Άρθρο 838 ΚΠολΔ – όπως ισχύει με ν. 5221/2025 (2026): Διαταγή απογραφής πραγμάτων για αποτροπή κινδύνου - Αρμοδιότητα δικαστικού επιμελητή και ορισμός πραγματογνωμόνων
Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας (Π.Δ. 503/1985)
1. Ο δικαστής, με αίτηση οποιουδήποτε έχει έννομο συμφέρον ή και αυτεπαγγέλτως μπορεί να διατάξει να γίνει απογραφή πραγμάτων για να αποτραπεί κίνδυνος. Αρμόδιος είναι ο δικαστής του μονομελούς πρωτοδικείου της περιφέρειας όπου βρίσκονται τα πράγματα.
2. Η απογραφή γίνεται από δικαστικό επιμελητή ο οποίος ορίζεται με τη διαταγή που τη διατάζει. Αν κωλύεται ο δικαστικός επιμελητής, την απογραφή την ενεργεί ο νόμιμος αναπληρωτής του.
3. Ο δικαστής που διατάζει την απογραφή ορίζει και δύο πραγματογνώμονες για να εκτιμήσουν τα αντικείμενα τα οποία θα απογραφούν.
4. Αν οι αιτούντες την απογραφή υποδείξουν από κοινού δικαστικό επιμελητή και πραγματογνώμονες, ο δικαστής ορίζει αυτούς που υποδείχθηκαν εκτός αν συντρέχουν σοβαροί λόγοι να μην οριστούν αυτοί.
Μεταβατικό δίκαιο και εφαρμογή
Μεταβατικό δίκαιο: Το άρθρο 33 παρ. 8 ν. 5303/2026 (Α΄ 81/22.5.2026) παραπέμπει στο παρόν άρθρο: κληρονόμος προσώπου που απεβίωσε μέχρι τη δημοσίευση του νόμου (22.5.2026) και δεν είχε δηλώσει εμπρόθεσμα κατά το άρθρο 1902 ΑΚ (προϊσχύσασα αρίθμηση, ευεργέτημα της απογραφής) ότι αποδέχεται την κληρονομία με το ευεργέτημα της απογραφής, μπορεί μέσα σε έξι (6) μήνες από τη δημοσίευση του νόμου να ζητήσει κατά το άρθρο 838 τον διορισμό δικαστικού επιμελητή και πραγματογνωμόνων για την απογραφή της κληρονομίας, εφόσον κατά τον χρόνο της αίτησης δεν είχε επιχειρηθεί πράξη αναγκαστικής εκτέλεσης κατά της ατομικής περιουσίας του και δεν συνέτρεχε λόγος έκπτωσης από το ευεργέτημα· κατά τα λοιπά ισχύουν τα προϊσχύσαντα άρθρα 1903 έως 1911 ΑΚ. Η προθεσμία λήγει μόλις περάσει η 23η.11.2026 (άρθρα 241 έως 243 ΑΚ). Το κείμενο των προϊσχυσάντων άρθρων παρέχεται από τη διαχρονική αναζήτηση του ΑΚ ως «ΑΚ [αριθμός] (κείμενο σε ισχύ την 1.11.2025 (καθεστώς ν. 5221/2025))»· τα ομόριθμα άρθρα του νέου Βιβλίου Πέμπτου ρυθμίζουν άλλα θέματα.
Ιστορικό τροποποιήσεων
- Μορφή κατά ν. 5221/2025 – ισχύουσα μορφή
Κείμενο σε ισχύ την 1.1.2016 (καθεστώς ν. 4335/2015)
1. Ο ειρηνοδίκης, με αίτηση οποιουδήποτε έχει έννομο συμφέρον ή και αυτεπαγγέλτως, μπορεί να διατάξει να γίνει απογραφή πραγμάτων για να αποτραπεί κίνδυνος. Αρμόδιος είναι ο ειρηνοδίκης της περιφέρειας όπου βρίσκονται τα πράγματα.
2. Η απογραφή γίνεται από συμβολαιογράφο ο οποίος ορίζεται με την απόφαση που τη διατάζει. Αν κωλύεται ο συμβολαιογράφος, την απογραφή την ενεργεί ο νόμιμος αναπληρωτής του.
3. Ο ειρηνοδίκης που διατάζει την απογραφή ορίζει και δύο πραγματογνώμονες για να εκτιμήσουν τα αντικείμενα τα οποία θα απογραφούν.
4. Αν οι διάδικοι που είναι παρόντες στη συζήτηση υποδείξουν από κοινού συμβολαιογράφο και πραγματογνώμονες, ο ειρηνοδίκης ορίζει αυτούς που υποδείχθηκαν εκτός αν συντρέχουν σοβαροί λόγοι να μην οριστούν αυτοί.
Διαχρονικό δίκαιο: Το άρθρο δεν τροποποιήθηκε με το ν. 4335/2015· το κείμενο της 1ης.1.2016 είναι το προϊσχύσαν. Από 16.9.2024 ο ν. 5134/2024 (άρθρο 49 παρ. 7 και 10) ορίζει ότι όπου γίνεται αναφορά στον ειρηνοδίκη νοείται αναφορά στο μονομελές πρωτοδικείο (παρ. 1) και στο δικαστήριο (παρ. 1, 3 και 4), χωρίς να αλλάζει το κείμενο.
Μήπως ψάχνετε το άρθρο 838 άλλου κώδικα;
Το άρθρο στον πλήρη κώδικα: Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας (Π.Δ. 503/1985)
Ενοποιημένο κείμενο Deep Law που λαμβάνει υπόψη τους νόμους έως τον ν. 5344/2026. Δεν υποκαθιστά το ΦΕΚ.