Ύψος διατροφής ανήλικου τέκνου — υπολογισμός με

ΑΚ Άρθρο 1489

Αστικός Κώδικας

Σχετικότητα: 92.8%

Κείμενο Άρθρου

ΑΚ Άρθρο 1489: Αν δεν υπάρχουν κατιόντες, υποχρέωση διατροφής έχουν οι πλησιέστεροι ανιόντες, που ενέχονται σε ίσα μέρη αν είναι περισσότεροι στον ίδιο βαθμό. Οι γονείς έχουν υποχρέωση να διατρέφουν το τέκνο τους από κοινού, ο καθένας ανάλογα με τις δυνάμεις του.

Κώδικας

Αστικός Κώδικας

Συντομογραφία

ΑΚ

Άρθρο

1489

Δείτε το άρθρο→

ΑΚ Άρθρο 1493

Αστικός Κώδικας

Σχετικότητα: 92.5%

Κείμενο Άρθρου

ΑΚ Άρθρο 1493: Μέτρο και περιεχόμενο της διατροφής Το μέτρο διατροφής προσδιορίζεται με βάση τις ανάγκες του δικαιούχου, όπως αυτές προκύπτουν από τις συνθήκες της ζωής του (ανάλογη διατροφή). Η διατροφή περιλαμβάνει όλα όσα είναι αναγκαία για τη συντήρηση του δικαιούχου και επί πλέον τα έξοδα για την ανατροφή, καθώς και την επαγγελματική και την εν γένει εκπαίδευσή του.

Κώδικας

Αστικός Κώδικας

Συντομογραφία

ΑΚ

Άρθρο

1493

Δείτε το άρθρο→

ΑΚ Άρθρο 1485

Αστικός Κώδικας

Σχετικότητα: 86.7%

Κείμενο Άρθρου

ΑΚ Άρθρο 1485: Μεταξύ ανιόντων και κατιόντων Ανιόντες και κατιόντες έχουν αμοιβαία υποχρέωση διατροφής κατά τους όρους των άρθρων 1486 έως 1502.

Κώδικας

Αστικός Κώδικας

Συντομογραφία

ΑΚ

Άρθρο

1485

Δείτε το άρθρο→

ΚΠολΔ Άρθρο 735

Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας

Σχετικότητα: 100.0%

Κείμενο Άρθρου

ΚΠολΔ Άρθρο 735: Το δικαστήριο έχει το δικαίωμα να διατάξει κάθε πρόσφορο ασφαλιστικό μέτρο που υπαγορεύεται από τις περιστάσεις, για τη ρύθμιση των σχέσεων των συζύγων από το γάμο και των σχέσεων γονέων και τέκνων. Ιδίως να διατάξει τη μετοίκηση ενός από τους συζύγους, να ορίσει ποια πράγματα δικαιούται αυτός να παραλάβει για τη χωριστή του εγκατάσταση, να καθορίσει τον τρόπο με τον οποίο ο κάθε σύζυγος θα χρησιμοποιεί το ακίνητο όπου διαμένουν ή τα έπιπλα και σκεύη που χρησιμοποιούν από κοινού, να ορίσει το γονέα στον οποίο ανήκει προσωρινά η άσκηση της γονικής μέριμνας, να αφαιρέσει από τους γονείς τη γονική μέριμνα εν όλω ή εν μέρει και να ρυθμίσει τα σχετικά με την επικοινωνία με το τέκνο. «Σε υποθέσεις ενδοοικογενειακής βίας μπορεί να διατάσσεται ιδίως η απομάκρυνση το υ καθ' ου από την οικογενειακή κατοικία, η μετοίκηση του, η απαγόρευση να προσεγγίζει τους χώρους κατοικίας ή και εργασίας του αιτούντος, κατοικίες στενών συγγενών του, τα εκπαιδευτήρια των παιδιών και ξενώνες φιλοξενίας.»**

Κώδικας

Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας

Συντομογραφία

ΚΠολΔ

Άρθρο

735

Τροποποίηση

24/01/2007

Δείτε το άρθρο→

ΑΚ Άρθρο 1486

Αστικός Κώδικας

Σχετικότητα: 91.8%

Κείμενο Άρθρου

ΑΚ Άρθρο 1486: Όροι διατροφής Δικαίωμα διατροφής έχει μόνο όποιος δεν μπορεί να διατρέφει τον εαυτό του από την περιουσία του ή από εργασία κατάλληλη για την ηλικία του, την κατάσταση της υγείας του και τις λοιπές βιοτικές του συνθήκες ενόψει και των τυχόν αναγκών της εκπαίδευσής του. Το ανήλικο τέκνο, και αν ακόμη έχει περιουσία, έχει δικαίωμα διατροφής από τους γονείς του, εφόσον τα εισοδήματα της περιουσίας του ή το προϊόν της εργασίας του δεν αρκούν για τη διατροφή του.

Κώδικας

Αστικός Κώδικας

Συντομογραφία

ΑΚ

Άρθρο

1486

Δείτε το άρθρο→

ΑΚ Άρθρο 1442

Αστικός Κώδικας

Σχετικότητα: 89.3%

Κείμενο Άρθρου

ΑΚ Άρθρο 1442: Διατροφή Εφόσον ο ένας από τους πρώην συζύγους δεν μπορεί να εξασφαλίσει τη διατροφή του από τα εισοδήματά του ή από την περιουσία του, δικαιούται να ζητήσει διατροφή από τον άλλον: 1. αν κατά την έκδοση του διαζυγίου ή κατά το τέλος των χρονικών περιόδων που προβλέπονται στις επόμενες περιπτώσεις βρίσκεται σε ηλικία ή σε κατάσταση υγείας που δεν επιτρέπει να αναγκαστεί να αρχίσει ή να συνεχίσει την άσκηση κατάλληλου επαγγέλματος, ώστε να εξασφαλίζει απ' αυτό τη διατροφή του. 2. αν έχει την επιμέλεια ανήλικου τέκνου και γι' αυτό το λόγο εμποδίζεται στην άσκηση κατάλληλου επαγγέλματος. 3. αν δεν βρίσκει σταθερή κατάλληλη εργασία ή χρειάζεται κάποια επαγγελματική εκπαίδευση, και στις δύο όμως περιπτώσεις για ένα διάστημα που δεν μπορεί να ξεπεράσει τα τρία χρόνια από την έκδοση του διαζυγίου. 4. σε κάθε άλλη περίπτωση, όπου η επιδίκαση διατροφής κατά την έκδοση του διαζυγίου επιβάλλεται από λόγους επιείκειας.

Κώδικας

Αστικός Κώδικας

Συντομογραφία

ΑΚ

Άρθρο

1442

Δείτε το άρθρο→

ΑΚ Άρθρο 1443

Αστικός Κώδικας

Σχετικότητα: 89.0%

Κείμενο Άρθρου

ΑΚ Άρθρο 1443: Οι διατάξεις των άρθρων 1487, 1493, 1494 και 1498 εφαρμόζονται αναλόγως και για το δικαίωμα διατροφής μετά το διαζύγιο. Η διατροφή προκαταβάλλεται σε χρήμα κάθε μήνα. Η διατροφή μπορεί να καταβληθεί εφάπαξ, αν οι πρώην σύζυγοι συμφωνούν σ' αυτό εγγράφως, ή με απόφαση του δικαστηρίου, αν συντρέχουν ιδιαίτεροι λόγοι.

Κώδικας

Αστικός Κώδικας

Συντομογραφία

ΑΚ

Άρθρο

1443

Δείτε το άρθρο→

ΑΚ Άρθρο 1497

Αστικός Κώδικας

Σχετικότητα: 88.6%

Κείμενο Άρθρου

ΑΚ Άρθρο 1497: Οι γονείς που οφείλουν διατροφή σε ανήλικο άγαμο τέκνο τους έχουν δικαίωμα να ορίσουν τον τρόπο και τα χρονικά διαστήματα που θα προκαταβάλλεται η διατροφή. Αν το ζήτησε το τέκνο, το δικαστήριο μπορεί να αποφασίσει διαφορετικά, εφόσον συντρέχουν ιδιαίτεροι λόγοι.

Κώδικας

Αστικός Κώδικας

Συντομογραφία

ΑΚ

Άρθρο

1497

Δείτε το άρθρο→

ΑΚ Άρθρο 1487

Αστικός Κώδικας

Σχετικότητα: 87.3%

Κείμενο Άρθρου

ΑΚ Άρθρο 1487: Δεν έχει υποχρέωση διατροφής εκείνος που, ενόψει και των λοιπών υποχρεώσεών του, δεν είναι σε θέση να τη δώσει χωρίς να διακινδυνεύσει η δική του διατροφή. Ο κανόνας αυτός δεν ισχύει, όταν πρόκειται για τη διατροφή ανήλικου τέκνου από το γονέα του, εκτός αν αυτό μπορεί να στραφεί εναντίον άλλου υποχρέου ή αν μπορεί να διατραφεί από την περιουσία του.

Κώδικας

Αστικός Κώδικας

Συντομογραφία

ΑΚ

Άρθρο

1487

Δείτε το άρθρο→

ΑΚ Άρθρο 1445

Αστικός Κώδικας

Σχετικότητα: 87.3%

Κείμενο Άρθρου

ΑΚ Άρθρο 1445: Ο καθένας από τους πρώην συζύγους είναι υποχρεωμένος να δίνει στον άλλον ακριβείς πληροφορίες για την περιουσία του και τα εισοδήματά του, εφόσον είναι χρήσιμες για τον καθορισμό του ύψους της διατροφής. Με αίτηση ενός από τους πρώην συζύγους, που διαβιβάζεται μέσω του αρμόδιου εισαγγελέα, ο εργοδότης, η αρμόδια υπηρεσία και ο αρμόδιος οικονομικός έφορος είναι υποχρεωμένοι να δίνουν κάθε χρήσιμη πληροφορία για την περιουσιακή κατάσταση του άλλου συζύγου και προπάντων για τα εισοδήματά του.

Κώδικας

Αστικός Κώδικας

Συντομογραφία

ΑΚ

Άρθρο

1445

Δείτε το άρθρο→

ΑΚ Άρθρο 1390

Αστικός Κώδικας

Σχετικότητα: 87.1%

Κείμενο Άρθρου

ΑΚ Άρθρο 1390: "Στην υποχρέωση του προηγούμενου άρθρου περιλαμβάνονται ειδικότερα η αμοιβαία υποχρέωση των συζύγων για διατροφή τους, η κοινή υποχρέωση για διατροφή των τέκνων τους και γενικά η υποχρέωση για συμβολή τους στη λειτουργία του κοινού οίκου. Το μέτρο της υποχρέωσης προσδιορίζεται ανάλογα με τις συνθήκες της οικογενειακής ζωής και η εκπλήρωσή της γίνεται με τον τρόπο που επιβάλλει η έγγαμη συμβίωση".

Κώδικας

Αστικός Κώδικας

Συντομογραφία

ΑΚ

Άρθρο

1390

Δείτε το άρθρο→

ΑΚ Άρθρο 1491

Αστικός Κώδικας

Σχετικότητα: 86.9%

Κείμενο Άρθρου

ΑΚ Άρθρο 1491: Όταν το πρόσωπο είναι έγγαμο, η υποχρέωση των κατιόντων και των ανιόντων του να το διατρέφουν υπάρχει μόνο αν ο σύζυγός του, ενόψει των λοιπών υποχρεώσεών του, δεν είναι σε θέση να του παρέχει την οφειλόμενη διατροφή χωρίς να κινδυνεύει η δική του διατροφή ή αν, για πραγματικούς ή νομικούς λόγους, είναι αδύνατη ή ιδιαίτερα δυσχερής η δικαστική επιδίωξη εναντίον του στην ημεδαπή. Το ίδιο ισχύει και για τον διαζευγμένο, όταν ο πρώην σύζυγός του έχει απέναντί του υποχρέωση διατροφής.

Κώδικας

Αστικός Κώδικας

Συντομογραφία

ΑΚ

Άρθρο

1491

Δείτε το άρθρο→

ΚΠολΔ Άρθρο 681Β

Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας

Σχετικότητα: 85.9%

Κείμενο Άρθρου

ΚΠολΔ Άρθρο 681Β: 1. Με την ειδική διαδικασία των άρθρων 666 παρ. 1, 667, 670, 671 παρ. 1 έως 3 και 672 έως 676 δικάζονται οι διαφορές που αφορούν: α) Τον καθορισμό, τη μείωση ή την αύξηση της συνεισφοράς του καθενός από τους συζύγους για τις ανάγκες της οικογένειας, της διατροφής που οφείλεται λόγω γάμου, διαζυγίου ή συγγένειας, των δαπανών τοκετού και της διατροφής της άγαμης μητέρας, καθώς και της διατροφής της μητέρας από την κληρονομική μερίδα που έχει επαχθεί στο τέκνο που αυτή κυοφορεί, «β) την άσκηση ή αφαίρεση της γονικής μέριμνας αναφορικά με το τέκνο κατά τη διάρκεια του γάμου και σε περίπτωση διαζυγίου ή ακύρωση του γάμου ή όταν πρόκειται για τέκνο χωρίς γάμο των γονέων του, τη διαφωνία των γονέων κατά την κοινή άσκηση από αυτούς της γονικής μέριμνας, καθώς και την επικοινωνία των γονέων και των υπολοίπων ανιόντων με το τέκνο». γ)* τη ρύθμιση της χρήσης της οικογενειακής στέγης και της κατανομής των κινητών μεταξύ συζύγων. 2. Οι διαφορές της πρώτης παραγράφου, αν ενωθούν με οποιαδήποτε από τις διαφορές των άρθρων 592 παράγρ. 1 ή 614 παράγρ. 1, μπορεί να εισάγονται, και στα «μονομελή» πρωτοδικεία και να δικάζονται με την ειδική διαδικασία των άρθρων 593 έως 612 ή 616 έως 622. 3. Η ανταγωγή συνεκδικάζεται με την αγωγή, είτε παρίσταται ο ενάγων είτε ερημοδικεί, μόνο αν πέντε τουλάχιστον εργάσιμες ημέρες πριν από τη συζήτηση στο ακροατήριο, κοινοποιήθηκε στον ενάγοντα το σχετικό δικόγραφο ή κατατέθηκαν οι προτάσεις που περιέχουν την ανταγωγή και αυτό βεβαιώνεται σύμφωνα με το άρθρο 237 παρ. 1.

Κώδικας

Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας

Συντομογραφία

ΚΠολΔ

Άρθρο

681Β

Τροποποίηση

02/04/2012

Δείτε το άρθρο→

ΑΚ Άρθρο 1490

Αστικός Κώδικας

Σχετικότητα: 85.7%

Κείμενο Άρθρου

ΑΚ Άρθρο 1490: Αν ένας από τους ανιόντες ή τους κατιόντες δεν είναι σε θέση να δώσει διατροφή, η υποχρέωση βαρύνει εκείνον που είναι υπόχρεος ύστερα από αυτόν. Το ίδιο ισχύει και όταν, για πραγματικούς ή νομικούς λόγους, είναι αδύνατη ή ιδιαίτερα δυσχερής η δικαστική επιδίωξη στην ημεδαπή εναντίον εκείνου που έχει την υποχρέωση. Στην περίπτωση που καταβάλλει τη διατροφή, αντί για τον αμέσως υπόχρεο, άλλο πρόσωπο, αυτό υποκαθίσταται αυτοδικαίως στα δικαιώματα εκείνου που την έλαβε: 1. αν κατέβαλε τη διατροφή δυνάμει του δεύτερου εδαφίου της προηγούμενης παραγράφου. 2. αν πρόκειται για το κράτος ή νομικό πρόσωπο δημόσιου δικαίου ή κοινωφελές ίδρυμα που ανέλαβε τη διατροφή του δικαιούχου ανηλίκου στη θέση του υπόχρεου συγγενή του. 3. αν πρόκειται για ιδιώτες, στους οποίους ανατέθηκε η επιμέλεια του προσώπου του δικαιούχου ανηλίκου, σύμφωνα με τα άρθρα 1513, 1514, 1532, 1533 και 1535. 4. αν ο δικαιούχος της διατροφής είναι ανήλικος και τη διατροφή κατέβαλε, στη θέση του υπόχρεου γονέα του, ο σύζυγος του τελευταίου.

Κώδικας

Αστικός Κώδικας

Συντομογραφία

ΑΚ

Άρθρο

1490

Δείτε το άρθρο→

ΑΚ Άρθρο 1441

Αστικός Κώδικας

Σχετικότητα: 85.3%

Κείμενο Άρθρου

ΑΚ Άρθρο 1441: Συναινετικό διαζύγιο 1. Οι σύζυγοι μπορούν, με έγγραφη συμφωνία ή κοινή ψηφιακή δήλωση, να λύσουν τον γάμο τους. Η έγγραφη συμφωνία καταρτίζεται μεταξύ των συζύγων ή η κοινή ψηφιακή δήλωση υποβάλλεται από αυτούς με την παρουσία ή με ψηφιακή σύμπραξη πληρεξούσιου δικηγόρου αντίστοιχα για καθέναν από αυτούς. Όταν η συμφωνία είναι έγγραφη, υπογράφεται από τους ίδιους και από τους πληρεξούσιους δικηγόρους τους ή μόνο από τους τελευταίους, εφόσον είναι εφοδιασμένοι με ειδικό πληρεξούσιο. Η πληρεξουσιότητα πρέπει να έχει δοθεί μέσα στον τελευταίο μήνα πριν από την υπογραφή της συμφωνίας. 2. Αν υπάρχουν ανήλικα τέκνα, για να λυθεί ο γάμος, πρέπει με την έγγραφη συμφωνία ή την κοινή ψηφιακή δήλωση της παρ. 1 ή με άλλη συμφωνία μεταξύ των συζύγων, που καταρτίζεται, όπως ορίζεται στην παρ. 1, να ρυθμίζεται η κατανομή της γονικής μέριμνας και ιδίως η επιμέλεια των τέκνων, ο τόπος διαμονής τους, ο γονέας με τον οποίο διαμένουν, η επικοινωνία τους με τον άλλο γονέα και η διατροφή τους. Η ανωτέρω έγγραφη συμφωνία ή η κοινή ψηφιακή δήλωση ισχύει για τουλάχιστον δύο (2) έτη και παρατείνεται αυτοδικαί ως, εκτός αν κάποιος από τους δύο γονείς δηλώσει εγγράφως στον άλλο γονέα, πριν τη λήξη του συμφωνημένου χρόνου, ότι δεν επιθυμεί την παράτασή της. 3. α. Η έγγραφη συμφωνία για τη λύση του γάμου, καθώς και κάθε χωριστή συμφωνία για την κατανομή της γονικής μέριμνας, την επιμέλεια, τον τόπο διαμονής, την επικοινωνία και τη διατροφή των ανηλίκων τέκνων, υποβάλλονται από τους πληρεξουσίους δικηγόρους του κάθε συζύγου μαζί με τα ειδικά πληρεξούσια σε συμβολαιογράφο. β. Η κατάρτιση της συμβολαιογραφικής πράξης της παρ. 4 απέχει τουλάχιστον δέκα (10) ημέρες από την έγγραφη συμφωνία των συζύγων ή την κοινή ψηφιακή δήλωση. Η ημερομηνία της έγγραφης συμφωνίας των συζύγων αποδεικνύεται με βεβαίωση του γνησίου της υπογραφής αυτών. Βεβαίωση του γνησίου της υπογραφής των συζύγων δεν απαιτείται στην περίπτωση υποβολής κοινής ψηφιακής δήλωσης. 4. Ο συμβολαιογράφος συντάσσει πράξη με την οποία βεβαιώνει τη λύση του γάμου, επικυρώνει τις συμφωνίες των συζύγων και τις ενσωματώνει σε αυτή. Τη συμβολαιογραφική πράξη υπογράφουν ή εγκρίνουν με ηλεκτρονικά μέσα οι σύζυγοι και οι πληρεξούσιοι δικηγόροι τους ή μόνο οι τελευταίοι, εφόσον είναι εφοδιασμένοι με ειδικό πληρεξούσιο. Η πληρεξουσιότητα δίδεται τον τελευταίο μήνα πριν από την υπογραφή της πράξης. Όταν η βεβαίωση αφορά στην επιμέλεια, επικοινωνία και διατροφή των ανηλίκων τέκνων, η πράξη αποτελεί ε κτελεστό τίτλο, εφόσον έχουν συμπεριληφθεί στη συμφωνία οι ρυθμίσεις των άρθρων 950 και 951 του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας. Μετά τη λήξη ισχύος της επικυρωμένης συμφωνίας, μπορεί να ρυθμίζονται η επιμέλεια, η επικοινωνία και η διατροφή των τέκνων για περαιτέρω χρονικό διάστημα με νέα συμφωνία και με την ίδια διαδικασία. 5. Η λύση του γάμου επέρχεται με την κατάθεση αντιγράφου της συμβολαιογραφικής πράξης στο ληξιαρχείο όπου έχει κατατεθεί η σύσταση του γάμου, ή με ενημέρωση του ληξιαρχείου με χρήση Τεχνολογιών Πληροφορικής και Επικοινωνιών..

Κώδικας

Αστικός Κώδικας

Συντομογραφία

ΑΚ

Άρθρο

1441

Τροποποίηση

16/09/2021

Δείτε το άρθρο→

ΑΚ Άρθρο 1510

Αστικός Κώδικας

Σχετικότητα: 84.7%

Κείμενο Άρθρου

ΑΚ Άρθρο 1510: Γονική μέριμνα «Η μέριμνα για το ανήλικο τέκνο είναι καθήκον και δικαίωμα των γονέων (γονική μέριμνα), οι οποίοι την ασκούν από κοινού και εξίσου.». Η γονική μέριμνα περιλαμβάνει την επιμέλεια του προσώπου, τη διοίκηση της περιουσίας και την εκπροσώπηση του τέκνου σε κάθε υπόθεση ή δικαιοπραξία ή δίκη, που αφορούν το πρόσωπο ή την περιουσία του. Σε περίπτωση που η γονική μέριμνα παύει λόγω θανάτου, κήρυξης σε αφάνεια ή έκπτωσης του ενός γονέα, η γονική μέριμνα ανήκει αποκλειστικά στον άλλο. Αν ο ένας από τους γονείς αδυνατεί να ασκήσει τη γονική μέριμνα για πραγματικούς λόγους ή γιατί είναι ανίκανος ή περιορισμένα ικανός για δικαιοπραξία, την ασκεί μόνος ο άλλος γονέας. Η επιμέλεια όμως του προσώπου του τέκνου ασκείται και από τον ανήλικο γονέα.

Κώδικας

Αστικός Κώδικας

Συντομογραφία

ΑΚ

Άρθρο

1510

Τροποποίηση

21/05/2021

Δείτε το άρθρο→

ΑΚ Άρθρο 1389

Αστικός Κώδικας

Σχετικότητα: 84.0%

Κείμενο Άρθρου

ΑΚ Άρθρο 1389: Κοινή συμβολή για τις οικογενειακές ανάγκες "Οι σύζυγοι έχουν την υποχρέωση να συνεισφέρουν από κοινού, ο καθένας ανάλογα με τις δυνάμεις του, για την αντιμετώπιση των αναγκών της οικογένειας. Η συνεισφορά γίνεται με την προσωπική εργασία, τα εισοδήματά τους και την περιουσία τους".

Κώδικας

Αστικός Κώδικας

Συντομογραφία

ΑΚ

Άρθρο

1389

Δείτε το άρθρο→

ΑΚ Άρθρο 1496

Αστικός Κώδικας

Σχετικότητα: 82.3%

Κείμενο Άρθρου

ΑΚ Άρθρο 1496: Χρόνος και τρόπος καταβολής Η διατροφή προκαταβάλλεται σε χρήμα κάθε μήνα. Αν συντρέχουν ιδιαίτεροι λόγοι, το δικαστήριο μπορεί να επιτρέψει στον υπόχρεο την καταβολή με άλλον τρόπο.

Κώδικας

Αστικός Κώδικας

Συντομογραφία

ΑΚ

Άρθρο

1496

Δείτε το άρθρο→

ΕΚ Άρθρο 284

Εργατικός Κώδικας

Σχετικότητα: 82.0%

Κείμενο Άρθρου

ΕΚ Άρθρο 284: Εξαρτώμενα μέλη Στην έννοια των όρων του προηγούμενου άρθρου «εξαρτώμενα παιδιά ή άλλα μέλη της οικογένειας που έχουν ανάγκη για φροντίδες ή υποστήριξη» περιλαμβάνονται: α) Τα μέχρι δεκαέξι (16) ετών παιδιά, φυσικά ή υιοθετημένα, εφόσον οι γονείς έχουν την επιμέλειά τους. β) Τα παιδιά που είναι πάνω από δεκαέξι (16) ετών, αλλά έχουν αποδεδειγμένα ανάγκη από ειδικές φροντίδες, για λόγους βαριάς ή χρόνιας ασθένειας, ή αναπηρίας, εφόσον οι γονείς έχουν την επιμέλειά τους. γ) Ο ή η σύζυγος, εφόσον για λόγους οξείας, βαριάς ή χρόνιας ασθένειας ή αναπηρίας δεν μπορεί να αυτοεξυπηρετηθεί. δ) Οι γονείς και οι άγαμοι αδελφοί και αδελφές που για λόγους οξείας, βαριάς ή χρόνιας ασθένειας ή αναπηρίας ή ηλικίας, δεν μπορούν να αυτοεξυπηρετηθούν, εφόσον ο εργαζόμενος έχει τη φροντίδα τους και το ετήσιο εισόδημά τους δεν είναι μεγαλύτερο από το ετήσιο εισόδημα του ημερομισθίου ανειδίκευτου εργάτη που αμείβεται με το γενικό κατώτερο όριο ημερομισθίου που ισχύει κάθε φορά, υπολογιζόμενο με είκοσι πέντε (25) ημερομίσθια το μήνα.

Κώδικας

Εργατικός Κώδικας

Συντομογραφία

ΕΚ

Άρθρο

284

Δείτε το άρθρο→

ΑΚ Άρθρο 1391

Αστικός Κώδικας

Σχετικότητα: 81.0%

Κείμενο Άρθρου

ΑΚ Άρθρο 1391: Διακοπή της συμβίωσης "Αν ο σύζυγος διέκοψε την έγγαμη συμβίωση για εύλογη αιτία, η διατροφή που του οφείλεται από τον άλλο, πληρώνεται σε χρήμα και προκαταβάλλεται κάθε μήνα. Η υποχρέωση διατροφής της προηγούμενης παραγράφου παύει ή το ποσό της αυξάνεται ή μειώνεται, όταν το επιβάλλουν οι περιστάσεις".

Κώδικας

Αστικός Κώδικας

Συντομογραφία

ΑΚ

Άρθρο

1391

Δείτε το άρθρο→

ΑΚ Άρθρο 1516

Αστικός Κώδικας

Σχετικότητα: 80.9%

Κείμενο Άρθρου

ΑΚ Άρθρο 1516: Πράξεις από τον ένα γονέα Ο καθένας από τους γονείς επιχειρεί και μόνος του πράξεις αναφερόμενες στην άσκηση της γονικής μέριμνας: 1. Όταν πρόκειται για συνήθεις πράξεις επιμέλειας του προσώπου του τέκνου ή για την τρέχουσα διαχείριση της περιουσίας του ή για πράξεις που έχουν επείγοντα χαρακτήρα. 2. Όταν πρόκειται για τη λήψη δήλωσης της βούλησης που είναι απευθυντέα προς το τέκνο. Στις περιπτώσεις διακοπής της συμβίωσης των γονέων, διαζυγίου ή ακύρωσης του γάμου τους, καθώς και όταν πρόκειται για τέκνο γεννημένο χωρίς γάμο των γονέων του, κάθε ένας από τους γονείς μπορεί να ασκεί τις αξιώσεις διατροφής που έχει το τέκνο κατά του άλλου γονέα ή τρίτου..

Κώδικας

Αστικός Κώδικας

Συντομογραφία

ΑΚ

Άρθρο

1516

Τροποποίηση

16/09/2021

Δείτε το άρθρο→

ΑΚ Άρθρο 1513

Αστικός Κώδικας

Σχετικότητα: 80.9%

Κείμενο Άρθρου

ΑΚ Άρθρο 1513: Διαζύγιο ή ακύρωση του γάμου - διάσταση των συζύγων Στις περιπτώσεις διαζυγίου ή ακύρωσης του γάμου ή λύσης ή ακύρωσης του συμφώνου συμβίωσης ή διακοπής της συμβίωσης των συζύγων ή των μερών του συμφώνου συμβίωσης και εφόσον ζουν και οι δύο γονείς, εξακολουθούν να ασκούν από κοινού και εξίσου τη γονική μέρ ιμνα. Ο γονέας με τον οποίο διαμένει το τέκνο, επιχειρεί τις πράξεις που προβλέπονται στο πρώτο εδάφιο του άρθρου 1516, κατόπιν προηγούμενης ενημέρωσης του άλλου γονέα..

Κώδικας

Αστικός Κώδικας

Συντομογραφία

ΑΚ

Άρθρο

1513

Τροποποίηση

16/09/2021

Δείτε το άρθρο→

ΚΠολΔ Άρθρο 592

Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας

Σχετικότητα: 80.7%

Κείμενο Άρθρου

ΚΠολΔ Άρθρο 592: Κατά την ειδική διαδικασία των οικογενειακών διαφορών δικάζονται οι γαμικές διαφορές, οι διαφορές από την ελεύθερη συμβίωση, οι διαφορές από τις σχέσεις γονέων και τέκνων, και οι λοιπές οικογενειακές διαφορές που ορίζονται στην παράγραφο 3 του άρθρου αυτού: 1. Οι γαμικές διαφορές αφορούν: α) το διαζύγιο, β) την ακύρωση γάμου, γ) την αναγνώριση της ύπαρξης ή της ανυπαρξίας γάμου, δ) τις σχέσεις των συζύγων κατά τη διάρκεια του γάμου, οι οποίες πηγάζουν από αυτόν, εκτός από τις υπαγόμενες στην παράγραφο 3 του άρθρου αυτού. Στην ίδια κατηγορία εντάσσονται και οι διαφορές που προκύπτουν από το ν. 3719/2008 για την ελεύθερη συμβίωση. 2. Οι διαφορές από τις σχέσεις γονέων και τέκνων αφορούν: α) την προσβολή της πατρότητας, β) την προσβολή της μητρότητας, γ) την αναγνώριση ότι υπάρχει ή δεν υπάρχει σχέση γονέα και τέκνου ή γονική μέριμνα, δ) την αναγνώριση ότι υπάρχει ή δεν υπάρχει ή είναι άκυρη η εκούσια αναγνώριση ενός τέκνου χωρίς γάμο των γονέων του ή η εξομοίωση του με τέκνο γεννημένο σε γάμο λόγω επιγενόμενου γάμου των γονέων του, καθώς και την προσβολή της εκούσιας αναγνώρισης, ε) την αναγνώριση ότι υπάρχει ή δεν υπάρχει ή είναι άκυρη υιοθεσία ή τη λύση της, στ) την αναγνώριση ότι υπάρχει ή δεν υπάρχει επιτροπεία. 3. Οι λοιπές οικογενειακές διαφορές αφορούν: α) τον καθορισμό, τη μείωση ή την αύξηση της συνεισφοράς του καθενός από τους συζύγους για τις ανάγκες της οικογένειας, της διατροφής που οφείλεται λόγω γάμου, διαζυγίου ή συγγένειας, των δαπανών τοκετού και της διατροφής της άγαμης μητέρας, καθώς και της διατροφής της μητέρας από την κληρονομική μερίδα που έχει επαχθεί στο τέκνο που αυτή κυοφορεί, β) την άσκηση της γονικής μέριμνας αναφορικά με το τέκνο κατά τη διάρκεια του γάμου, και σε περίπτωση διαζυγίου ή ακύρωσης του γάμου ή όταν πρόκειται για τέκνο χωρίς γάμο των γονέων του, τη διαφωνία των γονέων κατά την κοινή άσκηση από αυτούς της γονικής τους μέριμνας, καθώς και την επικοινωνία των γονέων και των λοιπών ανιόντων με το τέκνο, συμπεριλαμβανομένων και των διαφορών του άρθρου 1536 του Αστικού Κώδικα, γ) τη ρύθμιση της χρήσης της οικογενειακής στέγης και της κατανομής των κινητών μεταξύ συζύγων, δ) κάθε άλλη περιουσιακού δικαίου διαφορά, που απορρέει από τη σχέση των συζύγων, ή των γονέων και τέκνων. 4. Σε περίπτωση διαζυγίου και κατά την ίδια διαδικασία της παραγράφου 1 μπορεί να ενωθεί ή συνεκδικασθεί η απαίτηση του αναίτιου συζύγου για ηθική βλάβη. ΤΙΤΛΟΣ II ΚΟΙΝΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ

Κώδικας

Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας

Συντομογραφία

ΚΠολΔ

Άρθρο

592

Τροποποίηση

Ν. 5264/2025

Δείτε το άρθρο→

ΑΚ Άρθρο 1392

Αστικός Κώδικας

Σχετικότητα: 80.5%

Κείμενο Άρθρου

ΑΚ Άρθρο 1392: Ανάλογη εφαρμογή "Οι διατάξεις των άρθρων 1494 και 1498 έως 1500 εφαρμόζονται αναλόγως και για τη διατροφή μεταξύ συζύγων. Επίσης εφαρμόζεται αναλόγως η διάταξη του άρθρου 1495, αν υπάρχει βάσιμος λόγος διαζυγίου που ανάγεται σε υπαιτιότητα του δικαιούχου συζύγου".

Κώδικας

Αστικός Κώδικας

Συντομογραφία

ΑΚ

Άρθρο

1392

Δείτε το άρθρο→

ΑΚ Άρθρο 1518

Αστικός Κώδικας

Σχετικότητα: 80.2%

Κείμενο Άρθρου

ΑΚ Άρθρο 1518: Επιμέλεια του προσώπου Η επιμέλεια του προσώπου του τέκνου περιλαμβάνει ιδίως την ανατροφή, την επίβλεψη, τη μόρφωση και την εκπαίδευσή του, καθώς και τον προσδιορισμό του τόπου διαμονής του. Κατά την ανατροφή του τέκνου οι γονείς το ενισχύουν, χωρίς διάκριση φύλου, να αναπτύσσει υπεύθυνα και με κοινωνική συνείδηση την προσωπικότητά του. Η λήψη σωφρονιστικών μέτρων επιτρέπεται μόνο εφόσον αυτά είναι παιδαγωγικώς αναγκαία και δεν θίγουν την αξιοπρέπεια του τέκνου. Κατά τη μόρφωση και την επαγγελματική εκπαίδευση του τέκνου οι γονείς λαμβάνουν υπόψη τις ικανότητες και τις προσωπικές του κλίσεις. Γι' αυτόν τον σκοπό οφείλουν να συνεργάζονται με το σχολείο και αν υπάρχει ανάγκη, να ζητούν τη συνδρομή αρμοδίων κρατικών υπηρεσιών ή δημοσίων οργανισμών. Κάθε γονέας υποχρεούται να διαφυλάσσει και να ενισχύει τη σχέση του τέκνου με τον άλλο γονέα, τους αδελφούς του, καθώς και με την οικογένεια του άλλου γονέα, ιδίως όταν οι γονείς δεν ζουν μαζί ή ο άλλος γονέας έχει αποβιώσει..

Κώδικας

Αστικός Κώδικας

Συντομογραφία

ΑΚ

Άρθρο

1518

Τροποποίηση

21/05/2021

Δείτε το άρθρο→

ΑΚ Άρθρο 1444

Αστικός Κώδικας

Σχετικότητα: 80.1%

Κείμενο Άρθρου

ΑΚ Άρθρο 1444: Η διατροφή μπορεί να αποκλειστεί ή να περιοριστεί, αν αυτό επιβάλλεται από σπουδαίους λόγους, ιδίως αν ο γάμος είχε μικρή χρονική διάρκεια ή αν ο δικαιούχος είναι υπαίτιος του διαζυγίου του ή προκάλεσε εκούσια την απορία του. Το δικαίωμα διατροφής παύει, αν ο δικαιούχος ξαναπαντρευτεί, ή αν συζεί μόνιμα με κάποιον άλλο σε ελεύθερη ένωση. Το δικαίωμα διατροφής δεν παύει με το θάνατο του υποχρέου, παύει όμως με το θάνατο του δικαιούχου εκτός αν αφορά παρελθόντα χρόνο ή δόσεις απαιτητές κατά το χρόνο του θανάτου.

Κώδικας

Αστικός Κώδικας

Συντομογραφία

ΑΚ

Άρθρο

1444

Δείτε το άρθρο→

ΑΚ Άρθρο 1515

Αστικός Κώδικας

Σχετικότητα: 79.8%

Κείμενο Άρθρου

ΑΚ Άρθρο 1515: Τέκνα χωρίς γάμο των γονέων τους Η γονική μέριμνα του ανηλίκου τέκνου που γεννήθηκε και παραμένει χωρίς γάμο των γονέων του ανήκει στη μητέρα του. Όταν το τέκνο αναγνωρίζεται εκούσια ή δικαστικά με αγωγή που άσκησε ο πατέρας, αποκτά γονική μέριμνα και ο πατέρας, την οποία ασκεί από κοινού με τη μητέρα. Αν οι γονείς δεν ζουν μαζί, εφαρμόζονται αναλόγως τα άρθρα 1513 και 1514. Σε περίπτωση δικαστικής αναγνώρισης, στην οποία αντιδίκησε ο πατέρας, αυτός δεν ασκεί γονική μέριμνα ούτε αναπληρώνει τη μητέρα στην άσκησή της, εκτός αν υπάρχει συμφωνία των γονέων. Το δικαστήριο μπορεί, αν το επιβάλλει το συμφέρον του τέκνου, να αποφασίσει διαφορετικά μετά από αίτηση του πατέρα..

Κώδικας

Αστικός Κώδικας

Συντομογραφία

ΑΚ

Άρθρο

1515

Τροποποίηση

16/09/2021

Δείτε το άρθρο→

ΑΚ Άρθρο 1492

Αστικός Κώδικας

Σχετικότητα: 79.5%

Κείμενο Άρθρου

ΑΚ Άρθρο 1492: Σειρά των δικαιούχων Όταν αυτοί που έχουν δικαίωμα διατροφής απέναντι σε ορισμένο πρόσωπο είναι περισσότεροι και ο υπόχρεος δεν επαρκεί να τη δώσει σε όλους, προτεραιότητα έχουν οι κατιόντες κατά τη σειρά της εξ αδιαθέτου κληρονομικής διαδοχής. Αν οι περισσότεροι δικαιούχοι είναι ανιόντες, έχουν προτεραιότητα οι πλησιέστεροι. Ο σύζυγος, ως προς το δικαίωμα διατροφής, συμπορεύεται με τους ανήλικους κατιόντες και προηγείται από τους λοιπούς κατιόντες ή άλλους συγγενείς. Το ίδιο ισχύει και για τον διαζευγμένο, εφόσον αυτός έχει δικαίωμα διατροφής.

Κώδικας

Αστικός Κώδικας

Συντομογραφία

ΑΚ

Άρθρο

1492

Δείτε το άρθρο→

ΑΚ Άρθρο 1512

Αστικός Κώδικας

Σχετικότητα: 79.0%

Κείμενο Άρθρου

ΑΚ Άρθρο 1512: Σε περίπτωση διαφωνίας "Κατά την άσκηση της γονικής μέριμνας οι γονείς καταβάλλουν προσπάθεια για την εξεύρεση κοινά αποδεκτών λύσεων. Αν διαφωνούν, αποφασίζει το δικαστήριο.».

Κώδικας

Αστικός Κώδικας

Συντομογραφία

ΑΚ

Άρθρο

1512

Τροποποίηση

16/09/2021

Δείτε το άρθρο→

ΚΠολΔ Άρθρο 681Γ

Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας

Σχετικότητα: 78.6%

Κείμενο Άρθρου

ΚΠολΔ Άρθρο 681Γ: 1. Στις διαφορές της περίπτωσης β' της πρώτης παραγράφου του άρθρου 681 Β εφαρμόζονται και τα άρθρα 598, 600, 601, 605, 606, 744 και 759 παρ. 3. Αν οι διαφορές αυτές ενωθούν με οποιαδήποτε από τις διαφορές των άρθρων 592 παρ. 1 ή 614 παρ. 1, εφαρμόζονται τα άρθρα 744 και 759 παρ. 3. "2. Στις ίδιες διαφορές καθιερώνεται στάδιο υποχρεωτικής προδικασίας που περιλαμβάνει την έρευνα, από όργανα της αρμόδιας κοινωνικής υπηρεσίας, των συνθηκών διαβίωσης του ανηλίκου και την υποβολή στο δικαστήριο, έως την ημέρα της συζήτησης, σχετικής αναλυτικής έκθεσης η οποία, στις περιπτώσεις όπου φέρεται στο δικόγραφο της αγωγής ότι ο ένας από τους γονείς ή το ανήλικο τέκνο παρουσιάζει ψυχικά προβλήματα, θα πρέπει να συνοδεύεται και από ψυχιατρική έκθεση. Το μονομελές ή πολυμελές δικαστήριο είναι εξάλλου υποχρεωμένο, κατά την "συζήτηση"* στο ακροατήριο της αγωγής και πριν από κάθε συζήτηση να προσπαθήσει, με την ποινή του απαράδεκτου, να επιλύσει συμβιβαστικά τη διαφορά, ύστερα από ακρόαση των διαδίκων και των πληρεξουσίων τους. Ο συμβιβασμός πρέπει να αποβλέπει στο συμφέρον του τέκνου, αλλιώς δεν δεσμεύει το δικαστήριο. 3. Το δικαστήριο πριν από την έκδοση της απόφασής του, ανάλογα με την ωριμότητα του τέκνου, λαμβάνει υπόψη τη γνώμη του. Μπορεί αν αποφασίσει τη διενέργεια πραγματογνωμοσύνης, να ορίζει ελεύθερα το χρόνο διεξαγωγής της, χωρίς να δεσμεύεται από χρονικούς περιορισμούς. 4. Για την επικοινωνία με το τέκνο, ορίζονται, στα πρακτικά του αρμόδιου δικαστηρίου, ο χρόνος και ο τόπος της συνάντησης, καθώς και στην περίπτωση του πολυμελούς δικαστηρίου, ο δικαστής που θα επικοινωνήσει με το τέκνο. Με τα ίδια πρακτικά καλείται επίσης να παρουσιάσει το τέκνο όποιος διαμένει μαζί του. Σε περίπτωση ερημοδικίας κάποιου διαδίκου, το δικαστήριο ορίζει χρόνο επιδόσεως αντιγράφου των πρακτικών στον απολειπόμενο διάδικο. Η επικοινωνία του δικαστή με το τέκνο γίνεται ιδιαιτέρως και δεν επιτρέπεται να είναι παρόν σ' αυτήν άλλο πρόσωπο, εκτός αν ο δικαστής κρίνει διαφορετικά. Για το περιεχόμενο της συνομιλίας δεν συντάσσεται έκθεση".

Κώδικας

Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας

Συντομογραφία

ΚΠολΔ

Άρθρο

681Γ

Τροποποίηση

01/01/2002

Δείτε το άρθρο→

ΑΚ Άρθρο 1502

Αστικός Κώδικας

Σχετικότητα: 78.4%

Κείμενο Άρθρου

ΑΚ Άρθρο 1502: Προσωρινή επιδίκαση διατροφής Σε περίπτωση όπου ένα τέκνο έχει γεννηθεί χωρίς γάμο της μητέρας του και η πατρότητά του είναι πολύ πιθανή, εφόσον η μητέρα του βρίσκεται σε απορία, το δικαστήριο μπορεί, ακόμη και πριν ασκηθεί η αγωγή για την αναγνώρισή του, να διατάξει ως ασφαλιστικό μέτρο την προκαταβολή από τον πατέρα στο τέκνο, κάθε μήνα, εύλογου ποσού έναντι της οφειλόμενης σ' αυτό διατροφής.

Κώδικας

Αστικός Κώδικας

Συντομογραφία

ΑΚ

Άρθρο

1502

Δείτε το άρθρο→

ΑΚ Άρθρο 1529

Αστικός Κώδικας

Σχετικότητα: 78.4%

Κείμενο Άρθρου

ΑΚ Άρθρο 1529: Χρησιμοποίηση για τις ανάγκες του τέκνου Οι γονείς χρησιμοποιούν τα εισοδήματα από την περιουσία του τέκνου, την οποία διοικούν, για τη συντήρηση, τη μόρφωση και την εκπαίδευσή του. Μπορούν επίσης να τα χρησιμοποιήσουν και για τις ανάγκες της οικογένειας, στο μέτρο που αυτό κρίνεται εύλογο. Ό,τι περισσεύει περιέρχεται στην περιουσία του τέκνου. Οι γονείς μπορούν επίσης, σε περιπτώσεις εξαιρετικής ανάγκης και με την επιφύλαξη των διατάξεων του άρθρου 1526, να χρησιμοποιούν και το κεφάλαιο της περιουσίας του τέκνου.

Κώδικας

Αστικός Κώδικας

Συντομογραφία

ΑΚ

Άρθρο

1529

Δείτε το άρθρο→

ΑΚ Άρθρο 1509

Αστικός Κώδικας

Σχετικότητα: 78.1%

Κείμενο Άρθρου

ΑΚ Άρθρο 1509: Παροχές των γονέων προς τα τέκνα τους Η παροχή περιουσίας στο τέκνο από οποιονδήποτε γονέα του, είτε για τη δημιουργία ή τη διατήρηση οικονομικής ή οικογενειακής αυτοτέλειας είτε για την έναρξη ή την εξακολούθηση επαγγέλματος, αποτελεί δωρεά μόνο ως προς το ποσόν που υπερβαίνει το μέτρο το οποίο επιβάλλουν οι περιστάσεις. Η ευθύνη όμως απέναντι στο τέκνο, εκείνου που έκανε την παροχή, για πραγματικά ή νομικά ελαττώματα του πράγματος, κρίνεται πάντοτε κατά τις διατάξεις για την ευθύνη του δωρητή.

Κώδικας

Αστικός Κώδικας

Συντομογραφία

ΑΚ

Άρθρο

1509

Δείτε το άρθρο→

ΑΚ Άρθρο 1511

Αστικός Κώδικας

Σχετικότητα: 77.4%

Κείμενο Άρθρου

ΑΚ Άρθρο 1511: Άσκηση - ανάθεση γονικής μέριμνας κατά το συμφέρον του τέκνου 1. Κάθε απόφαση των γονέων σχετικά με την άσκηση της γονικής μέριμνας πρέπει να αποβλέπει στο βέλτιστο συμφέρον του τέκνου. 2. Στο βέλτιστο συμφέρον του τέκνου, που εξυπηρετείται ιδίως από την ουσιαστική συμμετοχή και των δύο γονέων στην ανατροφή και φροντίδα του, καθώς επίσης και από την αποτροπή διάρρηξης των σχέσεών του με καθένα από αυτούς, πρέπει να αποβλέπει και η απόφαση του δικαστηρίου, όταν αποφασίζει σχετικά με την ανάθεση της γονικής μέριμνας ή με τον τρόπο άσκησής της. Η απόφαση του δικαστηρίου συνεκτιμά παραμέτρους, όπως την ικανότητα και πρόθεση καθενός εκ των γονέων να σεβαστεί τα δικαιώματα του άλλου, τη συμπεριφορά κάθε γονέα κατά το προηγούμενο χρονικό διάστημα και τη συμμόρφωσή του με τις νόμιμες υποχρεώσεις του, δικαστικές αποφάσεις, εισαγγελικές διατάξεις και προηγούμενες συμφωνίες που είχε συνάψει με τον άλλο γονέα και αφορούν το τέκνο. 3. Η απόφαση του δικαστηρίου πρέπει επίσης να σέβεται την ισότητα μεταξύ των γονέων και να μην κάνει διακρίσεις εξαιτίας ιδίως του φύλου, του σεξουαλικού προσανατολισμού, της φυλής, της γλώσσας, της θρησκείας, των πολιτικών ή όποιων άλλων πεποιθήσεων, της ιθαγένειας, της εθνικής ή κοινωνικής προέλευσης ή της περιουσίας. 4. Ανάλογα με την ωριμότητα του τέκνου πρέπει να ζητείται και να συνεκτιμάται η γνώμη του, πριν από κάθε απόφαση σχετική με τη γονική μέριμνα και τα συμφέροντά του..

Κώδικας

Αστικός Κώδικας

Συντομογραφία

ΑΚ

Άρθρο

1511

Τροποποίηση

16/09/2021

Δείτε το άρθρο→

ΑΚ Άρθρο 20

Αστικός Κώδικας

Σχετικότητα: 77.3%

Κείμενο Άρθρου

ΑΚ Άρθρο 20: "Οι σχέσεις πατέρα και τέκνου, που γεννήθηκε χωρίς γάμο των γονέων του, ρυθμίζονται κατά σειρά: 1. από το δίκαιο της τελευταίας κοινής ιθαγένειάς τους. 2. από το δίκαιο της τελευταίας κοινής συνήθους διαμονής τους. 3. από το δίκαιο της ιθαγένειας του πατέρα".

Κώδικας

Αστικός Κώδικας

Συντομογραφία

ΑΚ

Άρθρο

20

Δείτε το άρθρο→

ΑΚ Άρθρο 1519

Αστικός Κώδικας

Σχετικότητα: 77.2%

Κείμενο Άρθρου

ΑΚ Άρθρο 1519: Σημαντικά ζητήματα επιμέλειας τέκνου Όταν η επιμέλεια ασκείται από τον έναν γονέα ή έχει γίνει κατανομή της μεταξύ των γονέων, οι αποφάσεις για την ονοματοδοσία του τέκνου, για το θρήσκευμα, για ζητήματα της υγείας του, εκτός από τα επείγοντα και τα εντελώς τρέχοντα, καθώς και για ζητήματα εκπαίδευσης που επιδρούν αποφασιστικά στο μέλλον του, λαμβάνονται από τους δύο γονείς από κοινού. Τα δύο τελευταία εδάφια του άρθρου 1510 και το άρθρο 1512 εφαρμόζονται αναλόγως. Για τη μεταβολή του τόπου διαμονής του τέκνου που επιδρά ουσιωδώς στο δικαίωμα επικοινωνίας του γονέα με τον οποίο δεν διαμένει το τέκνο, απαιτείται προηγούμενη έγγραφη συμφωνία των γονέων ή προηγούμενη δικαστική απόφαση που εκδίδεται μετά από αίτηση ενός από τους γονείς. Το δικαστήριο μπορεί να διατάξει κάθε πρόσφορο μέτρο. Ο γονέας στον οποίο δεν έχει ανατεθεί η άσκηση της επιμέλειας έχει το δικαίωμα να ζητά από τον άλλο πληροφορίες για το πρόσωπο και την περιουσία του τέκνου.

Κώδικας

Αστικός Κώδικας

Συντομογραφία

ΑΚ

Άρθρο

1519

Τροποποίηση

21/05/2021

Δείτε το άρθρο→

ΑΚ Άρθρο 1567

Αστικός Κώδικας

Σχετικότητα: 76.7%

Κείμενο Άρθρου

ΑΚ Άρθρο 1567: Διαζύγιο, ακύρωση του γάμου ή διακοπή της συμβίωσης των θετών γονέων Σε περίπτωση κοινής υιοθεσίας ανηλίκου από συζύγους, αν ακολουθήσει διαζύγιο, ακύρωση του γάμου ή διακοπή της συμβίωσής τους, έχουν ανάλογη εφαρμογή, σχετικά με την άσκηση της γονικής μέριμνας, τα άρθρα 1513 και 1514. Όταν όμως πρόκειται για υιοθεσία του τέκνου του άλλου συζύγου, η άσκηση της γονικής μέριμνας ανήκει αποκλειστικά στο φυσικό γονέα του ανηλίκου, εκτός αν το δικαστήριο αποφασίσει διαφορετικά λόγω συνδρομής σπουδαίου λόγου.

Κώδικας

Αστικός Κώδικας

Συντομογραφία

ΑΚ

Άρθρο

1567

Τροποποίηση

30/12/1996

Δείτε το άρθρο→

ΑΚ Άρθρο 1499

Αστικός Κώδικας

Σχετικότητα: 76.5%

Κείμενο Άρθρου

ΑΚ Άρθρο 1499: Παραίτηση Παραίτηση από τη διατροφή για το μέλλον δεν ισχύει. Η προκαταβολή της διατροφής απαλλάσσει τον υπόχρεο μόνο για το διάστημα που ορίζεται στα άρθρα 1496 και 1497.

Κώδικας

Αστικός Κώδικας

Συντομογραφία

ΑΚ

Άρθρο

1499

Δείτε το άρθρο→

ΑΚ Άρθρο 1530

Αστικός Κώδικας

Σχετικότητα: 76.3%

Κείμενο Άρθρου

ΑΚ Άρθρο 1530: Οι δαπάνες των γονέων Οι γονείς έχουν δικαίωμα να απαιτήσουν τις δαπάνες που έκαναν για την επιμέλεια του προσώπου και τη διοίκηση της περιουσίας του τέκνου, αν από τις περιστάσεις είχαν δικαίωμα να τις θεωρήσουν αναγκαίες και δεν είναι από εκείνες που τους βαρύνουν.

Κώδικας

Αστικός Κώδικας

Συντομογραφία

ΑΚ

Άρθρο

1530

Δείτε το άρθρο→

ΚΠολΔ Άρθρο 191

Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας

Σχετικότητα: 75.6%

Κείμενο Άρθρου

ΚΠολΔ Άρθρο 191: 1. Όταν το δικαστήριο αποφασίζει οριστικά για ολόκληρη την κύρια ή την παρεμπίπτουσα δίκη ή για ένα μέρος της, πρέπει, εφόσον έχει υποβληθεί ο κατάλογος του άρθρου 190, να περιλάβει διάταξη στην απόφαση για την υποχρέωση της πληρωμής των εξόδων, καθορίζοντας και το ποσό τους. 2. Αν δεν υποβληθεί ο κατάλογος εξόδων, το δικαστήριο προχωρεί στην εκκαθάρισή τους, αν έχει υποβληθεί αίτημα για την επιδίκασή τους. 3. Αν η απόφαση δεν περιέχει διάταξη για τα έξοδα, μπορεί να υποβληθεί σχετική αίτηση στο ίδιο δικαστήριο.

Κώδικας

Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας

Συντομογραφία

ΚΠολΔ

Άρθρο

191

Δείτε το άρθρο→

ΚΦΕ Άρθρο 11

Κώδικας Φορολογίας Εισοδήματος

Σχετικότητα: 75.5%

Κείμενο Άρθρου

ΚΦΕ Άρθρο 11: Εξαρτώμενα μέλη 1. Ως «εξαρτώμενα μέλη» του φορολογούμενου, θεωρούνται: «α) στην περίπτωση υποβολής κοινής δήλωσης φορολογίας εισοδήματος ο (η) σύζυγος, εφόσον δεν έχει ίδια φορολογητέα εισοδήματα οποιασδήποτε πηγής», β) άγαμα τέκνα, εφόσον: - είναι ανήλικα έως 18 ετών ή - είναι ενήλικα έως 25 ετών και φοιτούν σε σχολές ή σχολεία ή ινστιτούτα επαγγελματικής εκπαίδευσης ή κατάρτισης της ημεδαπής ή αλλοδαπής ή - είναι ενήλικα έως 25 ετών και είναι εγγεγραμμένα στα μητρώα ανέργων του Οργανισμού Απασχόλησης Εργατικού Δυναμικού (Ο.Α.Ε.Δ.) ή υπηρετούν τη στρατιωτική θητεία τους, γ) τα παρακάτω φυσικά πρόσωπα με ποσοστό νοητικής ή σωματικής αναπηρίας τουλάχιστον 67%, εφόσον είναι άγαμα, διαζευγμένα ή σε χηρεία: - τέκνα του φορολογούμενου, - αδελφοί και αδελφές των δύο συζύγων. δ) ανιόντες, ε) ανήλικα ορφανά από πατέρα και μητέρα που έχουν έως τρίτου βαθμού συγγένεια με το φορολογούμενο ή τον/τη σύζυγο. 2. Τα φυσικά πρόσωπα που αναφέρονται στις περιπτώσεις β', δ' και ε' της παραγράφου 1 δεν θεωρούνται εξαρτώμενα μέλη, εάν το ετήσιο εισόδημά τους υπερβαίνει το ποσό των τριών χιλιάδων (3.000) ευρώ και εφόσον συνοικούν με τον φορολογούμενο. Τα φυσικά πρόσωπα της περίπτωσης γ' της παραγράφου 1, δεν θεωρούνται εξαρτώμενα μέλη, εάν το ετήσιο «φορολογητέο» εισόδημά τους υπερβαίνει το ποσό των έξι χιλιάδων (6.000) ευρώ. 3. Κατά την εφαρμογή της παραγράφου 2, δεν λαμβάνονται υπόψη οι παρακάτω κατηγορίες εισοδήματος: α) διατροφή που καταβάλλεται στο ανήλικο τέκνο με δικαστική απόφαση ή με συμβολαιογραφική πράξη ή με ιδιωτικό έγγραφο, β) εξωϊδρυματικό επίδομα ή προνοιακά επιδόματα αναπηρίας που χορηγούνται από το κράτος. 4. Το εισόδημα των ανήλικων τέκνων προστίθεται στα εισοδήματα και φορολογείται στο όνομα του γονέα που ασκεί τη γονική μέριμνα και σε κάθε περίπτωση στο όνομα του συζύγου, ο οποίος θεωρείται κατ' αρχήν υπόχρεος για την υποβολή της δήλωσης. Η διάταξη του προηγούμενου εδαφίου δεν εφαρμόζεται για τις ακόλουθες κατηγορίες εισοδημάτων σχετικά με τα οποία το ανήλικο τέκνο υπέχει δική του φορολογική υποχρέωση: α) το εισόδημα που αποκτά το ανήλικο από εργασιακή σχέση, σύμφωνα με την παράγραφο 2 του άρθρου 12, β) συντάξεις που περιήλθαν στο ανήλικο τέκνο, λόγω θανάτου του πατέρα ή της μητέρας του. «5. Κατά το έτος υποβολής χωριστής δήλωσης των συζύγων, το εισόδημα των ανήλικων τέκνων, με την επιφύλαξη του τελευταίου εδαφίου της προηγούμενης παραγράφου, προστίθεται στα εισοδήματα του γονέα που έχει το μεγαλύτερο συνολικό εισόδημα και φορολογείται στο όνομά του. Αν οι γονείς έχουν ίσο ποσό συνολικού εισοδήματος, το εισόδημα του ανήλικου τέκνου προστίθεται στο εισόδημα του πατέρα και φορολογείται στο όνομά του. Σε περίπτωση που ένας εκ των γονέων έχει τη γονική μέριμνα, το εισόδημα του ανήλικου τέκνου προστίθεται στα εισοδήματα του γονέα αυτού. Η ρύθμιση αυτή ισχύει και για τα μέρη του συμφώνου συμβίωσης.».

Κώδικας

Κώδικας Φορολογίας Εισοδήματος

Συντομογραφία

ΚΦΕ

Άρθρο

11

Τροποποίηση

18/12/2018

Δείτε το άρθρο→

ΑΚ Άρθρο 1587

Αστικός Κώδικας

Σχετικότητα: 75.2%

Κείμενο Άρθρου

ΑΚ Άρθρο 1587: Στην υποχρέωση για τη διατροφή του θετού τέκνου, εκείνος που υιοθέτησε προηγείται από τους εξ αίματος συγγενείς του τέκνου.

Κώδικας

Αστικός Κώδικας

Συντομογραφία

ΑΚ

Άρθρο

1587

Τροποποίηση

30/12/1996

Δείτε το άρθρο→

ΑΚ Άρθρο 21

Αστικός Κώδικας

Σχετικότητα: 74.7%

Κείμενο Άρθρου

ΑΚ Άρθρο 21: "Οι σχέσεις μητέρας και πατέρα τέκνου, που γεννήθηκε χωρίς γάμο τους, ρυθμίζονται κατά σειρά από το δίκαιο της τελευταίας, κατά τη διάρκεια της κύησης, κοινής τους ιθαγένειας, συνήθους διαμονής ή απλής διαμονής".

Κώδικας

Αστικός Κώδικας

Συντομογραφία

ΑΚ

Άρθρο

21

Δείτε το άρθρο→

ΑΚ Άρθρο 1480

Αστικός Κώδικας

Σχετικότητα: 74.4%

Κείμενο Άρθρου

ΑΚ Άρθρο 1480: Η αγωγή της μητέρας ασκείται κατά του πατέρα ή των κληρονόμων του. Η αγωγή του τέκνου ασκείται κατά του γονέα που δεν έχει προβεί στην αναγκαία για την εκούσια αναγνώριση δήλωση ή κατά των κληρονόμων του. Η αγωγή του πατέρα ή των γονέων του ασκείται κατά της μητέρας ή των κληρονόμων της.

Κώδικας

Αστικός Κώδικας

Συντομογραφία

ΑΚ

Άρθρο

1480

Δείτε το άρθρο→

ΕισΝΑΚ Άρθρο 85

Εισαγωγικός Νόμος Αστικού Κώδικα

Σχετικότητα: 74.3%

Κείμενο Άρθρου

ΕισΝΑΚ Άρθρο 85: Προκειμένου για τέκνα που γεννήθηκαν πριν από την εισαγωγή του Αστικού Κώδικα, η σχέση τους με τους γονείς και τα σχετικά με την πατρική εξουσία, καθώς και τα αποτελέσματά τους, κρίνονται κατά τις διατάξεις του Κώδικα. Αυτό ισχύει ιδίως για την αμοιβαία υποχρέωση διατροφής, τη συναίνεση του γονέα σε γάμο ή σε υιοθεσία του τέκνου, την υποχρέωση του γονέα να προικίσει τη θυγατέρα του, εφόσον ο γάμος γίνεται μετά την εισαγωγή του Κώδικα, την πατρική διοίκηση και την επικαρπία στην περιουσία του τέκνου, έστω και αν η περιουσία αποκτήθηκε πριν από την εισαγωγή του Κώδικα.

Κώδικας

Εισαγωγικός Νόμος Αστικού Κώδικα

Συντομογραφία

ΕισΝΑΚ

Άρθρο

85

Τροποποίηση

23/02/1946

Δείτε το άρθρο→

ΑΚ Άρθρο 1508

Αστικός Κώδικας

Σχετικότητα: 74.1%

Κείμενο Άρθρου

ΑΚ Άρθρο 1508: Υποχρέωση για παροχή υπηρεσιών Το τέκνο, εφόσον αποτελεί μέλος του οίκου των γονέων του και ανατρέφεται ή διατρέφεται από αυτούς, υποχρεούται να παρέχει στους γονείς του, για τη διοίκηση του οίκου ή την άσκηση του επαγγέλματός τους, υπηρεσίες ανάλογες με τις δυνάμεις του και τις βιοτικές συνθήκες του ίδιου και της οικογένειάς του.

Κώδικας

Αστικός Κώδικας

Συντομογραφία

ΑΚ

Άρθρο

1508

Δείτε το άρθρο→

ΑΚ Άρθρο 1532

Αστικός Κώδικας

Σχετικότητα: 73.8%

Κείμενο Άρθρου

ΑΚ Άρθρο 1532: Συνέπειες κακής άσκησης Αν ο πατέρας ή η μητέρα παραβαίνουν τα καθήκοντα που τους επιβάλλει το λειτούργημά τους για την επιμέλεια του προσώπου του τέκνου ή τη διοίκηση της περιουσίας του ή αν ασκούν το λειτούργημα αυτό καταχρηστικά ή δεν είναι σε θέση να ανταποκριθούν σε αυτό, τ ο δικαστήριο μπορεί, εφόσον το ζητήσουν ο άλλος γονέας ή οι πλησιέστεροι συγγενείς του τέκνου ή ο εισαγγελέας, να διατάξει οποιοδήποτε πρόσφορο μέτρο. Κακή άσκηση της γονικής μέριμνας συνιστούν ιδίως: α. η υπαίτια μη συμμόρφωση προς αποφάσεις και διατάξεις δικαστικών και εισαγγελικών αρχών που αφορούν το τέκνο ή προς την υπάρχουσα συμφωνία των γονέων για την άσκηση της γονικής μέριμνας, β. η διατάραξη της συναισθηματικής σχέσης του τέκνου με τον άλλο γονέα και την οικογένειά του και η με κάθε τρόπο πρόκληση διάρρηξης των σχέσεων του τέκνου με αυτούς, γ. η υπαίτια παράβαση των όρων της συμφωνίας των γονέων ή της δικαστικής απόφασης για την επικοινωνία του τέκνου με τον γονέα με τον οποίο δεν διαμένει και η με κάθε άλλο τρόπο παρεμπόδιση της επικοινωνίας, δ. η κακή άσκηση και η υπαίτια παράλειψη της άσκησης του δικαιώματος επικοινωνίας από τον δικαιούχο γονέα, ε. η αδικαιολόγητη άρνηση του γονέα να καταβάλει τη διατροφή που επιδικάστηκε στο τέκνο από το δικαστήριο ή συμφωνήθηκε μεταξύ των γονέων, στ. η καταδίκη του γονέα, με οριστική δικαστική απόφαση, για ενδοοικογενειακή βία ή για εγκλήματα κατά της γενετήσιας ελευθερίας ή για εγκλήματα οικονομικής εκμετάλλευσης της γενετήσιας ζωής. Το δικαστήριο, στις περιπτώσεις του προηγούμενου εδαφίου, δύναται να αφαιρέσει από τον υπαίτιο γονέα την άσκηση της γονικής μέριμνας ή την επιμέλεια, ολικά ή μερικά, και να την αναθέσει αποκλειστικά στον άλλο γονέα, καθώς επίσης να διατάξει κάθε πρόσφορο μέτρο προς διασφάλιση του συμφέροντος του τέκνου. Αν συντρέχουν στο πρόσωπο και των δύο γονέων οι περιπτώσεις του δευτέρου εδαφίου, το δικαστήριο μπορεί να αναθέσει την πραγματική φροντίδα του τέκνου ή ακόμα και την επιμέλειά του ολικά ή μερικά σε τρίτο ή και να διορίσει επίτροπο. Σε εξαιρετικά επείγουσες περιπτώσεις, εφόσον συντρέχουν οι προϋποθέσεις του πρώτου εδαφίου και επίκειται άμεσος κίνδυνος για τη σωματική ή την ψυχική υγεία του τέκνου, ο εισαγγελέας διατάσσει κάθε πρόσφορο μέτρο για την προστασία του, μέχρι την έκδοση της απόφασης του δικαστηρίου, στο οποίο πρέπει να απευθύνεται εντός ενενήντα (90) ημερών, με δυνατότητα αιτιολογημένης παράτασης της προθεσμίας αυτής κατά ενενήντα (90) επιπλέον ημέρες..

Κώδικας

Αστικός Κώδικας

Συντομογραφία

ΑΚ

Άρθρο

1532

Τροποποίηση

21/05/2021

Δείτε το άρθρο→

ΑΚ Άρθρο 1495

Αστικός Κώδικας

Σχετικότητα: 73.7%

Κείμενο Άρθρου

ΑΚ Άρθρο 1495: Ελαττωμένη διατροφή Οι κατιόντες και οι ανιόντες δικαιούνται μόνο τη στοιχειώδη διατροφή, που περιλαμβάνει τα απολύτως αναγκαία για τη συντήρηση, αν υπέπεσαν απέναντι στον υπόχρεο διατροφής σε παράπτωμα που δικαιολογεί την αποκλήρωσή τους.

Κώδικας

Αστικός Κώδικας

Συντομογραφία

ΑΚ

Άρθρο

1495

Δείτε το άρθρο→

ΑΚ Άρθρο 56

Αστικός Κώδικας

Σχετικότητα: 73.4%

Κείμενο Άρθρου

ΑΚ Άρθρο 56: Ο ανήλικος που τελεί υπό γονική μέριμνα, έχει κατοικία την κατοικία των γονέων του ή του γονέα που ασκεί μόνος του τη γονική μέριμνα. Αν τη γονική μέριμνα ασκούν και οι δύο γονείς, χωρίς να έχουν την ίδια κατοικία, ο ανήλικος έχει κατοικία την κατοικία του γονέα με τον οποίο διαμένει. Η επίδοση εγγράφων που αφορούν το τέκνο γίνεται στην κατοικία του γονέα με τον οποίο διαμένει ή του τρίτου που ασκεί τη γονική μέριμνα. Ο γονέας με τον οποίο διαμένει το τέκνο, υποχρεώνεται άμεσα να ενημερώσει τον άλλο γονέα σχετικά με την επίδοση και το περιεχόμενο των εγγράφων που το αφορούν. Ο ανήλικος που τελεί υπό επιτροπεία ή όποιος τελεί υπό πλήρη στερητική δικαστική συμπαράσταση, έχει κατοικία την κατοικία του επιτρόπου ή του δικαστικού συμπαραστάτη του..

Κώδικας

Αστικός Κώδικας

Συντομογραφία

ΑΚ

Άρθρο

56

Τροποποίηση

16/09/2021

Δείτε το άρθρο→

ΑΚ Άρθρο 19

Αστικός Κώδικας

Σχετικότητα: 73.2%

Κείμενο Άρθρου

ΑΚ Άρθρο 19: Τέκνο χωρίς γάμο των γονέων του "Οι σχέσεις μητέρας και τέκνου, που γεννήθηκε χωρίς γάμο των γονέων του, ρυθμίζονται κατά σειρά: 1. από το δίκαιο της τελευταίας κοινής ιθαγένειάς τους. 2. από το δίκαιο της τελευταίας κοινής συνήθους διαμονής τους. 3. από το δίκαιο της ιθαγένειας της μητέρας".

Κώδικας

Αστικός Κώδικας

Συντομογραφία

ΑΚ

Άρθρο

19

Δείτε το άρθρο→

ΕΚ Άρθρο 228

Εργατικός Κώδικας

Σχετικότητα: 73.1%

Κείμενο Άρθρου

ΕΚ Άρθρο 228: Πεδίο εφαρμογής 1. Τα άρθρα 229 έως 235 εφαρμόζονται σε όλους τους εργαζόμενους γονείς, φυσικούς, θετούς, ανάδοχους, καθώς και στις τεκμαιρόμενες μητέρες του άρθρου 1464 του A.K. που αποκτούν τέκνο με τη διαδικασία της παρένθετης μητρότητας, όπως επίσης και στους φροντιστές, σύμφωνα με τους ορισμούς του άρθρου 229, οι οποίοι απασχολούνται στον ιδιωτικό τομέα, τον δημόσιο τομέα, τα νπδδ, τους Ο.Τ.Α. και τον ευρύτερο δημόσιο τομέα, όπως ορίζεται στο άρθρο 14 του ν. 4270/2014 (Α’ 143), με οποιαδήποτε σχέση εργασίας ή μορφή απασχόλησης, συμπεριλαμβανομένων των συμβάσεων μερικής απασχόλησης και ορισμένου χρόνου, των συμβάσεων ή σχέσεων προσωρινής απασχόλησης του άρθρου 116 του παρόντος Κώδικα και της έμμισθης εντολής, ανεξάρτητα από τη φύση των παρεχόμενων υπηρεσιών. Εφαρμόζεται, επίσης, στους εργαζομένους που έχουν προσληφθεί ή προσλαμβάνονται από την Πολεμική Αεροπορία και απασχολούνται στην Αμερικανική Ναυτική Ευκολία Σούδας. 2. Τα άρθρα 236 έως 247 εφαρμόζονται σε όλους τους εργαζόμενους γονείς, φυσικούς, θετούς, ανάδοχους, καθώς και στις τεκμαιρόμενες μητέρες του άρθρου 1464 του Α.Κ., που αποκτούν τέκνο με τη διαδικασία της παρένθετης μητρότητας, οι οποίοι απασχολούνται, με σχέση πλήρους ή μερικής απασχόλησης: α) στον ιδιωτικό τομέα, β) σε υπηρεσίες του Δημοσίου τομέα, όπως ορίζεται στο άρθρο 14 του ν. 4270/2014 (Α’ 143), κατά το μέρος που εφαρμόζεται σε αυτούς η εργατική νομοθεσία, γ) σε υπηρεσίες του Δημοσίου τομέα, όπως ορίζεται στο άρθρο 14 του ν. 4270/2014 (Α ’ 143) με σύμβαση έμμισθης εντολής, δ) με συμβάσεις ή σχέσεις μέσω επιχείρησης προσωρινής απασχόλησης, του άρθρου 116 του παρόντος Κώδικα και ε) εφαρμόζονται επίσης στους εργαζομένους που έχουν προσληφθεί ή προσλαμβάνονται από την Πολεμική Αεροπορία και απασχολούνται στην Αμερικανική Ναυτική Ευκολία Σούδας.

Κώδικας

Εργατικός Κώδικας

Συντομογραφία

ΕΚ

Άρθρο

228

Δείτε το άρθρο→

ΑΚ Άρθρο 22

Αστικός Κώδικας

Σχετικότητα: 71.8%

Κείμενο Άρθρου

ΑΚ Άρθρο 22: Εξομοίωση προς τέκνο γεννημένο σε γάμο "Η εξομοίωση τέκνου γεννημένου χωρίς γάμο των γονέων του με επιγενόμενο μεταξύ τους γάμο, προς τέκνο γεννημένο σε γάμο, ρυθμίζεται από το δίκαιο που διέπει τις προσωπικές σχέσεις των συζύγων αμέσως μετά την τέλεση του γάμου. Η εξομοίωση με πράξη της αρχής ρυθμίζεται από το δίκαιο της ιθαγένειας του πατέρα κατά το χρόνο της πράξης ή, αν αυτή επιχειρείται μετά το θάνατο του πατέρα, κατά το χρόνο του θανάτου του".

Κώδικας

Αστικός Κώδικας

Συντομογραφία

ΑΚ

Άρθρο

22

Δείτε το άρθρο→

ΑΚ Άρθρο 1503

Αστικός Κώδικας

Σχετικότητα: 71.5%

Κείμενο Άρθρου

ΑΚ Άρθρο 1503: Δαπάνες τοκετού και διατροφής τής άγαμης μητέρας Σε περίπτωση όπου ένα τέκνο γεννήθηκε χωρίς γάμο της μητέρας του, το δικαστήριο μπορεί, ύστερα από αίτησή της, να καταδικάσει τον πατέρα που αναγνωρίστηκε δικαστικώς, ακόμη και αν το τέκνο γεννήθηκε νεκρό: 1. στην καταβολή των δαπανών του τοκετού. 2. σε διατροφή της μητέρας, εφόσον αυτή αδυνατεί να διαθρέψει τον εαυτό της, επί δύο μήνες πριν από τον τοκετό και τέσσερις ύστερα από αυτόν, ή, αν συντρέχουν ειδικές περιστάσεις, το πολύ επί ένα έτος. Η αξίωση της μητέρας δεν παύει με το θάνατο του πατέρα και παραγράφεται όταν περάσουν τρία έτη από τον τοκετό. Αξίωση αποζημίωσης, σύμφωνα με τις διατάξεις για τις αδικοπραξίες, δεν αποκλείεται.

Κώδικας

Αστικός Κώδικας

Συντομογραφία

ΑΚ

Άρθρο

1503

Δείτε το άρθρο→

ΑΚ Άρθρο 1527

Αστικός Κώδικας

Σχετικότητα: 71.2%

Κείμενο Άρθρου

ΑΚ Άρθρο 1527: Η κληρονομία που επάγεται στο ανήλικο τέκνο θεωρείται ότι γίνεται αποδεκτή πάντοτε με το ευεργέτημα της απογραφής, και το τέκνο, με την επιφύλαξη των διατάξεων του άρθρου 1912, δεν εκπίπτει από το ευεργέτημα αυτό. Τρίτοι, που έχουν έννομο συμφέρον, μπορούν να αξιώσουν από το γονέα, ο οποίος έχει τη διοίκηση, να συντάξει απογραφή μέσα σε τέσσερις μήνες το βραδύτερο.

Κώδικας

Αστικός Κώδικας

Συντομογραφία

ΑΚ

Άρθρο

1527

Δείτε το άρθρο→

ΑΚ Άρθρο 1484

Αστικός Κώδικας

Σχετικότητα: 71.2%

Κείμενο Άρθρου

ΑΚ Άρθρο 1484: Αποτελέσματα Σε περίπτωση αναγνώρισης, εκούσιας ή δικαστικής, αν ο νόμος δεν ορίζει διαφορετικά, το τέκνο έχει ως προς όλα θέση τέκνου γεννημένου σε γάμο απέναντι στους δύο γονείς και τους συγγενείς τους.

Κώδικας

Αστικός Κώδικας

Συντομογραφία

ΑΚ

Άρθρο

1484

Δείτε το άρθρο→

ΚΠολΔ Άρθρο 602

Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας

Σχετικότητα: 70.9%

Κείμενο Άρθρου

ΚΠολΔ Άρθρο 602: 1. Αποτελούν δεδικασμένο που ισχύει υπέρ και εναντίον όλων, εφόσον δεν μπορούν να προσβληθούν με αναίρεση και αναψηλάφηση, αποφάσεις οι οποίες: α) απαγγέλλουν ακύρωση γάμου ή διαζύγιο ή αναγνωρίζουν την ύπαρξη ή όχι έγκυρου γάμου ή απορρίπτουν τέτοιες αγωγές και β) δέχονται ή απορρίπτουν αγωγές που αφορούν διαφορές οι οποίες αναφέρονται στο άρθρο 592 αρ. 2. 2. Το δεδικασμένο από τις αποφάσεις της περίπτωσης β' της παραγράφου 1 δεν ισχύει για τον τρίτο που δεν έλαβε μέρος στη δίκη και επικαλείται για τον εαυτό του σχέση γονέα και τέκνου ή γονική μέριμνα. ΤΙΤΛΟΣ III ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΓΑΜΙΚΕΣ ΔΙΑΦΟΡΕΣ

Κώδικας

Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας

Συντομογραφία

ΚΠολΔ

Άρθρο

602

Τροποποίηση

01/01/2016

Δείτε το άρθρο→

ΑΚ Άρθρο 1517

Αστικός Κώδικας

Σχετικότητα: 70.7%

Κείμενο Άρθρου

ΑΚ Άρθρο 1517: Σύγκρουση συμφερόντων Αν τα συμφέροντα του τέκνου συγκρούονται με τα συμφέροντα του πατέρα του ή της μητέρας του, που ασκούν τη γονική μέριμνα, καθώς και των συζύγων ή των συγγενών τους εξ αίματος ή εξ αγχιστείας σε ευθεία γραμμή, διορίζεται ειδικός επίτροπος.

Κώδικας

Αστικός Κώδικας

Συντομογραφία

ΑΚ

Άρθρο

1517

Δείτε το άρθρο→

ΑΚ Άρθρο 1504

Αστικός Κώδικας

Σχετικότητα: 70.2%

Κείμενο Άρθρου

ΑΚ Άρθρο 1504: Διατροφή μεταξύ αδελφών Ο αδελφός ή η αδελφή μπορούν, αν το δικαστήριο το κρίνει εύλογο, να υποχρεωθούν να δίνουν διατροφή σε αδελφό ή αδελφή, αν αυτός που τη ζητεί αδυνατεί να διατρέφει τον εαυτό του για ιδιαίτερους λόγους και ιδίως εξαιτίας της ηλικίας του, βαριάς ασθένειας ή αναπηρίας. Η διατροφή περιλαμβάνει τα απολύτως αναγκαία για τη ζωή και επιπλέον τα έξοδα για την ανατροφή, καθώς και την επαγγελματική και την εν γένει εκπαίδευση. Οι διατάξεις του πρώτου εδαφίου του άρθρου 1487, καθώς και των άρθρων 1494, 1496 και 1498 έως 1500 εφαρμόζονται και σ' αυτή την περίπτωση.

Κώδικας

Αστικός Κώδικας

Συντομογραφία

ΑΚ

Άρθρο

1504

Δείτε το άρθρο→

ΚΠολΔ Άρθρο 179

Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας

Σχετικότητα: 69.9%

Κείμενο Άρθρου

ΚΠολΔ Άρθρο 179: Το δικαστήριο μπορεί να συμψηφίσει όλα τα έξοδα ή ένα μέρος τους, μόνο όταν πρόκειται για διαφορές ανάμεσα σε συζύγους ή σε συγγενείς εξ αίματος έως και τον δεύτερο βαθμό ή όταν η ερμηνεία του κανόνα δικαίου που εφαρμόσθηκε ήταν ιδιαίτερα δυσχερής. Το δικαστήριο μπορεί επίσης να συμψηφίσει ένα μέρος των εξόδων, εάν, κατά εκτίμηση των περιστάσεων, υπήρχε εύλογη αμφιβολία για την έκβαση της δίκης..

Κώδικας

Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας

Συντομογραφία

ΚΠολΔ

Άρθρο

179

Τροποποίηση

01/01/2022

Δείτε το άρθρο→

ΚΠολΔ Άρθρο 170

Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας

Σχετικότητα: 69.6%

Κείμενο Άρθρου

ΚΠολΔ Άρθρο 170: Δεν επιτρέπεται εγγυοδοσία, σύμφωνα με το άρθρο 169, 1) αν ο ενάγων ή ο διάδικος που άσκησε κύρια παρέμβαση ή ένδικο μέσο έχει το ευεργέτημα της πενίας, 2) σε περίπτωση ανταγωγής, 3) στις γαμικές διαφορές, στις διαφορές που αναφέρονται στις σχέσεις γονέων και τέκνων και γενικά στις μη περιουσιακές διαφορές, 4) στις διαφορές διατροφής, 5) στις διαφορές από συναλλαγματικές ή άλλους τίτλους εις διαταγήν, 6) στις εργατικές διαφορές και στις διαφορές από αμοιβές για την παροχή εργασίας.

Κώδικας

Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας

Συντομογραφία

ΚΠολΔ

Άρθρο

170

Δείτε το άρθρο→

ΑΚ Άρθρο 1613

Αστικός Κώδικας

Σχετικότητα: 69.2%

Κείμενο Άρθρου

ΑΚ Άρθρο 1613: Μετρητά χρήματα του ανηλίκου Αν στην περιουσία του ανηλίκου υπάρχουν ή περιέλθουν κατά τη διάρκεια της επιτροπείας μετρητά χρήματα, ο επίτροπος οφείλει χωρίς καθυστέρηση να χρησιμοποιήσει παραγωγικά ή να τοποθετήσει κατά τρόπον επωφελή το ποσό που απομένει μετά την αφαίρεση της ετήσιας δαπάνης. Ο τρόπος με τον οποίο γίνεται η τοποθέτηση των χρημάτων προσδιορίζεται από τον επίτροπο και εγκρίνεται από το εποπτικό συμβούλιο. Αν το εποπτικό συμβούλιο αρνείται την έγκριση, αποφασίζει το δικαστήριο.

Κώδικας

Αστικός Κώδικας

Συντομογραφία

ΑΚ

Άρθρο

1613

Τροποποίηση

30/12/1996

Δείτε το άρθρο→

ΑΚ Άρθρο 1525

Αστικός Κώδικας

Σχετικότητα: 69.1%

Κείμενο Άρθρου

ΑΚ Άρθρο 1525: Επωφελής τοποθέτηση των μετρητών Οι γονείς έχουν την υποχρέωση να κάνουν, χωρίς υπαίτια καθυστέρηση, παραγωγικά ή να τοποθετήσουν επωφελώς τα μετρητά χρήματα του τέκνου, των οποίων έχουν τη διοίκηση, αν δεν υπάρχει ανάγκη να τα κρατούν για να αντιμετωπίζουν δαπάνες. Το δικαστήριο μπορεί να διατάξει διαφορετική διάθεσή τους.

Κώδικας

Αστικός Κώδικας

Συντομογραφία

ΑΚ

Άρθρο

1525

Δείτε το άρθρο→

ΑΚ Άρθρο 1540

Αστικός Κώδικας

Σχετικότητα: 69.1%

Κείμενο Άρθρου

ΑΚ Άρθρο 1540: Αν έπαυσε η γονική μέριμνα ή η άσκησή της, ολικά ή μερικά, οι γονείς έχουν δικαίωμα να εξακολουθήσουν τις πράξεις που ανάγονται στην επιμέλεια του προσώπου ή τη διοίκηση της περιουσίας του τέκνου, ώσπου να πληροφορηθούν την παύση της. Οι τρίτοι όμως δεν δικαιούνται να επικαλεστούν αυτό το δικαίωμα των γονέων, αν γνώριζαν ή όφειλαν να γνωρίζουν την παύση.

Κώδικας

Αστικός Κώδικας

Συντομογραφία

ΑΚ

Άρθρο

1540

Δείτε το άρθρο→

ΚΠολΔ Άρθρο 338

Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας

Σχετικότητα: 68.9%

Κείμενο Άρθρου

ΚΠολΔ Άρθρο 338: 1. Κάθε διάδικος οφείλει να αποδείξει τα πραγματικά γεγονότα που είναι αναγκαία για να υποστηρίξει την αυτοτελή αίτηση ή ανταίτησή του. 2. Όταν ο νόμος ορίζει κάποιο τεκμήριο για την ύπαρξη ενός πραγματικού γεγονότος, επιτρέπεται αντίθετη απόδειξη, αν δεν ορίζεται διαφορετικά.

Κώδικας

Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας

Συντομογραφία

ΚΠολΔ

Άρθρο

338

Δείτε το άρθρο→

ΚΠολΔ Άρθρο 173

Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας

Σχετικότητα: 68.7%

Κείμενο Άρθρου

ΚΠολΔ Άρθρο 173: 1. Όποιος προκαλεί κύρια ή παρεμπίπτουσα δίκη προκαταβάλλει τα τέλη για τις συζητήσεις της δίκης αυτής. 2. Όποιος προσβάλλει απόφαση με ένδικο μέσο προκαταβάλλει τα τέλη για την "συζήτησή"* του. 3. Ο διάδικος που προκαλεί διαδικαστική πράξη προκαταβάλλει τα έξοδα και τα τέλη της. «4. Σε δίκες διατροφής, όποιος έχει υποχρέωση σύμφωνα με τον νόμο ή με δικαιοπραξία να δώσει διατροφή, προκαταβάλλει το ποσό των τριακοσίων (300) ευρώ.» «5. Στις υποθέσεις που αφορούν σε ενήλικο θύμα των εγκλημάτων που ορίζονται στα άρθρα 323, 323Α και 351 του ΠΚή σε ανήλικο θύμα των πράξεων που αναφέρονται στα άρθρα 323Α παρ. 4, 323Β εδάφιο α', 324, 336, 338, 339, 342, 343, 345, 346, 347, 348, 348Α, 348Β, 348Γ, 349 , 351 και 351Α του ΠΚ, ο εναγόμενος προκαταβάλλει τα κατά την κρίση του δικαστή έξοδα και τέλη του ενάγοντος (θύματος) έως το ποσό των εξακοσίων (600) ευρώ.»

Κώδικας

Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας

Συντομογραφία

ΚΠολΔ

Άρθρο

173

Τροποποίηση

16/09/2024

Δείτε το άρθρο→

ΑΚ Άρθρο 1483

Αστικός Κώδικας

Σχετικότητα: 68.6%

Κείμενο Άρθρου

ΑΚ Άρθρο 1483: Το δικαίωμα της μητέρας να ζητήσει την αναγνώριση της πατρότητας του τέκνου της αποσβήνεται όταν περάσουν πέντε χρόνια από τον τοκετό. Το δικαίωμα του τέκνου αποσβήνεται, ένα έτος μετά την ενηλικίωσή του, και το δικαίωμα του πατέρα ή των γονέων του δύο έτη αφότου αρνήθηκε τη συναίνεσή της η μητέρα. Αν η μητέρα ήταν έγγαμη κατά το κρίσιμο διάστημα τής σύλληψης του τέκνου, η προθεσμία του πρώτου εδαφίου της προηγούμενης παραγράφου αρχίζει αφότου γίνει αμετάκλητη η απόφαση που δέχεται την προσβολή της πατρότητας. Στην περίπτωση του άρθρου 1473 το δικαίωμα δεν υπόκειται σε αποσβεστική προθεσμία.

Κώδικας

Αστικός Κώδικας

Συντομογραφία

ΑΚ

Άρθρο

1483

Δείτε το άρθρο→

ΑΚ Άρθρο 1552

Αστικός Κώδικας

Σχετικότητα: 67.7%

Κείμενο Άρθρου

ΑΚ Άρθρο 1552: Δικαστική αναπλήρωση της συναίνεσης Δικαστική αναπλήρωση της συναίνεσης. Η συναίνεση των γονέων για υιοθεσία του τέκνου τους αναπληρώνεται, με ειδικώς αιτιολογημένη απόφαση του δικαστηρίου, στις ακόλουθες περιπτώσεις: α) αν οι γονείς είναι άγνωστοι ή το τέκνο είναι έκθετο, β) αν και οι δύο γονείς έχουν εκπέσει από τη γονική μέριμνα ή βρίσκονται σε καθεστώς στερητικής δικαστικής συμπαράστασης που τους αφαιρεί και την ικανότητα να συναινούν για την υιοθεσία του παιδιού τους, γ) αν οι γονείς έχουν άγνωστη διαμονή είτε πριν είτε μετά την παροχή της γενικής εξουσιοδότησης του άρθρου 1554, δ) αν το τέκνο προστατεύεται από αναγνωρισμένη κοινωνική οργάνωση, έχει αφαιρεθεί από τους γονείς η άσκηση της επιμέλειας, σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 1532 και 1533, και αυτοί αρνούνται καταχρηστικά να συναινέσουν και ε) αν το τέκνο έχει παραδοθεί με τη συναίνεση των γονέων σε οικογένεια για φροντίδα και ανατροφή, με σκοπό την υιοθεσία, και έχει ενταχθεί σε αυτήν επί χρονικό διάστημα ενός τουλάχιστον έτους, οι δε γονείς εκ των υστέρων αρνούνται καταχρηστικά να συναινέσουν. Αν οι περιπτώσεις α' έως ε' συντρέχουν μόνο στο πρόσωπο του ενός εκ των γονέων, η απόφαση του δικαστηρίου αναπληρώνει τη συναίνεση μόνο αυτού. Με απόφαση του δικαστηρίου αναπληρώνεται και η συναίνεση του επιτρόπου για την υιοθεσία του ανηλίκου, εφόσον οτε λευταίος προστατεύεται από αναγνωρισμένη κοινωνική οργάνωση και ο επίτροπος αρνείται καταχρηστικά να συναινέσει..

Κώδικας

Αστικός Κώδικας

Συντομογραφία

ΑΚ

Άρθρο

1552

Τροποποίηση

26/11/2008

Δείτε το άρθρο→

ΑΚ Άρθρο 1533

Αστικός Κώδικας

Σχετικότητα: 67.0%

Κείμενο Άρθρου

ΑΚ Άρθρο 1533: Η αφαίρεση του συνόλου της επιμέλειας του προσώπου του τέκνου και από τους δύο γονείς και η ανάθεσή της σε τρίτο διατάσσονται από το δικαστήριο μόνο όταν άλλα μέτρα έμειναν χωρίς αποτέλεσμα ή κρίνεται ότι δεν επαρκούν για να αποτρέψουν κίνδυνο της σωματικής, πνευματικής ή ψυχικής υγείας του τέκνου. (ΤΑ ΕΔΑΦΙΑ ΔΕΥΤΕΡΟ ΚΑΙ ΤΡΙΤΟ ΠΑΡΑΛΕΙΠΟΝΤΑΙ ΩΣ ΜΗ ΙΣΧΥΟΝΤΑ: ). Το δικαστήριο ορίζει την έκταση της γονικής μέριμνας που παραχωρεί στον τρίτο, και τους όρους της άσκησής της. «Το δικαστήριο αποφασίζει την ανάθεση της πραγματικής φροντίδας ή της επιμέλειας στον τρίτο κατά τη δεύτερη παράγραφο του προηγούμενου άρθρου ή την πρώτη παράγραφο του παρόντος, ύστερα από έλεγχο του ήθους, των βιοτικών συνθηκών και γενικά της καταλληλότητάς του, στηριζόμενο υποχρεωτικά σε βεβαίωση της κοινωνικής υπηρεσίας. Η ανάθεση γίνεται σε κατάλληλη οικογένεια, κατά προτίμηση συγγενική (ανάδοχη οικογένεια) και, αν αυτό δεν είναι δυνατό, σε κατάλληλο ίδρυμα.».

Κώδικας

Αστικός Κώδικας

Συντομογραφία

ΑΚ

Άρθρο

1533

Τροποποίηση

30/12/1996

Δείτε το άρθρο→

ΚΠολΔ Άρθρο 597

Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας

Σχετικότητα: 66.9%

Κείμενο Άρθρου

ΚΠολΔ Άρθρο 597: 1. Στις διαφορές που αναφέρονται στο άρθρο 592 η μη προσέλευση, η παράλειψη ή η άρνηση διαδίκου να καταθέσει ή να απαντήσει στις ερωτήσεις που του υποβάλλονται ή να δηλώσει για την αλήθεια πραγματικών περιστατικών ή για τη γνησιότητα εγγράφου, όπως και η ομολογία, λαμβάνονται υπόψη σε συνδυασμό με τις άλλες αποδείξεις και εκτιμώνται ελεύθερα. 2. Στις διαφορές που αναφέρονται στο άρθρο 592 δεν επιτρέπεται: 1) να εξεταστούν με όρκο οι διάδικοι, 2) να εξεταστούν ως μάρτυρες τα τέκνα τους, γνήσια, νομιμοποιημένα, θετά και αναγνωρισμένα, τα τέκνα της γυναίκας που γεννήθηκαν χωρίς γάμο, καθώς και οι σύζυγοι και οι κατιόντες τους.

Κώδικας

Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας

Συντομογραφία

ΚΠολΔ

Άρθρο

597

Τροποποίηση

01/01/2016

Δείτε το άρθρο→

ΕΚ Άρθρο 113

Εργατικός Κώδικας

Σχετικότητα: 66.5%

Κείμενο Άρθρου

ΕΚ Άρθρο 113: Μερική απασχόληση 1. Κατά την κατάρτιση της σύμβασης εργασίας ή κατά τη διάρκειά της ο εργοδότης και ο εργαζόμενος μπορούν με έγγραφη ατομική σύμβαση να συμφωνήσουν, ημερήσια ή εβδομαδιαία ή δεκαπενθήμερη ή μηνιαία εργασία, για ορισμένο ή αόριστο χρόνο, η οποία θα είναι μικρότερης διάρκειας από την κανονική (μερική απασχόληση). Αν η συμφωνία αυτή δεν καταρτιστεί εγγράφως ή δεν γνωστοποιηθεί εντός οκτώ (8) ημερών από την κατάρτισή της στην Επιθεώρηση Εργασίας, τεκμαίρεται η πλήρης απασχόληση του εργαζομένου. Για την εφαρμογή του παρόντος άρθρου νοείται ως: 2. α) «Εργαζόμενος μερικής απασχόλησης», κάθε εργαζόμενος με σύμβαση ή σχέση εξαρτημένης εργασίας, του οποίου οι ώρες εργασίας, υπολογιζόμενες σε ημερήσια, εβδομαδιαία, δεκαπενθήμερη ή μηνιαία βάση είναι λιγότερες από το κανονικό ωράριο εργασίας του συγκρίσιμου εργαζόμενου με πλήρη απασχόληση. β) «Συγκρίσιμος εργαζόμενος με πλήρη απασχόληση», κάθε εργαζόμενος πλήρους απασχόλησης που απασχολείται στην ίδια επιχείρηση με σύμβαση ή σχέση εξαρτημένης εργασίας, και εκτελεί ίδια ή παρόμοια καθήκοντα, υπό τις αυτές συνθήκες. Όταν στην επιχείρηση δεν υπάρχει συγκρίσιμος εργαζόμενος με πλήρη απασχόληση, η σύγκριση γίνεται με αναφορά στη συλλογική ρύθμιση στην οποία θα υπαγόταν ο εργαζόμενος αν είχε προσληφθεί με πλήρη απασχόληση. Οι εργαζόμενοι με σύμβαση ή σχέση εργασίας μερικής απασχόλησης δεν επιτρέπεται να αντιμετωπίζονται δυσμενώς σε σχέση με τους συγκρίσιμους εργαζόμενους με κανονική απασχόληση, εκτός εάν συντρέχουν αντικειμενικοί λόγοι οι οποίοι τη δικαιολογούν, όπως η διαφοροποίηση στο ωράριο εργασίας. 3. Κατά την κατάρτιση της σύμβασης εργασίας ή κατά τη διάρκειά της, ο εργοδότης και ο εργαζόμενος μπορούν με έγγραφη ατομική σύμβαση να συμφωνήσουν κάθε μορφή απασχόλησης εκ περιτροπής. Εκ περιτροπής απασχόληση θεωρείται η απασχόληση κατά λιγότερες ημέρες την εβδομάδα ή κατά λιγότερες εβδομάδες το μήνα ή κατά λιγότερους μήνες το έτος ή και συνδυασμός αυτών κατά πλήρες ημερήσιο ωράριο εργασίας. Η παρεχόμενη από το άρθρο αυτό προστασία καλύπτει και τους απασχολούμενους με βάση τις συμφωνίες του προηγούμενου εδαφίου. Αν περιοριστούν οι δραστηριότητές του ο εργοδότης μπορεί, αντί καταγγελίας της σύμβασης εργασίας, να επιβάλει σύστημα εκ περιτροπής απασχόλησης στην επιχείρησή του, η διάρκεια της οποίας δεν επιτρέπεται να υπερβαίνει τους εννέα (9) μήνες στο ίδιο ημερολογιακό έτος, μόνο εφόσον προηγουμένως προβεί σε ενημέρωση και διαβούλευση με τους νόμιμους εκπροσώπους των εργαζομένων, σύμφωνα με τις διατάξεις των Κεφαλαίων Α ’ και Β’ του Τμήματος ΙΙ του Μέρους Γ του Δευτέρου Βιβλίου. Αν η συμφωνία αυτή δεν καταρτιστεί εγγράφως ή αν η συμφωνία ή η απόφαση του εργοδότη δεν γνωστοποιηθούν εντός οκτώ (8) ημερών από την κατάρτιση ή τη λήψη τους στην Επιθεώρηση Εργασίας, τεκμαίρεται η πλήρης απασχόληση του εργαζόμενου. 4. Ως εκπρόσωποι των εργαζομένων, για την εφαρμογή της προηγούμενης παραγράφου ορίζονται κατά την εξής σειρά προτεραιότητας: α) Οι εκπρόσωποι από την πλέον αντιπροσωπευτική συνδικαλιστική οργάνωση της επιχείρησης ή της εκμετάλλευσης, η οποία καλύπτει κατά το καταστατικό της εργαζόμενους, ανεξάρτητα από την κατηγορία, τη θέση ή την ειδικότητά τους. β) Οι εκπρόσωποι των υφιστάμενων συνδικαλιστικών οργανώσεων της επιχείρησης ή της εκμετάλλευσης. γ) Το συμβούλιο εργαζομένων. δ) Εάν ελλείπουν συνδικαλιστικές οργανώσεις και συμβούλιο εργαζομένων, η ενημέρωση και διαβούλευση γίνεται με το σύνολο των εργαζομένων. Η ενημέρωση μπορεί να γίνει με εφάπαξ ανακοίνωση σε εμφανές και προσιτό σημείο της επιχείρησης. Η διαβούλευση πραγματοποιείται σε τόπο και χρόνο που ορίζει ο εργοδότης. 5. Οι έγγραφες ατομικές συμβάσεις των προηγούμενων παραγράφων πρέπει να περιλαμβάνουν: α) Τα στοιχεία ταυτότητας των συμβαλλομένων. β) Τον τόπο παροχής της εργασίας, την έδρα της επιχείρησης ή τη διεύθυνση του εργοδότη. γ) Τον χρόνο της απασχόλησης, τον τρόπο κατανομής και τις περιόδους εργασίας. δ) Τον τρόπο αμοιβής. ε) Τους τυχόν όρους τροποποίησης της σύμβασης. Σε εποχικές ξενοδοχειακές και επισιτιστικές επιχειρήσεις οι έγγραφες ατομικές συμβάσεις, κατά την παρ. 1 του παρόντος, γίνονται για ημερήσια ή εβδομαδιαία περίοδο εργασίας. 6. Σε κάθε περίπτωση, η απασχόληση κατά την Κυριακή ή άλλη ημέρα αργίας και η νυκτερινή εργασία συνεπάγεται την καταβολή της νόμιμης προσαύξησης. 7. Αν η μερική απασχόληση έχει καθοριστεί με ημερήσιο ωράριο μικρότερης διάρκειας από το κανονικό, η παροχή της συμφωνημένης εργασίας των μερικώς απασχολούμενων πρέπει να είναι συνεχόμενη και να παρέχεται μία φορά την ημέρα. Η διάταξη του προηγούμενου εδαφίου δεν εφαρμόζεται στους οδηγούς αυτοκινήτων μεταφοράς μαθητών, νηπίων και βρεφών και στους συνοδούς αυτών που εργάζονται στα ιδιωτικά εκπαιδευτήρια, στους παιδικούς και βρεφονηπιακούς σταθμούς και στα νηπιαγωγεία, καθώς και στους καθηγητές που εργάζονται στα φροντιστήρια ξένων γλωσσών και μέσης εκπαίδευσης. 8. Καταγγελία της σύμβασης εργασίας λόγω μη αποδοχής από τον εργαζόμενο εργοδοτικής πρότασης για μερική απασχόληση είναι άκυρη. 9. Οι αποδοχές των εργαζομένων με σύμβαση ή σχέση εργασίας μερικής απασχόλησης υπολογίζονται όπως και οι αποδοχές του συγκρίσιμου εργαζομένου και αντιστοιχούν στις ώρες εργασίας της μερικής απασχόλησης. 10. Οι μερικώς απασχολούμενοι εργαζόμενοι έχουν δικαίωμα ετήσιας άδειας με αποδοχές και επίδομα άδειας, με βάση τις αποδοχές που θα λάμβαναν εάν εργάζονταν κατά το χρόνο της άδειας τους, για τη διάρκεια της οποίας εφαρμόζονται αναλόγως οι παρ. 1 και 2 του άρθρου 221. 11. Αν παραστεί ανάγκη για πρόσθετη εργασία πέραν της συμφωνημένης, ο εργαζόμενος έχει υποχρέωση να την παράσχει, αν είναι σε θέση να το κάνει και η άρνησή του δεν είναι αντίθετη με την καλή πίστη. Η πρόσθετη εργασία μπορεί να παρασχεθεί, εφόσον συμφωνεί ο εργαζόμενος και κατά ωράριο που δεν είναι συνεχόμενο σε σχέση με το συμφωνημένο ωράριο της ίδιας ημέρας, υπό την επιφύλαξη των διατάξεων περί ημερήσιας ανάπαυσης. Αν παρασχεθεί εργασία πέραν της συμφωνημένης, ο μερικώς απασχολούμενος δικαιούται αντίστοιχης αμοιβής με προσαύξηση δώδεκα τοις εκατό (12%) επί της συμφωνηθείσας αμοιβής για κάθε επιπλέον ώρα εργασίας που θα παρέχει. O μερικώς απασχολούμενος μπορεί να αρνηθεί την παροχή εργασίας πέραν της συμφωνημένης, όταν η πρόσθετη εργασία λαμβάνει χώρα κατά συνήθη τρόπο. Σε κάθε περίπτωση, η πρόσθετη αυτή εργασία δύναται να πραγματοποιηθεί κατ ’ ανώτατο όριο μέχρι τη συμπλήρωση του πλήρους ημερήσιου ωραρίου του συγκρίσιμου εργαζομένου. 12. Ο πλήρως απασχολούμενος σε επιχειρήσεις πλέον των είκοσι (20) ατόμων, έχει δικαίωμα μετά τη συμπλήρωση ενός (1) ημερολογιακού έτους εργασίας να ζητήσει τη μετατροπή της σύμβασης εργασίας του από πλήρη σε μερική απασχόληση, με δικαίωμα επανόδου σε πλήρη απασχόληση, εκτός αν η άρνηση του εργοδότη δικαιολογείται από τις επιχειρησιακές ανάγκες. Ο εργαζόμενος στην αίτησή του πρέπει να προσ

Κώδικας

Εργατικός Κώδικας

Συντομογραφία

ΕΚ

Άρθρο

113

Δείτε το άρθρο→

248/2025

2025Άρειος ΠάγοςΑστικό ΔίκαιοΔικονομικό Δίκαιο

Σχετικότητα: 94.2%

Κρίσιμα Πραγματικά Περιστατικά

Πατέρας και μητέρα δύο ανηλίκων τέκνων, Ι. ηλικίας 6,5 ετών και Α. ηλικίας 3,5 ετών, με διαλυμένο γάμο. Μητέρα εργάζεται ως υπάλληλος γραφείου στον Οργανισμό με μικτές μηνιαίες αποδοχές 2.965 ευρώ και καθαρές 1.905 ευρώ. Έχει πλήρη κυριότητα κατά 60% και ψιλή κυριότητα κατά 40% διαμερίσματος 97 τ.μ. που εκμισθώνει έναντι 400 ευρώ μηνιαίως, αποκλειστική κυρία διαμερίσματος 18 τ.μ. που εκμισθώνει έναντι 180 ευρώ μηνιαίως, αποκλειστική κυρία διαμερίσματος 109 τ.μ. που εκμισθώνει έναντι 450 ευρώ μηνιαίως, και συγκυρία κατά 50% μεζονέτας 260,80 τ.μ. όπου διαμένει με τα τέκνα. Συνολικά μικτά εισοδήματα 45.912,41 ευρώ ετησίως (έτος 2018). Βαρύνεται με στεγαστικό δάνειο μηνιαίας δόσης 500 ευρώ και απασχολεί οικιακή βοηθό-νταντά με μηνιαίο μισθό 800 ευρώ. Πατέρας δραστηριοποιείται ως μεσίτης σκαφών αναψυχής μέσω μονοπρόσωπης ΙΚΕ και συμμετέχει άτυπα με ποσοστό 20% σε επιχείρηση επισκευών ηλεκτρονικών υπολογιστών. Έχει πλήρη κυριότητα διαμερίσματος 53 τ.μ. που εκμισθώνει έναντι 400 ευρώ μηνιαίως, ψιλή κυριότητα ακινήτου 75 τ.μ. όπου διαμένει η μητέρα του ως επικαρπώτρια, συγκυριότητα κατά 50% της μεζονέτας 260,80 τ.μ., και ακίνητο 75 τ.μ. στην παλιά πόλη που εκμισθώνει μέσω Airbnb κατά την τουριστική περίοδο έναντι 100 ευρώ ημερησίως. Εισοδήματα έτους 2018: 46.896,57 ευρώ. Βαρύνεται με μηνιαία δόση στεγαστικού δανείου 500 ευρώ και δόση καταναλωτικού δανείου 300 ευρώ. Ανήλικος Ι. φοιτά σε ιδιωτικό σχολείο με δίδακτρα 8.000 ευρώ ετησίως (σχολικό έτος 2019-2020) και παρακολουθεί ιδιωτικά μαθήματα Tae kWon Do και μουσικής έναντι 100 ευρώ μηνιαίως. Ανήλικος Α. προσέρχεται σε ιδιωτικό παιδικό σταθμό με δίδακτρα 5.700 ευρώ ετησίως.

Νομική Σκέψη του Δικαστηρίου

Το άρθρο 1485, 1486, 1489 και 1493 ΑΚ ορίζουν ότι οι γονείς έχουν κοινή και ανάλογη με τις δυνάμεις τους υποχρέωση διατροφής του ανηλίκου τέκνου. Το μέτρο της διατροφής προσδιορίζεται με βάση τις ανάγκες του δικαιούχου και τις συνθήκες ζωής του, σε συνδυασμό με την περιουσιακή κατάσταση του υπόχρεου. Για το ορισμένο της αγωγής απαιτείται να εκτίθενται η αδυναμία του τέκνου να διατρέφει τον εαυτό του, τα περιουσιακά στοιχεία του εναγομένου γονέα και το χρηματικό ποσό που χρειάζεται το τέκνο. Το Εφετείο δέχθηκε ότι η συνολική μηνιαία διατροφή των ανηλίκων ανέρχεται σε 2.400 ευρώ (1.400 ευρώ για τον Ι. και 1.000 ευρώ για τον Α.), εκ των οποίων ο πατέρας δύναται να καταβάλλει 1.500 ευρώ (750 ευρώ για κάθε τέκνο) και η μητέρα 900 ευρώ. Στη συνέχεια όμως δέχθηκε ότι πρέπει να αναγνωριστεί υποχρέωση του πατέρα να καταβάλλει επιπλέον 300 ευρώ για τον Ι. και 200 ευρώ για τον Α. για χρονικό διάστημα από την επίδοση της αγωγής έως τον συγκεκριμένο χρόνο. Εφαρμόζοντας τις διατάξεις περί διατροφής, το Εφετείο υπέπεσε σε ασάφεια και ανεπάρκεια αιτιολογιών, καθώς δεν καθίσταται σαφές το ύψος των διατροφικών αναγκών και η ανάλογη συμμετοχή καθενός γονέα. Η αντίφαση μεταξύ του συνολικού ποσού διατροφής 2.400 ευρώ και της επιπλέον επιδίκασης 500 ευρώ χωρίς αιτιολογία στερεί την απόφαση από νόμιμη βάση.

Κύριοι Λόγοι Απόφασης

Η αίτηση αναίρεσης έγινε δεκτή διότι η προσβαλλόμενη απόφαση διέλαβε ασαφείς και ανεπαρκείς αιτιολογίες σχετικά με το ύψος των διατροφικών αναγκών των ανηλίκων τέκνων και το ποσό της ανάλογης συμμετοχής καθενός διαδίκου. Ενώ δέχθηκε ότι η συνολική μηνιαία διατροφή ανέρχεται σε 2.400 ευρώ, εκ των οποίων ο πατέρας δύναται να καταβάλλει 1.500 ευρώ και η μητέρα 900 ευρώ, στη συνέχεια δέχθηκε χωρίς αιτιολογία ότι πρέπει να αναγνωριστεί υποχρέωση του πατέρα να καταβάλλει επιπλέον 300 ευρώ για τον Ι. και 200 ευρώ για τον Α., με αποτέλεσμα να μην καθίσταται σαφές το ύψος των διατροφικών αναγκών και της ανάλογης συμμετοχής. Επιπλέον, το Εφετείο παρέλειψε να περιλάβει στο διατακτικό του τη διάταξη περί απειλής χρηματικής ποινής σε βάρος της μητέρας για παρεμπόδιση επικοινωνίας, ενώ το κεφάλαιο αυτό δεν είχε προσβληθεί με έφεση και δεν μεταβιβάστηκε στο δευτεροβάθμιο δικαστήριο, υπέπεσε έτσι στην πλημμέλεια του αριθ. 8 του άρθ. 559 ΚΠολΔ.

Τελική Απόφαση

Αναιρεί την υπ'αριθ. 20/2023 απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών, κατά τα αναφερόμενα στο σκεπτικό κεφάλαια. Παραπέμπει την υπόθεση κατά τα ανωτέρω κεφάλαια, για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο ως άνω Εφετείο, αποτελούμενο από άλλο δικαστή. Και Καταδικάζει την αναιρεσίβλητη στη δικαστική δαπάνη του αναιρεσείοντος εκ ποσού τριών χιλιάδων (3.000) ευρώ.

Ακριβές Νομικό Ερώτημα

Αν η απόφαση που καθορίζει το ύψος της διατροφής ανηλίκων τέκνων πρέπει να περιέχει σαφείς και πλήρεις αιτιολογίες σχετικά με το συνολικό ύψος των διατροφικών αναγκών των τέκνων και την ανάλογη συμμετοχή εκάστου γονέα, ώστε να μην υπάρχει αντίφαση μεταξύ των παραδοχών για το συνολικό ποσό διατροφής και του τελικώς επιδικασθέντος ποσού, και αν η παράλειψη περίληψης στο διατακτικό της απόφασης διάταξης περί απειλής χρηματικής ποινής για παρεμπόδιση επικοινωνίας, όταν δεν έχει προσβληθεί με έφεση το σχετικό κεφάλαιο, συνιστά παραβίαση του μεταβιβαστικού αποτελέσματος της εφέσεως.

Αναφορές σε Νόμους

Αριθμός

248/2025

Έτος

2025

Δείτε την πλήρη απόφαση→

1016/2019

2019Άρειος ΠάγοςΑστικό ΔίκαιοΔικονομικό Δίκαιο

Σχετικότητα: 94.2%

Κρίσιμα Πραγματικά Περιστατικά

Διάδικοι τέλεσαν γάμο το 2002 και απέκτησαν θυγατέρα γεννηθείσα το 2006. Η έγγαμη συμβίωση διακόπηκε το 2014 με μετοίκηση του πατέρα από τη συζυγική οικία. Πατέρας, ηλεκτρολόγος μηχανικός με μεταπτυχιακό τίτλο, εγγεγραμμένος στο ΜΕΚ βαθμίδας Δ για ηλεκτρομηχανολογικά έργα και Β για βιομηχανικά έργα, δραστηριοποιούνταν ως ελεύθερος επαγγελματίας από το 1989, με εισόδημα 18.000 ευρώ το 2008, αλλά μετά το 2008 δήλωνε εισόδημα 2.192,04 ευρώ ετησίως (182,67 ευρώ μηνιαίως), επειδή επέλεξε συνειδητά να αναλάβει προσωπικά την εξυπηρέτηση δικαστικών υποθέσεων ύψους 394.615 ευρώ. Υπέστη ατύχημα το 2016 με κατάγματα και ακινησία 1,5 μήνα. Κατοικεί σε ιδιόκτητο ακίνητο χωρίς ενοίκιο, είναι υγιής εκτός του ατυχήματος, πάσχει από μικτή αγχώδη και καταθλιπτική διαταραχή. Μητέρα, απόφοιτος πανεπιστημίου, σταμάτησε να εργάζεται μετά τον γάμο, συγκυρία κατά 68,68% καταστήματος και αποθήκης, εισπράττει 1.000 ευρώ μηνιαίως από εκμίσθωση καταστήματος και 360 ευρώ μηνιαίως από εκμίσθωση διαμερίσματος που κληρονόμησε, κυρία αγρού 8.226 τ.μ. απρόσοδου. Διαμένει με την ανήλικη στην ιδιόκτητη συζυγική οικία χωρίς ενοίκιο. Ανήλικη, ηλικίας 9 ετών κατά τη συζήτηση (11 ετών κατά την έφεση), μαθήτρια Γ' δημοτικού, φοιτά σε δημόσιο σχολείο, παρακολουθεί αγγλικά (320 ευρώ ετησίως), χορό (120 ευρώ), ΤΑΕΚΒΟΝΤΟ (120 ευρώ) και χορωδία (80 ευρώ), υγιής, ασφαλισμένη στον φορέα του πατέρα.

Νομική Σκέψη του Δικαστηρίου

Το άρθρο 1489 εδ. β' ΑΚ προβλέπει ότι οι γονείς έχουν ανάλογη με τις δυνάμεις τους υποχρέωση διατροφής του ανηλίκου τέκνου. Το άρθρο 288 ΑΚ επιβάλλει καλόπιστη συναλλακτική συμπεριφορά που διέπει και την υποχρέωση διατροφής. Στις δυνάμεις του γονέα περιλαμβάνονται και τα εισοδήματα που απέφυγε εναντίον της καλής πίστης να αποκτήσει, όταν με σκοπό ματαίωσης της υποχρέωσης αποφεύγει να εργαστεί από προσωπικές εκτιμήσεις που ενέχουν αδιαφορία για τη διατροφή του τέκνου. Το δικαστήριο διαπίστωσε ότι ο πατέρας, παρά το υψηλό επίπεδο ακαδημαϊκής μόρφωσης, την πολύτιμη επαγγελματική εμπειρία και κατάρτιση, επέλεξε συνειδητά να μην εργαστεί για να ασχοληθεί προσωπικά με τις δικαστικές του υποθέσεις. Δέχθηκε ότι μπορεί να εργαστεί μερικώς, αξιοποιώντας τις γνώσεις και την εμπειρία του, παραχωρώντας το πτυχίο του σε κατασκευαστικές εταιρίες, ικανό να του εξασφαλίσει μηνιαία εισοδήματα 500 ευρώ. Εφαρμόζοντας τα άρθρα 1489 εδ. β' και 288 ΑΚ, το δικαστήριο συνυπολόγισε το εισόδημα των 500 ευρώ που ο πατέρας απέφυγε να αποκτήσει, σαν να το είχε πραγματικά. Με αναλογία εισοδημάτων 0,27 για τον πατέρα και 0,73 για τη μητέρα επί συνολικής διατροφής 400 ευρώ, καθόρισε τη συνεισφορά του πατέρα στο ποσό των 100 ευρώ μηνιαίως.

Κύριοι Λόγοι Απόφασης

Η αίτηση αναίρεσης απορρίφθηκε διότι το Εφετείο ορθά εφάρμοσε τις διατάξεις των άρθρων 1489 εδ. β' και 288 ΑΚ, συνυπολογίζοντας στις οικονομικές δυνάμεις του πατέρα το εισόδημα των 500 ευρώ μηνιαίως που μπορούσε να αποκτήσει αλλά απέφυγε εναντίον της καλής πίστης, επιλέγοντας συνειδητά να μην εργαστεί για να ασχοληθεί με τις δικαστικές του υποθέσεις. Το δικαστήριο με πλήρη και σαφή αιτιολογία έλαβε υπόψη το σύνολο των οικονομικών δυνάμεων, δυνατοτήτων και συνθηκών διαβίωσης των διαδίκων και καθόρισε τη διατροφή στο ποσό των 100 ευρώ μηνιαίως, χωρίς να διακινδυνεύεται η δική του διατροφή. Επίσης, το Εφετείο ορθά ανέθεσε αποκλειστικά στη μητέρα την επιμέλεια της ανήλικης, καθώς τα ανελέγκτως δεκτά πραγματικά περιστατικά πληρούν το πραγματικό της αόριστης νομικής έννοιας του συμφέροντος του τέκνου, λαμβάνοντας υπόψη τη σταθερότητα, τη συναισθηματική ασφάλεια και τους άρρηκτους δεσμούς της ανήλικης με τη μητέρα της.

Τελική Απόφαση

ΑΠΟΡΡΙΠΤΕΙ την από 18-7-2017 αίτηση και τους από 28-1-2019 πρόσθετους λόγους του Π. Τ. για αναίρεση της υπ' αριθ. 630/2017 απόφασης του Μονομελούς Εφετείου Θεσσαλονίκης.

Ακριβές Νομικό Ερώτημα

Αν η υποχρέωση διατροφής ανηλίκου τέκνου από τον πατέρα συνυπολογίζει εισόδημα που ο υπόχρεος απέφυγε εναντίον της καλής πίστης να αποκτήσει, όταν συνειδητά επέλεξε να μην εργαστεί προκειμένου να ασχοληθεί με τις δικαστικές του υποθέσεις, και αν το συμφέρον ανηλίκου τέκνου επιβάλλει την αποκλειστική ανάθεση της επιμέλειας στη μητέρα έναντι της εναλλασσόμενης επιμέλειας ή της ανάθεσης στον πατέρα.

Αναφορές σε Νόμους

Αριθμός

1016/2019

Έτος

2019

Δείτε την πλήρη απόφαση→

82/2024

2024Άρειος ΠάγοςΑστικό ΔίκαιοΔικονομικό Δίκαιο

Σχετικότητα: 94.2%

Κρίσιμα Πραγματικά Περιστατικά

Διαζευγμένοι γονείς με δύο ανήλικες θυγατέρες (γεννηθείσες το 2006 και 2008). Πατέρας, μηχανικός και διευθυντής σε δήμο, με μέσο μηνιαίο εισόδημα 2.655,11 ευρώ (υπολογισμένο από εισοδήματα ετών 2010-2018 ύψους 286.752,94 ευρώ συνολικά). Κατείχε τραπεζικές καταθέσεις ύψους 173.135 ευρώ το 2011, διαμέρισμα 106,01 τ.μ. στην Αθήνα (αγορασθέν έναντι 127.048,96 ευρώ με δάνειο 150.000 ευρώ), οικόπεδο 424,25 τ.μ. αξίας 45.538,98 ευρώ, αγροτικό ακίνητο 5.878,06 τ.μ. αξίας 24.483,30 ευρώ. Διέμενε σε μισθωμένη κατοικία με μίσθωμα 450 ευρώ μηνιαίως από Μάρτιο 2017. Μητέρα, δημοσιογράφος, με μέσο μηνιαίο εισόδημα 2.323,00 ευρώ. Απέκτησε συγκυριότητα 50% σε διαμέρισμα 60 τ.μ. το 2017. Διέμενε με τις ανήλικες στην ιδιόκτητη κατοικία του πατέρα χωρίς μίσθωμα. Ανήλικες φοιτούσαν σε δημόσιο δημοτικό σχολείο και παρακολουθούσαν μαθήματα Αγγλικών (650 ευρώ ετησίως η καθεμία), Γαλλικών (120 ευρώ μηνιαίως), μπαλέτου (55 και 40 ευρώ μηνιαίως), παραδοσιακών χορών (15 και 10 ευρώ μηνιαίως) και Η/Υ (35 ευρώ μηνιαίως).

Νομική Σκέψη του Δικαστηρίου

Το άρθρο 1489 § 2 ΑΚ προβλέπει ότι οι γονείς έχουν κοινή και ανάλογη με τις δυνάμεις τους υποχρέωση να διατρέφουν τα ανήλικα τέκνα τους. Ο επιμερισμός της διατροφής γίνεται με βάση τον λόγο των ατομικών πόρων εκάστου γονέα προς το άθροισμα των δυνάμεων και των δύο γονέων. Το μέτρο της διατροφής προσδιορίζεται από τις ανάγκες των τέκνων όπως προκύπτουν από τις συνθήκες ζωής τους, σε συνδυασμό με την περιουσιακή κατάσταση των υποχρέων. Το Εφετείο διαπίστωσε ότι ο πατέρας είχε μέσο μηνιαίο εισόδημα 2.655,11 ευρώ και η μητέρα 2.323,00 ευρώ (διαφορά μόνο 332,11 ευρώ). Δέχθηκε ότι η ανάλογη διατροφή ανερχόταν σε 800 ευρώ μηνιαίως για κάθε τέκνο (πρώτο διάστημα) και 950 ευρώ (δεύτερο διάστημα). Υπολόγισε εισοδήματα από προγενέστερο του επιδίκου χρονικού διαστήματος και δεν αποτίμησε σε χρήμα την προσωπική εργασία της μητέρας. Εφαρμόζοντας τον επιμεριστικό κανόνα, το Εφετείο επιδίκασε στον πατέρα 600 ευρώ (πρώτο διάστημα) και 750 ευρώ (δεύτερο διάστημα) ανά τέκνο, ήτοι τριπλάσιο και υπερτριπλάσιο της συνεισφοράς της μητέρας (200 ευρώ), παρά την ελάχιστη διαφορά εισοδημάτων, χωρίς να λάβει υπόψη τραπεζικές καταθέσεις, μισθωτική αξία ακινήτων και χωρίς να προσδιορίσει ειδικότερα τις αυξημένες ανάγκες για μέση εκπαίδευση.

Κύριοι Λόγοι Απόφασης

Η αίτηση αναίρεσης έγινε δεκτή διότι το Εφετείο παραβίασε τα άρθρα 1389, 1390, 1485, 1486, 1489 εδ. β' και 1493 ΑΚ με εσφαλμένη εφαρμογή, καθώς υπολόγισε τις οικονομικές δυνατότητες των διαδίκων βάσει εισοδημάτων προγενεστέρου του επιδίκου χρονικού διαστήματος και προσδιόρισε την υποχρέωση συνεισφοράς του πατέρα στο τριπλάσιο και υπερτριπλάσιο της μητέρας, παρά το ότι τα μηνιαία εισοδήματά του υπερέβαιναν μόνο κατά 332,11 ευρώ αυτά της μητέρας, κατά παράβαση του επιμεριστικού κανόνα του άρθρου 1489 εδ. β' ΑΚ. Επιπλέον, η απόφαση στερείται νόμιμης βάσης λόγω ανεπαρκών και ασαφών αιτιολογιών, καθώς δεν διευκρίνισε αν ελήφθησαν υπόψη οι τραπεζικές καταθέσεις ύψους 173.135 ευρώ, δεν αποτίμησε τη μισθωτική αξία του διαμερίσματος του πατέρα, δεν προσδιόρισε αν το διαμέρισμα της μητέρας ήταν προσοδοφόρο, δεν αποτίμησε σε χρήμα την προσωπική εργασία και φροντίδα της μητέρας, και δεν προσδιόρισε ειδικότερα τις αυξημένες ανάγκες για μέση εκπαίδευση.

Τελική Απόφαση

Αναιρεί την υπ' αριθ. 2081/2022 απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών. Παραπέμπει την υπόθεση προς περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Εφετείο, το οποίο θα συγκροτηθεί όμως από άλλο δικαστή, εκτός εκείνου που εξέδωσε την αναιρούμενη απόφαση. Συμψηφίζει, στο σύνολό τους, τα δικαστικά έξοδα μεταξύ του αναιρεσείοντος και της αναιρεσίβλητης ως ασκούσας την επιμέλεια των ανηλίκων τέκνων των διαδίκων.

Ακριβές Νομικό Ερώτημα

Αν ο επιμερισμός της υποχρέωσης διατροφής ανηλίκων τέκνων μεταξύ των γονέων πρέπει να γίνεται ανάλογα με τις οικονομικές δυνάμεις εκάστου, όπως αυτές προκύπτουν από τα εισοδήματά τους κατά το επίδικο χρονικό διάστημα, και αν απαιτείται πλήρης και σαφής αιτιολογία για την αποτίμηση των οικονομικών δυνατοτήτων των γονέων και των αναγκών των τέκνων σε χρήμα.

Αριθμός

82/2024

Έτος

2024

Δείτε την πλήρη απόφαση→

541/2015

2015Άρειος ΠάγοςΔικονομικό ΔίκαιοΑστικό Δίκαιο

Σχετικότητα: 94.2%

Κρίσιμα Πραγματικά Περιστατικά

Οι γονείς έχουν λυμένο γάμο και η επιμέλεια του ανήλικου τέκνου έχει ανατεθεί στη μητέρα βάσει συμφωνίας. Το ανήλικο πάσχει από διάχυτη αναπτυξιακή διαταραχή του αυτιστικού φάσματος, με πιστοποίηση αναπηρίας 80%, και απαιτεί μηνιαίες θεραπείες (λογοθεραπείες, εργοθεραπείες, ειδικής διαπαιδαγώγησης, ψυχοθεραπείες) συνολικού κόστους περίπου 1.600 ευρώ. Λαμβάνει προνοιακή οικονομική ενίσχυση 500 ευρώ μηνιαίως. Η μητέρα διαμένει σε μισθωμένο διαμέρισμα με μηνιαίο μίσθωμα 500 ευρώ, εργάζεται ως αισθητικός με εισόδημα περίπου 1.000 ευρώ μηνιαίως και έχει υποχρέωση διατροφής και προς άλλο ανήλικο τέκνο. Ο πατέρας δραστηριοποιείται επαγγελματικά (επιχείρηση εκκένωσης βόθρων) με μηνιαίο εισόδημα περί τα 3.000 ευρώ, δεν βαρύνεται με δαπάνη στέγασης και έχει υποχρέωση διατροφής 350 ευρώ μηνιαίως προς άλλο ανήλικο τέκνο.

Νομική Σκέψη του Δικαστηρίου

Το άρθρο 1489 § 1 ΑΚ ορίζει ότι το μέτρο της διατροφής προσδιορίζεται με βάση τις ανάγκες του δικαιούχου, όπως προκύπτουν από τις συνθήκες ζωής του, και ότι τυχόν εισοδήματα ή προϊόν εργασίας/περιουσίας του μειώνουν το απαιτούμενο ποσό. Σε συνδυασμό με τα άρθρα 1485, 1486 και 1493 ΑΚ, οι γονείς υποχρεούνται να συνεισφέρουν ανάλογα με τις δυνάμεις τους στη διατροφή του ανηλίκου. Το δικαστήριο διαπίστωσε ότι το ανήλικο αντιμετωπίζει διάχυτη αναπτυξιακή διαταραχή (αυτιστικό φάσμα) με πιστοποίηση αναπηρίας 80% και απαιτεί θεραπείες κόστους περίπου 1.600 ευρώ μηνιαίως (20 λογοθεραπείες, 20 εργοθεραπείες, 20 ειδικής διαπαιδαγώγησης, 20 ψυχοθεραπείες). Ελάμβανε προνοιακή οικονομική ενίσχυση 500 ευρώ μηνιαίως. Η μητέρα είχε εισόδημα περίπου 1.000 ευρώ και έξοδα στέγασης 500 ευρώ, με υποχρέωση για άλλο ανήλικο. Ο πατέρας είχε επαγγελματικό εισόδημα περί τα 3.000 ευρώ, χωρίς έξοδα στέγασης, και υποχρέωση 350 ευρώ μηνιαίως για άλλο ανήλικο. Εφαρμόζοντας τα άρθρα της διατροφής, το απαιτούμενο ποσό για τις ανάγκες του ανηλίκου πρέπει πρώτα να μειωθεί κατά τα ίδια εισοδήματά του (500 ευρώ), και το υπόλοιπο να κατανεμηθεί μεταξύ των γονέων αναλογικά με τις οικονομικές τους δυνατότητες. Η μη αφαίρεση του ποσού των 500 ευρώ πριν τον καταμερισμό του συνολικού ποσού των 1.800 ευρώ συνιστά αντιφατική αιτιολογία και στέρηση νόμιμης βάσης.

Κύριοι Λόγοι Απόφασης

Η προσβαλλόμενη απόφαση στερείται νόμιμης βάσης (άρθρο 559 αριθ. 19 ΚΠολΔ) διότι διατύπωσε αντιφατικές αιτιολογίες: δέχθηκε ως συνολικές μηνιαίες ανάγκες διατροφής του ανηλίκου 1.800 ευρώ και ταυτόχρονα ότι το ανήλικο είχε μηνιαίο εισόδημα 500 ευρώ από πρόνοια, αλλά κατένειμε το ποσό των 1.800 ευρώ μεταξύ των γονέων χωρίς προηγουμένως να αφαιρέσει τα 500 ευρώ. Η παράλειψη συνυπολογισμού του εισοδήματος του ανηλίκου παραβιάζει τον κανόνα των άρθρων 1485, 1486, 1489 και 1493 ΑΚ περί προσδιορισμού της διατροφής με βάση τις ανάγκες και τα εισοδήματα του δικαιούχου, γι’ αυτό ο πρώτος λόγος αναιρέσεως κρίθηκε βάσιμος και η απόφαση αναιρέθηκε κατά το σχετικό μέρος.

Τελική Απόφαση

Απορρίπτει την από 5 Μαΐου 2014 αίτηση του Γ. Π. για αναίρεση της 5116/2013 αποφάσεως του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών κατά το μέρος που στρέφεται κατά της αναιρεσίβλητης ατομικά. Αναιρεί την 5116/2013 απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών κατά το μέρος που αφορά την αναιρεσίβλητη ως ασκούσα την επιμέλεια του ανηλίκου τέκνου των διαδίκων Π. Π.. Παραπέμπει την υπόθεση προς περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο δικαστήριο που θα συγκροτηθεί από άλλους δικαστές. Συμψηφίζει στο σύνολό της τη δικαστική δαπάνη μεταξύ του αναιρεσείοντος και της αναιρεσίβλητης ως ασκούσας την επιμέλεια του ανωτέρω ανηλίκου τέκνου των διαδίκων.

Ακριβές Νομικό Ερώτημα

Αν τα εισοδήματα του ανηλίκου από προνοιακές παροχές πρέπει να αφαιρούνται από το συνολικό μέτρο της διατροφής πριν τον καταμερισμό της υποχρέωσης μεταξύ των γονέων.

Αναφορές σε Νόμους

Αριθμός

541/2015

Έτος

2015

Δείτε την πλήρη απόφαση→

1441/2023

2023Άρειος ΠάγοςΑστικό ΔίκαιοΔικονομικό Δίκαιο

Σχετικότητα: 94.1%

Κρίσιμα Πραγματικά Περιστατικά

Διάδικοι τέλεσαν γάμο την 26-8-2006 και απέκτησαν άρρεν τέκνο που γεννήθηκε την 10-10-2007. Η έγγαμη συμβίωση διασπάστηκε τον Αύγουστο 2009. Το ανήλικο τέκνο αδυνατεί να διατρέψει τον εαυτό του, στερείται εισοδημάτων και δεν μπορεί να εργαστεί λόγω ηλικίας. Μητέρα, ηλικίας 41 ετών, δικηγόρος, ελεύθερος επαγγελματίας με μηνιαία καθαρά εισοδήματα 3.000 ευρώ τουλάχιστον κατά το διάστημα 12-5-2010 έως 11-5-2012, χωρίς άλλα εισοδήματα ή περιουσιακά στοιχεία, βαρύνεται με μίσθωμα 1.000 ευρώ μηνιαίως και λειτουργικές δαπάνες οικίας. Πατέρας, ηλικίας 54 ετών, μισθωτός υπάλληλος στην πρώην Ε.Τ. της Ε. (νυν Α.Β.) με μηνιαία καθαρά εισοδήματα 5.000 ευρώ περίπου κατά το επίδικο διάστημα, κύριος διαμερίσματος 90 τ.μ. στα Β.Α. όπου κατοικεί, έχει ψιλή κυριότητα κατοικίας 60 τ.μ. στην ..., κύριος ΙΧΕ αυτοκινήτου AUDI κ.ε. 1600, βαρύνεται με λειτουργικές δαπάνες οικίας. Ανήλικο τέκνο, ηλικίας 7,5 ετών, διαμένει με μητέρα σε κατοικία στο ..., φοιτούσε κατά το επίδικο διάστημα σε Σταθμό Προσχολικής Αγωγής με ετήσιο κόστος διδάκτρων 6.380 ευρώ, από τα οποία 3.000 ευρώ καλύπτονταν από επίδομα εργοδότριας Τράπεζας πατέρα, με πραγματικό κόστος 3.380 ευρώ ετησίως ή 281 ευρώ μηνιαίως.

Νομική Σκέψη του Δικαστηρίου

Το άρθρο 1485, 1486, 1489 και 1493 ΑΚ προβλέπουν ότι οι γονείς έχουν κοινή και ανάλογη με τις δυνάμεις τους υποχρέωση να διατρέφουν το ανήλικο τέκνο τους. Το μέτρο της διατροφής προσδιορίζεται με βάση τις ανάγκες του δικαιούχου, όπως προκύπτουν από τις συνθήκες ζωής του, σε συνδυασμό με την περιουσιακή κατάσταση του υποχρέου. Στοιχεία θεμελιωτικά του δικαιώματος είναι η αδυναμία του ανηλίκου να διατρέφει τον εαυτό του, τα περιουσιακά στοιχεία του γονέα, οι ανάγκες του ανηλίκου και το συνολικό ύψος της δαπάνης. Το δικαστήριο διαπίστωσε ότι η μητέρα είχε μηνιαία εισοδήματα 3.000 ευρώ, βαρυνόταν με μίσθωμα 1.000 ευρώ και λειτουργικές δαπάνες, ενώ ο πατέρας είχε μηνιαία εισοδήματα 5.000 ευρώ, κατείχε διαμέρισμα 90 τ.μ., είχε ψιλή κυριότητα κατοικίας 60 τ.μ. και αυτοκίνητο AUDI. Το ανήλικο φοιτούσε σε σταθμό με πραγματικό κόστος 281 ευρώ μηνιαίως. Η συνολική μηνιαία διατροφή καθορίστηκε στο ποσό των 750 ευρώ. Εφαρμόζοντας το άρθρο 1489 παρ. 2 ΑΚ, το δικαστήριο επιμέρισε την υποχρέωση διατροφής ανάλογα με τις οικονομικές δυνάμεις των γονέων, καθορίζοντας τη συνεισφορά του πατέρα στο ποσό των 500 ευρώ μηνιαίως για το διάστημα 12-5-2010 έως 11-5-2012, με το υπόλοιπο να βαρύνει τη μητέρα.

Κύριοι Λόγοι Απόφασης

Η αίτηση αναίρεσης απορρίφθηκε διότι το Εφετείο ορθά ερμήνευσε και εφάρμοσε τις διατάξεις των άρθρων 1485, 1486, 1489 παρ. 2 και 1493 ΑΚ, λαμβάνοντας υπόψη το σύνολο των οικονομικών δυνάμεων, δυνατοτήτων, υποχρεώσεων και λοιπών συνθηκών διαβίωσης των διαδίκων, και καθόρισε τη διατροφή του ανήλικου στο ποσό των 500 ευρώ μηνιαίως, ανάλογα με τις οικονομικές δυνάμεις του πατέρα (μηνιαία εισοδήματα 5.000 ευρώ, κυριότητα διαμερίσματος 90 τ.μ., ψιλή κυριότητα κατοικίας 60 τ.μ., αυτοκίνητο) σε σχέση με τις δυνάμεις της μητέρας (μηνιαία εισοδήματα 3.000 ευρώ, μίσθωμα 1.000 ευρώ). Η απόφαση διέλαβε την απαιτούμενη αιτιολογία με σαφήνεια, επάρκεια και χωρίς αντιφάσεις. Ο λόγος από το άρθρο 559 αριθ. 11γ ΚΠολΔ ήταν απαράδεκτος, καθόσον τα επικαλούμενα έγγραφα (εκκαθαριστικό 2016, απάντηση τράπεζας 2018) δεν αφορούσαν το επίδικο χρονικό διάστημα 12-5-2010 έως 11-5-2012.

Τελική Απόφαση

ΑΠΟΡΡΙΠΤΕΙ την από 28/5/2020 αίτηση του Β. Τ. για αναίρεση της υπ` αριθ. 2260/2018 απόφασης του Μονομελούς Εφετείου .... Συμψηφίζει τη δικαστική δαπάνη μεταξύ των διαδίκων

Ακριβές Νομικό Ερώτημα

Αν ο προσδιορισμός της διατροφής ανηλίκου τέκνου πρέπει να λαμβάνει υπόψη τις οικονομικές δυνάμεις και των δύο γονέων κατ' αναλογία, και αν απαιτείται ειδική μνεία και χωριστή αξιολόγηση κάθε αποδεικτικού μέσου στην απόφαση ή αρκεί να προκύπτει από το όλο περιεχόμενο ότι συνεκτιμήθηκαν όλα τα αποδεικτικά μέσα.

Αναφορές σε Νόμους

Αριθμός

1441/2023

Έτος

2023

Δείτε την πλήρη απόφαση→

36/2021

2021Άρειος ΠάγοςΑστικό ΔίκαιοΔικονομικό Δίκαιο

Σχετικότητα: 94.1%

Κρίσιμα Πραγματικά Περιστατικά

Θυγατέρα γεννήθηκε στις 12-02-2001 από εκτός γάμου σχέση και αναγνωρίστηκε ως φυσικό τέκνο του πατέρα με την 7/2014 απόφαση Εφετείου Αθηνών. Η μητέρα ασκούσε αποκλειστικά τη γονική μέριμνα. Το τέκνο στερείτο εισοδημάτων και λόγω ηλικίας δεν είχε δυνατότητα εργασίας. Ο πατέρας ήταν πρόεδρος διευθύνων σύμβουλος εισηγμένης εταιρείας πληροφορικής με μετοχική συμμετοχή 34,85%, έλαβε το έτος 2016 αμοιβές 274.996 ευρώ προ φόρου, μερίσματα ημεδαπής 4.030,44 ευρώ, αλλοδαπής 8.630,85 ευρώ, τόκους ημεδαπής 2.981,26 ευρώ και αλλοδαπής 571,93 ευρώ, με συνολικό καθαρό εισόδημα 180.281,59 ευρώ. Κατοικούσε σε διώροφη μαιζονέτα 240 τ.μ. επί οικοπέδου 580,13 τ.μ., με επικαρπία 1/2 εξ αδιαιρέτου, καταβάλλοντας ετησίως 37.000 ευρώ για στεγαστικό δάνειο. Κατείχε 13 οριζόντιες ιδιοκτησίες 2.000 τ.μ. αμίσθωτες, επικαρπία εξοχικής κατοικίας 199,36 τ.μ. επί οικοπέδου 1.041,61 τ.μ., και δύο επιβατικά αυτοκίνητα. Η σύζυγός του ελάμβανε συντάξεις 10.755,54 ευρώ και 2.590,44 ευρώ, μερίσματα, τόκους και εισόδημα από ακίνητα. Ο πατέρας βαρυνόταν με διατροφή δύο ενηλίκων τέκνων που σπούδαζαν στο Λονδίνο με ετήσια δαπάνη 40.000 ευρώ. Η μητέρα ελάμβανε σύνταξη 1.100 ευρώ μηνιαίως, κατείχε διαμέρισμα 112 τ.μ. όπου συγκατοικούσε με το τέκνο, ημιτελή εξοχική κατοικία 106 τ.μ., οικόπεδο 407,20 τ.μ. κατά 50%, ψιλή κυριότητα καταστήματος 2,85 τ.μ. και διαμερίσματος 71,55 τ.μ., και αυτοκίνητο HONDA CRV 1998 κ.εκ. έτους 2005. Το τέκνο φοιτούσε στο ιδιωτικό εκπαιδευτήριο "ΣΧΟΛΗ" στο πρόγραμμα IB με ετήσια δίδακτρα 13.795 ευρώ, δαπάνη βιβλίων 534 ευρώ, αναλωσίμων 231 ευρώ, φορητού υπολογιστή 979 ευρώ, εκδρομών 850 ευρώ, κατασκηνώσεων 1.150 ευρώ, ιδιωτικής ασφάλισης 576 ευρώ ετησίως, ψυχολογικής υποστήριξης 1.260 ευρώ για Δεκέμβριο 2016-Δεκέμβριο 2017, και γναθοχειρουργικών επεμβάσεων 526 ευρώ.

Νομική Σκέψη του Δικαστηρίου

Το άρθρο 1489 § 2 ΑΚ σε συνδυασμό με τα άρθρα 1485-1487 και 1493 ΑΚ ορίζει ότι οι γονείς υποχρεούνται να διατρέφουν το ανήλικο τέκνο από κοινού, ανάλογα με τις δυνάμεις του καθενός. Το μέτρο της διατροφής προσδιορίζεται με βάση τις ανάγκες του ανηλίκου όπως προκύπτουν από τις συνθήκες ζωής του, περιλαμβάνοντας τα αναγκαία για συντήρηση και εκπαίδευση έξοδα. Για την πληρότητα της αιτιολογίας αρκεί να διαλαμβάνονται η έλλειψη εισοδημάτων του ανηλίκου, οι οικονομικές δυνατότητες των γονέων, οι ανάγκες του και το συνολικό ποσό της κατά μήνα χρηματικής δαπάνης. Το δικαστήριο διαπίστωσε ότι η προσβαλλόμενη απόφαση αναφέρει εισόδημα του πατέρα για το 2016 ποσού 291.210,48 ευρώ προ φόρων, αλλά στη συνέχεια αναφέρει καθαρό εισόδημα 180.281,59 ευρώ χωρίς σαφήνεια. Δεν διαλαμβάνει παραδοχή για το εισόδημα κατά το επίδικο διάστημα 7-7-2017 έως 12-2-2019. Προσδιορίζει τις ανάγκες στο ποσό των 2.000 ευρώ, παραθέτοντας επί μέρους έξοδα 1.565 ευρώ και συμπεριλαμβάνοντας στο υπόλοιπο των 435 ευρώ όλες τις λοιπές δαπάνες διαβίωσης, φροντίδων και στέγης χωρίς αποτίμηση. Εφαρμόζοντας το άρθρο 559 αρ. 19 ΚΠολΔ, το δικαστήριο έκρινε ότι οι ασάφειες και ανεπάρκειες αιτιολογιών σχετικά με τα μηνιαία εισοδήματα του πατέρα και τις μηνιαίες ανάγκες του τέκνου καθιστούν ανέφικτο τον αναιρετικό έλεγχο ως προς το ανάλογο ποσοστό συμμετοχής εκάστου γονέα στη διατροφή.

Κύριοι Λόγοι Απόφασης

Η αίτηση αναίρεσης έγινε δεκτή διότι η προσβαλλόμενη απόφαση διέλαβε ασαφείς και ανεπαρκείς αιτιολογίες σχετικά με τα ουσιώδη ζητήματα των μηνιαίων εισοδημάτων του πατέρα και των μηνιαίων αναγκών του τέκνου. Ειδικότερα: α) προκύπτει ασάφεια σχετικά με το συγκεκριμένο ποσό εισοδήματος του πατέρα για το έτος 2016 (291.210,48 ευρώ προ φόρων ή 180.281,59 ευρώ καθαρό), β) δεν διαλαμβάνεται παραδοχή αν κατά το επίδικο διάστημα 7-7-2017 έως 12-2-2019 το εισόδημα ήταν αντίστοιχο ή υπήρξε μεταβολή, γ) προσδιορίζεται το σύνολο των αναγκών στο ποσό των 2.000 ευρώ παραθέτοντας επί μέρους έξοδα 1.565 ευρώ και συμπεριλαμβάνοντας στο υπόλοιπο των 435 ευρώ όλες τις λοιπές δαπάνες διαβίωσης, φροντίδων, στέγης χωρίς αποτίμηση, και δ) προκαλείται ασάφεια αν για τις συνήθεις δαπάνες ελήφθησαν υπόψη οι οικονομικές δυνατότητες των γονέων. Οι ανωτέρω πλημμέλειες καθιστούν ανέφικτο τον αναιρετικό έλεγχο ως προς το ανάλογο ποσοστό συμμετοχής εκάστου γονέα.

Τελική Απόφαση

Αναιρεί την 1432/2019 απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών. Παραπέμπει την υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο δικαστήριο, το οποίο θα συγκροτηθεί από άλλο δικαστή, εκτός εκείνου που εξέδωσε την αναιρούμενη απόφαση. Επιβάλλει στον αναιρεσίβλητο τη δικαστική δαπάνη της αναιρεσείουσας, την οποία ορίζει σε τρεις χιλιάδες (3.000) ευρώ.

Ακριβές Νομικό Ερώτημα

Αν η απόφαση που καθορίζει το ύψος της διατροφής ανηλίκου τέκνου πρέπει να περιλαμβάνει επαρκείς και σαφείς αιτιολογίες σχετικά με τα μηνιαία εισοδήματα του υποχρέου γονέα, τις μηνιαίες ανάγκες του τέκνου και το ανάλογο ποσοστό συμμετοχής εκάστου των γονέων στη διατροφή, ώστε να καθίσταται εφικτός ο αναιρετικός έλεγχος.

Αναφορές σε Νόμους

Αριθμός

36/2021

Έτος

2021

Δείτε την πλήρη απόφαση→

449/2019

2019Άρειος ΠάγοςΑστικό ΔίκαιοΔικονομικό Δίκαιο

Σχετικότητα: 94.0%

Κρίσιμα Πραγματικά Περιστατικά

Διάδικοι, έγγαμοι από το 1999, με δύο θήλεα τέκνα γεννηθέντα το 2003 και 2005, ηλικίας 11 και 9 ετών κατά το χρόνο άσκησης της αγωγής. Η έγγαμη συμβίωση κλονίστηκε για ανυπαίτιους λόγους που αφορούν στο πρόσωπο αμφοτέρων. Μετά τη διάσπαση, η μητέρα μίσθωσε κατοικία με μίσθωμα 300 ευρώ μηνιαία όπου διαμένει με τα τέκνα. Τα ανήλικα τέκνα στερούνται προσοδοφόρου περιουσίας και εισοδημάτων. Ο πατέρας διατηρεί ιδιόκτητη επιχείρηση αρτοποιείου σε ισόγειο οικοδομής ιδιοκτησίας αμφοτέρων κατά ποσοστό 50% εξ αδιαιρέτου έκαστος, με μηνιαία έσοδα 2.000 ευρώ. Από φωτοβολταϊκό σύστημα εισπράττει 500 ευρώ μηνιαία. Ανέλαβε 69.000 ευρώ από κοινούς τραπεζικούς λογαριασμούς στις 4 και 6-3-2013, αντιστοιχούντα σε 2.875 ευρώ μηνιαία για 24 μήνες. Συνολικές οικονομικές δυνάμεις πατέρα 3.670 ευρώ μηνιαία μετά την αφαίρεση εξόδων. Η μητέρα είχε διατηρήσει επιχείρηση πώλησης παιδικών ενδυμάτων με ζημιογόνο πορεία που έπαυσε μετά τη διάσπαση. Δυνητικά έσοδα μητέρας 712 ευρώ μηνιαία, οικονομικές δυνάμεις 200 ευρώ μετά την αφαίρεση εξόδων. Ανάγκες κάθε ανηλίκου 660 ευρώ μηνιαία, συμπεριλαμβανομένων δαπανών στέγασης, σίτισης, ένδυσης, εξωσχολικών μαθημάτων (αγγλικά, παραδοσιακοί χοροί, πολεμικές τέχνες) και ιατροφαρμακευτικής παρακολούθησης.

Νομική Σκέψη του Δικαστηρίου

Το άρθρο 1485, 1486 παρ.2, 1487, 1489 παρ.2 και 1493 ΑΚ προβλέπουν ότι τα ανήλικα τέκνα έχουν δικαίωμα διατροφής έναντι των δύο γονέων, οι οποίοι υποχρεούνται να τα διατρέφουν από κοινού, ο καθένας ανάλογα με τις δυνάμεις του. Το μέτρο της διατροφής προσδιορίζεται με βάση τις ανάγκες του τέκνου και τις συνθήκες ζωής του. Το άρθρο 1395 ΑΚ ορίζει ότι η κατανομή της χρήσης κινητών που ανήκουν και στους δύο συζύγους γίνεται από το δικαστήριο με κριτήριο τις ανάγκες καθενός. Το Εφετείο διαπίστωσε ότι ο πατέρας είχε μηνιαία εισοδήματα 5.415 ευρώ (2.000 από αρτοποιείο, 500 από φωτοβολταϊκά, 2.915 από αναληφθέντα κεφάλαια και υπόλοιπα λογαριασμών), με οικονομικές δυνάμεις 3.670 ευρώ μετά την αφαίρεση εξόδων 1.745 ευρώ. Η μητέρα είχε δυνητικά έσοδα 712 ευρώ και οικονομικές δυνάμεις 200 ευρώ. Οι ανάγκες κάθε ανηλίκου ανέρχονταν σε 660 ευρώ μηνιαία. Εφαρμόζοντας τον αναλογικό επιμερισμό βάσει του ποσοστού συμμετοχής εκάστου (95% και 5% επί των συνολικών αναγκών 1.320 ευρώ), το δικαστήριο υπολόγισε τη συμμετοχή του πατέρα σε 600 ευρώ για κάθε ανήλικη. Η κατανομή των κινητών πραγμάτων έγινε με κριτήριο τις ανάγκες καθενός, λαμβάνοντας υπόψη ότι η μητέρα έχει την επιμέλεια των τέκνων.

Κύριοι Λόγοι Απόφασης

Η αίτηση απορρίφθηκε διότι το Εφετείο ορθά εφάρμοσε το άρθρο 1395 ΑΚ κατανέμοντας τη χρήση των κοινών κινητών με κριτήριο τις ανάγκες καθενός και τις ειδικότερες περιστάσεις μετά τη διάσπαση. Η αιτίαση περί εσφαλμένης μη εφαρμογής του άρθρου 1394 ΑΚ είναι αβάσιμη, καθώς η διάταξη αυτή προϋποθέτει κατανομή κινητών που ανήκουν στον ένα σύζυγο και όχι σε αμφότερους. Το Εφετείο δεν στέρησε την απόφασή του από νόμιμη βάση, αφού από το αιτιολογικό προκύπτουν σαφώς όλα τα περιστατικά για τον υπολογισμό της διατροφής (συνθήκες ζωής ανηλίκων, περιουσιακή κατάσταση αμφοτέρων γονέων, μηνιαία εισοδήματα 5.415 ευρώ πατέρα και 712 ευρώ μητέρας, ανάγκες 660 ευρώ ανά τέκνο) και την κατανομή των κινητών. Οι λοιποί αναιρετικοί λόγοι είναι απαράδεκτοι λόγω αοριστίας, καθώς ο αναιρεσείων επικαλείται τις διατάξεις σε θεωρητικό επίπεδο χωρίς να συνδέει με συγκεκριμένη παραβίαση, και κατ'επίφαση πλήττει την αναιρετικά ανέλεγκτη εκτίμηση των πραγματικών περιστατικών.

Τελική Απόφαση

Απορρίπτει την από 1 Δεκεμβρίου 2016 αίτηση του Η. Τ. για αναίρεση της 90/2016 απόφασης του Μονομελούς Εφετείου Καλαμάτας. Καταδικάζει τον αναιρεσείοντα στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσίβλητης, τα οποία ορίζει στο ποσό των δύο χιλιάδων επτακοσίων (2.700) ευρώ. Διατάσσει την επιστροφή του κατατεθέντος παραβόλου στον αναιρεσείοντα.

Ακριβές Νομικό Ερώτημα

Αν στον υπολογισμό της διατροφής ανηλίκων τέκνων πρέπει να συνυπολογίζονται στις οικονομικές δυνάμεις του υπόχρεου γονέα χρηματικά ποσά που ανέλαβε από κοινούς τραπεζικούς λογαριασμούς με τον άλλο γονέα και αν η κατανομή της χρήσης κοινών κινητών πραγμάτων μετά τη διάσπαση της έγγαμης συμβίωσης γίνεται με κριτήριο τις προσωπικές ανάγκες καθενός συζύγου και τις ειδικότερες περιστάσεις.

Αριθμός

449/2019

Έτος

2019

Δείτε την πλήρη απόφαση→

1156/2017

2017Άρειος ΠάγοςΑστικό ΔίκαιοΔικονομικό Δίκαιο

Σχετικότητα: 93.7%

Κρίσιμα Πραγματικά Περιστατικά

Πατέρας και μητέρα τέλεσαν γάμο στις 27-12-1997 και απέκτησαν δύο ανήλικα τέκνα, κόρη γεννηθείσα στις 4-10-1999 και γιο γεννηθέντα στις 26-9-2006. Η έγγαμη συμβίωση διασπάστηκε οριστικά στις 23-8-2010. Η επιμέλεια των τέκνων ανατέθηκε στη μητέρα. Ο πατέρας, γεννηθείς στις 15-9-1962, διατηρούσε από 16-6-1999 έως 18-7-2012 ατομική επιχείρηση παραγωγής μουσικών ψηφιακών δίσκων και ασκούσε το επάγγελμα του ηχολήπτη. Στις 17-12-2012 προσελήφθη με σύμβαση μερικής απασχόλησης (20 ώρες εβδομαδιαίως) ως εργάτης με μηνιαίες καθαρές αποδοχές 407 ευρώ, που ανέρχονταν κατά μέσο όρο σε 430 ευρώ. Είναι κύριος ανώγειας οικίας εμβαδού 34 τ.μ. την οποία εκμισθώνει έναντι 150 ευρώ μηνιαίως. Οφείλει ποσά από δάνεια συνολικού ύψους 18.350 ευρώ. Η μητέρα είναι δικηγόρος του Δ.Σ. Θεσσαλονίκης εδώ και 17 έτη. Κατά το οικονομικό έτος 2012 δήλωσε ζημίες 2.000 ευρώ. Κατά το 2012 πραγματοποίησε παραστάσεις σε δικαστήρια συνολικής αξίας 438 ευρώ. Οφείλει ασφαλιστικές εισφορές για τα έτη 2005-2009 για τις οποίες έχει προβεί σε ρύθμιση. Διαμένει σε μισθωμένη κατοικία έναντι 400 ευρώ μηνιαίως. Οφείλει προσωπικό δάνειο με δόσεις 62 ευρώ μηνιαίως και ποσό 680 ευρώ προς τράπεζα. Η κόρη παρακολουθεί Β' Γυμνασίου, μαθήματα αγγλικών (ετήσια δίδακτρα 1.000 ευρώ), γαλλικών (600 ευρώ) και πιάνου σε ωδείο (1.670 ευρώ). Ο γιος παρακολουθεί Α' Δημοτικού, μαθήματα μουσικής προπαιδείας (480 ευρώ), σκακιού (20 ευρώ) και κολύμβησης (330 ευρώ). Τα τέκνα δεν αντιμετωπίζουν προβλήματα υγείας και δεν είναι έμμεσα ασφαλισμένα.

Νομική Σκέψη του Δικαστηρίου

Τα άρθρα 1485, 1486 παρ. 2, 1487, 1489 παρ. 2 και 1493 ΑΚ προβλέπουν ότι τα ανήλικα τέκνα έχουν δικαίωμα διατροφής έναντι των δύο γονέων τους, οι οποίοι υποχρεούνται να τα διατρέφουν από κοινού, ο καθένας ανάλογα με τις δυνάμεις του. Το μέτρο της διατροφής προσδιορίζεται με βάση τις ανάγκες του τέκνου και τις συνθήκες ζωής του, περιλαμβάνοντας όλα όσα είναι αναγκαία για την ανατροφή και εκπαίδευση. Το άρθρο 559 αρ. 19 ΚΠολΔ προβλέπει αναίρεση αν η απόφαση δεν έχει νόμιμη βάση, ιδίως αν δεν έχει καθόλου αιτιολογίες ή έχει αντιφατικές ή ανεπαρκείς αιτιολογίες. Το δικαστήριο διαπίστωσε ότι ο πατέρας είχε μηνιαία εισοδήματα 980 ευρώ (430 από εργασία + 400 από δυνατότητα συμπληρωματικής εργασίας + 150 από ενοίκιο), ενώ η μητέρα είχε μηνιαία εισοδήματα 900 ευρώ (800 από δικηγορία + 100 από υπηρεσίες περιποίησης), επιβαρυνόμενη όμως με μίσθωμα 400 ευρώ και ρυθμίσεις οφειλών. Οι ανάγκες των τέκνων ανέρχονταν σε 450 ευρώ για την κόρη και 330 ευρώ για τον γιο, συνολικά 750 ευρώ μηνιαίως. Εφαρμόζοντας τα άρθρα 1486 και 1489 παρ. 2 ΑΚ, το δικαστήριο κατένειμε την υποχρέωση διατροφής ανάλογα με τις οικονομικές δυνατότητες εκάστου γονέα, ορίζοντας ότι ο πατέρας θα συνεισφέρει 350 ευρώ για την κόρη και 200 ευρώ για τον γιο (συνολικά 550 ευρώ), ενώ η μητέρα θα συνεισφέρει το υπόλοιπο ποσό των 200 ευρώ με προσωπικές υπηρεσίες και εισοδήματα.

Κύριοι Λόγοι Απόφασης

Η αίτηση αναίρεσης απορρίφθηκε διότι η προσβαλλόμενη απόφαση περιείχε πλήρεις, σαφείς και χωρίς αντιφάσεις παραδοχές που δικαιολογούν το αποδεικτικό πόρισμα αναφορικά με τον προσδιορισμό των αναγκών των ανηλίκων τέκνων και της οικονομικής δυνατότητας του αναιρεσείοντος. Το ορισθέν ποσοστό συμμετοχής του πατέρα (550 ευρώ από συνολικά 750 ευρώ) κρίθηκε ανάλογο προς τις οικονομικές του δυνατότητες (980 ευρώ μηνιαίως), λαμβανομένων υπόψη των οικονομικών υποχρεώσεων και του διαθέσιμου εισοδήματος της μητέρας, το οποίο απομειώνεται από το μίσθωμα 400 ευρώ και τις ρυθμίσεις ασφαλιστικών εισφορών. Οι προβαλλόμενες αιτιάσεις περί ελλείψεως εμπεριστατωμένης αιτιολογίας και αντιφατικότητας απορρίφθηκαν ως αβάσιμες, καθώς αναφέρονταν στην εκτίμηση των αποδείξεων και όχι στη σαφήνεια του αποδεικτικού πορίσματος.

Τελική Απόφαση

ΑΠΟΡΡΙΠΤΕΙ την (από 26-6-2014 και με αριθμ. καταθ. …2014) αίτηση αναιρέσεως της 816/2014 τελεσιδίκου απόφασης του Μονομελούς Εφετείου Θεσσαλονίκης. ΔΙΑΤΑΣΣΕΙ την επιστροφή του παραβόλου στον αναιρεσείοντα. ΚΑΤΑΔΙΚΑΖΕΙ τον αναιρεσείοντα στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσίβλητης από δύο χιλιάδες επτακόσια (2.700) Ευρώ.

Ακριβές Νομικό Ερώτημα

Αν η απόφαση που προσδιορίζει το ποσοστό συμμετοχής γονέα στη διατροφή ανηλίκων τέκνων έχει ανεπαρκή ή αντιφατική αιτιολογία όταν λαμβάνει υπόψη τα εισοδήματα αμφοτέρων των γονέων, τις οικονομικές τους υποχρεώσεις και τις ανάγκες των τέκνων, χωρίς να αναλύει εμπεριστατωμένα την εκτίμηση των αποδείξεων.

Αναφορές σε Νόμους

Αριθμός

1156/2017

Έτος

2017

Δείτε την πλήρη απόφαση→

688/2025

2025Άρειος ΠάγοςΑστικό ΔίκαιοΔικονομικό Δίκαιο

Σχετικότητα: 93.6%

Κρίσιμα Πραγματικά Περιστατικά

Διάδικοι, δικηγόροι και πρώην σύζυγοι, με ένα ανήλικο τέκνο γεννηθέν το 2015, το οποίο πάσχει από ψυχοκινητική καθυστέρηση, γενικευμένη χορεία και σπαστική τετραπληγία (εγκεφαλική παράλυση). Η έγγαμη συμβίωση διασπάστηκε στις 30-06-2017. Πατέρας διατηρεί δικηγορικό γραφείο εμβαδού 161 τ.μ. στην Αθήνα με εξειδίκευση στο Εμπορικό Δίκαιο, χειρίζεται υποθέσεις μεγάλου οικονομικού αντικειμένου, είναι μέτοχος οικογενειακής ανώνυμης εταιρείας που εκμεταλλεύεται ξενοδοχείο στο Ηράκλειο Κρήτης, κύριος διαμερίσματος 130 τ.μ. στο Παλαιό Ψυχικό, συγκύριος κατά 50% διαμερίσματος στο Κολωνάκι, με δηλωθέν εισόδημα για το έτος 2019 ύψους 140.419,32 ευρώ (μηνιαίως 11.701,61 ευρώ) από ακίνητη περιουσία, τόκους και επιχειρηματική δραστηριότητα, με φορολογικές επιβαρύνσεις συνολικού ύψους 80.786 ευρώ. Μητέρα, μόνιμη συνεργάτης στην Εθνική Τράπεζα Ελλάδος από τον Σεπτέμβριο 2017, με δηλωθέν εισόδημα για το έτος 2019 ύψους 26.568,10 ευρώ (μηνιαίως 2.214 ευρώ), κατοικεί με το ανήλικο σε οικία ιδιοκτησίας της κατά ψιλή κυριότητα, εμβαδού 105 τ.μ., καταβάλλοντας μηνιαίως μίσθωμα 770 ευρώ στην επικαρπώτρια μητέρα της. Ανήλικος, ηλικίας 5 ετών κατά την άσκηση της αγωγής, χωρίς περιουσία ή εισοδήματα, φοιτά από τον Σεπτέμβριο 2020 σε ιδιωτικό νηπιαγωγείο με ετήσια δίδακτρα 5.000 ευρώ, χρήζει ειδικής θεραπευτικής αγωγής (εργοθεραπεία, λογοθεραπεία, φυσικοθεραπεία, παρακολούθηση από παιδοψυχολόγο).

Νομική Σκέψη του Δικαστηρίου

Το άρθρο 1485, 1486 παρ. 2, 1487, 1489 παρ. 2 και 1493 ΑΚ προβλέπουν ότι οι γονείς έχουν κοινή και ανάλογη με τις δυνάμεις τους υποχρέωση να διατρέφουν το ανήλικο τέκνο τους. Το μέτρο της διατροφής προσδιορίζεται με βάση τις ανάγκες του δικαιούχου, όπως προκύπτουν από τις συνθήκες ζωής του, σε συνδυασμό με την περιουσιακή κατάσταση του υπόχρεου. Η υποχρέωση διατροφής είναι κατά κανόνα χρηματική, χωρίς να αποκλείεται η εκπλήρωσή της σε είδος. Το δικαστήριο διαπίστωσε ότι το ανήλικο τέκνο ήταν 5 ετών, πάσχει από νευρολογικά προβλήματα, χρήζει ειδικής θεραπευτικής αγωγής, φοιτά σε ιδιωτικό σχολείο με δίδακτρα 5.000 ευρώ ετησίως, ο πατέρας έχει μηνιαίο εισόδημα 11.701,61 ευρώ και η μητέρα 2.214 ευρώ. Οι φορολογικές υποχρεώσεις δεν προαφαιρούνται από τα εισοδήματα, αλλά συνεκτιμώνται ως επιπλέον βιοτική ανάγκη. Εφαρμόζοντας τις ανωτέρω διατάξεις, το Εφετείο προσδιόρισε τις διατροφικές ανάγκες του ανηλίκου στο ποσό των 2.250 ευρώ μηνιαίως για το διάστημα 8-1-2020 έως 31-8-2020 και 3.000 ευρώ μηνιαίως για το διάστημα 1-9-2020 έως 8-1-2023, επιμερίζοντας την υποχρέωση μεταξύ των γονέων αναλόγως των οικονομικών τους δυνάμεων.

Κύριοι Λόγοι Απόφασης

Η αίτηση αναίρεσης απορρίφθηκε διότι το Εφετείο διέλαβε σαφείς, πλήρεις και χωρίς αντιφάσεις αιτιολογίες ως προς τον καθορισμό του ποσού της διατροφής και τον επιμερισμό της υποχρέωσης μεταξύ των γονέων. Το Εφετείο καθόρισε με λεπτομέρεια τις ανάγκες του τέκνου (ηλικία, ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες, θεραπευτικές παρεμβάσεις λόγω νευρολογικών προβλημάτων) και την οικονομική δυνατότητα των γονέων, ρητά αναφέροντας ότι οι φορολογικές υποχρεώσεις δεν προαφαιρούνται από τα εισοδήματα αλλά συνεκτιμώνται ως επιπλέον βιοτική ανάγκη. Ο ισχυρισμός περί φορολογικών επιβαρύνσεων δεν συνιστά αυτοτελές πράγμα κατά το άρθρο 559 αριθ. 8 ΚΠολΔ, αλλά αιτιολογημένη άρνηση, στην οποία το Εφετείο απάντησε.

Τελική Απόφαση

ΑΠΟΡΡΙΠΤΕΙ την από 12-10-2023 αίτηση για αναίρεση της με αριθμό 2707/2023 απόφασης του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών. ΚΑΤΑΔΙΚΑΖΕΙ τον αναιρεσείοντα στην πληρωμή των δικαστικών εξόδων της αναιρεσίβλητης, τα οποία ορίζει στο ποσό των δύο χιλιάδων επτακοσίων (2.700) ευρώ.

Ακριβές Νομικό Ερώτημα

Αν οι φορολογικές υποχρεώσεις του υπόχρεου γονέα προαφαιρούνται από τα δηλωθέντα εισοδήματά του ή συνεκτιμώνται ως επιπλέον βιοτική ανάγκη κατά τον προσδιορισμό του ύψους της διατροφής ανηλίκου τέκνου και της αναλογίας συμμετοχής των γονέων σε αυτή.

Αναφορές σε Νόμους

Αριθμός

688/2025

Έτος

2025

Δείτε την πλήρη απόφαση→

1761/2013

2013Άρειος ΠάγοςΔικονομικό ΔίκαιοΑστικό Δίκαιο

Σχετικότητα: 93.5%

Κρίσιμα Πραγματικά Περιστατικά

Το τέκνο διαμένει με τον γονέα που ασκεί επιμέλεια σε ιδιόκτητη μεζονέτα. Ο γονέας που ασκεί επιμέλεια εργάζεται ως ιδιωτικός υπάλληλος με μηνιαίες αποδοχές 4.055 ευρώ, έχει στεγαστικό δάνειο με ετήσιες δόσεις 6.338,68 ευρώ (2007), 6.041,88 ευρώ (2008) και περίπου 600 ευρώ μηνιαίως (2009), καταβάλλει περίπου 330 ευρώ μηνιαίως για ασφάλιστρα για τον ίδιο και το τέκνο, διαθέτει Ι.Χ.Ε. αυτοκίνητο και ποσοστό 1/3 σε άλλη κατοικία, και καταβάλλει 500 ευρώ μηνιαίως για φύλαξη του τέκνου μετά τον παιδικό σταθμό. Ο άλλος γονέας λαμβάνει μηνιαία σύνταξη 1.539 ευρώ, δεν καταβάλλει μίσθωμα, διαθέτει Ι.Χ.Ε. αυτοκίνητο (έτος 2004), έχει συγγράψει βιβλίο χωρίς αποδεδειγμένα έσοδα. Το τέκνο δεν έχει ειδικές ανάγκες υγείας και οι δαπάνες του είναι οι συνήθεις για την ηλικία του.

Νομική Σκέψη του Δικαστηρίου

Το άρθρο 561 § 1 ΚΠολΔ προβλέπει ότι ο αναιρετικός έλεγχος δεν εκτείνεται στην εκτίμηση πραγματικών περιστατικών, ενώ τα άρθρα 1485, 1486, 1489, 1493 και 1497 ΑΚ ρυθμίζουν την υποχρέωση διατροφής ανηλίκου, τον τρόπο καθορισμού της και τη συνεισφορά των γονέων, συμπεριλαμβανομένης της παροχής στέγης και προσωπικής φροντίδας. Το δικαστήριο διαπίστωσε ότι ο γονέας με επιμέλεια έχει εισόδημα 4.055 ευρώ μηνιαίως, καταβάλλει δάνειο (6.338,68 ευρώ το 2007, 6.041,88 ευρώ το 2008, ~600 ευρώ/μήνα το 2009), ασφάλιστρα ~330 ευρώ/μήνα και 500 ευρώ/μήνα για φύλαξη. Ο άλλος γονέας λαμβάνει σύνταξη 1.539 ευρώ/μήνα, δεν πληρώνει μίσθωμα και διαθέτει ΙΧ. Το τέκνο έχει συνήθεις ανάγκες χωρίς ειδικές δαπάνες υγείας, και η ιδιόκτητη κατοικία δεν αποφέρει έσοδα. Εφαρμόζοντας τα ανωτέρω, το δικαστήριο έλαβε υπόψη οικονομικές δυνατότητες και τις ενσώματες/άυλες συνεισφορές (στέγη, φροντίδες) και καθόρισε συνολικά τις ανάγκες του τέκνου σε 700 ευρώ/μήνα, επιμερίζοντας τη συνεισφορά αναλόγως των δυνάμεων. Απέρριψε τον συνυπολογισμό τεκμαρτού μισθώματος, ως εκτίμηση πραγματικών που δεν ελέγχεται αναιρετικά, και έκρινε βάσιμη τη συνεισφορά με προσωπική φροντίδα και παροχή στέγης.

Κύριοι Λόγοι Απόφασης

Η απόφαση του Εφετείου διέλαβε επαρκείς και σαφείς αιτιολογίες για τον καθορισμό της διατροφής με βάση τις οικονομικές δυνατότητες των γονέων και τις συνήθεις ανάγκες του τέκνου, χωρίς να απαιτείται επιμερισμός ανά επιμέρους δαπάνη. Ο ισχυρισμός περί συνυπολογισμού τεκμαρτής μισθωτικής αξίας της ιδιόκτητης κατοικίας απορρίφθηκε ως απαράδεκτος (άρθρο 561 § 1 ΚΠολΔ) και εν πάση περιπτώσει αβάσιμος, αφού η κατοικία δεν αποφέρει εισόδημα. Ο λόγος από το άρθρο 559 αρ. 8 ΚΠολΔ απορρίφθηκε διότι το Εφετείο δέχθηκε αντίθετα πραγματικά γεγονότα, καθορίζοντας ανάγκες 700 ευρώ/μήνα και συνεισφορά 350 ευρώ αναλόγως των δυνάμεων. Ο λόγος από το άρθρο 559 αρ. 10 ΚΠολΔ είναι αβάσιμος, καθώς το ποσό φύλαξης 500 ευρώ προέκυψε από το ίδιο αποδεικτικό υλικό. Ο λόγος από το άρθρο 559 αρ. 17 ΚΠολΔ είναι μη νόμιμος (αντίφαση δεν αφορά το διατακτικό). Ο ισχυρισμός περί παραμόρφωσης εγγράφου είναι απαράδεκτος, αφού η υπεύθυνη δήλωση εξαιρέθηκε ως μη επιτρεπτό αποδεικτικό μέσο (άρθρο 8 ν. 1599/1986).

Τελική Απόφαση

Απορρίπτει την από 9-2-2012 αίτηση του Π. Δ. Σ. για αναίρεση της 4574/2010 αποφάσεως του Εφετείου Αθηνών, όπως αυτή διορθώθηκε με την 328/2011 απόφαση του ίδιου δικαστηρίου. Καταδικάζει τον αναιρεσείοντα στη δικαστική δαπάνη της αναιρεσίβλητης και την ορίζει στο ποσόν των χιλίων οκτακοσίων (1.800) ευρώ.

Ακριβές Νομικό Ερώτημα

Αν, στον προσδιορισμό της διατροφής ανηλίκου, αρκεί ο συνολικός καθορισμός των αναγκών χωρίς επιμερισμό ανά κατηγορία και αν η παροχή στέγης και προσωπικής φροντίδας συνιστά συνεισφορά του γονέα, χωρίς να συνυπολογίζεται τεκμαρτή μισθωτική αξία ιδιόκτητης κατοικίας που δεν αποφέρει εισόδημα.

Αριθμός

1761/2013

Έτος

2013

Δείτε την πλήρη απόφαση→

567/2025

2025Άρειος ΠάγοςΑστικό ΔίκαιοΔικονομικό Δίκαιο

Σχετικότητα: 93.4%

Κρίσιμα Πραγματικά Περιστατικά

Γονείς απέκτησαν θήλυ τέκνο από εξώγαμη σχέση, γεννηθέν στις 31-7-2009, το οποίο αναγνωρίστηκε εκουσίως από τον πατέρα. Από τον Μάιο 2011 η συμβίωση των γονέων διακόπηκε και το ανήλικο τέκνο διαμένει με τη μητέρα. Πατέρας εργάζεται ως καθηγητής εφαρμογών με καθαρές μηνιαίες αποδοχές 1.484,58 ευρώ, έχει στην κυριότητά του διαμέρισμα 120 τ.μ. όπου διαμένει η μητέρα του, διαμέρισμα 53 τ.μ., επαγγελματικό χώρο 101 τ.μ. που δεν εκμισθώνεται, ποσοστό 1/2 εξ αδιαιρέτου καταστήματος 243 τ.μ. που εκμισθώνεται έναντι 750 ευρώ μηνιαίως (μη καταβαλλόμενο από Αύγουστο 2017), ποσοστό 50% κατοικίας 160 τ.μ. στην Αττική, ποσοστό 4,17% μη καλλιεργήσιμης έκτασης 3.000 τ.μ. στην Αρκαδία και ποσοστό 50% μη καλλιεργήσιμης έκτασης 2.000 τ.μ. στην Αττική. Έχει τελέσει γάμο με τέκνο ηλικίας πέντε ετών, διαμένει σε ιδιόκτητη οικία της συζύγου του, διαθέτει αυτοκίνητο MITSUBISHI 2005 και μοτοσυκλέτα BMW 1996. Δηλωθέντα εισοδήματα: 27.351,85 ευρώ (2018), 23.044,37 ευρώ (2019), 25.019,97 ευρώ (2020). Μητέρα είναι άνεργη από Δεκέμβριο 2012, έλαβε 2.450 ευρώ από πρόγραμμα ΕΣΠΑ (18-7-2017 έως 29-12-2017), διαμένει με το ανήλικο τέκνο σε ιδιόκτητη μονοκατοικία 201,63 τ.μ. στην Αττική, διαθέτει αυτοκίνητο SEAT IBIZA 2011. Ανήλικο τέκνο ηλικίας 11 ετών, μαθήτρια Δ' τάξης δημοτικού, παρακολουθεί μαθήματα πιάνου (80 ευρώ μηνιαίως), Αγγλικής γλώσσας (75 ευρώ μηνιαίως) και μπάσκετ (20 ευρώ μηνιαίως), χωρίς περιουσία ή εισοδήματα.

Νομική Σκέψη του Δικαστηρίου

Το άρθρο 1489 παρ. 2 ΑΚ προβλέπει ότι οι γονείς υποχρεούνται να διατρέφουν το τέκνο τους από κοινού, ο καθένας ανάλογα με τις δυνάμεις του. Το μέτρο της διατροφής προσδιορίζεται με βάση τις ανάγκες του ανηλίκου, όπως προκύπτουν από τις συνθήκες ζωής του, και περιλαμβάνει τα αναγκαία για τη συντήρηση και εκπαίδευσή του έξοδα. Για τον καθορισμό του ποσού αξιολογούνται τα εισοδήματα των γονέων από οποιαδήποτε πηγή και προσδιορίζονται οι ανάγκες του τέκνου. Το δικαστήριο διαπίστωσε ότι ο πατέρας έχει καθαρές μηνιαίες αποδοχές 1.484,58 ευρώ, διαθέτει πολλαπλά ακίνητα, έχει δηλωθέντα εισοδήματα 23.044,37-27.351,85 ευρώ ετησίως, ενώ η μητέρα είναι άνεργη χωρίς εισοδήματα. Το ανήλικο τέκνο είναι 11 ετών, παρακολουθεί μαθήματα πιάνου, Αγγλικών και μπάσκετ, με συνολικές μηνιαίες ανάγκες 600 ευρώ. Εφαρμόζοντας το κριτήριο του άρθρου 1489 ΑΚ, το δικαστήριο έκρινε ότι από το συνολικό ποσό των 600 ευρώ, ο πατέρας οφείλει να καταβάλλει 400 ευρώ ανάλογα με τις οικονομικές του δυνατότητες, ενώ η μητέρα συμμετέχει με το υπόλοιπο ποσό μέσω της προσφοράς προσωπικής εργασίας και φροντίδας, αποτιμητής σε χρήμα.

Κύριοι Λόγοι Απόφασης

Η αίτηση αναιρέσεως απορρίφθηκε διότι: α) Οι ισχυρισμοί περί ένταξης της μητέρας στο ν. 3869/2010 και εκμίσθωσης ακινήτου του πατέρα δεν αποτελούν αυτοτελείς ισχυρισμούς κατά την έννοια του άρθρου 559 αριθ. 8 ΚΠολΔ, αφού η μητέρα ζητούσε να καταβληθεί το σύνολο της διατροφής από τον πατέρα. β) Το Εφετείο έλαβε υπόψη την απόφαση ένταξης στη ρύθμιση οφειλών, ενώ ορθώς δεν έλαβε υπόψη το έγγραφο της ΑΑΔΕ που δεν προσκομίστηκε νομίμως. γ) Η απόφαση περιέχει πλήρη και σαφή αιτιολογία ως προς τις οικονομικές δυνατότητες των γονέων (πατέρας με μισθό 1.484,58 ευρώ, ακίνητα και δηλωθέντα εισοδήματα 23.044,37-27.351,85 ευρώ ετησίως, μητέρα άνεργη), τις ανάγκες του ανηλίκου (600 ευρώ μηνιαίως) και τον επιμερισμό της διατροφής (400 ευρώ από τον πατέρα, υπόλοιπο από τη μητέρα με προσωπική εργασία).

Τελική Απόφαση

ΑΠΟΡΡΙΠΤΕΙ την από 17-10-2022 αίτηση για αναίρεση της υπ` αριθ. 2021/2022 αποφάσεως του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών.

Ακριβές Νομικό Ερώτημα

Αν κατά τον προσδιορισμό του ύψους της διατροφής που οφείλει ο γονέας για το εκούσια αναγνωρισθέν άγαμο τέκνο του, λαμβάνονται υπόψη οι οικονομικές δυνατότητες και των δύο γονέων, οι ανάγκες του ανηλίκου τέκνου και η συμμετοχή του άλλου γονέα με την προσφορά προσωπικής εργασίας και φροντίδας, και αν συνιστούν αυτοτελείς ισχυρισμούς κατά την έννοια του άρθρου 559 αριθ. 8 ΚΠολΔ η ένταξη του ενός γονέα σε ρύθμιση οφειλών και η εκμίσθωση ακινήτου του άλλου γονέα.

Αναφορές σε Νόμους

Αριθμός

567/2025

Έτος

2025

Δείτε την πλήρη απόφαση→

1839/2013

2013Άρειος ΠάγοςΔικονομικό ΔίκαιοΑστικό Δίκαιο

Σχετικότητα: 93.2%

Κρίσιμα Πραγματικά Περιστατικά

Γονείς τέλεσαν γάμο και απέκτησαν δύο ανήλικα τέκνα· η συμβίωση διακόπηκε και η επιμέλεια ανατέθηκε στη μητέρα. Τα τέκνα είναι μαθήτριες, χωρίς περιουσία ή εισοδήματα. Ο υπόχρεος γονέας εργάζεται ως διευθυντής μηχανοργάνωσης σε τράπεζα με καθαρές μηνιαίες αποδοχές 4.637,50 ευρώ και εισπράττει μίσθωμα 242,5 ευρώ από γκαρσονιέρα. Κατέχει 1/2 εξ αδιαιρέτου μονοκατοικίας 360 τ.μ. και διαμέρισμα 80 τ.μ. όπου κατοικεί χωρίς ενοίκιο. Τα τέκνα φοιτούν σε δημόσια σχολεία, με έξοδα μετακίνησης 200 ευρώ/μήνα, μπαλέτου 62,5 και 73,5 ευρώ, ξένων γλωσσών 98 και 68 ευρώ. Καλύπτονται από ΙΚΑ και ιδιωτικό πρόγραμμα· για το ένα τέκνο καταβάλλεται επιπλέον ιδιωτική ασφάλιση 130 ευρώ/μήνα. Η μητέρα εργάζεται μερικώς ως καθηγήτρια με μισθό 400 ευρώ/μήνα.

Νομική Σκέψη του Δικαστηρίου

Το άρθρο 1489 § 2 ΑΚ επιβάλλει στους γονείς κοινή, αναλογική προς τις δυνάμεις τους, υποχρέωση διατροφής του ανηλίκου· το μέτρο της διατροφής προσδιορίζεται από τις ανάγκες του τέκνου κατά τις συνθήκες ζωής του (άρθρα 1485, 1486, 1493 ΑΚ). Για τον περιορισμό της υποχρέωσης του εναγόμενου γονέα απαιτείται ένσταση συνεισφοράς, σαφώς και εμπρόθεσμα προβαλλόμενη (άρθρο 262 § 2 ΚΠολΔ), εκτός αν συντρέχουν οι προϋποθέσεις των άρθρων 269 και 527 ΚΠολΔ. Το δικαστήριο διαπίστωσε ότι ο υπόχρεος γονέας εργάζεται ως διευθυντής μηχανοργάνωσης με καθαρές μηνιαίες αποδοχές 4.637,50 ευρώ και λαμβάνει μίσθωμα 242,5 ευρώ. Διαθέτει κατά το 1/2 μονοκατοικία 360 τ.μ. και ιδιοκατοικείται διαμέρισμα 80 τ.μ. Τα ανήλικα φοιτούν σε δημόσια σχολεία, έχουν έξοδα μετακίνησης 200 ευρώ/μήνα, μπαλέτου 62,5 και 73,5 ευρώ, ξένων γλωσσών 98 και 68 ευρώ, και ιδιωτική ασφάλιση 130 ευρώ/μήνα για το ένα τέκνο. Δεν έχουν εισοδήματα ή περιουσία. Εφαρμόζοντας τα ανωτέρω, το δικαστήριο έκρινε το μέτρο της διατροφής με βάση τις ανάγκες των ανηλίκων και τις οικονομικές δυνατότητες του υπόχρεου γονέα, καθορίζοντας μηνιαία διατροφή 850 ευρώ για το μεγαλύτερο τέκνο και 580 ευρώ για το μικρότερο. Ελλείψει παραδεκτής ένστασης συνεισφοράς του άλλου γονέα, η υποχρέωση καταβολής των ποσών αυτών βαρύνει εξ ολοκλήρου τον υπόχρεο.

Κύριοι Λόγοι Απόφασης

Η ένσταση συνεισφοράς προβαλλόμενη για πρώτη φορά στην κατ’ έφεση δίκη ήταν απαράδεκτη, διότι δεν συνέτρεξαν οι προϋποθέσεις των άρθρων 269 και 527 ΚΠολΔ και δεν υπήρξε δικαστική ομολογία της άλλης πλευράς. Τα αναφερόμενα πραγματικά στοιχεία (μερική απασχόληση με μισθό 400 ευρώ, ιδιόχρηση διαμερίσματος, οικιακές φροντίδες) δεν συνιστούν ομολογία που να αποδεικνύει αμέσως τη βασιμότητα της ένστασης. Ως εκ τούτου, δεν υπήρξε παράβαση του άρθρου 559 αριθ. 8 ΚΠολΔ ούτε πεδίο εφαρμογής των άρθρων 1389, 1390 και 1489 § 2 ΑΚ κατά το προβληθέντα λόγο 559 αριθ. 1 ΚΠολΔ. Επίσης, δεν υπήρξε παραδοχή ένστασης διακινδυνεύσεως του άρθρου 1487 § 2 ΑΚ.

Τελική Απόφαση

Απορρίπτει την από 1-3-2012 αίτηση του Ι. Κ. Τ., κατοίκου ... για αναίρεση της υπ' αριθμ.5465/2010 αποφάσεως του Εφετείου Αθηνών. Και Επιβάλλει στον αναιρεσείοντα, τα εκ εκ δύο χιλιάδων επτακοσίων (2.700) ευρώ, δικαστικά έξοδα του αναιρεσιβλήτου.

Ακριβές Νομικό Ερώτημα

Αν η διατροφή ανηλίκου καθορίζεται από τις ανάγκες του όπως προκύπτουν από τις συνθήκες ζωής του και αν οι δύο γονείς υποχρεούνται να συνεισφέρουν αναλόγως των οικονομικών τους δυνάμεων, ανεξάρτητα από τυχόν περιουσία του τέκνου.

Αναφορές σε Νόμους

Αριθμός

1839/2013

Έτος

2013

Δείτε την πλήρη απόφαση→

1500/2021

2021Άρειος ΠάγοςΑστικό ΔίκαιοΔικονομικό Δίκαιο

Σχετικότητα: 93.1%

Κρίσιμα Πραγματικά Περιστατικά

Διάδικοι, έγγαμοι με δύο ανήλικα τέκνα (γεννηθέντα το 2006 και το 2008), με διασπασμένη έγγαμη συμβίωση. Μητέρα δεν εργαζόταν κατά το χρόνο άσκησης της αγωγής, είχε εργαστεί ως ιδιωτική υπάλληλος μέχρι το 2005, στη συνέχεια απασχολήθηκε στην επιχείρηση του συζύγου και με την ανατροφή των τέκνων. Διέθετε απρόσοδη ακίνητη περιουσία (οικία 60 τ.μ., οικία 65 τ.μ., κατάστημα 25 τ.μ., οικόπεδο 242 τ.μ., αγροτεμάχιο 1.100 τ.μ.) και συμμετείχε με ποσοστό 5% στην ομόρρυθμη εταιρία του συζύγου χωρίς έσοδα. Διέμενε στην οικογενειακή κατοικία με τα τέκνα, επιμελούνταν την ανατροφή τους και παρείχε οικιακή εξυπηρέτηση και φροντίδα. Πατέρας, εργολάβος κατασκευών, μέλος ομόρρυθμης εταιρίας με ποσοστό 95%, δήλωσε για το φορολογικό έτος 2015 εισοδήματα 6.000 ευρώ (απαλλασσόμενα) και 21.855 ευρώ (από εκμίσθωση καταστημάτων). Διέθετε εκτεταμένη ακίνητη περιουσία (επαγγελματικές στέγες 234,84 τ.μ., 250,40 τ.μ., 242,37 τ.μ., κατοικία 154,51 τ.μ., θέσεις στάθμευσης, οικόπεδα, αγροτεμάχιο 908,39 τ.μ.). Εισοδήματά του προέρχονταν από εκμίσθωση τριών επαγγελματικών χώρων και από πρόγραμμα φωτοβολταϊκών. Διέμενε στην οικία των γονέων του. Ανήλικα τέκνα φοιτούσαν σε Δημόσιο Σχολείο, στερούνταν εισοδημάτων από περιουσία.

Νομική Σκέψη του Δικαστηρίου

Το άρθρο 1489 εδ. β' και 1493 ΑΚ προβλέπουν ότι οι γονείς έχουν κοινή και ανάλογη με τις δυνάμεις τους υποχρέωση να διατρέφουν το ανήλικο τέκνο τους. Το μέτρο της διατροφής προσδιορίζεται με βάση τις ανάγκες του δικαιούχου και τις συνθήκες ζωής του, σε συνδυασμό με την περιουσιακή κατάσταση του υπόχρεου. Η υποχρέωση διατροφής μπορεί να εκπληρωθεί και σε είδος, συμπεριλαμβανομένης της παροχής οικίας και προσωπικών υπηρεσιών. Το δικαστήριο διαπίστωσε ότι ο πατέρας διέθετε εισοδήματα από εκμίσθωση επαγγελματικών χώρων και φωτοβολταϊκά, καθώς και εκτεταμένη ακίνητη περιουσία, ενώ η μητέρα διέθετε απρόσοδη περιουσία, δεν εργαζόταν και επιμελούνταν την ανατροφή των τέκνων. Οι συνολικές ανάγκες των δύο ανηλίκων προσδιορίστηκαν στο ποσό των 600 ευρώ μηνιαίως για το καθένα. Εφαρμόζοντας τις διατάξεις περί διατροφής, το δικαστήριο συνυπολόγισε στη συμμετοχή της μητέρας την παροχή προσωπικής εργασίας, φροντίδας και οικιακής εξυπηρέτησης, καθώς και τις δαπάνες λειτουργίας της κατοικίας, και έκρινε ότι ο πατέρας πρέπει να συμμετέχει με το ποσό των 500 ευρώ μηνιαίως για κάθε τέκνο, ανάλογα με τις οικονομικές του δυνατότητες.

Κύριοι Λόγοι Απόφασης

Η αίτηση αναίρεσης απορρίφθηκε διότι το Εφετείο ορθά ερμήνευσε και εφάρμοσε τις διατάξεις των άρθρων 1489 εδ. β' και 1493 ΑΚ, προσδιορίζοντας τις ανάγκες των ανηλίκων τέκνων στο ποσό των 600 ευρώ μηνιαίως για το καθένα και την οικονομική δυνατότητα του πατέρα να συμμετέχει με το ποσό των 500 ευρώ μηνιαίως για κάθε τέκνο. Οι προβαλλόμενοι ισχυρισμοί περί φορολογικών και ασφαλιστικών υποχρεώσεων και παραχώρησης οικογενειακής κατοικίας αποτελούσαν επιχειρήματα και όχι αυτοτελή πραγματικά περιστατικά. Η ένσταση καταχρηστικής άσκησης δικαιώματος απορρίφθηκε ορθά ως μη νόμιμη, καθώς η μη αναζήτηση εργασίας ή η μη εκμετάλλευση της περιουσίας από τη μητέρα συνιστούσε αιτιολογημένη άρνηση και όχι καταχρηστική άσκηση κατά το άρθρο 281 ΑΚ.

Τελική Απόφαση

ΑΠΟΡΡΙΠΤΕΙ την από 03-09-2019 αίτηση του Ε. Χ. του Δ., για αναίρεση της υπ' αριθ. 1924/2019 απόφασης του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών. Και ΚΑΤΑΔΙΚΑΖΕΙ τον αναιρεσείοντα στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσιβλήτου, τα οποία ορίζει στο ποσό των δύο χιλιάδων επτακοσίων (2.700) ευρώ.

Ακριβές Νομικό Ερώτημα

Αν η μη αναζήτηση εργασίας ή η μη εκμετάλλευση της περιουσίας από τον γονέα που έχει την επιμέλεια των ανηλίκων τέκνων συνιστά καταχρηστική άσκηση του δικαιώματος αξίωσης διατροφής κατά του άλλου γονέα, κατά το άρθρο 281 ΑΚ, και αν οι φορολογικές και ασφαλιστικές υποχρεώσεις του υπόχρεου γονέα προαφαιρούνται από τα εισοδήματά του για τον προσδιορισμό της οικονομικής του δυνατότητας συμμετοχής στη διατροφή των τέκνων.

Αριθμός

1500/2021

Έτος

2021

Δείτε την πλήρη απόφαση→

1926/2022

2022Άρειος ΠάγοςΑστικό ΔίκαιοΔικονομικό Δίκαιο

Σχετικότητα: 93.1%

Κρίσιμα Πραγματικά Περιστατικά

Πατέρας και μητέρα, αμφότεροι πάσχοντες από κώφωση άμφω (ο πατέρας και από αλαλία εκ κωφώσεως η μητέρα), έχουν ανήλικο τέκνο γεννηθέν στις 24.4.2008. Η έγγαμη συμβίωση διασπάστηκε τον Νοέμβριο 2014 και η επιμέλεια του τέκνου ανατέθηκε στη μητέρα. Το ανήλικο δεν διαθέτει εισόδημα ή περιουσία. Η μητέρα εργάζεται με σύμβαση αορίστου χρόνου με καθαρές μηνιαίες αποδοχές 2.461 ευρώ περίπου (συμπεριλαμβανομένων μερισμάτων-τόκων-δικαιωμάτων), διαθέτει δύο αυτοκίνητα και την ψιλή κυριότητα διαμερίσματος 93 τ.μ. στη Ν. Σμύρνη όπου κατοικεί με το τέκνο, και έχει τραπεζικές καταθέσεις ύψους περίπου 500.000 ευρώ. Ο πατέρας εργάζεται ως υποτμηματάρχης με καθαρές μηνιαίες αποδοχές 1.800 ευρώ περίπου, εισπράττει μηνιαίο μίσθωμα 300 ευρώ από εκμίσθωση διαμερίσματος, έχει χαρτοφυλάκιο μετοχών αξίας 99.659,88 ευρώ από το οποίο εισπράττει μηνιαίως 166 ευρώ περίπου από τόκους και μερίσματα, διαθέτει ένα αυτοκίνητο, την πλήρη κυριότητα διαμερίσματος και την ψιλή κυριότητα δύο διαμερισμάτων, και διαμένει σε μισθωμένο διαμέρισμα με μηνιαίο μίσθωμα 230 ευρώ. Το ανήλικο φοιτά σε ιδιωτικό δημοτικό σχολείο με ετήσια δίδακτρα, παρακολουθεί μαθήματα καράτε και κιθάρας, και έχει συνήθεις ανάγκες διατροφής, ένδυσης, υπόδησης, ψυχαγωγίας και ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης.

Νομική Σκέψη του Δικαστηρίου

Το άρθρο 1489 εδ. β' ΑΚ ορίζει ότι οι γονείς έχουν υποχρέωση να διατρέφουν το τέκνο τους από κοινού, ο καθένας ανάλογα με τις δυνάμεις του, δηλαδή με τις δυνατότητες που έχει έκαστος να συνεισφέρει στην αντιμετώπιση των αναγκών του τέκνου με τα εισοδήματα, την προσωπική εργασία και την περιουσία του. Ο επιμερισμός γίνεται με βάση το λόγο των ατομικών πόρων-οικονομικών δυνάμεων εκάστου γονέα προς το άθροισμα των δυνάμεων και των δύο γονέων. Το Εφετείο διαπίστωσε ότι η μητέρα έχει καθαρά μηνιαία εισοδήματα 2.461 ευρώ, ενώ ο πατέρας έχει καθαρά μηνιαία εισοδήματα 2.266 ευρώ περίπου (1.800 ευρώ από εργασία + 300 ευρώ από μίσθωμα + 166 ευρώ από τόκους και μερίσματα). Δέχθηκε ότι η ανάλογη μηνιαία διατροφή του ανηλίκου ανέρχεται σε 900 ευρώ. Εφαρμόζοντας τον επιμεριστικό κανόνα, το Εφετείο προσδιόρισε την υποχρέωση του πατέρα στο ποσό των 600 ευρώ και της μητέρας στο ποσό των 300 ευρώ "και με την προσφορά της προσωπικής της εργασίας", χωρίς να αποτιμήσει σε χρήμα την προσωπική εργασία, προσδίδοντας έτσι μεγαλύτερη έκταση στις οικονομικές δυνάμεις του πατέρα παρά τα αντίθετα δεδομένα.

Κύριοι Λόγοι Απόφασης

Η αίτηση αναίρεσης έγινε δεκτή διότι το Εφετείο παραβίασε ευθέως το άρθρο 1489 εδ. β' ΑΚ με εσφαλμένη εφαρμογή. Ενώ δέχθηκε ότι οι οικονομικές δυνάμεις της μητέρας ανέρχονται σε 2.461 ευρώ μηνιαίως και του πατέρα σε χαμηλότερο ύψος (2.266 ευρώ μηνιαίως), προσδιόρισε την υποχρέωση συνεισφοράς του πατέρα στο ποσό των 600 ευρώ, δηλαδή στο διπλάσιο από αυτήν της μητέρας (300 ευρώ), παρέλειψε δε να αποτιμήσει σε χρήμα την προσωπική εργασία και απασχόληση της μητέρας για την περιποίηση και φροντίδα της ανήλικης, προσδίδοντας έτσι μεγαλύτερη έκταση στις οικονομικές δυνάμεις του πατέρα σε σχέση με εκείνες της μητέρας, κατά ευθεία παράβαση του επιμεριστικού κανόνα του άρθρου 1489 εδ. β' ΑΚ.

Τελική Απόφαση

Αναιρεί την υπ' αριθ. 1750/2020 απόφαση του Μονομελούς Εφετείου ….. Παραπέμπει την υπόθεση προς περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Εφετείο, το οποίο θα συγκροτηθεί όμως από άλλο δικαστή, εκτός εκείνου που εξέδωσε την αναιρούμενη απόφαση. Συμψηφίζει, στο σύνολό τους, τα δικαστικά έξοδα μεταξύ του αναιρεσείοντος και της αναιρεσίβλητης ως ασκούσας την επιμέλεια του ανηλίκου τέκνου των διαδίκων, Χ. Χ..

Ακριβές Νομικό Ερώτημα

Αν ο επιμερισμός της υποχρέωσης διατροφής ανηλίκου τέκνου μεταξύ των γονέων κατ' άρθρο 1489 εδ. β' ΑΚ πρέπει να γίνεται ανάλογα με τις οικονομικές δυνάμεις εκάστου, λαμβανομένων υπόψη των εισοδημάτων, της περιουσίας και της προσωπικής εργασίας για την περιποίηση του τέκνου, και αν η αποτίμηση της προσωπικής εργασίας του γονέα που ασκεί την επιμέλεια πρέπει να προσδιορίζεται σε χρήμα.

Αριθμός

1926/2022

Έτος

2022

Δείτε την πλήρη απόφαση→

1889/2013

2013Άρειος ΠάγοςΔικονομικό ΔίκαιοΑστικό Δίκαιο

Σχετικότητα: 92.9%

Κρίσιμα Πραγματικά Περιστατικά

Οι γονείς τελούσαν σε θρησκευτικό γάμο από 28/2/1998 και απέκτησαν ένα τέκνο στις 8-1-2000. Η συμβίωση διεκόπη στις 25/4/2003. Το ανήλικο δεν έχει εισόδημα και δεν μπορεί να εργαστεί. Η μητέρα εργάζεται ως δασκάλα Αγγλικής Γλώσσας σε δημόσιο δημοτικό σχολείο, με μηνιαίο μισθό 1.103,50 ευρώ, έχοντας λάβει δύο δάνεια από χρηματοδοτικούς φορείς, των οποίων οι δόσεις αφαιρέθηκαν στον υπολογισμό των αποδοχών (ετήσιες 15.449 ευρώ, μηνιαίες 1.287,41 ευρώ). Ο πατέρας είναι χημικός και εταίρος σε εταιρία περιορισμένης ευθύνης που λειτουργεί από το 1982, με ετήσια κέρδη άνω των 70.000 ευρώ. Οι ανάγκες του ανηλίκου προσδιορίστηκαν σε 1.500 ευρώ μηνιαίως, συνυπολογιζόμενης της προσωπικής φροντίδας και της στέγης που παρέχει η μητέρα.

Νομική Σκέψη του Δικαστηρίου

Το άρθρο 1489 § 2 ΑΚ προβλέπει ότι οι γονείς συνεισφέρουν στη διατροφή του ανηλίκου ανάλογα με τις δυνάμεις τους, ενώ τα άρθρα 1485, 1486 και 1493 ΑΚ καθορίζουν το περιεχόμενο και το μέτρο της διατροφής. Κατά την πάγια νομολογία, οι δόσεις στεγαστικών ή καταναλωτικών δανείων δεν προαφαιρούνται από τα εισοδήματα του υπόχρεου, αλλά συνεκτιμώνται ως στοιχεία της περιουσιακής κατάστασης και των συνθηκών διαβίωσης. Ο αναιρετικός έλεγχος θεμελιώνεται στο άρθρο 559 αριθ. 1 ΚΠολΔ για εσφαλμένη εφαρμογή ουσιαστικού κανόνα. Το δικαστήριο διαπίστωσε ότι η μητέρα είναι εκπαιδευτικός με μηνιαίο μισθό 1.103,50 ευρώ, έχοντας λάβει δύο δάνεια από χρηματοδοτικούς φορείς, των οποίων οι δόσεις αφαιρέθηκαν για τον προσδιορισμό των «καθαρών» αποδοχών της (ετήσια 15.449 ευρώ). Ο πατέρας είναι χημικός και εταίρος σε εταιρία περιορισμένης ευθύνης που λειτουργεί από το 1982, με κέρδη άνω των 70.000 ευρώ ετησίως. Οι ανάγκες του ανηλίκου προσδιορίστηκαν σε 1.500 ευρώ μηνιαίως, με συνυπολογισμό της προσωπικής φροντίδας και στέγης που παρέχει η μητέρα. Εφαρμόζοντας τις διατάξεις, το δικαστήριο εξέτασε αν ο προσδιορισμός της συνεισφοράς έγινε με νόμιμο τρόπο. Η προαφαίρεση των δόσεων δανείων από τα εισοδήματα της μητέρας αλλοίωσε το μέτρο της συνεισφοράς κατά το άρθρο 1489 § 2 ΑΚ, διότι οι δόσεις έπρεπε να συνεκτιμηθούν ως στοιχεία περιουσίας και διαβίωσης, όχι ως μείωση εισοδήματος. Έτσι θεμελιώθηκε ο λόγος του άρθρου 559 αριθ. 1 ΚΠολΔ.

Κύριοι Λόγοι Απόφασης

Η αναίρεση έγινε δεκτή διότι το Εφετείο εφάρμοσε εσφαλμένα τα άρθρα 1485, 1486, 1489 και 1493 ΑΚ, προαφαιρώντας τις δόσεις δύο δανείων από τον μισθό της μητέρας για να προσδιορίσει «καθαρές» αποδοχές (1.103,50 ευρώ μηνιαίως και 15.449 ευρώ ετησίως), ενώ οι δόσεις πρέπει να συνεκτιμώνται ως στοιχεία της περιουσίας και των συνθηκών διαβίωσης και όχι ως μείωση εισοδήματος. Η εσφαλμένη αυτή υπαγωγή θεμελίωσε τον λόγο αναίρεσης του άρθρου 559 αριθ. 1 ΚΠολΔ, οδηγώντας σε αναίρεση και παραπομπή.

Τελική Απόφαση

ΑΝΑΙΡΕΙ την 3418/2011 απόφαση του Εφετείου Αθηνών. ΠΑΡΑΠΕΜΠΕΙ την υπόθεση, για περαιτέρω εκδίκαση, στο ίδιο δικαστήριο, συντιθέμενο από άλλους δικαστές, εκτός από εκείνους που εξέδωσαν την αναιρούμενη απόφαση. ΣΥΜΨΗΦΙΖΕΙ στο σύνολό τους τα δικαστικά έξοδα μεταξύ των διαδίκων.

Ακριβές Νομικό Ερώτημα

Αν οι δόσεις στεγαστικών ή καταναλωτικών δανείων προαφαιρούνται από τα εισοδήματα του γονέα κατά τον προσδιορισμό της συνεισφοράς στη διατροφή ανηλίκου ή λαμβάνονται μόνο ως στοιχείο της περιουσιακής κατάστασης και των συνθηκών διαβίωσης.

Αναφορές σε Νόμους

Αριθμός

1889/2013

Έτος

2013

Δείτε την πλήρη απόφαση→

1250/2019

2019Άρειος ΠάγοςΑστικό ΔίκαιοΔικονομικό Δίκαιο

Σχετικότητα: 92.9%

Κρίσιμα Πραγματικά Περιστατικά

Πρώην σύζυγοι, παντρεμένοι από το 1997, απέκτησαν τρία τέκνα (γεννημένα το 1999, 2001 και 2002). Η έγγαμη συμβίωση διαρρήχθηκε οριστικά τον Απρίλιο 2013 με αποχώρηση του πατέρα από την οικογενειακή στέγη. Η επιμέλεια των ανήλικων ανατέθηκε αποκλειστικά στη μητέρα, η οποία διαμένει μαζί τους σε μισθωμένο διαμέρισμα με μίσθωμα 600 ευρώ μηνιαίως. Ο πατέρας είναι πτυχιούχος πολιτικός μηχανικός, μόνιμος υπάλληλος στην ... Α.Ε. με μηνιαίες αποδοχές περίπου 1.500 ευρώ. Για το οικονομικό έτος 2014 (χρήση 2013) δήλωσε εισοδήματα από μισθωτές υπηρεσίες 22.536,09 ευρώ, από ελευθέριο επάγγελμα 122,33 ευρώ, από εκμίσθωση ακινήτων 905,47 ευρώ και από τόκους καταθέσεων 2.860,35 ευρώ. Διαθέτει προθεσμιακή κατάθεση 120.000 ευρώ και κατάθεση ταμιευτηρίου 7.712 ευρώ στην Τράπεζα ....., καθώς και εξ αδιαιρέτου ποσοστά σε 19 ακίνητα. Διαμένει σε διαμέρισμο που κληρονόμησε κατ' ισομοιρία με την αδελφή του. Η μητέρα δεν εργάζεται, είναι κυρία διαμερίσματος 92 τ.μ. από το οποίο εισπράττει μίσθωμα 470 ευρώ μηνιαίως, και παραθεριστικής κατοικίας 61 τ.μ. Ήταν συνδικαιούχος τεσσάρων κοινών τραπεζικών λογαριασμών με τη μητέρα της συνολικού ύψους 277.000 ευρώ, από τους οποίους εισέπραττε τόκους 400 ευρώ μηνιαίως. Το 2013 διαγράφηκε από τους λογαριασμούς αυτούς. Κατέχει επίσης ποσό 59.068,08 ευρώ από κοινή προθεσμιακή κατάθεση 198.000 ευρώ που διέκοψε ο πατέρας. Τα ανήλικα τέκνα, ηλικίας 14, 12 και 11 ετών κατά την άσκηση της αγωγής, φοιτούν σε δημόσιο Γυμνάσιο και Δημοτικό, παρακολουθούν μαθήματα ξένης γλώσσας και υπολογιστή, και έχουν δικαίωμα ψιλής κυριότητας κατά 1/3 εξ αδιαιρέτου έκαστο επί διαμερίσματος 82 τ.μ. και τραπεζικές αποταμιεύσεις 15.000 ευρώ χωρίς εισόδημα.

Νομική Σκέψη του Δικαστηρίου

Το άρθρο 1486 παρ.2 και 1489 παρ.2 ΑΚ ορίζουν ότι τα ανήλικα τέκνα έχουν δικαίωμα διατροφής από τους δύο γονείς, οι οποίοι υποχρεούνται να τα διατρέφουν από κοινού, ο καθένας ανάλογα με τις δυνάμεις του. Το μέτρο της διατροφής προσδιορίζεται με βάση τις ανάγκες του τέκνου, όπως προκύπτουν από τις συνθήκες της ζωής του, και περιλαμβάνει όλα όσα είναι αναγκαία για την ανατροφή και εκπαίδευση. Το Εφετείο διαπίστωσε ότι ο πατέρας έχει μηνιαία εισοδήματα από μισθωτή εργασία 1.500 ευρώ, από ελευθέριο επάγγελμα τουλάχιστον 500 ευρώ, και από τόκους καταθέσεων 300 ευρώ, συνολικά τουλάχιστον 2.300 ευρώ μηνιαίως. Η μητέρα έχει εισοδήματα από μίσθωμα 470 ευρώ και από τόκους 400 ευρώ, συνολικά 870 ευρώ μηνιαίως. Τα τέκνα χρειάζονται για διατροφή, στέγαση, ένδυση, εκπαίδευση και ψυχαγωγία 620 ευρώ, 550 ευρώ και 500 ευρώ μηνιαίως αντίστοιχα. Εφαρμόζοντας τα άρθρα 1486 παρ.2 και 1489 παρ.2 ΑΚ, το Εφετείο υπολόγισε το ποσοστό συμμετοχής κάθε γονέα ανάλογα με τις οικονομικές δυνατότητες, επιβάλλοντας στον πατέρα να καταβάλλει 450 ευρώ, 400 ευρώ και 365 ευρώ μηνιαίως για κάθε τέκνο, ενώ η μητέρα καλύπτει τα υπόλοιπα με προσωπικές υπηρεσίες και χρηματικές παροχές.

Κύριοι Λόγοι Απόφασης

Η αίτηση αναίρεσης της μητέρας απορρίφθηκε διότι το Εφετείο διέλαβε πλήρεις, σαφείς και χωρίς αντιφάσεις αιτιολογίες αναφορικά με τον προσδιορισμό των αναγκών σε χρήμα των ανήλικων τέκνων και της οικονομικής δυνατότητας κάθε γονέα, καθιστώντας εφικτό τον αναιρετικό έλεγχο ως προς το ποσοστό συμμετοχής του πατέρα και της μητέρας στη διατροφή, το οποίο κρίνεται ανάλογο προς τις οικονομικές δυνατότητες αυτών. Η αίτηση αναίρεσης του πατέρα απορρίφθηκε για τους ίδιους λόγους επαρκούς αιτιολογίας, ενώ οι λόγοι περί παραμόρφωσης εγγράφων, παράνομης λήψης υπόψη πραγμάτων και παραβίασης διδαγμάτων κοινής πείρας κρίθηκαν αβάσιμοι ή απαράδεκτοι, καθώς αφορούσαν την ανέλεγκτη εκτίμηση των αποδείξεων από το Εφετείο.

Τελική Απόφαση

ΔΙΑΤΑΖΕΙ τη συνεκδίκαση των αναφερομένων στο σκεπτικό αιτήσεων. ΑΠΟΡΡΙΠΤΕΙ την από 2 Μαρτίου 2018 αίτηση της Ο. Χ.,ως νόμιμης εκπροσώπου των ανήλικων τέκνων της Γ. και Π.; και της Φ. Ι. για αναίρεση της υπ' αριθ. 2535/2017 απόφασης του Μονομελούς Εφετείου Θεσσαλονίκης. ΚΑΤΑΔΙΚΑΖΕΙ τις αναιρεσείουσες στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσίβλητου τα οποία ορίζει σε δύο χιλιάδες επτακόσια (2.700) ευρώ. ΑΠΟΡΡΙΠΤΕΙ την από 15.1.2018 αίτηση του Π. Ι. και τους από 17.8.2018 πρόσθετους λόγους αυτού για αναίρεση της υπ' αριθ. 2535/2017 απόφασης του Μονομελούς Εφετείου Θεσσαλονίκης. ΚΑΤΑΔΙΚΑΖΕΙ τον αναιρεσείοντα στα δικαστικά έξοδα των αναιρεσίβλητων τα οποία ορίζει σε δύο χιλιάδες επτακόσια (2.700) ευρώ.

Ακριβές Νομικό Ερώτημα

Αν η απόφαση που προσδιορίζει το ποσοστό συμμετοχής κάθε γονέα στη διατροφή ανήλικων τέκνων, με βάση τις οικονομικές δυνατότητες και τις ανάγκες των τέκνων, διαλαμβάνει επαρκείς και χωρίς αντιφάσεις αιτιολογίες κατά το άρθρο 559 αριθ. 19 ΚΠολΔ, όταν εκτίθενται αναλυτικά τα εισοδήματα, η περιουσιακή κατάσταση και οι συνθήκες ζωής των γονέων και των τέκνων.

Αναφορές σε Νόμους

Αριθμός

1250/2019

Έτος

2019

Δείτε την πλήρη απόφαση→

120/2013

2013Άρειος ΠάγοςΑστικό ΔίκαιοΔικονομικό Δίκαιο

Σχετικότητα: 92.8%

Κρίσιμα Πραγματικά Περιστατικά

Γονέας εργάζεται ως εκπαιδευτικός σε τεχνική σχολή με μηνιαίες αποδοχές 1.930,83 ευρώ (συνυπολογισμένα δώρα και επίδομα αδείας). Από το 2005 έως τον Ιούλιο 2009 εργάστηκε επιπλέον ως σύμβουλος σε εταιρία, με αποδοχές 2.500 ευρώ· από 1-1-2008 απασχολήθηκε με μειωμένο ωράριο, με 1.000 ευρώ μηνιαίως, και η σύμβαση λύθηκε στις 21-7-2009. Διαμένει σε μισθωμένη κατοικία 200 τ.μ., μίσθωμα 550 ευρώ μηνιαίως, και καταβάλλει 499,88 ευρώ τον μήνα για δάνειο. Διαθέτει ΙΧ 1.600 κ.εκ. Τα τέσσερα ανήλικα τέκνα έχουν μηνιαίες ανάγκες 700, 400, 300 και 300 ευρώ. Ο άλλος γονέας προσφέρει στέγη και προσωπική φροντίδα.

Νομική Σκέψη του Δικαστηρίου

Το άρθρο 31 § 1 ν. 3528/2007 προβλέπει ότι ο δημόσιος υπάλληλος μπορεί, με άδεια, να ασκεί ιδιωτικό έργο με αμοιβή. Τα άρθρα 1485, 1486, 1489 και 1493 ΑΚ ορίζουν ότι η διατροφή ανηλίκου καθορίζεται από τις ανάγκες του και τις δυνατότητες του γονέα, ενώ οι δαπάνες δανείων συνυπολογίζονται ως βιοτικές ανάγκες. Το άρθρο 559 § 8 ΚΠολΔ απαιτεί αυτοτελείς ισχυρισμούς («πράγματα»), και το άρθρο 561 § 1 ΚΠολΔ καθιστά την εκτίμηση αποδείξεων αναιρετικά ανέλεγκτη. Το δικαστήριο διαπίστωσε ότι ο υπόχρεος εργάζεται ως εκπαιδευτικός με μηνιαίες αποδοχές 1.930,83 ευρώ, είχε πρόσθετη απασχόληση 2005–7/2009 με 2.500 ευρώ, από 1-1-2008 σε μειωμένο ωράριο με 1.000 ευρώ, και η σύμβαση λύθηκε 21-7-2009. Διαμένει σε μισθωμένη κατοικία 200 τ.μ. με μίσθωμα 550 ευρώ και καταβάλλει 499,88 ευρώ μηνιαίως για δάνειο. Τα τέσσερα ανήλικα τέκνα έχουν ανάγκες 700, 400, 300 και 300 ευρώ μηνιαίως. Εφαρμόζοντας τα ανωτέρω, έλαβε υπόψη τις πραγματικές και δυνητικές εισοδηματικές δυνατότητες, συμπεριλαμβανομένης δυνατότητας πρόσθετης ιδιωτικής απασχόλησης κατά το άρθρο 31 ν. 3528/2007, και τη δαπάνη δανείου ως βιοτική ανάγκη. Κατέληξε ότι ο γονέας δύναται να συνεισφέρει 500, 300, 220 και 220 ευρώ. Οι λόγοι αναιρέσεως περί ελλιπών αιτιολογιών, μη λήψης «πραγμάτων» και παραβίασης κοινής πείρας απορρίφθηκαν, διότι δεν προσέβαλαν κανόνα ουσιαστικού δικαίου ή ήταν απαράδεκτοι.

Κύριοι Λόγοι Απόφασης

Η αναίρεση απορρίφθηκε διότι το Εφετείο εφάρμοσε ορθά τα άρθρα 1489 ΑΚ και 31 ν. 3528/2007 και αιτιολόγησε επαρκώς τον προσδιορισμό των αναγκών των τεσσάρων ανηλίκων και της οικονομικής δυνατότητας του γονέα. Ο λόγος από το άρθρο 559 αρ. 8 ΚΠολΔ κρίθηκε απαράδεκτος, επειδή οι επικαλούμενοι ισχυρισμοί δεν συνιστούν «πράγματα». Ο λόγος περί παραβίασης διδαγμάτων κοινής πείρας απορρίφθηκε ως απαράδεκτος (άρθρο 561 § 1 ΚΠολΔ), αφού αφορά εκτίμηση αποδείξεων και όχι ερμηνεία ή υπαγωγή στον κανόνα του άρθρου 1489 ΑΚ.

Τελική Απόφαση

Απορρίπτει την από 25-10-2010 αίτηση για αναίρεση της υπ' αριθμ. 253/2010 αποφάσεως του Εφετείου Δωδεκανήσου. Καταδικάζει τον αναιρεσείοντα στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσίβλητης, τα οποία ορίζει σε δύο χιλιάδες επτακόσια (2.700) ευρώ.

Ακριβές Νομικό Ερώτημα

Αν, στον προσδιορισμό της διατροφής ανηλίκων, συνυπολογίζεται η δυνητική δυνατότητα του γονέα να εργασθεί επιπροσθέτως στον ιδιωτικό τομέα (με άδεια κατά το άρθρο 31 ν. 3528/2007) και αν οι δαπάνες στεγαστικών/καταναλωτικών δανείων προσμετρώνται ως επιπλέον βιοτική ανάγκη.

Αναφορές σε Νόμους

Αριθμός

120/2013

Έτος

2013

Δείτε την πλήρη απόφαση→

1434/2023

2023Άρειος ΠάγοςΔικονομικό ΔίκαιοΑστικό Δίκαιο

Σχετικότητα: 92.1%

Κρίσιμα Πραγματικά Περιστατικά

Γονείς διατηρούσαν εκτός γάμου σχέση από το 2010. Ανήλικο γεννήθηκε στις 6-7-2011 με τρισωμία 21 (σύνδρομο Down) και εξαδακτυλία, με σφαιρική αναπτυξιακή καθυστέρηση. Χρήζει εργοθεραπείας, λογοθεραπείας, φυσικοθεραπείας και ειδικής διαπαιδαγώγησης, με πρόσθετο μηνιαίο κόστος 1.000 ευρώ πέραν της κάλυψης του ταμείου. Λαμβάνεται προνοιακή παροχή 320 ευρώ μηνιαίως για λογαριασμό του ανηλίκου. Οι συνολικές μηνιαίες ανάγκες του υπολογίσθηκαν σε 1.320 ευρώ. Πατέρας εκμεταλλεύεται εποχική επιχείρηση τουριστικών ειδών/κοσμημάτων σε ιδιαίτερα τουριστική περιοχή, με μέσο μηνιαίο κέρδος περίπου 3.500 ευρώ κατά την εξάμηνη θερινή περίοδο, πώλησε ΙΧ αντί 5.000 ευρώ, διαμένει σε οικία της γιαγιάς χωρίς καταβολή μισθώματος, υγιής, χωρίς ιδιαίτερες δαπάνες, και έχει δύο ακόμη ανήλικα τέκνα από γάμο. Μητέρα διατηρεί δύο καταστήματα τουριστικών ειδών, απασχολώντας 4-6 άτομα, με μέσο μηνιαίο αποκερδαίνον ποσό περίπου 4.000 ευρώ κατά εξάμηνη περίοδο· έως αρχές 2020 κατέβαλλε μίσθωμα 500 ευρώ, κατόπιν διαμένει σε οικία οικείου προσώπου.

Νομική Σκέψη του Δικαστηρίου

Το άρθρο 1489 § 2 ΑΚ προβλέπει ότι οι γονείς υποχρεούνται να διατρέφουν το ανήλικο τέκνο ανάλογα με τις δυνάμεις τους, ενώ τα άρθρα 1485, 1486 και 1493 ΑΚ καθορίζουν το περιεχόμενο και το μέτρο της διατροφής με βάση τις ανάγκες του τέκνου. Παράλληλα, το άρθρο 559 αριθ. 19 ΚΠολΔ ιδρύει λόγο αναιρέσεως για έλλειψη νόμιμης βάσης, ο αριθ. 8 για μη λήψη ή λήψη μη προταθέντων «πραγμάτων», και ο αριθ. 20 για παραμόρφωση εγγράφου, που δεν καταλαμβάνει μαρτυρικές καταθέσεις ενσωματωμένες σε ποινικές αποφάσεις. Το δικαστήριο δέχθηκε ότι οι μηνιαίες ανάγκες του ανηλίκου ανέρχονται σε 1.320 ευρώ, αφαιρουμένου επιδόματος 320 ευρώ. Ο πατέρας αποκερδαίνει περί τα 3.500 ευρώ μηνιαίως για έξι μήνες, δεν καταβάλλει μίσθωμα και έχει δύο ακόμη τέκνα. Η μητέρα αποκερδαίνει περί τα 4.000 ευρώ μηνιαίως για έξι μήνες και κάλυπτε μίσθωμα 500 ευρώ μέχρι τις αρχές του 2020. Εφαρμόζοντας τα ανωτέρω, έκρινε ότι η εφετειακή απόφαση αιτιολόγησε επαρκώς την αναλογία συνεισφοράς (450 ευρώ από τον πατέρα, 550 ευρώ από τη μητέρα), δεν έλαβε μη προταθέντα «πράγματα» ούτε χειροτέρευσε τη θέση του εκκαλούντος, και η επίκληση παραμόρφωσης εγγράφου είναι απαράδεκτη και αβάσιμη, αφού η ποινική απόφαση δεν αποτελεί έγγραφο κατά τον αριθ. 20 και δεν αποτέλεσε κύρια αποδεικτική βάση.

Κύριοι Λόγοι Απόφασης

Απορρίφθηκε η αίτηση διότι: (α) δεν συνέτρεξε ο λόγος του άρθρου 559 αριθ. 19 ΚΠολΔ, αφού η εφετειακή απόφαση περιείχε σαφείς και επαρκείς παραδοχές για τις οικονομικές δυνατότητες των γονέων, τις αυξημένες ανάγκες του ανηλίκου (συνολικά 1.320 ευρώ, μείον προνοιακό 320 ευρώ) και τον επιμερισμό συνεισφοράς (450 ευρώ πατέρας, 550 ευρώ μητέρα)· (β) δεν θεμελιώθηκε ο λόγος του άρθρου 559 αριθ. 8 ΚΠολΔ, καθώς το Εφετείο δεν έλαβε υπόψη μη προταθέντα «πράγματα» ούτε κατέστησε χειρότερη τη θέση του εκκαλούντος, αντιθέτως μείωσε το ποσό από 600 σε 450 ευρώ· (γ) ο λόγος του άρθρου 559 αριθ. 20 ΚΠολΔ ήταν απαράδεκτος και αβάσιμος, διότι μαρτυρική κατάθεση σε ποινική απόφαση δεν αποτελεί αποδεικτικό «έγγραφο» και, πάντως, η κρίση δεν στηρίχθηκε κυρίως σε αυτή. Επιστράφηκε το παράβολο ως αχρεωστήτως καταβληθέν (άρθρο 495 § 3 ΚΠολΔ).

Τελική Απόφαση

την από 4/11/2021 αίτηση του Χ. Ο.-Ζ. για αναίρεση της υπ` αριθ. 100/2021 απόφασης του Μονομελούς Εφετείου Δωδεκανήσου. ΔΙΑΤΑΣΣΕΙ την επιστροφή στον αναιρεσείοντα του υπ' αυτού καταβληθέντος αχρεωστήτως παραβόλου αναίρεσης.

Ακριβές Νομικό Ερώτημα

Αν η μαρτυρική κατάθεση που περιέχεται σε ποινική απόφαση συνιστά «έγγραφο» κατά την έννοια του άρθρου 559 αριθ. 20 ΚΠολΔ για θεμελίωση λόγου αναίρεσης λόγω παραμόρφωσης εγγράφου.

Αναφορές σε Νόμους

Αριθμός

1434/2023

Έτος

2023

Δείτε την πλήρη απόφαση→

1612/2017

2017Άρειος ΠάγοςΑστικό ΔίκαιοΔικονομικό Δίκαιο

Σχετικότητα: 91.9%

Κρίσιμα Πραγματικά Περιστατικά

Διάδικοι, έγγαμοι από το 2002, απέκτησαν δίδυμα τέκνα γεννηθέντα την 31η Οκτωβρίου 2002. Η έγγαμη συμβίωση διασπάσθηκε τον Μάρτιο 2010. Πατέρας, επιχειρηματίας στον τουρισμό, ελέγχει πολλές ανώνυμες εταιρείες που εκμεταλλεύονται πολυτελή ξενοδοχεία, απασχολεί περίπου 3.500 άτομα ετησίως, διαθέτει 50 αυτοκίνητα για τις επιχειρήσεις του, κατέχει αγροτεμάχια στην Κρήτη, διαμένει σε μεγάλη πολυτελή μισθωμένη κατοικία. Μητέρα, πρώην υπεύθυνη λειτουργίας εμπορικών καταστημάτων ξενοδοχείων, έλαβε αποζημίωση απολύσεως 19.059 ευρώ, δεν εργάζεται, κυρία κατοικίας στην Αθήνα με μηνιαίο μίσθωμα 1.000 ευρώ, κυρία καταστήματος, κυρία επιβατικού αυτοκινήτου Porsche Carrera, διαμένει με τα τέκνα σε μισθωμένο διαμέρισμα έναντι μηνιαίου μισθώματος 2.000 ευρώ. Ανήλικα φοιτούν σε ιδιωτικό σχολείο με ετήσια δίδακτρα 22.000 ευρώ, εγγεγραμμένα σε όμιλο με ετήσια συνδρομή 3.900 ευρώ, παρακολουθούν ιδιαίτερα μαθήματα Ελληνικών, Γαλλικών, Μαθηματικών με μηνιαίο κόστος 1.500 ευρώ, καθώς και μαθήματα καράτε, τένις και μουσικής με μηνιαίο κόστος 1.500 ευρώ, ασφαλισμένα με μηνιαίο ασφάλιστρο 630 ευρώ.

Νομική Σκέψη του Δικαστηρίου

Το άρθρο 1489 παρ. 2 και 1493 ΑΚ προβλέπουν ότι οι γονείς έχουν κοινή και ανάλογη με τις δυνάμεις τους υποχρέωση να διατρέφουν το ανήλικο τέκνο τους. Το μέτρο της διατροφής προσδιορίζεται με βάση τις ανάγκες του ανηλίκου και τις συνθήκες ζωής του, αξιολογούνται τα εισοδήματα των γονέων από οποιαδήποτε πηγή και προσδιορίζονται οι ανάγκες του τέκνου. Παροχές σε είδος συνυπολογίζονται στην υποχρέωση διατροφής, όπως η συνεισφορά της οικοκυράς, η παροχή οικίας και προσωπικών υπηρεσιών. Το Εφετείο διαπίστωσε ότι τα ανήλικα στερούνται ατομικής περιουσίας, ο πατέρας έχει ιδιαίτερα ισχυρή οικονομική κατάσταση ως επιχειρηματίας με πολλές εταιρείες, η μητέρα δεν εργάζεται αλλά έχει εισόδημα από μίσθωμα 1.000 ευρώ μηνιαία και δυνατότητα εξασφάλισης εργασίας με εισόδημα τουλάχιστον 800 ευρώ μηνιαία. Τα λοιπά έξοδα διαβίωσης των ανηλίκων ανέρχονται σε 4.500 ευρώ μηνιαία, περιλαμβανομένων των μητρικών φροντίδων αποτιμώμενων σε 500 ευρώ. Εφαρμόζοντας τις διατάξεις περί διατροφής, το Εφετείο περιορίστηκε σε ενδεικτική αναφορά των ανωνύμων εταιρειών που ελέγχει ο πατέρας χωρίς να προσδιορίσει επαρκώς τις οικονομικές του δυνάμεις, ούτε διευκρίνισε αν η μητέρα καλύπτει τις στεγαστικές ανάγκες των ανηλίκων, καθιστώντας ανέφικτο τον αναιρετικό έλεγχο του επιμερισμού των εξόδων διαβίωσης.

Κύριοι Λόγοι Απόφασης

Η αίτηση έγινε εν μέρει δεκτή και η προσβαλλόμενη απόφαση αναιρέθηκε κατά το κεφάλαιο που αφορά το μέρος της διατροφής σε χρήμα των ανηλίκων για τους ανατιθέμενους στη μητέρα τομείς της επιμέλειας, διότι το Εφετείο στέρησε την απόφασή του από νόμιμη βάση λόγω ανεπαρκών και ασαφών αιτιολογιών στα ουσιώδη ζητήματα των οικονομικών δυνάμεων των διαδίκων, περιοριζόμενο μόνο στην ενδεικτική αναφορά των ανωνύμων εταιρειών που ελέγχει ο πατέρας, αλλά και της κάλυψης ή μη των στεγαστικών αναγκών από τη μητέρα, με αποτέλεσμα να καθίσταται ανέφικτος ο αναιρετικός έλεγχος της ορθής εφαρμογής των άρθρων 1489 παρ. 2 και 1493 ΑΚ κατά τον προσδιορισμό και επιμερισμό των εξόδων διαβίωσης των ανηλίκων που αφορούν τους ανατιθέμενους στη μητέρα τομείς επιμέλειας.

Τελική Απόφαση

Αναιρεί την υπ' αριθμ. 4948/2015 απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών, κατά το αναφερόμενο στο σκεπτικό μέρος της. Παραπέμπει, κατά τούτο, την υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο παραπάνω εφετείο, που θα συγκροτηθεί από άλλο δικαστή, εκτός εκείνου, που εξέδωσε την αναφερόμενη απόφαση. Καταδικάζει τον αναιρεσίβλητο σε μέρος των δικαστικών εξόδων της αναιρεσείουσας που ορίζει στο ποσό των δύο χιλιάδων (2000) ευρώ.

Ακριβές Νομικό Ερώτημα

Αν η απόφαση που ανατίθει την επιμέλεια ανηλίκων τέκνων σε αμφότερους τους γονείς χωριστά και προσδιορίζει τη διατροφή τους σε χρήμα, πρέπει να περιέχει επαρκείς και σαφείς αιτιολογίες ως προς τις οικονομικές δυνάμεις των γονέων και την κάλυψη των στεγαστικών αναγκών, ώστε να είναι δυνατός ο αναιρετικός έλεγχος της ορθής εφαρμογής των διατάξεων περί διατροφής και επιμερισμού των εξόδων διαβίωσης των ανηλίκων.

Αναφορές σε Νόμους

Αριθμός

1612/2017

Έτος

2017

Δείτε την πλήρη απόφαση→

1002/2022

2022Άρειος ΠάγοςΑστικό ΔίκαιοΔικονομικό Δίκαιο

Σχετικότητα: 91.9%

Κρίσιμα Πραγματικά Περιστατικά

Ανήλικα τέκνα διαζευγμένων γονέων, Γ. (μαθητής Β' τάξης Λυκείου) και Π. (μαθήτρια Α' τάξης Λυκείου), διαμένουν με τη μητέρα τους σε μισθωμένο διαμέρισμα. Ο Γ. παρακολουθούσε ενισχυτικά μαθήματα με δαπάνη 3.000 ευρώ ετησίως. Η Π. θα χρειαζόταν ενισχυτικά μαθήματα στη Β' τάξη Λυκείου με δαπάνη 2.500 ευρώ ετησίως. Αμφότερα τα τέκνα στερούνται περιουσίας. Η μητέρα έχει την επιμέλεια των τέκνων και παρέχει προσωπικές υπηρεσίες φροντίδας και ανατροφής. Τα τέκνα βαρύνονται με αναλογία στο μίσθωμα και τις δαπάνες ηλεκτρισμού, θέρμανσης και ύδρευσης. Η Π. διαμένει κατά την καλοκαιρινή περίοδο σε διαμέρισμα ιδιοκτησίας της μητέρας της.

Νομική Σκέψη του Δικαστηρίου

Τα άρθρα 1485, 1486, 1489 και 1493 ΑΚ ορίζουν ότι οι γονείς έχουν κοινή και ανάλογη με τις δυνάμεις τους υποχρέωση διατροφής των ανηλίκων τέκνων τους. Το μέτρο της διατροφής προσδιορίζεται με βάση τις ανάγκες του δικαιούχου και τις συνθήκες ζωής του. Στην υποχρέωση διατροφής συνυπολογίζονται παροχές σε είδος, όπως η συνεισφορά της οικοκυράς, η παροχή οικίας και οι προσωπικές υπηρεσίες ανατροφής και φροντίδας. Το Εφετείο διαπίστωσε ότι η απαιτούμενη διατροφή ανέρχεται σε 600 ευρώ μηνιαίως για τον Γ. και 320 ευρώ για την Π. έως 31-7-2018, και 600 ευρώ για έκαστο τέκνο από 1-8-2018 έως 31-7-2019. Στα ποσά αυτά συνυπολογίζονται η αποτίμηση των προσωπικών φροντίδων της μητέρας και οι αναλογούσες δαπάνες θέρμανσης, ηλεκτροφωτισμού και ύδρευσης, συμπεριλαμβανομένων των δαπανών της παραθεριστικής κατοικίας. Εφαρμόζοντας τα κριτήρια των άρθρων 1485-1493 ΑΚ, το Εφετείο επιμέρισε την υποχρέωση διατροφής μεταξύ των γονέων με αναγωγή της οικονομικής δυνατότητας καθενός στο σύνολο των εισοδημάτων τους, καθορίζοντας το μέρος που βαρύνει τον πατέρα σε 530 ευρώ και 310 ευρώ αντίστοιχα, ενώ το υπόλοιπο βαρύνει τη μητέρα.

Κύριοι Λόγοι Απόφασης

Η αίτηση αναίρεσης απορρίφθηκε διότι: (α) δεν υφίσταται αντίφαση μεταξύ αιτιολογιών που στηρίζουν την ίδια διάταξη του διατακτικού, αλλά μεταξύ αιτιολογιών που στηρίζουν διαφορετικές διατάξεις (διατροφή Γ. έναντι διατροφής Π.), (β) το Εφετείο συνυπολόγισε στις ανάγκες της ανήλικης Π. τις αναλογούσες δαπάνες θέρμανσης, ηλεκτρισμού και ύδρευσης για όλο το επίδικο χρονικό διάστημα, στις οποίες περιλαμβάνονται και οι δαπάνες της παραθεριστικής κατοικίας, (γ) ο επιμερισμός της υποχρέωσης διατροφής μεταξύ των γονέων ανάγεται στην ανέλεγκτη εκτίμηση των αποδείξεων από το δικαστήριο της ουσίας, και (δ) το Εφετείο έλαβε υπόψη όλα τα προσκομισθέντα αποδεικτικά μέσα, συμπεριλαμβανομένων των ιδιόγραφων σημειώσεων και φωτογραφιών, όπως προκύπτει από τη διαβεβαίωση στο σκεπτικό της απόφασης.

Τελική Απόφαση

ΑΠΟΡΡΙΠΤΕΙ την από 1-6-2020 (ΓΑΚ 1014/2020, ΕΑΚ 107/2020, Αριθ. Δικ. 836/2020) αίτηση για αναίρεση της 139/2020 απόφασης του Μονομελούς Εφετείου Θεσσαλονίκης. ΚΑΤΑΔΙΚΑΖΕΙ την αναιρεσείουσα στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσίβλητου, τα οποία ορίζει στο ποσό των δύο χιλιάδων επτακοσίων (2.700) ευρώ.

Ακριβές Νομικό Ερώτημα

Αν η υποχρέωση διατροφής ανηλίκων τέκνων από τους γονείς τους περιλαμβάνει τον συνυπολογισμό των προσωπικών υπηρεσιών και φροντίδων του γονέα που ασκεί την επιμέλεια, καθώς και των αναλογουσών δαπανών θέρμανσης, ηλεκτροφωτισμού και ύδρευσης, και αν απαιτείται ειδική αιτιολογία για τον επιμερισμό της υποχρέωσης διατροφής μεταξύ των γονέων.

Αναφορές σε Νόμους

Αριθμός

1002/2022

Έτος

2022

Δείτε την πλήρη απόφαση→

1663/2014

2014Άρειος ΠάγοςΑστικό ΔίκαιοΔικονομικό Δίκαιο

Σχετικότητα: 91.8%

Κρίσιμα Πραγματικά Περιστατικά

Γονείς σε διάσταση με ένα ανήλικο τέκνο που φοίτησε σε ιδιωτικό λύκειο την περίοδο 2007-2010, με δίδακτρα 700 ευρώ μηνιαίως το πρώτο έτος και 992 ευρώ τα επόμενα δύο (8.400 και 11.904 ευρώ ετησίως), και επιπλέον φροντιστηριακά περίπου 600 ευρώ μηνιαίως. Το τέκνο διέμενε με τη μητέρα σε μισθωμένη κατοικία με μηνιαίο μίσθωμα 1.000 ευρώ. Η μητέρα, πολιτικός μηχανικός με αμοιβή 1.100 ευρώ μηνιαίως, λάμβανε μερίσματα 23.900 (2007), 21.889 (2008) και 29.927 ευρώ (2009) και είχε δυνατότητα εσόδων από εκμίσθωση ακινήτων τουλάχιστον 20.000 ευρώ ετησίως· βαρυνόταν με δόσεις δανείων 1.066 ευρώ μηνιαίως. Ο πατέρας συμμετείχε κατά 60% σε ανώνυμη εταιρεία (μετοχικό κεφάλαιο 996.630 ευρώ) με εισπράξεις 95.850 (2007), 92.834 (2008) και 52.000 από μερίσματα και 87.600 από αμοιβές (2009). Κατείχε: οικόπεδο 656,40 τ.μ. με κατοικία >170 τ.μ. αξίας >1.500.000 ευρώ, αγροτεμάχιο 4.315 τ.μ. αξίας ≥300.000 ευρώ, 1/2 κατοικίας 40 τ.μ. σε οικόπεδο 435 τ.μ. αξίας 478.125 ευρώ και 1/2 κτιρίου γραφείων 650 τ.μ. αξίας 1.096.875 ευρώ. Διατηρούσε συμμετοχές σε εταιρείες Βελγίου, χρησιμοποιούσε 4 αυτοκίνητα και διέθετε ομόλογο 76.153 ευρώ, κατάθεση 48.000 USD και χαρτοφυλάκιο 256.870 ευρώ.

Νομική Σκέψη του Δικαστηρίου

Το άρθρο 1489 § 2 ΑΚ επιβάλλει την ανάλογη συνεισφορά και των δύο γονέων στη διατροφή του ανηλίκου, σύμφωνα με τις οικονομικές τους δυνάμεις, ενώ το άρθρο 1493 ΑΚ προσδιορίζει το μέτρο της διατροφής με βάση τις ανάγκες και τις συνθήκες ζωής του τέκνου. Το άρθρο 559 αρ. 1 και 19 ΚΠολΔ θεσπίζει αναιρετικούς λόγους για ευθεία παραβίαση ουσιαστικού δικαίου και έλλειψη νόμιμης βάσης, και το άρθρο 559 αριθ. 8 περ. α ΚΠολΔ για λήψη «πραγμάτων» μη προταθέντων. Το δικαστήριο διαπίστωσε ότι το τέκνο (16-18 ετών) φοίτησε σε ιδιωτικό λύκειο με ετήσια δίδακτρα 8.400 και 11.904 ευρώ, είχε ανάγκη φροντιστηρίων ~600 ευρώ/μήνα και διέμενε με τη μητέρα σε μίσθωση 1.000 ευρώ/μήνα. Η μητέρα είχε αμοιβή 1.100 ευρώ/μήνα, μερίσματα 23.900, 21.889, 29.927 ευρώ, πιθανό μισθωτικό εισόδημα ≥20.000 ευρώ/έτος και δάνεια 1.066 ευρώ/μήνα. Ο πατέρας είχε εισπράξεις 95.850, 92.834, και 52.000 + 87.600 ευρώ, συμμετοχές σε εταιρείες, και ακίνητα μεγάλης αξίας. Εφαρμόζοντας τα άρθρα 1489 και 1493 ΑΚ, το δικαστήριο έκρινε μηνιαία ανάγκη 3.000 ευρώ, με συνεισφορά 2.100 ευρώ από τον πατέρα και 900 ευρώ από τη μητέρα, χωρίς προαφαίρεση δανειακών δόσεων από εισόδημα αλλά συνεκτίμηση αυτών ως στοιχείο περιουσίας/συνθηκών. Η αιτιολογία κρίθηκε σαφής και πλήρης (559 αρ. 19), ενώ η συνεκτίμηση της ύπαρξης κατοικίας στο οικόπεδο ήταν διευκρινιστική και όχι «πράγμα» μη προταθέν (559 αριθ. 8 περ. α).

Κύριοι Λόγοι Απόφασης

Η αιτίαση περί εσφαλμένης εφαρμογής του άρθρου 1493 ΑΚ απορρίφθηκε διότι το δικαστήριο συνεκτίμησε παραδεκτά τις ανάγκες του ανηλίκου (δίδακτρα 8.400 και 11.904 ευρώ, φροντιστήρια ~600 ευρώ/μήνα, μίσθωμα 1.000 ευρώ) και τις οικονομικές δυνάμεις αμφοτέρων (πατέρα: εισπράξεις 95.850, 92.834, 52.000 + 87.600 ευρώ και ακίνητα μεγάλης αξίας· μητέρας: αμοιβή 1.100 ευρώ/μήνα, μερίσματα και δυνητικά μισθώματα ≥20.000 ευρώ/έτος, δάνεια 1.066 ευρώ/μήνα), αποδίδοντας συνεισφορά 2.100 ευρώ στον πατέρα και 900 ευρώ στη μητέρα. Ο λόγος κατά το άρθρο 559 αριθ. 19 ΚΠολΔ απορρίφθηκε, επειδή οι αιτιολογίες είναι σαφείς, πλήρεις και μη αντιφατικές, επιτρέποντας αναιρετικό έλεγχο, με συγκεκριμένες παραδοχές για εισοδήματα, περιουσία και ανάγκες. Ο λόγος κατά το άρθρο 559 αριθ. 8 περ. α ΚΠολΔ απορρίφθηκε, διότι η παραδοχή ύπαρξης κατοικίας στο οικόπεδο ήταν διευκρινιστική εντός των ισχυρισμών και δεν συνιστά «πράγμα» μη προταθέν, ενώ η υπαγωγή στήριξε το πόρισμα κυρίως στην συνομολογηθείσα αξία οικοπέδου (1.000.000 ευρώ).

Τελική Απόφαση

Δικάζει κατ' αντιμωλίαν των διαδίκων. Απορρίπτει την αίτηση αναίρεσης. Και Καταδικάζει τον αναιρεσείοντα στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσίβλητης, που ορίζει στο ποσό των τριών χιλιάδων (3.000) ευρώ.

Ακριβές Νομικό Ερώτημα

Αν, για τον προσδιορισμό της διατροφής ανηλίκου, πρέπει να συνεκτιμώνται οι ανάγκες του τέκνου και οι οικονομικές δυνάμεις αμφότερων των γονέων χωρίς προαφαίρεση των δόσεων δανείων από τα εισοδήματα, και αν η αιτιολογία που στηρίζεται σε τέτοιες παραδοχές επαρκεί κατά το άρθρο 559 αριθ. 19 ΚΠολΔ χωρίς λήψη «πραγμάτων» μη προταθέντων (άρθρο 559 αριθ. 8 περ. α ΚΠολΔ).

Αναφορές σε Νόμους

Αριθμός

1663/2014

Έτος

2014

Δείτε την πλήρη απόφαση→

1256/2020

2020Άρειος ΠάγοςΔικονομικό ΔίκαιοΑστικό Δίκαιο

Σχετικότητα: 91.8%

Κρίσιμα Πραγματικά Περιστατικά

Γονείς δύο ανήλικων τέκνων βρίσκονται σε χωριστή διαβίωση, με την επιμέλεια στα τέκνα να ασκείται από τον έναν γονέα. Ο έτερος γονέας απασχολείται από 1-8-2016 με σύμβαση εργασίας αορίστου χρόνου ως καθαριστής/καθαρίστρια, με μηνιαίες αποδοχές 808 ευρώ. Υφίσταται βεβαίωση εργοδότη της 17-10-2017 που επιβεβαιώνει το εισόδημα από την απασχόληση.

Νομική Σκέψη του Δικαστηρίου

Το άρθρο 591 § 1 περ. ζ ΚΠολΔ, όπως τροποποιήθηκε με το άρθρο τέταρτο του άρθρου 1 ν. 4335/2015, επιβάλλει οι πρόσθετοι λόγοι έφεσης να ασκούνται με ιδιαίτερο δικόγραφο που κατατίθεται και επιδίδεται τουλάχιστον οκτώ ημέρες πριν από τη συζήτηση. Σε συνδυασμό, το άρθρο 559 αριθ. 11γ ΚΠολΔ ιδρύει λόγο αναίρεσης όταν δεν λήφθηκε υπόψη παραδεκτά προσαχθέν κρίσιμο αποδεικτικό μέσο. Το δικαστήριο διαπίστωσε ότι ο εκκαλών επικαλέστηκε νεότερο ισχυρισμό σχετικό με εισόδημα του άλλου γονέα (απασχόληση από 1-8-2016, μηνιαίος μισθός 808 ευρώ), υποστηριζόμενο με βεβαίωση εργοδότη της 17-10-2017. Ο ισχυρισμός προβλήθηκε για πρώτη φορά ενώπιον του Εφετείου με προτάσεις της 12-2-2018, χωρίς να κατατεθεί και να επιδοθεί δικόγραφο προσθέτων λόγων οκτώ ημέρες πριν τη συζήτηση. Εφαρμόζοντας τα ανωτέρω, έκρινε ότι ο νεότερος ισχυρισμός είχε προβληθεί απαράδεκτα, άρα δεν ήταν κρίσιμος και λυσιτελής. Εφόσον το έγγραφο αφορούσε απαράδεκτο ισχυρισμό, δεν υπήρχε υποχρέωση λήψης του υπόψη κατά το άρθρο 559 αριθ. 11γ ΚΠολΔ, με αποτέλεσμα ο λόγος αναίρεσης να αποτυγχάνει.

Κύριοι Λόγοι Απόφασης

Ο νεότερος ισχυρισμός περί εισοδήματος του άλλου γονέα προτάθηκε απαράδεκτα, διότι μετά την 1-1-2016 οι πρόσθετοι λόγοι έφεσης πρέπει να ασκούνται με ιδιαίτερο δικόγραφο που κατατίθεται και επιδίδεται οκτώ ημέρες πριν από τη συζήτηση (άρθρο 591 §1 περ. ζ ΚΠολΔ, όπως τροποποιήθηκε με ν. 4335/2015). Εφόσον ο ισχυρισμός προβλήθηκε μόνο με προτάσεις, δεν ήταν κρίσιμος και λυσιτελής· έτσι το σχετικό έγγραφο δεν όφειλε να ληφθεί υπόψη και δεν ιδρύεται λόγος αναίρεσης από το άρθρο 559 αριθ. 11γ ΚΠολΔ.

Τελική Απόφαση

Απορρίπτει την αίτηση του Θ. Μ. για αναίρεση της υπ' αριθμ. 72/2019 απόφασης του Μονομελούς Εφετείου Ναυπλίου. Συμψηφίζει τα δικαστικά έξοδα μεταξύ των διαδίκων.

Ακριβές Νομικό Ερώτημα

Αν τα εισοδήματα γονέα από σύμβαση εργασίας πρέπει να συνυπολογίζονται στις οικονομικές του δυνατότητες για τον προσδιορισμό της αναλογίας της διατροφής ανηλίκων τέκνων.

Αναφορές σε Νόμους

Αριθμός

1256/2020

Έτος

2020

Δείτε την πλήρη απόφαση→

1048/2015

2015Άρειος ΠάγοςΔικονομικό ΔίκαιοΑστικό Δίκαιο

Σχετικότητα: 91.8%

Κρίσιμα Πραγματικά Περιστατικά

Οι γονείς τέλεσαν γάμο και απέκτησαν ένα ανήλικο τέκνο που διαμένει με τη μητέρα. Το τέκνο ήταν 7 ετών και φοιτούσε σε ιδιωτικό σχολείο με ετήσια δίδακτρα 5.600 ευρώ, χωρίς πρόσθετα μαθήματα εκτός προγράμματος, και χωρίς ιδιαίτερα προβλήματα υγείας· οι ανάγκες ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης καλύπτονται από ασφαλιστικό φορέα γονέα. Ο πατέρας εργαζόταν ως υπάλληλος γραφείου με μισθό 1.380 ευρώ/μήνα και εισόδημα από μίσθωση καταστήματος 630 ευρώ/μήνα· τα συνολικά μηνιαία έσοδα δεν υπερέβαιναν τα 2.100 ευρώ. Προγενέστερα υπήρχε κοινός λογαριασμός ~150.000 ευρώ που αναλήφθηκε στις 5-2-2008 και αμοιβαία κεφάλαια 12.257,02 ευρώ (έως 21-4-2010). Ο πατέρας διέμενε σε μισθωμένο διαμέρισμα με μίσθωμα 450 ευρώ/μήνα. Η μητέρα είχε δυνατότητα εργασίας με προσδοκώμενο εισόδημα 400 ευρώ/μήνα, κατείχε μεζονέτα 94 τ.μ. στην Αττική και ΙΧ αυτοκίνητο.

Νομική Σκέψη του Δικαστηρίου

Το άρθρο 559 αρ. 19 ΚΠολΔ επιτρέπει την αναίρεση όταν η απόφαση στερείται νόμιμης βάσης λόγω αντιφατικών ή ανεπαρκών αιτιολογιών σε ουσιώδη ζητήματα. Τα άρθρα 1485, 1486 και 1493 ΑΚ ορίζουν την υποχρέωση των γονέων για διατροφή ανηλίκου, τον επιμερισμό ανάλογα με τις δυνάμεις τους και τον προσδιορισμό της διατροφής βάσει πραγματικών αναγκών του τέκνου και οικονομικών δυνατοτήτων, συμπεριλαμβανομένων προσωπικών υπηρεσιών και παροχής στέγης. Το δικαστήριο διαπίστωσε ότι το τέκνο φοιτούσε σε ιδιωτικό σχολείο με ετήσια δίδακτρα 5.600 ευρώ (466,66 ευρώ/μήνα), χωρίς επιπλέον δραστηριότητες εκτός προγράμματος, και είχε συνήθεις ανάγκες συντήρησης. Ο πατέρας είχε μισθό 1.380 ευρώ/μήνα και μίσθωμα 630 ευρώ/μήνα, με συνολικά έσοδα έως 2.100 ευρώ· διέμενε με μίσθωμα 450 ευρώ/μήνα. Η μητέρα μπορούσε να αποκερδαίνει 400 ευρώ/μήνα και παρείχε στέγη και προσωπικές φροντίδες. Εφαρμόζοντας τα ανωτέρω, το δικαστήριο εξέτασε αν η κρίση περί συνολικής μηνιαίας διατροφής 500 ευρώ, εντός της οποίας περιλαμβάνονται και οι υπηρεσίες/στέγαση της μητέρας, συμβιβάζεται με το κόστος εκπαίδευσης 466,66 ευρώ/μήνα. Διαπίστωσε αντίφαση που καθιστά ανέφικτο τον έλεγχο της ορθής εφαρμογής των άρθρων 1485, 1486 και 1493 ΑΚ.

Κύριοι Λόγοι Απόφασης

Η απόφαση αναιρέθηκε διότι περιέχει αντιφατικές και ανεπαρκείς αιτιολογίες: καθορίστηκε συνολική μηνιαία διατροφή 500 ευρώ (με συνυπολογισμό προσωπικών υπηρεσιών και στέγης της μητέρας), ενώ η ετήσια δαπάνη μόνο για την εκπαίδευση ήταν 5.600 ευρώ, δηλαδή 466,66 ευρώ/μήνα, αφήνοντας 33,34 ευρώ για όλες τις λοιπές ανάγκες, γεγονός αντίθετο στην κοινή λογική. Η αντίφαση εμπόδισε τον αναιρετικό έλεγχο της ορθής εφαρμογής των ουσιαστικών διατάξεων των άρθρων 1485, 1486 και 1493 ΑΚ, καθιστώντας βάσιμο τον λόγο αναίρεσης του άρθρου 559 αρ. 19 ΚΠολΔ.

Τελική Απόφαση

Αναιρεί την 7648/2013 απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών. Παραπέμπει την εκδίκαση της υποθέσεως στο αυτό δικαστήριο συντιθέμενο από άλλους δικαστές. Καταδικάζει τον αναιρεσίβλητο στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσείουσας, το ποσόν των οποίων ορίζει στις τρεις χιλιάδες (3.000) ευρώ. Διατάσσει να αποδοθεί στην αναιρεσείουσα το παράβολο των τριακοσίων (300) ευρώ.

Ακριβές Νομικό Ερώτημα

Αν στον καθορισμό της διατροφής ανηλίκου λαμβάνονται υπόψη οι πραγματικές ανάγκες του (ανατροφή, στέγαση, συντήρηση, ψυχαγωγία, εκπαίδευση) και οι οικονομικές δυνάμεις των γονέων, με επιμερισμό της υποχρέωσης ανάλογα με τις δυνατότητες και συνυπολογισμό της αξίας των προσωπικών υπηρεσιών και της παροχής στέγης από τον γονέα με τον οποίο διαμένει το τέκνο.

Αναφορές σε Νόμους

Αριθμός

1048/2015

Έτος

2015

Δείτε την πλήρη απόφαση→

1430/2021

2021Άρειος ΠάγοςΑστικό ΔίκαιοΔικονομικό Δίκαιο

Σχετικότητα: 91.5%

Κρίσιμα Πραγματικά Περιστατικά

Πατέρας και μητέρα δύο ανήλικων τέκνων, που διανύουν το δέκατο τέταρτο και δέκατο έτος της ηλικίας τους κατά την άσκηση της αγωγής. Τα τέκνα διαμένουν με τη μητέρα που ασκεί την επιμέλειά τους. Ο πατέρας έχει μηνιαία εισοδήματα ύψους 2.500 ευρώ τουλάχιστον. Είχε επιδικαστεί διατροφή για τα τέκνα με προηγούμενες δικαστικές αποφάσεις από το έτος 2001 και εφεξής.

Νομική Σκέψη του Δικαστηρίου

Το άρθρο 216 παρ. 1 ΚΠολΔ απαιτεί η αγωγή να περιέχει σαφή έκθεση των γεγονότων που θεμελιώνουν την αγωγή, ακριβή περιγραφή του αντικειμένου και ορισμένο αίτημα. Από τα άρθρα 1485, 1486, 1489 και 1493 ΑΚ προκύπτει ότι οι γονείς έχουν κοινή υποχρέωση διατροφής του ανήλικου τέκνου, εφόσον τα εισοδήματα από την περιουσία του ή την εργασία του δεν αρκούν. Το μέτρο της διατροφής προσδιορίζεται με βάση τις ανάγκες του τέκνου και την περιουσιακή κατάσταση του υπόχρεου. Το δικαστήριο διαπίστωσε ότι στην αγωγή εκτίθενται όλα τα στοιχεία που θεμελιώνουν την αξίωση, ειδικότερα η αδυναμία των τέκνων να αντιμετωπίσουν τις ανάγκες διατροφής τους από δικά τους εισοδήματα, δοθέντος ότι αδυνατούν να εργαστούν λόγω της ανηλικότητάς τους (δέκατο τέταρτο και δέκατο έτος ηλικίας) και λόγω έλλειψης εισοδημάτων από οποιαδήποτε πηγή, συναγομένης εκ της επιδίκασης διατροφής με προηγούμενες αποφάσεις από το έτος 2001. Εφαρμόζοντας τα άρθρα 216 ΚΠολΔ και 1486 ΑΚ, το Εφετείο εξέτασε αν η αγωγή περιέχει τα αναγκαία στοιχεία και δέχθηκε ότι είναι ορισμένη, χωρίς να αρκεστεί σε λιγότερα στοιχεία από όσα απαιτούνται. Προς σχηματισμό του αποδεικτικού πορίσματος για τα εισοδήματα του πατέρα (2.500 ευρώ), εκτίμησε το σύνολο των αποδεικτικών μέσων, συμπεριλαμβανομένης της κατάθεσης μάρτυρα, της ανωμοτί κατάθεσης του πατέρα και των εγγράφων.

Κύριοι Λόγοι Απόφασης

Η αίτηση αναίρεσης απορρίφθηκε διότι το Εφετείο ορθά δέχθηκε ότι η αγωγή διατροφής περιέχει όλα τα αναγκαία στοιχεία για την πληρότητά της, καθώς η αδυναμία των ανήλικων τέκνων να εργαστούν και η έλλειψη εισοδημάτων τους συνάγονται ευθέως από την αναφερόμενη ανηλικότητά τους (δέκατο τέταρτο και δέκατο έτος ηλικίας) και από την επιδίκαση διατροφής με προηγούμενες δικαστικές αποφάσεις από το έτος 2001. Επιπλέον, το Εφετείο προσδιόρισε τα μηνιαία εισοδήματα του πατέρα στο ποσό των 2.500 ευρώ με βάση το σύνολο των επικληθέντων και προσκομισθέντων αποδεικτικών μέσων, συμπεριλαμβανομένης της κατάθεσης μάρτυρα, της ανωμοτί κατάθεσης του αναιρεσείοντος και των εγγράφων, και συνεπώς δεν κατέληξε στην παραδοχή αυτή χωρίς απόδειξη.

Τελική Απόφαση

Απορρίπτει την από 14-7-2008 αίτηση του Σ. Τ. του Σ. για αναίρεση της 399/2008 απόφασης του Εφετείου Πατρών.

Ακριβές Νομικό Ερώτημα

Αν για το ορισμένο της αγωγής διατροφής ανήλικου τέκνου απαιτείται να εκτίθεται στο δικόγραφο η έλλειψη εισοδημάτων του ανήλικου και η αδυναμία του να εργασθεί, ή αν αυτά συνάγονται εκ της ανηλικότητας και της έλλειψης αναφοράς περί εισοδημάτων.

Αριθμός

1430/2021

Έτος

2021

Δείτε την πλήρη απόφαση→

130/2013

2013Άρειος ΠάγοςΔικονομικό ΔίκαιοΟικογενειακό Δίκαιο

Σχετικότητα: 91.1%

Κρίσιμα Πραγματικά Περιστατικά

Υπόχρεος, Πρόεδρος και Διευθύνων Σύμβουλος ανώνυμης εταιρίας, βασικός μέτοχος 99%. Η εταιρία εμπορεύεται προϊόντα χαμηλής τιμής, τροφοδοτεί περίπου 23 καταστήματα υπό σήμα, καθώς και αλυσίδες super market. Υφίσταται πιστωτικό όριο 360.000 ευρώ σε τράπεζα με προσωπική εγγύηση του υποχρέου, και ομολογιακό δάνειο 770.000 ευρώ καλυφθέν από τράπεζα, επίσης με προσωπική εγγύηση. Κατά τη διάρκεια του γάμου το ζεύγος είχε υψηλό επίπεδο διαβίωσης με συχνά ταξίδια και πολυτελή καταλύματα. Ο υπόχρεος διέμενε σε μισθωμένο διαμέρισμα με μίσθωμα 930 ευρώ μηνιαίως καταβαλλόμενο από την εταιρία και χρησιμοποιούσε ΙΧΕ εταιρίας για προσωπικές ανάγκες. Συζεί με σύντροφο, με την οποία απέκτησε τέκνο (γέννηση 17-4-2010). Ο υπόχρεος αποκομίζει κατά μέσο όρο 12.000 ευρώ μηνιαίως καθαρά, παρά τον ισχυρισμό για εισόδημα κάτω των 4.500 ευρώ.

Νομική Σκέψη του Δικαστηρίου

Το άρθρο 1489 ΑΚ καθιερώνει την υποχρέωση των γονέων για διατροφή του ανήλικου τέκνου ανάλογα με τις οικονομικές τους δυνατότητες και τις ανάγκες του τέκνου. Παράλληλα, το άρθρο 1391 ΑΚ ρυθμίζει τη διατροφή του συζύγου, λαμβάνοντας υπόψη τις ανάγκες και το επίπεδο διαβίωσης κατά τη διάρκεια του γάμου, καθώς και τη συνεισφορά του άλλου γονέα. Το δικαστήριο διαπίστωσε ότι ο υπόχρεος είναι επικεφαλής και βασικός μέτοχος (99%) ανώνυμης εταιρίας με δραστηριότητα σε περίπου 23 καταστήματα, με πιστωτικό όριο 360.000 ευρώ και ομολογιακό δάνειο 770.000 ευρώ, για τα οποία παρείχε προσωπικές εγγυήσεις. Κατά τη συζυγική συμβίωση υπήρχε υψηλό επίπεδο διαβίωσης (ταξίδια, πολυτελή καταλύματα), καταβάλλεται μίσθωμα 930 ευρώ από την εταιρία για τη διαμονή του και χρησιμοποιείται ΙΧΕ της εταιρίας για προσωπικές ανάγκες. Από τις ενδείξεις αυτές συναγάγεται καθαρό μηνιαίο εισόδημα περίπου 12.000 ευρώ. Εφαρμόζοντας τα άρθρα 1489 και 1391 ΑΚ, το δικαστήριο έλαβε υπόψη τις οικονομικές δυνατότητες του υπόχρεου, το προ της διάστασης επίπεδο διαβίωσης και τη συνεισφορά του γονέα που ασκεί επιμέλεια, απορρίπτοντας ως αναπόδεικτους τους ισχυρισμούς περί φθίνουσας πορείας και χαμηλών κερδών, και καθόρισε ανάλογη μηνιαία διατροφή για σύζυγο και ανήλικο.

Κύριοι Λόγοι Απόφασης

Η αναίρεση απορρίφθηκε διότι: (α) δεν στοιχειοθετήθηκε έλλειψη νόμιμης βάσης κατά το άρθρο 559 αριθ. 19 ΚΠολΔ, αφού η εφετειακή απόφαση περιείχε πλήρεις και σαφείς αιτιολογίες για τις οικονομικές δυνατότητες του υπόχρεου, επιτρέποντας έλεγχο εφαρμογής του άρθρου 1489 ΑΚ· (β) δεν υπήρξε παρά το νόμο μη λήψη «πραγμάτων» (άρθρο 559 αριθ. 8 ΚΠολΔ): η ένσταση συνεισφοράς του γονέα ελήφθη και έγινε εν μέρει δεκτή, ο ισχυρισμός περί έλλειψης προϋποθέσεων του άρθρου 1391 ΑΚ ήταν αρνητικός και όχι «πράγμα», ενώ η ένσταση καταχρηστικής άσκησης ήταν αόριστη· (γ) δεν δέχθηκαν πράγματα χωρίς απόδειξη (άρθρο 559 αριθ. 10 ΚΠολΔ), καθώς αναφέρθηκαν κατ’ είδος όλα τα αποδεικτικά μέσα· (δ) δεν παραλείφθηκε η συνεκτίμηση προσκομισθέντων εγγράφων (ισολογισμοί, ισοζύγια, συμβάσεις) κατά το άρθρο 559 αριθ. 11 περ. γ’ ΚΠολΔ· και (ε) δεν παραβιάστηκαν οι κανόνες περί αποδεικτικής δύναμης (άρθρο 559 αριθ. 12 ΚΠολΔ), αφού η αξιολόγηση έγινε με την προβλεπόμενη ελεύθερη εκτίμηση. Οι ενδείξεις (προσωπικές εγγυήσεις δανείων 1.000.000 ευρώ, εταιρικός ρόλος, τρόπος ζωής) θεμελίωσαν επαρκώς καθαρό εισόδημα ~12.000 ευρώ μηνιαίως.

Τελική Απόφαση

ΑΠΟΡΡΙΠΤΕΙ την από 24-10-2011 αίτηση του Σ. Μ. για αναίρεση της 3641/2011 απόφασης του Εφετείου Αθηνών. ΚΑΤΑΔΙΚΑΖΕΙ τον αναιρεσείοντα στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσίβλητης, τα οποία ορίζει στο ποσό των δύο χιλιάδων επτακοσίων (2.700) ευρώ

Ακριβές Νομικό Ερώτημα

Αν για τον καθορισμό της διατροφής συζύγου και ανηλίκου τέκνου λαμβάνονται υπόψη οι οικονομικές δυνατότητες του υπόχρεου, το επίπεδο διαβίωσης κατά τη διάρκεια του γάμου και η συνεισφορά του γονέα που ασκεί την επιμέλεια, και αν μπορεί να συναχθεί το ύψος των εισοδημάτων από ενδείξεις όπως εταιρικός ρόλος, εγγυήσεις δανείων και τρόπος ζωής.

Αναφορές σε Νόμους

Αριθμός

130/2013

Έτος

2013

Δείτε την πλήρη απόφαση→

908/2025

2025Άρειος ΠάγοςΑστικό ΔίκαιοΔικονομικό Δίκαιο

Σχετικότητα: 90.8%

Κρίσιμα Πραγματικά Περιστατικά

Ανήλικη, γεννηθείσα στις 8-12-2011, από λυμένο γάμο γονέων με απόφαση του 2015, με επιμέλεια στη μητέρα. Πατέρας συμφώνησε να καταβάλλει 500 ευρώ μηνιαίως διατροφή για διετία έως 28-2-2017, αλλά μετά τον Φεβρουάριο 2016 κατέβαλλε μόνο 200 ευρώ μηνιαίως. Αδυναμία αναγκαστικής εκτελέσεως διότι δεν διαθέτει εμφανή περιουσιακά στοιχεία στην Ελλάδα. Προσλήφθηκε στις 8-5-2017 με αποδοχές 394,66 ευρώ μηνιαίως και στη συνέχεια με 520 ευρώ μηνιαίως, αλλά μετοίκησε στη Βουλγαρία και ζει πολυτελώς με διασκεδάσεις, ταξίδια και ακριβά αυτοκίνητα, αποκρύπτοντας τα πραγματικά του εισοδήματα. Μητέρα εργάζεται με μηνιαίες αποδοχές 630 ευρώ, διαμένει με την ανήλικη σε διαμέρισμα γονέων της χωρίς μίσθωμα. Παππούς συνταξιούχος με σύνταξη 800 ευρώ και έσοδα 1.056,48 ευρώ ετησίως από μισθώματα. Γιαγιά ιδιοκτήτρια βιοτεχνίας κατασκευής γκαραζόπορτας με δηλωθέντα ακαθάριστα έσοδα 206.007 ευρώ το 2015. Παππούδες διαθέτουν ιδιαίτερα σημαντική ακίνητη περιουσία με πολλαπλά διαμερίσματα και οικόπεδα, συνολικά εισοδήματα άνω των 2.000 ευρώ μηνιαίως. Ανήλικη έχει συνηθισμένες δαπάνες σίτισης, ένδυσης, ψυχαγωγίας και ορθοπεδικό πρόβλημα με θεραπεία που καλύπτεται κατά το μεγαλύτερο μέρος από ΕΟΠΥΥ. Απαιτούμενη διατροφή 560 ευρώ μηνιαίως.

Νομική Σκέψη του Δικαστηρίου

Το άρθρο 1490 εδ. 1 ΑΚ σε συνδυασμό με τα άρθρα 1485, 1486, 1487, 1488, 1489 ΑΚ προβλέπει ότι κατά το μέρος που ο ένας γονέας δεν μπορεί να συμβάλει στη διατροφή του τέκνου ενέχεται ο άλλος, ενώ αν οι δυνάμεις και του ενός γονέα δεν επαρκούν, ανακύπτει η υποχρέωση των επόμενων ανιόντων (παππούδων), οι οποίοι ενέχονται σε ίσα μέρη για διατροφή του εγγονού, στην έκταση που αυτή δεν μπορεί να καλυφθεί από τις δυνάμεις έστω και του ενός γονέα. Η επιδίωξη θεωρείται ιδιαίτερα δυσχερής όταν ο υπόχρεος αποκρύπτει επιμελώς τα περιουσιακά του στοιχεία. Το Εφετείο διαπίστωσε ότι η απαιτούμενη διατροφή ανέρχεται σε 560 ευρώ μηνιαίως, η μητέρα συνεισφέρει 80 ευρώ (αποτίμηση υπηρεσιών), ο πατέρας καταβάλλει 200 ευρώ μηνιαίως, αλλά αποκρύπτει τα πραγματικά του εισοδήματα και δεν υφίστανται περιουσιακά στοιχεία στο όνομά του για αναγκαστική εκτέλεση. Οι παππούδες διαθέτουν εισοδήματα άνω των 2.000 ευρώ μηνιαίως και σημαντική ακίνητη περιουσία. Εφαρμόζοντας το άρθρο 1490 ΑΚ, το Εφετείο έκρινε ότι το υπόλοιπο ποσό των 280 ευρώ μηνιαίως (560 - 80 - 200) πρέπει να καταβληθεί από τους παππούδες συμμέτρως, καθώς μπορούν να το καταβάλλουν ευχερώς χωρίς να διακινδυνεύει η δική τους διατροφή.

Κύριοι Λόγοι Απόφασης

Η αίτηση αναιρέσεως απορρίφθηκε διότι το Εφετείο ορθώς εφάρμοσε τις διατάξεις των άρθρων 1485-1490 ΑΚ, δεχόμενο ότι οι παππούδες ενέχονται για το ποσό των 280 ευρώ μηνιαίως, επειδή η μητέρα δεν μπορεί να συνεισφέρει περισσότερο από 80 ευρώ και ο πατέρας, παρότι καταβάλλει 200 ευρώ μηνιαίως, αποκρύπτει τα πραγματικά του εισοδήματα και δεν υφίστανται περιουσιακά στοιχεία για αναγκαστική εκτέλεση, ενώ οι παππούδες με εισοδήματα άνω των 2.000 ευρώ μηνιαίως και σημαντική ακίνητη περιουσία μπορούν να καταβάλλουν το ποσό αυτό χωρίς να διακινδυνεύσει η δική τους διατροφή. Οι πρόσθετοι λόγοι απορρίφθηκαν ως εκπρόθεσμοι, καθώς η τριακονθήμερη προθεσμία συμπληρώθηκε μετά τη συζήτηση της αιτήσεως.

Τελική Απόφαση

ΑΠΟΡΡΙΠΤΕΙ την από 28-9-2022 αίτηση για αναίρεση της υπ' αριθμ. 1122/2020 αποφάσεως του Μονομελούς Εφετείου Θεσσαλονίκης και τους από 29-2-2024 πρόσθετους λόγους αυτής. ΔΙΑΤΑΣΣΕΙ την εισαγωγή στο Δημόσιο Ταμείο του παραβόλου, που έχουν καταθέσει οι αναιρεσείοντες.

Ακριβές Νομικό Ερώτημα

Αν οι παππούδες από την πατρική γραμμή ενέχονται για τη διατροφή ανήλικου εγγονού κατά το άρθρο 1490 ΑΚ, όταν ο πατέρας του τέκνου καταβάλλει μόνο μέρος της απαιτούμενης διατροφής και η αναγκαστική εκτέλεση σε βάρος του καθίσταται ιδιαίτερα δυσχερής λόγω απόκρυψης περιουσιακών στοιχείων, παρά την ύπαρξη εργασιακών σχέσεων και πραγματικών εισοδημάτων που δεν εμφανίζονται στο όνομά του.

Αναφορές σε Νόμους

Αριθμός

908/2025

Έτος

2025

Δείτε την πλήρη απόφαση→

1552/2013

2013Άρειος ΠάγοςΔικονομικό ΔίκαιοΟικογενειακό Δίκαιο

Σχετικότητα: 90.6%

Κρίσιμα Πραγματικά Περιστατικά

Σύζυγοι με ένα τέκνο διέκοψαν τη συμβίωση για εύλογη αιτία. Ο υπόχρεος σύζυγος ανέπτυξε επιχειρηματική δραστηριότητα μέσω ανώνυμης εταιρίας συμφερόντων του, εμφανιζόμενος τυπικά ως γενικός διευθυντής, ενώ στην πράξη καρπωνόταν τα καθαρά κέρδη, τα οποία κατά τον κρίσιμο χρόνο υπερέβαιναν 1.200.000 ευρώ ετησίως (περί τα 100.000 ευρώ μηνιαίως). Χρησιμοποίησε επιταγές της εταιρίας ύψους περίπου 200.000 ευρώ προς διασφάλιση προσωπικών οφειλών και διέμενε σε μισθωμένο διαμέρισμα που μισθωνόταν από την εταιρία. Η έτερη σύζυγος, ηλικίας 54 ετών, είχε εργασθεί στο λογιστήριο της ίδιας εταιρίας, αλλά μετά τη διάσπαση της συμβίωσης έπαυσε να εργάζεται και στερούνταν εισοδήματος και περιουσίας. Το τέκνο φοιτούσε σε ιδιωτικό λύκειο με μηνιαία δίδακτρα 617 ευρώ, παρακολουθούσε ιδιαίτερα μαθήματα 1.500 ευρώ, είχε μηνιαίο εισόδημα 550 ευρώ από μίσθωση ακινήτων και βαρυνόταν με φόρο κληρονομιάς 1.250 ευρώ για απρόσοδα κληρονομηθέντα κτήματα συνολικής επιφάνειας 80 στρεμμάτων. Η συνολική μηνιαία ανάγκη διατροφής του τέκνου προσδιορίστηκε σε 6.000 ευρώ, με συμμετοχή του πατέρα 5.000 ευρώ και κάλυψη υπολοίπου από εισοδήματα του τέκνου και την προσωπική εργασία της μητέρας.

Νομική Σκέψη του Δικαστηρίου

Το άρθρο 1489 § 2 ΑΚ ορίζει ότι οι γονείς οφείλουν διατροφή στο τέκνο ανάλογα με τις δυνάμεις τους, ενώ το άρθρο 1493 ΑΚ προσδιορίζει το μέτρο της ανάλογης διατροφής με βάση τις ανάγκες από τις συνθήκες ζωής, περιλαμβάνοντας συντήρηση, ανατροφή και εκπαίδευση. Το άρθρο 216 § 1 ΚΠολΔ απαιτεί για τη διατροφή συζύγου επίκληση συζυγικής σχέσης, εύλογης αιτίας διακοπής και των βιοτικών αναγκών. Το άρθρο 559 αριθ. 19 ΚΠολΔ θεμελιώνει αναιρετικό λόγο για αντιφατικές ή ανεπαρκείς αιτιολογίες και το 559 αριθ. 1 περ. β για παραβίαση διδαγμάτων κοινής πείρας στην ερμηνεία ή υπαγωγή κανόνων δικαίου. Το δικαστήριο διαπίστωσε ότι ο υπόχρεος σύζυγος καρπώνεται τα καθαρά κέρδη εταιρίας συμφερόντων του (άνω των 1.200.000 ευρώ ετησίως), χρησιμοποιεί εταιρικές επιταγές περίπου 200.000 ευρώ για προσωπικές οφειλές και διαθέτει κατοικία μισθωμένη μέσω της εταιρίας. Η σύζυγος, 54 ετών, στερείται εισοδήματος. Το τέκνο είχε δίδακτρα 617 ευρώ, ιδιαίτερα 1.500 ευρώ, εισόδημα 550 ευρώ και φόρο κληρονομιάς 1.250 ευρώ για απρόσοδα κληρονομιαία κτήματα 80 στρεμμάτων. Εφαρμόζοντας τις διατάξεις, έκρινε ότι συντρέχει αξίωση διατροφής συζύγου σε χρήμα λόγω εύλογης αιτίας διακοπής και ότι η ανάλογη διατροφή του τέκνου είναι 6.000 ευρώ μηνιαίως, με συμμετοχή του πατέρα 5.000 ευρώ. Δεν περιλαμβάνονται δαπάνες συντήρησης και λειτουργίας κατοικίας στις «λοιπές δαπάνες διαβίωσης». Οι αιτιολογίες για τις οικονομικές δυνάμεις είναι σαφείς και δεν παραβιάστηκαν διδάγματα κοινής πείρας.

Κύριοι Λόγοι Απόφασης

Ο λόγος αναίρεσης από το άρθρο 559 αριθ. 19 ΚΠολΔ απορρίφθηκε διότι οι αιτιολογίες για τις οικονομικές δυνάμεις του υπόχρεου ήταν πλήρεις και σαφείς: τα καθαρά κέρδη της εταιρίας συμφερόντων του θεωρήθηκαν εισόδημά του (περί τα 100.000 ευρώ μηνιαίως), χωρίς αντιφατική ταύτιση νομικού και φυσικού προσώπου, ενώ η σύζυγος δεν είχε πλέον εισόδημα. Ο λόγος από το άρθρο 559 αριθ. 1 περ. β ΚΠολΔ απορρίφθηκε ως απαράδεκτος, επειδή η επίκληση «διδάγματος κοινής πείρας» αφορούσε εκτίμηση αποδείξεων και όχι ερμηνεία ή υπαγωγή κανόνα δικαίου. Επί του ζητήματος των περιλαμβανόμενων δαπανών στη διατροφή του τέκνου, κρίθηκε ότι στις «λοιπές δαπάνες» δεν εντάσσονται έξοδα συντήρησης/λειτουργίας κατοικίας, αλλά οι συνήθεις δαπάνες διατροφής, ένδυσης, ψυχαγωγίας και ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης. Με βάση αυτά, η αναίρεση απορρίφθηκε.

Τελική Απόφαση

Απορρίπτει την από 15.2.2011 αίτηση του Γ. Σ. για αναίρεση της απόφασης 1142/2010 του Εφετείου Αθηνών. Καταδικάζει τον αναιρεσείοντα στα δικαστικά έξοδα των αναιρεσιβλήτων, τα οποία ορίζει στο ποσό των δύο χιλιάδων επτακοσίων (2.700) ευρώ.

Ακριβές Νομικό Ερώτημα

Αν, μετά από εύλογη αιτία διακοπής της έγγαμης συμβίωσης, η αξίωση διατροφής του συζύγου θεμελιώνεται σε μηνιαία χρηματική καταβολή με βάση τις ανάγκες και τις συνθήκες χωριστής διαβίωσης, και αν η ανάλογη διατροφή ανηλίκου περιλαμβάνει τις συνήθεις δαπάνες συντήρησης, ανατροφής και εκπαίδευσης (δίδακτρα, ιδιαίτερα, ιατροφαρμακευτική περίθαλψη), όχι όμως δαπάνες συντήρησης και λειτουργίας της κατοικίας.

Αναφορές σε Νόμους

Αριθμός

1552/2013

Έτος

2013

Δείτε την πλήρη απόφαση→

621/2021

2021Άρειος ΠάγοςΑστικό ΔίκαιοΔικονομικό Δίκαιο

Σχετικότητα: 90.6%

Κρίσιμα Πραγματικά Περιστατικά

Σύζυγοι τέλεσαν γάμο το 1985 και απέκτησαν δύο τέκνα, γεννηθέντα το 1997 και το 2006. Μετά τη γέννηση του δεύτερου τέκνου οι σχέσεις τους διαταράχθηκαν λόγω διαφωνιών για την ονοματοδοσία, απαγόρευσης επικοινωνίας της συζύγου με τους συγγενείς της, αδιάφορης συμπεριφοράς του συζύγου, νυχτερινών εξόδων του, αποκλειστικής οικονομικής διαχείρισης από αυτόν από το 2011, υπονοιών για εξωσυζυγικό δεσμό και περιστατικών χειροδικίας. Μετά τη διάσταση, η μητέρα μετοίκησε με τα τέκνα στη Γερμανία όπου διαμένουν σε μισθωμένη κατοικία, τα τέκνα φοιτούν σε σχολεία, είναι υγιή με ιατροφαρμακευτική κάλυψη από γερμανικό ασφαλιστικό φορέα. Ο πατέρας διατηρεί ατομική επιχείρηση εμπορίας ανταλλακτικών αυτοκινήτων με μηνιαίο εισόδημα 2.000 ευρώ, εισπράττει 150 ευρώ από εκμίσθωση διαμερίσματος, κατέχει δύο αυτοκίνητα (Ferrari και Seat Cordoba), είναι κύριος αξιόλογης ακίνητης περιουσίας (διαμέρισμα 98,22 τ.μ., κατάστημα 82,03 τ.μ., διώροφη οικοδομή), διαμένει σε ιδιόκτητη κατοικία των γονέων του και πάσχει από οστεοπόρωση.

Νομική Σκέψη του Δικαστηρίου

Το άρθρο 1511 σε συνδυασμό με τα άρθρα 1510, 1512-1514 ΑΚ ορίζει ότι για την ανάθεση της επιμέλειας ανηλίκου το δικαστήριο έχει ως αποκλειστικό οδηγό το συμφέρον του τέκνου, λαμβάνοντας υπόψη τους δεσμούς με τους γονείς, τις συμφωνίες τους και τη γνώμη του τέκνου. Τα άρθρα 1485, 1486 παρ.2, 1487, 1489 παρ.2 και 1493 ΑΚ ορίζουν ότι τα ανήλικα τέκνα έχουν δικαίωμα διατροφής από τους γονείς, το μέτρο της οποίας προσδιορίζεται με βάση τις ανάγκες του τέκνου και τις συνθήκες ζωής του. Το δικαστήριο διαπίστωσε ότι η μητέρα είναι καλή και στοργική, έχει δημιουργηθεί ισχυρός συναισθηματικός δεσμός με τα τέκνα που διαβιούν σε σταθερό περιβάλλον, φοιτούν σε σχολεία και έχουν προσαρμοστεί. Ο πατέρας εργάζεται πολλές ώρες, έχει επισφαλή υγεία λόγω οστεοπόρωσης και δεν μπορεί να προσφέρει σταθερή φροντίδα. Οι διατροφικές ανάγκες των ανηλίκων (στέγαση, τροφή, εκπαίδευση, ψυχαγωγία) ανέρχονται σε 500 ευρώ για τον πρώτο και 350 ευρώ για τη δεύτερη, ενώ ο πατέρας έχει μηνιαίο εισόδημα 2.000 ευρώ και αξιόλογη ακίνητη περιουσία. Εφαρμόζοντας τα κριτήρια του συμφέροντος του τέκνου, το δικαστήριο έκρινε ότι η μητέρα είναι καταλληλότερη για την επιμέλεια, ενώ για τη διατροφή αξιολόγησε τις συνθήκες ζωής των τέκνων και την οικονομική δυνατότητα του πατέρα, χωρίς να απαιτείται αναλυτικός προσδιορισμός κάθε δαπάνης.

Κύριοι Λόγοι Απόφασης

Η αίτηση αναίρεσης απορρίφθηκε διότι το Εφετείο ορθά εφάρμοσε τις διατάξεις των άρθρων 1510-1514 ΑΚ για την ανάθεση της επιμέλειας στη μητέρα ως καταλληλότερη, λαμβάνοντας υπόψη το συμφέρον των ανηλίκων, τον ισχυρό συναισθηματικό δεσμό τους με τη μητέρα, τη σταθερότητα του περιβάλλοντός τους και την αδυναμία του πατέρα να προσφέρει σταθερή φροντίδα λόγω εργασίας και προβλημάτων υγείας. Επίσης, ορθά εφάρμοσε τα άρθρα 1485, 1486, 1489 και 1493 ΑΚ για τη διατροφή, καθορίζοντας τα ποσά των 500 και 350 ευρώ μηνιαίως με βάση τις συνθήκες ζωής των ανηλίκων και την οικονομική δυνατότητα του πατέρα (εισόδημα 2.000 ευρώ, αξιόλογη ακίνητη περιουσία), χωρίς να απαιτείται αναλυτικός προσδιορισμός κάθε δαπάνης. Οι λόγοι αναίρεσης απορρίφθηκαν ως απαράδεκτοι ή αβάσιμοι, αφού επιχειρούσαν να πλήξουν την αναιρετικώς ανέλεγκτη εκτίμηση των αποδείξεων.

Τελική Απόφαση

Απορρίπτει την από 24/6/2015 αίτηση του Δ. Κ., για αναίρεση της με αριθμό 2050/2014 απόφασης του Εφετείου Θεσσαλονίκης. Καταδικάζει τον αναιρεσείοντα στην πληρωμή των δικαστικών εξόδων της αναιρεσίβλητης, τα οποία ορίζει στο ποσό των δύο χιλιάδων επτακοσίων (2,700) ευρώ.

Ακριβές Νομικό Ερώτημα

Αν για την ανάθεση της επιμέλειας ανηλίκων τέκνων σε έναν από τους διαστασέντες γονείς το δικαστήριο πρέπει να λαμβάνει ως αποκλειστικό κριτήριο το συμφέρον του ανηλίκου, αξιολογώντας τους δεσμούς με τους γονείς, την ικανότητα φροντίδας και τις συνθήκες διαβίωσης, και αν για τον προσδιορισμό του ύψους της διατροφής ανηλίκων τέκνων απαιτείται αναλυτικός προσδιορισμός των διατροφικών αναγκών ή αρκεί η αξιολόγηση των συνθηκών ζωής τους σε συνδυασμό με τις οικονομικές δυνατότητες του υπόχρεου γονέα.

Αριθμός

621/2021

Έτος

2021

Δείτε την πλήρη απόφαση→

1020/2021

2021Άρειος ΠάγοςΑστικό ΔίκαιοΔικονομικό Δίκαιο

Σχετικότητα: 90.2%

Κρίσιμα Πραγματικά Περιστατικά

Πατέρας και μητέρα απέκτησαν ανήλικο τέκνο εκτός γάμου, το οποίο ο πατέρας αναγνώρισε εκουσίως. Πατέρας, δικηγόρος ειδικευόμενος στο περιβαλλοντικό δίκαιο, με μηνιαία εισοδήματα 4.000 ευρώ από περιβαλλοντικές έρευνες στη Νέα Ζηλανδία, υπηρεσίες ως ανώτερος νομικός σύμβουλος στο δικηγορικό γραφείο «... Law Office» στη Σαουδική Αραβία και απασχόληση στο δικηγορικό γραφείο του πατέρα του. Κατοικεί σε ιδιόκτητη κατοικία, διαθέτει ΙΧΕ αυτοκίνητο AUDI A3 2.000 κκ, έχει στην κυριότητά του ποσοστό 25% γραφείου 127 τ.μ., δέκα αγροτεμάχια και άλλα ακίνητα. Μητέρα, δικηγόρος, εργαζόταν ως νομικός σύμβουλος σε ταξιδιωτικές εταιρείες με μηνιαία εισοδήματα 1.967,43 ευρώ και εισοδήματα από μισθώματα. Έχει στην κυριότητά της διόροφη νεοκλασσική οικοδομή (ισόγειο 80,46 τ.μ., πρώτος όροφος 80,46 τ.μ.), γραφείο 48 τ.μ. στα Ιωάννινα, αγροτεμάχιο. Μισθώνει κατοικία με μίσθωμα 500 ευρώ μηνιαίως. Διατροφικές ανάγκες ανηλίκου 550 ευρώ μηνιαίως, περιλαμβανομένων εξόδων παιδικού σταθμού 325 ευρώ.

Νομική Σκέψη του Δικαστηρίου

Το άρθρο 1515 παρ. 1 και 2 ΑΚ ορίζει ότι η γονική μέριμνα ανηλίκου τέκνου γεννηθέντος εκτός γάμου ανήκει στη μητέρα, ενώ ο πατέρας που το αναγνώρισε αποκτά γονική μέριμνα αλλά την ασκεί υπό προϋποθέσεις. Το άρθρο 47 εδ. α' ν. 2447/1996 καθιστά ανέκκλητη την απόφαση πρωτοβάθμιου δικαστηρίου επί ζητημάτων γονικής μέριμνας κατ' άρθρο 1515 ΑΚ. Η διάταξη αυτή δεν αντίκειται στο Σύνταγμα ή την ΕΣΔΑ, καθώς διασφαλίζει δικαστική προσφυγή χωρίς να εγγυάται δικαίωμα σε ένδικο μέσο. Το δικαστήριο διαπίστωσε ότι το πρωτοβάθμιο δικαστήριο απέρριψε την αγωγή περί ανάθεσης επιμέλειας με ισοκατανομή χρόνου. Το Εφετείο δέχθηκε τυπικά την έφεση και την απέρριψε κατ' ουσίαν ως προς το κεφάλαιο της επιμέλειας. Εφαρμόζοντας το άρθρο 47 εδ. α' ν. 2447/1996, το δικαστήριο έκρινε ότι η πρωτόδικη απόφαση ήταν ανέκκλητη ως προς την επιμέλεια του ανηλίκου, συνεπώς η έφεση ήταν απαράδεκτη. Το Εφετείο παρά το νόμο δεν κήρυξε το απαράδεκτο της εφέσεως, υποπίπτοντας στην πλημμέλεια του άρθρου 559 αριθ. 14 ΚΠολΔ.

Κύριοι Λόγοι Απόφασης

Η αναίρεση της προσβαλλόμενης απόφασης έγινε δεκτή διότι το Εφετείο παρά το νόμο δεν κήρυξε το απαράδεκτο της εφέσεως κατά το κεφάλαιο της επιμέλειας του ανηλίκου, καθόσον η πρωτόδικη απόφαση ήταν ανέκκλητη σύμφωνα με το άρθρο 47 εδ. α' ν. 2447/1996 σε συνδυασμό με το άρθρο 1515 ΑΚ. Η απαγόρευση εφέσεως καταλαμβάνει την περίπτωση αναθέσεως άσκησης επιμέλειας τέκνου γεννηθέντος εκτός γάμου. Κατά τα λοιπά, η αίτηση αναιρέσεως απορρίφθηκε ως προς τα ζητήματα διατροφής, καθώς το Εφετείο ορθά ερμήνευσε και εφάρμοσε τις διατάξεις των άρθρων 1389, 1390, 1484, 1485, 1486 παρ. 2, 1487, 1489 παρ. 2 και 1493 ΑΚ, προσδιορίζοντας τη διατροφή στο ποσό των 380 ευρώ μηνιαίως με βάση τις οικονομικές δυνατότητες του πατέρα (4.000 ευρώ μηνιαίως) και της μητέρας (1.967,43 ευρώ μηνιαίως) και τις ανάγκες του ανηλίκου (550 ευρώ μηνιαίως).

Τελική Απόφαση

Αναιρεί την υπ' αριθμ. 1600/2019 απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών, κατά το αναφερόμενο στο αιτιολογικό μέρος της. Κρατεί και δικάζει την υπόθεση. Απορρίπτει την από 24.10.2018 έφεση του αναιρεσείοντος κατά της υπ' αριθμ. 585/2018 αποφάσεως του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, κατά το αναφερόμενο στο αιτιολογικό κεφάλαιό της. Απορρίπτει κατά τα λοιπά την από 05.06.2019 αίτηση του Ν. Α. και τους από 01.12.2020 πρόσθετους λόγους αυτής για αναίρεση της υπ' αριθμ. 1600/2019 αποφάσεως του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών. Καταδικάζει τον αναιρεσείοντα στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσίβλητης, τα οποία ορίζει σε δύο χιλιάδες επτακόσια (2.700) ευρώ.

Ακριβές Νομικό Ερώτημα

Αν η απόφαση πρωτοβάθμιου δικαστηρίου επί αιτήσεως ανάθεσης άσκησης επιμέλειας ανηλίκου τέκνου γεννηθέντος εκτός γάμου κατ' άρθρο 1515 ΑΚ είναι ανέκκλητη σύμφωνα με το άρθρο 47 εδ. α' ν. 2447/1996 και αν η άσκηση εφέσεως κατά της αποφάσεως αυτής είναι απαράδεκτη.

Αναφορές σε Νόμους

Αριθμός

1020/2021

Έτος

2021

Δείτε την πλήρη απόφαση→

542/2023

2023Άρειος ΠάγοςΑστικό ΔίκαιοΔικονομικό Δίκαιο

Σχετικότητα: 90.0%

Κρίσιμα Πραγματικά Περιστατικά

Σύζυγοι με τρία ανήλικα τέκνα (γεννηθέντα το 2003, 2006 και 2009) διέκοψαν την έγγαμη συμβίωση το Νοέμβριο 2013 με αποχώρηση του συζύγου από τη συζυγική στέγη. Κατά τη διάρκεια της συμβίωσης η οικογένεια διέμενε σε μισθωμένη πολυτελή μονοκατοικία 450 τ.μ. με πισίνα στη Βάρκιζα με μηνιαίο μίσθωμα 1.000 ευρώ, τα τέκνα φοιτούσαν σε ιδιωτικό σχολείο, και η οικογένεια είχε υψηλό επίπεδο διαβίωσης. Ο σύζυγος, προερχόμενος από εφοπλιστική οικογένεια, εργαζόταν ως ναυλομεσίτης σε ναυτιλιακή εταιρεία με μηνιαία εισοδήματα κατά μέσο όρο 6.000 ευρώ, ενώ το 2011 έλαβε μέρισμα 60.140 δολαρίων και το 2012 εισόδημα 63.500 ευρώ από αλλοδαπή. Κατείχε δύο πολυτελή αυτοκίνητα (CHRYSLER GRAND CHEROKEE 2005 και MINI CABRIO COOPER 2009), οικόπεδο 4.060 τ.μ. με μονοκατοικία 200 τ.μ. στη Χαλκιδική και ποσοστό 18,33 τ.μ. εξ αδιαιρέτου οικοπέδου 1.231,74 τ.μ. Μετά τη διακοπή κατοικούσε στην πατρική οικία χωρίς μίσθωμα. Η σύζυγος δεν εργαζόταν, ασχολούνταν αποκλειστικά με τη φροντίδα των τέκνων, δεν διέθετε εισόδημα ούτε περιουσία. Μετά τη διακοπή μετακόμισε με τα τέκνα σε κατοικία που της παραχώρησαν φίλοι χωρίς μίσθωμα. Τα τέκνα συνέχισαν να φοιτούν στο ίδιο ιδιωτικό σχολείο με υποτροφία, ο μεγαλύτερος γιος ασχολούνταν με υδατοσφαίριση με μηνιαίο κόστος 70 ευρώ.

Νομική Σκέψη του Δικαστηρίου

Το άρθρο 1389 ΑΚ προβλέπει ότι μετά τη διακοπή της έγγαμης συμβίωσης, εκείνος από τους συζύγους που για εύλογη στο πρόσωπό του αιτία διακόπηκε η έγγαμη συμβίωση δικαιούται διατροφή σε χρήμα που υποκαθιστά τη συνεισφορά του υπόχρεου υπό συνθήκες οικογενειακής ζωής. Το μέτρο της διατροφής προσδιορίζεται με βάση τις ανάγκες του δικαιούχου όπως προκύπτουν υπό συνθήκες οικογενειακής ζωής σε συνδυασμό με τις εκατέρωθεν οικονομικές δυνάμεις. Για τα ανήλικα τέκνα, κατά τα άρθρα 1484-1493 ΑΚ, οι γονείς υποχρεούνται να τα διατρέφουν από κοινού ανάλογα με τις δυνάμεις τους. Το Εφετείο διαπίστωσε ότι ο σύζυγος αποχώρησε χωρίς εύλογη αιτία το Νοέμβριο 2013, είχε μηνιαία εισοδήματα 6.000 ευρώ, κατείχε ακίνητα και πολυτελή αυτοκίνητα, ενώ η σύζυγος δεν είχε εισόδημα και ασχολούνταν αποκλειστικά με τη φροντίδα των τριών ανηλίκων τέκνων. Κατά τη συμβίωση η οικογένεια είχε υψηλό επίπεδο διαβίωσης με πολυτελή κατοικία, ιδιωτικό σχολείο και έντονη κοινωνική ζωή. Εφαρμόζοντας τα κριτήρια των άρθρων 1389-1391 και 1484-1493 ΑΚ, το Εφετείο προσδιόρισε τη μηνιαία διατροφή της συζύγου σε 550 ευρώ και των τέκνων σε 700, 650 και 600 ευρώ αντίστοιχα, λαμβάνοντας υπόψη τις ανάγκες τους όπως διαμορφώθηκαν κατά τη συμβίωση και τις υπέρτερες οικονομικές δυνάμεις του συζύγου.

Κύριοι Λόγοι Απόφασης

Η αίτηση αναίρεσης απορρίφθηκε διότι το Εφετείο διέλαβε επαρκείς και σαφείς αιτιολογίες για τον προσδιορισμό της διατροφής. Δέχθηκε ότι ο σύζυγος είχε μηνιαία εισοδήματα 6.000 ευρώ κατά μέσο όρο και όχι 7.000 ευρώ όπως είχε κρίνει το πρωτοβάθμιο δικαστήριο, και καθόρισε τη διατροφή της συζύγου σε 550 ευρώ μηνιαίως και των τέκνων σε 700, 650 και 600 ευρώ αντίστοιχα, αντί των 600 και 800 ευρώ που είχε επιδικάσει το πρωτοβάθμιο δικαστήριο. Οι αιτιάσεις για έλλειψη νόμιμης βάσης, ανεπαρκείς αιτιολογίες και παραβίαση των κανόνων απόδειξης απορρίφθηκαν ως αβάσιμες ή απαράδεκτες, καθώς πλήττουν την ανέλεγκτη αναιρετικά εκτίμηση των αποδείξεων.

Τελική Απόφαση

ΑΠΟΡΡΙΠΤΕΙ την από 12.02.2020 αίτηση για αναίρεση της υπ' αριθμ. 3401/2019 απόφασης του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών. ΚΑΤΑΔΙΚΑΖΕΙ τον αναιρεσείοντα στην πληρωμή δύο χιλιάδων επτακοσίων (2.700) ευρώ, για τα δικαστικά έξοδα της αναιρεσίβλητης.

Ακριβές Νομικό Ερώτημα

Αν μετά τη διακοπή της έγγαμης συμβίωσης ο σύζυγος που διέκοψε χωρίς εύλογη αιτία υποχρεούται σε διατροφή του άλλου συζύγου και των ανήλικων τέκνων, και πώς προσδιορίζεται το μέτρο της διατροφής με βάση τις ανάγκες των δικαιούχων και τις οικονομικές δυνάμεις των διαδίκων.

Αναφορές σε Νόμους

Αριθμός

542/2023

Έτος

2023

Δείτε την πλήρη απόφαση→

Ύψος διατροφής ανήλικου τέκνου — υπολογισμός με βάση εισοδήματα γονέων

1. Νομικό Πλαίσιο

ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ

2. Νομολογία

Α) Ενισχυτικά επιχειρήματα

Β) Αντιμετώπιση αντιρρήσεων

3. Προτεινόμενη Επιχειρηματολογία

4. Νομολογιακή Ισχύς

5. Πρακτικές Συστάσεις

Αναζητήστε για τη δική σας υπόθεση