημερινότητά του και να διασφαλισθεί η ομαλή ανάπτυξη της προσωπικότητας του ανηλίκου, σε περιβάλλον που δεν θα είναι χειριστικό και εντασιακό σε βάρος του, η διασφάλισή του δε από την επανάληψη των βλαπτικών συμπεριφορών πρέπει να διαρκέσει μέχρι το έκτο έτος της ηλικίας του συμπληρωμένο.
Τελική Απόφαση
Απορρίπτει την από 18-8-2021 αίτηση για αναίρεση της υπ' αριθ. 3442/2021 αποφάσεως του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών.
Ακριβές Νομικό Ερώτημα
Αν η μεταρρύθμιση δικαστικής αποφάσεως που ρυθμίζει το δικαίωμα επικοινωνίας γονέα με ανήλικο τέκνο, με επέκταση του χρόνου επικοινωνίας από το τρίτο έως το έκτο έτος της ηλικίας του τέκνου, παραβιάζει τις διατάξεις των άρθρων 1520 και 1536 ΑΚ, όταν ο γονέας εκδήλωνε βλαπτική για το ανήλικο συμπεριφορά κατά τον χρόνο επικοινωνίας και απαιτείται διασφάλιση της ομαλής ανάπτυξης της προσωπικότητας του τέκνου σε περιβάλλον μη χειριστικό και εντασιακό.
Αναφορές σε Νόμους
Άνοιγμα απόφασης

ΕφΠειρ 409/2019

Οικογενειακό Δίκαιο2019Εφετείο Πειραιώς
Σχετικότητα 93.6%
Κρίσιμα Πραγματικά Περιστατικά
Σε έφεση ενώπιον του Μονομελούς Εφετείου κατά οριστικής απόφασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου που ρύθμισε οριστικά την επικοινωνία πατέρα με ανήλικο τέκνο, η εκκαλούσα (μητέρα και εναγόμενη πρωτοδίκως) προβάλλει λόγους ουσίας για ακύρωση/τροποποίηση της ρύθμισης. Ο εφεσίβλητος είναι ο πατέρας (ενάγων πρωτοδίκως). Οι διάδικοι τέλεσαν πολιτικό γάμο και απέκτησαν ένα τέκνο. Από τα τέλη Ιουνίου 2016 βρίσκονται σε διάσταση. Με απόφαση ασφαλιστικών μέτρων ανατέθηκε προσωρινά στην εκκαλούσα η αποκλειστική επιμέλεια και ρυθμίστηκε προσωρινά επικοινωνία. Ο εφεσίβλητος άσκησε αγωγή για οριστική ρύθμιση, που έγινε δεκτή πρωτοδίκως, προβλέποντας επικοινωνία και διανυκτερεύσεις του τέκνου στην οικία του πατέρα σε συγκεκριμένα χρονικά διαστήματα (Σαββατοκύριακα, εορτές, θερινές διακοπές), καθώς και τηλεφωνική επικοινωνία. Η εκκαλούσα επικαλέστηκε μικρή ηλικία του τέκνου, ευαισθησία αναπνευστικού και επαγγελματικές υποχρεώσεις του πατέρα για την άρση των διανυκτερεύσεων, ζήτησε μείωση της απειλής προσωπικής κράτησης ενός μηνός και χρηματικής ποινής 300 ευρώ ανά παράβαση και προέβαλε παράπονο για τα πρωτοδίκως επιδικασθέντα έξοδα (300 ευρώ). Προκύπτουν επανειλημμένες κλήσεις αστυνομίας από τον πατέρα λόγω άρνησης παράδοσης του παιδιού από τη μητέρα. Το Δικαστήριο δέχθηκε νέα έγγραφα/ενόρκους βεβαιώσεις κατ’ άρθρα 422 και 529 ΚΠολΔ.
Νομική Σκέψη του Δικαστηρίου
Ο κανόνας που εφαρμόστηκε είναι ότι κατά το άρθρο 1520 ΑΚ ο γονέας με τον οποίο δεν διαμένει το ανήλικο διατηρεί δικαίωμα προσωπικής επικοινωνίας, το οποίο ρυθμίζεται με γνώμονα το συμφέρον του τέκνου. Ο περιορισμός ή αποκλεισμός επιτρέπεται μόνο για σπουδαίο λόγο και κατ’ εφαρμογή της αναλογικότητας, αφού ηπιότερα μέτρα αποδειχθούν ανεπαρκή. Ως προς αποδεικτικά μέσα, ένορκες βεβαιώσεις γίνονται δεκτές στην έφεση αν έχουν κλητευθεί νομίμως κατ’ άρθρο 422 παρ. 1 ΚΠολΔ και προσκομίζονται κατ’ άρθρο 529 παρ. 1 εδ. α΄ ΚΠολΔ χωρίς δόλο ή βαρεία αμέλεια. Για την απειλή μέτρων εξαναγκασμού, το άρθρο 950 παρ. 2 ΚΠολΔ αναθέτει στο δικαστήριο τη διακριτική ευχέρεια καθορισμού χρηματικής ποινής και προσωπικής κράτησης, που εκτελούνται μετά από δεύτερη απόφαση που βεβαιώνει την παράβαση. Για τα δικαστικά έξοδα, η κατανομή ή ο συμψηφισμός τους ρυθμίζονται κατ’ άρθρα 178 παρ. 1 και 179 ΚΠολΔ κατά κυριαρχική κρίση. Το Δικαστήριο διαπίστωσε ότι το τέκνο είναι προϊόν γάμου των διαδίκων, οι οποίοι βρίσκονται σε διάσταση από το 2016, με την εκκαλούσα να έχει την επιμέλεια. Η μητέρα επανειλημμένα αρνήθηκε την παράδοση του τέκνου, γεγονός που καταγράφηκε από την αστυνομία. Δεν αποδείχθηκε χρόνιο παθολογικό πρόβλημα του τέκνου· οι παθήσεις που επικαλέστηκε η μητέρα είναι συνήθεις για την ηλικία. Ο πατέρας διαθέτει κατάλληλη κατοικία περίπου 50 τ.μ., είναι ικανός να φροντίσει το τέκνο και δύναται να συνδράμει η γιαγιά. Οι σχέσεις των μερών και των γονέων της μητέρας είναι τεταμένες, καθιστώντας ακατάλληλη την επικοινωνία στην οικία της μητέρας. Εφαρμόζοντας τα ανωτέρω, το Δικαστήριο έκρινε ότι δεν συντρέχουν σπουδαίοι λόγοι για περιορισμό της επικοινωνίας ούτε για αποκλεισμό των διανυκτερεύσεων, οι οποίες υπηρετούν το συμφέρον του τέκνου. Απέρριψε τους πρώτους τρεις λόγους έφεσης ως ουσιαστικά αβάσιμους. Έκρινε περαιτέρω ότι η απειλή προσωπικής κράτησης και χρηματικής ποινής είναι εντός διακριτικής ευχέρειας και εκτελείται μόνο μετά από δεύτερη απόφαση· ο τέταρτος λόγος απορρίφθηκε. Ο πέμπτος λόγος για τα έξοδα απορρίφθηκε ως αλυσιτελής, καθόσον η σχετική κρίση απόκειται στο πρωτοδικείο όταν βεβαιώνονται οι νόμιμες προϋποθέσεις.
Κύριοι Λόγοι Απόφασης
Απορρίφθηκαν οι πρώτοι τρεις λόγοι έφεσης διότι, σύμφωνα με το άρθρο 1520 ΑΚ και την αρχή της αναλογικότητας, δεν αποδείχθηκαν σπουδαίοι λόγοι που να επιβάλλουν περιορισμό της επικοινωνίας ή αποκλεισμό των διανυκτερεύσεων· οι ασθένειες που επικαλέστηκε η εκκαλούσα είναι συνήθεις για την ηλικία, ο εφεσίβλητος διαθέτει κατάλληλες συνθήκες στέγασης και υποστήριξης και η επικοινωνία στην οικία της μητέρας θα προκαλούσε νέες διενέξεις. Ο τέταρτος λόγος απορρίφθηκε διότι κατά το άρθρο 950 παρ. 2 ΚΠολΔ το ύψος χρηματικής ποινής και η διάρκεια προσωπικής κράτησης εναπόκεινται στη διακριτική ευχέρεια του δικαστηρίου και, σε κάθε περίπτωση, η εκτέλεσή τους προϋποθέτει δεύτερη απόφαση που να βεβαιώνει την παρεμπόδιση της επικοινωνίας. Ο πέμπτος λόγος απορρίφθηκε ως αλυσιτελής, επειδή η κατανομή ή ο συμψηφισμός των εξόδων (άρθρα 178 παρ. 1 και 179 ΚΠολΔ) ανήκει στην κυριαρχική κρίση του δικαστηρίου όταν βεβαιώνονται οι προϋποθέσεις, όπως έγινε στην προσβαλλόμενη απόφαση. Στο παρόν επίπεδο, το Εφετείο διέταξε τον συμψηφισμό των δικαστικών εξόδων του δευτέρου βαθμού λόγω της σχέσης των διαδίκων ως συζύγων και την εισαγωγή του παραβόλου στο δημόσιο ταμείο κατ’ άρθρο 495 παρ. 3 ΚΠολΔ.
Τελική Απόφαση
ΔΕΧΕΤΑΙ τυπικά την έφεση. ΑΠΟΡΡΙΠΤΕΙ αυτή κατ’ ουσίαν. ΣΥΜΨΗΦΙΖΕΙ στο σύνολο τους τα δικαστικά έξοδα αυτού του βαθμού δικαιοδοσίας μεταξύ των διαδίκων.
Ακριβές Νομικό Ερώτημα
Αν, κατά το άρθρο 1520 ΑΚ, συντρέχουν σπουδαίοι λόγοι που επιβάλλουν τον περιορισμό του δικαιώματος προσωπικής επικοινωνίας του γονέα με το ανήλικο τέκνο ώστε να αποκλειστεί η διανυκτέρευση του τέκνου στην οικία του γονέα με τον οποίο δεν διαμένει· επίσης, αν το δικαστήριο μπορεί να απειλήσει προσωπική κράτηση και χρηματική ποινή για τη μη τήρηση της ρύθμισης επικοινωνίας και υπό ποιες προϋποθέσεις εκτελείται η απειλή.
Αναφορές σε Νόμους
Άνοιγμα απόφασης

ΕφΠειρ 417/2025

Οικογενειακό Δίκαιο2025Εφετείο Πειραιώς
Σχετικότητα 93.6%
Κρίσιμα Πραγματικά Περιστατικά
Σε πρώτο βαθμό, το Μονομελές Πρωτοδικείο Πειραιώς απέρριψε ως κατ’ ουσίαν αβάσιμη την από 3-11-2021 αγωγή του ενάγοντος και ήδη εκκαλούντος, με την οποία επιδιώχθηκε η ανάκληση της 1066/2015 απόφασης που είχε αναθέσει την αποκλειστική επιμέλεια του ανηλίκου στην εφεσίβλητη, και η εκ νέου ρύθμιση της επιμέλειας από κοινού με εναλλασσόμενη διαμονή. Κατά της απόφασης αυτής ασκήθηκε έφεση ως προς την ουσία. Οι διάδικοι είναι πρώην σύζυγοι. Η επιμέλεια είχε ανατεθεί στην εφεσίβλητη με προσωρινή 2959/2013 και οριστική 1066/2015 απόφαση. Με την 66/2017 απόφαση του ίδιου Εφετείου μεταρρυθμίστηκε μόνο το ποσό της διατροφής. Με την 89/2018 λύθηκε ο γάμος. Ο εκκαλών ζήτησε επίσης ρύθμιση χρηματικής συνεισφοράς στη διατροφή, με καταβολή ποσού 150 ευρώ ανά δεκαπενθήμερο από κάθε γονέα για διετία, εντόκως και με απειλή χρηματικής ποινής και προσωπικής κράτησης σε βάρος της εφεσίβλητης. Κατά τα πραγματικά περιστατικά, το ανήλικο διαμένει με την εφεσίβλητη από το 2013. Ο εκκαλών προέβαλε ως νέες συνθήκες πλημμελή άσκηση επιμέλειας, αδιαφορία για πρόβλημα υγείας του τέκνου, δημιουργία νέας οικογένειας από την εφεσίβλητη και παρεμπόδιση επικοινωνίας. Διαπιστώθηκε ότι η εφεσίβλητη ασκεί με συνέπεια τα γονεϊκά καθήκοντα, δεν παρεμποδίζει την επικοινωνία, το τέκνο έχει καλή σχολική πορεία και σταθερό περιβάλλον, το δε πρόβλημα υγείας (2020-2022) αντιμετωπίστηκε ιατρικά με τη μέριμνα και των δύο γονέων έως πλήρη αποθεραπεία. Το τέκνο, ενόψει προετοιμασίας για πανελλαδικές, χρειάζεται σταθερότητα.
Νομική Σκέψη του Δικαστηρίου
Κατά το άρθρο 1536 ΑΚ, αν μετά από δικαστική απόφαση για τη γονική μέριμνα μεταβληθούν οι συνθήκες, το Δικαστήριο, κατόπιν αίτησης, οφείλει να προσαρμόσει την απόφαση σύμφωνα με το συμφέρον του τέκνου, ανακαλώντας ή μεταρρυθμίζοντάς την. Η ρύθμιση καταλαμβάνει και αποφάσεις που αναθέτουν την επιμέλεια στον έναν γονέα κατά τα άρθρα 1510, 1513, 1514 και 1518 ΑΚ. Η διάταξη συνιστά απόκλιση από τη δεσμευτικότητα των αποφάσεων (άρθρο 321 ΚΠολΔ). Η μεταβολή μπορεί να αφορά το τέκνο, τους γονείς ή το κοινωνικό περιβάλλον· μεταβολή νομολογίας ή νέα αποδεικτικά μέσα δεν αρκούν, ούτε τα σφάλματα της προηγούμενης απόφασης. Η νομοθετική μεταβολή με τον ν. 4800/2021 δεν αρκεί αφ’ εαυτής ως «μεταβολή συνθηκών» (άρθρο 18 εδ. 1 του ως άνω νόμου). Για την απόδειξη, το Δικαστήριο έλαβε υπόψη έγγραφα και φωτογραφίες (άρθρα 444 αρ. 3. 448 παρ. 2, 457 παρ. 4 ΚΠολΔ), την προσωπική επικοινωνία με το τέκνο (άρθρο 1511 παρ.3 ΑΚ) και τα διδάγματα της κοινής πείρας (άρθρο 336 παρ. 4 ΚΠολΔ). Από την επανεκτίμηση της αποδεικτικής ύλης προέκυψε ότι η εφεσίβλητη, με την οποία διαμένει το τέκνο από το 2013, ασκεί επιμελώς τα γονεϊκά καθήκοντα, εξασφαλίζοντας σταθερό και ισορροπημένο περιβάλλον. Δεν αποδείχθηκε παρεμπόδιση της επικοινωνίας ή δημιουργία αρνητικών συναισθημάτων προς τον εκκαλούντα. Η σύσταση νέας οικογένειας από την εφεσίβλητη δεν επηρέασε δυσμενώς το τέκνο. Το πρόβλημα υγείας 2020-2022 αντιμετωπίστηκε με φροντίδα και από τους δύο γονείς και αποθεραπεύθηκε. Το τέκνο έχει άριστη σχολική πορεία και, ενόψει προετοιμασίας για ανώτατες σπουδές, χρειάζεται σταθερότητα χωρίς συχνές μετακινήσεις. Εφαρμόζοντας τα ανωτέρω, το Δικαστήριο αξιολόγησε ότι δεν επήλθε ουσιώδης μεταβολή συνθηκών ικανή να δικαιολογήσει ανάκληση ή μεταρρύθμιση της 1066/2015 ως προς την επιμέλεια. Το βέλτιστο συμφέρον του τέκνου εξυπηρετείται με παραμονή στην αποκλειστική επιμέλεια της εφεσίβλητης και διατήρηση της επικοινωνίας κατά τα ήδη ορισθέντα. Οι λόγοι έφεσης περί πλημμελούς επιμέλειας και δήθεν παρεμπόδισης επικοινωνίας απορρίφθηκαν, όπως και ο ισχυρισμός περί επάρκειας της νομοθετικής μεταβολής. Κατόπιν, η έφεση απορρίφθηκε κατ’ ουσίαν, επιβλήθηκαν τα έξοδα σε βάρος του εκκαλούντος και διατάχθηκε η επιστροφή του αχρεωστήτως κατατεθέντος παραβόλου.
Κύριοι Λόγοι Απόφασης
Η έφεση απορρίφθηκε ως κατ’ ουσίαν αβάσιμη διότι δεν αποδείχθηκαν νέες πραγματικές συνθήκες κατά την έννοια του άρθρου 1536 ΑΚ που να δικαιολογούν ανάκληση ή μεταρρύθμιση της 1066/2015 περί επιμέλειας: η εφεσίβλητη ασκεί με προσήκοντα τρόπο τα γονεϊκά καθήκοντα, δεν παρεμποδίζει την επικοινωνία, το πρόβλημα υγείας του τέκνου αντιμετωπίστηκε με τη φροντίδα και των δύο γονέων μέχρι πλήρη αποθεραπεία, και το τέκνο έχει ανάγκη σταθερού περιβάλλοντος ενόψει της σχολικής του πορείας. Επίσης, η νομοθετική μεταβολή με τον ν. 4800/2021 δεν συνιστά αφ’ εαυτής «μεταβολή συνθηκών» (άρθρο 18 εδ. 1 του ως άνω νόμου). Τα δικαστικά έξοδα του παρόντος βαθμού επιβλήθηκαν σε βάρος του εκκαλούντος λόγω ήττας (άρθρα 176 ,183 και 191 παρ.2 ΚΠολΔ) και ορίστηκαν σε 400 ευρώ. Διατάχθηκε η απόδοση στον εκκαλούντα του κατατεθέντος παραβόλου ποσού 100 ευρώ, καθόσον δεν προβλέπεται η κατάθεσή του στην παρούσα διαδικασία.
Τελική Απόφαση
ΔΕΧΕΤΑΙ τυπικά την έφεση και την απορρίπτει στην ουσία της . ΔΙΑΤΑΣΣΕΙ την απόδοση στον εκκαλούντα του κατατεθέντος παραβόλου. ΕΠΙΒΑΛΛΕΙ τα δικαστικά έξοδα της εφεσίβλητης του παρόντος βαθμού δικαιοδοσίας σε βάρος του εκκαλούντος και τα ορίζει σε τετρακόσια (400) ευρώ.
Ακριβές Νομικό Ερώτημα
Αν, κατά το άρθρο 1536 ΑΚ, υφίσταται μεταβολή συνθηκών που να δικαιολογεί την ανάκληση ή μεταρρύθμιση προγενέστερης δικαστικής απόφασης περί επιμέλειας ανηλίκου και την ανάθεση της επιμέλειας από κοινού με εναλλασσόμενη διαμονή· επίσης, αν η νομοθετική μεταβολή με τον ν. 4800/2021, χωρίς πραγματική μεταβολή των συνθηκών, αρκεί ως μεταβολή συνθηκών κατά το άρθρο 1536 ΑΚ.
Αναφορές σε Νόμους
Άνοιγμα απόφασης

ΕφΠειρ 56/2024

Οικογενειακό Δίκαιο2024Εφετείο Πειραιώς
Σχετικότητα 93.5%
Κρίσιμα Πραγματικά Περιστατικά
Έφεση του εκκαλούντος κατά της υπ’ αριθ. 1533/2022 απόφασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Πειραιώς, που συνεκδίκασε αντίθετες αγωγές οικογενειακών διαφορών, ανέθεσε αποκλειστική επιμέλεια στην εφεσίβλητη, παραχώρησε χρήση οικογενειακής στέγης και επιδίκασε διατροφή, καθώς και πρόσθετοι λόγοι έφεσης. Ο εκκαλών προσέβαλε τα κεφάλαια για επιμέλεια και διατροφή. Οι διάδικοι είναι εν διαστάσει σύζυγοι και γονείς δύο ανηλίκων. Η εφεσίβλητη ενήγαγε για ανάθεση επιμέλειας, χρήση οικογενειακής στέγης και διατροφή. Ο εκκαλών αντένικησε ζητώντας συνεπιμέλεια ή, άλλως, ρύθμιση επικοινωνίας. Υφίσταται οικογενειακή στέγη 50%-50%, ενώ ο εκκαλών διαμένει με τους γονείς του. Το ανήλικο αγόρι έχει διάχυτη αναπτυξιακή διαταραχή. Προσωρινά (1200/2019) ανατέθηκε επιμέλεια στην εφεσίβλητη και επιδικάστηκε διατροφή 200/500 ευρώ. Η εφεσίβλητη είναι τελωνειακή υπάλληλος με ετήσια εισοδήματα 27.021,83 και 27.376,99 ευρώ και λαμβάνει προνοιακό επίδομα 313 ευρώ/μήνα για το ανήλικο. Ο εκκαλών είναι μόνιμος αξιωματικός με ετήσια εισοδήματα 22.644,43 και 23.251,92 ευρώ και εισοδήματα από μίσθωση διαμερίσματος, μειωμένα λόγω μέτρων COVID-19 το 2020–Ιούνιο 2021 και κανονικά μετά. Η διατροφή προσωρινά δεν καταβαλλόταν οικειοθελώς και ικανοποιήθηκε με κατασχέσεις εις χείρας τρίτου. Οι ειδικές θεραπείες του ανηλίκου (κέντρο παρέμβασης) καλύφθηκαν πλήρως από τον ασφαλιστικό φορέα του εκκαλούντος. Προέκυψε μεμονωμένη παραβίαση επικοινωνίας από την εφεσίβλητη και μεμονωμένο περιστατικό έντασης με τον εκκαλούντα, χωρίς διαπίστωση συστηματικής κακοποίησης ή συστηματικής παρεμπόδισης επικοινωνίας.
Νομική Σκέψη του Δικαστηρίου
Εφαρμόστηκε το πλαίσιο του ν. 4800/2021 και των άρθρων 1510 επ. ΑΚ: μετά τη διάσταση, η γονική μέριμνα ασκείται κατ’ αρχήν από κοινού· αποκλείεται ή κατανέμεται μόνο κατ’ εξαίρεση με γνώμονα το βέλτιστο συμφέρον του τέκνου, βάσει των κριτηρίων του άρθρου 1511 παρ. 2 ΑΚ. Προβλέπεται λειτουργική κατανομή επιμέλειας. Κακή άσκηση γονικής μέριμνας (άρθρο 1532 παρ. 2 ΑΚ) συνιστούν μεταξύ άλλων η διατάραξη δεσμού με τον άλλο γονέα, η αδικαιολόγητη μη καταβολή επιδικασθείσας διατροφής και η ενδοοικογενειακή βία. Για τη διατροφή λαμβάνονται υπόψη οι ανάγκες των τέκνων και οι δυνατότητες των γονέων, χωρίς συνυπολογισμό κονδυλίων που καλύπτονται εξ ολοκλήρου από τρίτο. Ως αποδεικτικά μέσα κρίθηκαν παραδεκτά και τα sms, κατ’ αναλογία προς επιστολές. Διαπιστώθηκε διάσταση από το 2019, διαμονή των ανηλίκων με την εφεσίβλητη στην οικογενειακή στέγη, ειδικές ανάγκες του ανηλίκου υιού και πλήρης κάλυψη των θεραπειών από τον ασφαλιστικό φορέα του εκκαλούντος. Η εφεσίβλητη έχει ετήσιες αποδοχές περί τα 27.000 ευρώ και προνοιακό επίδομα 313 ευρώ/μήνα. Ο εκκαλών έχει ετήσιες αποδοχές περί τα 22.600–23.200 ευρώ και μισθωτικά έσοδα μειωμένα λόγω μέτρων COVID-19 έως 6/2021 και κανονικά μετά. Η μη οικειοθελής καταβολή της προσωρινής διατροφής επέβαλε αναγκαστικά μέτρα για την είσπραξη. Δεν αποδείχθηκε συστηματική παρεμπόδιση επικοινωνίας ή εξακολουθητική κακοποιητική συμπεριφορά. Το Δικαστήριο εφάρμοσε τα κριτήρια του βέλτιστου συμφέροντος: απέρριψε εναλλασσόμενη κατοικία λόγω συνθηκών διαβίωσης και αναγκών του ανηλίκου και επέλεξε λειτουργική κατανομή της επιμέλειας: συνεπιμέλεια για υγεία και μόρφωση, λοιπές πτυχές αποκλειστικά στη μητέρα. Επανυπολόγισε τη διατροφή με βάση τα πραγματικά εισοδήματα και χωρίς το κονδύλι των θεραπειών που καλύφθηκε από τον ασφαλιστικό φορέα, λαμβάνοντας υπόψη τη μείωση μισθωμάτων την περίοδο των μέτρων. Όρισε τη συνεισφορά του εκκαλούντος ανά περίοδο και συμψήφισε τη δαπάνη.
Κύριοι Λόγοι Απόφασης
Στάδιο 1 — Παραδοχή έφεσης: Η εκκαλουμένη εσφαλμένα εκτίμησε τις αποδείξεις ως προς την αποκλειστική επιμέλεια και τα ποσά διατροφής. Δεν στοιχειοθετήθηκε λόγος αποκλεισμού του εκκαλούντος από την από κοινού άσκηση, ενώ η μη οικειοθελής καταβολή της διατροφής επέβαλε λειτουργική κατανομή της επιμέλειας. Επίσης, εσφαλμένα συνυπολογίστηκε στη διατροφή κονδύλι ειδικών θεραπειών που καλύφθηκε εξ ολοκλήρου από τον ασφαλιστικό φορέα του εκκαλούντος και δεν ελήφθη επαρκώς υπόψη η μείωση των μισθωμάτων λόγω μέτρων COVID-19 έως 6/2021. Στάδιο 2 — Επί της ουσίας: Κατανεμήθηκε οριστικά η γονική μέριμνα· εκπροσώπηση και διαχείριση στους δύο γονείς· λειτουργική κατανομή της επιμέλειας με συνεπιμέλεια στα ζητήματα υγείας και μόρφωσης και ανάθεση των λοιπών πτυχών στην εφεσίβλητη. Ρυθμίστηκε η διατροφή του εκκαλούντος υπέρ των ανηλίκων για δύο έτη από την επίδοση: από 10/2020 έως 6/2021 ποσά 220 ευρώ/μήνα για την ανήλικη και 450 ευρώ/μήνα για τον ανήλικο, και για το υπόλοιπο επίδικο διάστημα 235 ευρώ/μήνα για την ανήλικη και 480 ευρώ/μήνα για τον ανήλικο, με νόμιμο τόκο από την καθυστέρηση κάθε δόσης έως εξόφληση. Συμψηφίστηκε η δικαστική δαπάνη των διαδίκων.
Τελική Απόφαση
ΔΕΧΕΤΑΙ τυπικά και ουσιαστικά την έφεση και τους πρόσθετους λόγους αυτής. ΕΞΑΦΑΝΙΖΕΙ εν μέρει την με αριθμό 1533/2022 απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Πειραιώς (διαδικασία διαφορών από την οικογένεια, το γάμο και την ελεύθερη συμβίωση) ως προς τις διατάξεις της περί κατανομής της γονικής μέριμνας και της υποχρέωσης καταβολής μηνιαίας διατροφής για τα ανήλικα τέκνα των διαδίκων ΚΡΑΤΕΙ και ΣΥΝΕΚΔΙΚΑΖΕΙ τις από 19.10.2020 με αριθμό κατάθεσης δικογράφου ΓΑΚ/ΕΑΚ ……../2020 και από 4.11.2020 και με αριθμό κατάθεσης ΓΑΚ/ΕΑΚ/…./2020 αγωγές ως προς τα σχετικά με τις εξαφανισθείσες διατάξεις αιτήματα και δέχεται εν μέρει αυτά ΚΑΤΑΝΕΜΕΙ οριστικά την άσκηση της γονικής μέριμνας και ανατεθεί αυτή ως προς την εκπροσώπηση και την διαχείριση των υποθέσεων των ανηλίκων σε αμφότερους τους διαδίκους, επίσης κατανέμει λειτουργικά την επιμέλεια αυτών και ανατεθεί την επιμέλειά τους ως προς τα ζητήματα υγείας και μόρφωσης σε αμφότερους τους διαδίκους (συνεπιμέλεια) και ως προς τις λοιπές πτυχές της αποκλειστικά στην ενάγουσα-μητέρα τους, με την οποία θα διαμένουν. ΥΠΟΧΡΕΩΝΕΙ τον εναγόμενο να προκαταβάλλει μηνιαίως στην ενάγουσα εντός του πρώτου πενθημέρου εκάστου μηνός και για διάστημα 2 ετών από την επίδοση της αγωγής ως μηνιαία συνεισφορά συνεισφορά του στη διατροφή των ανήλικων τέκνων του σε χρήμα, για το χρονικό διάστημα από Οκτώβριο του έτους 2020 έως και Ιούνιο του έτους 2021 το ποσό των διακοσίων είκοσι (220) ευρώ μηνιαίως για την ανήλικη κόρη του ……………., και το ποσό των τετρακοσίων πενήντα (450,00) ευρώ μηνιαίως για τον ανήλικο γιο του …….. και για το υπόλοιπο επίδικο χρονικό διάστημα το ποσό των διακοσίων τριανταπέντε (235) ευρώ για την ……………. και το ποσό των τετρακοσίων ογδόντα (480) ευρώ για τον ……… με το νόμιμο τόκο από την καθυστέρηση πληρωμής κάθε δόσης και μέχρι ολοσχερούς εξόφλησης ΣΥΜΨΗΦΙΖΕΙ τη δικαστική δαπάνη των διαδίκων.
Ακριβές Νομικό Ερώτημα
Αν, μετά τον ν. 4800/2021, η μη οικειοθελής καταβολή επιδικασθείσας διατροφής από τον εκκαλούντα συνιστά κακή άσκηση επιμέλειας που δικαιολογεί λειτουργική κατανομή της επιμέλειας, με συνεπιμέλεια στα ζητήματα υγείας και μόρφωσης και ανάθεση των λοιπών πτυχών στην εφεσίβλητη· επίσης, αν οι δαπάνες ειδικών θεραπειών του ανηλίκου που καλύπτονται εξ ολοκλήρου από τον ασφαλιστικό φορέα γονέα συνυπολογίζονται στις διατροφικές ανάγκες για τον επιμερισμό μεταξύ των γονέων.
Αναφορές σε Νόμους
Άνοιγμα απόφασης

ΕφΠειρ 506/2025

Οικογενειακό Δίκαιο2025Εφετείο Πειραιώς
Σχετικότητα 93.5%
Κρίσιμα Πραγματικά Περιστατικά
- Διαδικαστική στάση: Εκκαλούνται από αμφότερους τους διαδίκους (εκκαλούσα/εφεσίβλητη και εκκαλών/εφεσίβλητος) η 780/2024 του Μονομελούς Πρωτοδικείου Πειραιώς, που συνεκδίκασε τρεις αγωγές και δέχθηκε μερικώς. Οι εφέσεις στρέφονται κατά των ρυθμίσεων επιμέλειας/επικοινωνίας και διατροφής. - Δομή διαδίκων: Πρώην σύζυγοι, από κοινού ασκούντες γονική μέριμνα/συνεπιμέλεια, με δύο ανήλικες θυγατέρες. Αμφοτεροβαρείς εφέσεις. - Νομική σχέση: Γάμος (πολιτικός), μετέπειτα διάσταση και διαζύγιο. Ζητήματα ανάθεσης επιμέλειας/εναλλασσόμενης κατοικίας, ρύθμισης επικοινωνίας και συνεισφοράς σε διατροφή. - Προϊστορία: Γάμος στις 30-5-2013. Οριστική διάσπαση έγγαμης συμβίωσης το καλοκαίρι 2021. Απόφαση ασφαλιστικών μέτρων 1889/2022: προσωρινή συνεπιμέλεια με 15/15, καθορισμένη επικοινωνία, και προσωρινή διατροφή 200 ευρώ ανά τέκνο μηνιαίως σε βάρος του πατέρα. Η πρωτόδικη 780/2024 έλυσε τον γάμο, όρισε συνεπιμέλεια με εναλλασσόμενη κατοικία και αναγνώρισε διατροφή 180 ευρώ ανά τέκνο για διετία. - Οικογενειακή κατάσταση/ιδιαιτερότητες: Και τα δύο τέκνα έχουν διαγνωστεί με απλή διαταραχή δραστηριότητας και προσοχής. Διαφωνία των γονέων ως προς κέντρο μελέτης έναντι ολοήμερου σχολείου· η μητέρα παρέχει κατ’ οίκον μελέτη, τα τέκνα συνεχίζουν εργοθεραπεία. - Οικονομικά δεδομένα: Η εκκαλούσα-εφεσίβλητη εργάζεται ως ιδιωτική υπάλληλος-λογίστρια με καθαρό μισθό 1.300 ευρώ/μήνα και διατακτικές 60 ευρώ· δεν καταβάλλει ενοίκιο, εξυπηρετεί δάνειο 460 ευρώ/μήνα. Ο εφεσίβλητος-εκκαλών εργάζεται με καθαρές αποδοχές 1.000 ευρώ/μήνα και παράλληλα ασκεί ατομική δραστηριότητα με καθαρό πρόσθετο εισόδημα κατά μέσο όρο 1.000 ευρώ/μήνα· δεν καταβάλλει ενοίκιο, διαθέτει ψιλή κυριότητα σε ακίνητα χωρίς πρόσοδο, ΙΧ 1.199 cc.
Νομική Σκέψη του Δικαστηρίου
Κανόνας: Οι διαφορές οικογενειακού δικαίου εκδικάζονται κατά τα άρθρα 592 παρ. 3β, 593-602 και 610-613 ΚΠολΔ. Το Εφετείο εξετάζει το παραδεκτό των εφέσεων (άρθρα 19, 518 παρ. 1, 533 παρ. 1 ΚΠολΔ) και δύναται να συνεκδικάσει λόγω συνάφειας (άρθρα 31, 246 ΚΠολΔ). Νέα αποδεικτικά μέσα γίνονται δεκτά υπό τις προϋποθέσεις του άρθρου 529 παρ. 1β ΚΠολΔ. Η προσωπική επικοινωνία με τα ανήλικα λαμβάνεται κατ’ άρθρο 681 Γ ΚΠολΔ. Ως προς την επιμέλεια, εφαρμόζεται το άρθρο 1519 παρ. 1 ΑΚ: τα σημαντικά ζητήματα υγείας και εκπαίδευσης αποφασίζονται από κοινού, ενώ ο κανόνας είναι το βέλτιστο συμφέρον του τέκνου, που μπορεί να υπηρετείται με χρονική κατανομή και εναλλασσόμενη κατοικία. Ως προς διατροφή, κάθε γονέας συνεισφέρει ανάλογα με τις οικονομικές του δυνάμεις, λαμβανομένης υπόψη και της σε είδος παροχής λόγω συνοίκησης. Η αίτηση για «οικονομική διαχείριση» της διατροφής, προβαλλόμενη πρώτη φορά με λόγο έφεσης, είναι απαράδεκτη και, επιπλέον, μη νόμιμη, διότι εμπίπτει στο περιεχόμενο της επιμέλειας. Για τη βεβαίωση παρεμπόδισης επικοινωνίας δεν απαιτείται διάταξη, αρκεί το άρθρο 950 παρ. 3 ΚΠολΔ. Πραγματικά: Το διαζύγιο δεν αμφισβητήθηκε. Τα ανήλικα ζουν κοντά και στις δύο κατοικίες, έχουν σταθερή καθημερινότητα, εκφράζουν αγάπη και δεσμούς και με τους δύο γονείς. Η μητέρα παρέχει κατ’ οίκον μελέτη· συνεχίζονται εργοθεραπείες. Από ψυχολογικές αναφορές προκύπτει έντονη επιθυμία, ιδίως του μεγαλύτερου τέκνου, για περισσότερο χρόνο με τη μητέρα. Και οι δύο γονείς κρίνονται κατάλληλοι. Η μητέρα έχει καθαρό μηνιαίο εισόδημα 1.300 ευρώ συν 60 ευρώ διατακτικές και εξυπηρετεί δάνειο· ο πατέρας έχει 1.000 ευρώ μισθό και πρόσθετο καθαρό εισόδημα 1.000 ευρώ από ατομική δραστηριότητα, χωρίς μόνιμες στεγαστικές επιβαρύνσεις. Οι ανάγκες κάθε τέκνου αποτιμώνται σε 600 ευρώ/μήνα, συμπεριλαμβανομένης της σε είδος φροντίδας. Εφαρμογή: Το Εφετείο αξιολόγησε την ισορροπία δεσμών και τις εκφρασμένες επιθυμίες των ανηλίκων και διαπίστωσε ότι το συμφέρον τους εξυπηρετείται από συνεχιζόμενη εναλλασσόμενη επιμέλεια, με προσαρμογή του ημερολογίου ώστε να αυξηθεί ο χρόνος με τη μητέρα και συγκεκριμένο πρόγραμμα για πατέρα, εορτές και θερινές περιόδους. Ρύθμισε την επικοινωνία εκατέρωθεν και όρισε παράδοση/παραλαβή, επιβάλλοντας απειλή χρηματικής ποινής και προσωπικής κράτησης για μη συμμόρφωση. Λαμβάνοντας υπόψη τις οικονομικές δυνάμεις και την εναλλασσόμενη διαμονή, έκρινε ότι ο πατέρας καλύπτει τις δαπάνες όταν συνοικεί και οφείλει πρόσθετη συνεισφορά 120 ευρώ ανά τέκνο μηνιαίως για τη διετία από την επίδοση της αγωγής. Το αίτημα επιστροφής δήθεν επιπλέον καταβληθέντων απορρίφθηκε ως αναπόδεικτο, λόγω ελλείψεως αποδεικτικών για το μεγαλύτερο μέρος του διαστήματος. Η αξίωση για οικονομική διαχείριση της διατροφής απορρίφθηκε ως απαράδεκτη και μη νόμιμη.
Κύριοι Λόγοι Απόφασης
Στάδιο 1 — Επί της εφέσεως: Έγιναν δεκτές οι εφέσεις ως ουσιαστικά βάσιμες, διότι το πρωτοβάθμιο δικαστήριο, μολονότι ορθά υιοθέτησε τη συνεπιμέλεια με εναλλασσόμενη κατοικία, έσφαλε ως προς τη χρονική κατανομή της επιμέλειας ενόψει του εκπεφρασμένου αισθήματος και της προσαρμογής των ανηλίκων, και ως προς το ύψος της διατροφής, το οποίο δεν ανταποκρινόταν στις αποδεικνυόμενες οικονομικές δυνάμεις των γονέων. Στάδιο 2 — Επί της ουσίας μετά την κράτηση της υπόθεσης: Ρυθμίστηκε εκ νέου η επιμέλεια με χρονική κατανομή και συγκεκριμένο εβδομαδιαίο/εορταστικό/θερινό πρόγραμμα, αυξάνοντας τον χρόνο διαμονής με τη μητέρα, και ρυθμίστηκε η επικοινωνία εκατέρωθεν. Απειλήθηκε χρηματική ποινή 300 ευρώ και προσωπική κράτηση 30 ημερών για μη απόδοση των τέκνων. Απορρίφθηκε το αίτημα πρόβλεψης παρουσίας δικαστικού επιμελητή ως μη απαιτούμενο κατά το άρθρο 950 παρ. 3 ΚΠολΔ. Αναγνωρίστηκε υποχρέωση του εναγομένου να προκαταβάλλει 120 ευρώ ανά τέκνο μηνιαίως για δύο έτη από 28-1-2023, με νόμιμο τόκο υπερημερίας. Το αίτημα απόδοσης επιπλέον ποσού, κατ’ ανάλογη εφαρμογή του άρθρου 730 παρ. 2 ΚΠολΔ, απορρίφθηκε ως αναπόδεικτο. Τα δικαστικά έξοδα συμψηφίστηκαν για αμφότερους τους βαθμούς κατ’ άρθρα 179 εδ. 1 και 183 ΚΠολΔ, και διατάχθηκε η επιστροφή των παραβόλων των εφέσεων (100 ευρώ έκαστο) ως αχρεωστήτως κατατεθέντων.
Τελική Απόφαση
ΔΕΧΕΤΑΙ τυπικά και ουσιαστικά τις εφέσεις. ΕΞΑΦΑΝΙΖΕΙ τη με αριθμό 780/2024 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Πειραιώς κατά τις διατάξεις της που αφορούν στην ανάθεση και ρύθμιση της άσκησης της επιμέλειας των ανηλίκων τέκνων των διαδίκων και την επιδίκαση διατροφής για αυτά. ΚΡΑΤΕΙ την υπόθεση και ΣΥΝΕΚΔΙΚΑΖΕΙ τις με αριθμούς έκθεσης κατάθεσης ……../2023 και …………/2023 αγωγές, κατά τα αντίστοιχα κεφάλαια τους. ΔΕΧΕΤΑΙ μερικώς τις αγωγές. ΡΥΘΜΙΖΕΙ τον τρόπο άσκησης της επιμέλειας των ανηλίκων τέκνων των διαδίκων , ……… και ………… ως ακολούθως: ΚΑΤΑΝΕΜΕΙ χρονικά την άσκηση της επιμέλειας τους μεταξύ των γονέων, με εναλλασσόμενη κατοικία των τέκνων στην οικία του γονέα, που κάθε φορά ασκεί την επιμέλεια, και ειδικότερα αναθέτει την επιμέλεια αυτών :Α) στον πατέρα τους, που θα την ασκεί κάθε πρώτο Σάββατο του μήνα από ώρα 10.00 έως την επόμενη Παρασκευή και ώρα 21.00 και κάθε τρίτο Σάββατοκύριακο του μήνα από ώρα 10.00 του Σαββάτου έως ώρα 20.00 της Κυριακής. Κατά τις εορτές των Χριστουγέννων κατά τα μονά έτη από ώρα 10.00 της 24ης Δεκεμβρίου έως ώρα 21.00 της 30ης Δεκεμβρίου και κατά τα ζυγά έτη από ώρα 10.00 της 31ης Δεκεμβρίου έως ώρα 21.00 της 6ης Ιανουαρίου, τις εορτές του Πάσχα κατά τα μονά έτη από ώρα 10.00 της Μεγάλης Δευτέρας έως ώρα 21.00 της Δευτέρας του Πάσχα (Διακαινησίμου) και κατά τα ζυγά έτη από ώρα 10.00 της Τρίτης του Πάσχα έως ώρα 21.00 τη Κυριακής του Θωμά, και κατά τις θερινές διακοπές, κατά τα μονά έτη από ώρα 10.00 της 1ης Ιουλίου έως ώρα 21.00 της 15ης Ιουλίου και από ώρα 10.00 της 1ης Αυγούστου έως ώρα 21.00 της 15ης Αυ...
Ακριβές Νομικό Ερώτημα
Αν, ενόψει του άρθρου 1519 ΑΚ και της ειδικής διαδικασίας οικογενειακών διαφορών, το βέλτιστο συμφέρον των ανηλίκων εξυπηρετείται με άσκηση επιμέλειας κατά χρονική κατανομή και εναλλασσόμενη κατοικία, με προσαρμογή του χρόνου διαμονής ώστε να αυξηθεί ο χρόνος με τη μητέρα· επίσης, αν, σε καθεστώς εναλλασσόμενης κατοικίας, ο γονέας με υπέρτερες οικονομικές δυνάμεις υποχρεούται σε πρόσθετη μηνιαία χρηματική συνεισφορά για τη διατροφή των τέκνων και σε ποιο ύψος.
Αναφορές σε Νόμους
Άνοιγμα απόφασης

ΕφΠειρ 520/2020

Οικογενειακό Δίκαιο2020Εφετείο Πειραιώς
Σχετικότητα 93.4%
Κρίσιμα Πραγματικά Περιστατικά
- Δεύτερος βαθμός: δύο αντίθετες εφέσεις κατά της υπ’ αριθ. 3003/2019 απόφασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Πειραιώς (ειδική διαδικασία οικογενειακών διαφορών). Το πρωτοβάθμιο δέχθηκε εν μέρει αγωγές, έλυσε τον γάμο, ανέθεσε αποκλειστική επιμέλεια στη μητέρα, αναγνώρισε διατροφή 300 ευρώ μηνιαίως για τη μητέρα και 300 ευρώ για το τέκνο επί διετία, και ρύθμισε την επικοινωνία του πατέρα. - Διάδικοι: ο ενάγων-εναγόμενος (πατέρας), ήδη εκκαλών-εφεσίβλητος· η ενάγουσα-εναγόμενη (μητέρα), ήδη εκκαλούσα-εφεσίβλητη. Ασκούνται αυτοτελείς και αντίθετες εφέσεις με διαφορετικά αιτήματα (συνεπιμέλεια/επικοινωνία από τον πατέρα· αυξημένη διατροφή/περιορισμός επικοινωνίας από τη μητέρα). - Σχέση: σύζυγοι από 22.6.2017, ένα ανήλικο άρρεν τέκνο (γέννηση 27.12.2018). Διάσταση από Οκτώβριο 2018. Το τέκνο διαμένει με τη μητέρα στην οικία των γονέων της. - Πραγματικά δεδομένα: ο πατέρας εργαζόμενος εκτελωνιστής με μηνιαίες καθαρές αποδοχές 2.532 ευρώ από μισθωτή εργασία, επιπλέον εισόδημα ~500 ευρώ από ελεύθερο επάγγελμα και ~1.400 ευρώ μηνιαίως από μισθώματα· ιδιόκτητη κατοικία, συνήθεις δαπάνες ~1.200 ευρώ. Η μητέρα μετά τη διάσταση ανέλαβε οικογενειακή επιχείρηση λιανικής και αποκομίζει καθαρό μηνιαίο εισόδημα ~1.400 ευρώ· διαμένει σε παραχωρημένη οικία χωρίς δαπάνη στέγασης. Το τέκνο στερείται εισοδημάτων και περιουσίας. Οι ανάγκες του τέκνου εκτιμήθηκαν σε 400 ευρώ μηνιαίως. Ο πατέρας καλύπτει 300 ευρώ σε χρήμα· το υπόλοιπο καλύπτεται από τη μητέρα με σε είδος συνεισφορά. Η μητέρα δικαιούται προσωπική διατροφή 300 ευρώ μηνιαίως επί διετία λόγω εύλογης αιτίας διακοπής συμβίωσης.
Νομική Σκέψη του Δικαστηρίου
Το Δικαστήριο εφάρμοσε τις διατάξεις των άρθρων 1510, 1511, 1512, 1513, 1514, 1518 και 1520 ΑΚ: η άσκηση γονικής μέριμνας και ο καθορισμός επικοινωνίας γίνονται με γνώμονα το αληθινό συμφέρον του τέκνου, λαμβανομένων υπόψη της ηλικίας, των αναγκών και της καταλληλότητας κάθε γονέα, χωρίς συναρτήσεις υπαιτιότητας. Για την επικοινωνία του γονέα που δεν διαμένει με το τέκνο, το Δικαστήριο καθορίζει τρόπο, χρόνο και συχνότητα ανάλογα με τις περιστάσεις. Ως προς την απόδειξη, εφάρμοσε ΚΠολΔ: ανώτατο όριο πέντε ενόρκων βεβαιώσεων ανά διάδικο (422 παρ. 3), ακυρότητα βεβαίωσης χωρίς αναγραφή ημέρας στη γνωστοποίηση (422 παρ. 1), δυνατότητα χρήσης βεβαιώσεων από δίκη ασφαλιστικών μέτρων ως δικαστικών τεκμηρίων (424). Ελήφθησαν υπόψη και τα άρθρα 421, 591 παρ. 1, 444 παρ. 1γ, 448 παρ. 2, 457 παρ. 4 και 336 παρ. 4 ΚΠολΔ. Για τα δικονομικά, διακρατήθηκε η υπόθεση κατά 535 παρ. 1 ΚΠολΔ. Διαπιστώθηκε έγκυρος γάμος, έντονη διάσταση από Οκτώβριο 2018 λόγω εξωσυζυγικής σχέσης του πατέρα και οριστική ρήξη. Το ανήλικο διαμένει με τη μητέρα, η οποία επιδεικνύει ικανότητα και προσφέρει σταθερό περιβάλλον· δεν αποδείχθηκαν παραλείψεις της. Ο πατέρας εργάζεται με διευρυμένο ωράριο, διαμένει μόνος, στερείται πρόσφορης οικογενειακής υποστήριξης, και η απόσταση κατοικιών είναι μεγάλη. Η νηπιακή ηλικία του τέκνου επιβάλλει σταθερότητα και σταδιακή προσαρμογή στο περιβάλλον του πατέρα. Ως προς τις οικονομικές δυνατότητες, ο πατέρας έχει εισοδήματα από μισθωτή εργασία, ελεύθερο επάγγελμα και μισθώματα· η μητέρα από οικογενειακή επιχείρηση. Οι ανάγκες του τέκνου ορίστηκαν σε 400 ευρώ/μήνα με συνεισφορά 300 ευρώ από τον πατέρα σε χρήμα και το υπόλοιπο σε είδος από τη μητέρα· για τη μητέρα αναγνωρίστηκε προσωπική διατροφή 300 ευρώ/μήνα επί διετία. Εφαρμόζοντας τα ανωτέρω, το Δικαστήριο έκρινε ότι η αποκλειστική επιμέλεια πρέπει να παραμείνει στη μητέρα. Διαπίστωσε μερική εσφαλμένη ρύθμιση της επικοινωνίας από το πρωτοβάθμιο ως προς τρόπο, διάρκεια και συχνότητα και, κατ’ αποδοχή των εφέσεων, εξαφάνισε την απόφαση κατά το μέρος αυτό, διακράτησε την υπόθεση και καθόρισε νέο, κλιμακωτό πρόγραμμα επικοινωνίας εκτός της οικίας της μητέρας, με σταδιακή μετάβαση σε διήμερη επικοινωνία με διανυκτέρευση, καθώς και επιμέρους ρυθμίσεις για εορτές και θέρος. Απείλησε προσωπική κράτηση και χρηματική ποινή για παραβάσεις και συμψήφισε τα έξοδα λόγω μερικής νίκης και ήττας αμφοτέρων και της συζυγικής σχέσης.
Κύριοι Λόγοι Απόφασης
Στάδιο 1 — Εφέσεις: Έγιναν δεκτές κατ’ ουσίαν, διότι το πρωτοβάθμιο δικαστήριο έσφαλε εν μέρει ως προς τη ρύθμιση του δικαιώματος προσωπικής επικοινωνίας (τρόπος, χρονική διάρκεια και συχνότητα) και ως προς τα δικαστικά έξοδα της σχετικής αγωγής, επιβάλλοντας διαφορετική κρίση από αυτήν που υπαγορεύει το συμφέρον του ανηλίκου. Στάδιο 2 — Επί της ουσίας μετά διακράτηση: Η αγωγή κατά το επικουρικό αίτημα έγινε εν μέρει δεκτή, καθορίστηκε νέο πλαίσιο προσωπικής επικοινωνίας του πατέρα με το ανήλικο τέκνο, σύμφωνα με το συμφέρον του ανηλίκου, και απειλήθηκε εις βάρος της μητέρας προσωπική κράτηση και χρηματική ποινή για κάθε παράβαση της διάταξης περί επικοινωνίας. Τα δικαστικά έξοδα και των δύο βαθμών συμψηφίστηκαν, κατ’ άρθρα 178 παρ. 1, 179, 183 και 191 παρ. 2 ΚΠολΔ.
Τελική Απόφαση
Δέχεται τυπικά και κατ’ ουσίαν τις ανωτέρω εφέσεις. Εξαφανίζει την εκκαλούμενη υπ’ αριθ. 3003/2019 οριστική απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Πειραιώς, που εκδόθηκε κατά την ειδική διαδικασία των διαφορών από την οικογένεια, το γάμο και την ελεύθερη συμβίωση, κατά το μέρος που εκδίκασε το επικουρικό αίτημα της από 17.1.2019 (με αριθ. έκθ. κατάθ. …../263/2019) αγωγής του ………. καθώς και κατά τη διάταξή της περί των δικαστικών εξόδων επί της ως άνω αγωγής. Διακρατεί την υπόθεση και δικάζει επί της ανωτέρω αγωγής κατά το επικουρικό αίτημά της. Απορρίπτει ό,τι κρίθηκε απορριπτέο. Δέχεται εν μέρει αυτήν κατά το επικουρικό αίτημά της. ΡΥΘΜΙΖΕΙ το δικαίωμα της προσωπικής επικοινωνίας του ενάγοντος, …………, με τα ανήλικο άρρεν αβάπτιστο τέκνο του, ως ακολούθως: Α) έως την συμπλήρωση των 2,5 ετών της ζωής του ανηλίκου τέκνου, ήτοι μέχρι την 27.6.2021 , α) τρεις φορές την εβδομάδα και συγκεκριμένα τις ημέρες Δευτέρα, Τετάρτη και Παρασκευή, επικοινωνία του ενάγοντος με το ως άνω τέκνο του μέσω διαδικτυακής εφαρμογής (όπως π.χ. skype, viber) από φορητό υπολογιστή μεταξύ των ωρών 19.30 έως 20.00, διάρκειας (10) δέκα συνεχόμενων λεπτών, ώστε αυτός να έχει οπτική επαφή με το τέκνο, ενώ τις λοιπές καθημερινές ημέρες της εβδομάδας, ήτοι Τρίτη και Πέμπτη, τηλεφωνική επικοινωνία του ενάγοντος ή ανταλλαγή γραπτών μηνυμάτων, μεταξύ των ωρών 19.30 έως 20.00, προκειμένου αυτός να ενημερώνεται από την εναγομένη για την κατάσταση της υγείας του τέκνου του και β) κάθε πρώτη και τρίτη Παρασκευή έως Κυριακή κάθε μήνα, επικοινωνία του ενάγοντος με το τέκνο του, εκτός της οικίας της εναγομένης, ως εξής: την Παρασκευή από ώρα 17.00 έως ώρα 20.00, το Σάββατο από ώρα 11.00 έως ώρα 18.00 και την Κυριακή από ώρα 10.00 έως ώρα 17.00. Β) μετά την συμπλήρωση των 2,5 ετών της ζωής του ανηλίκου τέκνου, ήτοι μετά την 27.6.2021 , α) τρεις φορές την εβδομάδα και συγκεκριμένα τις ημέρες Δευτέρα, Τετάρτη και Παρασκευή, επικοινωνία μέσω διαδικτυακής εφαρμογής (όπως π.χ. skype, viber) από φορητό υπολογιστή μεταξύ των ωρών 19.30 έως 20.00, διάρκειας (10) δέκα συνεχόμενων λεπτών, ώστε ο ενάγων να έχει οπτική επαφή με το τέκνο, ενώ τις λοιπές καθημερινές ημέρες της εβδομάδας, ήτοι Τρίτη και Πέμπτη, τηλεφωνική επικοινωνία του ενάγοντος ή ανταλλαγή γραπτών μηνυμάτων, μεταξύ των ωρών 19.30 έως 20.00, προκειμένου αυτός να ενημερώνεται από την εναγομένη για την κατάσταση της υγείας του τέκνου του, β) κάθε πρώτο και τρίτο Σαββατοκύριακο εκάστου μηνός, επικοινωνία του ενάγοντος με το τέκνο του, εκτός της οικίας της εναγομένης, από ώρα 10.00 του Σαββάτου έως ώρα 17.00 της Κυριακής, γ) κατά τις εορτές του Πάσχα, για µεν τα έτη που λήγ...
Ακριβές Νομικό Ερώτημα
Αν, κατά τις διατάξεις των άρθρων 1510-1518 και 1520 ΑΚ, η προσωπική επικοινωνία του γονέα που δεν διαμένει με το ανήλικο τέκνο πρέπει να ρυθμίζεται με αποκλειστικό γνώμονα το αληθινό συμφέρον του, λαμβάνοντας ιδίως υπόψη τη νηπιακή ηλικία, την ανάγκη σταδιακής προσαρμογής και τις πραγματικές δυνατότητες φροντίδας του γονέα· επίσης, αν συντρέχουν οι προϋποθέσεις να παραμείνει η επιμέλεια στη μητέρα.
Αναφορές σε Νόμους
Άνοιγμα απόφασης

ΑΠ 218/2026

Αναγκαστική Εκτέλεση · Δικονομικό Δίκαιο2026Άρειος Πάγος
Σχετικότητα 93.2%
Κρίσιμα Πραγματικά Περιστατικά
- Διαφορά περί βεβαίωσης παραβάσεων διαταγής επικοινωνίας και επιβολής μέτρων έμμεσης αναγκαστικής εκτέλεσης. - Διάδικοι: ο ενάγων πατέρας και η εναγομένη μητέρα (η αναιρεσείουσα) αναφορικά με την επικοινωνία με την ανήλικη θυγατέρα τους. - Νομικό πλαίσιο σχέσης: ρύθμιση επικοινωνίας ανηλίκου με γονέα. - Προδικαστική πορεία: με την 2240/2019 απόφαση Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών (ασφαλιστικά μέτρα) ρυθμίστηκε προσωρινά η επικοινωνία του ενάγοντος με την ανήλικη και απειλήθηκε, για κάθε παράβαση, χρηματική ποινή 500 ευρώ και προσωπική κράτηση 20 ημερών σε βάρος της εναγομένης. Η απόφαση με επιταγή προς εκτέλεση επιδόθηκε στην εναγομένη στις 18.4.2019. - Ισχυρισμοί/γεγονότα: ο ενάγων επικαλέστηκε ότι η εναγομένη, με πρόθεση, παρεμπόδιζε συστηματικά την επικοινωνία, μεταξύ άλλων με απουσία από την δηλωθείσα κατοικία σε πολλαπλές (17) απόπειρες επικοινωνίας και με διαρκή αρνητική επιρροή στο τέκνο από τον Δεκέμβριο 2014 και εφεξής. Προηγήθηκαν δικαστικές και ποινικές ενέργειες της εναγομένης (συμπεριλαμβανομένης μηνυτήριας αναφοράς για ασελγείς πράξεις), από τις οποίες ο ενάγων απαλλάχθηκε με το 5125/2017 βούλευμα του Συμβουλίου Πλημμελειοδικών Αθηνών. - Συγκεκριμένο περιστατικό: στις 15.5.2019, ώρα 17:40, κατά μετάβαση του ενάγοντος στην οικία της εναγομένης, η επικοινωνία παρεμποδίστηκε πλήρως, κατόπιν απαίτησης της εναγομένης να γίνει παρουσία της ίδιας και τρίτων, αντίθετα με τους όρους της απόφασης, γεγονός που προκάλεσε ένταση και άρνηση του τέκνου να επικοινωνήσει.
Νομική Σκέψη του Δικαστηρίου
Το άρθρο 947 § 1 ΚΠολΔ προβλέπει ότι όταν επιβάλλεται υποχρέωση παράλειψης ή ανοχής, απειλούνται ως έμμεση εκτέλεση χρηματική ποινή υπέρ του δανειστή και προσωπική κράτηση του υπόχρεου. Η εφαρμογή του εκτείνεται και στις περιπτώσεις του άρθρου 950 ΚΠολΔ. Για τη γένεση των συνεπειών απαιτούνται γνώση της υποχρέωσης, δυνατότητα συμμόρφωσης και πρόθεση μη συμμόρφωσης· τα στοιχεία αυτά πρέπει να περιλαμβάνονται στην αγωγή, οι δε ειδικότερες περιστάσεις δύνανται να συμπληρωθούν αποδεικτικά, με υποχρέωση ειδικής και επαρκούς αιτιολόγησης. Κατά το άρθρο 559 αριθ. 1 ΚΠολΔ υφίσταται αναιρετικός λόγος για παραβίαση ουσιαστικού δικαίου, όχι όμως όταν πλήττεται η ανέλεγκτη εκτίμηση αποδείξεων (άρθρο 561 § 1 ΚΠολΔ). Η νομική αοριστία ιδρύει λόγο 559 αριθ. 1, ενώ η ποσοτική/ποιοτική αοριστία υπάγεται στους αριθ. 8 και 14. Κατά τον αριθ. 8 «πράγματα» είναι αυτοτελείς ουσιώδεις ισχυρισμοί, όχι επιχειρήματα ή αποδεικτικά μέσα. Κατά τον αριθ. 11γ’ θεμελιώνεται αν το δικαστήριο δεν έλαβε υπόψη παραδεκτά επικληθέντα και προσκομισθέντα αποδεικτικά μέσα, αρκεί αμφιβολία, χωρίς ανάγκη ειδικής μνείας εκάστου αν από το όλο περιεχόμενο προκύπτει συνεκτίμηση. Επιπλέον, οι πρόσθετοι λόγοι αναίρεσης ασκούνται μόνο με δικόγραφο που κατατίθεται και επιδίδεται τουλάχιστον 30 πλήρεις ημέρες πριν από τη συζήτηση (άρθρο 569 ΚΠολΔ, ως ίσχυε πριν την τροποποίηση με το άρθρο 55 του ν. 5221/28.7.2025). Το Μονομελές Εφετείο Αθηνών είχε δεχθεί ότι η εναγομένη μητέρα, καίτοι της επιδόθηκε στις 18.4.2019 η 2240/2019 απόφαση με επιταγή προς εκτέλεση, παρεμπόδιζε με πρόθεση την επικοινωνία της ανήλικης θυγατέρας με τον ενάγοντα πατέρα, μεταξύ άλλων με απουσία από την κατοικία σε πολλαπλές απόπειρες επικοινωνίας και με συμπεριφορές που επέτειναν την αρνητική στάση του τέκνου. Ιδίως στις 15.5.2019, ώρα 17:40, απαίτησε η επικοινωνία να πραγματοποιηθεί με την παρουσία της και τρίτων, κατά παράβαση των όρων, δημιουργώντας αδικαιολόγητη ένταση, ώστε το τέκνο, σε σύγχυση και συναισθηματική διαταραχή, αντέδρασε με φωνές και αρνήθηκε την επικοινωνία. Το Εφετείο ανέφερε ότι έλαβε υπόψη τις καταθέσεις μαρτύρων και τα έγγραφα που επικαλέσθηκαν και προσκόμισαν οι διάδικοι, κάνοντας ειδική μνεία στην από 17.5.2019 έκθεση παιδοψυχολόγου και συνεκτιμώντας λοιπά έγγραφα. Εφαρμόζοντας τα ανωτέρω, ο Άρειος Πάγος έκρινε ότι η αγωγή περιέγραφε τα αναγκαία περιστατικά για γνώση, δυνατότητα συμμόρφωσης και πρόθεση μη συμμόρφωσης της εναγομένης, οπότε ο λόγος περί αοριστίας (κατ’ άρθρο 559 αριθ. 8) απορρίφθηκε. Ο λόγος του άρθρου 559 αριθ. 1, με επίκληση εσφαλμένης ερμηνείας του άρθρου 950 § 2, κρίθηκε απαράδεκτος διότι στρεφόταν κατά της εκτίμησης αποδείξεων. Ο λόγος του αριθ. 11γ’ απορρίφθηκε, αφού από το συνολικό περιεχόμενο της απόφασης του Εφετείου προέκυπτε συνεκτίμηση όλων των επικληθέντων αποδεικτικών μέσων. Ο λόγος του αριθ. 20 απορρίφθηκε, καθόσον δεν υπήρξε παραμόρφωση εγγράφων αλλά εκτίμηση αυτών σε συνδυασμό με λοιπά μέσα. Οι πρόσθετοι λόγοι που προτάθηκαν με υπόμνημα κρίθηκαν απαράδεκτοι λόγω μη τήρησης του άρθρου 569 ΚΠολΔ.
Κύριοι Λόγοι Απόφασης
Η αγωγή του ενάγοντος περιείχε συγκεκριμένα περιστατικά που θεμελίωναν γνώση της υποχρέωσης, δυνατότητα συμμόρφωσης και πρόθεση μη συμμόρφωσης της εναγομένης, όπως η επίδοση της 2240/2019 απόφασης με επιταγή στις 18.4.2019, οι επανειλημμένες απόπειρες επικοινωνίας και το περιστατικό της 15.5.2019 όπου η εναγομένη απαίτησε παρουσία τρίτων, προκαλώντας ένταση και άρνηση του τέκνου. Ως εκ τούτου, ο λόγος περί μη λήψης υπόψη ένστασης αοριστίας (άρθρο 559 αριθ. 8 ΚΠολΔ) απορρίφθηκε ως αβάσιμος. Ο λόγος του άρθρου 559 αριθ. 1 ΚΠολΔ, με επίκληση εσφαλμένης ερμηνείας του άρθρου 950 § 2, απορρίφθηκε ως απαράδεκτος, διότι υπό την επίφαση νομικού σφάλματος πλήττει την ανέλεγκτη εκτίμηση των αποδείξεων (άρθρο 561 § 1 ΚΠολΔ). Ο λόγος του άρθρου 559 αριθ. 11γ’ ΚΠολΔ απορρίφθηκε, επειδή από τη ρητή αναφορά και το σύνολο της αιτιολογίας του Εφετείου προέκυπτε συνεκτίμηση των καταθέσεων και όλων των εγγράφων, περιλαμβανομένης της από 17.5.2019 έκθεσης παιδοψυχολόγου. Ο λόγος του άρθρου 559 αριθ. 20 ΚΠολΔ απορρίφθηκε, καθώς δεν υπήρξε παραμόρφωση των επικαλούμενων εγγράφων αλλά αξιολόγησή τους σε συνδυασμό με λοιπά αποδεικτικά μέσα. Οι πρόσθετοι λόγοι που προτάθηκαν με υπόμνημα κατά τη συζήτηση κρίθηκαν απαράδεκτοι, διότι δεν ασκήθηκαν με δικόγραφο και δεν επιδόθηκαν εντός της νόμιμης προθεσμίας (άρθρο 569 ΚΠολΔ, όπως ίσχυε πριν την τροποποίηση με το άρθρο 55 του ν. 5221/28.7.2025). Συνεπεία των ανωτέρω, η αίτηση αναίρεσης απορρίφθηκε. Διατάχθηκε η επιστροφή του παραβόλου, επειδή στις διαφορές για επικοινωνία γονέων με τέκνο δεν απαιτείται κατάθεση παραβόλου (άρθρα 495 παρ. 3, 592 αριθ. 3 ΚΠολΔ). Η αναιρεσείουσα καταδικάστηκε στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσιβλήτου, κατ’ άρθρα 176, 183 και 191 παρ. 2 ΚΠολΔ.
Τελική Απόφαση
Απορρίπτει την από 18.7.2022 αίτηση αναίρεσης κατά της με αριθ. 1351/2022 απόφασης του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών. Διατάσσει την επιστροφή του παραβόλου στην αναιρεσείουσα. Καταδικάζει την αναιρεσείουσα στα έξοδα του αναιρεσιβλήτου, τα οποία ορίζει σε χίλια οκτακόσια (1.800) ευρώ.
Ακριβές Νομικό Ερώτημα
Αν, για τη βεβαίωση παραβάσεων απόφασης ρύθμισης επικοινωνίας και την επιδίκαση χρηματικής ποινής και προσωπικής κράτησης κατά το άρθρο 947 § 1 ΚΠολΔ, απαιτείται να εκτίθενται στην αγωγή και να αποδεικνύονται γνώση, δυνατότητα συμμόρφωσης και πρόθεση μη συμμόρφωσης του υπόχρεου· επίσης, αν ο λόγος αναίρεσης του άρθρου 559 αριθ. 1 ΚΠολΔ είναι παραδεκτός όταν το παράπονο, υπό επίκληση εσφαλμένης ερμηνείας του άρθρου 950 § 2 ΚΠολΔ/ΑΚ, πλήττει κατ’ ουσίαν την εκτίμηση των αποδείξεων.
Αναφορές σε Νόμους
Άνοιγμα απόφασης

ΑΠ 338/2025

Ποινικό Δίκαιο2025Άρειος Πάγος
Σχετικότητα 93.2%
Κρίσιμα Πραγματικά Περιστατικά
Μητέρα ανηλίκου τέκνου ηλικίας τεσσάρων ετών κατά το έτος 2017, σε διάσταση με τον πατέρα του τέκνου. Υφίστατο απόφαση Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών υπ' αριθ. 6776/2016 που ρύθμιζε το δικαίωμα επικοινωνίας του πατέρα με το τέκνο υπό όρους: α) κατά το πρώτο διάστημα δύο μηνών επικοινωνία παρουσία παιδοψυχολόγου δύο φορές την εβδομάδα (Τρίτη και Πέμπτη 17:30-19:30), και β) ακολούθως, εφόσον ο πατέρας παρακολουθούσε με επιτυχία οκτώ συνεδρίες συμβουλευτικής γονέων, επικοινωνία χωρίς παρουσία τρίτου κάθε Τρίτη και Πέμπτη 17:30-20:00, κάθε πρώτο και τρίτο Σάββατο 13:00-20:00, και κάθε δεύτερη και τέταρτη Κυριακή 11:00-18:00. Ο πατέρας είχε ολοκληρώσει επιτυχώς τις συνεδρίες με το τέκνο κατά το διάστημα 3-2-2017 έως 18-4-2017 και τις οκτώ συνεδρίες συμβουλευτικής γονέων, γεγονός που η μητέρα γνώριζε. Η μητέρα δεν παρέδωσε το τέκνο στις 9-5-2017, 18-5-2017, 20-5-2017 και 23-5-2017. Ο πατέρας είχε καταδικαστηκεί το 2019 για ενδοοικογενειακή επικίνδυνη σωματική βλάβη και απειλή σε βάρος της μητέρας κατά το έτος 2014.
Νομική Σκέψη του Δικαστηρίου
Το άρθρο 169Α παρ. 1 του ΠΚ, όπως ισχύει μετά την τροποποίηση με το ν. 4855/2021, προβλέπει ότι τιμωρείται με φυλάκιση έως τρία έτη ή χρηματική ποινή όποιος δεν συμμορφώθηκε σε προσωρινή διαταγή ή διάταξη δικαστικής απόφασης που αφορά τη ρύθμιση της επικοινωνίας με το τέκνο. Για την πλήρωση της ποινικής υπόστασης απαιτείται αντικειμενικά η μη συμμόρφωση σε διάταξη δικαστικής απόφασης και υποκειμενικά κοινός δόλος που συνίσταται στη γνώση και θέληση παραβίασης της διάταξης, χωρίς να απαιτείται τυπική επίδοση της απόφασης αλλά αρκεί η γνώση με οποιονδήποτε τρόπο. Το δικαστήριο διαπίστωσε ότι η κατηγορουμένη γνώριζε την απόφαση 6776/2016 και τους όρους της, ότι ο πατέρας είχε ολοκληρώσει επιτυχώς τις απαιτούμενες συνεδρίες (3-2-2017 έως 18-4-2017 και οκτώ συνεδρίες συμβουλευτικής), και ότι δεν παρέδωσε το τέκνο στις 9-5-2017, 18-5-2017, 20-5-2017 και 23-5-2017, παρόλο που είχαν πληρωθεί οι ταχθέντες όροι. Εφαρμόζοντας το άρθρο 169Α ΠΚ, το δικαστήριο έκρινε ότι ο δόλος ενυπάρχει στη θέληση παραγωγής των περιστατικών που συγκροτούν την αντικειμενική υπόσταση και προκύπτει από την πραγμάτωση αυτών, χωρίς να απαιτείται ιδιαίτερη αιτιολογία, και ότι η θέληση παρεμπόδισης της επικοινωνίας περιλαμβάνεται σαφώς στα πραγματικά περιστατικά.
Κύριοι Λόγοι Απόφασης
Η αίτηση αναίρεσης απορρίφθηκε διότι το δικαστήριο της ουσίας διέλαβε την απαιτούμενη ειδική και εμπεριστατωμένη αιτιολογία, αναφέροντας με σαφήνεια τη δικαστική απόφαση που παραβιάστηκε, τις συγκεκριμένες ημερομηνίες μη συμμόρφωσης (9-5-2017, 18-5-2017, 20-5-2017, 23-5-2017), την πλήρωση των όρων από τον πατέρα και τη γνώση της κατηγορουμένης. Ο δόλος πλήρως αιτιολογήθηκε καθώς ενυπάρχει στη θέληση παραγωγής των περιστατικών που συγκροτούν την αντικειμενική υπόσταση. Ο ισχυρισμός περί εφαρμογής του άρθρου 33 ΠΚ δεν προβλήθηκε κατά τρόπο σαφή και ορισμένο με συγκεκριμένα πραγματικά περιστατικά. Η αιτιολογία για το ελαφρυντικό του άρθρου 84 παρ. 2β' ΠΚ δεν αφορά τη στοιχειοθέτηση της αξιόποινης πράξης αλλά την ελαφρυντική περίσταση των μη ταπεινών αιτίων.
Τελική Απόφαση
Απορρίπτει την από 20-12-2021 αίτηση της Χ. Ο. του Δ., για αναίρεση της υπ` αριθμό ΖΤ 923/2021 αποφάσεως του Ζ' Τριμελούς Πλημμελειοδικείου Αθηνών. - Καταδικάζει την αναιρεσείουσα στα δικαστικά έξοδα που ανέρχονται σε οκτακόσια (800) ευρώ.
Ακριβές Νομικό Ερώτημα
Αν για την πλήρωση της αντικειμενικής και υποκειμενικής υπόστασης του εγκλήματος της παραβίασης δικαστικής απόφασης που ρυθμίζει το δικαίωμα επικοινωνίας γονέα με ανήλικο τέκνο απαιτείται τυπική επίδοση της απόφασης ή αρκεί η γνώση της με οποιονδήποτε τρόπο, και αν η ύπαρξη δόλου χρήζει ιδιαίτερης αιτιολογίας ή ενυπάρχει στη θέληση παραγωγής των περιστατικών που συγκροτούν την αντικειμενική υπόσταση του εγκλήματος.
Αναφορές σε Νόμους
Άνοιγμα απόφασης

ΕφΠειρ 224/2019

Οικογενειακό Δίκαιο · Δικονομικό Δίκαιο2019Εφετείο Πειραιώς
Σχετικότητα 92.9%
Κρίσιμα Πραγματικά Περιστατικά
Εφετειακό στάδιο ασφαλιστικών μέτρων: ο αιτών ζήτησε, ενώ εκκρεμεί η έφεσή του κατά οριστικής απόφασης που ρύθμισε την επικοινωνία, τη μεταρρύθμιση προηγούμενης προσωρινής ρύθμισης. Αντίδικος είναι η καθ’ ής, σύζυγος σε διάσταση. Η κύρια υπόθεση εκκρεμεί ενώπιον του Εφετείου, ενώ και η καθ’ ής έχει ασκήσει έφεση. Οι διάδικοι είναι πρώην σύζυγοι με μία ανήλικη θυγατέρα. Η επιμέλεια ασκήθηκε προσωρινά από την καθ’ ής. Το δικαίωμα επικοινωνίας είχε αρχικά ρυθμιστεί με απόφαση ασφαλιστικών μέτρων υπέρ του αιτούντος με σύντομους χρόνους και παρουσία της μητέρας ή βρεφοκόμου. Με μεταγενέστερη οριστική απόφαση ρυθμίστηκε ευρύτερη επικοινωνία χωρίς παρουσία τρίτων αλλά χωρίς διανυκτερεύσεις· και οι δύο διάδικοι άσκησαν έφεση κατά αυτής. Η έγγαμη συμβίωση διακόπηκε στις 16.12.2016. Το τέκνο γεννήθηκε στις 2.9.2016. Ο αιτών, 44 ετών ιατρός, άσκησε την αρχική επικοινωνία έως 6/2017, οπότε διακόπηκε λόγω διαφωνιών και μετακίνησης της καθ’ ής στην Αρτέμιδα. Η καθ’ ής προέβαλε ισχυρισμούς περί σεξουαλικής διαταραχής και κατάχρησης αλκοόλ από τον αιτούντα. Ο αιτών προσκόμισε ιατρικά πιστοποιητικά δημόσιων δομών που κατέδειξαν απουσία ψυχοπαθολογίας. Η οικία όπου διαμένει ο αιτών διαθέτει χώρο κατάκλισης του τέκνου σε καθιστικό, όχι κατάλληλο για διανυκτέρευση. Το Δικαστήριο καθόρισε νέο αναλυτικό πρόγραμμα επικοινωνίας ανά εβδομάδα και εορτές, χωρίς διανυκτέρευση, με απειλή χρηματικής ποινής και προσωπικής κράτησης και επιδίκασε μέρος εξόδων.
Νομική Σκέψη του Δικαστηρίου
Το Δικαστήριο εφάρμοσε τους κανόνες των άρθρων 696 § 3 και 697 ΚΠολΔ, σύμφωνα με τους οποίους το δικαστήριο που διέταξε ασφαλιστικά μέτρα ή το αρμόδιο για την κύρια υπόθεση μπορεί, καθ’ όλη τη διάρκεια της εκκρεμοδικίας, να μεταρρυθμίσει ή να ανακαλέσει την απόφαση, ακόμη και αυτοτελώς και χωρίς να απαιτείται μεταβολή των πραγμάτων. Κατά το άρθρο 1520 ΑΚ, το δικαίωμα επικοινωνίας του γονέα με το ανήλικο τέκνο ρυθμίζεται με γνώμονα το συμφέρον του τέκνου· δεν αποκλείεται παρά μόνο κατ’ εξαίρεση όταν η άσκησή του θα αποβεί επιβλαβής, ενώ τυχόν περιορισμοί πρέπει να είναι αναγκαίοι. Ως προς τα αποδεικτικά μέσα ελήφθησαν υπόψη έγγραφα και φωτογραφίες, ενώ εκτυπώσεις ηλεκτρονικού ταχυδρομείου που είχαν αποκτηθεί χωρίς συναίνεση δεν συνεκτιμήθηκαν. Πιθανολογήθηκε ότι οι διάδικοι τέλεσαν γάμο, απέκτησαν τέκνο και διέκοψαν τη συμβίωση στις 16.12.2016. Η επιμέλεια ασκείται προσωρινά από την καθ’ ής. Η αρχική επικοινωνία του αιτούντος ήταν ολιγόωρη και υπό παρουσία τρίτων· μεταγενέστερη οριστική απόφαση προέβλεψε ευρύτερη επικοινωνία χωρίς διανυκτέρευση. Οι ισχυρισμοί της καθ’ ής περί σεξουαλικής διαταραχής και κατάχρησης αλκοόλ δεν επιβεβαιώθηκαν: ιατρικές γνωματεύσεις δημόσιων δομών δεν ανέδειξαν ψυχοπαθολογία, ούτε τεκμηριώθηκε κατάχρηση αλκοόλ. Το τέκνο είναι άνω των δύο ετών και ο δεσμός με τον πατέρα εξυπηρετεί την ανάπτυξή του. Ο χώρος κατάκλισης στο σπίτι του αιτούντος βρίσκεται σε καθιστικό και δεν είναι κατάλληλος για διανυκτέρευση. Με βάση τα ανωτέρω, το Δικαστήριο αξιολόγησε ότι το συμφέρον του τέκνου επιβάλλει διεύρυνση της επικοινωνίας σε εβδομαδιαία, σαββατοκύριακα και εορταστικές περιόδους, χωρίς παρουσία της μητέρας ή βρεφοκόμου, ώστε να ενισχυθεί ο δεσμός πατέρα-τέκνου. Παράλληλα, η ανεπάρκεια συνθηκών διαμονής και η έλλειψη εξοικείωσης δεν επιτρέπουν προς το παρόν διανυκτερεύσεις. Προσδιορίστηκε αναλυτικό πρόγραμμα επικοινωνίας και, για τη διασφάλιση της εκτέλεσης, απειλήθηκε χρηματική ποινή και προσωπική κράτηση. Η αίτηση έγινε εν μέρει δεκτή και επιβλήθηκε στη καθ’ ής μέρος εξόδων.
Κύριοι Λόγοι Απόφασης
Η αίτηση έγινε εν μέρει δεκτή διότι, κατά την πιθανολόγηση, δεν αποδείχθηκαν οι επικαλούμενοι από την καθ’ ής κίνδυνοι για το τέκνο (σεξουαλική διαταραχή ή κατάχρηση αλκοόλ) και το συμφέρον του τέκνου, λαμβανομένης υπόψη της ηλικίας του και της ανάγκης ενίσχυσης του δεσμού με τον πατέρα, επιτάσσει διεύρυνση της επικοινωνίας χωρίς παρουσία τρίτων. Ωστόσο, δεν κρίθηκε σκόπιμη η διανυκτέρευση λόγω ακαταλληλότητας του χώρου κατάκλισης στην οικία του αιτούντος και μη εξοικείωσης του τέκνου. Για την εξασφάλιση συμμόρφωσης απειλήθηκε χρηματική ποινή 200 ευρώ και προσωπική κράτηση 10 ημερών για κάθε παράβαση, ενώ επιβλήθηκε σε βάρος της καθ’ ής μέρος των δικαστικών εξόδων του αιτούντος, καθοριζόμενο σε 400 ευρώ, κατ’ άρθρο 178 ΚΠολΔ.
Τελική Απόφαση
ΔΕΧΕΤΑΙ κατά ένα μέρος την αίτηση. ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΖΕΙ την με αρ. 685/2017  απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Πειραιώς, διαδικασίας ασφαλιστικών μέτρων. ΟΡΙΖΕΙ προσωρινά το δικαίωμα επικοινωνίας του καθ’ού με την ανήλικη θυγατέρα του ως εξής : Κάθε Τετάρτη από ώρα 17.00 έως  20.00 και κάθε δεύτερο και τέταρτο Σαββατοκύριακο του μήνα από ώρα 10.00 έως 18.00 του Σαββάτου και  από ώρα 12.00 έως 20.00 της Κυριακής.   Την  περίοδο του Πάσχα, τα μονά έτη, Μεγάλη Δευτέρα, Μεγάλη Τρίτη και Μεγάλη Τετάρτη, από ώρα 11.00 έως ώρα 19.00 μ.μ. κάθε ημέρας χωρίς διανυκτέρευση, ενώ κατά τα ζυγά έτη την Δευτέρα, Τρίτη και Τετάρτη   της διακαινησίμου εβδομάδας από ώρα 11.00 έως ώρα 19.00 μ.μ κάθε ημέρας χωρίς διανυκτέρευση. Κατά την περίοδο των Χριστουγέννων – Πρωτοχρονιάς, κατά τα μονά έτη στις  26, 27 και 28 Δεκεμβρίου από ώρα 11.00 έως ώρα 19.00 μ.μ κάθε ημέρας χωρίς διανυκτέρευση και κατά τα ζυγά έτη στις 31 Δεκεμβρίου, 1 και 2 Ιανουαρίου από ώρα 11.00 έως ώρα 19.00 μ.μ. κάθε ημέρας χωρίς διανυκτέρευση, Κατά τη διάρκεια των θερινών διακοπών, κατά τα μονά έτη, το χρονικό διάστημα από 21 ως 28 Ιουλίου, καθημερινά από ώρα 10.00 π.μ. έως ώρα 19.00 μ.μ. κάθε ημέρας χωρίς διανυκτέρευση και κατά τα ζυγά έτη από το χρονικό διάστημα από 1 ως 8 Αυγούστου καθημερινά από ώρα 10.00 π.μ. έως ώρα 19.00 μ.μ. εκάστης ημέρας.  Ειδικώς  για το τρέχον Πάσχα του 2019 η επικοινωνία θα πραγματοποιηθεί   την Πέμπτη, Παρασκευή και Σάββατο 2,3 και 4/5  της διακαινησίμου εβδομάδας,  τις ίδιες ώρες, μόνο εφόσον προηγηθεί επίδοση της παρούσας απόφασης τουλάχιστον έως τις  25/4 και δεν είχε η καθ΄ής για τις ημερομηνίες αυτές  προγραμματισμένο ταξίδι, που θα αποδεικνύεται από την έκδοση εισιτηρίων και κρατήσεις ξενοδοχείων πριν την 25/4. Αν δεν γίνει επίδοση της απόφασης έως την άνω ημερομηνία η επικοινωνία θα ξεκινήσει μετά τις εορτές του Πάσχα και σε κάθε περίπτωση η πρώτη επικοινωνία  της παρούσας απόφασης θα ξεκινήσει (7) επτά ημέρες μετά  την επίδοση της απόφασης. Ο αιτών θα παραλαμβάνει το τέκνο του από την οικία της μητέρας του και θα  το παραδίδει στην ίδια, η οποία ειδικώς  για τις καθημερινές και τα Σαββατοκύριακα του μηνός Ιουλίου, όχι όμως και για  το χρονικό διάστημα της θερινής  επικοινωνίας του αιτούντος με το τέκνο του (21-28 Ιουλίου), νοείται  και η  εξοχική οικία της καθ’ ής στην Αρτέμιδα Αττικής. Από τους ανωτέρω χρόνους επικοινωνίας, εξαιρούνται τα χρονικά διαστήματα, κατά τα οποία το ανήλικο τέκνο θα απουσιάζει με τη μητέρα του λόγω διακοπών και ειδικότερα  τα μονά έτη, το χρονικό διάστημα από 1- 20 Αυγούστου και τα ζυγά  έτη από 10 – 31 Ιουλίου.  Αν η καθ’ ής η αίτηση επιθυμεί να  απουσιάσει με το τέκνο της σε άλλες ημερομηνίες θα πρέπει να το γνωστοποιήσει εγγράφως πριν 15 ημέρες  στον αιτούντα, αναφέροντας και συγκεκριμένες εναλλακτικές ημερομηνίες για την πραγματοποίηση της επικοινωνίας του αιτούντος με τη θυγατέρα του, oι οποίες θα ισχύσουν μόνο αν ο αιτών δεν είχε προγραμματισμένο  ταξίδι για τις συγκεκριμένες ημερομηνίες που θα  αποδεικνύεται με τα  αντίστοιχα εισιτήρια ή κρατήσεις ξενοδοχείων, που είχαν διενεργηθεί πριν περιέλθει σ’ αυτόν η  έγγραφη γνωστοποίηση. ΑΠΕΙΛΕΙ χρηματική ποινή ποσού διακοσίων (200) ευρώ  και προσωπική κράτηση δέκα (10) ημερών για κάθε παράβαση της απόφασης. ΕΠΙΒΑΛΛΕΙ σε βάρος της καθ΄ής η αίτηση μέρος τω...
Ακριβές Νομικό Ερώτημα
Αν το αρμόδιο για την κύρια υπόθεση δικαστήριο, κατ’ εφαρμογή των άρθρων 696 § 3 και 697 ΚΠολΔ, μπορεί να μεταρρυθμίσει απόφαση ασφαλιστικών μέτρων ρυθμίζοντας εκ νέου την επικοινωνία γονέα με ανήλικο τέκνο με γνώμονα το συμφέρον του τέκνου κατά το άρθρο 1520 ΑΚ, χωρίς να απαιτείται μεταβολή των πραγμάτων· επίσης, αν οι επικαλούμενοι κίνδυνοι από τη συμπεριφορά του γονέα δικαιολογούν περιορισμούς στην επικοινωνία (παρουσία τρίτων, διανυκτέρευση).
Αναφορές σε Νόμους
Άνοιγμα απόφασης

ΕφΠειρ 236/2026

Οικογενειακό Δίκαιο2026Εφετείο Πειραιώς
Σχετικότητα 92.9%
Κρίσιμα Πραγματικά Περιστατικά
- Δευτεροβάθμια κρίση επί έφεσης του εκκαλούντος κατά οριστικής απόφασης Μονομελούς Πρωτοδικείου Πειραιά που, συνεκδικάζοντας αγωγές και ανταγωγή στην ειδική διαδικασία οικογενειακών διαφορών, δέχθηκε εν μέρει τα αιτήματα: ανέθεσε οριστικά στην εφεσίβλητη την αποκλειστική επιμέλεια, καθόρισε από κοινού άσκηση γονικής μέριμνας στα σημαντικά, όρισε κατοικία των ανηλίκων στην εκάστοτε οικία της μητέρας, ρύθμισε επικοινωνία και υποχρέωσε τον πατέρα σε διατροφή. - Μέρη: εκκαλών (πατέρας) και εφεσίβλητη (μητέρα). Δύο ανήλικα τέκνα. Μετά από συναινετική λύση γάμου το 2019, συμφωνήθηκε από κοινού γονική μέριμνα και αποκλειστική επιμέλεια στη μητέρα, ευρεία επικοινωνία πατέρα και συνεισφορά διατροφής. Προηγήθηκε απόφαση ασφαλιστικών μέτρων 144/2023 που διατήρησε το καθεστώς και όρισε προσωρινή διατροφή. - Μεταγκατάσταση μητέρας με τα τέκνα σε μισθωμένη οικία στον Πειραιά και συμβίωση με νέο σύντροφο. Ο πατέρας διαμένει στην πατρική οικία. Η επικοινωνία των γονέων γίνεται κυρίως με γραπτά μηνύματα. Η μητέρα εργάζεται ως ιδιωτική υπάλληλος σε κατάστημα ρουχισμού· ετήσιο εισόδημα 20.130,19 ευρώ (οικ. έτος 2024), καθαρά 18.999,13 ευρώ· μηνιαίος μισθός 1.083,49 ευρώ· μίσθωμα κατοικίας 800 ευρώ. Ο πατέρας εργάζεται ως ιδιωτικός υπάλληλος (διευθυντής καταστήματος) με μηνιαίο μισθό 1.033,22 ευρώ, δεν επιβαρύνεται με ενοίκιο. Τα τέκνα φοιτούν σε δημόσιο σχολείο και παρακολουθούν εξωσχολικές δραστηριότητες (Αγγλικά 97 ευρώ/μήνα, γυμναστική 50 ευρώ/μήνα, ποδόσφαιρο 35 ευρώ/μήνα). Οι συνολικές μηνιαίες ανάγκες προσδιορίστηκαν σε 510 ευρώ για την ανήλικη και 280 ευρώ για τον ανήλικο. Η μητέρα συνεισφέρει και με προσωπικές υπηρεσίες αποτιμώμενες σε 150 ευρώ μηνιαίως συνολικά.
Νομική Σκέψη του Δικαστηρίου
Κανόνας: Μετά τον ν. 4800/2021, η γονική μέριμνα ασκείται καταρχήν από κοινού και εξίσου (άρθρα 1510, 1513 ΑΚ). Η απόκλιση επιτρέπεται όταν η από κοινού άσκηση δεν είναι δυνατή λόγω διαφωνίας ή αντίκειται στο συμφέρον του τέκνου (άρθρο 1514 ΑΚ), με κριτήριο το βέλτιστο συμφέρον (άρθρο 1511 ΑΚ). Το δικαστήριο δύναται να κατανείμει ή να αναθέσει επιμέλεια, συνεκτιμώντας δεσμούς, σταθερότητα και ικανότητα συνεργασίας. Κακή άσκηση μπορεί να συντρέχει ιδίως κατά το άρθρο 1532 παρ. 2 ΑΚ. Ως προς ενημέρωση του μη επιμελούντος, ο τελευταίος δικαιούται ενημέρωση για σοβαρά ζητήματα υγείας και εκπαίδευσης. Για διατροφή, οι γονείς οφείλουν ανάλογα με τις δυνάμεις τους (άρθρα 1485, 1486, 1489, 1493 ΑΚ), το δε δικαστήριο προσδιορίζει τις ανάγκες και επιμερίζει τη συνεισφορά. Δικονομικά, η έφεση ασκήθηκε παραδεκτά (άρθρα 495, 511, 513 §1β, 516, 518 §2, 19, 522, 533 παρ. 2 ΚΠολΔ) και εξετάστηκε στην ουσία. Πραγματικά: Οι διάδικοι έλυσαν συναινετικά τον γάμο τους το 2019, συμφωνώντας από κοινού γονική μέριμνα και αποκλειστική επιμέλεια στη μητέρα, με ευρεία επικοινωνία του πατέρα. Τα τέκνα διαβιούν σταθερά με τη μητέρα στον Πειραιά, προσαρμοσμένα στο περιβάλλον της και στο σχολείο, χωρίς προβλήματα υγείας. Η μητέρα εργάζεται με μισθό 1.083,49 ευρώ και καταβάλλει μίσθωμα 800 ευρώ· ο πατέρας αμείβεται με 1.033,22 ευρώ και δεν καταβάλλει ενοίκιο. Δεν αποδείχθηκαν κακομεταχείριση από οικεία πρόσωπα, παρακώλυση επικοινωνίας ή πλημμελής φροντίδα. Η μητέρα παρείχε συναίνεση για κοινοποίηση ιατρικών αποτελεσμάτων στον πατέρα, ενώ ο πατέρας μπορεί να λαμβάνει σχολική ενημέρωση. Οι ανάγκες των τέκνων ανέρχονται σε 510 και 280 ευρώ μηνιαίως. Εφαρμογή: Το Δικαστήριο αξιολόγησε ότι η έντονα διαταραγμένη σχέση και η έλλειψη συνεργασίας αποκλείουν λειτουργική συνεπιμέλεια· δεν συντρέχουν σπουδαίοι λόγοι αφαίρεσης επιμέλειας από τη μητέρα, η οποία εξασφαλίζει σταθερό, οικείο και επαρκές περιβάλλον. Η ενημέρωση του πατέρα καλύπτει τα σοβαρά ζητήματα και υφίσταται πρακτική πρόσβαση σε ιατρικά/σχολικά δεδομένα. Κατά την επιμέτρηση διατροφής, σταθμίστηκαν εισοδήματα/δαπάνες και η προσωπική συμβολή της μητέρας, καταλήγοντας σε συνεισφορά του πατέρα 230 ευρώ για την ανήλικη και 130 ευρώ για τον ανήλικο μηνιαίως. Επομένως, οι λόγοι έφεσης δεν ευδοκίμησαν και η πρωτόδικη κρίση διατηρείται, με συμψηφισμό δαπανών.
Κύριοι Λόγοι Απόφασης
Η έφεση απορρίφθηκε διότι το Πρωτοβάθμιο Δικαστήριο ορθά εκτίμησε τις αποδείξεις και εφάρμοσε τον νόμο: διαπίστωσε ότι, υπό το ισχύον μετά τον ν. 4800/2021 πλαίσιο, η συνεπιμέλεια δεν είναι λειτουργικά δυνατή λόγω έντονης διαφωνίας/έλλειψης συνεργασίας και ότι το συμφέρον των ανηλίκων εξυπηρετείται από τη διατήρηση της αποκλειστικής επιμέλειας στη μητέρα και της κατοικίας τους στην εκάστοτε οικία της. Ρυθμίστηκε η επικοινωνία και προσδιορίστηκε η συνεισφορά διατροφής του πατέρα σε 230 ευρώ μηνιαίως για την ανήλικη και 130 ευρώ για τον ανήλικο, συνολικά 360 ευρώ μηνιαίως, για διετία από τον χρόνο άσκησης της αγωγής, με εξαίρεση τους μήνες Μαΐου 2023, Ιουλίου 2023 και Αυγούστου 2023, για τους οποίους οφείλεται 52,50 ευρώ, με νόμιμο τόκο από την καθυστέρηση κάθε δόσης μέχρι εξόφλησης. Η πρωτόδικη διάταξη κρίθηκε ορθή και διατηρήθηκε αυτούσια, οπότε οι λόγοι έφεσης απορρίφθηκαν στο σύνολο. Η δικαστική δαπάνη συμψηφίστηκε λόγω της συγγενικής σχέσης (άρθρο 179 ΚΠολΔ), πλην των ποσών που έχουν ήδη προκαταβληθεί (άρθρο 173 παρ. 4 ΚΠολΔ).
Τελική Απόφαση
ΔΕΧΕΤΑΙ τυπικά και ΑΠΟΡΡΙΠΤΕΙ την με αριθμό ………./2025 έφεση κατά της με αριθμό 1376/2024 οριστικής απόφασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Πειραιώς (ειδική διαδικασία διαφορών από την οικογένεια, τον γάμο και την ελεύθερη συμβίωση). Συμψηφίζει εν όλω την δικαστική δαπάνη μεταξύ των διαδίκων αμφοτέρων των βαθμών δικαιοδοσίας πλην των ποσών που έχουν ήδη προκαταβληθεί κατ’ άρθρο 173 παρ.4 ΚΠΟΛΔ.
Ακριβές Νομικό Ερώτημα
Αν, μετά την εισαγωγή του κανόνα της από κοινού άσκησης της γονικής μέριμνας με το άρθρο 1513 ΑΚ (ν. 4800/2021), μπορεί να αποκλειστεί η συνεπιμέλεια και να ανατεθεί η επιμέλεια αποκλειστικά σε έναν γονέα λόγω διαρκούς διαφωνίας/έλλειψης συνεργασίας, κατόπιν στάθμισης του βέλτιστου συμφέροντος του τέκνου· επίσης, αν ο γονέας που δεν ασκεί την επιμέλεια δικαιούται ενημέρωση μόνο για ουσιώδη και σοβαρά ιατρικά και εκπαιδευτικά ζητήματα του τέκνου και όχι για τρέχοντα θέματα.
Αναφορές σε Νόμους
Άνοιγμα απόφασης

ΕφΠειρ 265/2026

Οικογενειακό Δίκαιο · Δικονομικό Δίκαιο2026Εφετείο Πειραιώς
Σχετικότητα 92.9%
Κρίσιμα Πραγματικά Περιστατικά
Η υπόθεση εκδικάστηκε ως αυτοτελής αίτηση του αιτούντος, ενώπιον του Μονομελούς Εφετείου Πειραιώς, κατ’ άρθρο 697 ΚΠολΔ, με εκκρεμή κύρια υπόθεση στο ίδιο Δικαστήριο (έφεση του αιτούντος κατά της υπ’ αριθμ. 3370/2024 απόφασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Πειραιά). Οι διάδικοι είναι γονείς ανήλικης, γεννηθείσας εκτός γάμου, την οποία ο αιτών έχει αναγνωρίσει εκουσίως. Η συμβίωση διεκόπη τον 7/2021 και το τέκνο διαμένει με την καθής. Με την υπ’ αριθμ. 1427/2023 απόφαση ασφαλιστικών μέτρων ρυθμίστηκε προσωρινά η επικοινωνία, κυρίως σε ώρες απογευματινές και Σαββατοκύριακα, κατ’ αρχάς με παρουσία της μητέρας. Ακολούθησε οριστική απόφαση 3370/2024, κατόπιν κοινών προτάσεων των διαδίκων, που καθόρισε λεπτομερή επικοινωνία χωρίς διανυκτέρευση και με ειδικούς όρους για εορτές και θερινές διακοπές. Κατά της 3370/2024 ο αιτών άσκησε έφεση. Με την παρούσα ο αιτών ζήτησε μεταρρύθμιση της 1427/2023, επικαλούμενος την ηλικιακή ωρίμανση του τέκνου και δυνατότητα διανυκτέρευσης. Η καθής προέβαλε απαράδεκτο, έλλειψη κατεπείγοντος και κατάχρηση, και ισχυρίστηκε ότι ο αιτών είναι εθισμένος στο αλκοόλ και βίαιος. Το Δικαστήριο έλαβε υπόψη ένορκες καταθέσεις, έγγραφα (μεταξύ τους βεβαιώσεις του νοσοκομείου όπου εργάζεται ο αιτών ιατρός-χειρουργός περί μη πειθαρχικών ποινών και συμμετοχής σε χειρουργεία), φωτογραφίες και τον κοινωνικό φάκελο της Εισαγγελίας Πειραιά.
Νομική Σκέψη του Δικαστηρίου
Το Δικαστήριο εφάρμοσε το άρθρο 697 ΚΠολΔ, κατά το οποίο το αρμόδιο για την κύρια υπόθεση δικαστήριο μπορεί, όσο διαρκεί η εκκρεμοδικία, να ανακαλέσει ή να μεταρρυθμίσει απόφαση ασφαλιστικών μέτρων, ελέγχοντας τη νομιμότητα της περαιτέρω ισχύος του μέτρου και όχι την αρχική ορθότητα. Δεν απαιτείται επίκληση μεταβολής πραγμάτων και η κρίση μπορεί να στηρίζεται και σε νομικά ή ουσιαστικά σφάλματα της απόφασης. Αρμόδιο μπορεί να είναι και το Εφετείο, εφόσον εκκρεμεί ενώπιόν του η κύρια υπόθεση. Για την απόδειξη, αξιοποιήθηκαν έγγραφα και ένορκες βεβαιώσεις κατά τα άρθρα 444 παρ. 1 γ, 438 και 457 ΚΠολΔ, ενώ ο καθορισμός της επικοινωνίας ερείδεται στο άρθρο 1520 ΑΚ. Δυνατή είναι η απειλή χρηματικής ποινής και προσωπικής κράτησης κατ’ άρθρο 950 παρ. 2 ΚΠολΔ και τα δικαστικά έξοδα ρυθμίζονται από τα άρθρα 178 παρ. 1, 183 και 191 παρ. 2 ΚΠολΔ. Πιθανολογήθηκε ότι οι διάδικοι απέκτησαν τέκνο το 2021, ότι μετά τη διάσπαση της συμβίωσης η επικοινωνία καθορίστηκε προσωρινά με την 1427/2023 και κατόπιν οριστικά με την 3370/2024 βάσει κοινών προτάσεων, χωρίς διανυκτέρευση. Το τέκνο είναι πλέον 5 ετών και φοιτά στα προνήπια. Οι ισχυρισμοί της καθής περί εθισμού του αιτούντος στο αλκοόλ και βίαιης συμπεριφοράς δεν επιβεβαιώθηκαν από αντικειμενικά στοιχεία· αντιθέτως, από τις υπηρεσιακές βεβαιώσεις και λοιπά έγγραφα συνάγεται επαγγελματική επάρκεια και απουσία πειθαρχικών ευρημάτων για τον αιτούντα. Το Δικαστήριο αξιολόγησε ότι, λαμβανομένης υπόψη της ηλικιακής εξέλιξης του τέκνου, του χρόνου που μεσολάβησε από την 1427/2023 και του συμφέροντος του τέκνου, συντρέχει επείγουσα περίπτωση για μεταρρύθμιση της προσωρινής ρύθμισης. Απέρριψε τους προβαλλόμενους ισχυρισμούς απαραδέκτου, έλλειψης κατεπείγοντος, έλλειψης έννομου συμφέροντος και κατάχρησης. Μετέβαλε την επικοινωνία σε ευρύτερη, περιλαμβάνοντας δύο καθημερινές απογεύματα, πρώτο και τρίτο Σαββατοκύριακο με διανυκτέρευση, εναλλασσόμενα εορταστικά και θερινά διαστήματα, καθώς και ειδική ρύθμιση για γενέθλια, με όρους αναπλήρωσης λόγω εφημεριών και τόπου παραλαβής/παράδοσης. Απείλησε χρηματική ποινή και προσωπική κράτηση για συμμόρφωση και επιδίκασε έξοδα.
Κύριοι Λόγοι Απόφασης
Πιθανολογήθηκε ότι, μετά την έκδοση της 1427/2023, οι συνθήκες έχουν μεταβληθεί κυρίως λόγω της ηλικιακής ανάπτυξης του ανηλίκου (5 ετών και φοίτηση σε προνήπια) και ότι οι καταγγελλόμενες από την καθής συμπεριφορές του αιτούντος (εθισμός στο αλκοόλ, βία) δεν τεκμηριώθηκαν από αντικειμενικά στοιχεία· αντιθέτως, τα προσκομισθέντα υπηρεσιακά έγγραφα και λοιπές αποδείξεις ενισχύουν την ικανότητά του να συμμετέχει ενεργά στην ανατροφή. Ως εκ τούτου, για την εξυπηρέτηση του συμφέροντος του τέκνου, συντρέχει επείγουσα περίπτωση μεταρρύθμισης της προσωρινής ρύθμισης επικοινωνίας. Η αίτηση έγινε εν μέρει δεκτή, μεταρρυθμίστηκε η 1427/2023 και καθορίστηκε ευρύτερο πρόγραμμα επικοινωνίας με διανυκτέρευση τα πρώτα και τρίτα Σαββατοκύριακα, ειδικές ρυθμίσεις για εορτές Χριστουγέννων-Πρωτοχρονιάς, Πάσχα και θερινές διακοπές, καθώς και για τα γενέθλια, με δυνατότητα αναπλήρωσης λόγω εφημεριών. Επιπλέον, για την εξασφάλιση συμμόρφωσης, απειλήθηκε κατά της καθής χρηματική ποινή 500 ευρώ και προσωπική κράτηση 1 μηνός ανά παράβαση (κατ’ άρθρο 950 παρ. 2 ΚΠολΔ). Τα δικαστικά έξοδα επιδικάστηκαν σε βάρος της καθής, ύψους 300 ευρώ, σύμφωνα με τα άρθρα 178 παρ. 1, 183 και 191 παρ. 2 ΚΠολΔ.
Τελική Απόφαση
Δέχεται εν μέρει την αίτηση. Μεταρρυθμίζει την υπ΄ αριθμ.1427/2023 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Πειραιά (διαδικασία ασφαλιστικών μέτρων). Ρυθμίζει προσωρινά το δικαίωμα της προσωπικής επικοινωνίας του αιτούντος με το ανήλικο τέκνο του ………….. που γεννήθηκε στις 27-2-2021 και αναγνωρίστηκε εκουσίως από αυτόν, και ορίζει ότι αυτός θα επικοινωνεί προσωπικά με αυτό ως εξής: Κάθε Δευτέρα και Πέμπτη από ώρα 17:00’ έως ώρα 20:00’, β) Κάθε πρώτο και τρίτο Σαββατοκύριακο κάθε μήνα από ώρα 11.00΄ του Σαββάτου έως ώρα 19.00΄ της Κυριακής, γ) Κατά τη διάρκεια των εορτών Χριστουγέννων – Πρωτοχρονιάς, κατά μεν τα έτη που λήγουν σε ζυγό αριθμό από ώρα 10:00’ της 24ης Δεκεμβρίου έως ώρα 19:00’ της 30ης Δεκεμβρίου, κατά δε τα έτη που λήγουν σε μονό αριθμό από ώρα 10:00’ της 31ης Δεκεμβρίου έως ώρα 19:00’ της 6ης Ιανουάριου. Κατά τη διάρκεια των εορτών αυτών, δεν θα ισχύει η επικοινωνία ως προς τα υπό στοιχεία (α) και (β), δ) Κατά τη διάρκεια της εορτής του Πάσχα κατά μεν τα έτη που λήγουν σε ζυγό αριθμό από ώρα 10:00’ της Μεγάλης Δευτέρας έως ώρα 10:00’ της Δευτέρας της Διακαινησίμου, κατά δε τα έτη που λήγουν σε μονό αριθμό από ώρα 10:00’ της Δευτέρας της Διακαινησίμου έως ώρα 19:00’ της Κυριακής του Θωμά. Κατά τη διάρκεια της εορτής του Πάσχα, δεν θα ισχύει η επικοινωνία ως προς τα υπό στοιχεία (α) και (β), ε) Κατά τις θερινές διακοπές (Ιουλίου-Αυγούστου), κατά μεν τα έτη που λήγουν σε μονό αριθμό από ώρα 10:00’ της 1ης Ιουλίου έως ώρα 20:00’ της 21ης Ιουλίου, κατά δε τα έτη που λήγουν σε ζυγό αριθμό από ώρα 10:00’ της 1ης Αυγούστου έως ώρα 20:00’ της 21ης Αυγούστου. Κατά τη διάρκεια των θερινών διακοπών δεν θα ισχύει η επικοινωνία ως προς τα υπό στοιχεία (α) και (β), στ) Ως προς τα γενέθλια του ανήλικου τέκνου, ο αιτών θα επικοινωνεί με το τέκνο του από ώρα 17:00’ έως 20:00’. Σε περίπτωση που, λόγω εφημερίας του αιτούντος πατέρα, ο τελευταίος αδυνατεί να ασκήσει το δικαίωμα επικοινωνίας του με το ανήλικο τέκνο, κατά τα ως άνω ορισθέντα για την επικοινωνία χρονικά διαστήματα, η επικοινωνία θα αναβάλλεται για την αμέσως επόμενη, κατά το δυνατόν, ημέρα, ο δε πατέρας οφείλει να ενημερώνει τη μητέρα για τις υπηρεσίες εφημεριών εκάστου μηνός, έως την τελευταία εργάσιμη ημέρα του προηγούμενου μηνός. Ακόμη, ο αιτών θα παραλαμβάνει το τέκνο του από την οικία της καθής η αίτηση κατά τα ανωτέρω εναρκτήρια χρονικά σημεία και θα το παραδίδει σε αυτήν στην οικία της κατά τα ανωτέρω καταληκτικά χρονικά σημεία. Υποχρεώνει προσωρινά την καθής η αίτηση να ανέχεται την κατά την αμέσως προηγούμενη διάταξη ρυθμισθείσα προσωπική επικοινωνία, απειλουμένης σε βάρος της χρηματικής ποινής ύψους πεντακοσίων (500) ευρώ και προσωπικής κράτησης ενός (1) μηνός για κάθε παραβίαση των όρων της ανωτέρω διάταξης. Καταδικάζει την καθής η αίτηση στην πληρωμή των δικαστικών εξόδων του αιτούντος τα οποία ορίζει σε τριακόσια (300) ευρώ.
Ακριβές Νομικό Ερώτημα
Αν, κατ’ άρθρο 697 ΚΠολΔ, το αρμόδιο για την κύρια υπόθεση Εφετείο μπορεί να μεταρρυθμίσει απόφαση ασφαλιστικών μέτρων που ρυθμίζει την προσωπική επικοινωνία γονέα με ανήλικο τέκνο χωρίς επίκληση μεταβολής πραγμάτων, κρίνoντας βάσει των στοιχείων της κύριας δίκης και με γνώμονα το συμφέρον του τέκνου.
Αναφορές σε Νόμους
Άνοιγμα απόφασης

Μας εμπιστεύονται

ΔΣ Ξάνθης

Δικηγορικός Σύλλογος

Ξάνθη

Ν. Καραγιαννακίδης

Δικηγόρος

Θεσσαλονίκη

Α. Τράμπα

Δικηγόρος

Θεσσαλονίκη

Μ. Σαουλίδου

Δικηγόρος

Θεσσαλονίκη

Π. Μαλλίνη

Δικηγόρος

Θεσσαλονίκη

Β. Ακριτίδου

Δικηγόρος

Θεσσαλονίκη

Αναζητήστε για τη δική σας υπόθεση

94.000+ αποφάσεις · 19.000+ άρθρα νομοθεσίας

ή κλείστε demo 15 λεπτών →

€199/έτος Κλείστε Demo