Πλασματική αποδοχή κληρονομιάς ΑΚ 1850, παρέλευση

ΑΚ Άρθρο 1850

Αστικός Κώδικας

Σχετικότητα: 95.0%

Κείμενο Άρθρου

ΑΚ Άρθρο 1850: Η αποποίηση είναι άκυρη, αν γίνει μετά την πάροδο της προθεσμίας για αποποίηση. Αν περάσει η προθεσμία, η κληρονομία θεωρείται ότι έχει γίνει αποδεκτή.

Κώδικας

Αστικός Κώδικας

Συντομογραφία

ΑΚ

Άρθρο

1850

Δείτε το άρθρο→

ΑΚ Άρθρο 1847

Αστικός Κώδικας

Σχετικότητα: 92.8%

Κείμενο Άρθρου

ΑΚ Άρθρο 1847: Αποποίηση Ο κληρονόμος μπορεί να αποποιηθεί την κληρονομία μέσα σε προθεσμία τεσσάρων μηνών που αρχίζει από τότε που έμαθε την επαγωγή και το λόγο της. Στην επαγωγή από διαθήκη η προθεσμία δεν αρχίζει πριν από τη δημοσίευση της διαθήκης. Αν ο κληρονομούμενος είχε την τελευταία κατοικία του στο εξωτερικό ή αν ο κληρονόμος έμαθε την επαγωγή όταν διέμενε στο εξωτερικό, η προθεσμία είναι ενός έτους. Η προθεσμία αναστέλλεται από τους ίδιους λόγους που αναστέλλεται και η παραγραφή.

Κώδικας

Αστικός Κώδικας

Συντομογραφία

ΑΚ

Άρθρο

1847

Δείτε το άρθρο→

ΑΚ Άρθρο 1856

Αστικός Κώδικας

Σχετικότητα: 87.3%

Κείμενο Άρθρου

ΑΚ Άρθρο 1856: Συνέπειες της αποποίησης Αν ο κληρονόμος αποποιηθεί την κληρονομία, η επαγωγή προς εκείνον που αποποιήθηκε θεωρείται ότι δεν έγινε. Η κληρονομία επάγεται σ' εκείνον που θα είχε κληθεί, αν εκείνος που αποποιήθηκε δεν ζούσε κατά το θάνατο του κληρονομουμένου. Η επαγωγή θεωρείται ότι έγινε κατά το θάνατο του κληρονομουμένου.

Κώδικας

Αστικός Κώδικας

Συντομογραφία

ΑΚ

Άρθρο

1856

Δείτε το άρθρο→

ΑΚ Άρθρο 1901

Αστικός Κώδικας

Σχετικότητα: 81.5%

Κείμενο Άρθρου

ΑΚ Άρθρο 1901: Ευθύνη απλού κληρονόμου Ο κληρονόμος ευθύνεται και με τη δική του περιουσία για τις υποχρεώσεις της κληρονομίας. Οι κληροδοσίες και οι τρόποι εκπληρώνονται μετά τις λοιπές υποχρεώσεις.

Κώδικας

Αστικός Κώδικας

Συντομογραφία

ΑΚ

Άρθρο

1901

Δείτε το άρθρο→

ΚΠολΔ Άρθρο 152

Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας

Σχετικότητα: 100.0%

Κείμενο Άρθρου

ΚΠολΔ Άρθρο 152: 1. Αν κάποιος διάδικος δεν μπόρεσε να τηρήσει κάποια προθεσμία εξαιτίας ανώτερης βίας ή δόλου του αντιδίκου του, έχει δικαίωμα να ζητήσει την επαναφορά των πραγμάτων στην προηγούμενη κατάσταση. 2. Πταίσμα του δικαστικού πληρεξουσίου ή του νόμιμου αντιπροσώπου του αιτούντος διαδίκου δεν αποτελεί λόγο για την επαναφορά των πραγμάτων στην προηγούμενη κατάσταση. 3. Η αίτηση για την επαναφορά των πραγμάτων στην προηγούμενη κατάσταση δεν μπορεί να στηριχθεί σε περιστατικά τα οποία ο δικαστής, όταν εξέταζε την αίτηση για παράταση της προθεσμίας ή για αναβολή, είχε κρίνει ανεπαρκή για τη χορήγηση της παράτασης ή της αναβολής.

Κώδικας

Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας

Συντομογραφία

ΚΠολΔ

Άρθρο

152

Δείτε το άρθρο→

ΑΚ Άρθρο 1857

Αστικός Κώδικας

Σχετικότητα: 95.4%

Κείμενο Άρθρου

ΑΚ Άρθρο 1857: Αμετάκλητο της αποποίησης Η αποδοχή ή η αποποίηση της κληρονομίας είναι αμετάκλητη. Η αποδοχή ή η αποποίηση που οφείλεται σε πλάνη ή απειλή ή απάτη κρίνεται σύμφωνα με τις διατάξεις για τις δικαιοπραξίες. Η αγωγή για την ακύρωσή τους παραγράφεται μετά ένα εξάμηνο. Η πλάνη σχετικά με το ενεργητικό ή το παθητικό της κληρονομίας δεν θεωρείται ουσιώδης. Οι διατάξεις του άρθρου αυτού εφαρμόζονται και σε αποδοχή που συνάγεται από την παραμέληση της προθεσμίας για αποποίηση.

Κώδικας

Αστικός Κώδικας

Συντομογραφία

ΑΚ

Άρθρο

1857

Δείτε το άρθρο→

ΑΚ Άρθρο 154

Αστικός Κώδικας

Σχετικότητα: 95.2%

Κείμενο Άρθρου

ΑΚ Άρθρο 154: Η ακύρωση δικαιοπραξίας λόγω πλάνης, απάτης ή απειλής επέρχεται με δικαστική απόφαση. Την ακύρωση έχουν το δικαίωμα να ζητήσουν μόνο αυτός που πλανήθηκε ή απατήθηκε ή απειλήθηκε και οι κληρονόμοι τους.

Κώδικας

Αστικός Κώδικας

Συντομογραφία

ΑΚ

Άρθρο

154

Δείτε το άρθρο→

ΑΚ Άρθρο 1851

Αστικός Κώδικας

Σχετικότητα: 95.1%

Κείμενο Άρθρου

ΑΚ Άρθρο 1851: Αποποίηση χωρίς επαγωγή Η αποδοχή ή η αποποίηση της κληρονομίας είναι άκυρη, αν έγινε πριν από την επαγωγή ή από πλάνη ως προς το λόγο της επαγωγής. Επίσης είναι άκυρη, αν έγινε υπό αίρεση ή προθεσμία ή για μέρος της κληρονομίας.

Κώδικας

Αστικός Κώδικας

Συντομογραφία

ΑΚ

Άρθρο

1851

Δείτε το άρθρο→

ΑΚ Άρθρο 144

Αστικός Κώδικας

Σχετικότητα: 93.4%

Κείμενο Άρθρου

ΑΚ Άρθρο 144: Πότε αποκλείεται η ακύρωση λόγω πλάνης Η δικαιοπραξία δεν ακυρώνεται λόγω πλάνης: 1. αν ο άλλος δέχεται τη δήλωση της βούλησης όπως την εννοεί ο πλανώμενος. 2. αν η ακύρωση αντιβαίνει στην καλή πίστη.

Κώδικας

Αστικός Κώδικας

Συντομογραφία

ΑΚ

Άρθρο

144

Δείτε το άρθρο→

ΑΚ Άρθρο 2001

Αστικός Κώδικας

Σχετικότητα: 93.2%

Κείμενο Άρθρου

ΑΚ Άρθρο 2001: Αποποίηση της κληροδοσίας Ο κληροδόχος δεν μπορεί να αποποιηθεί την κληροδοσία μετά την αποδοχή της. Η αποδοχή και η αποποίηση γίνονται με δήλωση προς το βεβαρημένο. Η δήλωση γίνεται μόνο μετά την επαγωγή της κληροδοσίας και είναι άκυρη αν γίνει με αίρεση ή προθεσμία ή μερικώς. Οι διατάξεις των άρθρων 1854, 1855 παρ. 2 και 1856 για την αποδοχή ή την αποποίηση της κληρονομίας εφαρμόζονται αναλόγως και για την κληροδοσία.

Κώδικας

Αστικός Κώδικας

Συντομογραφία

ΑΚ

Άρθρο

2001

Δείτε το άρθρο→

ΑΚ Άρθρο 140

Αστικός Κώδικας

Σχετικότητα: 91.7%

Κείμενο Άρθρου

ΑΚ Άρθρο 140: Δήλωση από πλάνη Αν κάποιος καταρτίζει δικαιοπραξία και η δήλωσή του δεν συμφωνεί, από ουσιώδη πλάνη, με τη βούλησή του, έχει δικαίωμα να ζητήσει την ακύρωση της δικαιοπραξίας.

Κώδικας

Αστικός Κώδικας

Συντομογραφία

ΑΚ

Άρθρο

140

Δείτε το άρθρο→

ΑΚ Άρθρο 145

Αστικός Κώδικας

Σχετικότητα: 91.5%

Κείμενο Άρθρου

ΑΚ Άρθρο 145: Αποζημίωση λόγω της ακύρωσης Όποιος αξιώνει να ακυρωθεί η δικαιοπραξία επειδή πλανήθηκε έχει υποχρέωση να ανορθώσει τη ζημία που επέρχεται από την ακύρωση στο μέτρο που δεν υπερβαίνει το διαφέρον από την έγκυρη δικαιοπραξία. Η υποχρέωση για αποζημίωση αποκλείεται, αν αυτός που ζημιώθηκε γνώριζε ή όφειλε να γνωρίζει την πλάνη.

Κώδικας

Αστικός Κώδικας

Συντομογραφία

ΑΚ

Άρθρο

145

Δείτε το άρθρο→

ΑΚ Άρθρο 1849

Αστικός Κώδικας

Σχετικότητα: 91.3%

Κείμενο Άρθρου

ΑΚ Άρθρο 1849: Η αποποίηση είναι άκυρη αν ο κληρονόμος έχει ρητά ή σιωπηρά δηλώσει ότι αποδέχεται την κληρονομία. Από τη σύνταξη απογραφής της κληρονομίας και μόνο δεν συνάγεται τέτοια δήλωση.

Κώδικας

Αστικός Κώδικας

Συντομογραφία

ΑΚ

Άρθρο

1849

Δείτε το άρθρο→

ΑΚ Άρθρο 2019

Αστικός Κώδικας

Σχετικότητα: 91.3%

Κείμενο Άρθρου

ΑΚ Άρθρο 2019: Έναρξη, αποδοχή, αποποίηση Το λειτούργημα του εκτελεστή αρχίζει από την αποδοχή του. Η αποδοχή και η αποποίηση γίνονται με δήλωση στο γραμματέα του δικαστηρίου της κληρονομίας, ο οποίος συντάσσει σχετική έκθεση. Η δήλωση είναι άκυρη, αν γίνει πριν από την επαγωγή της κληρονομίας ή με αίρεση ή με προθεσμία. Ύστερα από αίτηση οποιουδήποτε έχει συμφέρον, ο πρόεδρος του δικαστηρίου της κληρονομίας ορίζει προθεσμία για να κάνει ο εκτελεστής τη δήλωση. Αν η προθεσμία περάσει άπρακτη, ο εκτελεστής θεωρείται ότι αποποιήθηκε το λειτούργημα.

Κώδικας

Αστικός Κώδικας

Συντομογραφία

ΑΚ

Άρθρο

2019

Δείτε το άρθρο→

ΑΚ Άρθρο 1855

Αστικός Κώδικας

Σχετικότητα: 90.9%

Κείμενο Άρθρου

ΑΚ Άρθρο 1855: Αν πεθάνει ο κληρονόμος πριν από την παρέλευση της προθεσμίας για αποποίηση, η προθεσμία αυτή δεν λήγει πριν από την παρέλευση της προθεσμίας για αποποίηση που τάσσεται για την κληρονομία του κληρονόμου. Αν υπάρχουν περισσότεροι κληρονόμοι του κληρονόμου, ο καθένας μπορεί να αποποιηθεί την κληρονομία κατά το μέρος που αντιστοιχεί στη μερίδα του.

Κώδικας

Αστικός Κώδικας

Συντομογραφία

ΑΚ

Άρθρο

1855

Δείτε το άρθρο→

ΑΚ Άρθρο 157

Αστικός Κώδικας

Σχετικότητα: 90.8%

Κείμενο Άρθρου

ΑΚ Άρθρο 157: Όταν περάσουν δύο χρόνια από τη δικαιοπραξία επέρχεται απόσβεση του δικαιώματος για ακύρωση. Αν η πλάνη ή η απάτη ή η απειλή εξακολούθησαν και μετά τη δικαιοπραξία, η διετία αρχίζει από τότε που πέρασε η κατάσταση αυτή. Σε καμία περίπτωση δεν επιτρέπεται ακύρωση όταν περάσουν είκοσι χρόνια από τη δικαιοπραξία.

Κώδικας

Αστικός Κώδικας

Συντομογραφία

ΑΚ

Άρθρο

157

Δείτε το άρθρο→

ΚΠολΔ Άρθρο 921

Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας

Σχετικότητα: 90.0%

Κείμενο Άρθρου

ΚΠολΔ Άρθρο 921: 1. Η αναγκαστική εκτέλεση που άρχισε κατά του οφειλέτη συνεχίζεται μετά το θάνατό του αφόσου ο κληρονόμος αποδεχτεί την κληρονομία η αφότου περάσει η προθεσμία για την αποποίηση ή αφότου διοριστεί κηδεμόνας της σχολάζουσας κληρονομίας. 2. Όσο ο κληρονόμος έχει το δικαίωμα να αποποιηθεί την κληρονομία δεν μπορεί να γίνει αναγκαστική εκτέλεση για να ικανοποιηθεί απαίτηση κατά της κληρονομίας, εκτός αν έχει διοριστεί κηδεμόνας της σχολάζουσας κληρονομίας. 3. Αναγκαστική εκτέλεση για να ικανοποιηθούν απαιτήσεις κατά οφειλέτη που έγινε κληρονόμος δεν μπορεί να γίνει κατά της κληρονομίας, πριν αυτός την αποδεχτεί ή πριν περάσει η προθεσμία για να την αποποιηθεί. 4. Όταν σε αμφοτεροβαρείς συμβάσεις ο οφειλέτης έχει υποχρέωση παροχής, με τον όρο ότι ο δανειστής θα εκπληρώσει ταυτόχρονα την αντιπαροχή που τον βαρύνει, η αναγκαστική εκτέλεση δεν μπορεί να προχωρήσει πριν γίνει η προσφορά της αντιπαροχής στον οφειλέτη, εκτός αν αποδεικνύεται με έγγραφο δημόσιο ή ιδιωτικό που έχει αποδεικτική δύναμη ότι εκπληρώθηκε ήδη η αντιπαροχή ή ότι ο οφειλέτης περιήλθε σε υπερημερία αποδοχής.

Κώδικας

Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας

Συντομογραφία

ΚΠολΔ

Άρθρο

921

Δείτε το άρθρο→

ΑΚ Άρθρο 1378

Αστικός Κώδικας

Σχετικότητα: 89.5%

Κείμενο Άρθρου

ΑΚ Άρθρο 1378: Ποιος ενάγει για ακύρωση "Η αγωγή για ακύρωση του γάμου μπορεί να ασκηθεί: 1. στις περιπτώσεις των άρθρων 1350 έως 1352, 1354, 1356, 1357 και 1360 από τους συζύγους και από οποιονδήποτε έχει έννομο συμφέρον, καθώς και από τον εισαγγελέα αυτεπαγγέλτως. 2. στις περιπτώσεις των άρθρων 1374 και 1375 μόνο από τον σύζυγο που πλανήθηκε ή απειλήθηκε, όχι όμως από τους κληρονόμους του.".

Κώδικας

Αστικός Κώδικας

Συντομογραφία

ΑΚ

Άρθρο

1378

Δείτε το άρθρο→

ΑΚ Άρθρο 1527

Αστικός Κώδικας

Σχετικότητα: 88.7%

Κείμενο Άρθρου

ΑΚ Άρθρο 1527: Η κληρονομία που επάγεται στο ανήλικο τέκνο θεωρείται ότι γίνεται αποδεκτή πάντοτε με το ευεργέτημα της απογραφής, και το τέκνο, με την επιφύλαξη των διατάξεων του άρθρου 1912, δεν εκπίπτει από το ευεργέτημα αυτό. Τρίτοι, που έχουν έννομο συμφέρον, μπορούν να αξιώσουν από το γονέα, ο οποίος έχει τη διοίκηση, να συντάξει απογραφή μέσα σε τέσσερις μήνες το βραδύτερο.

Κώδικας

Αστικός Κώδικας

Συντομογραφία

ΑΚ

Άρθρο

1527

Δείτε το άρθρο→

ΑΚ Άρθρο 1828

Αστικός Κώδικας

Σχετικότητα: 88.0%

Κείμενο Άρθρου

ΑΚ Άρθρο 1828: Κληροδοσία στο μεριδούχο Αν στο μεριδούχο καταλείφθηκε κληροδοσία, μπορεί να την αποποιηθεί και να ασκήσει ολόκληρο το δικαίωμά του στη νόμιμη μοίρα. Αν δεν αποποιηθεί την κληροδοσία, ασκεί το δικαίωμα της νόμιμης μοίρας για το μέρος που λείπει. Εκείνος που βαρύνεται με την κληροδοσία δικαιούται να τάξει στο μεριδούχο εύλογη προθεσμία για να την αποποιηθεί. Αν η προθεσμία περάσει άπρακτη, το δικαίωμα αποποίησης χάνεται.

Κώδικας

Αστικός Κώδικας

Συντομογραφία

ΑΚ

Άρθρο

1828

Δείτε το άρθρο→

ΑΚ Άρθρο 141

Αστικός Κώδικας

Σχετικότητα: 87.9%

Κείμενο Άρθρου

ΑΚ Άρθρο 141: Πλάνη ουσιώδης Η πλάνη είναι ουσιώδης όταν αναφέρεται σε σημείο τόσο σπουδαίο για την όλη δικαιοπραξία, ώστε, αν το πρόσωπο γνώριζε την πραγματική κατάσταση, δεν θα επιχειρούσε τη δικαιοπραξία.

Κώδικας

Αστικός Κώδικας

Συντομογραφία

ΑΚ

Άρθρο

141

Δείτε το άρθρο→

ΑΚ Άρθρο 1940

Αστικός Κώδικας

Σχετικότητα: 87.9%

Κείμενο Άρθρου

ΑΚ Άρθρο 1940: Αποδοχή ή αποποίηση του καταπιστεύματος Μόλις γίνει η επαγωγή της κληρονομίας στον καταπιστευματοδόχο αυτός δικαιούται να αποδεχθεί ή να αποποιηθεί την κληρονομία κατά τις διατάξεις για την αποδοχή ή την αποποίησή της.

Κώδικας

Αστικός Κώδικας

Συντομογραφία

ΑΚ

Άρθρο

1940

Δείτε το άρθρο→

ΚΠολΔ Άρθρο 812

Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας

Σχετικότητα: 87.7%

Κείμενο Άρθρου

ΚΠολΔ Άρθρο 812: Η δήλωση αποποίησης κληρονομίας ή αποδοχής κληρονομίας με το ευεργέτημα της απογραφής, αποδοχής ή αποποίησης του λειτουργήματος του εκτελεστή ή παραίτησης από αυτό και αποδοχής του διορισμού E Τεύχος A’ 30/27.02.2026786 κηδεμόνα σχολάζουσας κληρονομίας ή παραίτησης από αυτόν γίνεται στη γραμματεία του δικαστηρίου της κληρονομίας. Με τη διαδικασία του πρώτου εδαφίου δύναται να υποβληθεί και δήλωση αποδοχής κληρονομίας από τον κληρονόμο. Στην περίπτωση αυτή, ο δηλών έχει υποχρέωση να παρίσταται μετά ή διά πληρεξουσίου δικηγόρου.

Κώδικας

Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας

Συντομογραφία

ΚΠολΔ

Άρθρο

812

Τροποποίηση

Ν. 5282/2026

Δείτε το άρθρο→

ΑΚ Άρθρο 152

Αστικός Κώδικας

Σχετικότητα: 87.6%

Κείμενο Άρθρου

ΑΚ Άρθρο 152: Παράλληλα με την ακύρωση της δικαιοπραξίας εκείνος που απειλήθηκε έχει δικαίωμα να ζητήσει και την ανόρθωση κάθε άλλης ζημίας σύμφωνα με τις διατάξεις για τις αδικοπραξίες. Έχει επίσης δικαίωμα να αποδεχτεί τη δικαιοπραξία και να ζητήσει μόνο την ανόρθωση της ζημίας.

Κώδικας

Αστικός Κώδικας

Συντομογραφία

ΑΚ

Άρθρο

152

Δείτε το άρθρο→

ΑΚ Άρθρο 1374

Αστικός Κώδικας

Σχετικότητα: 87.5%

Κείμενο Άρθρου

ΑΚ Άρθρο 1374: Ακυρώσιμος εξαιτίας πλάνης Γάμος που έχει τελεσθεί μπορεί να ακυρωθεί εξαιτίας πλάνης σχετικής με την ταυτότητα του προσώπου του άλλου συζύγου. Η ακύρωση αποκλείεται, αν ο σύζυγος αναγνώρισε το γάμο μετά τη διάλυση της πλάνης.

Κώδικας

Αστικός Κώδικας

Συντομογραφία

ΑΚ

Άρθρο

1374

Δείτε το άρθρο→

ΑΚ Άρθρο 1376

Αστικός Κώδικας

Σχετικότητα: 87.5%

Κείμενο Άρθρου

ΑΚ Άρθρο 1376: Πώς γίνεται η ακύρωση Στην περίπτωση του άκυρου γάμου, καθώς και αυτού που έγινε από πλάνη ή με απειλή, απαιτείται δικαστική απόφαση που να τον ακυρώνει.

Κώδικας

Αστικός Κώδικας

Συντομογραφία

ΑΚ

Άρθρο

1376

Δείτε το άρθρο→

ΚΠολΔ Άρθρο 292

Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας

Σχετικότητα: 87.0%

Κείμενο Άρθρου

ΚΠολΔ Άρθρο 292: Ο κληρονόμος, ο κληροδόχος ή ο καταπιστευματοδόχος δεν μπορούν να κληθούν για να επαναληφθεί η δίκη που έχει διακοπεί πριν περάσει η προθεσμία της αποποίησης ή πριν χάσουν με οποιοδήποτε άλλο τρόπο το δικαίωμα της αποποίησης.

Κώδικας

Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας

Συντομογραφία

ΚΠολΔ

Άρθρο

292

Δείτε το άρθρο→

ΑΚ Άρθρο 1848

Αστικός Κώδικας

Σχετικότητα: 86.5%

Κείμενο Άρθρου

ΑΚ Άρθρο 1848: Δήλωση αποποίησης Η αποποίηση γίνεται με δήλωση στο γραμματέα του δικαστηρίου της κληρονομίας. Για αποποίηση που γίνεται με αντιπρόσωπο απαιτείται ειδική πληρεξουσιότητα με συμβολαιογραφικό έγγραφο. Το δημόσιο δεν μπορεί να αποποιηθεί την κληρονομία που του έχει επαχθεί εξ αδιαθέτου.

Κώδικας

Αστικός Κώδικας

Συντομογραφία

ΑΚ

Άρθρο

1848

Δείτε το άρθρο→

ΑΚ Άρθρο 1852

Αστικός Κώδικας

Σχετικότητα: 86.4%

Κείμενο Άρθρου

ΑΚ Άρθρο 1852: Αποποίηση και αποδοχή από άλλο λόγο Εκείνος που αποποιήθηκε την κληρονομία που του έχει επαχθεί από διαθήκη μπορεί να την αποδεχτεί, αν ύστερα του επαχθεί εξ αδιαθέτου.

Κώδικας

Αστικός Κώδικας

Συντομογραφία

ΑΚ

Άρθρο

1852

Δείτε το άρθρο→

ΑΚ Άρθρο 142

Αστικός Κώδικας

Σχετικότητα: 86.1%

Κείμενο Άρθρου

ΑΚ Άρθρο 142: Η πλάνη που αναφέρεται σε ιδιότητες του προσώπου ή του πράγματος θεωρείται ουσιώδης, αν κατά τη συμφωνία των μερών ή με βάση την καλή πίστη και τα συναλλακτικά ήθη, οι ιδιότητες αυτές είναι τόσο σπουδαίες για την όλη δικαιοπραξία, ώστε, αν το πρόσωπο γνώριζε την πραγματική κατάσταση, δεν θα επιχειρούσε τη δικαιοπραξία.

Κώδικας

Αστικός Κώδικας

Συντομογραφία

ΑΚ

Άρθρο

142

Δείτε το άρθρο→

ΠΔ18 Άρθρο 46

Π.Δ. 18/1989 - Κωδικοποίηση διατάξεων για το Συμβούλιο της Επικρατείας

Σχετικότητα: 86.1%

Κείμενο Άρθρου

ΠΔ18 Άρθρο 46: Προθεσμία 1.Η αίτηση ακυρώσεως ασκείται, ενδεικτικώς δεν ορίζεται διαφορετικά, μέσα σε προθεσμία εξήντα ημερών που αρχίζει από την επομένη της κοινοποίησης της προσβαλλόμενης πράξης ή της δημοσίευσή της, αν την τελευταία επιβάλλει ο νόμος ή, διαφορετικά, από τότε που ο αιτών έλαβε πλήρη γνώση της πράξης. Στις περιπτώσεις των παραγράφων 2, 3 και 4 του άρθρου 45 η προθεσμία αρχίζει από την παρέλευση των προθεσμιών που ορίζουν οι διατάξεις αυτές. 2.Κάθε διοικητική προσφυγή, εκτός από εκείνη που προβλέπεται στην παράγραφο 2 του άρθρου 45 του παρόντος, καθώς και η απλή αίτηση θεραπείας δι' αναφοράς στην αρχή που έχει εκδώσει στην πράξη ή στην προϊσταμένη αρχή, διακόπτει την προθεσμία της παραγράφου 1 του παρόντος άρθρου για το χρονικό διάστημα που ορίζεται για την έκδοση σχετικής πράξεως ή, αν τέτοιο χρονικό διάστημα δεν ορίζεται, για 30 ημέρες ή έως την κοινοποίηση ή την πλήρη γνώση της απάντησης της Διοικήσεως εφόσον αυτές πραγματοποιήθηκαν πριν παρέλθουν οι προθεσμίες αυτές. 3.Η διάταξη της παραγράφου 3 του άρθρου 41 του παρόντος για την παράταση εφαρμόζεται και στην εξηκονθήμερη προθεσμία για την άσκηση της αίτησης ακυρώσεως.

Κώδικας

Π.Δ. 18/1989 - Κωδικοποίηση διατάξεων για το Συμβούλιο της Επικρατείας

Συντομογραφία

ΠΔ18

Άρθρο

46

Δείτε το άρθρο→

ΚΠολΔ Άρθρο 265

Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας

Σχετικότητα: 85.6%

Κείμενο Άρθρου

ΚΠολΔ Άρθρο 265: Ο κληρονόμος που ενάγεται για απαίτηση κατά της κληρονομίας, εφόσον έχει ακόμη το δικαίωμα να την αποποιηθεί, μπορεί να ζητήσει αναβολή της συζήτησης. Αν το δικαστήριο δεχτεί την αίτηση αναβάλλει τη συζήτηση εωσότου περάσει η προθεσμία για την αποποίηση της κληρονομίας.

Κώδικας

Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας

Συντομογραφία

ΚΠολΔ

Άρθρο

265

Δείτε το άρθρο→

ΠτωχΚ Άρθρο 67

Πτωχευτικός Κώδικας

Σχετικότητα: 85.4%

Κείμενο Άρθρου

ΠτωχΚ Άρθρο 67: Διορισμός Εμπειρογνώμονα 1. Ο διορισμός του εμπειρογνώμονα γίνεται μέσω επιλογής του από το Μητρώο Εμπειρογνωμόνων, τον οποίο δικαιούται να αποδεχθεί εντός προθεσμίας τεσσάρων (4) εργασίμων ημερών. Η άπρακτη παρέλευση της προθεσμίας αυτής ισοδυναμεί με αποποίηση αποδοχής. 2. Ο εμπειρογνώμονας υποχρεούται να αποποιηθεί τον διορισμό του αν συντρέχουν στο πρόσωπό του περιστάσεις που θα μπορούσαν να επηρεάσουν την ανεξαρτησία του. Τέτοιες περιστάσεις είναι ιδίως: α) Κάθε προσωπική ή επαγγελματική σχέση με τον οφειλέτη ή πιστωτή, ή β) οποιοδήποτε οικονομικό ή άλλο συμφέρον, άμεσο ή έμμεσο, από την έκβαση της διαδικασίας.

Κώδικας

Πτωχευτικός Κώδικας

Συντομογραφία

ΠτωχΚ

Άρθρο

67

Δείτε το άρθρο→

ΚΠολΔ Άρθρο 814

Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας

Σχετικότητα: 85.0%

Κείμενο Άρθρου

ΚΠολΔ Άρθρο 814: 1. Όταν κατά το νόμο έχει κανείς το δικαίωμα να ζητήσει την εκκαθάριση κληρονομίας και το διορισμό εκκαθαριστή της, η εκκαθάριση της κληρονομίας διατάσσεται και ο διορισμός, η αντικατάσταση και η παύση του εκκαθαριστή γίνεται από το δικαστήριο της κληρονομίας. Από το ίδιο δικαστήριο παρατείνεται η προθεσμία για τη σύνταξη της απογραφής της κληρονομίας από τον εκκαθαριστή και γίνεται ο κανονισμός της σύμμετρης πληρωμής των δανειστών. 2. Αν εκείνος που πέθανε έχει κηρυχθεί σε κατάσταση πτώχευσης, δεν είναι δυνατό να διαταχθεί δικαστική εκκαθάριση της κληρονομίας του και η εκκαθάριση παύει, αν κηρυχθεί σε κατάσταση πτώχευσης κατά τη διάρκειά της.

Κώδικας

Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας

Συντομογραφία

ΚΠολΔ

Άρθρο

814

Δείτε το άρθρο→

ΑΚ Άρθρο 1625

Αστικός Κώδικας

Σχετικότητα: 84.9%

Κείμενο Άρθρου

ΑΚ Άρθρο 1625: Κληρονομία ή κληροδοσία που επάγεται στον ανήλικο Ο επίτροπος, χωρίς τη γνωμοδότηση του εποπτικού συμβουλίου και την άδεια του δικαστηρίου, δεν έχει το δικαίωμα στο όνομα του ανηλίκου: 1. να αποποιείται κληρονομία ή να παραιτείται από τη νόμιμη μοίρα κληρονομίας που επάγεται στον ανήλικο. 2. να αποδέχεται κληροδοσία ή δωρεά που συνεπάγεται βάρη. 3. να αποποιείται κληροδοσία που περιέρχεται στον ανήλικο. Όσον αφορά την αποδοχή κληρονομίας, η οποία επάγεται στον ανήλικο, έχει ανάλογη εφαρμογή η διάταξη του άρθρου 1527.

Κώδικας

Αστικός Κώδικας

Συντομογραφία

ΑΚ

Άρθρο

1625

Τροποποίηση

30/12/1996

Δείτε το άρθρο→

ΑΚ Άρθρο 1193

Αστικός Κώδικας

Σχετικότητα: 84.8%

Κείμενο Άρθρου

ΑΚ Άρθρο 1193: Αποδοχή κληρονομίας ή κληροδοσίας Μεταγράφεται επίσης στο γραφείο μεταγραφών της περιφέρειας του ακινήτου κάθε αποδοχή κληρονομίας ή κληροδοσίας, εφόσον με αυτήν περιέρχεται στον κληρονόμο ή στον κληροδόχο ακίνητο της κληρονομίας ή εμπράγματο δικαίωμα πάνω σ' αυτό ή εμπράγματο δικαίωμα πάνω σε ξένο ακίνητο ή καταργείται τέτοιο δικαίωμα. Για τη μεταγραφή απαιτείται να βεβαιωθεί ο θάνατος του κληρονομουμένου.

Κώδικας

Αστικός Κώδικας

Συντομογραφία

ΑΚ

Άρθρο

1193

Δείτε το άρθρο→

ΚΠολΔ Άρθρο 564

Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας

Σχετικότητα: 84.2%

Κείμενο Άρθρου

ΚΠολΔ Άρθρο 564: 1. Αν ο αναιρεσείων διαμένει στην Ελλάδα, η προθεσμία της αναίρεσης είναι τριάντα ημέρες και αρχίζει από την επίδοση της απόφασης. «2. Αν ο αναιρεσείων διαμένει στο εξωτερικό ή η διαμονή του είναι άγνωστη, η προθεσμία της αναίρεσης είναι εξήντα (60) ημέρες και αρχίζει από την επίδοση της απόφασης.» «3. Αν η απόφαση δεν επιδόθηκε, η προθεσμία της αναίρεσης είναι ένα (1) έτος και αρχίζει από τη δημοσίευση της απόφασης που περατώνει τη δίκη.» 4. Αν εκείνος που έχει δικαίωμα να ασκήσει αναίρεση πέθανε, η προθεσμία της αναίρεσης αρχίζει μόνο από την επίδοση της απόφασης που περατώνει τη δίκη στους καθολικούς διαδόχους ή τους κληροδόχους.

Κώδικας

Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας

Συντομογραφία

ΚΠολΔ

Άρθρο

564

Τροποποίηση

01/01/2026

Δείτε το άρθρο→

ΠΚ Άρθρο 31

Ποινικός Κώδικας

Σχετικότητα: 83.9%

Κείμενο Άρθρου

ΠΚ Άρθρο 31: Νομική πλάνη 1. Μόνη η άγνοια του αξιοποίνου δεν αρκεί για να αποκλείσει τον καταλογισμό. 2. Η πράξη όμως δεν καταλογίζεται σε εκείνον που την τελεί αν αυτός δεν είχε συνείδηση του άδικου χαρακτήρα της λόγω πλάνης που δεν μπορούσε να αποφύγει, μολονότι κατέβαλε την οφειλόμενη από τις περιστάσεις και δυνατή γι' αυτόν επιμέλεια (συγγνωστή νομική πλάνη). Αν ο υπαίτιος μπορούσε να αποφύγει την πλάνη, η πράξη καταλογίζεται σε αυτόν, αλλά το δικαστήριο μπορεί να του επιβάλει μειωμένη ποινή (άρθρο 83).

Κώδικας

Ποινικός Κώδικας

Συντομογραφία

ΠΚ

Άρθρο

31

Δείτε το άρθρο→

ΑΚ Άρθρο 131

Αστικός Κώδικας

Σχετικότητα: 83.8%

Κείμενο Άρθρου

ΑΚ Άρθρο 131: "Η δήλωση της βούλησης είναι άκυρη αν, κατά το χρόνο που έγινε, το πρόσωπο δεν είχε συνείδηση των πράξεών του ή βρισκόταν σε ψυχική ή διανοητική διαταραχή που περιόριζε αποφασιστικά τη λειτουργία της βούλησής του. Οι κληρονόμοι μπορούν, μέσα σε μια πενταετία από την επαγωγή, να προσβάλουν για έναν από τους λόγους της προηγούμενης παραγράφου τις μη χαριστικές δικαιοπραξίες που έγιναν από τον κληρονομούμενο ή προς αυτόν τότε μόνο: 1. αν κατά την κατάρτιση της δικαιοπραξίας εκκρεμούσε διαδικασία για την υποβολή του κληρονομουμένου σε δικαστική συμπαράσταση λόγω ψυχικής ή διανοητικής διαταραχής, που δεν πρόλαβε να ολοκληρωθεί ή αν μετά την κατάρτιση ο κληρονομούμενος υποβλήθηκε σε δικαστική συμπαράσταση για την παραπάνω αιτία. 2. αν η δικαιοπραξία καταρτίστηκε ενόσω αυτός βρισκόταν έγκλειστος σε ειδική για την κατάστασή του μονάδα ψυχικής υγείας. 3. αν η κατάσταση που επικαλούνται οι κληρονόμοι προκύπτει από την ίδια τη δικαιοπραξία που προσβάλλεται".

Κώδικας

Αστικός Κώδικας

Συντομογραφία

ΑΚ

Άρθρο

131

Τροποποίηση

30/12/1996

Δείτε το άρθρο→

ΑΚ Άρθρο 940

Αστικός Κώδικας

Σχετικότητα: 83.8%

Κείμενο Άρθρου

ΑΚ Άρθρο 940: Περιπτώσεις Δεν αποτελεί απαλλοτρίωση η αποποίηση από τον οφειλέτη κληρονομίας ή κληροδοσίας. Δεν θεωρείται απαλλοτρίωση η καταβολή ληξιπρόθεσμου χρέους. Η δόση αντί καταβολής είναι απαλλοτρίωση.

Κώδικας

Αστικός Κώδικας

Συντομογραφία

ΑΚ

Άρθρο

940

Δείτε το άρθρο→

ΑΚ Άρθρο 1858

Αστικός Κώδικας

Σχετικότητα: 83.7%

Κείμενο Άρθρου

ΑΚ Άρθρο 1858: Αγωγές κατά της κληρονομίας Όσο ο κληρονόμος έχει το δικαίωμα να αποποιηθεί την κληρονομία δεν μπορεί να ασκηθεί δικαστικώς εναντίον του αξίωση που στρέφεται κατά της κληρονομίας, εκτός αν έχει διοριστεί κηδεμόνας της σχολάζουσας κληρονομίας.

Κώδικας

Αστικός Κώδικας

Συντομογραφία

ΑΚ

Άρθρο

1858

Δείτε το άρθρο→

ΑΚ Άρθρο 1902

Αστικός Κώδικας

Σχετικότητα: 83.5%

Κείμενο Άρθρου

ΑΚ Άρθρο 1902: Αποδοχή με το ευεργέτημα της απογραφής Όσο ο κληρονόμος έχει δικαίωμα να αποποιηθεί την κληρονομία, μπορεί να δηλώσει ότι την αποδέχεται με το ευεργέτημα της απογραφής. Η δήλωση γίνεται στο γραμματέα του δικαστηρίου της κληρονομίας. Η δήλωση αποδοχής θεωρείται ότι έγινε με το ευεργέτημα της απογραφής, αν ο κληρονόμος είναι πρόσωπο για το οποίο η αποδοχή της κληρονομίας γίνεται κατά το νόμο με το ευεργέτημα της απογραφής.

Κώδικας

Αστικός Κώδικας

Συντομογραφία

ΑΚ

Άρθρο

1902

Δείτε το άρθρο→

ΑΚ Άρθρο 1883

Αστικός Κώδικας

Σχετικότητα: 82.9%

Κείμενο Άρθρου

ΑΚ Άρθρο 1883: Σε περίπτωση αφάντου Αν εμφανιστεί εκείνος που κηρύχθηκε άφαντος, μπορεί να απαιτήσει την απόδοση της περιουσίας του κατά τις διατάξεις της αγωγής περί κλήρου. Όσο ζει ακόμη εκείνος που κηρύχθηκε άφαντος, η παραγραφή της απαίτησής του δεν λήγει πριν μάθει ότι κηρύχθηκε άφαντος και περάσει από τότε ένα έτος. Το ίδιο ισχύει και αν από πλάνη κάποιος κρίθηκε ότι πέθανε, χωρίς να έχει κηρυχθεί άφαντος.

Κώδικας

Αστικός Κώδικας

Συντομογραφία

ΑΚ

Άρθρο

1883

Δείτε το άρθρο→

ΑΚ Άρθρο 1917

Αστικός Κώδικας

Σχετικότητα: 82.6%

Κείμενο Άρθρου

ΑΚ Άρθρο 1917: Αναγγελία δανειστών Μέσα σε τέσσερις μήνες από την τελευταία δημοσίευση που γίνεται σύμφωνα με το προηγούμενο άρθρο, όποιος θεωρεί τον εαυτό του δανειστή της κληρονομίας οφείλει να αναγγείλει στον εκκαθαριστή την απαίτησή του με τα δικαιολογητικά στοιχεία. Με βάση τις απαιτήσεις που αναγγέλθηκαν ο εκκαθαριστής έχει υποχρέωση, μέσα σε τρεις μήνες από την παρέλευση της προθεσμίας για αναγγελία, να τελειώσει την απογραφή της κληρονομίας. Το δικαστήριο της κληρονομίας μπορεί να παρατείνει αυτή την προθεσμία για σπουδαίους λόγους.

Κώδικας

Αστικός Κώδικας

Συντομογραφία

ΑΚ

Άρθρο

1917

Δείτε το άρθρο→

ΑΚ Άρθρο 1912

Αστικός Κώδικας

Σχετικότητα: 82.5%

Κείμενο Άρθρου

ΑΚ Άρθρο 1912: Σε περίπτωση προσώπων ανίκανων ή με περιορισμένη ικανότητα για δικαιοπραξία, για τα οποία η αποδοχή της κληρονομίας γίνεται κατά το νόμο με το ευεργέτημα της απογραφής, έκπτωση από το ευεργέτημα επειδή δεν συντάχθηκε απογραφή επέρχεται αν μέσα σε ένα χρόνο , αφότου τα πρόσωπα έγιναν απεριορίστως ικανά, δεν έκαναν την απογραφή.

Κώδικας

Αστικός Κώδικας

Συντομογραφία

ΑΚ

Άρθρο

1912

Δείτε το άρθρο→

ΑΚ Άρθρο 1711

Αστικός Κώδικας

Σχετικότητα: 82.0%

Κείμενο Άρθρου

ΑΚ Άρθρο 1711: Ύπαρξη κληρονόμου "Κληρονόμος μπορεί να γίνει εκείνος που κατά το χρόνο της επαγωγής βρίσκεται στη ζωή ή έχει τουλάχιστον συλληφθεί. Κληρονόμος μπορεί να γίνει και το τέκνο που γεννήθηκε ύστερα από μεταθανάτια τεχνητή γονιμοποίηση. Χρόνος της επαγωγής είναι ο χρόνος θανάτου του κληρονομουμένου."

Κώδικας

Αστικός Κώδικας

Συντομογραφία

ΑΚ

Άρθρο

1711

Τροποποίηση

23/12/2002

Δείτε το άρθρο→

ΑΚ Άρθρο 49

Αστικός Κώδικας

Σχετικότητα: 81.9%

Κείμενο Άρθρου

ΑΚ Άρθρο 49: Οι κληρονόμοι και οι κληροδόχοι της περιουσίας του αφάντου έχουν υποχρέωση να δώσουν ασφάλεια για την ενδεχόμενη απόδοση της περιουσίας σε επικρατέστερους δικαιούχους ή στον άφαντο. Όσοι ασκούν οποιοδήποτε άλλο δικαίωμα που εξαρτάται από το θάνατο του αφάν του μπορούν να υποχρεωθούν σε ασφάλεια. Η ασφάλεια αίρεται όταν περάσουν δέκα χρόνια από τότε που η περιουσία παραδόθηκε στους κληρονόμους ή τους κληροδόχους ή από τότε που ασκήθηκε άλλο δικαίωμα.

Κώδικας

Αστικός Κώδικας

Συντομογραφία

ΑΚ

Άρθρο

49

Δείτε το άρθρο→

ΑΚ Άρθρο 1846

Αστικός Κώδικας

Σχετικότητα: 81.9%

Κείμενο Άρθρου

ΑΚ Άρθρο 1846: Αυτοδίκαιη κτήση Ο κληρονόμος αποκτά αυτοδικαίως την κληρονομία μόλις γίνει η επαγωγή, με την επιφύλαξη της διάταξης του άρθρου 1198.

Κώδικας

Αστικός Κώδικας

Συντομογραφία

ΑΚ

Άρθρο

1846

Δείτε το άρθρο→

ΚΠολΔ Άρθρο 559

Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας

Σχετικότητα: 81.8%

Κείμενο Άρθρου

ΚΠολΔ Άρθρο 559: Αναίρεση επιτρέπεται μόνο 1) αν παραβιάστηκε κανόνας του ουσιαστικού δικαίου, στον οποίο περιλαμβάνονται και οι ερμηνευτικοί κανόνες των δικαιοπραξιών, αδιάφορο αν πρόκειται για νόμο ή έθιμο, ελληνικό ή ξένο, εσωτερικού ή διεθνούς δικαίου. Η παράβαση των διδαγμάτων της κοινής πείρας αποτελεί λόγο αναίρεσης μόνο αν τα διδάγματα αυτά αφορούν την ερμηνεία κανόνων δικαίου ή την υπαγωγή των πραγματικών γεγονότων σ' αυτούς, 2) αν το δικαστήριο δεν είχε τη νόμιμη σύνθεση ή έλαβε μέρος στη σύνθεσή του δικαστής του οποίου είχε γίνει δεκτή η εξαίρεση ή κατά του οποίου είχε ασκηθεί αγωγή κακοδικίας, 3) αν το δικαστήριο απέρριψε την αίτηση για εξαίρεση δικαστή, αν και ο δικαστής αυτός, σύμφωνα με τα πραγματικά περιστατικά που δέχτηκε η απόφαση, έπρεπε κατά το νόμο να εξαιρεθεί, 4) αν το δικαστήριο έχει υπερβεί τη δικαιοδοσία των πολιτικών δικαστηρίων, 5) αν το δικαστήριο σε περίπτωση καθ' ύλην αρμοδιότητας εσφαλμένα δέχτηκε ότι είναι αρμόδιο ή αναρμόδιο, με την επιφύλαξη των διατάξεων του άρθρου 47 ή αν το δικαστήριο στο οποίο παραπέμφθηκε η υπόθεση παραβίασε τις διατάξεις του άρθρου 46, 6) αν παρά το νόμο και ιδίως παρά τις σχετικές με την επίδοση διατάξεις ο διάδικος δικάστηκε ερήμην, 7) αν παράνομα αποκλείστηκε η δημοσιότητα της διαδικασίας, 8) αν το δικαστήριο παρά το νόμο έλαβε υπόψη πράγματα που δεν προτάθηκαν ή δεν έλαβε υπόψη πράγματα που προτάθηκαν και έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης, 9) αν το δικαστήριο επιδίκασε κάτι που δεν ζητήθηκε ή επιδίκασε περισσότερα από όσα ζητήθηκαν ή άφησε αίτηση αδίκαστη, 10) αν το δικαστήριο παρά το νόμο δέχτηκε πράγματα που έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης ως αληθινά χωρίς απόδειξη (διεγράφησαν λέξεις.) 11) αν το δικαστήριο έλαβε υπόψη αποδεικτικά μέσα που ο νόμος δεν επιτρέπει ή παρά το νόμο έλαβε υπόψη αποδείξεις που δεν προσκομίστηκαν ή δεν έλαβε υπόψη αποδεικτικά μέσα που οι διάδικοι επικαλέστηκαν και προσκόμισαν, 12) αν το δικαστήριο παραβίασε τους ορισμούς του νόμου σχετικά με τη δύναμη των αποδεικτικών μέσων, 13) αν το δικαστήριο εσφαλμένα εφάρμοσε τους ορισμούς του νόμου ως προς το βάρος της απόδειξης, 14) αν το δικαστήριο παρά το νόμο κήρυξε ή δεν κήρυξε ακυρότητα, έκπτωση από δικαίωμα ή απαράδεκτο, 15) αν παρά το νόμο ανακλήθηκε οριστική απόφαση, 16) αν το δικαστήριο κατά παράβαση του νόμου δέχτηκε ότι υπάρχει ή ότι δεν υπάρχει δεδικασμένο ή ότι υπάρχει δεδικασμένο με βάση απόφαση που εξαφανίστηκε ύστερα από ένδικο μέσο ή αναγνωρίστηκε ως ανύπαρκτη, 17) αν η ίδια απόφαση περιέχει αντιφατικές διατάξεις, 18) αν το δικαστήριο της παραπομπής δεν συμμορφώθηκε προς την αναιρετική απόφαση, 19) αν η απόφαση δεν έχει νόμιμη βάση και ιδίως αν δεν έχει καθόλου αιτιολογίες ή έχει αιτιολογίες αντιφατικές ή ανεπαρκείς σε ζήτημα που ασκεί ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης, 20) αν το δικαστήριο παραμόρφωσε το περιεχόμενο εγγράφου με το να δεχτεί πραγματικά γεγονότα προφανώς διαφορετικά από εκείνα που αναφέρονται στο έγγραφο αυτό.

Κώδικας

Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας

Συντομογραφία

ΚΠολΔ

Άρθρο

559

Τροποποίηση

01/01/2002

Δείτε το άρθρο→

ΑΚ Άρθρο 1925

Αστικός Κώδικας

Σχετικότητα: 81.4%

Κείμενο Άρθρου

ΑΚ Άρθρο 1925: Εγκατάσταση με αναβλητική αίρεση ή προθεσμία Αν ο διαθέτης εγκατέστησε κάποιον κληρονόμο με αναβλητική αίρεση ή προθεσμία που δεν είχε πληρωθεί κατά το θάνατο του διαθέτη, ο εγκατάστατος θεωρείται καταπιστευματοδόχος. Το ίδιο ισχύει και αν ο προσδιορισμός του εγκαταστάτου εξαρτάται από γεγονός που επέρχεται μετά το θάνατο του διαθέτη.

Κώδικας

Αστικός Κώδικας

Συντομογραφία

ΑΚ

Άρθρο

1925

Δείτε το άρθρο→

ΑΚ Άρθρο 1860

Αστικός Κώδικας

Σχετικότητα: 80.6%

Κείμενο Άρθρου

ΑΚ Άρθρο 1860: Λόγοι Ανάξιος να κληρονομήσει είναι: 1. εκείνος που από πρόθεση θανάτωσε ή αποπειράθηκε να θανατώσει τον κληρονομούμενο, τα τέκνα, τους γονείς ή το σύζυγο του κληρονομουμένου. 2. εκείνος που καταδικάστηκε για ψευδή καταμήνυση του κληρονομουμένου για κακούργημα. 3. εκείνος που από πρόθεση εμπόδισε παράνομα τον κληρονομούμενο να συντάξει ή να ανακαλέσει διαθήκη. 4. εκείνος που με απάτη παρακίνησε ή παράνομα ή αντίθετα προς τα χρηστά ήθη με απειλή ανάγκασε τον κληρονομούμενο να συντάξει ή να αλλάξει διαθήκη. 5. εκείνος που αλλοίωσε ή εξαφάνισε τη διαθήκη του κληρονομουμένου.

Κώδικας

Αστικός Κώδικας

Συντομογραφία

ΑΚ

Άρθρο

1860

Δείτε το άρθρο→

ΑΚ Άρθρο 413

Αστικός Κώδικας

Σχετικότητα: 80.6%

Κείμενο Άρθρου

ΑΚ Άρθρο 413: Αποποίηση του τρίτου Αν ο τρίτος με δήλωσή του προς αυτόν που υποσχέθηκε αποποιήθηκε το δικαίωμά του που πηγάζει από τη σύμβαση, το δικαίωμα αυτό θεωρείται ότι δεν αποκτήθηκε.

Κώδικας

Αστικός Κώδικας

Συντομογραφία

ΑΚ

Άρθρο

413

Δείτε το άρθρο→

ΑΚ Άρθρο 147

Αστικός Κώδικας

Σχετικότητα: 80.0%

Κείμενο Άρθρου

ΑΚ Άρθρο 147: Δήλωση ως συνέπεια απάτης Όποιος παρασύρθηκε με απάτησε δήλωση βούλησης έχει δικαίωμα να ζητήσει να ακυρωθεί η δικαιοπραξία. Αν η δήλωση απευθύνεται σε άλλον και η απάτη έγινε από τρίτον, η ακύρωση μπορεί να ζητηθεί μόνο εφόσον εκείνος προς τον οποίο απευθύνεται η δήλωση ή τρίτος που απέκτησε αμέσως δικαίωμα από αυτήν γνώριζε ή όφειλε να γνωρίζει την απάτη.

Κώδικας

Αστικός Κώδικας

Συντομογραφία

ΑΚ

Άρθρο

147

Δείτε το άρθρο→

ΑΚ Άρθρο 1831

Αστικός Κώδικας

Σχετικότητα: 79.9%

Κείμενο Άρθρου

ΑΚ Άρθρο 1831: Προσδιορισμός της κληρονομίας "Ο υπολογισμός της νόμιμης μοίρας γίνεται με βάση την κατάσταση και την αξία της κληρονομίας κατά το χρόνο του θανάτου του κληρονομουμένου, αφού αφαιρεθούν τα χρέη και οι δαπάνες της κηδείας του και της απογραφής της κληρονομίας. Στην κληρονομία προσθέτονται, με την αξία που είχαν κατά το χρόνο της παροχής, οτιδήποτε ο κληρονομούμενος παραχώρησε, όσο ζούσε, χωρίς αντάλλαγμα σε μεριδούχο είτε με δωρεά είτε με άλλο τρόπο και επίσης οποιαδήποτε δωρεά που ο κληρονομούμενος έκανε στα τελευταία δέκα χρόνια πριν από το θάνατό του, εκτός αν την επέβαλαν λόγοι ευπρέπειας ή ιδιαίτερο ηθικό καθήκον. Για τον υπολογισμό της νόμιμης μοίρας των γονέων δεν συνυπολογίζεται ό,τι περιέρχεται ως εξαίρετο, σύμφωνα με τη δεύτερη παράγραφο του άρθρου 1820, στο σύζυγο που επιζεί".

Κώδικας

Αστικός Κώδικας

Συντομογραφία

ΑΚ

Άρθρο

1831

Δείτε το άρθρο→

ΠΔ18 Άρθρο 25

Π.Δ. 18/1989 - Κωδικοποίηση διατάξεων για το Συμβούλιο της Επικρατείας

Σχετικότητα: 79.7%

Κείμενο Άρθρου

ΠΔ18 Άρθρο 25: Πρόσθετοι λόγοι, υπομνήματα 1. Επιτρέπεται η υποβολή πρόσθετων λόγων ακύρωσης ή προσφυγής με δικόγραφο που κατατίθεται σύμφωνα με την παρ. 1 του άρθρου 19 και επιδίδεται με επιμέλεια του διαδίκου, επί ποινή απαραδέκτου, εντός είκοσι (20) ημερών από τη λήξη της τρίμηνης προθεσμίας για την αποστολή του φακέλου της υπόθεσης σύμφωνα με την παρ. 2 του άρθρου 23 και σε περίπτωση άσκησης ενδίκων μέσων εντός είκοσι (20) ημερών από την παρέλευση τριμήνου, το οποίο αρχίζει από την επίδοση του ενδίκου μέσου σύμφωνα με την περ. α’ της παρ. 1 του άρθρου 21. Όταν εφαρμόζεται το άρθρο 20Α, καθώς και αν δεν τηρηθεί η τρίμηνη προθεσμία της παρ. 2 του άρθρου 23 για την αποστολή του φακέλου από τη Διοίκηση ή περιέλθουν στο Δικαστήριο νέα κρίσιμα στοιχεία μετά από την εκπνοή της προθεσμίας αυτής ή μετά από την παρέλευση τριμήνου από την επίδοση του ενδίκου μέσου, το δικόγραφο πρόσθετων λόγων κατατίθεται και επιδίδεται τουλάχιστον είκοσι (20) πλήρεις ημέρες πριν από τη δικάσιμο. Σε περίπτωση σύντμησης της προθεσμίας της περ. β’ της παρ. 1 του άρθρου 21, το δικόγραφο πρόσθετων λόγων κατατίθεται και επιδίδεται έως την παραμονή της δικασίμου. Αντίγραφο του δικογράφου πρόσθετων λόγων επιδίδεται σε όσους επιδίδεται το ένδικο βοήθημα ή μέσο σύμφωνα με το άρθρο 21 και σε εκείνους που έχουν ήδη ασκήσει παρέμβαση. Η παρ. 7 του άρθρου 21 έχει εφαρμογή και για τις επιδόσεις της παρούσας. 2. Υπομνήματα των διαδίκων, καθώς και στοιχεία του φακέλου ή στοιχεία για την απόδειξη του εννόμου συμφέροντος και των ισχυρισμών των διαδίκων κατατίθενται στη Γραμματεία προαποδεικτικώς το αργότερο δεκαπέντε (15) πλήρεις ημέρες πριν από τη συζήτηση. Αν η προθεσμία αυτή δεν είναι δυνατό να τηρηθεί λόγω σύντμησης προθεσμιών ή για λόγους που κρίνονται δικαιολογημένοι, τα υπομνήματα και τα στοιχεία του πρώτου εδαφίου υποβάλλονται έως την παραμονή της δικασίμου. Με τα υπομνήματα δεν είναι επιτρεπτή η προβολή για πρώτη φορά αυτοτελών λόγων. 3. Το δικόγραφο πρόσθετων λόγων και τα υπομνήματα των διαδίκων υποβάλλονται αποκλειστικά με ηλεκτρονικά μέσα από την ημερομηνία που καθορίζεται σύμφωνα με το άρθρο 162 του ν. 4764/2020 (Α’ 256) και πληρούν τις προϋποθέσεις για τα δημόσια και τα ιδιωτικά ηλεκτρονικά έγγραφα, κατά περίπτωση, του ν. 4727/2020 (Α’ 184), ο οποίος εφαρμόζεται αναλόγως.

Κώδικας

Π.Δ. 18/1989 - Κωδικοποίηση διατάξεων για το Συμβούλιο της Επικρατείας

Συντομογραφία

ΠΔ18

Άρθρο

25

Τροποποίηση

Ν. 5119/2024

Δείτε το άρθρο→

ΚΠολΔ Άρθρο 68

Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας

Σχετικότητα: 79.2%

Κείμενο Άρθρου

ΚΠολΔ Άρθρο 68: Δικαστική προστασία έχει δικαίωμα να ζητήσει όποιος έχει άμεσο έννομο συμφέρον.

Κώδικας

Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας

Συντομογραφία

ΚΠολΔ

Άρθρο

68

Δείτε το άρθρο→

ΑΚ Άρθρο 1570

Αστικός Κώδικας

Σχετικότητα: 79.0%

Κείμενο Άρθρου

ΑΚ Άρθρο 1570: Ποιοι έχουν δικαίωμα να προσβάλουν Δικαίωμα να προσβάλουν την υιοθεσία για έναν από τους λόγους του προηγούμενου άρθρου έχουν, αν μεν υπήρξαν διάδικοι στη δίκη, με το ένδικο μέσο της έφεσης και, αν όχι, με τριτανακοπή: «1. στις περιπτώσεις μη συνδρομής των όρων του νόμου ή θετού τέκνου θύματος αναγκαστικής εξαφάνισης κατά τα άρθρα 322Α παράγραφος 2 και 322Β Π.Κ. ή θετού τέκνου του οποίου τουλάχιστον ο ένας από τους φυσικούς του γονείς είναι θύμα του εγκλήματος αυτού, οποιοσδήποτε έχει έννομο συμφέρον ή ο εισαγγελέας.». 2. Στις περιπτώσεις έλλειψης έγκυρης συναίνεσης, καθώς και όταν αυτή υπήρξε προϊόν πλάνης, απάτης ή απειλής, αυτός του οποίου λείπει η έγκυρη συναίνεση ή ο οποίος πλανήθηκε, εξαπατήθηκε ή απειλήθηκε, όχι όμως και οι κληρονόμοι τους.

Κώδικας

Αστικός Κώδικας

Συντομογραφία

ΑΚ

Άρθρο

1570

Τροποποίηση

27/06/2014

Δείτε το άρθρο→

ΑΚ Άρθρο 1873

Αστικός Κώδικας

Σχετικότητα: 78.9%

Κείμενο Άρθρου

ΑΚ Άρθρο 1873: Μη αυτούσια απόδοση Εφόσον ο νομέας της κληρονομίας δεν είναι σε θέση να την αποδώσει αυτουσίως, ευθύνεται κατά τις διατάξεις για τον αδικαιολόγητο πλουτισμό.

Κώδικας

Αστικός Κώδικας

Συντομογραφία

ΑΚ

Άρθρο

1873

Δείτε το άρθρο→

ΠΔ18 Άρθρο 45

Π.Δ. 18/1989 - Κωδικοποίηση διατάξεων για το Συμβούλιο της Επικρατείας

Σχετικότητα: 78.8%

Κείμενο Άρθρου

ΠΔ18 Άρθρο 45: Αίτηση ακυρώσεως 1.Η αίτηση ακυρώσεως για υπέρβαση εξουσίας ή παράβαση νόμου επιτρέπεται μόνο κατά των εκτελεστών πράξεων των διοικητικών αρχών και των νομικών προσώπων δημοσίου δικαίου, που δεν υπόκεινται σε άλλο ένδικο μέσο ενώπιον δικαστηρίου. 2.Η αίτηση ακυρώσεως είναι απαράδεκτη αν στρέφεται κατά εκτελεστής πράξης, κατά της οποίας προβλέπεται από το νόμο ενδικοφανής προσφυγή, που ασκείται κατά νόμο μέσα σε ορισμένη προθεσμία ενώπιον του οργάνου που έχει εκδώσει την πράξη ή άλλου οργάνου και καθιστά, δυνατή την επανεξέταση της υπόθεσης κατ’ ουσίαν. Στην περίπτωση αυτή η αίτηση ακυρώσεως επιτρέπεται μόνο κατά της πράξης που εκδίδεται επί της προσφυγής. Αν παρέλθει η προθεσμία που τάσσει τυχόν ειδικώς ο νόμος για την έκδοση αποφάσεως επί της ανωτέρω προσφυγής ή, σε περίπτωση που δεν τάσσεται τέτοια προθεσμία, αν παρέλθει άπρακτο τρίμηνο από την υποβολή της προσφυγής, η αίτηση ακυρώσεως ασκείται κατά της τεκμαιρόμενης, από την πάροδο της προθεσμίας, απορρίψεως της προσφυγής. Με την αίτηση ακυρώσεως που ασκήθηκε κατά της τεκμαιρόμενης απόρριψης λογίζεται ότι συμπροσβάλλεται και η απόφαση επί της προσφυγής, που τυχόν εκδόθηκε οποτεδήποτε έως τη συζήτηση. Η απόφαση αυτή μπορεί πάντως και αυτοτελώς να προσβληθεί με αίτηση ακυρώσεως. 3.Σε περίπτωση διοικητικής διαδικασίας που προβλέπει περισσότερα στάδια για την κατ’ ουσίαν κρίση της υπόθεσης, αν το όργανο ενδιάμεσης βαθμίδας παραλείψει να αποφανθεί μέσα στη νόμιμη προθεσμία επί της προσφυγής που απευθύνεται σ’ αυτό ή, αν δεν τάσσεται τέτοια προθεσμία, μέσα σε ένα τρίμηνο από την υποβολή της προσφυγής, ο ενδιαφερόμενος έχει το δικαίωμα να προσφύγει μέσα στη νόμιμη προθεσμία κατά της παράλειψης αυτής στο ανώτερου βαθμού όργανο, στο οποίο μεταβιβάζεται η υπόθεση στο σύνολό της. Κατά τα λοιπά εφαρμόζονται οι διατάξεις της προηγούμενης παραγράφου. 4.Στις περιπτώσεις που ο νόμος επιβάλλει σε κάποια αρχή να ρυθμίσει συγκεκριμένη σχέση με την έκδοση εκτελεστής πράξης, η οποία υπάγεται στους όρους της παραγράφου 1, η αίτηση ακυρώσεως είναι δεκτή και κατά της παράλειψης της αρχής να προβεί σε οφειλόμενη νόμιμη ενέργεια. Η αρχή θεωρείται ότι αρνείται την ενέργεια αυτή όταν παρέλθει άπρακτη η ειδική προθεσμία που τυχόν τάσσει ο νόμος, διαφορετικά όταν παρέλθει τρίμηνο από την υποβολή της σχετικής αιτήσεως στη Διοίκηση, η οποία εί,ναι υποχρεωμένη να χορηγεί ατελώς βεβαίωση για την ημέρα υποβολής της αίτησης αυτής. Αίτηση ακυρώσεως που ασκείται πριν παρέλθουν οι παραπάνω προθεσμίες είναι απαράδεκτη. Με την αίτηση ακυρώσεως που ασκείται παραδεκτώς κατά σιωπηρής αρνήσεως λογίζεται ότι συμπροσβάλλεται και η τυχόν μεταγενέστερη ρητή αρνητική πράξη της Διοίκησης, η οποία μπορεί πάντως να προσβάλλεται και αυτοτελώς. 5.Δεν υπόκεινται σε αίτηση ακυρώσεως οι κυβερνητικές πράξεις και διαταγές, που ανάγονται στη διαχείριση της πολιτικής εξουσίας. 6. Περισσότεροι μπορούν, με το ίδιο δικόγραφο, να ασκήσουν κοινή αίτηση ακυρώσεως κατά των ίδιων πράξεων ή παραλείψεων προβάλλοντας με κοινό έννομο συμφέρον κοινούς λόγους ακυρώσεως ερειδόμενους επί της αυτής νομικής και πραγματικής βάσεως. Ο αριθμός των ομοδίκων σε κάθε δικόγραφο που κατατίθεται από 1ης.6.2020 δεν μπορεί να υπερβαίνει τους πενήντα (50). Σε περίπτωση έλλειψης ομοδικίας, η αίτηση ακυρώσεως κρατείται ως προς τον πρώτο αιτούντα και τους ομόδικους με αυτόν και διατάσσεται ο χωρισμός ως προς τους υπόλοιπους. Σε περίπτωση έλλειψης συνάφειας, η αίτηση ακυρώσεως κρατείται ως προς την πρώτη προσβαλ λόμενη πράξη και τις συναφείς με αυτήν και διατάσσεται ο χωρισμός ως προς τις υπόλοιπες.

Κώδικας

Π.Δ. 18/1989 - Κωδικοποίηση διατάξεων για το Συμβούλιο της Επικρατείας

Συντομογραφία

ΠΔ18

Άρθρο

45

Τροποποίηση

Ν. 4689/2020

Δείτε το άρθρο→

ΚΠολΔ Άρθρο 558

Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας

Σχετικότητα: 78.8%

Κείμενο Άρθρου

ΚΠολΔ Άρθρο 558: Η αναίρεση απευθύνεται κατά εκείνων οι οποίοι ήταν διάδικοι στη δίκη κατά την οποία εκδόθηκε η προσβαλλόμενη απόφαση ή των καθολικών διαδόχων τους ή των κληροδόχων τους. Αν υπάρχει αναγκαστική ομοδικία, η αναίρεση πρέπει να απευθύνεται κατά όλων των ομοδίκων, αλλιώς απορρίπτεται ως απαράδεκτη.

Κώδικας

Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας

Συντομογραφία

ΚΠολΔ

Άρθρο

558

Δείτε το άρθρο→

ΑΚ Άρθρο 1845

Αστικός Κώδικας

Σχετικότητα: 78.5%

Κείμενο Άρθρου

ΑΚ Άρθρο 1845: Αποκλήρωση για λόγους πρόνοιας Αν ο μεριδούχος κατιών ζει βίο άσωτο ή είναι καταχρεωμένος, ο διαθέτης μπορεί είτε να διατάξει με τη διαθήκη να περιέλθει η νόμιμη μοίρα του στους κατιόντες του μεριδούχου κατ' αναλογία προς τις εξ αδιαθέτου μερίδες τους, είτε να ορίσει εκτελεστή για να τη διοικεί είτε και τα δύο. Στη διαθήκη πρέπει να αναφέρεται ο λόγος και να λαμβάνεται πρόνοια για τη συντήρηση του μεριδούχου. Εκείνος που επικαλείται τη διάταξη της διαθήκης οφείλει να αποδείξει το λόγο της. ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΚΤΟ ΑΠΟΔΟΧΗ ΚΑΙ ΑΠΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑΣ Η διάταξη δεν ισχύει, αν κατά το θάνατο του διαθέτη έπαψε να υπάρχει ο λόγος της.

Κώδικας

Αστικός Κώδικας

Συντομογραφία

ΑΚ

Άρθρο

1845

Δείτε το άρθρο→

ΠτωχΚ Άρθρο 153

Πτωχευτικός Κώδικας

Σχετικότητα: 78.5%

Κείμενο Άρθρου

ΠτωχΚ Άρθρο 153: Προθεσμία αναγγελίας και ανακοπή 1. Η αναγγελία απαίτησης πιστωτή γίνεται εντός τριών (3) μηνών από τη δημοσιοποίηση της κήρυξης της πτώχευσης. Κατ’ εξαίρεση, οι απαιτήσεις του Δημοσίου αναγγέλλονται χωρίς τον χρονικό περιορισμό του προηγουμένου εδαφίου, το αργότερο μέχρι τη σύνταξη του τελευταίου πίνακα διανομής, δεν υπόκεινται στην διαδικασία επαλήθευσης του άρθρου 155 και συμμετέχουν μόνο σε διανομές που δεν έχουν διαταχθεί μέχρι την αναγγελία τους. Η προθεσμία αναγγελίας αναστέλλεται για το χρονικό διάστημα από 1η έως 31η Αυγούστου. 2. Η παράλειψη της αναγγελίας εκ μέρους του πιστωτή, του οποίου η απαίτηση είναι εξοπλισμένη με εμπράγματη ασφάλεια ή ειδικό προνόμιο, δεν επιφέρει απώλεια της εμπράγματης αγωγής. 3. Πιστωτές που δεν ανήγγειλαν την απαίτησή τους μέσα στη νόμιμη προθεσμία, ώστε να μετάσχουν στην επαλήθευση, μπορούν με ανακοπή και δικά τους έξοδα να ζητήσουν την επαλήθευσή της από το πτωχευτικό δικαστήριο, που δικάζει κατά τη διαδικασία του άρθρου 130. 4. Η ανακοπή στρέφεται κατά του συνδίκου. Η ανακοπή μπορεί να ασκηθεί μέχρι και την τελευταία διανομή, σε καμία δε περίπτωση πέραν των έξι (6) μηνών από το πέρας της προθεσμίας αναγγελίας. Η άσκηση της ανακοπής δεν αναστέλλει τις διανομές που έχουν ήδη διαταχθεί. Εάν διαταχθούν νέες διανομές πριν την έκδοση της οριστικής απόφασης του δικαστηρίου, ο ανακόπτων μετέχει σε αυτές για ορισμένο ποσό που προσδιορίζεται προσωρινά από τον πρόεδρο του πτωχευτικού δικαστηρίου που δικάζει κατά τη διαδικασία των ασφαλιστικών μέτρων. Το ποσό αυτό δεν καταβάλλεται στον ανακόπτοντα, αλλά φυλάσσεται μέχρι την έκδοση οριστικής απόφασης επί της ανακοπής. Ο ανακόπτων δεν έχει δικαίωμα συμμετοχής σε διανομές που έχουν ήδη διαταχθεί.

Κώδικας

Πτωχευτικός Κώδικας

Συντομογραφία

ΠτωχΚ

Άρθρο

153

Δείτε το άρθρο→

ΚΠολΔ Άρθρο 577

Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας

Σχετικότητα: 78.5%

Κείμενο Άρθρου

ΚΠολΔ Άρθρο 577: 1. Το δικαστήριο πρώτα συζητεί για το παραδεκτό της αναίρεσης. 2. Αν η αναίρεση δεν ασκήθηκε νόμιμα ή αν λείπει κάποια προϋπόθεση για να είναι παραδεκτή, ο Άρειος Πάγος την απορρίπτει και αυτεπαγγέλτως. 3. Αν ο Άρειος Πάγος κρίνει νόμιμη και παραδεκτή την αναίρεση, εξετάζει το παραδεκτό και το βάσιμο των λόγων της.

Κώδικας

Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας

Συντομογραφία

ΚΠολΔ

Άρθρο

577

Δείτε το άρθρο→

ΚΠολΔ Άρθρο 553

Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας

Σχετικότητα: 78.2%

Κείμενο Άρθρου

ΚΠολΔ Άρθρο 553: 1. Αναίρεση επιτρέπεται μόνο κατά των αποφάσεων που δεν μπορούν να προσβληθούν με ανακοπή ερημοδικίας και έφεση α) εκείνων που παραπέμπουν την υπόθεση στο αρμόδιο δικαστήριο εξαιτίας καθ' ύλην αναρμοδιότητας και εκείνων που έχουν εκδοθεί κατά παράβαση του αρ. 46 από το δικαστήριο στο οποίο έγινε η παραπομπή, β) των οριστικών αποφάσεων που περατώνουν όλη τη δίκη ή μόνο τη δίκη για την αγωγή ή για την ανταγωγή. Αν η απόφαση είναι κατά ένα μέρος οριστική, δεν επιτρέπεται αναίρεση ούτε κατά των οριστικών διατάξεων, πριν εκδοθεί οριστική απόφαση στη δίκη. 2. Αν προσβληθεί με αναίρεση η οριστική απόφαση, θεωρούνται ότι έχουν προσβληθεί και οι μη οριστικές που έχουν εκδοθεί προηγουμένως, και αν δεν απευθύνεται ρητώς εναντίον τους η αναίρεση.

Κώδικας

Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας

Συντομογραφία

ΚΠολΔ

Άρθρο

553

Δείτε το άρθρο→

ΚΠολΔ Άρθρο 562

Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας

Σχετικότητα: 77.8%

Κείμενο Άρθρου

ΚΠολΔ Άρθρο 562: Αναίρεση - Λόγοι απαραδέκτου αναίρεσης 1. Είναι απαράδεκτος λόγος αναίρεσης κατά απόφασης του δικαστηρίου της παραπομπής, εφόσον με τον λόγο αυτόν προσβάλλεται η απόφαση κατά το τμήμα της εκείνο κατά το οποίο συμμορφώθηκε προς την αναιρετική. 2. Είναι απαράδεκτος λόγος αναίρεσης που στηρίζεται σε ισχυρισμό, ο οποίος δεν προτάθηκε νόμιμα στο δικαστήριο της ουσίας, εκτός αν πρόκειται: α) για παράβαση που δεν μπορεί να προβληθεί στο δικαστήριο της ουσίας, β) για σφάλμα που προκύπτει από την ίδια την απόφαση, γ) για ισχυρισμό που αφορά στη δημόσια τάξη, ή το δεδικασμένο. 3. Κανείς δεν μπορεί να δημιουργήσει λόγο αναίρεσης από τις δικές του πράξεις ή από πράξεις προσώπων που ενεργούν στο όνομά του, εκτός αν πρόκειται για λόγους που αφορούν τη δημόσια τάξη. 4. Κατ’ εξαίρεση, ο Άρειος Πάγος εξετάζει αυτεπαγγέλτως, κατά πρόταση όμως που έχει περιληφθεί στην έγγραφη εισήγηση του άρθρου 571, λόγο αναίρεσης από εκείνους που αναφέρονται στους αριθμούς 1, 4, 14, 16, 17 και 19 του άρθρου 559.

Κώδικας

Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας

Συντομογραφία

ΚΠολΔ

Άρθρο

562

Τροποποίηση

01/01/2026

Δείτε το άρθρο→

ΑΚ Άρθρο 1859

Αστικός Κώδικας

Σχετικότητα: 77.6%

Κείμενο Άρθρου

ΑΚ Άρθρο 1859: Η διαχείριση πριν από την αποποίηση Διαχειριστική πράξη που έγινε από εκείνον που αποποιήθηκε, πριν από την αποποίηση της κληρονομίας, κρίνεται απέναντι στον κληρονόμο κατά τις διατάξεις για τη διοίκηση αλλοτρίων. Η διάθεση αντικειμένου πριν από την αποποίηση της κληρονομίας, από εκείνον που αποποιήθηκε, εφόσον δεν μπορούσε χωρίς ζημία της κληρονομίας, να αναβληθεί, καθώς και η μονομερής δικαιοπραξία τρίτου προς αυτόν ως κληρονόμο, παραμένουν ισχυρές και μετά την αποποίηση.

Κώδικας

Αστικός Κώδικας

Συντομογραφία

ΑΚ

Άρθρο

1859

Δείτε το άρθρο→

ΠΚ Άρθρο 30

Ποινικός Κώδικας

Σχετικότητα: 77.3%

Κείμενο Άρθρου

ΠΚ Άρθρο 30: Πραγματική πλάνη 1. Δεν πράττει με δόλο όποιος κατά το χρόνο τέλεσης της αξιόποινης πράξης αγνοεί τα περιστατικά που τη συνιστούν. Αν όμως η άγνοια αυτών των περιστατικών μπορεί να αποδοθεί σε αμέλεια του υπαιτίου, η πράξη του καταλογίζεται ως έγκλημα αμέλειας. 2. Δεν καταλογίζονται στο δράστη περιστατικά που κατά το νόμο επαυξάνουν το αξιόποινο της πράξης του, αν τα αγνοούσε. ΙV. ΛΟΓΟΙ ΑΡΣΗΣ ΤΟΥ ΚΑΤΑΛΟΓΙΣΜΟΥ

Κώδικας

Ποινικός Κώδικας

Συντομογραφία

ΠΚ

Άρθρο

30

Δείτε το άρθρο→

ΚΠολΔ Άρθρο 576

Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας

Σχετικότητα: 77.2%

Κείμενο Άρθρου

ΚΠολΔ Άρθρο 576: 1. Σε περίπτωση ερημοδικίας του αναιρεσείοντος, ανεξαρτήτως του ποιος επισπεύδει τη συζήτηση, η αναίρεση απορρίπτεται, εφόσον είναι παραδεκτή, ενώ σε κάθε περίπτωση ερημοδικίας του αναιρεσιβλήτου, ο Άρειος Πάγος προχωρεί στη συζήτηση παρά την απουσία του. 2. Αν ο αντίδικος εκείνου που επέσπευσε τη συζήτηση δεν εμφανιστεί ή εμφανιστεί αλλά δεν λάβει μέρος σ’ αυτή με τον τρόπο που ορίζει ο νόμος, ο Άρειος Πάγος εξετάζει αυτεπαγγέλτως αν κλητεύθηκε νόμιμα και εμπρόθεσμα. Αν η κλήση για τη συζήτηση δεν επιδόθηκε καθόλου ή δεν επιδόθηκε νόμιμα ή εμπρόθεσμα, ο Άρειος Πάγος κηρύσσει απαράδεκτη τη συζήτηση και η υπόθεση επαναφέρεται για συζήτηση με νέα κλήτευση. 3. Αν μετέχουν περισσότεροι στη δίκη για την αναίρεση και δεν κλητεύθηκε κάποιος από αυτούς, η συζήτηση κηρύσσεται απαράδεκτη για όλους. «Σε περίπτωση απλής ομοδικίας, αν κάποιος δεν εκπροσωπηθεί από πληρεξούσιο δικηγόρο, η υπόθεση χωρίζεται και η συζήτηση της αίτησης αναίρεσης χωρεί νομίμως, ως προς όσους εκπροσωπούνται από πληρεξούσιο δικηγόρο ή έχουν κλητευθεί νομίμως και κηρύσσεται απαράδεκτη ως προς τους λοιπούς.» 4. Κατά των αποφάσεων που εκδίδονται κατά τις παραγρ. 1 έως 3 δεν επιτρέπεται ανακοπή ερημοδικίας.

Κώδικας

Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας

Συντομογραφία

ΚΠολΔ

Άρθρο

576

Τροποποίηση

Ν. 5264/2025

Δείτε το άρθρο→

ΑΚ Άρθρο 1957

Αστικός Κώδικας

Σχετικότητα: 77.0%

Κείμενο Άρθρου

ΑΚ Άρθρο 1957: Περιεχόμενο της αίτησης Εκείνος που ζητεί κληρονομητήριο οφείλει να αναφέρει στην αίτηση: 1. τη χρονολογία του θανάτου του κληρονομουμένου. 2. τη διαθήκη και το περιεχόμενό της ή τη συγγενική σχέση στην οποία στηρίζει το κληρονομικό του δικαίωμα. 3. ότι δεν υπάρχουν άλλα πρόσωπα που να αποκλείουν ή να περιορίζουν το κληρονομικό του δικαίωμα, ή ότι εκείνα που υπήρχαν εξέπεσαν, καθώς και τον τρόπο με τον οποίο εξέπεσαν. 4. αν υπάρχουν άλλες διαθήκες, το περιεχόμενό τους. 5. αν εκκρεμεί δίκη για το κληρονομικό δικαίωμα.

Κώδικας

Αστικός Κώδικας

Συντομογραφία

ΑΚ

Άρθρο

1957

Δείτε το άρθρο→

ΑΚ Άρθρο 150

Αστικός Κώδικας

Σχετικότητα: 77.0%

Κείμενο Άρθρου

ΑΚ Άρθρο 150: Δήλωση ως συνέπεια απειλής Όποιος εξαναγκάστηκε σε δήλωση βούλησης με απειλή που ασκήθηκε παράνομα ή αντίθετα προς τα χρηστά ήθη από τον άλλον ή από τρίτο έχει δικαίωμα να ζητήσει να ακυρωθεί η δικαιοπραξία.

Κώδικας

Αστικός Κώδικας

Συντομογραφία

ΑΚ

Άρθρο

150

Δείτε το άρθρο→

799/2025

2025Άρειος ΠάγοςΑστικό ΔίκαιοΔικονομικό Δίκαιο

Σχετικότητα: 98.2%

Κρίσιμα Πραγματικά Περιστατικά

Σύζυγος και δύο θυγατέρες κληρονόμησαν εξ αδιαθέτου αποβιώσαντα την 1-11-2017, ο οποίος από το 1983 ήταν οφειλέτης του Ελληνικού Δημοσίου λόγω δραστηριότητας βιοτεχνίας και συμμετοχής σε ομόρρυθμες εταιρίες. Το 1990 ο θανών και η ομόρρυθμη εταιρία κηρύχθηκαν σε πτώχευση. Μετά από αναγκαστικό πλειστηριασμό με επίσπευση του ΙΚΑ, εκπλειστηριάστηκαν ποσοστά εξ αδιαιρέτου επί ακινήτων του θανόντος (οικόπεδο και έξι αγροτεμάχια). Κατά τον χρόνο θανάτου ο κληρονομούμενος στερούνταο περιουσιακών στοιχείων. Η σύζυγος ήταν περίπου 80 ετών, συνταξιούχος, οι θυγατέρες ήταν 62 και 57 ετών, νηπιαγωγοί. Την 29-1-2019 κοινοποιήθηκαν στις κληρονόμους ατομικές ειδοποιήσεις ληξιπρόθεσμων χρεών (ποσά 9.532,35 ευρώ και 14.298,48 ευρώ αντίστοιχα για κάθε θυγατέρα). Την 28-6-2018 μία θυγατέρα είχε υποβάλει δήλωση μεταβολής ατομικών στοιχείων του πατρός της στη ΔΟΥ Ιωνίας, δηλώνοντας τον θάνατο και τις συγγενικές ιδιότητες. Μέχρι την κοινοποίηση των ειδοποιήσεων οι κληρονόμοι αγνοούσαν την επαγωγή της κληρονομιάς και την ύπαρξη προθεσμίας αποποίησης, θεωρώντας ότι λόγω της πτώχευσης και της εκποίησης της περιουσίας δεν όφειλαν να προβούν σε αποποίηση. Την 22-2-2019, αφού έλαβαν νομική συμβουλή, προέβησαν σε δηλώσεις αποποίησης ενώπιον του γραμματέα του Ειρηνοδικείου Θεσσαλονίκης.

Νομική Σκέψη του Δικαστηρίου

Τα άρθρα 1847, 1850, 1857 παρ. 2 και 140-142 ΑΚ ορίζουν ότι η πλασματική αποδοχή κληρονομιάς λόγω άπρακτης παρόδου της προθεσμίας αποποίησης μπορεί να ακυρωθεί λόγω ουσιώδους πλάνης, η οποία μπορεί να αφορά άγνοια των νομικών διατάξεων για την επαγωγή της κληρονομιάς και την προθεσμία αποποίησης. Το Εφετείο διαπίστωσε ότι οι κληρονόμοι τελούσαν σε ανυπαίτια άγνοια των διατάξεων περί επαγωγής κληρονομιάς και της προθεσμίας αποποίησης, θεωρώντας ότι λόγω της πτώχευσης του 1990 και της αναγκαστικής εκποίησης των ακινήτων δεν όφειλαν να προβούν σε αποποίηση, καθώς πίστευαν ότι οι οφειλές είχαν εξοφληθεί. Η υποβολή δήλωσης μεταβολής στοιχείων στη ΔΟΥ δεν καταδεικνύει γνώση της επαγωγής αλλά αποτελεί απλή γνωστοποίηση θανάτου. Εφαρμόζοντας τις ανωτέρω διατάξεις, το Εφετείο έκρινε ότι η πλάνη ήταν ουσιώδης διότι αν οι κληρονόμοι γνώριζαν την αληθή κατάσταση (ύπαρξη χρεών παρά την πτώχευση και την υποχρέωση αποποίησης εντός προθεσμίας) θα προέβαιναν άμεσα σε αποποίηση, αφού ο θανών δεν κατέλειπε περιουσία. Η πλάνη δεν αφορούσε το παθητικό της κληρονομιάς αλλά τις νομικές διατάξεις και τις συνέπειες της άπρακτης παρόδου της προθεσμίας.

Κύριοι Λόγοι Απόφασης

Η αίτηση αναίρεσης απορρίφθηκε διότι το Εφετείο ορθώς εφάρμοσε τις διατάξεις των άρθρων 1847, 1850, 1857, 140 και 141 ΑΚ, δεχόμενο ότι η πλασματική αποδοχή της κληρονομιάς οφείλεται σε ουσιώδη πλάνη συνιστάμενη στην ανυπαίτια άγνοια των κληρονόμων σχετικά με τις διατάξεις περί επαγωγής κληρονομιάς και προθεσμίας αποποίησης, καθώς θεωρούσαν ότι λόγω της πτώχευσης του 1990 και της αναγκαστικής εκποίησης της περιουσίας του θανόντος δεν όφειλαν να προβούν σε αποποίηση. Η ουσιώδης πλάνη δικαιολογεί την ακύρωση της πλασματικής αποδοχής, αφού αν οι κληρονόμοι γνώριζαν την αληθή κατάσταση δεν θα άφηναν να παρέλθει άπρακτη η προθεσμία, ιδίως δεδομένου ότι ο θανών στερούνταν περιουσιακών στοιχείων κατά τον χρόνο θανάτου του. Η απόφαση του Εφετείου είχε επαρκείς αιτιολογίες και υπάρχει νομική ακολουθία μεταξύ των πραγματικών περιστατικών και του συμπεράσματος.

Τελική Απόφαση

Απορρίπτει την από 3-11-2022 αίτηση για αναίρεση της υπ' αριθμ. ... αποφάσεως του Τριμελούς Εφετείου Θεσσαλονίκης.

Ακριβές Νομικό Ερώτημα

Αν η πλασματική αποδοχή κληρονομιάς λόγω άπρακτης παρέλευσης της προθεσμίας αποποίησης μπορεί να ακυρωθεί λόγω πλάνης που συνίσταται στην άγνοια των νομικών διατάξεων περί επαγωγής της κληρονομιάς και της ύπαρξης προθεσμίας αποποίησης, όταν οι κληρονόμοι θεωρούσαν ότι λόγω προηγούμενης πτώχευσης και αναγκαστικής εκποίησης της περιουσίας του κληρονομουμένου δεν όφειλαν να προβούν σε αποποίηση.

Αναφορές σε Νόμους

Αριθμός

799/2025

Έτος

2025

Δείτε την πλήρη απόφαση→

322/2025

2025Άρειος ΠάγοςΑστικό ΔίκαιοΔικονομικό Δίκαιο

Σχετικότητα: 98.1%

Κρίσιμα Πραγματικά Περιστατικά

Αναιρεσείων, επιβλέπων μηχανικός οικοδομής, άσκησε παρεμπίπτουσα αγωγή κατά κληρονόμων αποβιώσαντος υπεργολάβου για αναγωγική υποχρέωση καταβολής χρηματικών ποσών. Κληρονόμοι επικαλέστηκαν αποποίηση κληρονομίας. Είχε προηγηθεί πλασματική αποδοχή κληρονομίας λόγω άπρακτης παρόδου τετράμηνης προθεσμίας. Εκδόθηκε απόφαση Πολυμελούς Πρωτοδικείου Αθηνών με αριθμό 173/18-1-2018 που ακύρωσε την πλασματική αποδοχή λόγω πλάνης. Κληρονόμοι υπέβαλαν δηλώσεις αποποίησης κληρονομίας στον γραμματέα δικαστηρίου. Εφετείο απέρριψε παρεμπίπτουσα αγωγή λόγω έλλειψης παθητικής νομιμοποίησης κληρονόμων.

Νομική Σκέψη του Δικαστηρίου

Το άρθρο 1857 παρ. 2 ΑΚ προβλέπει δυνατότητα ακύρωσης πλασματικής αποδοχής κληρονομίας λόγω πλάνης, με αναδρομικά και αυτοδίκαια αποτελέσματα από την τελεσιδικία της σχετικής απόφασης. Η έναρξη της τετράμηνης προθεσμίας αποποίησης προϋποθέτει την τελεσιδίκη ακύρωση της πλασματικής αποδοχής. Το Δικαστήριο διαπίστωσε ότι το Εφετείο δεν διέλαβε παραδοχές ως προς τον χρόνο τελεσιδικίας της απόφασης 173/2018 του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Αθηνών που ακύρωσε την πλασματική αποδοχή, ούτε ως προς τον τρόπο επέλευσης της τελεσιδικίας, ούτε ως προς τον χρόνο υποβολής των δηλώσεων αποποίησης από τους κληρονόμους. Εφαρμόζοντας το κριτήριο του άρθρου 559 αρ. 19 ΚΠολΔ, εξέτασε αν η απόφαση περιείχε επαρκείς παραδοχές για την κρίση της παθητικής νομιμοποίησης των κληρονόμων, συμπεραίνοντας ότι η έλλειψη αυτών των παραδοχών καθιστά την αιτιολογία ανεπαρκή.

Κύριοι Λόγοι Απόφασης

Η αίτηση αναίρεσης έγινε δεκτή διότι η προσβαλλομένη απόφαση στερείται επαρκούς αιτιολογίας ως προς το ζήτημα της ουσιαστικής βασιμότητας της παθητικής νομιμοποίησης των κληρονόμων. Συγκεκριμένα, η απόφαση δεν διαλαμβάνει παραδοχές για τον χρόνο τελεσιδικίας της απόφασης που ακύρωσε την πλασματική αποδοχή της κληρονομίας, τον τρόπο επέλευσης της τελεσιδικίας, και τον χρόνο υποβολής των δηλώσεων αποποίησης, στοιχεία απαραίτητα για την κρίση αν οι δηλώσεις αποποίησης υποβλήθηκαν εμπρόθεσμα εντός της τετράμηνης προθεσμίας από την τελεσιδικία ή σε προγενέστερο χρόνο, προκειμένου να επιφέρουν τα έννομα αποτελέσματά τους.

Τελική Απόφαση

Αναιρεί την 199/12-1-2023 απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών, κατά το αναφερόμενο στο σκεπτικό μέρος. Παραπέμπει την υπόθεση, κατά το μέρος αυτό, προς περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Εφετείο, που θα συγκροτηθεί από άλλο δικαστή, εκτός από εκείνον που δίκασε προηγουμένως. Συμψηφίζει τη δικαστική δαπάνη μεταξύ των διαδίκων.

Ακριβές Νομικό Ερώτημα

Αν η αναίρεση επιτρέπεται λόγω ελλείψεων στην αιτιολογία της απόφασης σχετικά με την παθητική νομιμοποίηση κληρονόμων που αποποιήθηκαν κληρονομία μετά την ακύρωση πλασματικής αποδοχής λόγω πλάνης, όταν η απόφαση δεν διαλαμβάνει παραδοχές για τον χρόνο τελεσιδικίας της απόφασης ακύρωσης και τον χρόνο υποβολής των δηλώσεων αποποίησης.

Αναφορές σε Νόμους

Αριθμός

322/2025

Έτος

2025

Δείτε την πλήρη απόφαση→

1582/2025

2025Άρειος ΠάγοςΔικονομικό ΔίκαιοΑστικό Δίκαιο

Σχετικότητα: 97.9%

Κρίσιμα Πραγματικά Περιστατικά

Οι κληρονόμοι (σύζυγος και αδελφή του κληρονομουμένου) επικαλέστηκαν άγνοια της προθεσμίας αποποίησης και των συνεπειών της παρέλευσής της. Η πρώτη κληρονόμος υπέβαλε την αίτηση με αρ. πρωτ. 29595/23.6.2015 στη Δ.Ο.Υ. Χολαργού Αττικής για ρύθμιση οφειλών του κληρονομουμένου προς τη φορολογική αρχή, πράξη που προβλήθηκε ως απλή διαχείριση της κληρονομίας και όχι αποδοχή. Υπήρχε οφειλή προς τη φορολογική αρχή, χωρίς να προσδιορίζονται ποσά.

Νομική Σκέψη του Δικαστηρίου

Το άρθρο 566 § 1 ΚΠολΔ, σε συνδυασμό με το άρθρο 118 αριθμ. 4 και το άρθρο 577 § 3 ΚΠολΔ, απαιτεί το αναιρετήριο να εκθέτει σαφώς και ορισμένα τον προβαλλόμενο λόγο αναίρεσης, με αναφορά του παραβιασθέντος κανόνα (άρθρο 559 αριθ. 1 ή 19) και των ουσιαστικών παραδοχών. Η έλλειψη οδηγεί σε απαράδεκτο (άρθρο 577 § 1), ενώ κατά το άρθρο 340 ΚΠολΔ η εκτίμηση αποδεικτικών μέσων είναι ελεύθερη και αυξημένη ισχύς παρέχεται μόνο στα προβλεπόμενα μέσα (άρθρα 352, 438, 441, 445). Το δικαστήριο διαπίστωσε ότι η επίδοση της αίτησης αναίρεσης της 19-12-2023 έγινε νομίμως και εμπροθέσμως στην αντίκλητη δικηγόρο, κατά το άρθρο 6Α του Δ/τος 26-6/10-7-1944 και το άρθρο 46 § 3 ν. 4305/2014, για δικάσιμο 21-05-2025. Οι δύο λόγοι υπό το άρθρο 559 αριθ. 1α και 19 δεν περιελάμβαναν τις πλήρεις παραδοχές της απόφασης ως προς την πλάνη για την προθεσμία αποποίησης και τις συνέπειές της και προσέβαλαν την στάθμιση αποδείξεων. Ο τρίτος λόγος (άρθρο 559 αριθ. 12) αφορούσε έγγραφο αίτηση 29595/23.6.2015 προς Δ.Ο.Υ. Χολαργού για ρύθμιση οφειλών του κληρονομουμένου, ζητώντας αυξημένη αποδεικτική δύναμη. Εφαρμόζοντας τα ανωτέρω, έκρινε ότι οι δύο πρώτοι λόγοι είναι απαράδεκτοι λόγω αοριστίας και διότι πλήττουν την ανέλεγκτη εκτίμηση των αποδείξεων (άρθρο 561 § 1 ΚΠολΔ), ενώ ο τρίτος δεν στοιχειοθετεί παραβίαση των ορισμών περί αποδεικτικής δύναμης, αφού η αίτηση προς δημόσια υπηρεσία εκτιμάται ελεύθερα (άρθρο 340 ΚΠολΔ). Ως εκ τούτου, και ελλείψει άλλων λόγων, η αναίρεση απορρίπτεται.

Κύριοι Λόγοι Απόφασης

Οι πρώτοι δύο λόγοι αναίρεσης (άρθρο 559 αριθ. 1α και 19 ΚΠολΔ) κρίθηκαν απαράδεκτοι λόγω αοριστίας, διότι δεν παρατέθηκαν οι πλήρεις παραδοχές της απόφασης για την πλάνη σχετικά με την προθεσμία αποποίησης και τις συνέπειες της παρέλευσής της και, επιπλέον, προσέβαλαν την ανέλεγκτη εκτίμηση των αποδείξεων (άρθρο 561 § 1 ΚΠολΔ). Ο τρίτος λόγος (άρθρο 559 αριθ. 12 ΚΠολΔ) απορρίφθηκε ως απαράδεκτος, επειδή η επίμαχη αίτηση με αρ. πρωτ. 29595/23.6.2015 προς τη Δ.Ο.Υ. Χολαργού δεν έχει κατά νόμο αυξημένη αποδεικτική δύναμη και η αξιολόγησή της υπάγεται στην ελεύθερη εκτίμηση του δικαστηρίου (άρθρο 340 ΚΠολΔ). Συνεπώς, μη υπάρχοντος άλλου εξεταστέου λόγου, η αναίρεση απορρίπτεται χωρίς επιδίκαση δαπανών (άρθρα 176, 189 § 1, 191 § 2 ΚΠολΔ).

Τελική Απόφαση

ΑΠΟΡΡΙΠΤΕΙ την από 19.12.2023 αίτηση του Ελληνικού Δημοσίου για αναίρεση της υπ` αριθ. 5384/2021 απόφασης του Τριμελούς Εφετείου Αθηνών.

Ακριβές Νομικό Ερώτημα

Αν η ουσιώδης πλάνη του κληρονόμου σχετικά με την ύπαρξη, τη διάρκεια της προθεσμίας αποποίησης και τις έννομες συνέπειες της παρέλευσής της θεμελιώνει ακύρωση της πλασματικής αποδοχής κληρονομίας.

Αναφορές σε Νόμους

Αριθμός

1582/2025

Έτος

2025

Δείτε την πλήρη απόφαση→

827/2017

2017Άρειος ΠάγοςΑστικό ΔίκαιοΔικονομικό Δίκαιο

Σχετικότητα: 97.8%

Κρίσιμα Πραγματικά Περιστατικά

Κληρονομούμενος απεβίωσε στις 5-3-2007 μετά από αυτοπυροβολισμό, αφήνοντας κληρονόμους τον υιό του, τη σύζυγό του και δύο εγγόνια του (τέκνα προαποβιώσαντος υιού). Τα εγγόνια αποποιήθηκαν εμπρόθεσμα την κληρονομία στις 5-7-2007, με αποτέλεσμα προσαύξηση του μεριδίου του υιού. Ο υιός και η σύζυγος δεν προέβησαν σε αποποίηση εντός τετραμήνου από το θάνατο (5-7-2007), με αποτέλεσμα πλασματική αποδοχή της κληρονομίας. Στις 24-6-2008 και 25-6-2008 αντίστοιχα τους επιδόθηκε αγωγή αποζημίωσης ύψους άνω των 2.000.000 ευρώ, στην οποία αναφερόταν η αποποίηση των εγγονών και ότι οι ίδιοι ήταν μοναδικοί κληρονόμοι. Στις 19-3-2009 κλήθηκαν για συζήτηση αιτήματος προσωρινής διαταγής. Στις 13-4-2009 προέβησαν σε εκπρόθεσμη αποποίηση της κληρονομίας. Ο υιός ήταν μορφωμένος (ιατρός γυναικολόγος) και κάτοικος Θεσσαλονίκης. Η σύζυγος ήταν αγράμματη. Στο δικόγραφο της αγωγής είχε οριστεί απόπειρα εξώδικης επίλυσης για τις 18-9-2008.

Νομική Σκέψη του Δικαστηρίου

Το άρθρο 1847 παρ. 1 εδ. α και 1850 εδ. β ΑΚ ορίζουν ότι ο κληρονόμος μπορεί να αποποιηθεί την κληρονομία εντός τετραμήνου από τη γνώση της επαγωγής και του λόγου της, διαφορετικά η κληρονομία θεωρείται αποδεκτή. Κατά το άρθρο 1857 εδ. β ΑΚ, η πλασματική αποδοχή λόγω παρέλευσης της προθεσμίας μπορεί να προσβληθεί λόγω πλάνης, όταν αυτή αναφέρεται σε σημείο τόσο σπουδαίο ώστε αν ο κληρονόμος γνώριζε την αληθινή κατάσταση δεν θα άφηνε να παρέλθει άπρακτη η προθεσμία. Η πλάνη μπορεί να οφείλεται και σε άγνοια των νομικών διατάξεων περί αποδοχής κληρονομίας. Το δικαστήριο διαπίστωσε ότι οι κληρονόμοι γνώριζαν το θάνατο του κληρονομουμένου και την επαγωγή της κληρονομίας, καθώς και την αποποίηση των εγγονών και την προσαύξηση του μεριδίου από την επίδοση της αγωγής (24-25 Ιουνίου 2008). Ο υιός ήταν μορφωμένος ιατρός, έλαβε αγωγή ύψους άνω των 2.000.000 ευρώ και είχε κληθεί για απόπειρα εξώδικης επίλυσης στις 18-9-2008. Εφαρμόζοντας τα διδάγματα της κοινής πείρας, το δικαστήριο έκρινε ότι κάθε μέσος συνετός άνθρωπος που λαμβάνει αγωγή τέτοιου αντικειμένου δεν θα αδιαφορούσε αλλά θα απευθυνόταν σε δικηγόρο, και όχι θα ανέμενε τη δικάσιμο. Κατέληξε ότι οι κληρονόμοι γνώριζαν τις διατάξεις περί αποποίησης και τις συνέπειες της μη εμπρόθεσμης αποποίησης, επομένως δεν τελούσαν σε νομική πλάνη.

Κύριοι Λόγοι Απόφασης

Η αίτηση αναίρεσης απορρίφθηκε διότι το Εφετείο, με βάση την ανέλεγκτη εκτίμηση των αποδείξεων, δέχθηκε ότι οι κληρονόμοι γνώριζαν τις διατάξεις περί αποδοχής και αποποίησης κληρονομίας και τις συνέπειες της μη εμπρόθεσμης αποποίησης, αλλά δεν προέβησαν σε οποιαδήποτε ενέργεια και άφησαν να παρέλθει άπρακτη η προθεσμία. Ειδικότερα, ο πρώτος κληρονόμος, ως μορφωμένος ιατρός που έλαβε αγωγή ύψους άνω των 2.000.000 ευρώ και κλήθηκε για εξώδικη επίλυση, δεν μπορούσε να επιδείξει αδιαφορία και να μην απευθυνθεί σε δικηγόρο. Κατά συνέπεια, δεν συνέτρεχε λόγος ακύρωσης της πλασματικής αποδοχής λόγω πλάνης, και οι εκπρόθεσμες δηλώσεις αποποίησης ήταν άκυρες.

Τελική Απόφαση

Απορρίπτει ως απαράδεκτη την από 2-11-2015 κλήση προς συζήτηση ως προς τον πέμπτο καλούντα Ι. Μ. του Ι.. Κηρύσσει απαράδεκτη τη συζήτηση της αίτησης αναίρεσης ως προς α) την δεύτερη αναιρεσείουσα Ελένη χήρα Γ. Π., β) τον τρίτο και την τέταρτη αναιρεσίβλητους Ι. Μ. του Ι. και Α. συζ. Ι. Μ. και γ) τον δεύτερο καθού η κλήση Γ. Π. του Ι.. Απορρίπτει την από 2-10-2013 αίτηση για αναίρεση της υπ' αριθ. 1920/2013 απόφασης του Εφετείου Θεσσαλονίκης ως προς τον πρώτο αναιρεσείοντα Ι. Π. του Γ. και ως προς τους πρώτη και δεύτερο αναιρεσιβλήτους Ε. Π. του Δ. και Γ. Π. του Δ.. Διατάσσει την εισαγωγή του κατατεθέντος παραβόλου στο δημόσιο ταμείο. Καταδικάζει τον πρώτο αναιρεσείοντα στη δικαστική δαπάνη των παρισταμένων πρώτης και δεύτερου αναιρεσιβλήτων, την οποία ορίζει στο ποσό των δυο χιλιάδων επτακοσίων (2.700) ευρώ.

Ακριβές Νομικό Ερώτημα

Αν η πλασματική αποδοχή κληρονομίας λόγω παρέλευσης άπρακτης της τετράμηνης προθεσμίας αποποίησης μπορεί να ακυρωθεί λόγω πλάνης, όταν ο κληρονόμος ισχυρίζεται ότι αγνοούσε την ύπαρξη της προθεσμίας και τις νομικές συνέπειες της παρόδου της (νομική πλάνη), και ποιά πραγματικά περιστατικά πρέπει να αποδειχθούν για τη θεμελίωση της πλάνης ως ουσιώδους.

Αναφορές σε Νόμους

Αριθμός

827/2017

Έτος

2017

Δείτε την πλήρη απόφαση→

1041/2015

2015Άρειος ΠάγοςΑστικό ΔίκαιοΔικονομικό Δίκαιο

Σχετικότητα: 97.6%

Κρίσιμα Πραγματικά Περιστατικά

Κληρονομούμενος απεβίωσε στις 9-9-2001 χωρίς περιουσιακά στοιχεία, έχοντας οφειλές προς το Δημόσιο ύψους 438.054,41 ευρώ και προσαυξήσεις 155.064,69 ευρώ. Εξ αδιαθέτου κληρονόμοι ήταν δύο τέκνα προαποβιώσαντος αδελφού με ποσοστό 1/6 έκαστος, και δύο συγγενείς του αδελφού που απεβίωσε το 2002 με ποσοστά 3/12 και 1/12. Οι κληρονόμοι επί πολλά έτη δεν είχαν επαφή με τον κληρονομούμενο, στερούνταν νομικής κατάρτισης, δύο εξ αυτών είχαν γεννηθεί στη Γερμανία και βρίσκονταν στην Ελλάδα από διετίας, ενώ ο πατέρας/σύζυγος είχε αποχωρήσει από τη συζυγική στέγη. Η ενημέρωση για τις ληξιπρόθεσμες οφειλές έγινε μέσω ατομικών ειδοποιήσεων της Δ.Ο.Υ. Ναυπλίου στις 3-3-2006 και 30-3-2006. Η βούλησή τους ήταν να μη βαρυνθεί η ατομική τους περιουσία με τα χρέη της κληρονομίας, τελώντας σε άγνοια της τετράμηνης προθεσμίας αποποίησης και των συνεπειών της, πλάνη που διήρκεσε μέχρι να ενημερωθούν για τις νομικές συνέπειες.

Νομική Σκέψη του Δικαστηρίου

Το άρθρο 1847 § 1 ΑΚ προβλέπει τετράμηνη προθεσμία για αποποίηση από τότε που ο κληρονόμος έμαθε την επαγωγή και τον λόγο της, ενώ κατά το άρθρο 1850 ΑΚ η άπρακτη παρέλευση συνεπάγεται πλασματική αποδοχή. Κατά τα άρθρα 140, 141 και 157 ΑΚ, δήλωση που δεν συμφωνεί με τη βούληση λόγω ουσιώδους πλάνης (και περί το δίκαιο) είναι ακυρώσιμη, και κατά το άρθρο 1857 ΑΚ η αγωγή ακύρωσης λόγω εξακολουθητικής πλάνης παραγράφεται σε έξι μήνες από την άρση της πλάνης, με ανώτατο όριο εικοσαετίας. Ως προς τον αναιρετικό έλεγχο, τα άρθρα 559 αρ. 19 και 559 αρ. 10 περ. α ΚΠολΔ απαιτούν επαρκείς αιτιολογίες και αναφορά στα αποδεικτικά μέσα. Το δικαστήριο διαπίστωσε ότι ο κληρονομούμενος δεν άφησε περιουσία αλλά οφειλές 438.054,41 ευρώ και προσαυξήσεις 155.064,69 ευρώ, ότι οι κληρονόμοι είχαν περιορισμένη σχέση και γνώση, με ειδοποιήσεις της Δ.Ο.Υ. στις 3-3-2006 και 30-3-2006, και ότι τελούσαν σε άγνοια της προθεσμίας αποποίησης και των συνεπειών της, πιστεύοντας ότι θα αποφύγουν ευθύνη για τα χρέη. Εφαρμόζοντας τα ανωτέρω, έκρινε ότι η άγνοια/εσφαλμένη γνώση για την προθεσμία και τη νομική σημασία της άπρακτης παρόδου συνιστά ουσιώδη πλάνη, αποκλείει την έναρξη της τετράμηνης προθεσμίας και, ως εξακολουθητική πλάνη, μεταθέτει την έναρξη της εξάμηνης παραγραφής στο χρόνο άρσης της. Οι αιτιολογίες του Εφετείου ήταν επαρκείς και μη αντιφατικές και στηρίχθηκαν σε κατάθεση μάρτυρα και έγγραφα.

Κύριοι Λόγοι Απόφασης

Απορρίφθηκε ο λόγος αναίρεσης από το άρθρο 559 αρ. 19 ΚΠολΔ, διότι η απόφαση του Εφετείου περιείχε πλήρεις και μη αντιφατικές αιτιολογίες για την ύπαρξη εξακολουθητικής πλάνης των κληρονόμων ως προς την τετράμηνη προθεσμία αποποίησης και τις έννομες συνέπειες της άπρακτης παρόδου, με συγκεκριμένες παραδοχές (οφειλές 438.054,41 ευρώ και 155.064,69 ευρώ, ειδοποιήσεις Δ.Ο.Υ. 3-3-2006 και 30-3-2006, άγνοια και εσφαλμένη γνώση περί το δίκαιο). Απορρίφθηκε και ο λόγος από το άρθρο 559 αρ. 10 περ. α ΚΠολΔ, διότι το Εφετείο δεν δέχθηκε πράγματα χωρίς απόδειξη αλλά κατέληξε στο αποδεικτικό πόρισμα κατόπιν εκτίμησης της μαρτυρίας και των εγγράφων. Κατά συνέπεια, η κρίση περί μη παραγραφής της αγωγικής αξίωσης ήταν νομίμως και επαρκώς αιτιολογημένη.

Τελική Απόφαση

Απορρίπτει την από 11-10-2013 αίτηση του Ελληνικού Δημοσίου περί αναιρέσεως της 5374/2010 απόφασης του Εφετείου Αθηνών. Καταδικάζει το αναιρεσείον στη δικαστική δαπάνη των αναιρεσιβλήτων, που παραστάθηκαν, την οποία ορίζει στο ποσόν των τριακοσίων (300) ευρώ.

Ακριβές Νομικό Ερώτημα

Αν η πλασματική αποδοχή κληρονομίας λόγω άπρακτης παρέλευσης της τετράμηνης προθεσμίας αποποίησης μπορεί να ακυρωθεί λόγω πλάνης περί το δίκαιο (άγνοια της προθεσμίας και των έννομων συνεπειών της) και αν η εξακολουθητική πλάνη αναστέλλει την έναρξη της εξάμηνης παραγραφής του άρθρου 1857 ΑΚ.

Αναφορές σε Νόμους

Αριθμός

1041/2015

Έτος

2015

Δείτε την πλήρη απόφαση→

217/2023

2023Άρειος ΠάγοςΑστικό ΔίκαιοΔικονομικό Δίκαιο

Σχετικότητα: 97.6%

Κρίσιμα Πραγματικά Περιστατικά

Σύζυγος και δύο τέκνα (εκ των οποίων το ένα ανήλικο γεννηθέν την 9.11.1994) κληρονόμοι εξ αδιαθέτου κληρονομουμένου που απεβίωσε στις 3-3-2009 με χρέη προς Δ.Ο.Υ. και τρίτους. Στις 5-5-2009 και 8-5-2009 μετέβησαν στο Πρωτοδικείο για να αποποιηθούν την κληρονομία, όπου τους υπεδείχθη να προβούν σε δήλωση αποδοχής με το ευεργέτημα της απογραφής, με την πληροφόρηση ότι η αποποίηση προϋπέθετε αντίστοιχη ενέργεια και από άλλες κληρονομικές τάξεις. Δεν συνέταξαν εμπροθέσμως απογραφή, πιστεύοντας εσφαλμένα ότι η δήλωση αποδοχής με το ευεργέτημα της απογραφής ισοδυναμούσε με αποποίηση. Στις 1-6-2009 έλαβαν ατομική ειδοποίηση ληξιπρόθεσμων χρεών από Δ.Ο.Υ. Η πλάνη τους διήρκεσε μέχρι την 11-11-2013 οπότε τους επιδόθηκε νέα ατομική ειδοποίηση και στις 16-12-2013 αποποιήθηκαν την κληρονομία.

Νομική Σκέψη του Δικαστηρίου

Το άρθρο 1847 παρ. 1 ΑΚ ορίζει ότι η αποποίηση κληρονομίας γίνεται εντός τεσσάρων μηνών από τότε που ο κληρονόμος έλαβε γνώση της επαγωγής και του λόγου αυτής, ενώ το άρθρο 1850 ΑΚ προβλέπει ότι από την άπρακτη πάροδο της προθεσμίας τεκμαίρεται αμαχήτως η αποδοχή. Το άρθρο 1857 παρ. 2 ΑΚ επιτρέπει την ακύρωση της αποδοχής λόγω πλάνης σύμφωνα με τα άρθρα 140-142 ΑΚ, όταν η πλάνη είναι ουσιώδης και αναφέρεται σε σημείο τόσο σπουδαίο ώστε ο πλανηθείς να μην θα επιχειρούσε τη δικαιοπραξία. Το δικαστήριο διαπίστωσε ότι οι κληρονόμοι μετέβησαν στο Πρωτοδικείο για να αποποιηθούν την κληρονομία λόγω χρεών του κληρονομουμένου, αλλά τους υπεδείχθη να προβούν σε δήλωση αποδοχής με το ευεργέτημα της απογραφής, πιστεύοντας εσφαλμένα ότι αυτό ισοδυναμούσε με αποποίηση. Η πλάνη τους διήρκεσε μέχρι την 11-11-2013 οπότε έλαβαν ατομική ειδοποίηση και στις 16-12-2013 αποποιήθηκαν την κληρονομία εντός τετραμήνου. Εφαρμόζοντας τις διατάξεις περί πλάνης, το δικαστήριο έκρινε ότι η άγνοια των νομικών διατάξεων περί αποδοχής και αποποίησης κληρονομίας συνιστά ουσιώδη πλάνη που δικαιολογεί την ακύρωση της πλασματικής αποδοχής, καθώς αν γνώριζαν την αληθινή κατάσταση δεν θα άφηναν να παρέλθει άπρακτη η προθεσμία αποποίησης.

Κύριοι Λόγοι Απόφασης

Η αίτηση αναίρεσης απορρίφθηκε διότι το Εφετείο ορθά έκρινε ότι οι κληρονόμοι τελούσαν σε ουσιώδη πλάνη λόγω άγνοιας των νομικών διατάξεων περί αποδοχής και αποποίησης κληρονομίας, πιστεύοντας εσφαλμένα ότι η δήλωση αποδοχής με το ευεργέτημα της απογραφής ισοδυναμούσε με αποποίηση. Η πλάνη αυτή διήρκεσε μέχρι την 11-11-2013 οπότε έλαβαν γνώση της πραγματικής κατάστασης, και αποποιήθηκαν την κληρονομία στις 16-12-2013, εντός της τετράμηνης προθεσμίας που άρχισε από την άρση της πλάνης. Οι παραδοχές του Εφετείου πληρούσαν το πραγματικό των διατάξεων των άρθρων 140, 1847, 1850 και 1857 ΑΚ και δικαιολογούσαν την εφαρμογή τους.

Τελική Απόφαση

Απορρίπτει την από 15.5.2017 αίτηση του Ελληνικού Δημοσίου για αναίρεση της 62/2015 αποφάσεως του Τριμελούς Εφετείου Δυτικής Μακεδονίας. Καταδικάζει το αναιρεσείον στη δικαστική δαπάνη των αναιρεσιβλήτων, την οποία ορίζει σε τριακόσια (300) ευρώ.

Ακριβές Νομικό Ερώτημα

Αν η πλασματική αποδοχή κληρονομίας λόγω παρόδου της προθεσμίας αποποίησης μπορεί να ακυρωθεί λόγω πλάνης, όταν οι κληρονόμοι τελούσαν σε άγνοια των νομικών διατάξεων περί αποδοχής και αποποίησης κληρονομίας και πίστευαν εσφαλμένα ότι η δήλωση αποδοχής με το ευεργέτημα της απογραφής ισοδυναμούσε με αποποίηση, και αν η προθεσμία αποποίησης αρχίζει από τη στιγμή που έλαβαν γνώση της πραγματικής κατάστασης.

Αριθμός

217/2023

Έτος

2023

Δείτε την πλήρη απόφαση→

772/2025

2025Άρειος ΠάγοςΑστικό ΔίκαιοΔικονομικό Δίκαιο

Σχετικότητα: 97.6%

Κρίσιμα Πραγματικά Περιστατικά

Κληρονομούμενη απεβίωσε στις 22-7-2014 χωρίς διαθήκη. Κληρονόμοι ήταν δύο κόρες της, η πρώτη γεννηθείσα το 1940, εργασθείσα ως δημόσιος υπάλληλος στο Υπουργείο Γεωργίας από 1-6-1970 έως 6-5-1985 οπότε παραιτήθηκε, και η δεύτερη γεννηθείσα το 1947, εργασθείσα ως ιδιωτική υπάλληλος από 1966 έως 2007 οπότε συνταξιοδοτήθηκε. Κληρονομούμενη είχε ορισθεί από το έτος 1998, σε ηλικία 80 ετών, Πρόεδρος και Διευθύνουσα Σύμβουλος ανώνυμης εταιρείας με αντικείμενο διενέργεια στοιχειοθετικών, εκδοτικών και φωτογραφικών εργασιών. Κληρονόμοι θεωρούσαν ότι κληρονομούμενη δεν είχε περιουσιακά στοιχεία και δεν προέβησαν σε αποποίηση εντός της νόμιμης τετράμηνης προθεσμίας. Στις 4-3-2017 κοινοποιήθηκε στην πρώτη κληρονόμο ατομική ειδοποίηση καταβολής-υπερημερίας ληξιπρόθεσμων χρεών της Δ.Ο.Υ. Κέντρου Ελέγχου Μεγάλων Επιχειρήσεων συνολικού ποσού 510.517,65 ευρώ. Στις 20-3-2017 επιβλήθηκε κατάσχεση για ποσό 3.225.986,67 ευρώ σε λογαριασμό της πρώτης κληρονόμου. Αρχές Απριλίου 2017 η πρώτη κληρονόμος διαπίστωσε δέσμευση του ημίσεος της μηνιαίας σύνταξής της και ενημερώθηκε για τις οφειλές. Κληρονόμοι προσήλθαν στις 10-4-2017 ενώπιον Γραμματέα Ειρηνοδικείου και προέβησαν σε εκπρόθεσμη δήλωση αποποίησης κληρονομίας. Κληρονόμοι είχαν βασική πρωτοβάθμια εκπαίδευση και στερούνταν ειδικών νομικών γνώσεων.

Νομική Σκέψη του Δικαστηρίου

Το άρθρο 1857 παρ. 1 και 2 ΑΚ ορίζει ότι η αποδοχή ή αποποίηση κληρονομίας είναι αμετάκλητη, πλην όμως η αποδοχή ή αποποίηση που οφείλεται σε πλάνη ή απάτη ή απειλή κρίνεται σύμφωνα με τις διατάξεις για τις αδικοπραξίες. Κατά τα άρθρα 140 και 141 ΑΚ, η πλάνη είναι ουσιώδης όταν αναφέρεται σε σημείο τέτοιας σπουδαιότητας ώστε, αν ο πλανηθείς γνώριζε την πραγματική κατάσταση, δεν θα επιχειρούσε τη δικαιοπραξία. Το δικαστήριο δέχθηκε ότι οι κληρονόμοι, καθόλο το χρονικό διάστημα από το θάνατο της μητέρας τους μέχρι τις 4-3-2017 και το αργότερο μέχρι τις αρχές Απριλίου 2017, αγνοούσαν την ύπαρξη της τετράμηνης προθεσμίας αποποίησης και τις απορρέουσες από την άπρακτη παρέλευσή της έννομες συνέπειες της πλασματικής αποδοχής. Δεν αποδείχθηκε ότι οι κληρονόμοι, που είχαν βασική εκπαίδευση και στερούνταν ειδικών νομικών γνώσεων, γνώριζαν τις διατάξεις για την αποποίηση. Εφαρμόζοντας τις διατάξεις των άρθρων 140, 141 και 1857 παρ. 1, 2 ΑΚ, το δικαστήριο έκρινε ότι η άγνοια των διατάξεων για την προθεσμία αποποίησης και τις έννομες συνέπειες της άπρακτης παρέλευσής της συνιστά ουσιώδη πλάνη, καθώς οι κληρονόμοι δεν θα άφηναν να παρέλθει άπρακτη η προθεσμία αν γνώριζαν τις συνέπειες, δεδομένου ότι θα βαρύνονταν με τα χρέη της κληρονομίας ύψους 3.225.986,67 ευρώ.

Κύριοι Λόγοι Απόφασης

Η αγωγή έγινε δεκτή διότι η μη αποποίηση της κληρονομίας εκ μέρους των κληρονόμων οφειλόταν σε ουσιώδη πλάνη και άγνοια σχετικά με τις διατάξεις του νόμου που διέπουν την προθεσμία αποποίησης της επαχθείσας σε αυτές κληρονομίας. Από το σύνολο του αποδεικτικού υλικού προέκυψε ότι οι κληρονόμοι αγνοούσαν την ύπαρξη της τετράμηνης προθεσμίας αποποίησης και τις απορρέουσες από την άπρακτη παρέλευσή της έννομες συνέπειες μέχρι τις 4-3-2017 ή το αργότερο μέχρι τις αρχές Απριλίου 2017, οπότε ενημερώθηκαν για τις οφειλές της μητέρας τους. Η πλάνη είναι ουσιώδης λόγω των συνεπειών της, ήτοι της επιβάρυνσης των κληρονόμων με χρέη της κληρονομίας ύψους 3.225.986,67 ευρώ. Η αίτηση αναίρεσης απορρίφθηκε διότι το Εφετείο ορθά ερμήνευσε και εφάρμοσε τις διατάξεις των άρθρων 140, 141 και 1857 παρ. 1, 2 ΑΚ και η απόφασή του είχε νόμιμη βάση με σαφείς, πλήρεις και μη αντιφατικές αιτιολογίες.

Τελική Απόφαση

ΑΠΟΡΡΙΠΤΕΙ την από 22.3.2023 αίτηση για αναίρεση της με αριθμό 1702/2021 απόφασης του Τριμελούς Εφετείου Αθηνών. ΕΠΙΒΑΛΛΕΙ σε βάρος του αναιρεσείοντος τα δικαστικά έξοδα των αναιρεσιβλήτων, τα οποία ορίζει στο ποσό των τριακοσίων (300) ευρώ για εκάστη εξ αυτών.

Ακριβές Νομικό Ερώτημα

Αν η πλασματική αποδοχή εξ αδιαθέτου κληρονομίας που επήλθε λόγω παρόδου άπρακτης της τετράμηνης προθεσμίας αποποίησης μπορεί να ακυρωθεί λόγω ουσιώδους πλάνης των κληρονόμων σχετικά με την ύπαρξη της προθεσμίας και τις έννομες συνέπειες της άπρακτης παρέλευσής της, και αν η εκ των υστέρων δήλωση αποποίησης μετά την ακύρωση επιφέρει τα έννομα αποτελέσματά της.

Αναφορές σε Νόμους

Αριθμός

772/2025

Έτος

2025

Δείτε την πλήρη απόφαση→

1664/2024

2024Άρειος ΠάγοςΔικονομικό ΔίκαιοΑστικό Δίκαιο

Σχετικότητα: 97.4%

Κρίσιμα Πραγματικά Περιστατικά

Κληρονομούμενος απεβίωσε χωρίς διαθήκη, με πλησιέστερους συγγενείς τη σύζυγο και δύο θυγατέρες. Η περιουσία είχε υπερβάλλον παθητικό. Η σύζυγος και οι δύο θυγατέρες αποποιήθηκαν στις 20.05.2008. Η κληρονόμος ήταν τότε ανήλικη. Οι γονείς της, λόγω άγνοιας των σχετικών διατάξεων, δεν αποποιήθηκαν για λογαριασμό της. Το 2017, μετά την ενηλικίωσή της, η κληρονόμος προέβη σε δήλωση αποποίησης με την υπ’ αριθμ. 188/13.11.2017 έκθεση στη Γραμματεία του αρμόδιου Ειρηνοδικείου, εκτός της συνήθους προθεσμίας. Η ουσιώδης πλάνη περί το δίκαιο αφορούσε την ανάγκη και τις προθεσμίες αποποίησης για ανήλικο και τις συνέπειες της άπρακτης παρόδου τους.

Νομική Σκέψη του Δικαστηρίου

Το άρθρο 1847 §1 ΑΚ σε συνδυασμό με τα άρθρα 1850, 140 και 141 ΑΚ ορίζει ότι αποδοχή κληρονομίας μπορεί να συνάγεται εκ του νόμου από την άπρακτη πάροδο της προθεσμίας αποποίησης, αλλά δύναται να προσβληθεί λόγω ουσιώδους πλάνης. Για ανηλίκους, το άρθρο 1527 ΑΚ καθιερώνει αποδοχή με το ευεργέτημα της απογραφής και το άρθρο 1912 ΑΚ (όπως ερμηνεύεται με το άρθρο 35 ν. 4786/2021) παρέχει στον ενηλικιούμενο ετήσια προθεσμία για απογραφή/αποποίηση. Η αποποίηση μετά από πλασματική αποδοχή παράγει αποτελέσματα μόνο αν ακυρωθεί τελεσιδίκως η πλασματική αποδοχή. Η εξάμηνη παραγραφή της αγωγής ακύρωσης διέπεται από τα άρθρα 157, 1857 §2 και 261 ΑΚ. Το δικαστήριο διαπίστωσε ότι ο κληρονομούμενος απεβίωσε εξ αδιαθέτου, η σύζυγος και οι δύο θυγατέρες αποποιήθηκαν στις 20.05.2008, η κληρονόμος ήταν τότε ανήλικη, οι γονείς της αγνοούσαν τις σχετικές νομικές υποχρεώσεις και η κληρονομία είχε υπερβάλλον παθητικό. Μετά την ενηλικίωσή της, η κληρονόμος έκανε δήλωση αποποίησης με την υπ’ αριθμ. 188/13.11.2017 έκθεση. Εφαρμόζοντας τα ανωτέρω, το Δικαστήριο εξέτασε το πλαίσιο ακύρωσης πλασματικής αποδοχής λόγω πλάνης και την ισχύ της μεταγενέστερης αποποίησης υπό το άρθρο 1912 ΑΚ και το άρθρο 35 ν. 4786/2021, επισημαίνοντας ότι η ισχύς της αποποίησης προϋποθέτει τελεσίδικη ακύρωση της πλασματικής αποδοχής. Σε αναιρετικό επίπεδο, αξιολόγησε ότι οι προβαλλόμενοι λόγοι στόχευαν σε πλεοναστικές αιτιολογίες και όχι στο κύριο αντικείμενο, άρα έλειπε έννομο συμφέρον.

Κύριοι Λόγοι Απόφασης

Οι προβαλλόμενοι λόγοι αναιρέσεως στρέφονταν κατά πλεοναστικών κρίσεων της εφετειακής αποφάσεως σχετικά με την παράλειψη των γονέων να αποποιηθούν κατά τη διάρκεια της ανηλικότητας και δεν αφορούσαν το κύριο αντικείμενο, δηλαδή το κύρος της δήλωσης αποποίησης της κληρονομίας από την κληρονόμο μετά την ενηλικίωση. Συνεπώς, δεν θα ανέτρεπαν τις επιβλαβείς συνέπειες για τον αναιρεσείοντα ούτε θα βελτίωναν τη θέση του· επομένως, έλειπε το απαιτούμενο έννομο συμφέρον για τους συγκεκριμένους λόγους και η αίτηση αναιρέσεως απορρίφθηκε ως απαράδεκτη.

Τελική Απόφαση

Απορρίπτει την από 15.04.2022 αίτηση αναιρέσεως του Ελληνικού Δημοσίου κατά της υπ' αριθμ. 1/26.01.2022 αποφάσεως του Τριμελούς Εφετείου Βορείου Αιγαίου. Καταδικάζει το αναιρεσείον στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσίβλητης, τα οποία ορίζει σε τριακόσια ευρώ (300,00€).

Ακριβές Νομικό Ερώτημα

Αν η πλασματική αποδοχή κληρονομίας, που επήλθε λόγω άπρακτης παρόδου της προθεσμίας αποποίησης, δύναται να ακυρωθεί λόγω ουσιώδους πλάνης περί το δίκαιο (συμπεριλαμβανομένης άγνοιας της προθεσμίας, της έννοιας και των συνεπειών της αποποίησης ή του ευεργετήματος απογραφής) και να παραγάγει έννομα αποτελέσματα η μεταγενέστερη αποποίηση, ιδίως όταν η επαγωγή αφορά ανήλικο.

Αναφορές σε Νόμους

Αριθμός

1664/2024

Έτος

2024

Δείτε την πλήρη απόφαση→

629/2025

2025Άρειος ΠάγοςΑστικό ΔίκαιοΔικονομικό Δίκαιο

Σχετικότητα: 97.3%

Κρίσιμα Πραγματικά Περιστατικά

Κληρονομούμενος απεβίωσε την 4-6-2010 στην Ελευθερούπολη Καβάλας. Με διαθήκη είχε εγκαταστήσει κληρονόμους τη σύζυγό του και τα τρία τέκνα του, οι οποίοι αποποιήθηκαν την κληρονομιά την 30-9-2011. Ακολούθως αποποιήθηκαν και οι εγγονοί του (τέκνα των θυγατέρων του). Στη συνέχεια κλήθηκαν κατά τη δεύτερη τάξη οι αδελφοί του κληρονομούμενου, οι οποίοι επίσης αποποιήθηκαν την κληρονομιά την ίδια ημέρα (30-9-2011). Η κληρονομιά επήχθη στους ανιψιούς του (τέκνα της αδελφής του), οι οποίοι προέβησαν σε αποποίηση την 29-11-2013. Η κληρονομιά ήταν κατάχρεη με υπέρογκες οφειλές προς τρίτους από εμπορική δραστηριότητα, γεγονός κοινώς γνωστό στην Ελευθερούπολη. Οι ανιψιοί ισχυρίστηκαν ότι αγνοούσαν την επαγωγή της κληρονομιάς σε αυτούς και τις σχετικές νομικές διατάξεις μέχρι την 27-11-2013. Η πρώτη ενάγουσα ήταν απόφοιτος Δημοτικού και ο δεύτερος απόφοιτος Γυμνασίου, επαγγελματίας οδηγός φορτηγού. Διέμεναν στην Καβάλα σε όμορες οικίες με τη μητέρα τους.

Νομική Σκέψη του Δικαστηρίου

Το άρθρο 1857 παρ. 2 ΑΚ προβλέπει ότι η αποδοχή ή αποποίηση κληρονομιάς που οφείλεται σε πλάνη κρίνεται σύμφωνα με τις διατάξεις για τις δικαιοπραξίες, ενώ η πλάνη σχετικά με το ενεργητικό ή παθητικό δεν θεωρείται ουσιώδης. Η πλασματική αποδοχή από παραμέληση της προθεσμίας μπορεί να προσβληθεί λόγω νομικής πλάνης όταν ο κληρονόμος αγνοεί το σύστημα της αυτοδίκαιης κτήσης, την ύπαρξη της προθεσμίας αποποίησης ή τη νομική σημασία της παρόδου της. Το Εφετείο διαπίστωσε ότι οι ενάγοντες γνώριζαν τις διαδοχικές αποποιήσεις της κληρονομιάς από την οικογένεια του κληρονομούμενου και τους αδελφούς του, συμπεριλαμβανομένης της μητέρας τους. Στις δηλώσεις αποποίησης γινόταν μνεία των νομικών διατάξεων περί αποποίησης και των εννόμων συνεπειών της μη εμπρόθεσμης αποποίησης. Οι ενάγοντες διατηρούσαν άριστες σχέσεις με τη μητέρα τους και διέμεναν σε όμορες οικίες. Εφαρμόζοντας τα διδάγματα της κοινής πείρας και λογικής, το Εφετείο έκρινε ότι δεν δικαιολογείται η μητέρα τους να ενεργεί εν αγνοία των τέκνων της και να μην τους γνωστοποιεί την αποποίησή της, αφού το κληρονομικό της μερίδιο θα επαγόταν σε αυτούς. Ωστόσο, η κρίση αυτή στηρίχθηκε αποκλειστικά σε διδάγματα κοινής πείρας χωρίς σαφή αποδεικτικά περιστατικά.

Κύριοι Λόγοι Απόφασης

Η αίτηση αναίρεσης έγινε δεκτή διότι το Εφετείο διέλαβε ανεπαρκείς αιτιολογίες ως προς το ουσιώδες ζήτημα της γνώσεως των εναγόντων περί της επαγωγής σε αυτούς της κληρονομιάς και των σχετικών νομικών διατάξεων. Στηρίζοντας την κρίση του αποκλειστικά στα διδάγματα της κοινής πείρας και λογικής, χωρίς να προκύπτουν με σαφήνεια τα περιστατικά που αποκλείουν την εφαρμογή των διατάξεων περί νομικής πλάνης, προκάλεσε ασαφές αποδεικτικό πόρισμα που καθιστά ανέφικτο τον αναιρετικό έλεγχο. Η ανεπάρκεια αυτή στηρίζει τον κατ' άρθρο 559 αριθμ. 19 ΚΠολΔ λόγο αναίρεσης για παράβαση των άρθρων 1847, 1850, 1851, 1857, 140 και 141 ΑΚ εκ πλαγίου.

Τελική Απόφαση

ΑΝΑΙΡΕΙ την υπ' αριθμ. 102/2018 απόφαση του Τριμελούς Εφετείου Θράκης. ΠΑΡΑΠΕΜΠΕΙ την υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο δικαστήριο, που θα συγκροτηθεί από άλλους Δικαστές, εκτός εκείνων που δίκασαν προηγουμένως. ΔΙΑΤΑΣΣΕΙ την επιστροφή του παραβόλου στους αναιρεσείοντες. ΚΑΤΑΔΙΚΑΖΕΙ το αναιρεσίβλητο στα δικαστικά έξοδα των αναιρεσειόντων, τα οποία ορίζει στο ποσό τριακοσίων (300) ευρώ.

Ακριβές Νομικό Ερώτημα

Αν η πλασματική αποδοχή κληρονομιάς λόγω παρόδου της προθεσμίας αποποίησης μπορεί να προσβληθεί λόγω νομικής πλάνης του κληρονόμου ως προς το σύστημα της επαγωγής της κληρονομιάς, την ύπαρξη της προθεσμίας αποποίησης και τις έννομες συνέπειες της παρόδου της άπρακτης, και ποια πραγματικά περιστατικά πρέπει να αποδειχθούν για τη στοιχειοθέτηση της ουσιώδους νομικής πλάνης.

Αναφορές σε Νόμους

Αριθμός

629/2025

Έτος

2025

Δείτε την πλήρη απόφαση→

1816/2024

2024Άρειος ΠάγοςΑστικό ΔίκαιοΔικονομικό Δίκαιο

Σχετικότητα: 97.3%

Κρίσιμα Πραγματικά Περιστατικά

Κληρονόμος εξ αδιαθέτου της μητέρας του (θάνατος 21-07-2012). Προ της κληρονομικής διαδοχής, ο κληρονομούμενος και ο κληρονόμος συμμετείχαν σε διακανονισμό με νομικό πρόσωπο εκκλησιαστικού χαρακτήρα σχετικά με τρία ακίνητα, λαμβάνοντας ο καθένας 325.827 ευρώ. Η φορολογική αρχή θεώρησε το ποσό αυτό ως εισόδημα από εμπορική συναλλαγή και εξέδωσε οριστική πράξη διορθωτικού προσδιορισμού φόρου (οικ. έτος 2010) με διαφορά φόρου 53.945,35 ευρώ, πρόσθετο φόρο 64.734,42 ευρώ και έκτακτη εισφορά 1.598,25 ευρώ, συνολικά 120.278,02 ευρώ. Ο κληρονόμος κλήθηκε στις 04-12-2015 για παροχή πληροφοριών, έδωσε διευκρινίσεις στις 23-12-2015 και κατέθεσε έγγραφα στις 05-01-2016. Υπέβαλε δήλωση αποποίησης ενώπιον γραμματέα ειρηνοδικείου στις 15-02-2016, θεωρώντας ότι αγνοούσε το σύστημα κτήσης της κληρονομίας, την τετράμηνη προθεσμία αποποίησης και τη νομική συνέπεια της άπρακτης παρόδου της.

Νομική Σκέψη του Δικαστηρίου

Το άρθρο 1857 § 2 ΑΚ ορίζει ότι αποδοχή ή αποποίηση που οφείλεται σε πλάνη, απάτη ή απειλή κρίνεται κατά τους γενικούς κανόνες των ακυρώσιμων δικαιοπραξιών, ενώ κατά τα άρθρα 1847 § 1 και 1850 ΑΚ η προθεσμία αποποίησης είναι τετράμηνη και η άπρακτη πάροδός της συνεπάγεται αμαχήτως αποδοχή. Πλάνη περί το δίκαιο ως προς το σύστημα κτήσης/αποποίησης και τη νομική σημασία της προθεσμίας μπορεί να είναι ουσιώδης. Το δικαστήριο διαπίστωσε ότι ο κληρονομούμενος απεβίωσε στις 21-07-2012, ότι η φορολογική αρχή κάλεσε τον κληρονόμο στις 04-12-2015 για χρέη 120.278,02 ευρώ (από εισόδημα 325.827 ευρώ), ότι αυτός υπέβαλε στοιχεία στις 23-12-2015 και 05-01-2016 και δήλωσε αποποίηση στις 15-02-2016 ενώπιον γραμματέα ειρηνοδικείου. Εφαρμόζοντας τις διατάξεις, έκρινε ότι το εφετείο δεν ερεύνησε κρίσιμα στοιχεία της ουσιώδους πλάνης (αν ο κληρονόμος αγνοούσε την προθεσμία και τις συνέπειές της, τη διάρκειά της και τον χρόνο άρσης της) και στηρίχθηκε μόνο στη γνώση της επαγωγής. Περαιτέρω, εσφαλμένα απέκλεισε ότι η αποποίηση της 15-02-2016 παράγει αποτελέσματα υπό νομική αίρεση τελεσίδικης ακύρωσης της πλασματικής αποδοχής (condicio juris).

Κύριοι Λόγοι Απόφασης

Η αναίρεση έγινε δεκτή διότι: (α) το εφετείο παραβίασε τα άρθρα 1857, 1847 και 1850 ΑΚ, αρκούμενο στη διαπίστωση γνώσης της επαγωγής χωρίς να ερευνήσει την ύπαρξη ουσιώδους πλάνης περί το δίκαιο ως προς την αποποίηση, τη διάρκειά της και τον χρόνο άρσης της, και (β) στέρησε την απόφαση νόμιμης βάσης (άρθρο 559 αρ. 19 ΚΠολΔ), μη παραθέτοντας σαφείς και πλήρεις αιτιολογίες για τα ως άνω κρίσιμα ζητήματα. Επιπλέον, (γ) ερμήνευσε και εφάρμοσε εσφαλμένα τα άρθρα 1847 και 1848 ΑΚ, αποκλείοντας ότι η δήλωση αποποίησης της 15-02-2016 παράγει αποτελέσματα υπό τη νομική αίρεση της τελεσίδικης ακύρωσης της πλασματικής αποδοχής (condicio juris). Ως εκ τούτου, οι λόγοι από το άρθρο 559 αρ. 1α και 19 ΚΠολΔ κρίθηκαν βάσιμοι και η υπόθεση παραπέμφθηκε.

Τελική Απόφαση

Αναιρεί την 2129/2021 απόφαση του Τριμελούς Εφετείου Αθηνών, κατά το αναφερόμενο στο σκεπτικό μέρος. Παραπέμπει την υπόθεση, κατά το παραπάνω αναιρεθέν μέρος, προς περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο πιο πάνω Εφετείο, συντιθέμενο, όμως, από άλλους δικαστές εκτός από εκείνους που εξέδωσαν την προσβαλλόμενη απόφαση. Διατάσσει την απόδοση του παραβόλου στον αναιρεσείοντα. Καταδικάζει το αναιρεσίβλητο στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσείοντος, τα οποία ορίζει σε τριακόσια (300,00) ευρώ.

Ακριβές Νομικό Ερώτημα

Αν η πλασματική αποδοχή κληρονομίας, λόγω άπρακτης παρόδου της προθεσμίας αποποίησης, μπορεί να ακυρωθεί για ουσιώδη πλάνη περί το δίκαιο (ως προς το σύστημα κτήσης/αποποίησης και τις συνέπειες της προθεσμίας) και αν η μεταγενέστερη αποποίηση παράγει αποτελέσματα υπό τη νομική αίρεση της τελεσίδικης ακύρωσης της πλασματικής αποδοχής.

Αναφορές σε Νόμους

Αριθμός

1816/2024

Έτος

2024

Δείτε την πλήρη απόφαση→

1496/2023

2023Άρειος ΠάγοςΔικονομικό ΔίκαιοΑστικό Δίκαιο

Σχετικότητα: 97.3%

Κρίσιμα Πραγματικά Περιστατικά

Κληρονομία επήλθε λόγω θανάτου γονέα στις 04-01-2013, χωρίς διαθήκη. Κληρονόμος ήταν ανήλικος (γέννηση 07-12-1995) και ενηλικιώθηκε στις 07-12-2013. Η νόμιμη εκπρόσωπος, λόγω εσφαλμένων νομικών συμβουλών, πίστευε ότι η αποποίηση θα γινόταν από τον κληρονόμο μετά την ενηλικίωση, εντός τετραμήνου, και δεν αποποίηθηκε κατά την ανηλικότητα. Ο κληρονόμος υπέβαλε δήλωση αποποίησης στις 07-12-2014 ενώπιον Γραμματέα Ειρηνοδικείου, χωρίς να έχει προηγηθεί απογραφή. Με βάση την τότε αντίληψη, θεωρήθηκε ότι εξέπεσε του ευεργετήματος απογραφής την 07-12-2014 και ευθυνόταν απεριορίστως. Στις 23-08-2016 έλαβε ατομική ειδοποίηση για ληξιπρόθεσμα χρέη της κληρονομίας προς το Δημόσιο ύψους 1.504.954,17 ευρώ.

Νομική Σκέψη του Δικαστηρίου

Το άρθρο 1912 § 1 ΑΚ ορίζει ότι για ανηλίκους η αποδοχή γίνεται με ευεργέτημα απογραφής και η έκπτωση επέρχεται αν δεν συνταχθεί απογραφή εντός έτους από την ενηλικίωση. Με το άρθρο 35 ν. 4786/2021 (ερμηνευτική διάταξη) διευκρινίζεται ότι ο ενηλικιούμενος δύναται εντός του έτους του άρθρου 1912 ΑΚ να αποποιηθεί. Κατά τα άρθρα 1847 και 1850 ΑΚ η άπρακτη προθεσμία συνεπάγεται πλασματική αποδοχή, η οποία προσβάλλεται λόγω ουσιώδους πλάνης (και περί το δίκαιο). Η αξίωση ακύρωσης υπόκειται σε εξάμηνη παραγραφή (άρθρα 157 και 1857 § 2 ΑΚ), αρχόμενη από την άρση της πλάνης. Το δικαστήριο διαπίστωσε ότι η νόμιμη εκπρόσωπος και ο κληρονόμος αγνοούσαν την προθεσμία αποποίησης και τις συνέπειες του ευεργετήματος απογραφής. Ο κληρονομούμενος απεβίωσε στις 04-01-2013, ο κληρονόμος ενηλικιώθηκε στις 07-12-2013, υπέβαλε δήλωση αποποίησης στις 07-12-2014, χωρίς απογραφή, και έλαβε στις 23-08-2016 ειδοποίηση χρεών 1.504.954,17 ευρώ, οπότε έπαυσε η πλάνη. Εφαρμόζοντας τα ανωτέρω, έκρινε ότι η πλάνη περί το δίκαιο ήταν ουσιώδης και εξακολουθητική μέχρι 23-08-2016, οπότε το εξάμηνο της παραγραφής άρχισε τότε και τηρήθηκε. Η ακύρωση της πλασματικής αποδοχής καθιστά έγκυρη την προγενέστερη αποποίηση ως condicio juris, αναδρομικά στον χρόνο επαγωγής.

Κύριοι Λόγοι Απόφασης

Η αίτηση αναίρεσης κρίθηκε απαράδεκτη λόγω έλλειψης εννόμου συμφέροντος: το άρθρο 35 ν. 4786/2021, ως ερμηνευτική και αναδρομικής ισχύος ρύθμιση του άρθρου 1912 ΑΚ, κατοχυρώνει τη δυνατότητα αποποίησης από τον ενηλικιούμενο εντός του έτους, οπότε ακόμη και τυχόν παραδοχή της αναίρεσης δεν θα βελτίωνε τη θέση του αναιρεσείοντος. Περαιτέρω, ανεξαρτήτως αυτού, ο μοναδικός προβαλλόμενος λόγος ήταν αλυσιτελής, διότι η επίδοση αγωγής με αντικείμενο την ακύρωση πλασματικής αποδοχής και αναγνώριση αποποίησης αρκεί να γίνει είτε στον Υπουργό Οικονομικών είτε στον Διοικητή της ΑΑΔΕ (κατά τα άρθρα 126 §1 εδ. δ’ ΚΠολΔ, 5 και 96 §1 του Κώδικα Δικών του Δημοσίου, 8 §1 γ’ και 8 §3 α’ ν. 3086/2002, 85 §1 ΚΕΔΕ και 1, 2, 17, 36, 41, 43 ν. 4389/2016), χωρίς ανάγκη επίδοσης στον Προϊστάμενο Δ.Ο.Υ.

Τελική Απόφαση

Απορρίπτει την από 10-09-2021 αίτηση αναίρεσης του Ελληνικού Δημοσίου κατά της 118/2019 απόφασης του Τριμελούς Εφετείου Λάρισας. Καταδικάζει το αναιρεσείον στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσιβλήτου, τα οποία ορίζει σε τριακόσια (300,00) ευρώ.

Ακριβές Νομικό Ερώτημα

Αν η πλασματική αποδοχή κληρονομίας, που επήλθε από την άπρακτη παρέλευση της προθεσμίας αποποίησης, μπορεί να ακυρωθεί λόγω ουσιώδους πλάνης του κληρονόμου ή του νομίμου αντιπροσώπου του, συμπεριλαμβανομένης πλάνης περί το δίκαιο ως προς την προθεσμία αποποίησης και το ευεργέτημα της απογραφής, ιδίως όταν η κληρονομία επάγεται σε ανήλικο.

Αναφορές σε Νόμους

Αριθμός

1496/2023

Έτος

2023

Δείτε την πλήρη απόφαση→

1241/2025

2025Άρειος ΠάγοςΔικονομικό ΔίκαιοΑστικό Δίκαιο

Σχετικότητα: 97.3%

Κρίσιμα Πραγματικά Περιστατικά

Κληρονόμος του αποβιώσαντος στις 27-11-2009 δεν προέβη σε αποποίηση εντός της νόμιμης προθεσμίας, με συνέπεια την επέλευση πλασματικής αποδοχής της κληρονομίας. Ο κληρονόμος επικαλέστηκε πλάνη ως προς την ιδιότητά του και τις συνέπειες της κληρονομικής διαδοχής, συνδεόμενες με οφειλές προς το Δημόσιο από την κληρονομική περιουσία. Η φορολογική διοίκηση, μέσω της αρμόδιας Δ.Ο.Υ., τον ενημέρωσε για υφιστάμενες υποχρεώσεις, γεγονός που αποτέλεσε αφορμή να επιδιώξει την αποσαφήνιση του κληρονομικού του δικαιώματος και την αποσύνδεση από την ιδιότητα του οφειλέτη δημοσίων εσόδων.

Νομική Σκέψη του Δικαστηρίου

Το άρθρο 1847 § 1 ΑΚ καθιερώνει την προθεσμία αποποίησης και την επέλευση πλασματικής αποδοχής όταν η προθεσμία παρέλθει άπρακτη, ενώ τα άρθρα 1848 και 1850-1851 ΑΚ ρυθμίζουν τις συνέπειες και τη δυνατότητα ακύρωσης λόγω ουσιώδους πλάνης. Παράλληλα, το άρθρο 36 § 1 του ν. 4389/2016 προβλέπει την εκπροσώπηση της ΑΑΔΕ και τον τρόπο επίδοσης σε υποθέσεις που άπτονται των αρμοδιοτήτων της. Το δικαστήριο διαπίστωσε ότι ο κληρονόμος απέκτησε πλασματικά την κληρονομία μετά τον θάνατο του κληρονομούμενου στις 27-11-2009, ενώ η ενημέρωση για οφειλές προς το Δημόσιο προήλθε από τη φορολογική διοίκηση. Η επίδοση του σχετικού δικογράφου έγινε στον Προϊστάμενο της Δ.Ο.Υ. Χαλκίδας, περιφερειακή μονάδα της ΑΑΔΕ, και το Δημόσιο έλαβε εμπροθέσμως γνώση, μετέχοντας ουσιαστικά χωρίς επίκληση δικονομικής βλάβης. Εφαρμόζοντας τις ανωτέρω ρυθμίσεις, το δικαστήριο έκρινε ότι η επίδοση προς περιφερειακή υπηρεσία της ΑΑΔΕ εξυπηρέτησε τον σκοπό έγκαιρης ενημέρωσης του Δημοσίου και δεν απαιτήθηκε διπλή επίδοση προς Υπουργό Οικονομικών και Διοικητή ΑΑΔΕ. Ως προς την ουσία, η δυνατότητα ακύρωσης της πλασματικής αποδοχής εξετάζεται υπό τα κριτήρια της ουσιώδους πλάνης και της μη βαριάς αμέλειας.

Κύριοι Λόγοι Απόφασης

Η επίδοση της αγωγής στον Προϊστάμενο της Δ.Ο.Υ. Χαλκίδας, ως περιφερειακή υπηρεσία της ΑΑΔΕ, επαρκώς εκπλήρωσε τον σκοπό του νόμου για έγκαιρη ενημέρωση του Δημοσίου, το οποίο έλαβε εμπροθέσμως γνώση και άσκησε τα δικονομικά του δικαιώματα χωρίς επίκληση ή απόδειξη δικονομικής βλάβης. Δεδομένης της οργανικής ενότητας Δ.Ο.Υ.–ΑΑΔΕ και της φύσης της αγωγής περί ακυρότητας πλασματικής αποδοχής κληρονομίας, δεν απαιτείται διπλή επίδοση προς τον Υπουργό Οικονομικών και τον Διοικητή της ΑΑΔΕ. Επομένως, το απαράδεκτο που κήρυξε το Εφετείο ερείδεται σε εσφαλμένη εφαρμογή του άρθρου 559 αρ. 14 ΚΠολΔ και των ειδικών ρυθμίσεων περί επίδοσης, γι’ αυτό και ο μοναδικός αναιρετικός λόγος κρίθηκε βάσιμος.

Τελική Απόφαση

Αναιρεί την υπ' αριθμ. 225/2020 απόφαση του Τριμελούς Εφετείου Ευβοίας. Παραπέμπει την υπόθεση προς περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο ως άνω δικαστήριο, συγκροτούμενο από άλλους δικαστές. Καταδικάζει το αναιρεσίβλητο στη δικαστική δαπάνη του αναιρεσείοντος, την οποία ορίζει στο ποσό των τριακοσίων (300) ευρώ.

Ακριβές Νομικό Ερώτημα

Αν η πλασματική αποδοχή κληρονομίας που επέρχεται με άπρακτη παρέλευση της προθεσμίας αποποίησης ακυρώνεται για ουσιώδη πλάνη του κληρονόμου σχετικά με την ιδιότητά του ή τα χρέη/περιουσιακά στοιχεία της κληρονομίας, υπό τον όρο ότι η πλάνη δεν οφείλεται σε βαριά αμέλεια και αποδεικνύεται με επαρκή στοιχεία.

Αναφορές σε Νόμους

Αριθμός

1241/2025

Έτος

2025

Δείτε την πλήρη απόφαση→

1619/2025

2025Άρειος ΠάγοςΔικονομικό ΔίκαιοΑστικό Δίκαιο

Σχετικότητα: 97.1%

Κρίσιμα Πραγματικά Περιστατικά

Κληρονόμοι (σύζυγος και δύο τέκνα) απέκτησαν, χωρίς γνώση, ποσοστό 1/5 σε κληρονομία προσώπου που απεβίωσε το 1997, λόγω πλασματικής αποδοχής μετά την αποποίηση της συζύγου και των κατιόντων του αποβιώσαντος. Η ιδιότητά τους ως κληρονόμων συνδέθηκε με οφειλές προς το Δημόσιο, οι οποίες αναζητήθηκαν από αρμόδια φορολογική αρχή. Ένας εκ των κληρονόμων απεβίωσε το 2022 και η κληρονομική διαδοχή συνεχίσθηκε από τους λοιπούς.

Νομική Σκέψη του Δικαστηρίου

Το άρθρο 215 §2 ΚΠολΔ προβλέπει ότι στην τακτική διαδικασία η αγωγή επιδίδεται εντός 30 ή 60 ημερών και, σε περίπτωση μη επίδοσης, θεωρείται ως μη ασκηθείσα. Περαιτέρω, το άρθρο 5 του Κώδικα των νόμων περί Δικών του Δημοσίου και το άρθρο 36 §1 του ν. 4389/2016 ορίζουν ότι οι επιδόσεις προς το Δημόσιο γίνονται προς τον Υπουργό Οικονομικών ή, μετά την έναρξη λειτουργίας της Α.Α.Δ.Ε., προς τον Διοικητή της, με την κοινοποίηση στον Υπουργό να πραγματοποιείται στην Κεντρική Υπηρεσία του Ν.Σ.Κ. (άρθρο 6 §1 και άρθρο 8 §§1 γ’, 3 α’ ν. 3086/2002). Το δικαστήριο διαπίστωσε ότι η αγωγή, κατατεθειμένη στις 25-10-2017, επιδόθηκε στον Υπουργό Οικονομικών μέσω της Κεντρικής Υπηρεσίας του Ν.Σ.Κ. Το αντικείμενο της αγωγής ήταν η ακύρωση, λόγω ουσιώδους πλάνης, της πλασματικής αποδοχής ποσοστού 1/5 κληρονομίας που επήλθε μετά την άπρακτη πάροδο της προθεσμίας αποποίησης σε κληρονομία του 1997. Ο αναιρεσείων υποστήριξε ότι η επίδοση όφειλε να γίνει αποκλειστικά στον Διοικητή της Α.Α.Δ.Ε. από 1-1-2017. Εφαρμόζοντας τα άρθρα 215 §2 ΚΠολΔ, 5 και 6 §1 του Κώδικα περί Δικών του Δημοσίου και 36 §1 ν. 4389/2016, το δικαστήριο έκρινε ότι η επίδοση προς τον Υπουργό Οικονομικών ήταν επαρκής για την ολοκλήρωση της άσκησης της αγωγής. Κατ’ αποτέλεσμα, δεν συνέτρεχε λόγος απαραδέκτου/ανυποστάτου κατά το άρθρο 559 αρ. 14 ΚΠολΔ και ο σχετικός λόγος αναίρεσης ήταν αβάσιμος.

Κύριοι Λόγοι Απόφασης

Η αναίρεση απορρίφθηκε διότι, κατά τις διατάξεις του άρθρου 5 του Κώδικα περί Δικών του Δημοσίου και του άρθρου 36 §1 ν. 4389/2016, η επίδοση της αγωγής προς τον Υπουργό Οικονομικών αρκεί για την ολοκλήρωση της άσκησής της· επομένως δεν υφίσταται ανυπόστατο κατά το άρθρο 215 §2 ΚΠολΔ και ο λόγος του άρθρου 559 αρ. 14 ΚΠολΔ είναι αβάσιμος. Ως συνέπεια της ήττας του αναιρεσείοντος, επιβλήθηκαν δικαστικά έξοδα σε βάρος του.

Τελική Απόφαση

ΑΠΟΡΡΙΠΤΕΙ την με ΓΑΚ 47/ΕΑΚ 4/21-1-2022 αίτηση για αναίρεση της 73/2020 απόφασης Τριμελούς Εφετείου Πειραιώς. ΕΠΙΒΑΛΛΕΙ τα δικαστικά έξοδα των αναιρεσίβλητων εις βάρος του αναιρεσείοντος τα οποία ορίζει στο ποσό των τριακοσίων (300) ευρώ.

Ακριβές Νομικό Ερώτημα

Αν η πλασματική αποδοχή κληρονομίας, που επήλθε από την άπρακτη πάροδο της προθεσμίας αποποίησης, μπορεί να ακυρωθεί λόγω ουσιώδους πλάνης και να θεωρηθεί έγκυρη η μεταγενέστερη δήλωση αποποίησης.

Αναφορές σε Νόμους

Αριθμός

1619/2025

Έτος

2025

Δείτε την πλήρη απόφαση→

885/2022

2022Άρειος ΠάγοςΑστικό ΔίκαιοΔικονομικό Δίκαιο

Σχετικότητα: 97.0%

Κρίσιμα Πραγματικά Περιστατικά

Κληρονομούμενος απεβίωσε στις 17-5-2014 χωρίς διαθήκη, κληρονομήθηκε από σύζυγο και δύο τέκνα, οι οποίοι αποποιήθηκαν την κληρονομιά λόγω χρεών προς τράπεζα από καταναλωτικό δάνειο 5.000 ευρώ και στεγαστικό δάνειο 30.000 ευρώ, με συνολικές απαιτήσεις 2.767,14 ευρώ και 33.284,88 ευρώ αντίστοιχα. Μετά την αποποίηση των πλησιέστερων συγγενών, κλήθηκαν ως κληρονόμοι τα αδέλφια του αποβιώσαντος. Η αδελφή του, μητέρα των τεκνών της, 62 ετών, αγρότισσα, απόφοιτη δημοτικού, αποποιήθηκε την κληρονομιά στις 21-8-2014, χωρίς να ενημερώσει τα τέκνα της. Τα τέκνα (υπάλληλος ΕΛΤΑ, ιδιωτική υπάλληλος, εργάτρια και αγρότης), χωρίς νομική κατάρτιση, πίστευαν ότι εφόσον υπήρχαν πλησιέστεροι συγγενείς δεν είχαν σχέση με την κληρονομιά και δεν προέβησαν σε αποποίηση εντός τετραμήνου. Τον Μάρτιο 2016 ενημερώθηκαν από λογιστή του αποβιώσαντος για την εκκρεμή φορολογική δήλωση και την αποποίηση της μητέρας τους, οπότε προσέφυγαν σε δικηγόρο και έμαθαν για την επαγωγή της κληρονομιάς. Προέβησαν σε αποποίηση στις 12-4-2016 και άσκησαν αγωγή ακύρωσης της πλασματικής αποδοχής στις 11-8-2016.

Νομική Σκέψη του Δικαστηρίου

Το άρθρο 155 ΑΚ και 1857 παρ. 2 ΑΚ προβλέπουν ότι η αγωγή για την ακύρωση της αποδοχής της κληρονομιάς λόγω πλάνης στρέφεται κατά του αμέσως έλκοντος έννομο κληρονομικό συμφέρον από την έκπτωση αυτού που ακυρωσίμως αποδέχθηκε, καθώς και κατά του δανειστή της κληρονομιάς. Η νομιμοποίηση του διαδίκου αποτελεί ουσιαστική προϋπόθεση για την παροχή δικαστικής προστασίας. Το Εφετείο διαπίστωσε ότι οι ενάγοντες, χωρίς νομική κατάρτιση, αγνοούσαν την ύπαρξη της τετράμηνης προθεσμίας αποποίησης και τις έννομες συνέπειες της άπρακτης παρέλευσής της. Η μητέρα τους δεν τους ενημέρωσε για την αποποίησή της στις 21-8-2014, ενώ πίστευαν ότι εφόσον υπήρχαν πλησιέστεροι συγγενείς δεν είχαν σχέση με την κληρονομιά. Πληροφορήθηκαν την επαγωγή της κληρονομιάς τον Μάρτιο 2016. Εφαρμόζοντας τις διατάξεις περί πλάνης, το Εφετείο έκρινε ότι η νομική πλάνη των εναγόντων ήταν ουσιώδης, καθώς αν γνώριζαν την αληθινή κατάσταση δε θα άφηναν να παρέλθει άπρακτη η προθεσμία. Η αγωγή ασκήθηκε εντός εξαμήνου από την άρση της πλάνης και οι αποποιήσεις της 12-4-2016 ήταν έγκυρες ως γενόμενες εντός τετραμήνου από της γνώσης των νομικών διατάξεων.

Κύριοι Λόγοι Απόφασης

Η αίτηση αναίρεσης απορρίφθηκε διότι το Εφετείο ορθά ερμήνευσε και εφάρμοσε τις διατάξεις των άρθρων 1857 παρ.2 και 155 ΑΚ, δεχόμενο ότι η αγωγή ακύρωσης πλασματικής αποδοχής κληρονομιάς λόγω πλάνης στρέφεται νομίμως και κατά του δανειστή της κληρονομιάς, όπως η εναγομένη τράπεζα. Επιπλέον, δεν συντρέχει υποχρεωτική κοινή εναγωγή όλων των δανειστών και των κληρονόμων στους οποίους θα επαχθεί η κληρονομιά, καθώς τέτοια υποχρέωση δεν συνάγεται από τις διατάξεις των άρθρων 68 και 73 ΚΠολΔ. Η νομική πλάνη των εναγόντων ήταν ουσιώδης και ανυπαίτια, αφού αγνοούσαν τις διατάξεις περί επαγωγής κληρονομιάς και τις συνέπειες της άπρακτης παρέλευσης της τετράμηνης προθεσμίας, ενώ η αγωγή ασκήθηκε εμπρόθεσμα εντός εξαμήνου από την άρση της πλάνης τον Μάρτιο 2016.

Τελική Απόφαση

ΑΠΟΡΡΙΠΤΕΙ την από 25-11-2019 αίτηση, για αναίρεση της 744/2019 αποφάσεως του Τριμελούς Εφετείου Θεσσαλονίκης. ΔΙΑΤΑΣΣΕΙ την εισαγωγή του παραβόλου που έχει κατατεθεί για την άσκηση της αίτησης αναίρεσης στο Δημόσιο Ταμείο. Και ΕΠΙΒΑΛΛΕΙ τα δικαστικά έξοδα των αναιρεσίβλητων εις βάρος της αναιρεσείουσας τα οποία ορίζει στο ποσό των δύο χιλιάδων επτακοσίων (2.700) ευρώ.

Ακριβές Νομικό Ερώτημα

Αν η αγωγή ακύρωσης πλασματικής αποδοχής κληρονομιάς λόγω πλάνης νομιμοποιείται παθητικά κατά του δανειστή της κληρονομιάς και αν η νομική πλάνη περί της ύπαρξης τετράμηνης προθεσμίας αποποίησης και των συνεπειών της άπρακτης παρέλευσής της συνιστά ουσιώδη πλάνη που δικαιολογεί την ακύρωση της πλασματικής αποδοχής.

Αναφορές σε Νόμους

Αριθμός

885/2022

Έτος

2022

Δείτε την πλήρη απόφαση→

572/2016

2016Άρειος ΠάγοςΔικονομικό ΔίκαιοΑστικό Δίκαιο

Σχετικότητα: 97.0%

Κρίσιμα Πραγματικά Περιστατικά

Ο κληρονομούμενος απεβίωσε στις 17-2-2009, έχοντας μυστική διαθήκη της 21-11-2000 που δημοσιεύθηκε στις 18-9-2009. Ο κληρονόμος αποποιήθηκε εμπρόθεσμα την εκ διαθήκης κληρονομία στις 12-1-2010. Μετά την αποποίηση, κλήθηκε εξ αδιαθέτου μαζί με εγγονούς: ο καθένας από τους εγγονούς είχε ποσοστό 1/8, ενώ η μερίδα του κληρονόμου ήταν 3/4, προσαυξηθείσα αργότερα σε 7/8 λόγω αποποίησης των εγγονών (18-1-2010 και 30-4-2010) και διαδοχής των ανηλίκων τέκνων κατά ρίζες (1/16 έκαστος) με ευεργέτημα απογραφής. Ο κληρονόμος δεν αποποίηθηκε την εξ αδιαθέτου μερίδα εντός τεσσάρων μηνών (λήξη 13-5-2010), επερχόμενης πλασματικής αποδοχής. Υπήρχαν σημαντικές οφειλές της κληρονομίας προς πιστωτή συνολικού ύψους 58.694 ευρώ και 1.000.000 ευρώ. Η πλάνη ως προς την ανάγκη συμπληρωματικής αποποίησης έπαψε στα τέλη Μαΐου 2010.

Νομική Σκέψη του Δικαστηρίου

Το άρθρο 1857 § 2 ΑΚ προβλέπει ότι η αποδοχή ή αποποίηση που οφείλεται σε πλάνη κρίνεται κατά τις διατάξεις για τις ακυρώσιμες δικαιοπραξίες και, σε συνδυασμό με το άρθρο 157 ΑΚ, η αγωγή ακύρωσης παραγράφεται σε έξι μήνες από την άρση της πλάνης. Το άρθρο 1847 § 1 ΑΚ θέτει τετράμηνη προθεσμία αποποίησης και το άρθρο 1850 ΑΚ καθιερώνει αμάχητο τεκμήριο πλασματικής αποδοχής μετά την άπρακτη πάροδο. Το δικαστήριο δέχθηκε ότι ο κληρονόμος αποποιήθηκε την εκ διαθήκης κληρονομία στις 12-1-2010. Η τετράμηνη προθεσμία για αποποίηση της εξ αδιαθέτου κληρονομίας έληξε στις 13-5-2010, επιφέροντας πλασματική αποδοχή. Η πλάνη ως προς την ανάγκη συμπληρωματικής αποποίησης διήρκεσε έως τα τέλη Μαΐου 2010. Υπήρχαν οφειλές της κληρονομίας 58.694 ευρώ και 1.000.000 ευρώ. Εφαρμόζοντας τα ανωτέρω, το δικαστήριο προσδιόρισε την έναρξη της εξαμηνιαίας παραγραφής στην άρση της πλάνης (τέλη Μαΐου 2010) και διαπίστωσε ότι αυτή συμπληρώθηκε στα τέλη Νοεμβρίου 2010. Εξαιτίας της πλασματικής αποδοχής και της εκπρόθεσμης άσκησης της αγωγής ακύρωσης, οι ισχυρισμοί περί εσφαλμένης εφαρμογής των άρθρων 1847 και 1857 ΑΚ και περί μη λήψης αποδεικτικών μέσων απορρίφθηκαν.

Κύριοι Λόγοι Απόφασης

Η αναίρεση απορρίφθηκε διότι το Εφετείο ορθά έκρινε ότι η αγωγή ακύρωσης της πλασματικής αποδοχής λόγω πλάνης είχε υποκύψει σε παραγραφή: η πλάνη ήρθη στα τέλη Μαΐου 2010, η εξαμηνιαία προθεσμία έληξε στα τέλη Νοεμβρίου 2010, ενώ η αγωγή ασκήθηκε μεταγενέστερα. Επιπλέον, η απόφαση περιέχει επαρκείς, σαφείς και μη αντιφατικές αιτιολογίες για τη γνώση της επαγωγής, την πλασματική αποδοχή και την έναρξη της παραγραφής, δεν παραβιάστηκαν οι ουσιαστικοί κανόνες (1847, 1857 ΑΚ), ελήφθησαν υπόψη τα επικληθέντα αποδεικτικά μέσα (άρθρο 559 αρ. 11γ ΚΠολΔ) και δεν συντρέχει ανάγκη ερμηνείας της δήλωσης αποποίησης κατά το άρθρο 173 ΑΚ λόγω έλλειψης ασάφειας.

Τελική Απόφαση

Απορρίπτει την από 15.12.2015 αίτηση και τους από 31.8.2016 προσθέτους λόγους της Μ. Κ. του Κ. κατά των Ε. - Λ. Κ. - Τ. κλπ, για αναίρεση της υπ’ αριθμ. 3877/2015 αποφάσεως του Εφετείου Αθηνών. Απορρίπτει την αίτηση περί επαναφοράς των πραγμάτων στην προτέρα κατάσταση. Διατάσσει την εισαγωγή στο Δημόσιο Ταμείο του κατατεθέντος παραβόλου. Καταδικάζει την αναιρεσείουσα στη δικαστική δαπάνη της παρασταθείσας αναιρεσίβλητης, την οποία ορίζει σε δύο χιλιάδες επτακόσια (2.700) Ευρώ.

Ακριβές Νομικό Ερώτημα

Αν η πλασματική αποδοχή κληρονομιάς, που επήλθε λόγω άπρακτης παρόδου της προθεσμίας αποποίησης, μπορεί να ακυρωθεί λόγω ουσιώδους πλάνης και πότε αρχίζει και λήγει η εξαμηνιαία παραγραφή της αγωγής ακύρωσης από την άρση της πλάνης.

Αναφορές σε Νόμους

Αριθμός

572/2016

Έτος

2016

Δείτε την πλήρη απόφαση→

1109/2014

2014Άρειος ΠάγοςΑστικό ΔίκαιοΔικονομικό Δίκαιο

Σχετικότητα: 96.8%

Κρίσιμα Πραγματικά Περιστατικά

Θανών σε αυτοκινητικό ατύχημα στις 8-1-2006 οδηγούσε με περιεκτικότητα αλκοόλης 1,25 ‰. Δεν υπήρχε περιουσία πλην του αυτοκινήτου που καταστράφηκε. Υπήρχε δάνειο 15.000 ευρώ για την αγορά του οχήματος, με ανεξόφλητες δόσεις. Οι εξ’ αδιαθέτου κληρονόμοι αγνοούσαν μέχρι 22-5-2006 την ύπαρξη χρεών και την τετράμηνη προθεσμία αποποίησης. Ενημερώθηκαν στις 22-5-2006 από τραπεζικό υπάλληλο και από άτομα με νομικές γνώσεις του περιβάλλοντός τους. Προσέτρεξαν σε ενημέρωση και επιχείρησαν διαδοχικές δηλώσεις αποποίησης στις 25-5-2006, 30-5-2006 και 1-6-2006, οι οποίες ήταν εκπρόθεσμες, αφού η τετράμηνη προθεσμία είχε παρέλθει στις 8-5-2006, οπότε επήλθε πλασματική αποδοχή της κληρονομίας.

Νομική Σκέψη του Δικαστηρίου

Το άρθρο 1857 § 2 ΑΚ προβλέπει εξάμηνη παραγραφή της αγωγής ακύρωσης αποδοχής κληρονομίας λόγω πλάνης, με έναρξη από την αποδοχή ή, σε πλασματική αποδοχή (άρθρο 1857 § 4 ΑΚ), από την πάροδο της προθεσμίας αποποίησης. Κατά ανάλογη εφαρμογή του άρθρου 157 ΑΚ (εδ. β’–γ’), αν η πλάνη συνεχίζεται, η παραγραφή αρχίζει από την παύση της κατάστασης. Η εκτίμηση των πραγματικών περιστατικών ανήκει στην ουσία (ΚΠολΔ 561 § 1), ενώ οι λόγοι 559 αρ. 8, 10, 11 και 1β, 19 ελέγχονται υπό προϋποθέσεις. Το δικαστήριο διαπίστωσε ότι η πλασματική αποδοχή επήλθε στις 8-5-2006 (παρέλευση τετραμήνου του άρθρου 1847 § 1 α ΑΚ). Οι κληρονόμοι ενημερώθηκαν για το χρέος 15.000 ευρώ και για την ανάγκη αποποίησης στις 22-5-2006, και πάντως έως 1-6-2006, όταν υπέβαλαν εκπρόθεσμες δηλώσεις. Η ενημέρωση προήλθε από τραπεζικό υπάλληλο και πρόσωπα με νομικές γνώσεις. Εφαρμόζοντας τα ανωτέρω, έκρινε ότι η κατάσταση πλάνης είχε αρθεί το αργότερο την 1-6-2006, οπότε άρχισε η εξάμηνη παραγραφή, η οποία έληξε την 1-12-2006. Η μεταγενέστερη επιδίκαση αξίωσης ακύρωσης τον 4/2007 ήταν εκπρόθεσμη. Οι αναιρετικοί λόγοι απορρίπτονται, διότι το Εφετείο έλαβε υπόψη όλα τα αποδεικτικά μέσα και αιτιολόγησε επαρκώς.

Κύριοι Λόγοι Απόφασης

Απορρίφθηκε η αίτηση αναίρεσης διότι το Εφετείο δέχθηκε, με επαρκείς και μη αντιφατικές αιτιολογίες, ότι η πλασματική αποδοχή επήλθε στις 8-5-2006 και η πλάνη των κληρονόμων είχε αρθεί το αργότερο έως 1-6-2006, οπότε άρχισε η εξάμηνη παραγραφή του άρθρου 1857 § 2 ΑΚ και έληξε την 1-12-2006. Η επίδοση της αγωγής ακύρωσης στις 24-4-2007 ήταν εκπρόθεσμη. Οι αναιρετικοί λόγοι κατά τα άρθρα 559 αρ. 10, 11, 8, 1β και 19 ΚΠολΔ κρίθηκαν αβάσιμοι ή απαράδεκτοι, καθώς το δικαστήριο της ουσίας έλαβε υπόψη όλα τα αποδεικτικά μέσα (περιλαμβανομένης της μαρτυρικής κατάθεσης) και η ουσιαστική του κρίση δεν ελέγχεται αναιρετικά (ΚΠολΔ 561 § 1).

Τελική Απόφαση

Απορρίπτει την από 1-3-2012 αίτηση των Γ. Ν. κ.λ.π για αναίρεση της υπ' αριθμ. 549/2011 απόφασης του Εφετείου Λαρίσης. Και Καταδικάζει τους αναιρεσείοντες στη δικαστική δαπάνη του αναιρεσιβλήτου, την οποία ορίζει στο ποσό των δύο χιλιάδων επτακοσίων (2.700) ευρώ.

Ακριβές Νομικό Ερώτημα

Αν η πλασματική (σιωπηρή) αποδοχή κληρονομίας μπορεί να ακυρωθεί λόγω πλάνης από άγνοια των σχετικών νομικών κανόνων και πότε αρχίζει η εξάμηνη παραγραφή του δικαιώματος ακύρωσης, ιδίως σε περίπτωση εξακολουθητικής πλάνης.

Αναφορές σε Νόμους

Αριθμός

1109/2014

Έτος

2014

Δείτε την πλήρη απόφαση→

1497/2023

2023Άρειος ΠάγοςΑστικό ΔίκαιοΔικονομικό Δίκαιο

Σχετικότητα: 96.8%

Κρίσιμα Πραγματικά Περιστατικά

Κληρονόμοι εξ αδιαθέτου αδελφού, με τον οποίο δεν υπήρχε επαφή επί έτη, αγνοούσαν τον θάνατό του (19-07-2013) και το σύστημα αυτοδίκαιης κτήσης/αποποίησης. Στις 09-05-2019 έλαβαν από την αρμόδια φορολογική αρχή ατομικές ειδοποιήσεις για βεβαιωμένα κληρονομικά χρέη ύψους 592.920,68 ευρώ, γνωστοποιώντας τους την ιδιότητα κληρονόμου κατ’ αμάχητο τεκμήριο αποδοχής λόγω άπρακτης προθεσμίας αποποίησης. Στις 22-05-2019 υπέβαλαν ενώπιον Γραμματέα Ειρηνοδικείου δηλώσεις αποποίησης με αριθμούς 3379/22-05-2019 και 3380/22-05-2019, επιδιώκοντας άρση της ιδιότητας οφειλέτη προς το Δημόσιο μέσω ακύρωσης της πλασματικής αποδοχής λόγω ουσιώδους πλάνης περί το δίκαιο και αναγνώρισης εγκυρότητας των αποποιήσεων.

Νομική Σκέψη του Δικαστηρίου

Το άρθρο 1847 § 1 ΑΚ ορίζει προθεσμία τεσσάρων μηνών για αποποίηση, μετά την οποία τεκμαίρεται αποδοχή (άρθρο 1850 ΑΚ). Το άρθρο 1857 § 2 ΑΚ επιτρέπει ακύρωση αποδοχής/αποποίησης λόγω πλάνης κατά τις γενικές διατάξεις (άρθρα 140-142 ΑΚ). Κατά το άρθρο 215 § 2 ΚΠολΔ, μη εμπρόθεσμη επίδοση αγωγής συνεπάγεται θεωρήσή της ως μη ασκηθείσας. Για τις επιδόσεις προς το Δημόσιο ισχύουν τα άρθρα 5-6 του Κώδικα Δικών του Δημοσίου και, μετά τον ν. 4389/2016, η επίδοση μπορεί να γίνει και προς τον Διοικητή της Α.Α.Δ.Ε., χωρίς απαίτηση επίδοσης σε Προϊστάμενο Δ.Ο.Υ. Το δικαστήριο διαπίστωσε ότι ο κληρονομούμενος απεβίωσε στις 19-07-2013, οι κληρονόμοι πληροφορήθηκαν την επαγωγή και τα βεβαιωμένα χρέη μόλις στις 09-05-2019 (592.920,68 ευρώ) και προέβησαν σε δηλώσεις αποποίησης στις 22-05-2019 (3379/2019 και 3380/2019). Η αγωγή επιδόθηκε εντός 30 ημερών και επιδόθηκε στον Υπουργό Οικονομικών. Εφαρμόζοντας τις ανωτέρω διατάξεις, έκρινε ότι η αγωγή κληρονομικού δικαίου επιδίδεται νομίμως είτε στον Υπουργό Οικονομικών είτε στον Διοικητή της Α.Α.Δ.Ε., χωρίς πρόσθετη επίδοση σε Δ.Ο.Υ., άρα δεν συντρέχει απαράδεκτο του άρθρου 215 § 2 ΚΠολΔ. Διαπίστωσε άμεσο και παρόν έννομο συμφέρον για αναγνώριση εγκυρότητας των αποποιήσεων και δέχθηκε ότι η μεταγενέστερη αποποίηση ισχύει υπό αίρεση δικαίου, ενεργοποιούμενη με την ακύρωση της πλασματικής αποδοχής λόγω ουσιώδους πλάνης.

Κύριοι Λόγοι Απόφασης

Η υπό κρίση αγωγή, ως κληρονομικού δικαίου, αρκεί να επιδοθεί στον Υπουργό Οικονομικών ή στον Διοικητή της Α.Α.Δ.Ε., χωρίς ανάγκη επίδοσης σε Προϊστάμενο Δ.Ο.Υ., οπότε ο προβαλλόμενος λόγος περί ανυποστάτου λόγω μη επίδοσης στην Α.Α.Δ.Ε./Δ.Ο.Υ. είναι αλυσιτελής. Το αίτημα αναγνώρισης εγκυρότητας των αποποιήσεων είναι ορισμένο και θεμελιώνεται σε άμεσο και παρόν έννομο συμφέρον, δεδομένης της ύπαρξης βεβαιωμένων κληρονομικών οφειλών (592.920,68 ευρώ) και της ανάγκης άρσης της αβεβαιότητας ως προς την ιδιότητα οφειλέτη. Ο λόγος από το άρθρο 559 αρ. 1α ΚΠολΔ απορρίπτεται ως αόριστος και, σε κάθε περίπτωση, αβάσιμος, διότι δεν παραβιάστηκαν οι διατάξεις των άρθρων 68, 70 ΚΠολΔ και 1847 §1, 1857 §2 ΑΚ. Συνεπώς, οι λόγοι αναίρεσης είναι απαράδεκτοι ή αβάσιμοι και η αίτηση αναίρεσης απορρίπτεται, με επιβολή δικαστικών εξόδων στο ηττηθέν Δημόσιο.

Τελική Απόφαση

Απορρίπτει την από 19-04-2022 αίτηση αναίρεσης του Ελληνικού Δημοσίου κατά της 336/2022 απόφασης του Τριμελούς Εφετείου Θεσσαλονίκης. Καταδικάζει το αναιρεσείον στα δικαστικά έξοδα των αναιρεσιβλήτων, τα οποία ορίζει σε τριακόσια (300,00) ευρώ.

Ακριβές Νομικό Ερώτημα

Αν, σε αγωγή ακύρωσης πλασματικής αποδοχής κληρονομιάς λόγω πλάνης και αναγνώρισης εγκυρότητας μεταγενέστερης αποποίησης, αρκεί η επίδοση στον Υπουργό Οικονομικών ή στον Διοικητή της Α.Α.Δ.Ε., χωρίς πρόσθετη επίδοση στον Προϊστάμενο Δ.Ο.Υ., και αν η παράλειψη αυτής συνεπάγεται απαράδεκτο ως μη ασκηθείσα κατά το άρθρο 215 § 2 ΚΠολΔ.

Αναφορές σε Νόμους

Αριθμός

1497/2023

Έτος

2023

Δείτε την πλήρη απόφαση→

501/2024

2024Άρειος ΠάγοςΔικονομικό ΔίκαιοΑστικό Δίκαιο

Σχετικότητα: 96.8%

Κρίσιμα Πραγματικά Περιστατικά

Κληρονόμοι εξ αδιαθέτου του αποβιώσαντος θείου τους, οφειλέτη κατά τον χρόνο του θανάτου του ληξιπρόθεσμων απαιτήσεων υπέρ του Ελληνικού Δημοσίου προερχόμενων από φόρους εισοδήματος, πρόστιμα, προσαυξήσεις ΦΠΑ και ΚΒΣ. Οι κληρονόμοι δεν αποποιήθηκαν εμπρόθεσμα την κληρονομιά, με αποτέλεσμα να επέλθει πλασματική αποδοχή αυτής. Ισχυρίστηκαν ότι η μη εμπρόθεσμη αποποίηση οφειλόταν σε ουσιώδη πλάνη.

Νομική Σκέψη του Δικαστηρίου

Το άρθρο 1 παρ. 1 του ν. 4389/2016 ορίζει ότι η ΑΑΔΕ συνιστά Ανεξάρτητη Διοικητική Αρχή χωρίς νομική προσωπικότητα με σκοπό τον προσδιορισμό, τη βεβαίωση και την είσπραξη των φορολογικών και λοιπών δημοσίων εσόδων. Το άρθρο 36 παρ. 1 του ίδιου νόμου ορίζει ότι η Αρχή εκπροσωπείται δικαστικώς από τον Διοικητή της και παρίσταται αυτοτελώς, εκπροσωπώντας το Δημόσιο, σε δίκες που αφορούν έννομες σχέσεις που την αφορούν. Το δικαστήριο διαπίστωσε ότι η αγωγή περί ακύρωσης πλασματικής αποδοχής κληρονομιάς λόγω πλάνης, στηριζόμενη στα άρθρα 1813 επ. και 1847 επ. ΑΚ, αφορά έννομες σχέσεις κληρονομικού δικαίου με έμμεσες συνέπειες που άπτονται του πεδίου αρμοδιοτήτων της ΑΑΔΕ, καθώς η ευδοκίμηση της αγωγής θα απέληγε στην απάλειψη της ιδιότητας του οφειλέτη του Δημοσίου. Εφαρμόζοντας τις διατάξεις του ν. 4389/2016, το Εφετείο έκρινε ότι το Ελληνικό Δημόσιο εκπροσωπείται αυτοτελώς από την ΑΑΔΕ, η οποία όμως δεν υποκαθιστά το Δημόσιο ως προς τη νομιμοποίησή του ως διαδίκου και δεν καθίσταται αυτοτελώς διάδικος, απορρίπτοντας την έφεση της ΑΑΔΕ ως απαράδεκτη.

Κύριοι Λόγοι Απόφασης

Η αίτηση αναίρεσης απορρίφθηκε διότι: α) Ο πρώτος λόγος ήταν απαράδεκτος, καθώς αφορούσε απόρριψη της έφεσης ως απαράδεκτης χωρίς κατ' ουσίαν διερεύνηση. β) Ο δεύτερος λόγος ήταν αβάσιμος, διότι το Εφετείο ορθώς έκρινε ότι η ΑΑΔΕ εκπροσωπεί αυτοτελώς το Ελληνικό Δημόσιο σε τέτοιες δίκες, χωρίς όμως να υποκαθιστά τη νομιμοποίησή του ως διαδίκου και χωρίς να καθίσταται η ίδια αυτοτελώς διάδικος. γ) Ο τρίτος λόγος ήταν απαράδεκτος, καθώς δεν αναφερόταν στο αναιρετήριο ότι ο σχετικός ισχυρισμός προτάθηκε νομοτύπως ως λόγος έφεσης, και ήταν επίσης αβάσιμος, διότι η επίδοση του δικογράφου έγινε νομότυπα μόνο στον Διοικητή της ΑΑΔΕ, όπως απαιτείται κατ' άρθρο 36 παρ. 1 του ν. 4389/2016.

Τελική Απόφαση

ΑΠΟΡΡΙΠΤΕΙ την από 25-01-2022 αίτηση του Ελληνικού Δημοσίου και της ΑΑΔΕ για αναίρεση της υπ' αριθ. 2046/2021 απόφασης του Τριμελούς Εφετείου Θεσσαλονίκης.

Ακριβές Νομικό Ερώτημα

Αν η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ), ως ανεξάρτητη διοικητική αρχή χωρίς νομική προσωπικότητα, νομιμοποιείται αυτοτελώς ενεργητικά να ασκήσει έφεση σε δίκη περί ακύρωσης πλασματικής αποδοχής κληρονομιάς λόγω πλάνης, όταν το Ελληνικό Δημόσιο είναι δανειστής της κληρονομιάς από φόρους, και αν η επίδοση αγωγής κατά του Ελληνικού Δημοσίου πρέπει να γίνεται μόνο στον Διοικητή της ΑΑΔΕ ή και στον προϊστάμενο της αρμόδιας ΔΟΥ.

Αριθμός

501/2024

Έτος

2024

Δείτε την πλήρη απόφαση→

496/2013

2013Άρειος ΠάγοςΔικονομικό ΔίκαιοΑστικό Δίκαιο

Σχετικότητα: 96.8%

Κρίσιμα Πραγματικά Περιστατικά

Ο κληρονομούμενος απεβίωσε στις 28-7-1998, χωρίς διαθήκη. Οι κληρονόμοι τελούσαν σε μακρά διάσταση και δεν είχαν επικοινωνία με τον κληρονομούμενο από το 1985 έως τον θάνατό του. Ο κληρονομούμενος είχε αποδεχθεί το 1991 κληρονομία άλλου προσώπου και σχετικό διαμέρισμα 95,90 τ.μ. στη πόλη, επί της οδού ... αριθμ. 16, το οποίο πώλησε στις 30-3-1992. Το 2002 η αρμόδια εφορία κοινοποίησε στους κληρονόμους ατομικές ειδοποιήσεις για ληξιπρόθεσμα χρέη, ζητώντας καταβολή ποσών 2.085,12 ευρώ (για έναν κληρονόμο) και 2.967,21 ευρώ (για καθένα από τους λοιπούς), ως φόρο κληρονομίας σχετικό με την προηγούμενη αποδοχή του διαμερίσματος. Οι κληρονόμοι στερούνταν νομικής κατάρτισης και αγνοούσαν την ύπαρξη τετράμηνης προθεσμίας αποποίησης και τις συνέπειες της άπρακτης παρόδου της, με αποτέλεσμα να θεωρηθεί ότι αποδέχθηκαν την κληρονομία.

Νομική Σκέψη του Δικαστηρίου

Το άρθρο 1857 § 2 ΑΚ προβλέπει ότι η αποδοχή κληρονομίας που οφείλεται σε πλάνη μπορεί να προσβληθεί, ενώ τα άρθρα 1847 § 1, 1850 εδ. β’, 140 και 141 ΑΚ ρυθμίζουν τη συναγόμενη αποδοχή από την άπρακτη πάροδο της προθεσμίας και την έννοια της πλάνης. Το άρθρο 559 αρ. 19 ΚΠολΔ θεμελιώνει λόγο αναιρέσεως για έλλειψη νόμιμης βάσης, και το άρθρο 562 § 2 περ. γ’ ΚΠολΔ καθιστά απαράδεκτους λόγους που στηρίζονται σε ισχυρισμούς μη προταθέντες στην ουσία, εκτός δημόσιας τάξης. Το δικαστήριο διαπίστωσε ότι οι κληρονόμοι, χωρίς νομική κατάρτιση και χωρίς επικοινωνία με τον κληρονομούμενο από το 1985, αγνοούσαν την τετράμηνη προθεσμία αποποίησης και τις συνέπειες. Η εφορία το 2002 απέστειλε ειδοποιήσεις για φόρο κληρονομίας (2.085,12 ευρώ και 2.967,21 ευρώ) συνδεόμενο με διαμέρισμα 95,90 τ.μ. που ο κληρονομούμενος είχε αποδεχθεί και μεταβιβάσει. Εφαρμόζοντας τις ουσιαστικές διατάξεις, το δικαστήριο έκρινε ότι η πλάνη ήταν νομική και ουσιώδης, άρα θεμελιώνει προσβολή της πλασματικής αποδοχής. Ως προς τον αναιρετικό λόγο του άρθρου 559 αρ. 19, οι αιτιολογίες της απόφασης είναι πλήρεις και σαφείς. Ο ισχυρισμός περί παραγραφής του άρθρου 1857 § 2 δεν είχε προβληθεί στην ουσία και δεν αφορά δημόσια τάξη, συνεπώς ο αντίστοιχος αναιρετικός λόγος είναι απαράδεκτος κατά το άρθρο 562 § 2 περ. γ’.

Κύριοι Λόγοι Απόφασης

Απορρίφθηκαν οι λόγοι αναιρέσεως διότι: (α) η απόφαση του Εφετείου περιέχει πλήρεις, σαφείς και μη αντιφατικές αιτιολογίες, εφαρμόζοντας ορθά τα άρθρα 1847, 1850, 1857, 140 και 141 ΑΚ για την προσβολή της πλασματικής αποδοχής λόγω ουσιώδους νομικής πλάνης των κληρονόμων, οι οποίοι αγνοούσαν την τετράμηνη προθεσμία και τις έννομες συνέπειες, όπως ανέκυψε από τις ειδοποιήσεις φόρου κληρονομίας του 2002 (ποσά 2.085,12 ευρώ και 2.967,21 ευρώ) συνδεόμενες με το διαμέρισμα 95,90 τ.μ.· (β) ο λόγος περί παραγραφής της αγωγής του άρθρου 1857 § 2 ΑΚ είναι απαράδεκτος κατά το άρθρο 562 § 2 περ. γ’ ΚΠολΔ, διότι η ένσταση παραγραφής δεν προτάθηκε στο δικαστήριο της ουσίας και δεν συνιστά ισχυρισμό δημόσιας τάξης που να προκύπτει από την απόφαση ή τα διαδικαστικά δεδομένα.

Τελική Απόφαση

Απορρίπτει την από 25-1-2011 αίτηση του Ελληνικού Δημοσίου για αναίρεση της υπ' αριθμ. 15/2008 απόφασης του Εφετείου Λαμίας, Μεταβατική Έδρα Λιβαδειάς. Και Καταδικάζει το αναιρεσείον στη δικαστική δαπάνη των αναιρεσιβλήτων, την οποία ορίζει στο ποσό των τριακοσίων (300) ευρώ.

Ακριβές Νομικό Ερώτημα

Αν η συναγόμενη από την άπρακτη πάροδο της τετράμηνης προθεσμίας αποποίησης αποδοχή κληρονομίας μπορεί να ακυρωθεί λόγω ουσιώδους πλάνης, όταν η πλάνη συνίσταται σε άγνοια ή εσφαλμένη γνώση των νομικών διατάξεων για την αποδοχή και τις έννομες συνέπειές της (ιδίως την ευθύνη για χρέη της κληρονομίας).

Αναφορές σε Νόμους

Αριθμός

496/2013

Έτος

2013

Δείτε την πλήρη απόφαση→

1873/2024

2024Άρειος ΠάγοςΑστικό ΔίκαιοΔικονομικό Δίκαιο

Σχετικότητα: 96.7%

Κρίσιμα Πραγματικά Περιστατικά

Κληρονομούμενος απεβίωσε στις 5-1-2015, χωρίς τέκνα· η σύζυγος είχε προαποβιώσει στις 4-5-2014. Άφησε ιδιόγραφη διαθήκη του 2014 που δημοσιεύτηκε στις 11-2-2015. Πλησιέστεροι συγγενείς αποδέχθηκαν το 2015 την κληρονομία με συμβολαιογραφική πράξη. Η κληρονομία περιλάμβανε δύο ακίνητα σε Αθήνα και Λουτράκι, αποκτηθέντα το 1972 και το 1982. Στις 11-10-2016 οι συγγενείς πληροφορήθηκαν ότι ο κληρονομούμενος είχε διατελέσει νόμιμος εκπρόσωπος ναυτιλιακής εταιρίας σε περιόδους 1997-1999, 2000-2001 και 2003-2010 και βάρυνε, εις ολόκληρον, με οφειλές προς το Δημόσιο συνολικού ποσού 4.159.874,24 ευρώ, προερχόμενες από φορολογικές υποχρεώσεις της εταιρίας. Οι συγγενείς δεν διατηρούσαν στενές σχέσεις με τον κληρονομούμενο, τον θεωρούσαν ηλικιωμένο και αδρανή και δεν γνώριζαν επαγγελματική δραστηριότητα τα τελευταία έτη της ζωής του.

Νομική Σκέψη του Δικαστηρίου

Το άρθρο 1857 §2 ΑΚ, σε συνδυασμό με τα άρθρα 140-142 ΑΚ, επιτρέπει την ακύρωση αποδοχής ή αποποίησης κληρονομίας όταν υπάρχει ουσιώδης πλάνη για ιδιότητα του προσώπου ή σημείο καθοριστικό της βούλησης. Η πλασματική αποδοχή λόγω παρόδου της προθεσμίας του άρθρου 1847 ΑΚ προσβάλλεται ομοίως. Τα άρθρα 5 και 6 §1 του Κώδικα περί Δικών του Δημοσίου και το άρθρο 36 §1 ν. 4389/2016 ρυθμίζουν την επίδοση στο Δημόσιο: αρκεί επίδοση στον Υπουργό Οικονομικών (ή στον Διοικητή ΑΑΔΕ για διαφορές δημοσίων εσόδων). Τα άρθρα 215 §2 και 237 ΚΠολΔ θέτουν τις προθεσμίες της τακτικής διαδικασίας. Το δικαστήριο διαπίστωσε ότι ο κληρονομούμενος ήταν νόμιμος εκπρόσωπος ναυτιλιακής εταιρίας τις περιόδους 1997-1999, 2000-2001 και 2003-2010 και βάρυνε με οφειλές 4.159.874,24 ευρώ προς το Δημόσιο. Οι πλησιέστεροι συγγενείς είχαν αποδεχθεί την κληρονομία το 2015 και πληροφορήθηκαν την ύπαρξη των οφειλών στις 11-10-2016. Η κληρονομία περιλάμβανε δύο ακίνητα (1972, 1982), χωρίς στοιχεία πρόσφατης αποκτήσεως. Εφαρμόζοντας τα ανωτέρω, έκρινε ότι η άγνοια της ιδιότητας και των συνεπειών της συνιστά ουσιώδη πλάνη κατά το πρόσωπο, ικανή να στηρίξει ακύρωση της πλασματικής αποδοχής. Ως προς το παραδεκτό, η επίδοση της αγωγής στον Υπουργό Οικονομικών αρκεί και δεν απαιτείται επιπλέον επίδοση στον Διοικητή της ΑΑΔΕ.

Κύριοι Λόγοι Απόφασης

Η αναίρεση απορρίφθηκε διότι το εφετείο ορθά εφάρμοσε τα άρθρα 1857 και 140-142 ΑΚ, δεχόμενο με επαρκείς και μη αντιφατικές αιτιολογίες ότι η άγνοια των κληρονόμων για την ιδιότητα του κληρονομούμενου ως νόμιμου εκπροσώπου εταιρίας και τις συνακόλουθες οφειλές 4.159.874,24 ευρώ συνιστά ουσιώδη πλάνη κατά το πρόσωπο, ικανή να θεμελιώσει ακύρωση της πλασματικής αποδοχής. Ο λόγος περί έλλειψης νόμιμης βάσης απορρίφθηκε, καθώς οι πραγματικές παραδοχές ήταν σαφείς και πλήρεις. Ο δικονομικός λόγος (559 αριθμ. 14 ΚΠολΔ) κρίθηκε αβάσιμος, επειδή για την άσκηση της αγωγής αρκούσε η επίδοση στον Υπουργό Οικονομικών και δεν απαιτείτο σωρευτικά επίδοση στον Διοικητή της ΑΑΔΕ, σύμφωνα με τα άρθρα 5 και 6 §1 του Κώδικα περί Δικών του Δημοσίου και 36 §1 ν. 4389/2016.

Τελική Απόφαση

Απορρίπτει την από 12.10.2022 αίτηση του Ελληνικού Δημοσίου για αναίρεση της υπ' αριθμ. 4789/22.11.2021 αποφάσεως του Τριμελούς Εφετείου Αθηνών. Και Καταδικάζει το αναιρεσείον στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσίβλητης, τα οποία ορίζει στο ποσό των τριακοσίων ευρώ (300,00€).

Ακριβές Νομικό Ερώτημα

Αν η πλασματική αποδοχή κληρονομίας, που επήλθε από άπρακτη παρέλευση της προθεσμίας του άρθρου 1847 ΑΚ, δύναται να ακυρωθεί λόγω ουσιώδους πλάνης ως προς ιδιότητα/πρόσωπο του κληρονομούμενου. Και αν, για το παραδεκτό αγωγής ακύρωσης αποδοχής/αναγνώρισης αποποίησης, αρκεί επίδοση στον Υπουργό Οικονομικών ή απαιτείται και επίδοση στον Διοικητή της Α.Α.Δ.Ε.

Αναφορές σε Νόμους

Αριθμός

1873/2024

Έτος

2024

Δείτε την πλήρη απόφαση→

173/2014

2014Άρειος ΠάγοςΑστικό ΔίκαιοΔικονομικό Δίκαιο

Σχετικότητα: 96.6%

Κρίσιμα Πραγματικά Περιστατικά

Κληρονομούμενος απεβίωσε στις 3-10-1999 χωρίς διαθήκη. Η σύζυγος και η θυγατέρα του αποποιήθηκαν εμπρόθεσμα στις 27-1-2000. Η κληρονομία επήχθη στον εγγονό, τότε ανήλικο 14 ετών (γεν. 14-3-1986). Οι νόμιμοι αντιπρόσωποι, κατόπιν εσφαλμένης νομικής συμβουλής, πίστευαν ότι η αποποίηση μπορούσε να γίνει από τον ίδιο μετά την ενηλικίωσή του και δεν προέβησαν σε εμπρόθεσμη αποποίηση για λογαριασμό του. Μετά την ενηλικίωσή του (14-3-2004) ο κληρονόμος υπέβαλε άκυρη δήλωση αποποίησης στις 1-4-2004 αντί να προβεί σε απογραφή κατά το άρθρο 1912 ΑΚ. Η ετήσια προθεσμία απογραφής παρήλθε στις 14-3-2005, με συνέπεια την έκπτωση από το ευεργέτημα της απογραφής και απεριόριστη ευθύνη για τα χρέη της κληρονομίας. Την 15-6-2006 ενημερώθηκε για τις φορολογικές υποχρεώσεις ως κληρονόμος από έγγραφο της αρμόδιας Δ.Ο.Υ.

Νομική Σκέψη του Δικαστηρίου

Το άρθρο 1847 § 1 ΑΚ επιτρέπει την προσβολή της πλασματικής αποδοχής κληρονομίας λόγω ουσιώδους πλάνης, ακόμη και από άγνοια ή εσφαλμένη γνώση νόμου. Τα άρθρα 1850, 140, 141 και 1625 ΑΚ προβλέπουν αποποίηση από τους νόμιμους αντιπροσώπους ανηλίκου. Κατά τα άρθρα 157 και 1857 § 2 ΑΚ, η αξίωση ακύρωσης παραγράφεται σε έξι μήνες από την άρση της πλάνης, ενώ το άρθρο 261 εδ. α’ ΑΚ ορίζει διακοπή με άσκηση αγωγής. Το δικαστήριο διαπίστωσε ότι ο κληρονομούμενος απεβίωσε στις 3-10-1999 χωρίς διαθήκη, η σύζυγος και η μητέρα του κληρονόμου αποποιήθηκαν στις 27-1-2000, και η κληρονομία επήχθη στον ανήλικο (14 ετών, γέννηση 14-3-1986). Οι νόμιμοι αντιπρόσωποι, κατόπιν εσφαλμένης νομικής συμβουλής, δεν αποποιήθηκαν εμπροθέσμως. Μετά την ενηλικίωση (14-3-2004) ο κληρονόμος υπέβαλε άκυρη δήλωση αποποίησης (1-4-2004) αντί απογραφής, εξέπεσε από το ευεργέτημα της απογραφής στις 14-3-2005 και πληροφορήθηκε τις υποχρεώσεις του την 15-6-2006 μέσω ενημερωτικού εγγράφου της φορολογικής αρχής. Εφαρμόζοντας τα ανωτέρω, έκρινε ότι η πλάνη ήταν ουσιώδης και δικαιολογημένη, διήρκεσε έως την 15-6-2006, οπότε άρθηκε, και η σχετική απαίτηση δεν είχε παραγραφεί. Συνεπώς, δεν παραβιάστηκαν οι ουσιαστικές διατάξεις ούτε υπήρξε ανεπαρκής αιτιολογία, απορριπτόμενων των αναιρετικών λόγων των άρθρων 559 αρ. 1 και 559 αρ. 19 ΚΠολΔ.

Κύριοι Λόγοι Απόφασης

Απορρίφθηκε ο λόγος από το άρθρο 559 αρ. 1 ΚΠολΔ ως αβάσιμος, διότι η πλάνη έπαυσε στις 15-6-2006 και η αγωγή ασκήθηκε (επιδόθηκε) στις 1-8-2006, πριν συμπληρωθεί η εξάμηνη παραγραφή των άρθρων 157 και 1857 § 2 ΑΚ. Ο δεύτερος λόγος απορρίφθηκε ως αλυσιτελής, επειδή αφορά αιτιολογία (έκπτωση από το ευεργέτημα της απογραφής) που δεν στηρίζει το διατακτικό. Ο λόγος από το άρθρο 559 αρ. 19 ΚΠολΔ κρίθηκε αβάσιμος, καθώς το Εφετείο διέλαβε επαρκείς και μη αντιφατικές αιτιολογίες για την ουσιώδη πλάνη και τη μη εμπρόθεσμη αποποίηση από τους νόμιμους αντιπροσώπους.

Τελική Απόφαση

Απορρίπτει την από 25-10-2010 αίτηση του Ελληνικού δημοσίου για αναίρεση της υπ' αριθμ. 4656/2009 αποφάσεως του Εφετείου Αθηνών.

Ακριβές Νομικό Ερώτημα

Αν η πλασματική αποδοχή κληρονομίας λόγω παραμέλησης της προθεσμίας αποποίησης μπορεί να ακυρωθεί για ουσιώδη πλάνη, περιλαμβανομένης άγνοιας ή εσφαλμένης γνώσης των σχετικών νομικών διατάξεων, και πότε εκκινεί η εξάμηνη παραγραφή της αξίωσης ακύρωσης.

Αριθμός

173/2014

Έτος

2014

Δείτε την πλήρη απόφαση→

1041/2022

2022Άρειος ΠάγοςΑστικό ΔίκαιοΔικονομικό Δίκαιο

Σχετικότητα: 96.6%

Κρίσιμα Πραγματικά Περιστατικά

Απεβίωσε στις 19-10-2008 πατέρας και σύζυγος, χωρίς διαθήκη, κληρονομούμενος εξ αδιαθέτου από υιό και χήρα. Ο θανών ήταν εγγυητής σύμβασης πίστωσης με ανοικτό αλληλόχρεο λογαριασμό της οικογενειακής ανώνυμης εταιρείας προς τράπεζα, με συνολική οφειλή 3.574.468,46 ευρώ. Είχε εκδοθεί διαταγή πληρωμής το 2001 που είχε επιδοθεί στον θανόντα. Ο υιός, γεννηθείς το 1967, εργαζόταν αποκλειστικά στην οικογενειακή εταιρία, ήταν μέλος του Δ.Σ. από το 2003, και μετά το θάνατο του πατέρα του ανέλαβε Πρόεδρος και Διευθύνων Σύμβουλος. Η χήρα διέμενε με την οικογένεια και τον υιό της. Στις 2-6-2009 και 3-6-2009 η τράπεζα επέδωσε στους κληρονόμους επιστολή ενημέρωσης για την οφειλή και στις 18-6-2009 επιταγή προς πληρωμή ποσού 2.532.604,17 ευρώ. Οι κληρονόμοι δεν προέβησαν σε αποποίηση εντός της τετράμηνης προθεσμίας.

Νομική Σκέψη του Δικαστηρίου

Το άρθρο 1847 παρ. 1 εδ. α' ΑΚ ορίζει ότι ο κληρονόμος μπορεί να αποποιηθεί την κληρονομία εντός τεσσάρων μηνών από τότε που έμαθε την επαγωγή και τον λόγο της. Κατά τα άρθρα 1850 εδ. β', 140 και 141 ΑΚ, η αποδοχή που συνάγεται από την παραμέληση της προθεσμίας μπορεί να προσβληθεί λόγω πλάνης, όταν αυτή αφορά σημείο τόσο σπουδαίο ώστε ο κληρονόμος, αν γνώριζε την αληθινή κατάσταση, δεν θα άφηνε να παρέλθει άπρακτη η προθεσμία. Το Εφετείο διαπίστωσε ότι οι κληρονόμοι διέθεταν επαγγελματική και κοινωνική πείρα, ο υιός είχε αναμιχθεί στη διοίκηση της οικογενειακής εταιρίας και γνώριζαν την οφειλή προς την τράπεζα από το 2001. Δέχθηκε ότι είναι γνωστό στον μέσο συνετό πολίτη με στοιχειώδη κοινωνική πείρα ότι με το θάνατο η οικογένεια καθίσταται κληρονόμος και η κληρονομιά περιλαμβάνει και το παθητικό. Εφαρμόζοντας τα κριτήρια της πλάνης, το δικαστήριο έκρινε ότι οι κληρονόμοι γνώριζαν τις διατάξεις περί αποδοχής και αποποίησης και τις συνέπειες της μη εμπρόθεσμης αποποίησης, αλλά δεν έκριναν σκόπιμο ή αμέλησαν να ρυθμίσουν τις οικονομικές τους υποθέσεις, ιδίως λόγω της ανυπαρξίας περιουσιακού στοιχείου στην κληρονομιά.

Κύριοι Λόγοι Απόφασης

Η αίτηση αναίρεσης απορρίφθηκε διότι το Εφετείο ορθά έκρινε ότι η αποδοχή της κληρονομίας με την άπρακτη πάροδο της τετράμηνης προθεσμίας δεν οφείλεται σε ουσιώδη πλάνη των κληρονόμων. Ειδικότερα, αποδείχθηκε ότι οι κληρονόμοι διέθεταν επαγγελματική και κοινωνική πείρα, ο υιός είχε αναμιχθεί στη διοίκηση της οικογενειακής εταιρίας και γνώριζαν την οφειλή 3.574.468,46 ευρώ προς την τράπεζα από το 2001. Επιπλέον, είχαν πρόσβαση σε νομική υποστήριξη και ήταν γνωστό στον μέσο συνετό πολίτη ότι με το θάνατο η οικογένεια καθίσταται κληρονόμος τόσο του ενεργητικού όσο και του παθητικού. Συνεπώς, η μη αποποίηση οφειλόταν σε αμέλεια ή σκόπιμη επιλογή και όχι σε πλάνη περί το δίκαιο της αποδοχής της κληρονομίας.

Τελική Απόφαση

Απορρίπτει την αίτηση αναίρεσης κατά της υπ' αριθμ. 2700/2016 απόφασης του Τριμελούς Εφετείου Αθηνών και την από 31-1-2022 αυτοτελή πρόσθετη παρέμβαση. Διατάσσει την εισαγωγή του παραβόλου στο Δημόσιο Ταμείο.

Ακριβές Νομικό Ερώτημα

Αν η αποδοχή κληρονομίας που συνάγεται από την άπρακτη πάροδο της τετράμηνης προθεσμίας αποποίησης μπορεί να ακυρωθεί λόγω πλάνης, όταν οι κληρονόμοι διαθέτουν επαγγελματική και κοινωνική πείρα, γνωρίζουν την ύπαρξη οφειλών του κληρονομουμένου και έχουν πρόσβαση σε νομική υποστήριξη, αλλά ισχυρίζονται ότι αγνοούσαν το σύστημα αυτόματης κτήσης της κληρονομίας και τις συνέπειες της μη εμπρόθεσμης αποποίησης.

Αναφορές σε Νόμους

Αριθμός

1041/2022

Έτος

2022

Δείτε την πλήρη απόφαση→

533/2025

2025Άρειος ΠάγοςΔικονομικό ΔίκαιοΑστικό Δίκαιο

Σχετικότητα: 96.5%

Κρίσιμα Πραγματικά Περιστατικά

Κληρονόμος αποβιώσασας στις 04-12-2016, η οποία είχε κληρονομηθεί με πλασματική αποδοχή λόγω παρόδου άπρακτης της προθεσμίας αποποίησης. Ο κληρονόμος άσκησε αγωγή κατά του Ελληνικού Δημοσίου για ακύρωση της πλασματικής αποδοχής κληρονομίας λόγω ουσιώδους πλάνης.

Νομική Σκέψη του Δικαστηρίου

Το άρθρο 559 αρ. 10 ΚΠολΔ προβλέπει ότι ο αναιρετικός λόγος ιδρύεται όταν το δικαστήριο, παρά το νόμο, δέχθηκε ως αληθινά πράγματα που έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης χωρίς απόδειξη, δηλαδή αυτοτελείς πραγματικούς ισχυρισμούς χωρίς να έχει προσκομισθεί οποιαδήποτε απόδειξη ή όταν δεν προσδιορίζονται τα αποδεικτικά μέσα με βάση τα οποία διαμορφώθηκε το αποδεικτικό πόρισμα. Το δικαστήριο διαπίστωσε ότι το αποδεικτικό πόρισμα της προσβαλλομένης απόφασης διαμορφώθηκε με βάση τις προσκομισθείσες από τους διαδίκους αποδείξεις. Εφαρμόζοντας το άρθρο 559 αρ. 10 ΚΠολΔ, έκρινε ότι η μετ' εκτίμηση των αποδείξεων, έστω και εσφαλμένη, δικαστική κρίση, ως αναφερομένη σε εκτίμηση πραγματικών γεγονότων, είναι ανέλεγκτη αναιρετικά κατ' άρθρο 561 παρ. 1 ΚΠολΔ.

Κύριοι Λόγοι Απόφασης

Η αίτηση αναίρεσης απορρίφθηκε ως αβάσιμη διότι από την επισκόπηση της προσβαλλομένης απόφασης προέκυψε ότι το αποδεικτικό πόρισμα διαμορφώθηκε με βάση τις προσκομισθείσες από τους διαδίκους αποδείξεις. Η μετ' εκτίμηση των αποδείξεων, έστω και εσφαλμένη, δικαστική κρίση, ως αναφερομένη σε εκτίμηση πραγματικών γεγονότων, είναι ανέλεγκτη αναιρετικά κατ' άρθρο 561 παρ. 1 ΚΠολΔ, ενώ ο προβαλλόμενος λόγος αφορούσε στο σύνολό του εκτίμηση πραγματικών γεγονότων από το δικαστήριο της ουσίας.

Τελική Απόφαση

ΑΠΟΡΡΙΠΤΕΙ την από 19-10-2021 αίτηση αναίρεσης της υπ' αριθμ. ... τελεσίδικης απόφασης του Τριμελούς Εφετείου Θεσσαλονίκης

Ακριβές Νομικό Ερώτημα

Αν συνιστά παραδοχή πραγμάτων χωρίς απόδειξη κατά το άρθρο 559 αρ. 10 ΚΠολΔ η διαμόρφωση αποδεικτικού πορίσματος με βάση προσκομισθείσες αποδείξεις, έστω και με εσφαλμένη εκτίμησή τους από το δικαστήριο της ουσίας.

Αναφορές σε Νόμους

Αριθμός

533/2025

Έτος

2025

Δείτε την πλήρη απόφαση→

33/2023

2023Άρειος ΠάγοςΑστικό ΔίκαιοΔικονομικό Δίκαιο

Σχετικότητα: 96.5%

Κρίσιμα Πραγματικά Περιστατικά

Κληρονόμος ζήτησε την ακύρωση της πλασματικής αποδοχής της κληρονομίας του παππού του λόγω ουσιώδους πλάνης. Την αγωγή έστρεψε κατά δύο ανηλίκων συγκληρονόμων, εκπροσωπούμενων από τους γονείς τους, ως αμέσως ελκόντων έννομο κληρονομικό συμφέρον από την έκπτωσή του, και κατά του Ελληνικού Δημοσίου ως δανειστή της κληρονομίας. Το Πρωτοδικείο δέχθηκε την αγωγή. Κατά την άσκηση της έφεσης από το Ελληνικό Δημόσιο, η μία από τις συγκληρονόμους είχε ενηλικιωθεί (γεννηθείσα στις 11.12.1999, ενηλικιώθηκε στις 11.12.2017), ενώ η έφεση απευθυνόταν κατά των γονέων της και όχι ατομικώς κατ' αυτής.

Νομική Σκέψη του Δικαστηρίου

Τα άρθρα 74-78 ΚΠολΔ διακρίνουν την ομοδικία σε απλή και αναγκαστική. Αναγκαστική ομοδικία υπάρχει όταν κατά λογική και νομική αναγκαιότητα επιβάλλεται η έκδοση ομοίου περιεχομένου αποφάσεως ως προς συγκεκριμένο βιοτικό συμβάν. Κατά τα άρθρα 1847, 1850, 1857, 140, 141 ΑΚ, η αποδοχή κληρονομίας που οφείλεται σε πλάνη μπορεί να ακυρωθεί, και η αγωγή στρέφεται κατά των αμέσως ελκόντων έννομο κληρονομικό συμφέρον και κατά του δανειστή της κληρονομίας. Το Εφετείο διαπίστωσε ότι η έφεση του Ελληνικού Δημοσίου απευθυνόταν κατά του ενάγοντος κληρονόμου και κατά των γονέων της ενηλικιωθείσας συγκληρονόμου, χωρίς παθητική νομιμοποίηση ως προς την τελευταία. Περαιτέρω έκρινε ότι συνέτρεχε αναγκαστική ομοδικία μεταξύ όλων των εφεσιβλήτων λόγω του διαπλαστικού χαρακτήρα της διαφοράς. Εφαρμόζοντας τα άρθρα 74-76 ΚΠολΔ, ο Άρειος Πάγος έκρινε ότι δεν συντρέχει αναγκαστική ομοδικία μεταξύ ενάγοντος και εναγομένων στην αγωγή ακύρωσης αποδοχής κληρονομίας, καθώς η αποδοχή της αγωγής ως προς τον ένα εναγόμενο δεν επηρεάζει τους άλλους, και συνεπώς το Εφετείο εσφαλμένα απέρριψε την έφεση ως απαράδεκτη.

Κύριοι Λόγοι Απόφασης

Η αίτηση αναίρεσης έγινε δεκτή διότι το Εφετείο εσφαλμένα απέρριψε την έφεση του Ελληνικού Δημοσίου ως απαράδεκτη για έλλειψη παθητικής νομιμοποίησης, με την αιτιολογία ότι συνέτρεχε αναγκαστική ομοδικία μεταξύ του ενάγοντος και των εναγομένων συγκληρονόμων. Δεν συντρέχει αναγκαστική ομοδικία στην αγωγή ακύρωσης αποδοχής κληρονομίας, καθώς η αποδοχή της αγωγής ως προς τον ένα εναγόμενο δεν επηρεάζει τους άλλους και δεν συντρέχει καμία από τις προβλεπόμενες περιπτώσεις του άρθρου 76 ΚΠολΔ.

Τελική Απόφαση

Διατάσσει το χωρισμό της υπόθεσης, όσον αφορά τις αναιρεσίβλητες 1. Α. θυγ. Δ. Α. και 2. Ε. θυγ. Δ.. Α.. Κηρύσσει απαράδεκτη τη συζήτηση ως προς τις ως άνω, αναιρεσίβλητες. Αναιρεί την 6085/2018 απόφαση του Τριμελούς Εφετείου Αθηνών, όσον αφορά στον πρώτο των αναιρεσιβλήτων Μ. Π.. Παραπέμπει την υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση κατά το πιο πάνω μέρος της, στο ίδιο Εφετείο, που θα συγκροτηθεί από άλλους δικαστές, εκτός από εκείνους που εξέδωσαν την αναιρούμενη απόφαση. Επιβάλλει τα δικαστικά έξοδα του αναιρεσείοντος εις βάρος του πρώτου των αναιρεσιβλήτων, τα οποία ορίζει στο ποσό των τριακοσίων (300) ευρώ.

Ακριβές Νομικό Ερώτημα

Αν συντρέχει αναγκαστική ομοδικία μεταξύ του ενάγοντος κληρονόμου που ζητεί την ακύρωση της αποδοχής κληρονομίας λόγω πλάνης και των εναγομένων συγκληρονόμων που θα κληρονομήσουν μετά την αποποίηση, ώστε να απαιτείται ενιαία κρίση ως προς όλους τους διαδίκους στην έφεση του δανειστή της κληρονομίας.

Αναφορές σε Νόμους

Αριθμός

33/2023

Έτος

2023

Δείτε την πλήρη απόφαση→

842/2022

2022Άρειος ΠάγοςΑστικό Δίκαιο

Σχετικότητα: 96.5%

Κρίσιμα Πραγματικά Περιστατικά

Πατέρας απεβίωσε στις 26-10-2005 χωρίς διαθήκη. Κληρονομήθηκε εξ αδιαθέτου από επιζώσα σύζυγο κατά 5/20 και από πέντε κατιόντες, μεταξύ των οποίων ανήλικος γιος (γεννηθείς 23-11-1989), κατά 3/20 εξ αδιαιρέτου έκαστος. Κληρονομία βαρυνόταν με χρέη 5.107,61 ευρώ προς Ελληνικό Δημόσιο και 1.902.872,07 ευρώ προς τράπεζα, από εγγύηση του θανόντος σε σύμβαση πιστώσεως. Όλοι οι κληρονόμοι εκτός του ανηλίκου αποποιήθηκαν την κληρονομία. Μητέρα του ανηλίκου, απόφοιτος Δημοτικού, αγνοούσα τις νομικές διατάξεις για αποδοχή κληρονομίας ανηλίκου. Ανέθεσε σε δικηγόρο να διεκπεραιώσει αποποίηση. Εκδόθηκε απόφαση 5346/2006 που παρείχε άδεια αποποίησης μόνο για 17/20 της κληρονομίας, ενώ για 3/20 δεν παρασχέθηκε άδεια λόγω παρόδου προθεσμίας. Δικηγόρος πληροφόρησε εσφαλμένα μητέρα ότι ολοκληρώθηκε αποποίηση ολόκληρης κληρονομίας (100%). Ανήλικος έμαθε τη μη πλήρη αποποίηση το Μάιο 2013 με κοινοποίηση πρόσκλησης χρεών.

Νομική Σκέψη του Δικαστηρίου

Το άρθρο 1857 παρ. 2 ΑΚ προβλέπει ότι η αποδοχή ή αποποίηση κληρονομίας που οφείλεται σε πλάνη μπορεί να ακυρωθεί σύμφωνα με τις διατάξεις για τις ακυρώσιμες δικαιοπραξίες. Η πλάνη είναι ουσιώδης κατά το άρθρο 140 ΑΚ όταν αναφέρεται σε σημείο τέτοιας σπουδαιότητας ώστε, αν ο πλανηθείς γνώριζε την πραγματική κατάσταση, δεν θα επιχειρούσε τη δικαιοπραξία. Η πλάνη μπορεί να οφείλεται και σε άγνοια ή εσφαλμένη γνώση των νομικών διατάξεων για την αποδοχή κληρονομίας. Το δικαστήριο διαπίστωσε ότι η μητέρα του ανηλίκου, με στοιχειώδη εκπαίδευση, αγνοούσε τις νομικές διατάξεις για αποδοχή κληρονομίας ανηλίκου. Ανέθεσε σε δικηγόρο τη διαδικασία αποποίησης. Η δικηγόρος την πληροφόρησε εσφαλμένα ότι με την απόφαση 5346/2006 ολοκληρώθηκε η αποποίηση ολόκληρης της κληρονομίας (100%), ενώ στην πραγματικότητα παρασχέθηκε άδεια μόνο για 17/20 και όχι για 3/20. Εφαρμόζοντας τις διατάξεις των άρθρων 140, 1847, 1850 και 1857 ΑΚ, το δικαστήριο εξέτασε αν η εσφαλμένη πληροφόρηση συνιστούσε ουσιώδη πλάνη. Έκρινε ότι αν η μητέρα γνώριζε την αληθή κατάσταση, δεν θα άφηνε να παρέλθει άπρακτη η προθεσμία αποποίησης, δικαιολογώντας την ακύρωση της πλασματικής αποδοχής.

Κύριοι Λόγοι Απόφασης

Η αίτηση αναίρεσης απορρίφθηκε διότι το Εφετείο ορθά εφάρμοσε τις διατάξεις των άρθρων 140, 1847, 1850 και 1857 ΑΚ. Συνέτρεχαν οι νόμιμες προϋποθέσεις ακύρωσης της πλασματικής αποδοχής λόγω ουσιώδους πλάνης, καθώς η μητέρα του ανηλίκου, αγνοώντας τις νομικές διατάξεις, είχε εσφαλμένη πληροφόρηση από τη δικηγόρο ότι ολοκληρώθηκε η αποποίηση ολόκληρης της κληρονομίας, ενώ στην πραγματικότητα είχε παρασχεθεί άδεια μόνο για 17/20 και όχι για 3/20. Αν γνώριζε την αληθή κατάσταση, δεν θα άφηνε να παρέλθει άπρακτη η προθεσμία αποποίησης. Η απόφαση είχε πλήρεις και χωρίς αντιφάσεις αιτιολογίες ως προς την άγνοια των νομικών διατάξεων και την εξακολουθητική πλάνη περί ολοκλήρωσης της διαδικασίας.

Τελική Απόφαση

Απορρίπτει την από 20-5-2020 αίτηση του Ε. Δ. για αναίρεση της 3244/2018 αποφάσεως του Εφετείου Αθηνών. Καταδικάζει το αναιρεσείον στη δικαστική δαπάνη του αναιρεσίβλητου, την οποία ορίζει σε τριακόσια (300) ευρώ.

Ακριβές Νομικό Ερώτημα

Αν η πλασματική αποδοχή κληρονομίας από ανήλικο, λόγω παρόδου άπρακτης της προθεσμίας αποποίησης, μπορεί να ακυρωθεί λόγω πλάνης του νόμιμου αντιπροσώπου του, όταν η πλάνη οφείλεται σε εσφαλμένη πληροφόρηση από δικηγόρο ότι είχε ολοκληρωθεί η διαδικασία αποποίησης ολόκληρης της κληρονομίας, ενώ στην πραγματικότητα είχε παρασχεθεί άδεια αποποίησης μόνο για μέρος αυτής.

Αναφορές σε Νόμους

Αριθμός

842/2022

Έτος

2022

Δείτε την πλήρη απόφαση→

583/2024

2024Άρειος ΠάγοςΑστικό ΔίκαιοΔικονομικό Δίκαιο

Σχετικότητα: 96.5%

Κρίσιμα Πραγματικά Περιστατικά

Κληρονόμος αποδέχθηκε κληρονομία θείου της, αρχικά με παραμέληση της προθεσμίας αποποιήσεως και στη συνέχεια με τυπική συμβολαιογραφική αποδοχή. Η κληρονομία περιελάμβανε ακίνητα. Ο κληρονομούμενος ήταν οφειλέτης φόρων και λοιπών φορολογημάτων του Ελληνικού Δημοσίου. Η κληρονόμος ισχυρίστηκε ότι αγνοούσε την ιδιότητα του κληρονομουμένου ως μεγαλοοφειλέτη του Δημοσίου, φοροφυγά και επ' αμοιβή αχυρανθρώπου, και ότι δεν θα παραμελούσε την προθεσμία αποποιήσεως εάν γνώριζε αυτά τα στοιχεία.

Νομική Σκέψη του Δικαστηρίου

Το άρθρο 1857 παρ. 1 και 2 ΑΚ προβλέπει ότι η αποδοχή κληρονομίας μπορεί να ακυρωθεί λόγω ουσιώδους πλάνης περί το πρόσωπο του κληρονομουμένου, όπως όταν η κληρονομία είναι προϊόν παράνομων πράξεων ή ο κληρονομούμενος ασκούσε ατιμωτικό επάγγελμα. Η παράγραφος 3 του ίδιου άρθρου ορίζει ρητά ότι η πλάνη περί το ενεργητικό ή το παθητικό της κληρονομίας δεν θεωρείται ουσιώδης. Το δικαστήριο διαπίστωσε ότι η ενάγουσα επικαλέστηκε πλάνη σχετικά με το ότι ο κληρονομούμενος ήταν οφειλέτης του Δημοσίου, χωρίς να εκθέτει ότι η κληρονομία ήταν προϊόν παράνομων πράξεων ή ότι ο κληρονομούμενος ασκούσε ατιμωτικό επάγγελμα. Ως προς τις αποδιδόμενες ιδιότητες του φοροφυγά και επ' αμοιβή αχυρανθρώπου, δέχθηκε ότι ουδέν στοιχείο περιεχόταν στην αγωγή. Εφαρμόζοντας το άρθρο 1857 παρ. 3 ΑΚ, το δικαστήριο έκρινε ότι η πλάνη περί των οφειλών του κληρονομουμένου αφορά το παθητικό της κληρονομίας και δεν συνιστά ουσιώδη πλάνη που θα μπορούσε να θεμελιώσει ακύρωση της αποδοχής.

Κύριοι Λόγοι Απόφασης

Η αίτηση αναιρέσεως απορρίφθηκε διότι το πρωτοβάθμιο δικαστήριο ορθά εφήρμοσε το άρθρο 1857 παρ. 3 ΑΚ και δέχθηκε ότι δεν συνιστά ουσιώδη πλάνη περί το πρόσωπο του κληρονομουμένου το γεγονός ότι ήταν οφειλέτης φόρων του Ελληνικού Δημοσίου. Η πλάνη αυτή αφορά το παθητικό της κληρονομίας και κατά τη ρητή διάταξη του νόμου δεν θεωρείται ουσιώδης, με συνέπεια να μην μπορεί να θεμελιωθεί δικαίωμα προς ακύρωση της αποδοχής της κληρονομίας. Το δικαστήριο έλαβε υπόψη του τον αγωγικό ισχυρισμό περί της ιδιότητας του κληρονομουμένου ως μεγαλοοφειλέτη και τον έκρινε μη νόμιμο.

Τελική Απόφαση

Απορρίπτει την από 10.02.2022 αίτηση της Ά. Β. του Λ. και της Ζ. για αναίρεση της υπ' αριθμ. 577/14.02.2018 αποφάσεως του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Αθηνών. Διατάσσει την εισαγωγή του παραβόλου που κατέθεσε η αναιρεσείουσα στο Δημόσιο Ταμείο. Και Καταδικάζει την αναιρεσείουσα στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσιβλήτου, τα οποία ορίζει στο ποσό των τριακοσίων ευρώ (300,00€).

Ακριβές Νομικό Ερώτημα

Αν συνιστά ουσιώδη πλάνη περί το πρόσωπο του κληρονομουμένου, που δικαιολογεί την ακύρωση της αποδοχής κληρονομίας κατ' άρθρο 1857 ΑΚ, η άγνοια του κληρονόμου ότι ο κληρονομούμενος ήταν οφειλέτης του Δημοσίου, ή αν η πλάνη αυτή αφορά το παθητικό της κληρονομίας και δεν θεωρείται ουσιώδης κατά την παράγραφο 3 του άρθρου 1857 ΑΚ.

Αναφορές σε Νόμους

Αριθμός

583/2024

Έτος

2024

Δείτε την πλήρη απόφαση→

951/2013

2013Άρειος ΠάγοςΑστικό ΔίκαιοΔικονομικό Δίκαιο

Σχετικότητα: 96.0%

Κρίσιμα Πραγματικά Περιστατικά

Αποβίωση μητέρας χωρίς διαθήκη στις 25-05-2005, με εξ αδιαθέτου κληρονόμους τα τέκνα. Κατά τον χρόνο θανάτου δεν υπήρχαν περιουσιακά στοιχεία, υφίστατο όμως οφειλή προς συγκληρονόμο ύψους 5.997,70 ευρώ εντόκως, προερχόμενη από ανάληψη το 1991 σε κοινό τραπεζικό λογαριασμό συνολικού ποσού 2.042.717 δρχ. που προέρχονταν από χρήματα του συγκληρονόμου. Ο κληρονόμος είχε υποσχεθεί εξόφληση του χρέους, διετέλεσε διαχειριστής πολυκατοικίας 2003-2007, διέθετε ιδιόκτητα διαμερίσματα, επισκεπτόταν την Αθήνα 4-5 φορές ετησίως και διατηρούσε καλές σχέσεις με τη μητέρα. Είχε επαγγελματική εμπειρία (αξιωματικός Οικονομικού σε πλοία) και επιχειρηματική δραστηριότητα (ομόρρυθμη εταιρεία εμπορίας καλλυντικών), καθώς και μόνιμο νομικό σύμβουλο. Δεν προέβη σε αποποίηση, επιδιώκοντας να τακτοποιήσει το χρέος προς τον συγκληρονόμο, το οποίο θεωρούσε ηθική υποχρέωση.

Νομική Σκέψη του Δικαστηρίου

Το άρθρο 1847 § 1 ΑΚ προβλέπει προθεσμία τεσσάρων μηνών για αποποίηση κληρονομίας, ενώ το άρθρο 1850 ΑΚ ορίζει ότι η άπρακτη πάροδο συνεπάγεται αποδοχή. Το άρθρο 1857 ΑΚ επιτρέπει προσβολή αποδοχής λόγω πλάνης, με τα άρθρα 140-141 ΑΚ να καθορίζουν την έννοια της ουσιώδους πλάνης. Το άρθρο 1901 ΑΚ προβλέπει ευθύνη του κληρονόμου για χρέη της κληρονομίας, ενώ τα άρθρα 559 ΚΠολΔ (ιδίως αριθ. 1, 19, 11, 14, 8) ρυθμίζουν τους λόγους αναίρεσης. Το δικαστήριο διαπίστωσε ότι η κληρονομία στερούνταν ενεργητικού, υπήρχε χρέος προς συγκληρονόμο 5.997,70 ευρώ, από ανάληψη 2.042.717 δρχ. σε κοινό λογαριασμό το 1991. Ο κληρονόμος είχε σημαντική επαγγελματική/κοινωνική πείρα, ιδιόκτητη ακίνητη περιουσία, ιδιότητα διαχειριστή (2003-2007), συχνές μετακινήσεις και νομικό σύμβουλο, γνώριζε το χρέος και επιδίωκε την τακτοποίησή του. Εφαρμόζοντας τις διατάξεις των άρθρων 1847, 1850 και 1857 σε συνδυασμό με 140-141 ΑΚ, το δικαστήριο εξέτασε αν υφίσταται ουσιώδης πλάνη περί το δίκαιο. Έκρινε ότι, λόγω εμπειρίας και νομικής συνδρομής, δεν αποδείχθηκε άγνοια της προθεσμίας ή των συνεπειών της, ενώ η μη αποποίηση υπαγορεύθηκε από βούληση εξόφλησης του χρέους προς συγκληρονόμο. Οι αναιρετικοί λόγοι περί εσφαλμένης εφαρμογής νόμου και έλλειψης νόμιμης βάσης απορρίφθηκαν.

Κύριοι Λόγοι Απόφασης

Η αίτηση αναίρεσης απορρίφθηκε διότι: (α) το δευτεροβάθμιο δικαστήριο ορθά ερμήνευσε και εφάρμοσε τα άρθρα 1847, 1850, 1857, 140, 141 και 1901 ΑΚ, κρίνοντας ότι η μη αποποίηση δεν οφείλεται σε ουσιώδη πλάνη περί το δίκαιο, αλλά σε βούληση τακτοποίησης χρέους προς συγκληρονόμο (5.997,70 ευρώ από ανάληψη 2.042.717 δρχ. το 1991); (β) η απόφαση περιέχει πλήρεις, σαφείς και μη αντιφατικές αιτιολογίες, επιτρέποντας τον αναιρετικό έλεγχο, άρα δεν υφίσταται έλλειψη νόμιμης βάσης (559 αριθ. 19 ΚΠολΔ); (γ) οι αιτιάσεις ότι δεν λήφθηκαν υπόψη αποδεικτικά μέσα είναι αβάσιμες, αφού ρητώς δηλώθηκε η συνεκτίμηση καταθέσεων και έγγραφων (559 αριθ. 11 περ. γ' ΚΠολΔ); (δ) ο λόγος περί κήρυξης ακυρότητας/απαραδέκτου είναι απαράδεκτος (559 αριθ. 14 ΚΠολΔ); (ε) δεν παραλείφθηκαν «πράγματα» ουσιώδη (559 αριθ. 8 περ. β' ΚΠολΔ), και (στ) ο ισχυρισμός περί παράβασης διδαγμάτων κοινής πείρας είναι απαράδεκτος, καθόσον αφορά εκτίμηση αποδείξεων (561 παρ. 1 ΚΠολΔ).

Τελική Απόφαση

Απορρίπτει την από 31-5-2012 αίτηση του Σ. Μ. για αναίρεση της 412/2012 αποφάσεως του Εφετείου Αθηνών. Καταδικάζει τον αναιρεσείοντα στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσίβλητης, τα οποία ορίζει στο ποσό των δύο χιλιάδων επτακοσίων (2.700) ευρώ.

Ακριβές Νομικό Ερώτημα

Αν η αποδοχή κληρονομίας που συνάγεται από την άπρακτη πάροδο της προθεσμίας αποποίησης μπορεί να ακυρωθεί λόγω ουσιώδους πλάνης περί το δίκαιο (άγνοια ύπαρξης ή συνεπειών της προθεσμίας), με βάση τα κριτήρια των άρθρων 140-141 ΑΚ.

Αριθμός

951/2013

Έτος

2013

Δείτε την πλήρη απόφαση→

278/2024

2024Άρειος ΠάγοςΑστικό ΔίκαιοΔικονομικό Δίκαιο

Σχετικότητα: 95.8%

Κρίσιμα Πραγματικά Περιστατικά

Κληρονομούμενος απεβίωσε στις 7-3-1999, καταλείποντας σύζυγο και δύο τέκνα ως κληρονόμους εξ αδιαθέτου. Ο θανών ήταν οφειλέτης του Ελληνικού Δημοσίου από το έτος 1996 για κεφάλαιο 56.716,35 ευρώ, που με προσαυξήσεις ανήλθε σε 170.151,43 ευρώ, ενώ ως ομόρρυθμος εταίρος της εταιρίας "Φ.Τ. ΚΑΙ ΣΙΑ Ο.Ε." είχε χρέη άνω των 5.000.000 ευρώ. Η κληρονομιαία περιουσία περιελάμβανε διώροφη οικοδομή επί οικοπέδου 600 τ.μ. στον οικισμό ... του Δήμου .... Κληρονόμοι υπέβαλαν αίτηση απογραφής στις 30-6-1999 (εντός τετραμήνου από το θάνατο) και δήλωσαν αποδοχή κληρονομιάς με το ευεργέτημα της απογραφής στις 20-7-1999 (μετά την τετράμηνη προθεσμία). Τον Φεβρουάριο 2016, κατόπιν αιτήσεών τους, η Δ.Ο.Υ. τους ενημέρωσε ότι δεν χορηγείται αποδεικτικό φορολογικής ενημερότητας λόγω προσωπικής ευθύνης ως κληρονόμων για χρέη του θανόντος. Κληρονόμοι άσκησαν αγωγή ακύρωσης πλασματικής αποδοχής κληρονομιάς στις 10-3-2017.

Νομική Σκέψη του Δικαστηρίου

Το άρθρο 1857 παρ. 2 ΑΚ ορίζει ότι η αγωγή για ακύρωση αποδοχής κληρονομιάς που οφείλεται σε πλάνη παραγράφεται μετά εξάμηνο, το οποίο αρχίζει αφότου παρήλθε η κατάσταση της πλάνης, από την άρση δηλαδή αυτής. Πλάνη περί το δίκαιο της αποδοχής κληρονομιάς υπάρχει όταν ο κληρονόμος τελεί σε άγνοια της υπάρξεως της προθεσμίας του άρθρου 1847 ΑΚ προς αποποίηση ή της κατά το άρθρο 1850 ΑΚ νομικής σημασίας της παρόδου της προθεσμίας αυτής άπρακτης, καθώς και της έννοιας της αποδοχής με το ευεργέτημα της απογραφής. Το δικαστήριο διαπίστωσε ότι κληρονόμοι υπέβαλαν αίτηση απογραφής στις 30-6-1999 εντός τετραμήνου, αλλά δήλωσαν αποδοχή με το ευεργέτημα της απογραφής στις 20-7-1999, εκπροθέσμως. Τον Φεβρουάριο 2016 έλαβαν έγγραφα της Δ.Ο.Υ. που τους ενημέρωναν για προσωπική ευθύνη ως κληρονόμων για χρέη του θανόντος ύψους 170.000 ευρώ ατομικά και άνω των 5.000.000 ευρώ από την εταιρία. Μέχρι τότε αγνοούσαν την τετράμηνη προθεσμία αποποίησης και τις συνέπειες της εκπρόθεσμης αποδοχής. Εφαρμόζοντας το άρθρο 1857 παρ. 2 ΑΚ, το δικαστήριο έκρινε ότι η πλάνη άρθηκε τον Φεβρουάριο 2016 με τη λήψη των εγγράφων της Δ.Ο.Υ., οπότε κληρονόμοι ενημερώθηκαν για την ευθύνη τους ως κληρονόμων. Από τότε μέχρι την άσκηση της αγωγής τον Μάρτιο 2017 παρήλθε χρόνος μεγαλύτερος του εξαμήνου, οπότε η αξίωση υπέπεσε σε παραγραφή.

Κύριοι Λόγοι Απόφασης

Η αίτηση αναίρεσης απορρίφθηκε διότι το Εφετείο ορθά εφάρμοσε το άρθρο 1857 παρ. 2 ΑΚ, δεχόμενο ότι η εξάμηνη προθεσμία παραγραφής της αγωγής ακύρωσης της πλασματικής αποδοχής κληρονομιάς άρχισε τον Φεβρουάριο 2016, οπότε αναιρεσείοντες έλαβαν γνώση της ύπαρξης χρεών του κληρονομουμένου (170.000 ευρώ ατομικά και άνω των 5.000.000 ευρώ από την εταιρία) και της προσωπικής τους ευθύνης ως κληρονόμων, γεγονός που συνιστά άρση της πλάνης τους περί της νομικής σημασίας της εκπρόθεσμης αποδοχής με το ευεργέτημα της απογραφής. Από τον Φεβρουάριο 2016 μέχρι την άσκηση της αγωγής τον Μάρτιο 2017 παρήλθε χρόνος μεγαλύτερος του εξαμήνου, οπότε η αξίωση υπέπεσε σε παραγραφή.

Τελική Απόφαση

Απορρίπτει την από 29.11.2021 αίτηση για αναίρεση της 1306/2020 αποφάσεως του Τριμελούς Εφετείου Θεσσαλονίκης. Διατάσσει να εισαχθεί το κατατεθέν παράβολο στο Δημόσιο Ταμείο. Καταδικάζει τους αναιρεσείοντες στη δικαστική δαπάνη του αναιρεσιβλήτου, την οποία ορίζει σε τριακόσια (300) ευρώ.

Ακριβές Νομικό Ερώτημα

Αν η αγωγή για ακύρωση πλασματικής αποδοχής κληρονομιάς λόγω πλάνης περί της νομικής σημασίας της εκπρόθεσμης αποδοχής με το ευεργέτημα της απογραφής παραγράφεται μετά εξάμηνο από την άρση της πλάνης, και αν η γνώση της ύπαρξης χρεών του κληρονομουμένου συνιστά άρση της πλάνης περί των νομικών διατάξεων της αποδοχής κληρονομιάς.

Αναφορές σε Νόμους

Αριθμός

278/2024

Έτος

2024

Δείτε την πλήρη απόφαση→

1534/2011

2011Άρειος ΠάγοςΔικονομικό ΔίκαιοΑστικό Δίκαιο

Σχετικότητα: 95.8%

Κρίσιμα Πραγματικά Περιστατικά

Κληρονόμοι πρώτης τάξης (σύζυγος και δύο τέκνα) αποποιήθηκαν νόμιμα στις 22-12-2000. Κληρονόμος δεύτερης τάξης (αδελφή) ήταν ηλικίας περίπου 70 ετών, χωρίς μόρφωση και χωρίς σχέσεις με την οικογένεια του κληρονομουμένου. Κληρονόμοι δεύτερης τάξης (δύο ανιψιοί) επίσης δεν είχαν σχέσεις· ο ένας είναι γονέας δύο παιδιών και ο άλλος παραπληγικός σε ποσοστό 100%. Η φορολογική αρχή ενημέρωσε την αδελφή στις 25-11-2005 για μεγάλο χρέος του κληρονομουμένου και για τις αποποιήσεις της συζύγου και των τέκνων, απαιτώντας πληρωμή ποσού 1.239.501,48 ευρώ. Οι ανιψιοί ενημερώθηκαν αργότερα για χρέη συνολικού ύψους 619.750,70 ευρώ. Μετά τη γνώση, οι κληρονόμοι δεύτερης τάξης προέβησαν σε δηλώσεις αποποίησης ενώπιον του Γραμματέα Πρωτοδικείου.

Νομική Σκέψη του Δικαστηρίου

Το άρθρο 1847 § 1 ΑΚ προβλέπει ότι ο κληρονόμος μπορεί να αποποιηθεί εντός τεσσάρων μηνών από τη γνώση της επαγωγής και του λόγου αυτής, ενώ κατά το άρθρο 1850 ΑΚ, αν παρέλθει η προθεσμία, θεωρείται ότι αποδέχθηκε. Το άρθρο 1856 ΑΚ ορίζει ότι η αποποίηση αναιρεί την επαγωγή προς τον αποποιήσαντα και επάγει σε επόμενους. Η γνώση του λόγου επαγωγής, όταν η επαγωγή συνδέεται με μεταγενέστερα γεγονότα (π.χ. αποποίηση εγγύτερων), αρχίζει από τη γνώση αυτού του γεγονότος. Το δικαστήριο δέχθηκε ότι οι εγγύτεροι κληρονόμοι αποποιήθηκαν στις 22-12-2000. Η κληρονόμος δεύτερης τάξης έλαβε γνώση στις 25-11-2005, οπότε πληροφορήθηκε χρέη 1.239.501,48 ευρώ και τις προηγούμενες αποποιήσεις. Οι ανιψιοί ενημερώθηκαν μεταγενέστερα για χρέη 619.750,70 ευρώ. Υπήρχε έλλειψη σχέσεων, ηλικία και μηδαμινή μόρφωση, καθώς και σοβαρή αναπηρία, στοιχείο πλάνης και άγνοιας της επαγωγής. Εφαρμόζοντας τα ανωτέρω, έκρινε ότι η τετράμηνη προθεσμία άρχισε από τη γνώση των αποποιήσεων των εγγύτερων, όχι από τον θάνατο. Οι δηλώσεις αποποίησης των κληρονόμων δεύτερης τάξης ήταν νομότυπες και εμπρόθεσμες, αναιρώντας την πλασματική αποδοχή. Ως εκ τούτου, ο λόγος αναιρέσεως του άρθρου 559 αριθ. 1 ΚΠολΔ περί ευθείας παραβίασης των άρθρων 1847, 1850, 140 και 141 ΑΚ ήταν αβάσιμος.

Κύριοι Λόγοι Απόφασης

Η κρίσιμη αιτιολογία ότι η προθεσμία αποποίησης για τους κληρονόμους δεύτερης τάξης αρχίζει από τη γνώση της προηγούμενης αποποίησης των εγγύτερων κληρονόμων στηρίζει αυτοτελώς το διατακτικό και δεν προσβλήθηκε αποτελεσματικά. Διαπιστώθηκε νομότυπη και εμπρόθεσμη αποποίηση μετά τη γνώση των αποποιήσεων και των σημαντικών χρεών, οπότε αναιρείται η πλασματική αποδοχή. Συνεπώς, ο μοναδικός λόγος αναιρέσεως του άρθρου 559 αριθ. 1 ΚΠολΔ, περί ευθείας παραβίασης των άρθρων 1847 §1, 1850, 140 και 141 ΑΚ, είναι αλυσιτελής και απορριπτέος.

Τελική Απόφαση

Απορρίπτει την 29/11-2-2010 αίτηση για αναίρεση της 696/31-8-2009 αποφάσεως του Εφετείου Αθηνών. Και Καταδικάζει το αναιρεσείον στα δικαστικά έξοδα των αναιρεσιβλήτων, τα οποία ορίζει στο ποσό των τριακοσίων (300,00) ευρώ για την πρώτη των αναιρεσιβλήτων και ομοίως στο ποσό των τριακοσίων (300,00) ευρώ για τους λοιπούς , δεύτερο και τρίτο των αναιρεσιβλήτων.

Ακριβές Νομικό Ερώτημα

Αν η τετράμηνη προθεσμία αποποίησης κληρονομίας αρχίζει για τους κληρονόμους δεύτερης τάξης από τη γνώση της αποποίησης των εγγύτερων κληρονόμων και αν η άγνοια της επαγωγής, λόγω πραγματικής ή νομικής πλάνης, αποκλείει την έναρξη της προθεσμίας.

Αναφορές σε Νόμους

Αριθμός

1534/2011

Έτος

2011

Δείτε την πλήρη απόφαση→

189/2017

2017Άρειος ΠάγοςΑστικό ΔίκαιοΔικονομικό Δίκαιο

Σχετικότητα: 95.7%

Κρίσιμα Πραγματικά Περιστατικά

Τέκνο ηλικίας 26 ετών, ανεπάγγελτο, χωρίς περιουσιακά στοιχεία, απεβίωσε στις 5-7-2009 από τροχαίο ατύχημα, οδηγώντας σε κατάσταση μέθης το ασφαλισμένο αυτοκίνητό του, το οποίο καταστράφηκε ολοσχερώς. Η συνεπιβάτιδα τραυματίσθηκε βαρύτατα και περιήλθε σε κώμα και πλήρη δικαστική συμπαράσταση. Κληρονόμοι εξ αδιαθέτου στη δεύτερη τάξη ήταν οι γονείς του (πατέρας συνταξιούχος εκπαιδευτικός, απόφοιτος Παιδαγωγικής Ακαδημίας, μητέρα συνταξιούχος ασφαλίστρια, απόφοιτος εξαταξίου Γυμνασίου) και ο αδελφός του (απόφοιτος σχολής Τεχνολογίας Γεωπονίας, άνεργος). Οι κληρονόμοι περιήλθαν σε κατάσταση θλίψης και σοβαρού ψυχικού κλονισμού, με διαταραχές υγείας. Στις 15-10-2010 τους κοινοποιήθηκε αγωγή αποζημίωσης της τραυματισθείσας ύψους 1.616.329 ευρώ και στις 2-12-2010 παρεμπίπτουσα αγωγή της ασφαλιστικής εταιρίας. Οι κληρονόμοι αγνοούσαν την ύπαρξη τετράμηνης προθεσμίας αποποίησης και τις συνέπειες της άπρακτης παρέλευσής της, πιστεύοντας ότι δεν υφίστατο κληρονομία ελλείψει περιουσιακών στοιχείων του αποβιώσαντος. Ενημερώθηκαν για τις σχετικές διατάξεις στις 2-11-2010 από δικηγορικό γραφείο και προέβησαν σε δήλωση αποποίησης στις 14-12-2010.

Νομική Σκέψη του Δικαστηρίου

Το άρθρο 1847 παρ. 1 εδ. α' ΑΚ σε συνδυασμό με τα άρθρα 1850, 1857, 140 και 141 ΑΚ προβλέπουν ότι η αποδοχή κληρονομίας που συνάγεται από την παραμέληση της προθεσμίας αποποίησης μπορεί να προσβληθεί λόγω πλάνης, όταν η αποδοχή δεν συμφωνεί με τη βούληση του κληρονόμου από ουσιώδη πλάνη, δηλαδή από άγνοια ή εσφαλμένη γνώση της καταστάσεως σε σημείο τόσο σπουδαίο, ώστε αν ο κληρονόμος γνώριζε την αληθή κατάσταση δεν θα άφηνε να παρέλθει άπρακτη η προθεσμία αποποίησης. Η πλάνη μπορεί να οφείλεται και σε άγνοια των νομικών διατάξεων για την αποδοχή της κληρονομίας. Το δικαστήριο διαπίστωσε ότι οι κληρονόμοι, χωρίς νομική κατάρτιση, σε κατάσταση θλίψης και ψυχικού κλονισμού μετά τον αιφνίδιο θάνατο του οικείου τους, αγνοούσαν την ύπαρξη της τετράμηνης προθεσμίας αποποίησης και τις συνέπειες της άπρακτης παρέλευσής της. Πίστευαν ότι δεν υφίστατο κληρονομία, καθώς ο αποβιώσας στερείτο παντελώς περιουσιακών στοιχείων. Η άγνοιά τους συνεχίσθηκε μέχρι την 15-10-2010, οπότε ενημερώθηκαν από δικηγορικό γραφείο. Εφαρμόζοντας τις διατάξεις περί πλάνης, το δικαστήριο έκρινε ότι η νομική πλάνη των κληρονόμων ήταν ουσιώδης, αφού αναφερόταν σε σημείο τόσο σπουδαίο, ώστε αν γνώριζαν την αληθινή κατάσταση δεν θα άφηναν να παρέλθει άπρακτη η προθεσμία. Η πλάνη δεν αφορούσε μόνο το παθητικό της κληρονομίας, αλλά την ίδια την ύπαρξη κληρονομίας και τις νομικές συνέπειες της αδράνειας.

Κύριοι Λόγοι Απόφασης

Η αίτηση αναίρεσης απορρίφθηκε διότι το Εφετείο ορθώς έκρινε ότι οι κληρονόμοι τελούσαν σε ουσιώδη νομική πλάνη, αγνοώντας την ύπαρξη της τετράμηνης προθεσμίας αποποίησης και τις συνέπειες της άπρακτης παρέλευσής της, λόγω της έλλειψης νομικής κατάρτισης, της κατάστασης ψυχικού κλονισμού μετά τον αιφνίδιο θάνατο του οικείου τους και της πεποίθησής τους ότι δεν υφίστατο κληρονομία ελλείψει περιουσιακών στοιχείων του αποβιώσαντος. Η πλάνη αυτή ήταν ουσιώδης, καθώς αν γνώριζαν την αληθινή κατάσταση δεν θα άφηναν να παρέλθει άπρακτη η προθεσμία. Η προσβαλλόμενη απόφαση διέλαβε πλήρεις και χωρίς αντιφάσεις αιτιολογίες που στηρίζουν το αποδεικτικό πόρισμα και επιτρέπουν τον αναιρετικό έλεγχο της ορθής εφαρμογής των διατάξεων του ουσιαστικού δικαίου.

Τελική Απόφαση

Απορρίπτει την από 6-8-2015 αίτηση της ..., για αναίρεση της υπ' αριθμ. 42/2014 αποφάσεως του Τριμελούς Εφετείου Βορείου Αιγαίου. Διατάσσει την εισαγωγή του κατατεθέντος παραβόλου στο Δημόσιο Ταμείο. Καταδικάζει την αναιρεσείουσα στη δικαστική δαπάνη των αναιρεσίβλητων, την οποία ορίζει στο ποσό των δύο χιλιάδων επτακοσίων (2.700) ευρώ.

Ακριβές Νομικό Ερώτημα

Αν η αποδοχή κληρονομίας που συνάγεται από την παραμέληση της προθεσμίας αποποίησης μπορεί να προσβληθεί λόγω ουσιώδους νομικής πλάνης, όταν ο κληρονόμος αγνοούσε την ύπαρξη της τετράμηνης προθεσμίας αποποίησης και τις συνέπειες της άπρακτης παρέλευσής της, και αν η πλάνη αυτή θεωρείται ουσιώδης κατά την έννοια των άρθρων 140, 141, 1847 και 1857 ΑΚ.

Αναφορές σε Νόμους

Αριθμός

189/2017

Έτος

2017

Δείτε την πλήρη απόφαση→

Πλασματική αποδοχή κληρονομιάς ΑΚ 1850, παρέλευση τετράμηνης προθεσμίας αποποίησης - ακύρωση λόγω πλάνης

Αναζητήστε για τη δική σας υπόθεση