Διαζύγιο κατ' αντιδικία λόγω ισχυρού κλονισμού της έγγαμης σχέσης κατά ΑΚ 1439· τεκμήρια κλονισμού, διετής διάσταση, συνέπειες για διατροφή μετά το διαζύγιο

Κύρια Νομική Θέση

Κατά το ΑΚ Άρθρο 1439, το κατ’ αντιδικία διαζύγιο θεμελιώνεται είτε σε ισχυρό κλονισμό της έγγαμης σχέσης από λόγο που αφορά το πρόσωπο του εναγομένου ή και των δύο συζύγων, ώστε η συνέχιση της έγγαμης σχέσης να είναι αφόρητη για τον ενάγοντα, είτε στο αμάχητο τεκμήριο κλονισμού λόγω συνεχούς διάστασης δύο τουλάχιστον ετών. Η νομολογία που παρατίθεται είναι σταθερή ότι η υπαιτιότητα δεν αποτελεί προϋπόθεση της λύσης του γάμου και ότι η κρίση περί υπαιτιότητας δεν παράγει δεδικασμένο για μεταγενέστερες αξιώσεις, ιδίως για τη διατροφή μετά το διαζύγιο κατά ΑΚ Άρθρο 1442 και ΑΚ Άρθρο 1444.

1. Νομικό Πλαίσιο

ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ

ΑΚ Άρθρο 1439
Ορίζει δύο βασικές βάσεις διαζυγίου κατ’ αντιδικία:

  • παρ. 1: ισχυρός κλονισμός από λόγο που αφορά το πρόσωπο του εναγομένου ή και των δύο συζύγων, ώστε βάσιμα η εξακολούθηση της έγγαμης σχέσης να είναι αφόρητη για τον ενάγοντα.
  • Στο ίδιο άρθρο προβλέπονται μαχητά τεκμήρια κλονισμού σε περίπτωση:
  • διγαμίας,
  • μοιχείας,
  • εγκατάλειψης του ενάγοντος,
  • επιβουλής της ζωής του από τον εναγόμενο,
  • άσκησης ενδοοικογενειακής βίας εναντίον του ενάγοντος.
  • παρ. 3: αν οι σύζυγοι βρίσκονται σε διάσταση συνεχώς από δύο τουλάχιστον χρόνια, ο κλονισμός τεκμαίρεται αμάχητα και το διαζύγιο μπορεί να ζητηθεί ακόμη και αν ο λόγος του κλονισμού αφορά το πρόσωπο του ενάγοντος. Ο χρόνος συμπληρώνεται κατά τη συζήτηση της αγωγής και δεν εμποδίζεται από μικρές διακοπές που έγιναν ως προσπάθεια αποκατάστασης των σχέσεων.

Εφαρμόζεται στις ΑΠ 1416/2013, ΑΠ 1228/2015, ΑΠ 296/2023, ΑΠ 20/2015, ΑΠ 1570/2014, ΑΠ 428/2016, ΑΠ 2041/2025, ΑΠ 1650/2013, ΑΠ 107/2012, ΑΠ 576/2014, καθώς και στις αποφάσεις ΕφΠειρ 723/2018, ΕφΠειρ 232/2019, ΕφΠειρ 353/2025, ΕφΠειρ 348/2026, ΕφΠειρ 431/2019.

Ν3500 Άρθρο 1
Ορίζει την έννοια της ενδοοικογενειακής βίας και το πεδίο εφαρμογής της. Είναι κρίσιμο επειδή το ΑΚ Άρθρο 1439 ρητά προβλέπει ότι η άσκηση ενδοοικογενειακής βίας από τον εναγόμενο κατά του ενάγοντος θεμελιώνει τεκμήριο κλονισμού.

ΑΚ Άρθρο 1438
Ορίζει ότι ο γάμος λύεται με διαζύγιο, το οποίο απαγγέλλεται με αμετάκλητη δικαστική απόφαση ή με συμφωνία κατά το ΑΚ Άρθρο 1441. Εφαρμόζεται ως βάση του διαπλαστικού αποτελέσματος της απόφασης διαζυγίου.

ΑΚ Άρθρο 1442
Ρυθμίζει τη διατροφή μετά το διαζύγιο. Ο πρώην σύζυγος δικαιούται διατροφή, εφόσον δεν μπορεί να εξασφαλίσει τη διατροφή του από εισοδήματα ή περιουσία του, στις εξής περιπτώσεις:
1. ηλικία ή κατάσταση υγείας που δεν επιτρέπει να αρχίσει ή να συνεχίσει κατάλληλο επάγγελμα,
2. επιμέλεια ανήλικου τέκνου που εμποδίζει την άσκηση κατάλληλου επαγγέλματος,
3. έλλειψη σταθερής κατάλληλης εργασίας ή ανάγκη επαγγελματικής εκπαίδευσης, για διάστημα έως τρία έτη από την έκδοση του διαζυγίου,
4. κάθε άλλη περίπτωση όπου η επιδίκαση επιβάλλεται από λόγους επιείκειας.

Εφαρμόζεται στις ΑΠ 1416/2013, ΑΠ 1228/2015, ΑΠ 1570/2014, ΑΠ 428/2016, ΑΠ 107/2012, ΑΠ 576/2014 ως διάταξη που δείχνει ότι η υπαιτιότητα δεν αποτελεί στοιχείο της δίκης διαζυγίου, αλλά μπορεί να έχει σημασία μόνο στο πλαίσιο της μεταγενέστερης διατροφής σε συνδυασμό με το ΑΚ Άρθρο 1444.

ΑΚ Άρθρο 1443
Παραπέμπει αναλόγως στα ΑΚ Άρθρο 1487, 1493, 1494 και 1498 για το δικαίωμα διατροφής μετά το διαζύγιο. Ορίζει επίσης ότι η διατροφή προκαταβάλλεται σε χρήμα κάθε μήνα και μπορεί να καταβληθεί εφάπαξ με έγγραφη συμφωνία ή με απόφαση δικαστηρίου αν συντρέχουν ιδιαίτεροι λόγοι.

ΑΚ Άρθρο 1444
Θέτει κρίσιμη ρήτρα παρέκκλισης: η διατροφή μπορεί να αποκλειστεί ή να περιοριστεί, αν αυτό επιβάλλεται από σπουδαίους λόγους, ιδίως:

  • αν ο γάμος είχε μικρή χρονική διάρκεια,
  • αν ο δικαιούχος είναι υπαίτιος του διαζυγίου,
  • αν προκάλεσε εκούσια την απορία του.

Επίσης, το δικαίωμα παύει αν ο δικαιούχος ξαναπαντρευτεί ή συζεί μόνιμα με άλλον σε ελεύθερη ένωση.

Άρα, ο γενικός κανόνας του ΑΚ Άρθρο 1442 υπέρ της διατροφής δεν είναι απόλυτος· πρέπει πάντοτε να ελέγχεται αν ενεργοποιείται ο περιορισμός ή αποκλεισμός του ΑΚ Άρθρο 1444.

ΑΚ Άρθρο 1445
Θεσπίζει υποχρέωση ακριβών πληροφοριών για περιουσία και εισοδήματα των πρώην συζύγων, χρήσιμη για τον καθορισμό του ύψους της διατροφής.

ΑΚ Άρθρο 1493
Το μέτρο της διατροφής προσδιορίζεται με βάση τις ανάγκες του δικαιούχου, όπως προκύπτουν από τις συνθήκες της ζωής του.

ΑΚ Άρθρο 1487
Ο υπόχρεος δεν οφείλει διατροφή αν, ενόψει και των λοιπών υποχρεώσεών του, δεν είναι σε θέση να τη δώσει χωρίς να διακινδυνεύσει τη δική του διατροφή. Εφαρμόζεται αναλόγως μέσω του ΑΚ Άρθρο 1443.

ΑΚ Άρθρο 1491 και ΑΚ Άρθρο 1492
Δείχνουν τη θέση του πρώην συζύγου στη σειρά των δικαιούχων και τη σχέση της υποχρέωσης του πρώην συζύγου με άλλους υπόχρεους συγγενείς.

ΚΠολΔ Άρθρο 592, ΚΠολΔ Άρθρο 17, ΚΠολΔ Άρθρο 681Β
Αφορούν τη διαδικαστική υπαγωγή των διαφορών διαζυγίου και διατροφής στις οικογενειακές διαφορές και στην αρμοδιότητα του Μονομελούς Πρωτοδικείου. Επειδή το ερώτημα αφορά κυρίως το ουσιαστικό ζήτημα, οι διατάξεις αυτές έχουν μόνο επικουρική σημασία.

2. Νομολογία

Α) Ενισχυτικά επιχειρήματα

1. ΑΠ 296/2023

  • Σχετικότητα: Υπόθεση όπου η αγωγή διαζυγίου στηρίχθηκε σωρευτικά σε ισχυρό κλονισμό και σε διετή διάσταση, ενώ ο εναγόμενος προέβαλε και ένσταση καταχρηστικής άσκησης λόγω ηλικίας, υγείας, έλλειψης εξειδίκευσης και απώλειας ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης.
  • Κρίση: Απορρίφθηκε η αίτηση αναίρεσης. Το δικαστήριο έκρινε ότι η αγωγή ήταν ορισμένη ως προς τη βάση της διάστασης και ότι το δικαστήριο μπορούσε να εξετάσει πρώτα την επικουρική βάση της διετούς διάστασης. Τα δικαστικά έξοδα συμψηφίστηκαν.
  • Εφαρμογή: Ισχυρό επιχείρημα ότι, όταν σωρεύονται οι βάσεις του ΑΚ Άρθρο 1439 παρ. 1 ΑΚ και ΑΚ Άρθρο 1439 παρ. 3 ΑΚ, το δικαστήριο μπορεί να δεχθεί πρώτα τη δεύτερη, εφόσον αρκεί για τη λύση του γάμου. Επίσης, η απώλεια περίθαλψης, η ηλικία και η αδυναμία εργασίας δεν εμποδίζουν το διαζύγιο, αλλά μεταφέρονται στο πεδίο της διατροφής μετά το διαζύγιο κατά ΑΚ Άρθρο 1442.

2. ΑΠ 1416/2013

  • Σχετικότητα: Υπόθεση με διετή διάσταση και ζήτημα αν οι αιτιολογίες περί υπαιτιότητας στη δίκη διαζυγίου επηρεάζουν μεταγενέστερες έννομες σχέσεις, ιδίως διατροφή.
  • Κρίση: Απορρίφθηκε η αναίρεση. Το δικαστήριο έκρινε ότι το δεδικασμένο της διαπλαστικής απόφασης διαζυγίου περιορίζεται στη λύση του γάμου και δεν εκτείνεται σε ζητήματα υπαιτιότητας. Δικαστικά έξοδα: 2.700 ευρώ.
  • Εφαρμογή: Είναι η κρισιμότερη απόφαση για το ερώτημά σας ως προς τη σύνδεση διαζυγίου και διατροφής. Υποστηρίζει ευθέως ότι η κρίση περί κλονισμού ή υπαιτιότητας στη δίκη του διαζυγίου δεν δεσμεύει τη μεταγενέστερη δίκη διατροφής κατά ΑΚ Άρθρο 1442 και ΑΚ Άρθρο 1444.

3. ΑΠ 1228/2015

  • Σχετικότητα: Υπόθεση με παραδοχή και των δύο βάσεων λύσης του γάμου: ισχυρού κλονισμού και διετούς διάστασης.
  • Κρίση: Η αίτηση αναιρέσεως απορρίφθηκε ως απαράδεκτη λόγω έλλειψης εννόμου συμφέροντος. Δικαστικά έξοδα: 2.700 ευρώ.
  • Εφαρμογή: Ενισχύει ότι η υπαιτιότητα είναι αδιάφορη για τη λύση του γάμου και ότι, όταν έχει ήδη επέλθει η λύση με βάση το ΑΚ Άρθρο 1439, δεν υπάρχει έννομο συμφέρον για περαιτέρω διαμάχη μόνο ως προς το ποιος «φταίει».

4. ΑΠ 1570/2014

  • Σχετικότητα: Υπόθεση όπου συνυπήρχαν γεγονότα που αφορούσαν και τους δύο συζύγους και συνεχής διετής διάσταση.
  • Κρίση: Απορρίφθηκε η αναίρεση ως απαράδεκτη λόγω έλλειψης εννόμου συμφέροντος. Δικαστικά έξοδα: 2.700 ευρώ.
  • Εφαρμογή: Χρήσιμη για να υποστηριχθεί ότι ο κλονισμός μπορεί να στηρίζεται σε γεγονότα που αφορούν και τους δύο συζύγους, όχι μόνο τον εναγόμενο, αρκεί να μην αφορούν αποκλειστικά τον ενάγοντα.

5. ΕφΠειρ 723/2018

  • Σχετικότητα: Δεν είχε συμπληρωθεί διετής διάσταση κατά τη συζήτηση στον πρώτο βαθμό, αλλά το Εφετείο δέχθηκε διαζύγιο λόγω ισχυρού κλονισμού από λόγους αφορώντες και στους δύο συζύγους.
  • Κρίση: Έγινε δεκτή η αγωγή και απαγγέλθηκε η λύση του γάμου. Τα έξοδα συμψηφίστηκαν.
  • Εφαρμογή: Πολύ χρήσιμη όταν η διετής διάσταση δεν έχει ακόμη συμπληρωθεί ή αμφισβητείται. Δείχνει ότι η κύρια βάση του ΑΚ Άρθρο 1439 παρ. 1 ΑΚ μπορεί να ευδοκιμήσει αυτοτελώς, ακόμη και χωρίς το τεκμήριο της παρ. 3.

6. ΕφΠειρ 353/2025

  • Σχετικότητα: Υπόθεση όπου δεν αποδείχθηκε διετής διάσταση κατά τον χρόνο συζήτησης, αλλά αποδείχθηκε ισχυρός κλονισμός από γεγονότα που αφορούσαν και τους δύο συζύγους.
  • Κρίση: Η έφεση έγινε δεκτή, η αγωγή διαζυγίου έγινε δεκτή και απαγγέλθηκε η λύση του γάμου. Επιστράφηκε e-παράβολο 100 ευρώ.
  • Εφαρμογή: Ενισχύει τη στρατηγική σωρευτικής προβολής κύριας βάσης από ΑΚ Άρθρο 1439 παρ. 1 ΑΚ και επικουρικής από ΑΚ Άρθρο 1439 παρ. 3 ΑΚ.

7. ΑΠ 1650/2013

  • Σχετικότητα: Εστιάζει ειδικά στη λειτουργία της διετούς διάστασης και στο κρίσιμο χρονικό σημείο συμπλήρωσής της.
  • Κρίση: Απορρίφθηκε η αναίρεση. Δικαστικά έξοδα: 2.700 ευρώ.
  • Εφαρμογή: Κρίσιμο επιχείρημα ότι ο χρόνος της διετίας κρίνεται κατά την πρώτη συζήτηση της αγωγής και ότι ο ισχυρισμός περί μη συμπλήρωσης διετίας αποτελεί άρνηση της ιστορικής βάσης.

8. ΑΠ 576/2014

  • Σχετικότητα: Υπόθεση όπου η διάσταση είχε υπερβεί τη διετία και η μία πλευρά επιδίωκε ουσιαστικά κρίση περί υπαιτιότητας.
  • Κρίση: Απορρίφθηκε η αίτηση αναίρεσης. Δικαστικά έξοδα: 2.700 ευρώ.
  • Εφαρμογή: Ισχυρό επιχείρημα ότι, μετά την ευδοκίμηση της βάσης του ΑΚ Άρθρο 1439 παρ. 3 ΑΚ, η έρευνα υπαιτιότητας είναι αδιάφορη και δεν θεμελιώνει έννομο συμφέρον.

Β) Αντιμετώπιση αντιρρήσεων

1. ΕφΠειρ 431/2019

  • Ποια θέση μπορεί να επικαλεστεί ο αντίδικος: Ότι η βάση της διετούς διάστασης δεν μπορεί να ληφθεί υπόψη αν δεν έχει περιληφθεί στην αγωγή και ότι δεν αρκεί γενική επίκληση κλονισμού.
  • Διαφοροποίηση: Η απόφαση αυτή δεν αντιστρατεύεται την κύρια θέση σας· απλώς επιβεβαιώνει ότι η βάση της διετούς διάστασης πρέπει να έχει ρητά προβληθεί στο δικόγραφο. Άρα, πρακτικά, η αγωγή πρέπει να περιέχει σαφή ιστορική βάση τόσο για την παρ. 1 όσο και για την παρ. 3 του ΑΚ Άρθρο 1439.

2. ΑΠ 428/2016

  • Ποια θέση μπορεί να επικαλεστεί ο αντίδικος: Ότι δεν θεμελιώνεται διαζύγιο όταν ο κλονισμός συνδέεται αποκλειστικά με το πρόσωπο του ενάγοντος.
  • Διαφοροποίηση: Η ίδια απόφαση δέχεται ότι αρκεί κλονισμός από γεγονότα που αφορούν τον εναγόμενο ή και τους δύο συζύγους. Επομένως, η αντίκρουση είναι αποδεικτική: πρέπει να αναδειχθεί ότι τα κλονιστικά γεγονότα δεν ανάγονται αποκλειστικά στον ενάγοντα.

3. Προτεινόμενη Επιχειρηματολογία

Α. Για τη θεμελίωση του διαζυγίου

1. Κύρια βάση: ΑΚ Άρθρο 1439 παρ. 1 ΑΚ

  • Να εκτεθούν συγκεκριμένα περιστατικά που καθιστούν τη συνέχιση της έγγαμης σχέσης αφόρητη.
  • Αν υπάρχουν περιστατικά όπως μοιχεία, εγκατάλειψη, ενδοοικογενειακή βία, να προβληθούν ρητά, διότι το ίδιο το ΑΚ Άρθρο 1439 τα αναγνωρίζει ως περιπτώσεις όπου ο κλονισμός τεκμαίρεται, εφόσον ο εναγόμενος δεν αποδείξει το αντίθετο.
  • Να τονιστεί ότι, κατά ΑΠ 1228/2015, ΑΠ 1570/2014, ΑΠ 428/2016, ΕφΠειρ 723/2018, δεν απαιτείται απόδειξη «υπαιτιότητας» με την παλαιά έννοια, αλλά αντικειμενική προσφορότητα των γεγονότων να κλονίσουν σοβαρά τον γάμο.

2. Επικουρική βάση: ΑΚ Άρθρο 1439 παρ. 3 ΑΚ

  • Να αναφερθούν με σαφήνεια:
  • η έναρξη της διάστασης,
  • η συνεχής διάρκειά της,
  • η έλλειψη πραγματικής αποκατάστασης της συμβίωσης.
  • Με βάση ΑΠ 296/2023 και ΑΠ 1650/2013, αρκεί η αναφορά της διάστασης, της διάρκειάς της και της πρόθεσης διακοπής της συμβίωσης.
  • Να υποστηριχθεί ότι το δικαστήριο μπορεί να εξετάσει πρώτα αυτή τη βάση, ακόμη και αν προβάλλεται επικουρικά: ΑΠ 296/2023, ΑΠ 2041/2025.

3. Αν ο αντίδικος επιμείνει στην υπαιτιότητα

  • Να προβληθεί ότι η υπαιτιότητα είναι νομικά αδιάφορη για τη λύση του γάμου και ότι η σχετική αιτιολογία δεν παράγει δεδικασμένο: ΑΠ 1416/2013, ΑΠ 1228/2015, ΑΠ 1570/2014, ΑΠ 576/2014.

Β. Για το ζήτημα της διατροφής μετά το διαζύγιο

1. Αυτοτέλεια της αξίωσης διατροφής

  • Η αξίωση του πρώην συζύγου κρίνεται με βάση τα ΑΚ Άρθρο 1442, 1443, 1444, όχι από το σκεπτικό της απόφασης διαζυγίου.
  • Κατά ΑΠ 1416/2013, το δεδικασμένο της απόφασης διαζυγίου δεν εκτείνεται σε ζητήματα υπαιτιότητας ούτε επηρεάζει δίκες διατροφής μετά το διαζύγιο.

2. Προϋποθέσεις

  • Ο αιτών διατροφή πρέπει να αποδείξει ότι δεν μπορεί να εξασφαλίσει τη διατροφή του από εισοδήματα ή περιουσία του: ΑΚ Άρθρο 1442.
  • Πρέπει να υπαχθεί σε μία από τις τέσσερις περιπτώσεις του άρθρου αυτού.
  • Το ύψος θα κριθεί με βάση τις ανάγκες του δικαιούχου και τις δυνατότητες του υποχρέου: ΑΚ Άρθρο 1493, ΑΚ Άρθρο 1487, μέσω ΑΚ Άρθρο 1443.

3. Περιορισμός ή αποκλεισμός

  • Ο αντίδικος μπορεί να επικαλεστεί ΑΚ Άρθρο 1444:
  • μικρή διάρκεια γάμου,
  • υπαιτιότητα του δικαιούχου για το διαζύγιο,
  • εκούσια πρόκληση απορίας.
  • Εδώ χρειάζεται προσοχή: ενώ η υπαιτιότητα δεν είναι κρίσιμη για τη λύση του γάμου, μπορεί να αποκτήσει σημασία μόνο στο πλαίσιο του περιορισμού ή αποκλεισμού της διατροφής κατά ΑΚ Άρθρο 1444.

4. Αποδεικτική στρατηγική

  • Να ζητηθούν στοιχεία εισοδημάτων και περιουσίας με επίκληση του ΑΚ Άρθρο 1445.
  • Να τεκμηριωθούν:
  • ανάγκες διαβίωσης,
  • κατάσταση υγείας ή ηλικίας,
  • επιμέλεια ανηλίκου,
  • αδυναμία εύρεσης σταθερής κατάλληλης εργασίας,
  • τυχόν λόγοι επιείκειας.

4. Νομολογιακή Ισχύς

Παγία ως προς τα εξής σημεία:

1. Η λύση του γάμου κατά ΑΚ Άρθρο 1439 δεν προϋποθέτει απόδειξη υπαιτιότητας.
2. Η διετής διάσταση του ΑΚ Άρθρο 1439 παρ. 3 ΑΚ θεμελιώνει αυτοτελώς και αμάχητα τον κλονισμό.
3. Όταν σωρεύονται οι βάσεις των παρ. 1 και 3, το δικαστήριο μπορεί να εξετάσει πρώτα τη βάση της διάστασης.
4. Η απόφαση διαζυγίου δεν παράγει δεδικασμένο ως προς την υπαιτιότητα και δεν δεσμεύει τη μεταγενέστερη δίκη διατροφής.

Τα παραπάνω υποστηρίζονται από σειρά αποφάσεων του Αρείου Πάγου: ΑΠ 1416/2013, ΑΠ 1228/2015, ΑΠ 296/2023, ΑΠ 20/2015, ΑΠ 1570/2014, ΑΠ 428/2016, ΑΠ 2041/2025, ΑΠ 1650/2013, ΑΠ 107/2012, ΑΠ 576/2014.

5. Πρακτικές Συστάσεις

1. Στο δικόγραφο της αγωγής να σωρευθούν ρητά:

  • κύρια βάση από ΑΚ Άρθρο 1439 παρ. 1 ΑΚ,
  • επικουρική βάση από ΑΚ Άρθρο 1439 παρ. 3 ΑΚ.

2. Για την παρ. 1 να εξειδικευθούν συγκεκριμένα κλονιστικά περιστατικά, ιδίως αν εμπίπτουν στα τεκμήρια του άρθρου:

  • μοιχεία,
  • εγκατάλειψη,
  • ενδοοικογενειακή βία.

3. Για την παρ. 3 να προσδιοριστεί με ακρίβεια:

  • πότε άρχισε η διάσταση,
  • ότι είναι συνεχής,
  • ότι τυχόν επαφές ήταν μόνο μικρές προσπάθειες αποκατάστασης.

4. Αν ο αντίδικος προβάλλει ανάγκη διατροφής, να διαχωριστεί καθαρά:

  • άλλο η λύση του γάμου,
  • άλλο η μεταγενέστερη ή σωρευόμενη αξίωση διατροφής κατά ΑΚ Άρθρο 1442 επ.
  • Να τονιστεί με ΑΠ 1416/2013 ότι η κρίση περί κλονισμού δεν λύνει το ζήτημα της διατροφής.

5. Σε υπόμνημα ή προτάσεις, να επικαλεστείτε κατά προτεραιότητα:

  • ΑΠ 296/2023 για τη σωρευτική προβολή βάσεων και την αλυσιτέλεια της έρευνας υπαιτιότητας μετά τη διετή διάσταση,
  • ΑΠ 1416/2013 για τη μη επέκταση του δεδικασμένου στη διατροφή,
  • ΑΠ 1650/2013 για τον χρόνο συμπλήρωσης της διετίας,
  • ΕφΠειρ 723/2018 ή ΕφΠειρ 353/2025 αν η διετία αμφισβητείται αλλά υπάρχουν ισχυρά κλονιστικά περιστατικά.

Αν θέλετε, μπορώ στο επόμενο βήμα να σας δώσω έτοιμο σχέδιο νομικής επιχειρηματολογίας/σκελετό αγωγής ή προτάσεων ειδικά για:
α) τον ενάγοντα σύζυγο ή
β) τον εναγόμενο που αντιτάσσει αίτημα διατροφής μετά το διαζύγιο.

ΑΚ Άρθρο 1439

Αστικός Κώδικας (Π.Δ. 456/1984)Τροποποίηση: 26/11/2008
Σχετικότητα 97.8%
Κείμενο Άρθρου
ΑΚ Άρθρο 1439: Ισχυρός κλονισμός "Καθένας από τους συζύγους μπορεί να ζητήσει το διαζύγιο, όταν οι μεταξύ τους σχέσεις έχουν κλονισθεί τόσο ισχυρά, από λόγο που αφορά το πρόσωπο του εναγομένου ή και των δύο συζύγων, ώστε βάσιμα η εξακολούθηση της έγγαμης σχέσης να είναι αφόρητη για τον ενάγοντα. «Εφόσον ο εναγόμενος δεν αποδεικνύει το αντίθετο, ο κλονισμός τεκμαίρεται σε περίπτωση διγαμίας ή μοιχείας αυτού, εγκατάλειψης του ενάγοντος ή επιβουλής της ζωής του από τον εναγόμενο, καθώς και σε περίπτωση άσκησης από τον εναγόμενο ενδοοικογενειακής βίας εναντίον του ενάγοντος.». «Εφόσον οι σύζυγοι βρίσκονται σε διάσταση συνεχώς από δύο τουλάχιστον χρόνια, ο κλονισμός τεκμαίρεται αμάχητα και το διαζύγιο μπορεί να ζητηθεί, έστω και αν ο λόγος του κλονισμού αφορά στο πρόσωπο του ενάγοντος. Η συμπλήρωση του χρόνου διάστασης υπολογίζεται κατά το χρόνο συζήτησης της αγωγής και δεν εμποδίζεται από μικρές διακοπές που έγιναν ως προσπάθεια αποκατάστασης των σχέσεων μεταξύ των συζύγων.».
Κώδικας
Αστικός Κώδικας (Π.Δ. 456/1984)
Άνοιγμα άρθρου

ΑΚ Άρθρο 1442

Αστικός Κώδικας (Π.Δ. 456/1984)
Σχετικότητα 95.8%
Κείμενο Άρθρου
ΑΚ Άρθρο 1442: Διατροφή Εφόσον ο ένας από τους πρώην συζύγους δεν μπορεί να εξασφαλίσει τη διατροφή του από τα εισοδήματά του ή από την περιουσία του, δικαιούται να ζητήσει διατροφή από τον άλλον: 1. αν κατά την έκδοση του διαζυγίου ή κατά το τέλος των χρονικών περιόδων που προβλέπονται στις επόμενες περιπτώσεις βρίσκεται σε ηλικία ή σε κατάσταση υγείας που δεν επιτρέπει να αναγκαστεί να αρχίσει ή να συνεχίσει την άσκηση κατάλληλου επαγγέλματος, ώστε να εξασφαλίζει απ' αυτό τη διατροφή του. 2. αν έχει την επιμέλεια ανήλικου τέκνου και γι' αυτό το λόγο εμποδίζεται στην άσκηση κατάλληλου επαγγέλματος. 3. αν δεν βρίσκει σταθερή κατάλληλη εργασία ή χρειάζεται κάποια επαγγελματική εκπαίδευση, και στις δύο όμως περιπτώσεις για ένα διάστημα που δεν μπορεί να ξεπεράσει τα τρία χρόνια από την έκδοση του διαζυγίου. 4. σε κάθε άλλη περίπτωση, όπου η επιδίκαση διατροφής κατά την έκδοση του διαζυγίου επιβάλλεται από λόγους επιείκειας.
Κώδικας
Αστικός Κώδικας (Π.Δ. 456/1984)
Άνοιγμα άρθρου

ΑΚ Άρθρο 1443

Αστικός Κώδικας (Π.Δ. 456/1984)
Σχετικότητα 92.2%
Κείμενο Άρθρου
ΑΚ Άρθρο 1443: Οι διατάξεις των άρθρων 1487, 1493, 1494 και 1498 εφαρμόζονται αναλόγως και για το δικαίωμα διατροφής μετά το διαζύγιο. Η διατροφή προκαταβάλλεται σε χρήμα κάθε μήνα. Η διατροφή μπορεί να καταβληθεί εφάπαξ, αν οι πρώην σύζυγοι συμφωνούν σ' αυτό εγγράφως, ή με απόφαση του δικαστηρίου, αν συντρέχουν ιδιαίτεροι λόγοι.
Κώδικας
Αστικός Κώδικας (Π.Δ. 456/1984)
Άνοιγμα άρθρου

ΑΚ Άρθρο 1444

Αστικός Κώδικας (Π.Δ. 456/1984)
Σχετικότητα 91.8%
Κείμενο Άρθρου
ΑΚ Άρθρο 1444: Η διατροφή μπορεί να αποκλειστεί ή να περιοριστεί, αν αυτό επιβάλλεται από σπουδαίους λόγους, ιδίως αν ο γάμος είχε μικρή χρονική διάρκεια ή αν ο δικαιούχος είναι υπαίτιος του διαζυγίου του ή προκάλεσε εκούσια την απορία του. Το δικαίωμα διατροφής παύει, αν ο δικαιούχος ξαναπαντρευτεί, ή αν συζεί μόνιμα με κάποιον άλλο σε ελεύθερη ένωση. Το δικαίωμα διατροφής δεν παύει με το θάνατο του υποχρέου, παύει όμως με το θάνατο του δικαιούχου εκτός αν αφορά παρελθόντα χρόνο ή δόσεις απαιτητές κατά το χρόνο του θανάτου.
Κώδικας
Αστικός Κώδικας (Π.Δ. 456/1984)
Άνοιγμα άρθρου

ΑΚ Άρθρο 1491

Αστικός Κώδικας (Π.Δ. 456/1984)
Σχετικότητα 90.4%
Κείμενο Άρθρου
ΑΚ Άρθρο 1491: Όταν το πρόσωπο είναι έγγαμο, η υποχρέωση των κατιόντων και των ανιόντων του να το διατρέφουν υπάρχει μόνο αν ο σύζυγός του, ενόψει των λοιπών υποχρεώσεών του, δεν είναι σε θέση να του παρέχει την οφειλόμενη διατροφή χωρίς να κινδυνεύει η δική του διατροφή ή αν, για πραγματικούς ή νομικούς λόγους, είναι αδύνατη ή ιδιαίτερα δυσχερής η δικαστική επιδίωξη εναντίον του στην ημεδαπή. Το ίδιο ισχύει και για τον διαζευγμένο, όταν ο πρώην σύζυγός του έχει απέναντί του υποχρέωση διατροφής.
Κώδικας
Αστικός Κώδικας (Π.Δ. 456/1984)
Άνοιγμα άρθρου

ΑΚ Άρθρο 1487

Αστικός Κώδικας (Π.Δ. 456/1984)
Σχετικότητα 88.5%
Κείμενο Άρθρου
ΑΚ Άρθρο 1487: Δεν έχει υποχρέωση διατροφής εκείνος που, ενόψει και των λοιπών υποχρεώσεών του, δεν είναι σε θέση να τη δώσει χωρίς να διακινδυνεύσει η δική του διατροφή. Ο κανόνας αυτός δεν ισχύει, όταν πρόκειται για τη διατροφή ανήλικου τέκνου από το γονέα του, εκτός αν αυτό μπορεί να στραφεί εναντίον άλλου υποχρέου ή αν μπορεί να διατραφεί από την περιουσία του.
Κώδικας
Αστικός Κώδικας (Π.Δ. 456/1984)
Άνοιγμα άρθρου

ΑΚ Άρθρο 1490

Αστικός Κώδικας (Π.Δ. 456/1984)
Σχετικότητα 88.3%
Κείμενο Άρθρου
ΑΚ Άρθρο 1490: Αν ένας από τους ανιόντες ή τους κατιόντες δεν είναι σε θέση να δώσει διατροφή, η υποχρέωση βαρύνει εκείνον που είναι υπόχρεος ύστερα από αυτόν. Το ίδιο ισχύει και όταν, για πραγματικούς ή νομικούς λόγους, είναι αδύνατη ή ιδιαίτερα δυσχερής η δικαστική επιδίωξη στην ημεδαπή εναντίον εκείνου που έχει την υποχρέωση. Στην περίπτωση που καταβάλλει τη διατροφή, αντί για τον αμέσως υπόχρεο, άλλο πρόσωπο, αυτό υποκαθίσταται αυτοδικαίως στα δικαιώματα εκείνου που την έλαβε: 1. αν κατέβαλε τη διατροφή δυνάμει του δεύτερου εδαφίου της προηγούμενης παραγράφου. 2. αν πρόκειται για το κράτος ή νομικό πρόσωπο δημόσιου δικαίου ή κοινωφελές ίδρυμα που ανέλαβε τη διατροφή του δικαιούχου ανηλίκου στη θέση του υπόχρεου συγγενή του. 3. αν πρόκειται για ιδιώτες, στους οποίους ανατέθηκε η επιμέλεια του προσώπου του δικαιούχου ανηλίκου, σύμφωνα με τα άρθρα 1513, 1514, 1532, 1533 και 1535. 4. αν ο δικαιούχος της διατροφής είναι ανήλικος και τη διατροφή κατέβαλε, στη θέση του υπόχρεου γονέα του, ο σύζυγος του τελευταίου.
Κώδικας
Αστικός Κώδικας (Π.Δ. 456/1984)
Άνοιγμα άρθρου

ΑΚ Άρθρο 1445

Αστικός Κώδικας (Π.Δ. 456/1984)
Σχετικότητα 87.9%
Κείμενο Άρθρου
ΑΚ Άρθρο 1445: Ο καθένας από τους πρώην συζύγους είναι υποχρεωμένος να δίνει στον άλλον ακριβείς πληροφορίες για την περιουσία του και τα εισοδήματά του, εφόσον είναι χρήσιμες για τον καθορισμό του ύψους της διατροφής. Με αίτηση ενός από τους πρώην συζύγους, που διαβιβάζεται μέσω του αρμόδιου εισαγγελέα, ο εργοδότης, η αρμόδια υπηρεσία και ο αρμόδιος οικονομικός έφορος είναι υποχρεωμένοι να δίνουν κάθε χρήσιμη πληροφορία για την περιουσιακή κατάσταση του άλλου συζύγου και προπάντων για τα εισοδήματά του.
Κώδικας
Αστικός Κώδικας (Π.Δ. 456/1984)
Άνοιγμα άρθρου

ΑΚ Άρθρο 1390

Αστικός Κώδικας (Π.Δ. 456/1984)
Σχετικότητα 87.8%
Κείμενο Άρθρου
ΑΚ Άρθρο 1390: "Στην υποχρέωση του προηγούμενου άρθρου περιλαμβάνονται ειδικότερα η αμοιβαία υποχρέωση των συζύγων για διατροφή τους, η κοινή υποχρέωση για διατροφή των τέκνων τους και γενικά η υποχρέωση για συμβολή τους στη λειτουργία του κοινού οίκου. Το μέτρο της υποχρέωσης προσδιορίζεται ανάλογα με τις συνθήκες της οικογενειακής ζωής και η εκπλήρωσή της γίνεται με τον τρόπο που επιβάλλει η έγγαμη συμβίωση".
Κώδικας
Αστικός Κώδικας (Π.Δ. 456/1984)
Άνοιγμα άρθρου

ΑΚ Άρθρο 1493

Αστικός Κώδικας (Π.Δ. 456/1984)
Σχετικότητα 87.1%
Κείμενο Άρθρου
ΑΚ Άρθρο 1493: Μέτρο και περιεχόμενο της διατροφής Το μέτρο διατροφής προσδιορίζεται με βάση τις ανάγκες του δικαιούχου, όπως αυτές προκύπτουν από τις συνθήκες της ζωής του (ανάλογη διατροφή). Η διατροφή περιλαμβάνει όλα όσα είναι αναγκαία για τη συντήρηση του δικαιούχου και επί πλέον τα έξοδα για την ανατροφή, καθώς και την επαγγελματική και την εν γένει εκπαίδευσή του.
Κώδικας
Αστικός Κώδικας (Π.Δ. 456/1984)
Άνοιγμα άρθρου

Ν3500 Άρθρο 1

Ενδοοικογενειακή Βία (Ν. 3500/2006)Τροποποίηση: Ν. 5090/2024
Σχετικότητα 86.0%
Κείμενο Άρθρου
Ν3500 Άρθρο 1: Ορισμοί 1. Ενδοοικογενειακή βία, η τέλεση αξιόποινης πράξης, σε βάρος μέλους της οικογένειας ή σε βάρος προσώπου που δέχεται τις υπηρεσίες φορέα παροχής κοινωνικής μέριμνας στον οποίο ο δράστης εργάζεται, σύμφωνα με τα άρθρα 6, 7 και 9 του παρόντος και τα άρθρα 299, 311, 336 και 338 του Ποινικού Κώδικα. 2.α. Οικογένεια, η κοινότητα που αποτελείται από συζύγους ή πρόσωπα που συνδέονται με σύμφωνο συμβίωσης ή γονείς και συγγενείς πρώτου και δεύτερου βαθμού εξ αίματος ή εξ αγχιστείας και τα εξ υιοθεσίας τέκνα τους. β. Στην οικογένεια περιλαμβάνονται, εφόσον συνοικούν, συγγενείς εξ αίματος ή εξ αγχιστείας μέχρι τετάρτου βαθμού και πρόσωπα των οποίων επίτροπος, δικαστικός συμπαραστάτης ή ανάδοχος γονέας έχει ορισθεί μέλος της οικογένειας, καθώς και κάθε ανήλικο πρόσωπο που συνοικεί στην οικογένεια. γ. Οι διατάξεις του παρόντος νόμου εφαρμόζονται και στους μόνιμους συντρόφους και στα τέκνα, κοινά ή ενός εξ αυτών, στους πρώην συζύγους, στα μέρη συμφώνου συμβίωσης που έχει λυθεί, καθώς και στους πρώην μόνιμους συντρόφους. 3. Θύμα ενδοοικογενειακής βίας, κάθε πρόσωπο της προηγούμενης παραγράφου σε βάρος του οποίου τελείται αξιόποινη πράξη κατά τα άρθρα 6, 7, και 9 του παρόντος. Θύμα είναι και το μέλος, στην οικογένεια του οποίου τελέσθηκε αξιόποινη πράξη, κατά τα άρθρα 299, 311, 336 και 338 του Ποινικού Κώδικα, καθώς και ο ανήλικος κατά την παρ. 2, ενώπιον του οποίου τελείται μία από τις αξιόποινες πράξεις της παρούσας.
Κώδικας
Ενδοοικογενειακή Βία (Ν. 3500/2006)
Άνοιγμα άρθρου

ΑΚ Άρθρο 1504

Αστικός Κώδικας (Π.Δ. 456/1984)
Σχετικότητα 86.0%
Κείμενο Άρθρου
ΑΚ Άρθρο 1504: Διατροφή μεταξύ αδελφών Ο αδελφός ή η αδελφή μπορούν, αν το δικαστήριο το κρίνει εύλογο, να υποχρεωθούν να δίνουν διατροφή σε αδελφό ή αδελφή, αν αυτός που τη ζητεί αδυνατεί να διατρέφει τον εαυτό του για ιδιαίτερους λόγους και ιδίως εξαιτίας της ηλικίας του, βαριάς ασθένειας ή αναπηρίας. Η διατροφή περιλαμβάνει τα απολύτως αναγκαία για τη ζωή και επιπλέον τα έξοδα για την ανατροφή, καθώς και την επαγγελματική και την εν γένει εκπαίδευση. Οι διατάξεις του πρώτου εδαφίου του άρθρου 1487, καθώς και των άρθρων 1494, 1496 και 1498 έως 1500 εφαρμόζονται και σ' αυτή την περίπτωση.
Κώδικας
Αστικός Κώδικας (Π.Δ. 456/1984)
Άνοιγμα άρθρου

ΑΚ Άρθρο 1441

Αστικός Κώδικας (Π.Δ. 456/1984)Τροποποίηση: 16/09/2021
Σχετικότητα 86.7%
Κείμενο Άρθρου
ΑΚ Άρθρο 1441: Συναινετικό διαζύγιο 1. Οι σύζυγοι μπορούν, με έγγραφη συμφωνία ή κοινή ψηφιακή δήλωση, να λύσουν τον γάμο τους. Η έγγραφη συμφωνία καταρτίζεται μεταξύ των συζύγων ή η κοινή ψηφιακή δήλωση υποβάλλεται από αυτούς με την παρουσία ή με ψηφιακή σύμπραξη πληρεξούσιου δικηγόρου αντίστοιχα για καθέναν από αυτούς. Όταν η συμφωνία είναι έγγραφη, υπογράφεται από τους ίδιους και από τους πληρεξούσιους δικηγόρους τους ή μόνο από τους τελευταίους, εφόσον είναι εφοδιασμένοι με ειδικό πληρεξούσιο. Η πληρεξουσιότητα πρέπει να έχει δοθεί μέσα στον τελευταίο μήνα πριν από την υπογραφή της συμφωνίας. 2. Αν υπάρχουν ανήλικα τέκνα, για να λυθεί ο γάμος, πρέπει με την έγγραφη συμφωνία ή την κοινή ψηφιακή δήλωση της παρ. 1 ή με άλλη συμφωνία μεταξύ των συζύγων, που καταρτίζεται, όπως ορίζεται στην παρ. 1, να ρυθμίζεται η κατανομή της γονικής μέριμνας και ιδίως η επιμέλεια των τέκνων, ο τόπος διαμονής τους, ο γονέας με τον οποίο διαμένουν, η επικοινωνία τους με τον άλλο γονέα και η διατροφή τους. Η ανωτέρω έγγραφη συμφωνία ή η κοινή ψηφιακή δήλωση ισχύει για τουλάχιστον δύο (2) έτη και παρατείνεται αυτοδικαί ως, εκτός αν κάποιος από τους δύο γονείς δηλώσει εγγράφως στον άλλο γονέα, πριν τη λήξη του συμφωνημένου χρόνου, ότι δεν επιθυμεί την παράτασή της. 3. α. Η έγγραφη συμφωνία για τη λύση του γάμου, καθώς και κάθε χωριστή συμφωνία για την κατανομή της γονικής μέριμνας, την επιμέλεια, τον τόπο διαμονής, την επικοινωνία και τη διατροφή των ανηλίκων τέκνων, υποβάλλονται από τους πληρεξουσίους δικηγόρους του κάθε συζύγου μαζί με τα ειδικά πληρεξούσια σε συμβολαιογράφο. β. Η κατάρτιση της συμβολαιογραφικής πράξης της παρ. 4 απέχει τουλάχιστον δέκα (10) ημέρες από την έγγραφη συμφωνία των συζύγων ή την κοινή ψηφιακή δήλωση. Η ημερομηνία της έγγραφης συμφωνίας των συζύγων αποδεικνύεται με βεβαίωση του γνησίου της υπογραφής αυτών. Βεβαίωση του γνησίου της υπογραφής των συζύγων δεν απαιτείται στην περίπτωση υποβολής κοινής ψηφιακής δήλωσης. 4. Ο συμβολαιογράφος συντάσσει πράξη με την οποία βεβαιώνει τη λύση του γάμου, επικυρώνει τις συμφωνίες των συζύγων και τις ενσωματώνει σε αυτή. Τη συμβολαιογραφική πράξη υπογράφουν ή εγκρίνουν με ηλεκτρονικά μέσα οι σύζυγοι και οι πληρεξούσιοι δικηγόροι τους ή μόνο οι τελευταίοι, εφόσον είναι εφοδιασμένοι με ειδικό πληρεξούσιο. Η πληρεξουσιότητα δίδεται τον τελευταίο μήνα πριν από την υπογραφή της πράξης. Όταν η βεβαίωση αφορά στην επιμέλεια, επικοινωνία και διατροφή των ανηλίκων τέκνων, η πράξη αποτελεί ε κτελεστό τίτλο, εφόσον έχουν συμπεριληφθεί στη συμφωνία οι ρυθμίσεις των άρθρων 950 και 951 του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας. Μετά τη λήξη ισχύος της επικυρωμένης συμφωνίας, μπορεί να ρυθμίζονται η επιμέλεια, η επικοινωνία και η διατροφή των τέκνων για περαιτέρω χρονικό διάστημα με νέα συμφωνία και με την ίδια διαδικασία. 5. Η λύση του γάμου επέρχεται με την κατάθεση αντιγράφου της συμβολαιογραφικής πράξης στο ληξιαρχείο όπου έχει κατατεθεί η σύσταση του γάμου, ή με ενημέρωση του ληξιαρχείου με χρήση Τεχνολογιών Πληροφορικής και Επικοινωνιών..
Κώδικας
Αστικός Κώδικας (Π.Δ. 456/1984)
Άνοιγμα άρθρου

ΚΠολΔ Άρθρο 681Β

Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας (Π.Δ. 503/1985)Τροποποίηση: 02/04/2012
Σχετικότητα 86.6%
Κείμενο Άρθρου
ΚΠολΔ Άρθρο 681Β: 1. Με την ειδική διαδικασία των άρθρων 666 παρ. 1, 667, 670, 671 παρ. 1 έως 3 και 672 έως 676 δικάζονται οι διαφορές που αφορούν: α) Τον καθορισμό, τη μείωση ή την αύξηση της συνεισφοράς του καθενός από τους συζύγους για τις ανάγκες της οικογένειας, της διατροφής που οφείλεται λόγω γάμου, διαζυγίου ή συγγένειας, των δαπανών τοκετού και της διατροφής της άγαμης μητέρας, καθώς και της διατροφής της μητέρας από την κληρονομική μερίδα που έχει επαχθεί στο τέκνο που αυτή κυοφορεί, «β) την άσκηση ή αφαίρεση της γονικής μέριμνας αναφορικά με το τέκνο κατά τη διάρκεια του γάμου και σε περίπτωση διαζυγίου ή ακύρωση του γάμου ή όταν πρόκειται για τέκνο χωρίς γάμο των γονέων του, τη διαφωνία των γονέων κατά την κοινή άσκηση από αυτούς της γονικής μέριμνας, καθώς και την επικοινωνία των γονέων και των υπολοίπων ανιόντων με το τέκνο». γ)* τη ρύθμιση της χρήσης της οικογενειακής στέγης και της κατανομής των κινητών μεταξύ συζύγων. 2. Οι διαφορές της πρώτης παραγράφου, αν ενωθούν με οποιαδήποτε από τις διαφορές των άρθρων 592 παράγρ. 1 ή 614 παράγρ. 1, μπορεί να εισάγονται, και στα «μονομελή» πρωτοδικεία και να δικάζονται με την ειδική διαδικασία των άρθρων 593 έως 612 ή 616 έως 622. 3. Η ανταγωγή συνεκδικάζεται με την αγωγή, είτε παρίσταται ο ενάγων είτε ερημοδικεί, μόνο αν πέντε τουλάχιστον εργάσιμες ημέρες πριν από τη συζήτηση στο ακροατήριο, κοινοποιήθηκε στον ενάγοντα το σχετικό δικόγραφο ή κατατέθηκαν οι προτάσεις που περιέχουν την ανταγωγή και αυτό βεβαιώνεται σύμφωνα με το άρθρο 237 παρ. 1.
Κώδικας
Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας (Π.Δ. 503/1985)
Άνοιγμα άρθρου

ΑΚ Άρθρο 1413

Αστικός Κώδικας (Π.Δ. 456/1984)
Σχετικότητα 86.4%
Κείμενο Άρθρου
ΑΚ Άρθρο 1413: "Ο καθένας από τους συζύγους μπορεί να ζητήσει από το δικαστήριο τη λύση της κοινοκτημοσύνης: 1. αν επήλθε διακοπή της έγγαμης συμβίωσης, που διήρκεσε τουλάχιστον ένα έτος και συνεχίζεται κατά τη συζήτηση της αγωγής. 2. αν, λόγω της κακής κατάστασης της περιουσίας του άλλου συζύγου ή της κακής διαχείρισης από αυτόν της κοινής περιουσίας, κινδυνεύουν τα συμφέροντα του ενάγοντος. 3. αν υπάρχει αθέτηση, από τον άλλο σύζυγο, της υποχρέωσής του για συνεισφορά στις ανάγκες της οικογένειας. Η απόφαση που διατάσσει τη λύση της κοινοκτημοσύνης ενεργεί αναδρομικά από την ημέρα της επίδοσης της αγωγής στον εναγόμενο.".
Κώδικας
Αστικός Κώδικας (Π.Δ. 456/1984)
Άνοιγμα άρθρου

ΑΚ Άρθρο 1391

Αστικός Κώδικας (Π.Δ. 456/1984)
Σχετικότητα 86.0%
Κείμενο Άρθρου
ΑΚ Άρθρο 1391: Διακοπή της συμβίωσης "Αν ο σύζυγος διέκοψε την έγγαμη συμβίωση για εύλογη αιτία, η διατροφή που του οφείλεται από τον άλλο, πληρώνεται σε χρήμα και προκαταβάλλεται κάθε μήνα. Η υποχρέωση διατροφής της προηγούμενης παραγράφου παύει ή το ποσό της αυξάνεται ή μειώνεται, όταν το επιβάλλουν οι περιστάσεις".
Κώδικας
Αστικός Κώδικας (Π.Δ. 456/1984)
Άνοιγμα άρθρου

ΚΠολΔ Άρθρο 592

Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας (Π.Δ. 503/1985)Τροποποίηση: Ν. 5264/2025
Σχετικότητα 85.8%
Κείμενο Άρθρου
ΚΠολΔ Άρθρο 592: Κατά την ειδική διαδικασία των οικογενειακών διαφορών δικάζονται οι γαμικές διαφορές, οι διαφορές από την ελεύθερη συμβίωση, οι διαφορές από τις σχέσεις γονέων και τέκνων, και οι λοιπές οικογενειακές διαφορές που ορίζονται στην παράγραφο 3 του άρθρου αυτού: 1. Οι γαμικές διαφορές αφορούν: α) το διαζύγιο, β) την ακύρωση γάμου, γ) την αναγνώριση της ύπαρξης ή της ανυπαρξίας γάμου, δ) τις σχέσεις των συζύγων κατά τη διάρκεια του γάμου, οι οποίες πηγάζουν από αυτόν, εκτός από τις υπαγόμενες στην παράγραφο 3 του άρθρου αυτού. Στην ίδια κατηγορία εντάσσονται και οι διαφορές που προκύπτουν από το ν. 3719/2008 για την ελεύθερη συμβίωση. 2. Οι διαφορές από τις σχέσεις γονέων και τέκνων αφορούν: α) την προσβολή της πατρότητας, β) την προσβολή της μητρότητας, γ) την αναγνώριση ότι υπάρχει ή δεν υπάρχει σχέση γονέα και τέκνου ή γονική μέριμνα, δ) την αναγνώριση ότι υπάρχει ή δεν υπάρχει ή είναι άκυρη η εκούσια αναγνώριση ενός τέκνου χωρίς γάμο των γονέων του ή η εξομοίωση του με τέκνο γεννημένο σε γάμο λόγω επιγενόμενου γάμου των γονέων του, καθώς και την προσβολή της εκούσιας αναγνώρισης, ε) την αναγνώριση ότι υπάρχει ή δεν υπάρχει ή είναι άκυρη υιοθεσία ή τη λύση της, στ) την αναγνώριση ότι υπάρχει ή δεν υπάρχει επιτροπεία. 3. Οι λοιπές οικογενειακές διαφορές αφορούν: α) τον καθορισμό, τη μείωση ή την αύξηση της συνεισφοράς του καθενός από τους συζύγους για τις ανάγκες της οικογένειας, της διατροφής που οφείλεται λόγω γάμου, διαζυγίου ή συγγένειας, των δαπανών τοκετού και της διατροφής της άγαμης μητέρας, καθώς και της διατροφής της μητέρας από την κληρονομική μερίδα που έχει επαχθεί στο τέκνο που αυτή κυοφορεί, β) την άσκηση της γονικής μέριμνας αναφορικά με το τέκνο κατά τη διάρκεια του γάμου, και σε περίπτωση διαζυγίου ή ακύρωσης του γάμου ή όταν πρόκειται για τέκνο χωρίς γάμο των γονέων του, τη διαφωνία των γονέων κατά την κοινή άσκηση από αυτούς της γονικής τους μέριμνας, καθώς και την επικοινωνία των γονέων και των λοιπών ανιόντων με το τέκνο, συμπεριλαμβανομένων και των διαφορών του άρθρου 1536 του Αστικού Κώδικα, γ) τη ρύθμιση της χρήσης της οικογενειακής στέγης και της κατανομής των κινητών μεταξύ συζύγων, δ) κάθε άλλη περιουσιακού δικαίου διαφορά, που απορρέει από τη σχέση των συζύγων, ή των γονέων και τέκνων. 4. Σε περίπτωση διαζυγίου και κατά την ίδια διαδικασία της παραγράφου 1 μπορεί να ενωθεί ή συνεκδικασθεί η απαίτηση του αναίτιου συζύγου για ηθική βλάβη. ΤΙΤΛΟΣ II ΚΟΙΝΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ
Κώδικας
Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας (Π.Δ. 503/1985)
Άνοιγμα άρθρου

ΑΚ Άρθρο 14

Αστικός Κώδικας (Π.Δ. 456/1984)
Σχετικότητα 84.5%
Κείμενο Άρθρου
ΑΚ Άρθρο 14: Προσωπικές σχέσεις των συζύγων Οι προσωπικές σχέσεις των συζύγων ρυθμίζονται κατά σειρά: 1. από το δίκαιο της τελευταίας κατά τη διάρκεια του γάμου κοινής ιθαγένειάς τους, εφόσον ο ένας τη διατηρεί. 2. από το δίκαιο της τελευταίας κατά τη διάρκεια του γάμου κοινής συνήθους διαμονής τους. 3. από το δίκαιο με το οποίο οι σύζυγοι συνδέονται στενότερα.
Κώδικας
Αστικός Κώδικας (Π.Δ. 456/1984)
Άνοιγμα άρθρου

ΑΚ Άρθρο 1392

Αστικός Κώδικας (Π.Δ. 456/1984)
Σχετικότητα 84.2%
Κείμενο Άρθρου
ΑΚ Άρθρο 1392: Ανάλογη εφαρμογή "Οι διατάξεις των άρθρων 1494 και 1498 έως 1500 εφαρμόζονται αναλόγως και για τη διατροφή μεταξύ συζύγων. Επίσης εφαρμόζεται αναλόγως η διάταξη του άρθρου 1495, αν υπάρχει βάσιμος λόγος διαζυγίου που ανάγεται σε υπαιτιότητα του δικαιούχου συζύγου".
Κώδικας
Αστικός Κώδικας (Π.Δ. 456/1984)
Άνοιγμα άρθρου

ΚΠολΔ Άρθρο 17

Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας (Π.Δ. 503/1985)Τροποποίηση: 16/09/2024
Σχετικότητα 83.9%
Κείμενο Άρθρου
ΚΠολΔ Άρθρο 17: Εξαιρετική αρμοδιότητα μονομελών πρωτοδικείων Στην αρμοδιότητα των μονομελών πρωτοδικείων υπάγονται πάντοτε και: 1) οι διαφορές που αφορούν το διαζύγιο, την ακύρωση του γάμου, την αναγνώριση της ύπαρξης ή της ανυπαρξίας του γάμου, τις σχέσεις των συζύγων κατά τη διάρκεια του γάμου, οι οποίες πηγάζουν από αυτόν, καθώς και εκείνες της περ. 2 του άρθρου 592, 2) οι διαφορές που αναφέρονται στην περ. 3 του άρθρου 592, καθώς και εκείνες που αφορούν τη ρύθμιση της οικογενειακής στέγης και την κατανομή των κινητών μεταξύ των συζύγων σε περίπτωση διακοπής της συμβίωσης, 3) (ΠΑΡΑΛΕΙΠΕΤΑΙ ΩΣ ΜΗ ΙΣΧΥΟΥΣΑ), 4) οι διαφορές που αφορούν την ακύρωση αποφάσεων της γενικής συνέλευσης σωματείων ή συνεταιρισμών.
Κώδικας
Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας (Π.Δ. 503/1985)
Άνοιγμα άρθρου

ΑΚ Άρθρο 1513

Αστικός Κώδικας (Π.Δ. 456/1984)Τροποποίηση: 16/09/2021
Σχετικότητα 83.2%
Κείμενο Άρθρου
ΑΚ Άρθρο 1513: Διαζύγιο ή ακύρωση του γάμου - διάσταση των συζύγων Στις περιπτώσεις διαζυγίου ή ακύρωσης του γάμου ή λύσης ή ακύρωσης του συμφώνου συμβίωσης ή διακοπής της συμβίωσης των συζύγων ή των μερών του συμφώνου συμβίωσης και εφόσον ζουν και οι δύο γονείς, εξακολουθούν να ασκούν από κοινού και εξίσου τη γονική μέρ ιμνα. Ο γονέας με τον οποίο διαμένει το τέκνο, επιχειρεί τις πράξεις που προβλέπονται στο πρώτο εδάφιο του άρθρου 1516, κατόπιν προηγούμενης ενημέρωσης του άλλου γονέα..
Κώδικας
Αστικός Κώδικας (Π.Δ. 456/1984)
Άνοιγμα άρθρου

ΑΚ Άρθρο 1497

Αστικός Κώδικας (Π.Δ. 456/1984)
Σχετικότητα 82.5%
Κείμενο Άρθρου
ΑΚ Άρθρο 1497: Οι γονείς που οφείλουν διατροφή σε ανήλικο άγαμο τέκνο τους έχουν δικαίωμα να ορίσουν τον τρόπο και τα χρονικά διαστήματα που θα προκαταβάλλεται η διατροφή. Αν το ζήτησε το τέκνο, το δικαστήριο μπορεί να αποφασίσει διαφορετικά, εφόσον συντρέχουν ιδιαίτεροι λόγοι.
Κώδικας
Αστικός Κώδικας (Π.Δ. 456/1984)
Άνοιγμα άρθρου

ΚΔΕλΣ Άρθρο 243

Κώδικας Δικονομίας Ελεγκτικού Συνεδρίου (Ν. 4700/2020)
Σχετικότητα 82.2%
Κείμενο Άρθρου
ΚΔΕλΣ Άρθρο 243: Βάρος απόδειξης 1. Κάθε διάδικος υποχρεούται να αποδείξει τα πραγματικά γεγονότα που επικαλείται για να στηρίξει τους ισχυρισμούς του, εκτός αν ο νόμος που διέπει την επίδικη σχέση ορίζει διαφορετικά. 2. Οι διάδικοι έχουν το δικαίωμα σε ανταπόδειξη. 3. Ο διάδικος κατά του οποίου αντιτάσσεται νόμιμο μαχητό τεκμήριο, έχει το βάρος της ανατροπής του. 4. Αν ιδιώτης διάδικος που φέρει κατ’ αρχήν το βάρος της απόδειξης σύμφωνα με τις παρ. 1 και 3 δεν δύναται να αποδείξει εν όλω ή εν μέρει τα πραγματικά γεγονότα που επικαλείται, επειδή τα αποδεικτικά στοιχεία βρίσκονται στην κατοχή δημόσιου φορέα αντίδικου του στη δίκη, το Δικαστήριο μπορεί να ορίσει, έπειτα από αίτηση του ιδιώτη διαδίκου ή και αυτεπαγγέλτως, ότι ο δημόσιος φορέας υποχρεούται να προσκομίσει τα αποδεικτικά στοιχεία.
Κώδικας
Κώδικας Δικονομίας Ελεγκτικού Συνεδρίου (Ν. 4700/2020)
Άνοιγμα άρθρου

ΑΚ Άρθρο 1492

Αστικός Κώδικας (Π.Δ. 456/1984)
Σχετικότητα 81.7%
Κείμενο Άρθρου
ΑΚ Άρθρο 1492: Σειρά των δικαιούχων Όταν αυτοί που έχουν δικαίωμα διατροφής απέναντι σε ορισμένο πρόσωπο είναι περισσότεροι και ο υπόχρεος δεν επαρκεί να τη δώσει σε όλους, προτεραιότητα έχουν οι κατιόντες κατά τη σειρά της εξ αδιαθέτου κληρονομικής διαδοχής. Αν οι περισσότεροι δικαιούχοι είναι ανιόντες, έχουν προτεραιότητα οι πλησιέστεροι. Ο σύζυγος, ως προς το δικαίωμα διατροφής, συμπορεύεται με τους ανήλικους κατιόντες και προηγείται από τους λοιπούς κατιόντες ή άλλους συγγενείς. Το ίδιο ισχύει και για τον διαζευγμένο, εφόσον αυτός έχει δικαίωμα διατροφής.
Κώδικας
Αστικός Κώδικας (Π.Δ. 456/1984)
Άνοιγμα άρθρου

ΑΚ Άρθρο 1393

Αστικός Κώδικας (Π.Δ. 456/1984)
Σχετικότητα 81.3%
Κείμενο Άρθρου
ΑΚ Άρθρο 1393: Ρύθμιση της χρήσης της οικογενειακής στέγης "Σε περίπτωση διακοπής της συμβίωσης, το δικαστήριο μπορεί, εφόσον το επιβάλλουν λόγοι επιείκειας ενόψει των ειδικών συνθηκών του καθενός από τους συζύγους και του συμφέροντος των τέκνων, να παραχωρήσει στον ένα σύζυγο την αποκλειστική χρήση ολόκληρου ή τμήματος του ακινήτου που χρησιμεύει για κύρια διαμονή των ίδιων (οικογενειακή στέγη), ανεξάρτητα από το ποιος από αυτούς είναι κύριος ή έχει απέναντι στον κύριο το δικαίωμα της χρήσης του. Η απόφαση του δικαστηρίου υπόκειται σε αναθεώρηση, όταν το επιβάλλουν οι περιστάσεις. Αν το δικαίωμα χρήσης της οικογενειακής στέγης πηγάζει από σχέση εργασίας ανάμεσα στον ένα από τους συζύγους και έναν τρίτο, η παραχώρηση της χρήσης της στον άλλο σύζυγο από το δικαστήριο, σύμφωνα με τους όρους της προηγούμενης παραγράφου, μπορεί να γίνει μόνο εφόσον συναινεί σ' αυτό και ο τρίτος.".
Κώδικας
Αστικός Κώδικας (Π.Δ. 456/1984)
Άνοιγμα άρθρου

ΑΚ Άρθρο 1438

Αστικός Κώδικας (Π.Δ. 456/1984)Τροποποίηση: 22/12/2017
Σχετικότητα 81.3%
Κείμενο Άρθρου
ΑΚ Άρθρο 1438: Πώς επέρχεται Ο γάμος μπορεί να λυθεί με διαζύγιο, το οποίο απαγγέλλεται με αμετάκλητη δικαστική απόφαση ή με συμφωνία μεταξύ των συζύγων, όπως ορίζεται στο άρθρο 1441..
Κώδικας
Αστικός Κώδικας (Π.Δ. 456/1984)
Άνοιγμα άρθρου

ΑΚ Άρθρο 1532

Αστικός Κώδικας (Π.Δ. 456/1984)Τροποποίηση: 21/05/2021
Σχετικότητα 80.4%
Κείμενο Άρθρου
ΑΚ Άρθρο 1532: Συνέπειες κακής άσκησης Αν ο πατέρας ή η μητέρα παραβαίνουν τα καθήκοντα που τους επιβάλλει το λειτούργημά τους για την επιμέλεια του προσώπου του τέκνου ή τη διοίκηση της περιουσίας του ή αν ασκούν το λειτούργημα αυτό καταχρηστικά ή δεν είναι σε θέση να ανταποκριθούν σε αυτό, τ ο δικαστήριο μπορεί, εφόσον το ζητήσουν ο άλλος γονέας ή οι πλησιέστεροι συγγενείς του τέκνου ή ο εισαγγελέας, να διατάξει οποιοδήποτε πρόσφορο μέτρο. Κακή άσκηση της γονικής μέριμνας συνιστούν ιδίως: α. η υπαίτια μη συμμόρφωση προς αποφάσεις και διατάξεις δικαστικών και εισαγγελικών αρχών που αφορούν το τέκνο ή προς την υπάρχουσα συμφωνία των γονέων για την άσκηση της γονικής μέριμνας, β. η διατάραξη της συναισθηματικής σχέσης του τέκνου με τον άλλο γονέα και την οικογένειά του και η με κάθε τρόπο πρόκληση διάρρηξης των σχέσεων του τέκνου με αυτούς, γ. η υπαίτια παράβαση των όρων της συμφωνίας των γονέων ή της δικαστικής απόφασης για την επικοινωνία του τέκνου με τον γονέα με τον οποίο δεν διαμένει και η με κάθε άλλο τρόπο παρεμπόδιση της επικοινωνίας, δ. η κακή άσκηση και η υπαίτια παράλειψη της άσκησης του δικαιώματος επικοινωνίας από τον δικαιούχο γονέα, ε. η αδικαιολόγητη άρνηση του γονέα να καταβάλει τη διατροφή που επιδικάστηκε στο τέκνο από το δικαστήριο ή συμφωνήθηκε μεταξύ των γονέων, στ. η καταδίκη του γονέα, με οριστική δικαστική απόφαση, για ενδοοικογενειακή βία ή για εγκλήματα κατά της γενετήσιας ελευθερίας ή για εγκλήματα οικονομικής εκμετάλλευσης της γενετήσιας ζωής. Το δικαστήριο, στις περιπτώσεις του προηγούμενου εδαφίου, δύναται να αφαιρέσει από τον υπαίτιο γονέα την άσκηση της γονικής μέριμνας ή την επιμέλεια, ολικά ή μερικά, και να την αναθέσει αποκλειστικά στον άλλο γονέα, καθώς επίσης να διατάξει κάθε πρόσφορο μέτρο προς διασφάλιση του συμφέροντος του τέκνου. Αν συντρέχουν στο πρόσωπο και των δύο γονέων οι περιπτώσεις του δευτέρου εδαφίου, το δικαστήριο μπορεί να αναθέσει την πραγματική φροντίδα του τέκνου ή ακόμα και την επιμέλειά του ολικά ή μερικά σε τρίτο ή και να διορίσει επίτροπο. Σε εξαιρετικά επείγουσες περιπτώσεις, εφόσον συντρέχουν οι προϋποθέσεις του πρώτου εδαφίου και επίκειται άμεσος κίνδυνος για τη σωματική ή την ψυχική υγεία του τέκνου, ο εισαγγελέας διατάσσει κάθε πρόσφορο μέτρο για την προστασία του, μέχρι την έκδοση της απόφασης του δικαστηρίου, στο οποίο πρέπει να απευθύνεται εντός ενενήντα (90) ημερών, με δυνατότητα αιτιολογημένης παράτασης της προθεσμίας αυτής κατά ενενήντα (90) επιπλέον ημέρες..
Κώδικας
Αστικός Κώδικας (Π.Δ. 456/1984)
Άνοιγμα άρθρου

ΑΚ Άρθρο 1567

Αστικός Κώδικας (Π.Δ. 456/1984)Τροποποίηση: 30/12/1996
Σχετικότητα 80.4%
Κείμενο Άρθρου
ΑΚ Άρθρο 1567: Διαζύγιο, ακύρωση του γάμου ή διακοπή της συμβίωσης των θετών γονέων Σε περίπτωση κοινής υιοθεσίας ανηλίκου από συζύγους, αν ακολουθήσει διαζύγιο, ακύρωση του γάμου ή διακοπή της συμβίωσής τους, έχουν ανάλογη εφαρμογή, σχετικά με την άσκηση της γονικής μέριμνας, τα άρθρα 1513 και 1514. Όταν όμως πρόκειται για υιοθεσία του τέκνου του άλλου συζύγου, η άσκηση της γονικής μέριμνας ανήκει αποκλειστικά στο φυσικό γονέα του ανηλίκου, εκτός αν το δικαστήριο αποφασίσει διαφορετικά λόγω συνδρομής σπουδαίου λόγου.
Κώδικας
Αστικός Κώδικας (Π.Δ. 456/1984)
Άνοιγμα άρθρου

ΑΚ Άρθρο 1400

Αστικός Κώδικας (Π.Δ. 456/1984)
Σχετικότητα 79.9%
Κείμενο Άρθρου
ΑΚ Άρθρο 1400: Αξίωση συμμετοχής στα αποκτήματα "Αν ο γάμος λυθεί ή ακυρωθεί και η περιουσία του ενός συζύγου έχει, αφότου τελέσθηκε ο γάμος, αυξηθεί, ο άλλος σύζυγος, εφόσον συνέβαλε με οποιονδήποτε τρόπο στην αύξηση αυτή, δικαιούται να απαιτήσει την απόδοση του μέρους της αύξησης το οποίο προέρχεται από τη δική του συμβολή. Τεκμαίρεται ότι η συμβολή αυτή ανέρχεται στο ένα τρίτο της αύξησης, εκτός αν αποδειχθεί μεγαλύτερη ή μικρότερη ή καμία συμβολή. Η προηγούμενη παράγραφος εφαρμόζεται αναλογικά και στην περίπτωση διάστασης των συζύγων που διάρκεσε περισσότερο από τρία χρόνια. Στην αύξηση της περιουσίας των συζύγων δεν υπολογίζεται ό,τι αυτοί απέκτησαν από δωρεά, κληρονομία ή κληροδοσία ή με διάθεση των αποκτημάτων από αυτές τις αιτίες.".
Κώδικας
Αστικός Κώδικας (Π.Δ. 456/1984)
Άνοιγμα άρθρου

ΑΚ Άρθρο 1502

Αστικός Κώδικας (Π.Δ. 456/1984)
Σχετικότητα 79.3%
Κείμενο Άρθρου
ΑΚ Άρθρο 1502: Προσωρινή επιδίκαση διατροφής Σε περίπτωση όπου ένα τέκνο έχει γεννηθεί χωρίς γάμο της μητέρας του και η πατρότητά του είναι πολύ πιθανή, εφόσον η μητέρα του βρίσκεται σε απορία, το δικαστήριο μπορεί, ακόμη και πριν ασκηθεί η αγωγή για την αναγνώρισή του, να διατάξει ως ασφαλιστικό μέτρο την προκαταβολή από τον πατέρα στο τέκνο, κάθε μήνα, εύλογου ποσού έναντι της οφειλόμενης σ' αυτό διατροφής.
Κώδικας
Αστικός Κώδικας (Π.Δ. 456/1984)
Άνοιγμα άρθρου

ΑΚ Άρθρο 1842

Αστικός Κώδικας (Π.Δ. 456/1984)
Σχετικότητα 79.0%
Κείμενο Άρθρου
ΑΚ Άρθρο 1842: Λόγος υπέρ του συζύγου "Ο διαθέτης μπορεί να αποκληρώσει το σύζυγό του αν, κατά το χρόνο του θανάτου, είχε δικαίωμα να ασκήσει αγωγή διαζυγίου για βάσιμο λόγο αναγόμενο σε υπαιτιότητα του συζύγου του.
Κώδικας
Αστικός Κώδικας (Π.Δ. 456/1984)
Άνοιγμα άρθρου

ΑΚ Άρθρο 1402

Αστικός Κώδικας (Π.Δ. 456/1984)
Σχετικότητα 78.9%
Κείμενο Άρθρου
ΑΚ Άρθρο 1402: Παροχή ασφάλειας "Με την επιφύλαξη της διάταξης του άρθρου 1262 αριθ. 4, ο καθένας από τους συζύγους έχει το δικαίωμα, στην περίπτωση που ασκήθηκε αγωγή διαζυγίου ή ακύρωσης του γάμου ή που ο ίδιος άσκησε με αγωγή την αξίωση του άρθρου 1400, να ζητήσει από τον άλλο σύζυγο ή από τους κληρονόμους του την παροχή ασφάλειας, αν εξαιτίας τής συμπεριφοράς τους υπάρχει βάσιμος φόβος ότι κινδυνεύει αυτή η αξίωσή του.".
Κώδικας
Αστικός Κώδικας (Π.Δ. 456/1984)
Άνοιγμα άρθρου

ΑΚ Άρθρο 1415

Αστικός Κώδικας (Π.Δ. 456/1984)
Σχετικότητα 78.8%
Κείμενο Άρθρου
ΑΚ Άρθρο 1415: "Με την πρόωρη λήξη της κοινοκτημοσύνης οι σύζυγοι επανέρχονται, από την άποψη της περιουσιακής τους κατάστασης, στο σύστημα που προβλέπεται από τα άρθρα 1397 και 1400 έως 1402. Στην περίπτωση αυτή, καθώς και όταν η λήξη επέρχεται λόγω λύσης ή ακύρωσης του γάμου, έχουν εφαρμογή για τη λύση της κοινωνίας και τη διανομή των κοινών πραγμάτων, αν δεν υπάρχει διαφορετική συμφωνία, οι διατάξεις των άρθρων 795 και επόμενων, καθώς και οι ειδικές διατάξεις του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας για τη διανομή κοινών πραγμάτων.".
Κώδικας
Αστικός Κώδικας (Π.Δ. 456/1984)
Άνοιγμα άρθρου

ΚΠολΔ Άρθρο 468

Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας (Π.Δ. 503/1985)Τροποποίηση: Ν. 5282/2026
Σχετικότητα 78.6%
Κείμενο Άρθρου
ΚΠολΔ Άρθρο 468: Ειδικές διατάξεις για τις μικροδιαφορές - Πως ασκείται η αγωγή - 1. Η αγωγή κατατίθεται στη γραμματεία του πρωτοδικείου και επιδίδεται στον εναγόμενο μέσα σε προθεσμία δέκα (10) ημερών από την κατάθεσή της. Αν ο εναγόμενος διαμένει στο εξωτερικό ή είναι άγνωστης διαμονής, η αγωγή επιδίδεται σε προθεσμία τριάντα (30) ημερών από την κατάθεσή της. Το τέταρτο εδάφιο της παρ . 2 του άρθρου 215 εφαρμόζεται αναλόγως. 2. Μέσα σε είκοσι (20) ημέρες από τη λήξη της προθεσμίας για την επίδοση της αγωγής, οι διάδικοι προσκομίζουν στο πρωτοδικείο τα αποδεικτικά τους μέσα και ο εναγόμενος υποβάλλει με έγγραφο υπόμνημα τους ισχυρισμούς του. Μέχρι δύο (2) ένορκες βεβαιώσεις, επιτρέπονται και χωρίς κλήση του αντιδίκου. Εντός προθεσμίας πέντε (5) ημερών από τη λήξη της ως άνω προθεσμίας οι διάδικοι μπορούν να καταθέσουν έγγραφη προσθήκη - αντίκρουση. Νέοι ισχυρισμοί με την προσθήκη μπορεί να προταθούν και νέα αποδεικτικά μέσα να π ροσκομισθούν μόνο για την αντίκρουση ισχυρισμών που περιέχονται στο ως άνω υπόμνημα. Αμέσως μετά την παρέλευση των ως άνω προθεσμιών, εφόσον οι διάδικοι δεν προσκομίσουν αποδεικτικά μέσα και ο εναγόμενος δεν υποβάλει υπόμνημα, η διαδικασία ολοκληρώνεται, τ ο άρθρο 260, η παρ. 3 του άρθρου 271 και οι παρ. 1 και 2 του άρθρου 272 εφαρμόζονται αναλόγως και εντός προθεσμίας δύο (2) μηνών το δικαστήριο εκδίδει απόφαση. 3. Παρεμβάσεις και ανταγωγές κατατίθενται και επιδίδονται στους διαδίκους μέσα σε προθεσμία είκοσι (20) ημερών από την κατάθεση της αγωγής. Η προθεσμία αυτή παρατείνεται κατά είκοσι (20) ημέρες αν ο εναγόμενος διαμένει στο εξωτερικό ή είναι άγνωστης διαμον ής. Η προσκομιδή των αποδεικτικών μέσων και το έγγραφο υπόμνημα των ισχυρισμών στις περιπτώσεις του δεύτερου εδαφίου γίνονται σε προθεσμία τριάντα (30) ή πενήντα (50) ημερών, αντίστοιχα, από την κατάθεση της αγωγής και η έγγραφη προσθήκη - αντίκρουση στην προθεσμία του τρίτου εδαφίου της παρ. 2. 4. Η προηγούμενη διαδικασία μπορεί να γίνει και με χρήση τυποποιημένων εγγράφων ή Τεχνολογίας Πληροφορίας και Επικοινωνίας στο ολοκληρωμένο σύστημα διαχείρισης δικαστικών υποθέσεων. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Δικαιοσύνης και Ψηφιακής Διακυβέρνησης καθορίζονται οι λεπτομέρειες για την εφαρμογή της παρούσας με χρήση Τεχνολογίας Πληροφορίας και Επικοινωνίας. Με απόφαση του Υπουργού Δικαιοσύνης καθορίζεται το περιεχόμενο των τυποποιημένων εγγράφων. 5. Με την επιφύλαξη του πέμπτου εδαφίου της παρ. 2, μετά την παρέλευση των ως άνω προθεσμιών προσδιορίζεται αμέσως η ημέρα συζήτησης με εγγραφή της υπόθεσης σε πινάκιο. Η εγγραφή της υπόθεσης στο οικείο πινάκιο, το οποίο μπορεί να τηρείται και ηλεκτρονικά, γίνεται με πρωτοβουλία του γραμματέα και ισχύει ως κλήτευση όλων των διαδίκων. Με πρωτοβουλία του γραμματέα μπορεί να γνωστοποιείται η δικάσιμος που ορίστηκε στους διαδίκους με αποστολή ηλεκτρονικού μηνύματος στη διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου των διαδίκων ή με οποιοδήποτε άλλο πρόσφορο μέσο.
Κώδικας
Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας (Π.Δ. 503/1985)
Άνοιγμα άρθρου

ΑΚ Άρθρο 1407

Αστικός Κώδικας (Π.Δ. 456/1984)
Σχετικότητα 78.5%
Κείμενο Άρθρου
ΑΚ Άρθρο 1407: Δικαιοπραξίες από τον ένα σύζυγο "Δικαιοπραξίες αναφερόμενες σε περιουσιακά στοιχεία της κοινοκτημοσύνης, οι οποίες, σύμφωνα με τους κανόνες που τη ρυθμίζουν, επιχειρούνται είτε και από τους δύο συζύγους από κοινού είτε από τον ένα, αλλά με τη συναίνεση του άλλου, μπορούν να επιχειρούνται εγκύρως και από τον ένα μόνο σύζυγο, με άδεια του δικαστηρίου, αν ο άλλος βρίσκεται σε φυσική ή νομική αδυναμία ή αρνείται να δηλώσει τη βούλησή του και η δικαιοπραξία επιβάλλεται από το συμφέρον της οικογένειας.".
Κώδικας
Αστικός Κώδικας (Π.Δ. 456/1984)
Άνοιγμα άρθρου

ΑΚ Άρθρο 1516

Αστικός Κώδικας (Π.Δ. 456/1984)Τροποποίηση: 16/09/2021
Σχετικότητα 78.4%
Κείμενο Άρθρου
ΑΚ Άρθρο 1516: Πράξεις από τον ένα γονέα Ο καθένας από τους γονείς επιχειρεί και μόνος του πράξεις αναφερόμενες στην άσκηση της γονικής μέριμνας: 1. Όταν πρόκειται για συνήθεις πράξεις επιμέλειας του προσώπου του τέκνου ή για την τρέχουσα διαχείριση της περιουσίας του ή για πράξεις που έχουν επείγοντα χαρακτήρα. 2. Όταν πρόκειται για τη λήψη δήλωσης της βούλησης που είναι απευθυντέα προς το τέκνο. Στις περιπτώσεις διακοπής της συμβίωσης των γονέων, διαζυγίου ή ακύρωσης του γάμου τους, καθώς και όταν πρόκειται για τέκνο γεννημένο χωρίς γάμο των γονέων του, κάθε ένας από τους γονείς μπορεί να ασκεί τις αξιώσεις διατροφής που έχει το τέκνο κατά του άλλου γονέα ή τρίτου..
Κώδικας
Αστικός Κώδικας (Π.Δ. 456/1984)
Άνοιγμα άρθρου

ΚΠολΔ Άρθρο 218

Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας (Π.Δ. 503/1985)
Σχετικότητα 78.4%
Κείμενο Άρθρου
ΚΠολΔ Άρθρο 218: 1. Περισσότερες αιτήσεις του ίδιου ενάγοντος κατά του ίδιου εναγομένου οι οποίες πηγάζουν από την ίδια ή διαφορετική αιτία, αφορούν το ίδιο ή διαφορετικό αντικείμενο και στηρίζονται στον ίδιο ή διαφορετικό λόγο, μπορούν να ενωθούν στο ίδιο δικόγραφο αγωγής α) αν δεν είναι αντιφατικές μεταξύ τους, β) αν στο σύνολό τους υπάγονται λόγω ποσού στο δικαστήριο όπου εισάγονται γ) αν υπάγονται στην τοπική αρμοδιότητα του ίδιου δικαστηρίου, δ) αν υπάγονται στο ίδιο είδος διαδικασίας, ε) αν η σύγχρονη εκδίκασή τους δεν επιφέρει σύγχυση. 2. Αν ενωθούν περισσότερες αιτήσεις χωρίς να συντρέχουν οι προϋποθέσεις της παραγράφου 1, διατάσσεται ύστερα από αίτηση ή και αυτεπαγγέλτως ο χωρισμός και στην περίπτωση καθ' ύλην ή κατά τόπον αναρμοδιότητας εφαρμόζονται τα άρθρα 46 και 47.
Κώδικας
Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας (Π.Δ. 503/1985)
Άνοιγμα άρθρου

ΚΠολΔ Άρθρο 730

Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας (Π.Δ. 503/1985)Τροποποίηση: 01/01/2016
Σχετικότητα 78.2%
Κείμενο Άρθρου
ΚΠολΔ Άρθρο 730: 1. Η απόφαση που επιδικάζει προσωρινά την απαίτηση παύει αυτοδικαίως να ισχύει, αν δημοσιευθεί οριστική απόφαση για την ουσία της κύριας υπόθεσης. 2. Αν απορριφθεί με τελεσίδικη απόφαση κατ' ουσίαν η αγωγή για την κύρια υπόθεση, το δικαστήριο που δικάζει την κύρια υπόθεση ή το δικαστήριο που διέταξε την προσωρινή επιδίκαση απαίτησης διατάζει, ύστερα από αίτηση, την απόδοση όσων έχουν καταβληθεί. "3. Το δικαστήριο που αναφέρεται στην παρ. 2 μπορεί να επιτρέψει για την απόδοση και την κατάσχεση ακατάσχετων πραγμάτων και απαιτήσεων στο μέτρο που επιτρέπεται για απαιτήσεις διατροφής συζύγου."
Κώδικας
Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας (Π.Δ. 503/1985)
Άνοιγμα άρθρου

ΚΔΕλΣ Άρθρο 257

Κώδικας Δικονομίας Ελεγκτικού Συνεδρίου (Ν. 4700/2020)
Σχετικότητα 77.8%
Κείμενο Άρθρου
ΚΔΕλΣ Άρθρο 257: Αποδεικτική δύναμη 1. Τα δημόσια έγγραφα, που έχουν συνταχθεί από το αρμόδιο όργανο είτε σε έντυπη είτε σε ηλεκτρονική μορφή και κατά τους νόμιμους τύπους, αποτελούν πλήρη απόδειξη για όσα βεβαιώνονται σ’ αυτά ότι ενήργησε ο συντάκτης τους ή ότι έγιναν ενώπιόν του, ως προς τα οποία είναι δυνατή η ανταπόδειξη, αν το σχετικό έγγραφο προσβληθεί ως πλαστό. 2. Έγγραφα που έχουν συνταχθεί από αλλοδαπό δημόσιο υπάλληλο ή λειτουργό ή πρόσωπο που ασκεί δημόσια υπηρεσία ή λειτουργία καθ’ ύλην και κατά τόπο αρμόδιο, τα οποία θεωρούνται ως δημόσια έγγραφα στον τόπο όπου εκδόθηκαν, έχουν την αποδεικτική δύναμη που ορίζεται στην παρ. 1. 3. Η χρονολογία των ιδιωτικών εγγράφων καθίσταται βέβαιη για τους τρίτους μόνον όταν αυτά θεωρηθούν από συμβολαιογράφο ή από άλλον αρμόδιο κατά τον νόμο δημόσιο υπάλληλο. Αλλιώς, ως βέβαιη χρονολογία ιδιωτικού εγγράφου θεωρείται εκείνη του θανάτου ενός από αυτούς που το έχει υπογράψει ή η χρονολογία του δημόσιου εγγράφου στο οποίο το ιδιωτικό έγγραφο μνημονεύεται κατά τα ουσιώδη μέρη το περιεχόμενό του ή εκείνη της επέλευσης γεγονότος που καθιστά κατά ανάλογο τρόπο αναμφισβήτητη τη χρονολογία του. Η χρονολογία των ηλεκτρονικών ιδιωτικών εγγράφων καθίσταται βέβαιη, εφόσον τα έγγραφα αυτά φέρουν εγκεκριμένη ηλεκτρονική χρονοσφραγίδα, όπως ορίζεται στο άρθρο 3 του Κανονισμού (ΕΕ) 910/2014 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 23ης Ιουλίου 2014 σχετικά με την ηλεκτρονική ταυτοποίηση και τις υπηρεσίες εμπιστοσύνης για τις ηλεκτρονικές συναλλαγές στην εσωτερική αγορά και την κατάργηση της οδηγίας 1999/93/ΕΚ (L 257/73). Έγγραφα που συντάσσονται μέσω της Ενιαίας Ψηφιακής Πύλης της Δημόσιας Διοίκησης αποτελούν έγγραφα βέβαιης χρονολογίας, σύμφωνα με τις οικείες διατάξεις. 4. Κατά τα λοιπά, το περιεχόμενο των δημόσιων εγγράφων, καθώς και όλο το περιεχόμενο των ιδιωτικών εκτιμάται σύμφωνα με όσα ορίζονται στην παρ. 1 του άρθρου 246. 5. Οι εκθέσεις ελέγχου που συντάσσονται από τα αρμόδια όργανα έχουν, εκτός από τις αναφερόμενες σε αυτές πραγματικές ή νομικές κρίσεις ή πληροφορίες ή ομολογίες του ελεγχομένου, την αποδεικτική δύναμη που προβλέπεται στην παρ. 1. 6. Τα ιδιωτικά έγγραφα δεν έχουν αποδεικτικές συνέπειες υπέρ εκείνου που τα συνέταξε, εκτός αν προσκομίζονται από τον αντίδικό του ή αν πρόκειται για τα βιβλία που αναφέρονται στην παρ. 3 του άρθρου 255. 7. Οι παρ. 1 έως 6 εφαρμόζονται μόνον εφόσον ο νόμος που διέπει τη σχέση δεν ορίζει διαφορετικά.
Κώδικας
Κώδικας Δικονομίας Ελεγκτικού Συνεδρίου (Ν. 4700/2020)
Άνοιγμα άρθρου

ΑΚ Άρθρο 1405

Αστικός Κώδικας (Π.Δ. 456/1984)
Σχετικότητα 77.4%
Κείμενο Άρθρου
ΑΚ Άρθρο 1405: "Αν στο συμβόλαιο δεν υπάρχει πρόβλεψη για την έκταση της κοινοκτημοσύνης, η κοινοκτημοσύνη περιλαμβάνει όσα περιουσιακά στοιχεία ο καθένας από τους συζύγους αποκτά από αιτία μη χαριστική κατά τη διάρκεια του γάμου, εκτός από τα εισοδήματα της περιουσίας την οποία είχε πριν από το γάμο. Δεν περιλαμβάνονται οπωσδήποτε στην κοινή περιουσία, ακόμη και αν αποκτήθηκαν από μη χαριστική αιτία: 1. τα περιουσιακά στοιχεία του καθενός από τους συζύγους που προορίζονται για αυστηρά προσωπική του χρήση ή για την άσκηση του επαγγέλματός του και τα παραρτήματά τους. 2. οι απαιτήσεις των άρθρων 464 και 465. 3. τα δικαιώματα σε προϊόντα της διάνοιας. Αν στο συμβόλαιο δεν υπάρχει διαφορετική πρόβλεψη για τη χρήση και κάρπωση, τη διοίκηση και τη διάθεση των κοινών πραγμάτων, εφαρμόζονται αναλογικά οι διατάξεις των άρθρων 785 έως 792, του δεύτερου εδαφίου του άρθρου 793 και του άρθρου 794.".
Κώδικας
Αστικός Κώδικας (Π.Δ. 456/1984)
Άνοιγμα άρθρου

Ν5016 Άρθρο 31

Διεθνής Εμπορική Διαιτησία (Ν. 5016/2023)
Σχετικότητα 77.2%
Κείμενο Άρθρου
Ν5016 Άρθρο 31: Δικόγραφο αγωγής και δικόγραφο απάντησης στην αγωγή 1. Μετά την προσφυγή στη διαιτησία κατά το άρθρο 29 και μέσα στις προθεσμίες που έχουν ορίσει τα μέρη ή το διαιτητικό δικαστήριο, ο ενάγων εκθέτει στην αγωγή του το αντικείμενο της διαφοράς, το αίτημα, καθώς και τα πραγματικά περιστατικά που το θεμελιώνουν, ενώ ο εναγόμενος απαντά στην αγωγή και εκθέτει το αίτημά του. Με τα δικόγραφά τους αυτά, τα μέρη μπορούν να υποβάλουν και τα έγγραφα που θεωρούν ουσιώδη ή να μνημονεύσουν τα έγγραφα ή άλλα αποδεικτικά μέσα που προτίθενται να υποβάλουν. 2. Με την επιφύλαξη αντίθετης συμφωνίας, κάθε μέρος μπορεί κατά τη διάρκεια της διαιτητικής διαδικασίας να μεταβάλει ή συμπληρώσει το αίτημα ή την απάντησή του, εκτός αν τούτο δεν επιτραπεί από το διαιτητικό δικαστήριο, ιδίως λόγω καθυστερημένης υποβολής του.
Κώδικας
Διεθνής Εμπορική Διαιτησία (Ν. 5016/2023)
Άνοιγμα άρθρου

Ν3500 Άρθρο 11

Ενδοοικογενειακή Βία (Ν. 3500/2006)Τροποποίηση: Ν. 5172/2025
Σχετικότητα 77.2%
Κείμενο Άρθρου
Ν3500 Άρθρο 11: Προϋποθέσεις 1. Στα πλημμελήματα ενδοοικογενειακής βίας ο αρμόδιος για την άσκηση ποινικής δίωξης εισαγγελέας ή ο αρμόδιος ανακριτικός υπάλληλος, ενεργώντας στο πλαίσιο της παρ. 2 του άρθρου 245 του Κώδικα Ποινικής Δικονομίας, διερευνούν τη δυνατότητα διαμεσολάβησης κατά τη διαδικασία των επόμενων άρθρων. 2. Προϋπόθεση για την έναρξη της διαδικασίας ποινικής διαμεσολάβησης είναι η υποβολή ανεπιφύλακτης δήλωσης εκ μέρους του προσώπου στο οποίο αποδίδεται η τέλεση του εγκλήματος, ότι είναι πρόθυμο σωρευτικά: α) Να υποσχεθεί ότι δεν θα τελέσει στο μέλλον οποιαδήποτε πράξη ενδοοικογενειακής βίας (λόγος τιμής) και ότι, σε περίπτωση συνοίκησης, δέχεται να μείνει εκτός οικογενειακής κατοικίας για εύλογο χρονικό διάστημα, εάν το προτείνει το θύμα. Για την υπόσχεση αυτή συντάσσεται έκθεση κατά τα άρθρα 148 επ. του Κώδικα Ποινικής Δικονομίας. β) Να παρακολουθήσει ειδικό συμβουλευτικό-θεραπευτικό πρόγραμμα ή πρόγραμμα απεξάρτησης για την αντιμετώπιση της ενδοοικογενειακής βίας σε δημόσιο φορέα ή σε ιδιωτικό φορέα που εποπτεύεται από τα Υπουργεία Εσωτερικών, Υγείας ή Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, σε όποιον τόπο και για όσο χρονικό διάστημα κρίνεται τούτο αναγκαίο από τους αρμόδιους θεραπευτές. Ο υπεύθυνος του προγράμματος πιστοποιεί την ολοκλήρωση της παρακολούθησής του. Το σχετικό πιστοποιητικό επισυνάπτεται στον φάκελο της δικογραφίας. Αναφέρονται δε σε αυτό, αναλυτικά, το αντικείμενο του συμβουλευτικού-θεραπευτικού προγράμματος ή του προγράμματος απεξάρτησης και ο αριθμός των συνεδριών που παρακολούθησε ο ενδιαφερόμενος. Σε περίπτωση μη ολοκλήρωσης της παρακολούθησης του προγράμματος εφαρμόζεται η παρ. 3 του άρθρου 13. γ) Να άρει ή να αποκαταστήσει, εφόσον είναι δυνατόν, αμέσως τις συνέπειες που προκλήθηκαν από την πράξη και να καταβάλει εύλογη χρηματική ικανοποίηση στον παθόντα, καθώς επίσης και αποζημίωση για την κάλυψη των άμεσων αναγκών αυτού. Αν αποδεδειγμένα προκύπτει πως τόσο το πρόσωπο στο οποίο αποδίδεται η τέλεση του εγκλήματος όσο και το θύμα βρίσκονται σε πρόδηλη οικονομική αδυναμία, με αποτέλεσμα να αδυνατεί να αποζημιωθεί το θύμα σύμφωνα με το προηγούμενο εδάφιο και υφίσταται η ανάγκη μετεγκατάστασης του θύματος και των ανήλικων τέκνων του σε ασφαλές περιβάλλον και κάλυψης βασικών βιοτικών αναγκών τους, προβλέπεται η καταβολή εφάπαξ ποσού αποζημίωσης προς το θύμα, η οποία καταβάλλεται δίχως καθυστέρηση από την Ελληνική Αρχή Αποζημίωσης του άρθρου 1 του ν. 3811/2009 (Α' 231) κατόπιν αίτησης του θύματος με αναλογική εφαρμογή του ανωτέρου νόμου. Η περ. δ' του άρθρου 9 του ν. 3811/2009, περί κατάχρησης δικαιώματος, εφαρμόζεται αναλόγως. Το Ελληνικό Δημόσιο υποκαθίσταται στα δικαιώματα του αποζημιωθέντος θύματος σε βάρος του προσώπου στο οποίο αποδίδεται η τέλεση του εγκλήματος, μέχρι το ύψος του καταβληθέντος ποσού, την είσπραξη του οποίου επιδιώκει σύμφωνα με τις διατάξεις του Κώδικα Είσπραξης Δημοσίων Εσόδων (ν. 4978/2022, Α' 190). Η αποζημίωση του θύματος από την Ελληνική Αρχή Αποζημίωσης, σύμφωνα με το δεύτερο εδάφιο, δεν θίγει το δικαίωμα αποζημίωσής του από το πρόσωπο στο οποίο αποδίδεται η τέλεση του εγκλήματος, σύμφωνα με τα άρθρα 914 και 932 του Αστικού Κώδικα. δ) Να προβεί σε κάθε άλλη ενέργεια αποκατάστασης ή μεταμέλειας που προτείνει το θύμα. 3. Αν το θύμα της ενδοοικογενειακής βίας είναι ανήλικος, η ποινική διαμεσολάβηση ενεργείται υπέρ αυτού και από κοινού από τον κατά τόπον αρμόδιο εισαγγελέα ανηλίκων και τον ασκούντα την επιμέλεια, εφόσον αυτός δεν είναι το ίδιο πρόσωπο με τον φερόμενο ως δράστη του εγκλήματος. Αν δεν υπάρξει ομοφωνία, η διαμεσολάβηση δεν είναι δυνατή. Ο ανήλικος που έχει συμπληρώσει το δέκατο τέταρτο έτος της ηλικίας του μπορεί, εφόσον το επιθυμεί, να παρίσταται κατ' αυτήν και να ακούγεται. Τα πρόσωπα του πρώτου εδαφίου αντιπροσωπεύουν τον ανήλικο στη διαδικασία της ποινικής διαμεσολάβησης και για τις αστικές αξιώσεις. 4. Οι σχετικές με την ποινική διαμεσολάβηση διατάξεις του παρόντος νόμου δεν εφαρμόζονται, αν ο φερόμενος ως δράστης της πράξεως ενδοοικογενειακής βίας είναι επίτροπος, δικαστικός συμπαραστάτης ή ανάδοχος γονέας του ανηλίκου. 5. Αν την πράξη ενδοοικογενειακής βίας σε βαθμό πλημμελήματος φέρεται να έχει τελέσει ανήλικος, εφαρμόζεται το άρθρο 46 του Κώδικα Ποινικής Δικονομίας.
Κώδικας
Ενδοοικογενειακή Βία (Ν. 3500/2006)
Άνοιγμα άρθρου

ΑΚ Άρθρο 1503

Αστικός Κώδικας (Π.Δ. 456/1984)
Σχετικότητα 77.0%
Κείμενο Άρθρου
ΑΚ Άρθρο 1503: Δαπάνες τοκετού και διατροφής τής άγαμης μητέρας Σε περίπτωση όπου ένα τέκνο γεννήθηκε χωρίς γάμο της μητέρας του, το δικαστήριο μπορεί, ύστερα από αίτησή της, να καταδικάσει τον πατέρα που αναγνωρίστηκε δικαστικώς, ακόμη και αν το τέκνο γεννήθηκε νεκρό: 1. στην καταβολή των δαπανών του τοκετού. 2. σε διατροφή της μητέρας, εφόσον αυτή αδυνατεί να διαθρέψει τον εαυτό της, επί δύο μήνες πριν από τον τοκετό και τέσσερις ύστερα από αυτόν, ή, αν συντρέχουν ειδικές περιστάσεις, το πολύ επί ένα έτος. Η αξίωση της μητέρας δεν παύει με το θάνατο του πατέρα και παραγράφεται όταν περάσουν τρία έτη από τον τοκετό. Αξίωση αποζημίωσης, σύμφωνα με τις διατάξεις για τις αδικοπραξίες, δεν αποκλείεται.
Κώδικας
Αστικός Κώδικας (Π.Δ. 456/1984)
Άνοιγμα άρθρου

ΑΚ Άρθρο 1399

Αστικός Κώδικας (Π.Δ. 456/1984)
Σχετικότητα 77.0%
Κείμενο Άρθρου
ΑΚ Άρθρο 1399: Διαχείριση της περιουσίας του ενός συζύγου από τον άλλο "Αν ο ένας από τους συζύγους ανέθεσε στον άλλο τη διαχείριση της ατομικής του περιουσίας, δεν υπάρχει υποχρέωση για λογοδοσία και για απόδοση των εισοδημάτων από τη διαχείριση, εφόσον δεν έχουν συμφωνήσει διαφορετικά. Τα εισοδήματα καταλογίζονται στην υποχρέωση συνεισφοράς για τις ανάγκες της οικογένειας. Η παραίτηση από το δικαίωμα ανάκλησης αυτής της ανάθεσης είναι άκυρη.".
Κώδικας
Αστικός Κώδικας (Π.Δ. 456/1984)
Άνοιγμα άρθρου

ΑΚ Άρθρο 1409

Αστικός Κώδικας (Π.Δ. 456/1984)
Σχετικότητα 76.3%
Κείμενο Άρθρου
ΑΚ Άρθρο 1409: "Η κοινή περιουσία είναι επιπλέον υπέγγυα, έως το μισό της αξίας της, και απέναντι στους ατομικούς δανειστές του κάθε συζύγου, εφόσον δεν είναι δυνατή η ικανοποίησή τους από την ατομική περιουσία του: 1. για υποχρεώσεις που αυτός ανέλαβε μόνος του για τη διαχείριση της περιουσίας αυτής πέρα από τα όρια της διαχειριστικής του εξουσίας. 2. για ατομικά χρέη του, οποτεδήποτε και αν αυτά γεννήθηκαν. Αν, στις περιπτώσεις της προηγούμενης παραγράφου, οι δανειστές είναι εγχειρόγραφοι, προτιμώνται οι δανειστές του προηγούμενου άρθρου".
Κώδικας
Αστικός Κώδικας (Π.Δ. 456/1984)
Άνοιγμα άρθρου

ΑΚ Άρθρο 1404

Αστικός Κώδικας (Π.Δ. 456/1984)
Σχετικότητα 76.3%
Κείμενο Άρθρου
ΑΚ Άρθρο 1404: "Οι λεπτομέρειες του συστήματος της κοινοκτημοσύνης που επιλέγεται και ιδίως τα σχετικά με την έκτασή της, τη διοίκηση των στοιχείων της κοινής περιουσίας, καθώς και την εκκαθάριση των τυχόν αμοιβαίων αποκαταστατικών αξιώσεων και τη διανομή των κοινών πραγμάτων μετά τη λήξη της, καθορίζονται στο σχετικό συμβόλαιο με βάση την αρχή της ισότητας δικαιωμάτων και υποχρεώσεων μεταξύ των συζύγων. Το συμβόλαιο για την κοινοκτημοσύνη δεν μπορεί να παραπέμψει σε έθιμα, σε νόμο που δεν ισχύει ή σε νόμο αλλοδαπό.".
Κώδικας
Αστικός Κώδικας (Π.Δ. 456/1984)
Άνοιγμα άρθρου

ΑΚ Άρθρο 1414

Αστικός Κώδικας (Π.Δ. 456/1984)
Σχετικότητα 75.8%
Κείμενο Άρθρου
ΑΚ Άρθρο 1414: "Η λήξη της κοινοκτημοσύνης, κατά τις διατάξεις των προηγούμενων άρθρων, εκτός από την περίπτωση της λήξης λόγω θανάτου, ισχύει απέναντι στους τρίτους μόνο εφόσον στο περιθώριο του ειδικού δημόσιου βιβλίου, όπου έχει καταχωριστεί το συστατικό της συμβόλαιο , σημειώνονται η σχετική συμφωνία των συζύγων ή η απόφαση που κηρύσσει την αφάνεια ή την πτώχευση ή, στις περιπτώσεις της δεύτερης παραγράφου του άρθρου 1411 και του άρθρου 1413, η επίδοση της αγωγής και η σχετική δικαστική απόφαση.".
Κώδικας
Αστικός Κώδικας (Π.Δ. 456/1984)
Άνοιγμα άρθρου

ΑΚ Άρθρο 1394

Αστικός Κώδικας (Π.Δ. 456/1984)
Σχετικότητα 75.6%
Κείμενο Άρθρου
ΑΚ Άρθρο 1394: Κατανομή των κινητών "Σε περίπτωση διακοπής της συμβίωσης, ο καθένας από τους συζύγους δικαιούται να παραλάβει τα κινητά που του ανήκουν, ακόμη και αν τα χρησιμοποιούσαν και οι δύο ή και μόνος ο άλλος σύζυγος. Υποχρεούται όμως να παραχωρήσει στον άλλο σύζυγο τη χρήση των οικιακών αντικειμένων που του είναι απολύτως απαραίτητα για τη χωριστή του εγκατάσταση, αν το επιβάλλουν οι περιστάσεις για λόγους επιείκειας.".
Κώδικας
Αστικός Κώδικας (Π.Δ. 456/1984)
Άνοιγμα άρθρου

ΚΠολΔ Άρθρο 336

Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας (Π.Δ. 503/1985)
Σχετικότητα 75.6%
Κείμενο Άρθρου
ΚΠολΔ Άρθρο 336: 1. Πραγματικά γεγονότα τα οποία είναι τόσο πασίγνωστα ώστε να μην υπάρχει εύλογη αμφιβολία ότι είναι αληθινά λαμβάνονται υπόψη αυτεπαγγέλτως και χωρίς απόδειξη. 2. Πραγματικά γεγονότα γνωστά στο δικαστήριο από άλλη δικαστική ενέργειά του λαμβάνονται υπόψη αυτεπαγγέλτως και χωρίς απόδειξη, αν η αλήθεια τους ισχύει απέναντι σε όλους. 3. Με βάση αποδεδειγμένα πραγματικά γεγονότα το δικαστήριο μπορεί να βγάλει συμπεράσματα για άλλα γεγονότα. 4. Το δικαστήριο λαμβάνει αυτεπαγγέλτως υπόψη τα διδάγματα της κοινής πείρας και χωρίς απόδειξη.
Κώδικας
Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας (Π.Δ. 503/1985)
Άνοιγμα άρθρου

ΚΠολΔ Άρθρο 591

Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας (Π.Δ. 503/1985)Τροποποίηση: 01/01/2026
Σχετικότητα 75.5%
Κείμενο Άρθρου
ΚΠολΔ Άρθρο 591: 1. Τα άρθρα 1 έως 590 εφαρμόζονται και στις ειδικές διαδικασίες, εκτός αν αντιβαίνουν προς τις ειδικές διατάξεις των διαδικασιών αυτών. Αν στις ειδικές αυτές διατάξεις δεν ορίζεται διαφορετικά: α) Η προθεσμία για την κλήτευση των διαδίκων είναι τριάντα (30) ημέρες και αν ο διάδικος που καλείται ή κάποιος από τους ομοδίκους διαμένει στο εξωτερικό ή είναι άγνωστης διαμονής, εξήντα (60) ημέρες πριν από τη συζήτηση. β) Η παρέμβαση, η προσεπίκληση και η ανακοίνωση ασκούνται, με ποινή απαραδέκτου, με δικόγραφο, που κατατίθεται στη γραμματεία του δικαστηρίου, στο οποίο εκκρεμεί η δίκη και επιδίδεται στους διαδίκους τουλάχιστον δέκα (10) ημέρες πριν από τη συζήτηση, η οποία ορίζεται υποχρεωτικά κατά την ημερομηνία συζήτησης της κύριας υπόθεσης. Παρέμβαση μετά από προσεπίκληση ή ανακοίνωση κατατίθεται και επιδίδεται στους διαδίκους, τουλάχιστον πέντε (5) ημέρες πριν από τη συζήτηση. γ) Οι προτάσεις κατατίθενται το αργότερο κατά τη συζήτηση. δ) Τα περιεχόμενα στις προτάσεις μέσα επίθεσης και άμυνας προτείνονται συνοπτικώς και προφορικά και καταχωρίζονται στα πρακτικά συζητήσεως, διαφορετικά είναι απαράδεκτα. ε) Οι διάδικοι το αργότερο κατά τη συζήτηση στο ακροατήριο προσάγουν όλα τα αποδεικτικά τους μέσα. στ) Οι διάδικοι μπορούν έως τη δωδέκατη ώρα της πέμπτης εργάσιμης ημέρας από τη συζήτηση να καταθέσουν προσθήκη στις προτάσεις τους, με την οποία αξιολογούνται οι αποδείξεις, προτείνονται ισχυρισμοί και προσκομίζονται ένορκες βεβαιώσεις, έγγραφα και γνωμοδοτήσεις κατά το άρθρο 390 μόνο για την αντίκρουση ισχυρισμών που προτάθηκαν. ζ) Ανταγωγή, αντέφεση και πρόσθετοι λόγοι έφεσης και αναψηλάφησης ασκούνται με ποινή απαραδέκτου με δικόγραφο, που κατατίθεται στη γραμματεία του δικαστηρίου, στο οποίο απευθύνονται και επιδίδεται στον αντίδικο τουλάχιστον οκτώ (8) ημέρες πριν από τη συζήτηση, η οποία ορίζεται υποχρεωτικά κατά την ημερομηνία συζήτησης της κύριας υπόθεσης. 2. Ενώπιον των πρωτοβάθμιων δικαστηρίων η συζήτηση είναι προφορική. Με εξαίρεση τις διαφορές από την οικογένεια, τον γάμο και την ελεύθερη συμβίωση, οι διάδικοι μπορούν, κατ' εφαρμογήν της παρ. 2 του άρθρου 242, να συμφωνήσουν μόνο με κοινή δήλωση ότι δεν θα παραστούν στη συζήτηση. Η δήλωση υπογράφεται από τους πληρεξουσίους δικηγόρους όλων των μερών, κατατίθεται με τις προτάσεις το αργότερο ως την παραμονή της δικασίμου και ισχύει μόνο για τη συγκεκριμένη δικάσιμο. 3. Το δικαστήριο ζητεί τις αναγκαίες πληροφορίες και διασαφήσεις από τους διαδίκους ή τους εκπροσώπους τους και τους εξετάζει κατά την κρίση του σύμφωνα με τα άρθρα 415 επ. «4. Το δικαστήριο, αν είναι αναγκαίο, με διάταξή του, διατάσσει αυτοψία ή πραγματογνωμοσύνη κατ’ ανάλογη εφαρμογή των παρ. 5 και 8 του άρθρου 237.» 5. Η οριστική απόφαση εκδίδεται με βάση τα αποδεικτικά μέσα που οι διάδικοι έχουν προσκομίσει και τις αποδείξεις που έχουν διεξαχθεί στο ακροατήριο. 6. Αν η υπόθεση δεν υπάγεται στη διαδικασία κατά την οποία έχει εισαχθεί, το δικαστήριο αποφαίνεται γι' αυτό αυτεπαγγέλτως και διατάζει την εκδίκαση της υπόθεσης, κατά τη διαδικασία σύμφωνα με την οποία δικάζεται. 7. Κατά την εκδίκαση της ανακοπής ερημοδικίας, της έφεσης και της αναψηλάφησης, εφαρμόζονται οι διατάξεις που ισχύουν για την εκδίκαση της υπόθεσης, επί της οποίας εκδόθηκε η απόφαση που προσβάλλεται με το ένδικο μέσο. Σε περίπτωση ερημοδικίας του ανακόπτο ντος, του εκκαλούντος, του αντεκκαλούντος ή του αιτούντος την αναψηλάφηση, το αντίστοιχο ένδικο μέσο απορρίπτεται. Η αναίρεση εκδικάζεται σύμφωνα με τις γενικές διατάξεις, εκτός αν προβλέπεται διαφορετικά στις διατάξεις των άρθρων 591 έως 645. 8. Τα άρθρα 466 έως 471 δεν εφαρμόζονται στις ειδικές διαδικασίες..
Κώδικας
Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας (Π.Δ. 503/1985)
Άνοιγμα άρθρου

ΑΚ Άρθρο 1408

Αστικός Κώδικας (Π.Δ. 456/1984)
Σχετικότητα 75.3%
Κείμενο Άρθρου
ΑΚ Άρθρο 1408: Έκταση υπεγγυότητας της κοινής περιουσίας "Στην περίπτωση όπου επιλέγεται σύστημα κοινοκτημοσύνης, η κοινή περιουσία, πέρα από τα εμπράγματα δικαιώματα ή άλλα βάρη, με τα οποία βαρύνεται, είναι υπέγγυα και: 1. για κάθε υποχρέωση που αναλαμβάνει ο ένας σύζυγος, μέσα στα όρια της διαχειριστικής του εξουσίας, για τη διαχείριση αυτής της περιουσίας. 2. για κάθε υποχρέωση που αναλαμβάνει ο ένας σύζυγος για τις ανάγκες της οικογένειας. 3. για κάθε υποχρέωση που αναλαμβάνουν και οι δύο σύζυγοι.".
Κώδικας
Αστικός Κώδικας (Π.Δ. 456/1984)
Άνοιγμα άρθρου

Ν3500 Άρθρο 10Α

Ενδοοικογενειακή Βία (Ν. 3500/2006)Τροποποίηση: Ν. 5172/2025
Σχετικότητα 75.2%
Κείμενο Άρθρου
Ν3500 Άρθρο 10Α: Ειδικές διατάξεις 1. Αν τα εγκλήματα που αναφέρονται στην παρ. 1 του άρθρου 1 έχουν τελεστεί από υπότροπο, τα όρια της ποινής αυξάνονται σύμφωνα με το άρθρο 82Α του Ποινικού Κώδικα (ν. 4619/2019, Α' 95). Υπότροπος θεωρείται όποιος έχει καταδικαστεί αμετάκλητα σε ποινή φυλάκισης τουλάχιστον έξι (6) μηνών για αδίκημα ενδοοικογενειακής βίας που τέλεσε εντός των προηγούμενων δέκα (10) ετών από τον χρόνο τέλεσης της πράξης. 2. Στις περιπτώσεις των εγκλημάτων που εμπίπτουν στον παρόντα νόμο, η ανώτερη των δύο (2) ετών στερητική της ελευθερίας ποινή, δεν μετατρέπεται και δεν αναστέλλεται με κανέναν τρόπο, τυχόν δε ασκηθείσα έφεση δεν έχει αναστέλλουσα ισχύ. Περιοριστικοί όροι που αποσκοπούν στην προστασία του θύματος, και ιδίως η απαγόρευση προσέγγισης και κάθε είδους επικοινωνίας με το θύμα και άτομα του συγγενικού του περιβάλλοντος, μπορούν να επιβληθούν από το δικαστήριο και ως παρεπόμενη ποινή με τη δημοσίευση της καταδικαστικής απόφασης, στην οποία καθορίζεται και η διάρκειά τους. Η εκτέλεση της παρεπόμενης ποινής δεν αναστέλλεται. 3. Στα κακουργήματα που τιμωρούνται με ποινή κάθειρξης έως δέκα (10) έτη και σε όσα πλημμελήματα ενδοοικογενειακής βίας προβλέπεται ποινή φυλάκισης τουλάχιστον ενός (1) έτους και έχει ασκηθεί ποινική δίωξη με παραγγελία κυρίας ανάκρισης, επιβάλλεται σε εξαιρετικές περιπτώσεις, εφόσον κριθεί αιτιολογημένα ότι δεν επαρκούν οι περιοριστικοί όροι κατά τον Κώδικα Ποινικής Δικονομίας (ν. 4620/2019, Α' 96) και τον παρόντα νόμο, κατ' οίκον περιορισμός με ηλεκτρονική επιτήρηση ή, εφόσον κριθεί αιτιολογημένα ότι δεν επαρκεί ούτε αυτός, προσωρινή κράτηση, όταν συντρέχουν οι προϋποθέσεις του πρώτου εδαφίου της παρ. 1 του άρθρου 286 του Κώδικα Ποινικής Δικονομίας ή με βάση τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της πράξης και ιδίως όταν η πράξη τελέστηκε με ιδιαίτερη σκληρότητα ή κατά συρροή ή κατ' εξακολούθηση ή καθ' υποτροπή κατά την έννοια του παρόντος νόμου και την εν γένει προσωπικότητα του κατηγορουμένου, κρίνεται αιτιολογημένα ότι αν αφεθεί ελεύθερος είναι πολύ πιθανόν να διαπράξει και άλλα εγκλήματα. Στα πλημμελήματα το ανώτατο όριο των ανωτέρω μέτρων είναι έως έξι (6) μήνες, μη δυνάμενο να παραταθεί, με ενδιάμεσο έλεγχο της διάρκειας αυτών στους τρεις (3) μήνες. Κατά τα λοιπά ισχύουν οι γενικές διατάξεις του Κώδικα Ποινικής Δικονομίας για την επιβολή των μέτρων αυτών. 4. Για τα αδικήματα του άρθρου 1 ο αρμόδιος εισαγγελέας δύναται, σε εξαιρετικές περιπτώσεις, μετά την άσκηση της ποινικής δίωξης, να παραγγέλλει στις υπηρεσίες των φορέων της Γενικής Κυβέρνησης της περ. β) της παρ. 1 του άρθρου 14 του ν. 4270/2014 (Α' 143), την κατά προτεραιότητα και κατά παρέκκλιση οποιασδήποτε ειδικής ή γενικής διάταξης, απόσπαση ή μετάθεση του υπαλλήλου-θύματος ενδοοικογενειακής βίας, σε θέση αντίστοιχη, λαμβανομένων υπόψιν των τυπικών προσόντων που απαιτούνται από τον φορέα υποδοχής. Για την αξιολόγηση του αιτήματος λαμβάνονται υπόψη ιδίως τα χαρακτηριστικά της αξιόποινης πράξης, ο κίνδυνος για την ασφάλεια του θύματος, η σωματική και ψυχική υγεία του θύματος και των μελών της οικογένειάς του, οι οικογενειακές και οικονομικές ανάγκες του θύματος, καθώς και η αναγκαιότητα αλλαγής εργασιακού περιβάλλοντος. Για την εφαρμογή της παρούσας απαιτείται προηγούμενη αίτηση του θύματος στην υπηρεσία του, η οποία, αφού επισυναφθεί εισήγηση του φορέα υποδοχής, διαβιβάζεται από αυτή, αμελλητί, στον αρμόδιο εισαγγελέα. Αν ο φορέας υποδοχής δεν αποστείλει την εισήγησή του εντός σαράντα οκτώ (48) ωρών από τη λήψη του αιτήματος, συνάγεται η συμφωνία του. Η απόσπαση ή μετάθεση του υπαλλήλου που πραγματοποιείται κατόπιν της ανωτέρω εισαγγελικής παραγγελίας υλοποιείται υποχρεωτικά με την έκδοση σχετικής απόφασης από το αρμόδιο όργανο διορισμού των ανωτέρω φορέων, το αργότερο εντός ενός (1) μηνός από την κοινοποίηση της εισαγγελικής παραγγελίας. Η απόσπαση ή μετάθεση ισχύει για χρονικό διάστημα ενός (1) έτους από την εμφάνιση στην υπηρεσία, με δυνατότητα ισόχρονης παράτασης με νεότερη εισαγγελική παραγγελία κατά την ανωτέρω διαδικασία και μέχρι τη συμπλήρωση συνολικά τριών (3) ετών. 5. Η προδικασία για τα αδικήματα του παρόντος διεξάγεται στον απολύτως αναγκαίο χρόνο και η εκδίκασή τους προσδιορίζεται κατ' απόλυτη προτεραιότητα. Η διαδικασία του άρθρου 309 του Κώδικα Ποινικής Δικονομίας, περί περάτωσης κύριας ανάκρισης, κατ' εξαίρεση εφαρμόζεται και στις περιπτώσεις κακουργημάτων του παρόντος νόμου, ανεξαρτήτως του καθ' ύλην δικαστηρίου παραπομπής. 6. Σε κάθε περίπτωση αναβολής της εκδίκασης των αδικημάτων του άρθρου 1 στο πλαίσιο της διαδικασίας των άρθρων 417 έως 427 του Κώδικα Ποινικής Δικονομίας, αν ο χρόνος αναβολής δεν υπερβαίνει τις τρεις (3) ημέρες, και για λόγους ανωτέρας βίας τις πέντε (5), η κράτηση διατηρείται, εκτός αν το δικαστήριο, αφού ακούσει και το θύμα, κρίνει αιτιολογημένα ότι δεν συντρέχει κίνδυνος τέλεσης νέων αδικημάτων. 7. Το δεύτερο εδάφιο του άρθρου 135 του Κώδικα Ποινικής Δικονομίας, περί μη παραπομπής σε άλλο ισόβαθμο και ομοειδές δικαστήριο για αυτόφωρα εγκλήματα σε βάρος δικαστικών λειτουργών, εφαρμόζεται και για όλα τα εγκλήματα του παρόντος. 8. Ο εισαγγελέας πρωτοδικών που επιλαμβάνεται καταγγελίας για ενδοοικογενειακή βία εξετάζει άμεσα και αυτεπαγγέλτως την περίπτωση εφαρμογής του πέμπτου εδαφίου του άρθρου 1532 του Αστικού Κώδικα, περί συνεπειών κακής άσκησης της γονικής μέριμνας, και, αν κρίνει ότι δεν συντρέχει περίπτωση εφαρμογής του, προβαίνει σε σχετική σημείωση στο σώμα της δικογραφίας.
Κώδικας
Ενδοοικογενειακή Βία (Ν. 3500/2006)
Άνοιγμα άρθρου

Ν5016 Άρθρο 9

Διεθνής Εμπορική Διαιτησία (Ν. 5016/2023)
Σχετικότητα 75.0%
Κείμενο Άρθρου
Ν5016 Άρθρο 9: Αρμοδιότητα των δικαστηρίων σε διαδικασίες αρωγής και εποπτείας της διαιτησίας 1. Στις περιπτώσεις των παρ. 3 και 4 του άρθρου 15, της παρ. 1 του άρθρου 16, του άρθρου 17, της παρ. 3 του άρθρου 19, της παρ. 1 του άρθρου 20, της παρ. 2 του άρθρου 21 και του άρθρου 36 αρμόδιο είναι το Μονομελές Πρωτοδικείο, στην περιφέρεια του οποίου είναι ο τόπος της διαιτησίας, διαφορετικά το Μονομελές Πρωτοδικείο, στην περιφέρεια του οποίου έχει την κατοικία του εκείνος που υποβάλλει την κατά τα ως άνω άρθρα αίτηση ή, αν δεν υπάρχει κατοικία, τη διαμονή του. Αν δεν υπάρχει διαμονή, αρμόδιο είναι το Μονομελές Πρωτοδικείο της Αθήνας. 2. Αρμόδιο για την εκδίκαση της αγωγής ακύρωσης που προβλέπεται στην παρ. 2 του άρθρου 43 είναι το Τριμελές Εφετείο στην περιφέρεια του οποίου εκδόθηκε η διαιτητική απόφαση και αν αυτό δεν μπορεί να προσδιορισθεί, το Τριμελές Εφετείο Αθηνών. Η αγωγή ακύρωσης εκδικάζεται κατά τη διαδικασία των περιουσιακών διαφορών των άρθρων 614 έως 622 Β του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας [π.δ. 503/1985, (Α’ 182)]. Αίτηση αναίρεσης προσδιορίζεται για συζήτηση εντός τριών (3) μηνών από την επίσπευση του προσδιορισμού δικασίμου.
Κώδικας
Διεθνής Εμπορική Διαιτησία (Ν. 5016/2023)
Άνοιγμα άρθρου

ΑΚ Άρθρο 1519

Αστικός Κώδικας (Π.Δ. 456/1984)Τροποποίηση: 21/05/2021
Σχετικότητα 75.0%
Κείμενο Άρθρου
ΑΚ Άρθρο 1519: Σημαντικά ζητήματα επιμέλειας τέκνου Όταν η επιμέλεια ασκείται από τον έναν γονέα ή έχει γίνει κατανομή της μεταξύ των γονέων, οι αποφάσεις για την ονοματοδοσία του τέκνου, για το θρήσκευμα, για ζητήματα της υγείας του, εκτός από τα επείγοντα και τα εντελώς τρέχοντα, καθώς και για ζητήματα εκπαίδευσης που επιδρούν αποφασιστικά στο μέλλον του, λαμβάνονται από τους δύο γονείς από κοινού. Τα δύο τελευταία εδάφια του άρθρου 1510 και το άρθρο 1512 εφαρμόζονται αναλόγως. Για τη μεταβολή του τόπου διαμονής του τέκνου που επιδρά ουσιωδώς στο δικαίωμα επικοινωνίας του γονέα με τον οποίο δεν διαμένει το τέκνο, απαιτείται προηγούμενη έγγραφη συμφωνία των γονέων ή προηγούμενη δικαστική απόφαση που εκδίδεται μετά από αίτηση ενός από τους γονείς. Το δικαστήριο μπορεί να διατάξει κάθε πρόσφορο μέτρο. Ο γονέας στον οποίο δεν έχει ανατεθεί η άσκηση της επιμέλειας έχει το δικαίωμα να ζητά από τον άλλο πληροφορίες για το πρόσωπο και την περιουσία του τέκνου.
Κώδικας
Αστικός Κώδικας (Π.Δ. 456/1984)
Άνοιγμα άρθρου

ΑΚ Άρθρο 1465

Αστικός Κώδικας (Π.Δ. 456/1984)Τροποποίηση: 23/12/2002
Σχετικότητα 74.7%
Κείμενο Άρθρου
ΑΚ Άρθρο 1465: Τ εκμήριο καταγωγής από γάμο "Το τέκνο που γεννήθηκε κατά τη διάρκεια του γάμου της μητέρας του ή μέσα σε τριακόσιες ημέρες από τη λύση ή την ακύρωσή του τεκμαίρεται ότι έχει πατέρα τον σύζυγο της μητέρας (τέκνο γεννημένο σε γάμο). Τέκνο γεννημένο σε γάμο θεωρείται και το τέκνο που γεννήθηκε ύστερα από μεταθανάτια τεχνητή γονιμοποίηση, εφόσον υπάρχει η απαιτούμενη κατά το άρθρο 1457 δικαστική άδεια. Αν το τέκνο γεννήθηκε μετά την τριακοσιοστή ημέρα από τη λύση ή την ακύρωση του γάμου, η απόδειξη της πατρότητας του συζύγου βαρύνει εκείνον που την επικαλείται. Το ίδιο ισχύει και όταν η τεχνητή γονιμοποίηση έγινε μετά το θάνατο του συζύγου, παρά την έλλειψη δικαστικής άδειας."
Κώδικας
Αστικός Κώδικας (Π.Δ. 456/1984)
Άνοιγμα άρθρου

ΑΚ Άρθρο 1398

Αστικός Κώδικας (Π.Δ. 456/1984)
Σχετικότητα 74.1%
Κείμενο Άρθρου
ΑΚ Άρθρο 1398: Τ εκμήρια για τα κινητά Τεκμήρια για τα κινητά "Τα κινητά που βρίσκονται στη νομή ή κατοχή του ενός ή και των δύο συζύγων τεκμαίρεται, υπέρ των δανειστών του καθενός από αυτούς, ότι ανήκουν στο σύζυγο που είναι οφειλέτης τους. Το τεκμήριο αυτό δεν ισχύει σε περίπτωση διακοπής της έγγαμης συμβίωσης. Τα κινητά που βρίσκονται στη νομή ή κατοχή και των δύο συζύγων τεκμαίρεται, στις μεταξύ τους σχέσεις, ότι ανήκουν και στους δύο κατά ίσα μέρη. Στις σχέσεις των συζύγων μεταξύ τους και με τους δανειστές τους τεκμαίρεται ότι τα κινητά τα προορισμένα για την προσωπική χρήση του ενός από τους συζύγους ανήκουν σ' αυτόν.".
Κώδικας
Αστικός Κώδικας (Π.Δ. 456/1984)
Άνοιγμα άρθρου

ΑΚ Άρθρο 1347

Αστικός Κώδικας (Π.Δ. 456/1984)
Σχετικότητα 74.1%
Κείμενο Άρθρου
ΑΚ Άρθρο 1347: Μονόπλευρη λύση Αν κάποιος από τους μνηστευμένους διαλύσει τη μνηστεία χωρίς σπουδαίο λόγο, έχει υποχρέωση να αποζημιώσει τον άλλο ή τους γονείς του, καθώς και κάθε τρίτον που ενέργησε στη θέση των γονέων, για τη ζημία που έπαθαν εξαιτίας δαπανών ή άλλων μέτρων που έλαβαν με την προσδοκία του γάμου, αφού ληφθούν υπόψη και οι ειδικές περιστάσεις. Η ίδια υποχρέωση βαρύνει και το μνηστευμένο που προκάλεσε υπαίτια τη δικαιολογημένη διάλυση της μνηστείας από τον άλλο.
Κώδικας
Αστικός Κώδικας (Π.Δ. 456/1984)
Άνοιγμα άρθρου

ΚΠΔ Άρθρο 178

Κώδικας Ποινικής Δικονομίας (Ν. 4620/2019)Τροποποίηση: 18/11/2019
Σχετικότητα 73.5%
Κείμενο Άρθρου
ΚΠΔ Άρθρο 178: Αποδεικτικά μέσα Βάρος απόδειξης 1. Στην ποινική διαδικασία επιτρέπεται κάθε είδος αποδεικτικών μέσων. Κυριότερα αποδεικτικά μέσα στην ποινική διαδικασία είναι: α) οι ενδείξεις· β) η αυτοψία· γ) η πραγματογνωμοσύνη· δ) η ομολογία του κατηγορουμένου· ε) οι μάρτυρες και στ) τα έγγραφα. 2. Οι δικαστές και οι εισαγγελείς εξετάζουν αυτεπαγγέλτως όλα τα αποδεικτικά μέσα, που θεμελιώνουν την ενοχή ή κατατείνουν στην αθωότητα του κατηγορουμένου καθώς και κάθε στοιχείο που αφορά την προσωπικότητά του και επηρεάζει την επιμέτρηση της ποινής. Ο κατηγορούμενος δεν είναι υποχρεωμένος να προσκομίσει αποδεικτικά στοιχεία για τα πραγματικά περιστατικά που επικαλείται υπέρ του. Οι δικαστές «και οι εισαγγελείς» είναι υποχρεωμένοι να ερευνούν με επιμέλεια κάθε στοιχείο ή αποδεικτικό μέσο που επικαλέστηκε υπέρ αυτού ο κατηγορούμενος, αν αυτό είναι χρήσιμο για να εξακριβωθεί η αλήθεια. 3. Οποιαδήποτε αμφιβολία περί της ενοχής είναι προς όφελος του κατηγορουμένου ή του υπόπτου.
Κώδικας
Κώδικας Ποινικής Δικονομίας (Ν. 4620/2019)
Άνοιγμα άρθρου

ΑΚ Άρθρο 1401

Αστικός Κώδικας (Π.Δ. 456/1984)
Σχετικότητα 73.5%
Κείμενο Άρθρου
ΑΚ Άρθρο 1401: "Η αξίωση του προηγούμενου άρθρου δεν γεννιέται, σε περίπτωση θανάτου, στο πρόσωπο των κληρονόμων του συζύγου που πέθανε. Επίσης δεν εκχωρείται ούτε κληρονομείται, εκτός αν έχει αναγνωριστεί συμβατικά ή έχει επιδοθεί αγωγή. Η αξίωση παραγράφεται δύο χρόνια μετά τη λύση ή την ακύρωση του γάμου.".
Κώδικας
Αστικός Κώδικας (Π.Δ. 456/1984)
Άνοιγμα άρθρου

ΑΚ Άρθρο 1403

Αστικός Κώδικας (Π.Δ. 456/1984)
Σχετικότητα 72.9%
Κείμενο Άρθρου
ΑΚ Άρθρο 1403: Επιλογή κοινοκτημοσύνης "Οι σύζυγοι μπορούν, πριν από το γάμο ή κατά τη διάρκειά του, να επιλέγουν με σύμβαση, για τη ρύθμιση των συνεπειών του γάμου στην περιουσιακή τους κατάσταση, αντί για το σύστημα που προβλέπεται από τα άρθρα 1397 και 1400 έως 1402, σύστημα κοινωνίας κατά ίσα μέρη σε περιουσιακά τους στοιχεία χωρίς δικαίωμα διάθεσης, από τον καθένα τους, του ιδανικού του μεριδίου (σύστημα κοινοκτημοσύνης), τηρώντας τις διατάξεις των άρθρων που ακολουθούν. Οι συμβάσεις της προηγούμενης παραγράφου καταρτίζονται με συμβολαιογραφικό έγγραφο και καταχωρίζονται στο ενιαίο ειδικό δημόσιο βιβλίο που τηρείται γι' αυτό το σκοπό. Πριν από την καταχώριση δεν ισχύουν απέναντι στους τρίτους.".
Κώδικας
Αστικός Κώδικας (Π.Δ. 456/1984)
Άνοιγμα άρθρου

ΑΚ Άρθρο 1406

Αστικός Κώδικας (Π.Δ. 456/1984)
Σχετικότητα 72.9%
Κείμενο Άρθρου
ΑΚ Άρθρο 1406: Υποκατάσταση "Ό,τι ο κάθε σύζυγος αποκτά κατά τη διάρκεια του γάμου με διάθεση στοιχείων της ατομικής του περιουσίας, περιέρχεται σ' αυτήν. Ο ισχυριζόμενος ότι η απόκτηση έγινε με τέτοια διάθεση βαρύνεται με την απόδειξη του ισχυρισμού του".
Κώδικας
Αστικός Κώδικας (Π.Δ. 456/1984)
Άνοιγμα άρθρου

ΚΠολΔ Άρθρο 527

Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας (Π.Δ. 503/1985)Τροποποίηση: Ν. 5282/2026
Σχετικότητα 72.8%
Κείμενο Άρθρου
ΚΠολΔ Άρθρο 527: Περιπτώσεις επιτρεπτού προβολής νέων ισχυρισμών στην κατ’ Με την επιφύλαξη των αυτεπαγγέλτως εξεταζόμενων ισχυρισμών ή αυτών που προτείνονται σε κάθε στάση της δίκης, είναι απαράδεκτη η προβολή στην κατ’ έφεση δίκη πραγματικών ισχυρισμών που δεν προτάθηκαν στην πρωτόδικη δίκη, εκτός αν: 1) προτείνονται από τον εφεσίβλητο, ενάγοντα, εναγόμενο ή εκείνον που είχε παρέμβει, ως υπεράσπιση κατά της έφεσης και δεν μεταβάλλεται με τους ισχυρισμούς αυτούς η βάση της αγωγής ή της παρέμβασης, ή προτείνονται από εκείνον που παρεμβαίνει για πρώτη φορά στην κατ’ έφεση δίκη με πρόσθετη παρέμβαση, θεωρείται όμως αναγκαίος ομόδικος του αρχικού διαδίκου, 2) γεννήθηκαν μετά τη συζήτηση στο πρωτοβάθμιο δικαστήριο, 3) [Καταργήθηκε], 4) το δικαστήριο κρίνει ότι δεν προβλήθηκαν εγκαίρως από δικαιολογημένη αιτία· αυτό ισχύει και για την ένσταση κατάχρησης δικαιώματος, 5) [Καταργήθηκε] και 6) αποδεικνύονται εγγράφως ή με δικαστική ομολογία του αντιδίκου. Το απαράδεκτο λαμβάνεται υπόψη και αυτεπαγγέλτως.
Κώδικας
Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας (Π.Δ. 503/1985)
Άνοιγμα άρθρου

Ν3500 Άρθρο 14

Ενδοοικογενειακή Βία (Ν. 3500/2006)Τροποποίηση: Ν. 5090/2024
Σχετικότητα 72.5%
Κείμενο Άρθρου
Ν3500 Άρθρο 14: Αστικές συνέπειες 1. Η συμφωνία των διαδίκων για την έναρξη της διαδικασίας της ποινικής διαμεσολάβησης δεν εμποδίζει την άσκηση αγωγής διαζυγίου ή την υποβολή αιτήσεως συναινετικής λύσης του γάμου, την πρόοδο της δίκης και τη λύση του γάμου ή τη λύση του συμφώνου συμβίωσης. 2. Η μη συμμόρφωση του φερόμενου ως δράστη προς τους όρους της ποινικής διαμεσολάβησης και η μη ολοκλήρωση της διαδικασίας έχει ως αποτέλεσμα την ανατροπή της συμφωνίας, όσον αφορά στις χρηματικές αξιώσεις του θύματος, οι οποίες αναβιώνουν αναδρομικά και μπορούν να αναζητηθούν κατά τις διατάξεις περί αδικοπραξίας. Τα καταβληθέντα, λόγω της συμφωνίας, μπορούν να αναζητηθούν κατά τις διατάξεις περί αδικαιολόγητου πλουτισμού. 3. Μετά την ολοκλήρωση της ποινικής διαμεσολάβησης και τη συμμόρφωση του φερόμενου ως δράστη στους όρους της συμφωνίας, όσον αφορά στις χρηματικές αξιώσεις του θύματος, αποκλείεται η ανατροπή αυτής, εξ οιουδήποτε λόγου και η αναζήτηση των καταβληθέντων σε συμμόρφωση αυτής.
Κώδικας
Ενδοοικογενειακή Βία (Ν. 3500/2006)
Άνοιγμα άρθρου

ΕισΝΑΚ Άρθρο 85

Εισαγωγικός Νόμος Αστικού Κώδικα (Π.Δ. 456/1984)Τροποποίηση: 23/02/1946
Σχετικότητα 72.5%
Κείμενο Άρθρου
ΕισΝΑΚ Άρθρο 85: Προκειμένου για τέκνα που γεννήθηκαν πριν από την εισαγωγή του Αστικού Κώδικα, η σχέση τους με τους γονείς και τα σχετικά με την πατρική εξουσία, καθώς και τα αποτελέσματά τους, κρίνονται κατά τις διατάξεις του Κώδικα. Αυτό ισχύει ιδίως για την αμοιβαία υποχρέωση διατροφής, τη συναίνεση του γονέα σε γάμο ή σε υιοθεσία του τέκνου, την υποχρέωση του γονέα να προικίσει τη θυγατέρα του, εφόσον ο γάμος γίνεται μετά την εισαγωγή του Κώδικα, την πατρική διοίκηση και την επικαρπία στην περιουσία του τέκνου, έστω και αν η περιουσία αποκτήθηκε πριν από την εισαγωγή του Κώδικα.
Κώδικας
Εισαγωγικός Νόμος Αστικού Κώδικα (Π.Δ. 456/1984)
Άνοιγμα άρθρου

ΚΔΕλΣ Άρθρο 132

Κώδικας Δικονομίας Ελεγκτικού Συνεδρίου (Ν. 4700/2020)
Σχετικότητα 72.3%
Κείμενο Άρθρου
ΚΔΕλΣ Άρθρο 132: Στοιχεία δικογράφου 1. Το δικόγραφο της αγωγής, εκτός από τα στοιχεία που προβλέπονται στο άρθρο 59, πρέπει να περιέχει και: (α) καθορισμό της έννομης σχέσης από την οποία απορρέει η αξίωση, (β) σαφή έκθεση των πραγματικών περιστατικών, καθώς και τους λόγους που θεμελιώνουν κατά νόμο την αξίωση και δικαιολογούν την άσκηση της αγωγής από τον ενάγοντα κατά του εναγομένου, (γ) σαφώς καθορισμένο αίτημα. 2. Αίτημα της αγωγής μπορεί να είναι: (α) η καταψήφιση της αξιούμενης παροχής, ή (β) η αναγνώριση της αντίστοιχης αξίωσης.
Κώδικας
Κώδικας Δικονομίας Ελεγκτικού Συνεδρίου (Ν. 4700/2020)
Άνοιγμα άρθρου

ΚΔΕλΣ Άρθρο 260

Κώδικας Δικονομίας Ελεγκτικού Συνεδρίου (Ν. 4700/2020)
Σχετικότητα 72.3%
Κείμενο Άρθρου
ΚΔΕλΣ Άρθρο 260: Επίδειξη εγγράφων 1. Το Δικαστήριο μπορεί να διατάξει την επίδειξη εγγράφου που βρίσκεται στην κατοχή διαδίκου, τρίτου ή οποιασδήποτε αρχής. 2. Αν για οποιονδήποτε σπουδαίο λόγο η επίδειξη εγγράφου δεν μπορεί να γίνει στο ακροατήριο, το Δικαστήριο μπορεί να διατάξει την επιτόπια επίδειξή του στον ορισθέντα από αυτό ειδικώς εισηγητή δικαστή, ο οποίος συντάσσει γι’ αυτήν έκθεση, στην οποία περιλαμβάνει το περιεχόμενο του εγγράφου ή επισυνάπτει αντίγραφό του. 3. Η κατά την παρ. 1 επίδειξη δεν είναι υποχρεωτική στην περίπτωση ιδιωτικού εγγράφου, αν ο κάτοχός του απαλλάσσεται, σύμφωνα με το άρθρο 285, από την υποχρέωση να εξεταστεί για το θέμα που αποτελεί αντικείμενο του εγγράφου ως μάρτυρας, ή αν δικαιούται να αρνηθεί την επίδειξή του, επικαλούμενος το επιστημονικό ή επαγγελματικό απόρρητο. 4. Σε περίπτωση άρνησης ή παρακώλυσης επίδειξης εγγράφου, εφαρμόζεται αναλόγως η παρ. 2 του άρθρου 20. Αν ο αρνούμενος ή ο παρακωλύων την επίδειξη είναι ο διάδικος, προς απόδειξη ισχυρισμού του οποίου έχει αυτή διαταχθεί, ο ισχυρισμός του, αν δεν αποδεικνύεται με άλλο αποδεικτικό μέσο, απορρίπτεται ως αναπόδεικτος, ενώ, αν είναι ο αντίδικός του, ο ισχυρισμός αυτός θεωρείται ότι έχει αποδειχθεί.
Κώδικας
Κώδικας Δικονομίας Ελεγκτικού Συνεδρίου (Ν. 4700/2020)
Άνοιγμα άρθρου

ΚΔιοικΔ Άρθρο 80

Κώδικας Διοικητικής Δικονομίας (Ν. 2717/1999)Τροποποίηση: 07/06/2008
Σχετικότητα 72.1%
Κείμενο Άρθρου
ΚΔιοικΔ Άρθρο 80: Σε περίπτωση αγωγής 1. Το δικαστήριο, κατά την επίλυση της διαφοράς, είτε δέχεται την αγωγή εν όλω ή εν μέρει και, ανάλογα με το αίτημά της, επιδικάζει την παροχή ή απλώς αναγνωρίζει τη σχετική αξίωση, είτε απορρίπτει την αγωγή. 2. Με την επιφύλαξη των οριζομένων στην παρ. 4 του άρθρου 71 ή σε τυχόν άλλες ειδικές διατάξεις, αν η αξίωση θεμελιώνεται στο παράνομο εκτελεστής διοικητικής πράξης ή παράλειψης, το δικαστήριο, εφόσον δεν υπάρχει δεδικασμένο, κρίνει παρεμπιπτόντως τη νομιμότητα της πράξης ή της παράλειψης αυτής. «3. Το πρωτοβάθμιο δικαστήριο μπορεί, ύστερα από αίτηση διαδίκου που υποβάλλεται με το αρχικό δικόγραφο ή με δικόγραφο προσθέτων λόγων, να κηρύξει την απόφασή του εν όλω ή εν μέρει προσωρινώς εκτελεστή, αν υπάρχει αδυναμία ή ιδιαίτερη δυσχέρεια του αιτούντος προς αντιμετώπιση των άμεσων αναγκών διαβίωσης του ιδίου και της οικογένειάς του ή αν συντρέχουν εξαιρετικοί λόγοι που συνηγορούν προς τούτο. Στις προσωρινώς εκτελεστές αποφάσεις, η προθεσμία, καθώς και η άσκηση της έφεσης δεν αναστέλλουν την εκτέλεση, εκτός αν αυτή πρόκειται να γίνει κατά τρίτου. Το δευτεροβάθμιο δικαστήριο μπορεί να κηρύξει για πρώτη φορά την απόφαση, κατά της οποίας ασκήθηκε έφεση, προσωρινώς εκτελεστή εν όλω ή εν μέρει, ή να διατάξει την άρση της προσωρινής εκτέλεσης της απόφασης, με ανάλογη εφαρμογή των διατάξεων των άρθρων 212 215.».
Κώδικας
Κώδικας Διοικητικής Δικονομίας (Ν. 2717/1999)
Άνοιγμα άρθρου

ΑΚ Άρθρο 1785

Αστικός Κώδικας (Π.Δ. 456/1984)
Σχετικότητα 71.8%
Κείμενο Άρθρου
ΑΚ Άρθρο 1785: Διάταξη υπέρ του συζύγου "Η διάταξη σε διαθήκη του κληρονομουμένου υπέρ του συζύγου του, σε περίπτωση αμφιβολίας, είναι ακυρώσιμη, αν ο μεταξύ τους γάμος είναι άκυρος ή λύθηκε όσο ζούσε ο διαθέτης ή αν ο διαθέτης, έχοντας βάσιμο λόγο διαζυγίου, είχε ασκήσει την αγωγή διαζυγίου κατά του συζύγου του".
Κώδικας
Αστικός Κώδικας (Π.Δ. 456/1984)
Άνοιγμα άρθρου

ΑΚ Άρθρο 1467

Αστικός Κώδικας (Π.Δ. 456/1984)
Σχετικότητα 71.7%
Κείμενο Άρθρου
ΑΚ Άρθρο 1467: Προσβολή της πατρότητας Η ιδιότητα του τέκνου, ως προς το οποίο συντρέχει ένα από τα τεκμήρια των άρθρων 1465 και 1466, ως τέκνου γεννημένου σε γάμο, μπορεί να προσβληθεί δικαστικώς, αν αποδειχθεί ότι η μητέρα δεν συνέλαβε πράγματι από το σύζυγό της ή ότι κατά το κρίσιμο διάστημα της σύλληψης ήταν φανερά αδύνατο να συλλάβει από αυτόν, ιδίως εξαιτίας ανικανότητας ή αποδημίας του ή επειδή δεν είχαν σχέσεις.
Κώδικας
Αστικός Κώδικας (Π.Δ. 456/1984)
Άνοιγμα άρθρου

ΑΚ Άρθρο 1383

Αστικός Κώδικας (Π.Δ. 456/1984)
Σχετικότητα 71.5%
Κείμενο Άρθρου
ΑΚ Άρθρο 1383: Νομιζόμενος γάμος "Αν κατά την τέλεση του γάμου αγνοούσαν την ακυρότητα και οι δύο σύζυγοι ή την αγνοούσε ο ένας μόνον απ' αυτούς, η ακύρωση ενεργεί ως προς αυτούς ή αυτόν που την αγνοούσε μόνο για το μέλλον. Ο σύζυγος που αγνοούσε μόνος κατά την τέλεση του γάμου την ακυρότητα έχει, στην περίπτωση της ακύρωσης, εναντίον του άλλου συζύγου που γνώριζε εξαρχής την ακυρότητα και, αν αυτός πέθανε μετά την ακύρωση του γάμου, κατά των κληρονόμων του, δικαίωμα διατροφής σύμφωνα με τις διατάξεις που ισχύουν για το διαζύγιο, οι οποίες εφαρμόζονται αναλόγως.".
Κώδικας
Αστικός Κώδικας (Π.Δ. 456/1984)
Άνοιγμα άρθρου

ΑΠ 1416/2013

Δικονομικό Δίκαιο · Αστικό Δίκαιο2013Άρειος Πάγος
Σχετικότητα 97.4%
Κρίσιμα Πραγματικά Περιστατικά
Σύζυγοι σε έγγαμη σχέση διέμεναν χωριστά για χρονικό διάστημα δύο ετών. Υπήρξαν γεγονότα που κλόνισαν ισχυρά την έγγαμη σχέση και αποδίδονταν στο πρόσωπο και των δύο συζύγων. Η διάσταση διετίας τεκμηρίωσε αμάχητα τον ισχυρό κλονισμό της έγγαμης συμβίωσης, ανεξάρτητα από υπαιτιότητα.
Νομική Σκέψη του Δικαστηρίου
Το άρθρο 1439 § 1 ΑΚ προβλέπει ότι το διαζύγιο χωρεί όταν οι σχέσεις των συζύγων έχουν κλονισθεί τόσο ώστε η συνέχιση της έγγαμης σχέσης να είναι αφόρητη για τον ενάγοντα, χωρίς να απαιτείται υπαιτιότητα. Κατά το άρθρο 1439 § 3 ΑΚ, η διετής διάσταση τεκμαίρει αμάχητα ισχυρό κλονισμό. Το δε δεδικασμένο της διαπλαστικής απόφασης διαζυγίου δεν εκτείνεται σε ζητήματα υπαιτιότητας, ούτε επηρεάζει δίκες διατροφής μετά το διαζύγιο (άρθρα 1442 και 1444 §1 ΑΚ). Το δικαστήριο διαπίστωσε ότι υπήρξε διετής διάσταση των συζύγων και ότι ο κλονισμός της έγγαμης σχέσης συναρτήθηκε με γεγονότα που αφορούσαν και τους δύο. Και οι δύο επιδίωκαν το ίδιο διαπλαστικό αποτέλεσμα, δηλαδή τη λύση του γάμου, το οποίο επήλθε, ενώ οι δυσμενείς αιτιολογίες περί κλονισμού δεν έχουν προσόντα διατακτικού ούτε δημιουργούν δεδικασμένο για υπαιτιότητα. Εφαρμόζοντας τις ανωτέρω διατάξεις, το δικαστήριο έκρινε ότι σε διαζύγιο λόγω ισχυρού κλονισμού η εξέταση υπαιτιότητας είναι νομικά αδιάφορη και οι αιτιολογίες δεν επεκτείνουν το δεδικασμένο σε μεταγενέστερες αξιώσεις. Εφόσον το μόνο έννομο αποτέλεσμα είναι η λύση του γάμου, δεν υφίσταται έννομο συμφέρον για αμφισβήτηση των αιτιολογιών περί κλονισμού.
Κύριοι Λόγοι Απόφασης
Το δικαστήριο κατέληξε ότι, μετά την παραδοχή λόγων ισχυρού κλονισμού (συμπεριλαμβανομένης της διετούς διάστασης), το δεδικασμένο της διαπλαστικής απόφασης περιορίζεται στη λύση του γάμου και δεν εκτείνεται σε ζητήματα υπαιτιότητας. Συνεπώς, δεν υφίσταται έννομο συμφέρον να προσβληθούν οι αιτιολογίες περί κλονισμού. Ο αναιρετικός λόγος του άρθρου 559 αριθ. 1 ΚΠολΔ περί παραβίασης του άρθρου 68 ΚΠολΔ κρίθηκε αβάσιμος, ενώ ο ισχυρισμός περί παράβασης των άρθρων 322 και 324 ΚΠολΔ ως προς την έκταση του δεδικασμένου προβλήθηκε αορίστως και ήταν απαράδεκτος.
Τελική Απόφαση
Απορρίπτει την από 9-3-2012 αίτηση της Έ. Σ. για την αναίρεση της 5391/2011 απόφασης του Εφετείου Αθηνών. Καταδικάζει την αναιρεσείουσα στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσίβλητου τα οποία ορίζει σε δύο χιλιάδες επτακόσια (2.700) ευρώ.
Ακριβές Νομικό Ερώτημα
Αν, στη δίκη διαζυγίου λόγω ισχυρού κλονισμού, οι αιτιολογίες περί υπαιτιότητας δημιουργούν δεδικασμένο που επηρεάζει μεταγενέστερες έννομες σχέσεις (π.χ. διατροφή) ή μπορούν να θεμελιώσουν έννομο συμφέρον για αμφισβήτηση της κρίσης περί κλονισμού.
Αναφορές σε Νόμους
Άνοιγμα απόφασης

ΑΠ 1228/2015

Δικονομικό Δίκαιο · Αστικό Δίκαιο2015Άρειος Πάγος
Σχετικότητα 96.0%
Κρίσιμα Πραγματικά Περιστατικά
Οι σύζυγοι ήταν έγγαμοι και βρίσκονταν σε διάσταση επί διετία. Υπήρξαν γεγονότα αποδιδόμενα στο πρόσωπο του ενός συζύγου που προκάλεσαν ισχυρό κλονισμό της έγγαμης σχέσης, καθιστώντας τη συνέχιση της συμβίωσης αφόρητη για τον άλλο.
Νομική Σκέψη του Δικαστηρίου
Το άρθρο 1439 § 1 ΑΚ προβλέπει ότι το διαζύγιο χορηγείται όταν οι σχέσεις των συζύγων έχουν κλονισθεί τόσο ισχυρά από λόγο που αφορά το πρόσωπο του εναγομένου ή και των δύο συζύγων, ώστε η συνέχιση της έγγαμης συμβίωσης να είναι αφόρητη για τον ενάγοντα. Η υπαιτιότητα είναι αδιάφορη και δεν δημιουργείται δεδικασμένο ως προς αυτή (σε συνάφεια με τα άρθρα 1442 και 1444 § 1 ΑΚ). Το δικαστήριο διαπίστωσε ότι συντρέχουν δύο λόγοι λύσης του γάμου: ισχυρός κλονισμός από γεγονότα αναφερόμενα στο πρόσωπο του άλλου συζύγου και διετής διάσταση. Με την παραδοχή και των δύο, επέρχεται το διαπλαστικό αποτέλεσμα της λύσης του γάμου, που αποτελεί το αντικείμενο της δίκης διαζυγίου, ενώ οι δυσμενείς αιτιολογίες ως προς υπαιτιότητα δεν παράγουν δεδικασμένο. Εφαρμόζοντας το άρθρο 1439 § 1 ΑΚ, το δικαστήριο έλαβε υπόψη ότι ο κλονισμός είναι αντικειμενικός και ανεξάρτητος από υπαιτιότητα, και ότι η διετής διάσταση αποτελεί αυτοτελή λόγο λύσης. Η επίτευξη του αποτελέσματος της λύσης του γάμου με την παραδοχή αμφότερων των λόγων καθιστά αλυσιτελή την έρευνα υπαιτιότητας και δεν θεμελιώνει περαιτέρω αξιώσεις στη δίκη του διαζυγίου.
Κύριοι Λόγοι Απόφασης
Η αίτηση αναιρέσεως απορρίφθηκε ως απαράδεκτη διότι η αναιρεσείουσα δεν είχε έννομο συμφέρον: η αποδοχή και των δύο λόγων λύσης του γάμου (ισχυρός κλονισμός και διετής διάσταση) επέφερε το επιδιωκόμενο διαπλαστικό αποτέλεσμα της λύσης, ενώ οι αιτιολογίες περί υπαιτιότητας δεν δημιουργούν δεδικασμένο. Επιπλέον, κατά το μέρος που η αίτηση στρεφόταν κατά της απόφασης του πρωτοβάθμιου δικαστηρίου, ήταν απαράδεκτη επειδή κατατέθηκε μόνο στη γραμματεία του Εφετείου και όχι και στη γραμματεία του πρωτοβάθμιου δικαστηρίου, κατά παράβαση του άρθρου 566 § 2 ΚΠολΔ.
Τελική Απόφαση
Απορρίπτει την από 14 Νοεμβρίου 2014 αίτηση της Α. συζ. Δ. Γ. για αναίρεση της 3586/2012 αποφάσεως του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Αθηνών και της 3907/2014 αποφάσεως του Εφετείου Αθηνών. Καταδικάζει την αναιρεσείουσα στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσίβλητου, το ποσόν των οποίων ορίζει σε δύο χιλιάδες επτακόσια (2.700) ευρώ. Διατάσσει την εισαγωγή του παραβόλου στο Δημόσιο Ταμείο.
Ακριβές Νομικό Ερώτημα
Αν ο ισχυρός κλονισμός της έγγαμης σχέσης θεμελιώνει διαζύγιο όταν τα κλονιστικά γεγονότα αφορούν τον εναγόμενο ή και τους δύο συζύγους και καθιστούν αφόρητη τη συνέχιση της συμβίωσης για τον ενάγοντα, ανεξάρτητα από υπαιτιότητα, ενώ δεν θεμελιώνεται όταν τα γεγονότα συνδέονται αποκλειστικά με το πρόσωπο του ενάγοντος.
Αναφορές σε Νόμους
Άνοιγμα απόφασης

ΑΠ 296/2023

Αστικό Δίκαιο · Δικονομικό Δίκαιο2023Άρειος Πάγος
Σχετικότητα 96.6%
Κρίσιμα Πραγματικά Περιστατικά
Σύζυγοι βρίσκονταν σε διάσταση συνεχώς επί πέντε και πλέον έτη, χωρίς να κοιμούνται μαζί, να τρώνε μαζί ή να έχουν κοινή ζωή, με πλήρη ψυχική και σωματική απομάκρυνση χωρίς ελπίδα αποκατάστασης της συμβίωσης. Η εναγομένη σύζυγος είχε κλονισμένη κατάσταση υγείας, ηλικία που δεν της επέτρεπε να εργασθεί, έλλειψη οποιασδήποτε επαγγελματικής εξειδίκευσης, και μετά τη λύση του γάμου δεν θα είχε πλέον ιατροφαρμακευτική περίθαλψη, θα ήταν ανασφάλιστη και στερούμενη τη δυνατότητα να προμηθευθεί φάρμακα και να τύχει ιατρικής φροντίδας.
Νομική Σκέψη του Δικαστηρίου
Το άρθρο 1439 παρ. 3 ΑΚ προβλέπει ότι ο γάμος λύεται λόγω τεκμαιρόμενου ισχυρού κλονισμού όταν οι σύζυγοι βρίσκονται σε διάσταση τουλάχιστον δύο συναπτά έτη. Για το ορισμένο της αγωγής αρκεί η αναφορά της διάστασης, της διάρκειάς της και της έλλειψης πρόθεσης αποκατάστασης της συμβίωσης, χωρίς πανηγυρική διατύπωση. Όταν σωρεύονται βάσεις από τις παραγράφους 1 και 3 του άρθρου 1439 ΑΚ, το δικαστήριο μπορεί να ερευνήσει πρώτα την επικουρική βάση της διάστασης, αφού αναπτύσσουν ισοδύναμη ενέργεια. Το δικαστήριο διαπίστωσε ότι η αγωγή περιείχε όλα τα απαιτούμενα στοιχεία για τη βάση της διετούς διάστασης: την ύπαρξη γάμου, την πενταετή διάσταση και την κοινή πρόθεση διακοπής της συμβίωσης χωρίς ελπίδα αποκατάστασης. Η ένσταση καταχρηστικής άσκησης δικαιώματος στηριζόταν σε απώλεια ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης, κλονισμένη υγεία, ηλικία και έλλειψη επαγγελματικής εξειδίκευσης. Εφαρμόζοντας το άρθρο 281 ΑΚ, το δικαστήριο έκρινε ότι τα προβαλλόμενα περιστατικά δεν εκφεύγουν των συνήθων επιπτώσεων του διαζυγίου και δεν δημιουργούν κατάσταση υπέρμετρα σκληρή. Η έρευνα της επικουρικής βάσης πρώτα ήταν νόμιμη, αφού η ευδοκίμησή της επέφερε τη λύση του γάμου, καθιστώντας αλυσιτελή την έρευνα της κύριας βάσης.
Κύριοι Λόγοι Απόφασης
Η αίτηση αναίρεσης απορρίφθηκε διότι το Εφετείο ορθά έκρινε ότι η αγωγή διαζυγίου ήταν ορισμένη και ως προς τη βάση της διετούς διάστασης, περιλαμβάνοντας όλα τα απαιτούμενα στοιχεία (ύπαρξη γάμου, πενταετή διάσταση, πρόθεση διακοπής συμβίωσης χωρίς ελπίδα αποκατάστασης). Η έρευνα πρώτα της επικουρικής βάσης της διάστασης ήταν νόμιμη, αφού η ευδοκίμησή της επέφερε τη λύση του γάμου, καθιστώντας περιττή την έρευνα της κύριας βάσης. Η ένσταση καταχρηστικής άσκησης δικαιώματος απορρίφθηκε ορθά ως μη νόμιμη, διότι τα προβαλλόμενα περιστατικά (απώλεια ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης, κλονισμένη υγεία, ηλικία, έλλειψη επαγγελματικής εξειδίκευσης) δεν εκφεύγουν των συνήθων και αυτονόητων επιπτώσεων του διαζυγίου και δεν δημιουργούν κατάσταση υπέρμετρα σκληρή που να επιβάλλει τη διατήρηση του γάμου.
Τελική Απόφαση
Απορρίπτει την από 15-7-2019 αίτηση για αναίρεση της 3655/2018 αποφάσεως του Εφετείου Αθηνών. Συμψηφίζει στο σύνολό τους τα δικαστικά έξοδα μεταξύ των διαδίκων.
Ακριβές Νομικό Ερώτημα
Αν η αγωγή διαζυγίου που στηρίζεται σωρευτικά σε ισχυρό κλονισμό από λόγο που αφορά το πρόσωπο του εναγομένου συζύγου (άρθρο 1439 παρ. 1 ΑΚ) και σε τεκμαιρόμενο κλονισμό λόγω διετούς διάστασης (άρθρο 1439 παρ. 3 ΑΚ) είναι ορισμένη ως προς τη δεύτερη βάση και αν το δικαστήριο μπορεί να ερευνήσει πρώτα την επικουρική βάση της διάστασης, χωρίς να εξετάσει την κύρια βάση του υπαίτιου κλονισμού, και αν η ένσταση καταχρηστικής άσκησης του δικαιώματος διαζυγίου θεμελιώνεται σε συνήθεις δυσμενείς επιπτώσεις όπως η απώλεια ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης, η κλονισμένη υγεία, η ηλικία και η έλλειψη επαγγελματικής εξειδίκευσης του εναγομένου συζύγου.
Αναφορές σε Νόμους
Άνοιγμα απόφασης

ΑΠ 20/2015

Δικονομικό Δίκαιο · Αστικό Δίκαιο2015Άρειος Πάγος
Σχετικότητα 96.6%
Κρίσιμα Πραγματικά Περιστατικά
Σύζυγοι με έγγαμη σχέση που είχε κλονισθεί. Υπήρξε πραγματική διάσταση διάρκειας δύο ετών μεταξύ των συζύγων, γεγονός ενδεικτικό μόνιμης διατάραξης της συμβίωσης. Προσδιορίζονται λόγοι σχετικοί με το πρόσωπο του ενός συζύγου ως αιτία κλονισμού, ενώ συντρέχει και η προϋπόθεση της διετούς διάστασης.
Νομική Σκέψη του Δικαστηρίου
Το άρθρο 1439 § 1 και § 3 ΑΚ καθιερώνει δύο βάσεις λύσης του γάμου: α) ισχυρό κλονισμό της έγγαμης σχέσης από λόγους που αφορούν το πρόσωπο ενός συζύγου και β) τεκμήριο ισχυρού κλονισμού από διάσταση δύο ετών, αρκούντως σοβαρό για τη λύση χωρίς διερεύνηση υπαιτιότητας. Το δικαστήριο διαπίστωσε ότι η έγγαμη συμβίωση είχε κλονισθεί και ότι μεταξύ των συζύγων υφίστατο διάσταση διάρκειας δύο ετών, γεγονός που πληροί την προϋπόθεση του άρθρου 1439 § 3 ΑΚ. Παράλληλα, αναφέρονταν περιστάσεις σχετιζόμενες με το πρόσωπο του ενός συζύγου ως αιτία κλονισμού κατά την § 1. Εφαρμόζοντας το άρθρο 1439 § 3 ΑΚ, έλαβε υπόψη ότι η διετής διάσταση συνιστά αυτοτελές θεμέλιο ισχυρού κλονισμού, επαρκές για τη λύση του γάμου, ανεξάρτητα από την απόδειξη συγκεκριμένων πταισμάτων ή αιτιών κατά την § 1, και ότι η ύπαρξη της διάστασης αρκεί για την επέλευση της διάπλασης.
Κύριοι Λόγοι Απόφασης
Οι λόγοι αναίρεσης των άρθρων 559 αριθ. 8β και 9γ ΚΠολΔ προτάθηκαν απαραδέκτως από διάδικο που δεν υπέβαλε τον αυτοτελή ισχυρισμό/αίτηση και στερείται εννόμου συμφέροντος να επικαλεστεί μη λήψη υπόψη ή παράλειψη εκδίκασης ισχυρισμού του αντιδίκου. Επιπλέον, η αιτηθείσα διάπλαση λύσης του γάμου είχε ήδη επέλθει μέσω παραδοχής της επικουρικής βάσης περί διετούς διάστασης (άρθρο 1439 § 3 ΑΚ), ώστε ούτε ο ενάγων θα είχε έννομο συμφέρον να προτείνει τις ίδιες πλημμέλειες. Ως συνέπεια της απόρριψης, διατάχθηκε η εισαγωγή του παραβόλου στο Δημόσιο Ταμείο (άρθρο 495 § 4 ΚΠολΔ) και επιβλήθηκαν δικαστικά έξοδα λόγω ήττας (άρθρα 176, 183 ΚΠολΔ).
Τελική Απόφαση
Απορρίπτει την από 25-7-2013 αίτηση της Δ. Τ., κατοίκου ..., για αναίρεση της υπ' αριθ. 2850/2013 αποφάσεως του Εφετείου Αθηνών. Διατάσσει την εισαγωγή του παραβόλου στο Δημόσιο Ταμείο. Καταδικάζει την αναιρεσείουσα στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσιβλήτου, τα οποία ορίζει στο ποσό των δύο χιλιάδων επτακοσίων (2.700) ευρώ.
Ακριβές Νομικό Ερώτημα
Αν η διετής διάσταση θεμελιώνει αυτοτελώς ισχυρό κλονισμό της έγγαμης σχέσης που αρκεί για τη λύση του γάμου χωρίς απαιτούμενη απόδειξη υπαιτιότητας του άλλου συζύγου, σε σχέση με την κύρια βάση κλονισμού από λόγους που αφορούν το πρόσωπο του συζύγου.
Αναφορές σε Νόμους
Άνοιγμα απόφασης

ΑΠ 1570/2014

Δικονομικό Δίκαιο · Αστικό Δίκαιο2014Άρειος Πάγος
Σχετικότητα 96.6%
Κρίσιμα Πραγματικά Περιστατικά
Σύζυγοι βρίσκονταν σε συνεχόμενη διάσταση για τουλάχιστον δύο έτη. Προηγήθηκαν γεγονότα συνδεόμενα με αμφότερους, αντικειμενικώς πρόσφορα να κλονίσουν σοβαρά την έγγαμη σχέση, καθιστώντας τη συνέχιση της συμβίωσης αφόρητη για τον σύζυγο. Ο κλονισμός δεν αποδόθηκε αποκλειστικά σε έναν μόνο σύζυγο.
Νομική Σκέψη του Δικαστηρίου
Το άρθρο 1439 § 1 ΑΚ ορίζει ότι καθένας από τους συζύγους μπορεί να ζητήσει διαζύγιο όταν οι μεταξύ τους σχέσεις έχουν κλονιστεί τόσο ισχυρά ώστε η συνέχιση της συμβίωσης είναι αφόρητη για τον ενάγοντα. Κατά την § 3 του άρθρου 1439 ΑΚ, αν υπάρχει συνεχής διάσταση επί δύο τουλάχιστον έτη, ο κλονισμός τεκμαίρεται αμάχητα. Τα άρθρα 1442 και 1444 § 1 ΑΚ καθιστούν αδιάφορη την υπαιτιότητα ως προς τη λύση του γάμου και αποκλείουν δεδικασμένο για ζητήματα υπαιτιότητας. Το δικαστήριο διαπίστωσε ότι είχαν συντελεστεί γεγονότα που αφορούσαν και τους δύο συζύγους, πρόσφορα να επιφέρουν ισχυρό κλονισμό, και ότι υφίστατο συνεχής διετής διάσταση. Η συνέχιση της συμβίωσης ήταν αφόρητη για τον σύζυγο. Εφαρμόζοντας τις ανωτέρω διατάξεις, έλαβε υπόψη ότι ο κλονισμός, είτε ως πραγματικός είτε ως τεκμαιρόμενος λόγω διετούς διάστασης, αρκεί για τη λύση του γάμου ανεξάρτητα από υπαιτιότητα, και οι αιτιολογίες περί υπαιτιότητας δεν επιφέρουν δεδικασμένο σε άλλες δίκες.
Κύριοι Λόγοι Απόφασης
Η αίτηση αναίρεσης απορρίφθηκε ως απαράδεκτη διότι ο αναιρεσείων δεν είχε έννομο συμφέρον: με την απόφαση της ουσίας επήλθε η λύση του γάμου που επιδίωκαν και οι δύο σύζυγοι, με επάλληλη θεμελίωση (ισχυρός κλονισμός και αμάχητο τεκμήριο κλονισμού λόγω συνεχούς διετούς διάστασης), άρα θεωρούνται ότι νίκησαν. Οι δυσμενείς αιτιολογίες περί υπαιτιότητας δεν δημιουργούν δεδικασμένο ούτε επηρεάζουν άλλες έννομες σχέσεις (άρθρα 1442 και 1444 § 1 ΑΚ), οπότε δεν συντρέχει βλάβη. Κατ’ άρθρο 495 § 4 ΚΠολΔ διατάχθηκε η εισαγωγή του παραβόλου στο Δημόσιο Ταμείο και, κατά τα άρθρα 176 και 183 ΚΠολΔ, επιβλήθηκαν δικαστικά έξοδα.
Τελική Απόφαση
Απορρίπτει την από 18-2-2013 αίτηση του Ε. Τ. για αναίρεση της απόφασης 1958/2012 του Εφετείου Αθηνών. Διατάσσει την εισαγωγή του παραβόλου στο δημόσιο ταμείο. Καταδικάζει τον αναιρεσείοντα στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσίβλητης, τα οποία ορίζει στο ποσό των δύο χιλιάδων επτακοσίων (2.700) ευρώ.
Ακριβές Νομικό Ερώτημα
Αν ο ισχυρός κλονισμός της έγγαμης σχέσης ή η συνεχής διετής διάσταση θεμελιώνει δικαίωμα διάζευξης ανεξάρτητα από υπαιτιότητα και ποια πραγματικά περιστατικά απαιτείται να αποδεικνύονται.
Αναφορές σε Νόμους
Άνοιγμα απόφασης

ΑΠ 428/2016

Δικονομικό Δίκαιο · Αστικό Δίκαιο2016Άρειος Πάγος
Σχετικότητα 96.5%
Κρίσιμα Πραγματικά Περιστατικά
Οι σύζυγοι βρίσκονταν σε συνεχή διετή διάσταση. Υφίσταντο κλονιστικά γεγονότα που αναφέρονταν στο πρόσωπο ενός συζύγου, με αιτιώδη σύνδεσμο προς την έντονη επιδείνωση της συμβίωσης, ώστε η συνέχιση της έγγαμης σχέσης να είναι αφόρητη για τον άλλον.
Νομική Σκέψη του Δικαστηρίου
Το άρθρο 1439 § 1 ΑΚ προβλέπει ότι κάθε σύζυγος μπορεί να ζητήσει διαζύγιο όταν οι μεταξύ τους σχέσεις έχουν κλονισθεί τόσο ισχυρά από λόγο που αφορά το πρόσωπο του εναγομένου ή και των δύο, ώστε η συνέχιση της έγγαμης σχέσης να είναι αφόρητη για τον ενάγοντα. Η υπαιτιότητα είναι αδιάφορη (άρθρα 1442 και 1444 § 1 ΑΚ) και το δεδικασμένο της απόφασης διαζυγίου δεν εκτείνεται σε ζητήματα υπαιτιότητας. Το δικαστήριο διαπίστωσε ότι η έγγαμη σχέση είχε κλονισθεί έντονα: υπήρχε διετής διάσταση και συντρέχαν γεγονότα αναφερόμενα στο πρόσωπο ενός συζύγου με αντικειμενική προσφορότητα να κλονίσουν τον γάμο, καθιστώντας τη συνέχιση της συμβίωσης αφόρητη για τον άλλον. Εφαρμόζοντας το άρθρο 1439 § 1 ΑΚ, έκρινε ότι ο αντικειμενικός κλονισμός επαρκεί για τη λύση του γάμου χωρίς έρευνα υπαιτιότητας. Η παραδοχή της ύπαρξης κλονισμού από διετή διάσταση ή από γεγονότα που αφορούν τον άλλον σύζυγο οδηγεί στο διαπλαστικό αποτέλεσμα λύσης του γάμου, ενώ τυχόν δυσμενείς αιτιολογίες περί υπαιτιότητας δεν δημιουργούν δεδικασμένο για άλλη δίκη.
Κύριοι Λόγοι Απόφασης
Επειδή η έγγαμη σχέση είχε κλονισθεί ισχυρά (διετής διάσταση και κλονιστικά γεγονότα) και έγιναν δεκτές και οι δύο βάσεις κλονισμού, καθένας από τους συζύγους θεωρείται ότι νίκησε, αφού επήλθε το κοινό διαπλαστικό αποτέλεσμα της λύσης του γάμου. Οι δυσμενείς αιτιολογίες δεν έχουν προσόντα διατακτικού και δεν παράγουν δεδικασμένο ως προς την υπαιτιότητα, άρα δεν γεννούν βλάβη σε άλλη δίκη. Συνεπώς δεν υφίσταται έννομο συμφέρον για άσκηση ένδικου μέσου κατά του μέρους της απόφασης που δέχθηκε την αγωγή του άλλου συζύγου, και οι αιτήσεις αναίρεσης απορρίφθηκαν ως απαράδεκτες λόγω έλλειψης εννόμου συμφέροντος.
Τελική Απόφαση
Απορρίπτει τις από 8 Ιουνίου 2015, 19 Φεβρουαρίου 2015 αιτήσεις και 6 Αυγούστου 2015 πρόσθετους λόγους του Π. Μ. για αναίρεση της υπ’ αριθ. 4665/2012 αποφάσεως του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Αθηνών η πρώτη και της υπ’ αριθ. 6618/2014 αποφάσεως του Εφετείου Αθηνών η δεύτερη και οι πρόσθετοι λόγοι. Διατάσσει την εισαγωγή των παραβόλων στο Δημόσιο Ταμείο. Καταδικάζει τον αναιρεσείοντα στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσίβλητης, το ποσόν των οποίων ορίζει σε δύο χιλιάδες επτακόσια (2.700) ευρώ.
Ακριβές Νομικό Ερώτημα
Αν για τη λύση του γάμου αρκεί η απόδειξη ισχυρού κλονισμού της έγγαμης σχέσης από γεγονότα που αφορούν το πρόσωπο του εναγομένου ή και των δύο συζύγων, χωρίς εξέταση της υπαιτιότητας, και αν δεν θεμελιώνεται διαζύγιο όταν ο κλονισμός συνδέεται αποκλειστικά με το πρόσωπο του ενάγοντος.
Αναφορές σε Νόμους
Άνοιγμα απόφασης

ΕφΠειρ 723/2018

Οικογενειακό Δίκαιο · Δικονομικό Δίκαιο2018Εφετείο Πειραιώς
Σχετικότητα 96.3%
Κρίσιμα Πραγματικά Περιστατικά
Σε δεύτερο βαθμό, κατά οριστικής απόφασης Μονομελούς Πρωτοδικείου Πειραιά (3492/2017) εκδοθείσας ερήμην της εναγόμενης, ασκήθηκαν δύο εφέσεις: της εκκαλούσας (εναγόμενης) κατά της πρωτόδικης κρίσης και του εκκαλούντος (ενάγοντος) που παραπονέθηκε ότι ο κλονισμός αποδόθηκε και στο πρόσωπό του. Η εκκαλούσα ζήτησε εξαφάνιση και απόρριψη της αγωγής· ο εκκαλών επέμεινε στη λύση του γάμου, επιδιώκοντας να αποδοθεί αποκλειστικά στην εφεσίβλητη ο ισχυρός κλονισμός. Οι διάδικοι είναι σύζυγοι, τέλεσαν γάμο το 2004 και απέκτησαν δύο τέκνα (γεννήσεις 2005 και 2009). Συζούσαν σε πολυκατοικία της οικογένειας του ενάγοντος. Ο ενάγων εργάστηκε ως χειριστής κλαρκ σε ανώνυμη εταιρία, η εναγόμενη εργάστηκε αρχικά σε catering και εν συνεχεία ως φύλακας τριών ανηλίκων. Από το 2014 εμφανίσθηκαν τριβές. Ο ισχυρισμός περί υπερβολικής κατανάλωσης αλκοόλ και βίας από τον ενάγοντα δεν αποδείχθηκε (εργαστηριακή εξέταση 24/9/2016 εντός φυσιολογικών τιμών, φύση εργασίας). Η εναγόμενη αύξησε τη χρήση κοινωνικού δικτύου και παρέλειπε οικιακές μέριμνες κατά την αντίληψη του ενάγοντος. Υπέστη επανειλημμένες νοσηλείες για περικαρδίτιδα (10-11/2015 και 6/2016). Από 2/2016 οι διάδικοι κοιμούνταν χωριστά. Έλαβε χώρα επεισόδιο στις 14/7/2016 με κλήση αστυνομίας και μήνυση της εναγόμενης για ενδοοικογενειακή βία. Ακολούθησαν εκατέρωθεν αιτήσεις ασφαλιστικών μέτρων· με προσωρινή διαταγή παραχωρήθηκε η οικογενειακή στέγη στην εναγόμενη και ο ενάγων αποχώρησε. Η διετής διάσταση δεν είχε συμπληρωθεί μέχρι 9/7/2017.
Νομική Σκέψη του Δικαστηρίου
Ο κανόνας του άρθρου 1439 παρ. 1 ΑΚ θεμελιώνει λόγο διαζυγίου στον αντικειμενικό ισχυρό κλονισμό της έγγαμης σχέσης, χωρίς να απαιτείται υπαιτιότητα ούτε ενδιαφέρει ποιος προκάλεσε πρώτος τον κλονισμό. Το δεδικασμένο της διαζευκτικής απόφασης δεν εκτείνεται σε ζητήματα υπαιτιότητας ούτε στα επιμέρους γεγονότα (άρθρα 322, 324 ΚΠολΔ). Η έλλειψη εννόμου συμφέροντος (άρθρα 68, 73, 516, 532 ΚΠολΔ) οδηγεί σε απόρριψη έφεσης ως απαράδεκτης, ιδίως όταν ο εκκαλών επιδιώκει ήδη επιτευχθείσα έννομη συνέπεια. Αν η εκκαλούμενη εκδόθηκε ερήμην του εκκαλούντος, η έφεση παράγει τα αποτελέσματα του άρθρου 528 ΚΠολΔ: η απόφαση εξαφανίζεται εντός των ορίων του μεταβιβαστικού αποτελέσματος χωρίς έρευνα λόγων και το Εφετείο κρατεί και δικάζει (άρθρο 535 παρ. 1 ΚΠολΔ). Τα δικαστικά έξοδα μπορούν να συμψηφιστούν λόγω της σχέσης συζύγων (άρθρα 179, 183 ΚΠολΔ). Το Δικαστήριο διαπίστωσε νόμιμο γάμο το 2004 και δύο τέκνα. Δεν αποδείχθηκε κατάχρηση αλκοόλ ή βία από τον ενάγοντα (ιατρικά ευρήματα εντός φυσιολογικών ορίων, φύση εργασίας). Από το 2014 υπήρξε κλιμάκωση εντάσεων: αυξημένη χρήση κοινωνικού δικτύου από την εναγόμενη, σοβαρά καρδιολογικά επεισόδια με νοσηλείες το 2015 και 2016, απομάκρυνση, χωριστός ύπνος από 2/2016, επεισόδιο με αστυνομία 14/7/2016, εκατέρωθεν αιτήσεις ασφαλιστικών μέτρων και αποχώρηση του ενάγοντος από τη συζυγική κατοικία. Η διετής διάσταση δεν είχε συμπληρωθεί κατά τη συζήτηση στον πρώτο βαθμό. Εφαρμόζοντας τα ανωτέρω, έκρινε ότι ο γάμος έχει κλονιστεί ισχυρά από λόγους αφορώντες και στους δύο συζύγους, καθιστώντας αφόρητη τη συνέχιση για τον ενάγοντα. Η έφεση του ενάγοντος απορρίφθηκε ως απαράδεκτη λόγω έλλειψης εννόμου συμφέροντος, αφού η μόνη έννομη συνέπεια, η λύση του γάμου, εξακολουθεί να επιδιώκεται. Η έφεση της εκκαλούσας, λόγω ερημοδικίας στον πρώτο βαθμό, έγινε δεκτή, η πρωτόδικη απόφαση εξαφανίστηκε, το Εφετείο κράτησε και δίκασε, δέχθηκε την αγωγή και απήγγειλε τη λύση του γάμου, συμψηφίζοντας τα έξοδα και στους δύο βαθμούς.
Κύριοι Λόγοι Απόφασης
Στάδιο 1 — Εφέσεις: Η έφεση του εκκαλούντος (ενάγοντος) απορρίφθηκε ως απαράδεκτη λόγω έλλειψης εννόμου συμφέροντος (άρθρα 68, 73, 516, 532 ΚΠολΔ), διότι η μοναδική έννομη συνέπεια της εκκαλουμένης είναι η λύση του γάμου, την οποία ο ίδιος εξακολουθεί να επιδιώκει. Τα δικαστικά έξοδα του βαθμού αυτού συμψηφίστηκαν λόγω της σχέσης των διαδίκων ως συζύγων (άρθρα 179, 183 ΚΠολΔ). Η έφεση της εκκαλούσας (εναγόμενης), δοθέντος ότι η πρωτόδικη απόφαση εκδόθηκε ερήμην της, έγινε δεκτή τυπικά και κατ’ ουσίαν, η εκκαλουμένη εξαφανίστηκε και η υπόθεση κρατήθηκε από το Εφετείο για νέα κρίση (άρθρα 528, 535 παρ. 1 ΚΠολΔ). Στάδιο 2 — Ουσία: Από τα αποδεικτικά μέσα κρίθηκε ότι η έγγαμη σχέση έχει κλονιστεί ισχυρά από λόγους που αφορούν και τους δύο συζύγους, ώστε η συνέχισή της να είναι αφόρητη για τον ενάγοντα. Η αγωγή κρίθηκε νόμιμη (άρθρα 1438, 1439 παρ. 1, 3 ΑΚ, 176, 219 παρ. 1 ΠολΔ) και βάσιμη κατ’ ουσίαν, απαγγέλθηκε η λύση του γάμου και τα δικαστικά έξοδα των δύο βαθμών συμψηφίστηκαν (άρθρα 179, 183 ΚΠολΔ).
Τελική Απόφαση
ΑΠΟΡΡΙΠΤΕΙ την από 20/9/2017 με αριθμό έκθεσης κατάθεσης ………. έφεση. ΣΥΜΦΗΦΙΖΕΙ στο σύνολο τους τα δικαστικά έξοδα γι’ αυτό το βαθμό δικαιοδοσίας μεταξύ των διαδίκων. ΔΕΧΕΤΑΙ τυπικά και κατ’ ουσίαν την από 31/8/2017 με αριθμό έκθεσης κατάθεσης ……. έφεση. ΕΞΑΦΑΝΙΖΕΙ την υπ’ αριθμ. 3492/2017 οριστική απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Πειραιώς, η οποία εκδόθηκε κατά την εδική διαδικασία των γαμικών διαφορών. ΚΡΑΤΕΙ και δικάζει την υπόθεση. ΔΕΧΕΤΑΙ την αγωγή. ΑΠΑΓΓΕΛΕΙ τη λύση του γάμου των διαδίκων που τελέστηκε στη Νίκαια Αττικής στον Ιερό Ναό ………… την 29/5/2004. ΣΥΜΨΗΦΙΖΕΙ στο σύνολό τους τα δικαστικά έξοδα και των δυο βαθμών δικαιοδοσίας μεταξύ των διαδίκων.
Ακριβές Νομικό Ερώτημα
Αν, για την απαγγελία διαζυγίου λόγω ισχυρού κλονισμού της έγγαμης σχέσης, απαιτείται απόδειξη υπαιτιότητας του εναγομένου ή αρκεί ο αντικειμενικός κλονισμός, ακόμη κι όταν τα κλονιστικά γεγονότα αφορούν και τους δύο συζύγους.
Αναφορές σε Νόμους
Άνοιγμα απόφασης

ΑΠ 2041/2025

Οικογενειακό Δίκαιο · Δικονομικό Δίκαιο2025Άρειος Πάγος
Σχετικότητα 96.1%
Κρίσιμα Πραγματικά Περιστατικά
- Υπόθεση διαζυγίου μεταξύ συζύγων. - Διάδικοι: ο αναιρεσείων σύζυγος και η αναιρεσίβλητη σύζυγος. - Οι διάδικοι ήταν έγγαμοι και αμφότεροι ζήτησαν λύση του γάμου με χωριστές αγωγές. - Η αναιρεσίβλητη ζήτησε διαζύγιο λόγω κλονισμού από υπαιτιότητα του συζύγου και επικουρικά λόγω διετούς διάστασης. Ο αναιρεσείων ζήτησε διαζύγιο επικαλούμενος κλονισμό από γεγονότα στο πρόσωπο της συζύγου και ότι εκείνη αποχώρησε οριστικά από τη συζυγική οικία. - Διαπιστώθηκε ότι οι σύζυγοι βρίσκονται συνεχώς σε διάσταση από 26.04.2019 έως την ημερομηνία συζήτησης 12.05.2021.
Νομική Σκέψη του Δικαστηρίου
Το άρθρο 1439 § 1 ΑΚ θεσπίζει ως λόγο διαζυγίου τον αντικειμενικό κλονισμό της έγγαμης σχέσης χωρίς να απαιτείται υπαιτιότητα. Το άρθρο 1439 § 3 ΑΚ καθιερώνει αμάχητο τεκμήριο κλονισμού όταν υπάρχει συνεχής διάσταση δύο τουλάχιστον ετών, οπότε το διαζύγιο μπορεί να ζητηθεί ακόμη και αν ο λόγος κλονισμού αφορά τον ενάγοντα. Από τα άρθρα 218 § 1 και 219 § 1 Κ.Πολ.Δ., σε συνδυασμό με το άρθρο 591 § 1 του ίδιου Κώδικα, προκύπτει ότι όταν σωρεύονται βάσεις του άρθρου 1439 ΑΚ, το δικαστήριο δύναται να εξετάσει πρώτα τη βάση της διετούς διάστασης, ακόμη και αν προβάλλεται επικουρικά, και η έρευνα της άλλης βάσης καθίσταται αλυσιτελής εφόσον επέλθει η διάπλαση (λύση του γάμου). Κατά τα άρθρα 68, 73 και 516 ΚΠολΔ, το έννομο συμφέρον αποτελεί διαδικαστική προϋπόθεση, ερευνώμενη αυτεπαγγέλτως, η έλλειψη της οποίας οδηγεί σε απόρριψη του ενδίκου μέσου ως απαράδεκτου. Ο λόγος αναίρεσης του άρθρου 559 αρ. 14 ιδρύεται όταν το δικαστήριο κηρύσσει ή δεν κηρύσσει απαράδεκτο, ενώ κατά το άρθρο 561 § 2 ΚΠολΔ ο Άρειος Πάγος επισκοπεί παραδεκτώς την προσβαλλόμενη απόφαση. Το Μονομελές Εφετείο Ιωαννίνων είχε δεχθεί ότι ασκήθηκαν δύο αντίθετες αγωγές διαζυγίου: της αναιρεσίβλητης με κύρια βάση υπαιτιότητας και επικουρικά διετή διάσταση, και του αναιρεσείοντος με επίκληση κλονιστικών γεγονότων στο πρόσωπο της συζύγου. Το πρωτοβάθμιο δικαστήριο διαπίστωσε συνεχή διάσταση από 26.04.2019 έως 12.05.2021 και, κατ’ άρθρο 1439 § 3 ΑΚ, έλυσε τον γάμο δεχόμενο και τις δύο αγωγές, χωρίς να ερευνήσει τη βάση του άρθρου 1439 § 1 ΑΚ. Ο αναιρεσείων, αποδεχόμενος τη λύση του γάμου, ζήτησε με έφεση μόνον την έρευνα της υπαιτιότητας της αναιρεσίβλητης. Το Εφετείο απέρριψε την έφεση ως απαράδεκτη για έλλειψη εννόμου συμφέροντος (άρθρα 68, 73, 516 και 532 ΚΠολΔ), διότι η διάπλαση είχε ήδη επέλθει και η υπαιτιότητα δεν παράγει δεδικασμένο στη δίκη διαζυγίου. Εφαρμόζοντας τα ανωτέρω, ο Άρειος Πάγος εξέτασε τον αναιρετικό προβαλλόμενο από το άρθρο 559 αρ. 14 και διαπίστωσε ότι ο αναιρεσείων, ως νικήσας διάδικος ως προς τη λύση του γάμου, δεν είχε πρακτικό έννομο συμφέρον να επιδιώξει μεταρρύθμιση μόνο ως προς την αιτιολογία ή την αναγνώριση υπαιτιότητας, εφόσον η λύση επήλθε βάσει του άρθρου 1439 § 3 ΑΚ και δεν παράγεται δεδικασμένο για την υπαιτιότητα. Οι αιτιάσεις περί ηθικής βλάβης από διαλαμβανόμενες κρίσεις στο σκεπτικό δεν θεμελίωσαν έννομο συμφέρον για ένδικο μέσο.
Κύριοι Λόγοι Απόφασης
Το Δικαστήριο έκρινε ότι, αφού η λύση του γάμου είχε ήδη απαγγελθεί βάσει του άρθρου 1439 παρ. 3 ΑΚ λόγω διετούς διάστασης, η έρευνα της βάσης του άρθρου 1439 παρ. 1 ΑΚ καθίσταται αλυσιτελής και δεν παράγει δεδικασμένο ως προς την υπαιτιότητα. Συνεπώς, ο ενάγων και ήδη αναιρεσείων, αποδεχόμενος τη λύση του γάμου, δεν είχε έννομο συμφέρον να ασκήσει έφεση μόνο για την αναγνώριση υπαιτιότητας ή για μεταβολή του σκεπτικού, με αποτέλεσμα ο λόγος αναίρεσης από το άρθρο 559 αρ. 14, περί εσφαλμένης κήρυξης απαραδέκτου για έλλειψη εννόμου συμφέροντος, να είναι αβάσιμος. Μετά ταύτα, εφόσον δεν υπήρχε άλλος λόγος προς έρευνα, η αίτηση αναίρεσης απορρίφθηκε στο σύνολό της. Ως προς τα δικαστικά έξοδα, ο αναιρεσείων καταδικάστηκε στα έξοδα της αναιρεσίβλητης, τα οποία προσδιορίστηκαν σε 2.700 ευρώ, κατ’ εφαρμογή των άρθρων 176, 183 και 191 παρ. 2 ΚΠολΔ.
Τελική Απόφαση
Απορρίπτει την από 4-12-2023 αίτηση του Ν. Θ. για αναίρεση της 277/2023 τελεσίδικης απόφασης του Μονομελούς Εφετείου Ιωαννίνων. Καταδικάζει τον αναιρεσείοντα στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσίβλητης, τα οποία ορίζει στο ποσό των δύο χιλιάδων επτακοσίων (2.700) ευρώ.
Ακριβές Νομικό Ερώτημα
Αν, όταν σωρεύονται βάσεις του άρθρου 1439 ΑΚ (παρ. 1 για κλονισμό από γεγονότα στο πρόσωπο του εναγομένου και παρ. 3 για διετή διάσταση), το δικαστήριο μπορεί να εξετάσει κατά προτεραιότητα τη βάση της διετούς διάστασης και, αν αυτή θεμελιώνεται και απαγγελθεί το διαζύγιο, η έρευνα της άλλης βάσης καθίσταται αλυσιτελής· επίσης, αν μετά την απαγγελία διαζυγίου κατ’ άρθρο 1439 παρ. 3 ΑΚ υφίσταται έννομο συμφέρον του ενάγοντος να ασκήσει ένδικο μέσο μόνο για την αναγνώριση υπαιτιότητας του ετέρου συζύγου.
Αναφορές σε Νόμους
Άνοιγμα απόφασης

ΕφΠειρ 232/2019

Οικογενειακό Δίκαιο · Δικονομικό Δίκαιο2019Εφετείο Πειραιώς
Σχετικότητα 95.0%
Κρίσιμα Πραγματικά Περιστατικά
- Δευτεροβάθμια κρίση: Η εκκαλούσα-ενάγουσα άσκησε έφεση κατά της υπ’ αριθ. 2669/2018 απόφασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Πειραιώς, που απέρριψε αγωγή διαζυγίου. Το Εφετείο έκανε δεκτή την έφεση, εξαφάνισε την πρωτόδικη απόφαση, κράτησε την υπόθεση και δίκασε κατ’ ουσία την αγωγή. - Διάδικοι και σχέση: Ενάγουσα-εκκαλούσα και εναγόμενος-εφεσίβλητος, σύζυγοι σε γάμο τελεσθέντα στις 27-4-1996. Ένα τέκνο γεννημένο στις 31-5-2003 μέσω εξωσωματικής γονιμοποίησης. Τελευταία κοινή κατοικία στο Κερατσίνι Αττικής. - Πραγματικά περιστατικά έγγαμης ζωής: Μετά τη γέννηση του τέκνου, οι σύζυγοι κοιμούνταν σε χωριστά δωμάτια με πρωτοβουλία του εναγομένου, οι σχέσεις αποξενώθηκαν, υπήρξαν διαπληκτισμοί, απαξιωτική και αδιάφορη συμπεριφορά προς την ενάγουσα και σταδιακή διακοπή σεξουαλικών επαφών. Η ενάγουσα από το τέλος του 2011 διατηρεί εξωσυζυγική σχέση και τα δύο τελευταία έτη περίπου συγκατοικεί με τον σύντροφό της. Τα καλοκαίρια 2015-2017 επισκέπτονταν χωριστά το τέκνο στις διακοπές για να μην συγκατοικήσουν, ενώ για τα οικονομικά έτη 2016 και 2017 υπέβαλαν χωριστές φορολογικές δηλώσεις. Τον Απρίλιο 2017 ο εναγόμενος μετοίκησε κατ’ επιταγή προσωρινής διαταγής· από τότε δεν υπήρξε προσπάθεια επανασύνδεσης και εκκρεμούν δικαστικές διαφορές για επιμέλεια/διατροφή. - Ισχυρισμοί εναγομένου περί καταχρήσεως: Επικαλέστηκε δάνειο 2009 ποσού 150.000 ευρώ που αποπληρώνει, εκταμίευση 2016 ποσού 58.314 ευρώ (εκ των οποίων 46.081,20 ευρώ σε επιταγές προς την ενάγουσα) ως μέρος αποζημίωσης εργασίας 63.000 ευρώ, και θυροκόλληση αίτησης ασφαλιστικών μέτρων και αγωγής το 2017. Ο ισχυρισμός απορρίφθηκε.
Νομική Σκέψη του Δικαστηρίου
Κατά το άρθρο 528 ΚΠολΔ, η έφεση διαδίκου που δικάσθηκε ερήμην επιφέρει εξαφάνιση της εκκαλουμένης στα όρια της έφεσης/προσθέτων λόγων και ο εκκαλών δύναται να προβάλλει κάθε ισχυρισμό που μπορούσε πρωτοδίκως· αν προβάλλεται εσφαλμένη εκτίμηση αποδείξεων ως προς τη βάση της αγωγής, η απόφαση πλήττεται συνολικά. Κατά το άρθρο 1439 παρ. 1 Α.Κ. λόγος διαζυγίου είναι ο αντικειμενικός κλονισμός χωρίς ανάγκη υπαιτιότητας, με επίκληση γεγονότων αναγόμενων στο πρόσωπο του εναγομένου ή και των δύο, τόσο έντονου ώστε η συνέχιση της συμβίωσης να είναι αφόρητη για τον ενάγοντα. Το δε δεδικασμένο του διαζυγίου δεν εκτείνεται σε ζητήματα υπαιτιότητας (άρθρα 1442, 1444 παρ. 1 Α.Κ.). Κατά το άρθρο 1439 παρ. 3 Α.Κ., όπως αντικαταστάθηκε με το άρθρο 14 Ν. 3719/2008, διετής διάσταση τεκμαίρει αμάχητα κλονισμό· διάσταση είναι απομάκρυνση σωματική/ψυχική με βούληση διακοπής κοινωνίας βίου και εξωτερική εκδήλωση· ο χρόνος κρίνεται κατά την πρώτη κατ’ ουσία συζήτηση (άρθρα 68, 69, 224, 269, 281 ΚΠολΔ). Η ένσταση καταχρηστικότητας εξετάσθηκε υπό το άρθρο 281 ΑΚ. Αποδείχθηκε ότι οι διάδικοι τέλεσαν γάμο στις 27-4-1996 και απέκτησαν τέκνο την 31-5-2003. Μετά τη γέννηση, με πρωτοβουλία του εναγομένου κοιμούνταν χωριστά, οι σχέσεις αποξενώθηκαν, σημειώνονταν διαπληκτισμοί, απαξιωτική/αδιάφορη συμπεριφορά προς την ενάγουσα και σταδιακή διακοπή σεξουαλικών επαφών. Η ενάγουσα από τέλους 2011 διατηρεί εξωσυζυγική σχέση και πρόσφατα συγκατοικεί. Τα καλοκαίρια 2015-2017 επισκέπτονταν χωριστά το τέκνο, ενώ για τα οικ. έτη 2016-2017 υπέβαλαν χωριστές δηλώσεις. Τον Απρίλιο 2017 ο εναγόμενος μετοίκησε κατ’ προσωρινή διαταγή και έκτοτε δεν υπήρξε επανασύνδεση, με συνεχιζόμενη αντιδικία. Οι ισχυρισμοί περί καταχρήσεως (δάνειο 150.000 ευρώ/2009, εκταμίευση 58.314 ευρώ το 2016, επιταγές 46.081,20 ευρώ, αποζημίωση 63.000 ευρώ, θυροκόλληση) δεν κατέστησαν αποδεδειγμένη καταχρηστικότητα. Το Δικαστήριο, εφαρμόζοντας τα ανωτέρω, έκρινε την έφεση παραδεκτή και βάσιμη, εξαφάνισε την εκκαλουμένη και, κρατώντας την υπόθεση, διέγνωσε ισχυρό κλονισμό από λόγους αναγόμενους και στους δύο συζύγους, ώστε η συνέχιση της συμβίωσης να είναι αφόρητη για την ενάγουσα. Έκανε δεκτή την αγωγή κατά την κύρια βάση και απήγγειλε τη λύση του γάμου, χωρίς εξέταση της επικουρικής βάσης διετούς διάστασης. Ο ισχυρισμός καταχρηστικότητας απορρίφθηκε. Τα δικαστικά έξοδα συμψηφίσθηκαν και διατάχθηκε απόδοση του παραβόλου.
Κύριοι Λόγοι Απόφασης
Στάδιο 1 — Επί της έφεσης: Η έφεση ασκήθηκε νομότυπα και εμπροθέσμως, εφόσον δεν αποδείχθηκε επίδοση της εκκαλουμένης και δεν παρήλθε διετία από την έκδοσή της (11-6-2018) μέχρι την άσκηση (άρθρο 518 παρ. 2 ΚΠολΔ). Η εκκαλούσα, δικασθείσα ερήμην πρωτοδίκως, προέβαλε λόγους εσφαλμένης εκτίμησης αποδείξεων· κατά το άρθρο 528 ΚΠολΔ η απόφαση εξαφανίζεται εντός των ορίων της έφεσης. Κατ’ ακολουθίαν, η έφεση έγινε δεκτή τυπικά και κατ’ ουσία, η εκκαλουμένη εξαφανίσθηκε και η υπόθεση κρατήθηκε προς εκδίκαση (άρθρο 535 παρ. 1 ΚΠολΔ). Το παράβολο που κατέθεσε η εκκαλούσα μνημονεύθηκε ως περιττό λόγω εξαίρεσης των γαμικών διαφορών από την υποχρέωση αυτή (άρθρο 495 παρ. 3 εδ. α ΚΠολΔ). Στάδιο 2 — Επί της αγωγής: Με βάση τα αποδεικτικά μέσα, διαπιστώθηκε ισχυρός κλονισμός των σχέσεων από γεγονότα αναγόμενα και στους δύο συζύγους, ώστε η συνέχιση της συμβίωσης να είναι βάσιμα αφόρητη για την ενάγουσα (άρθρο 1439 παρ. 1 Α.Κ). Ο ισχυρισμός του εναγομένου περί αποκλειστικής υπαιτιότητας της ενάγουσας δεν αποδείχθηκε, ενώ ο ισχυρισμός περί καταχρηστικής άσκησης (άρθρο 281 ΑΚ), θεμελιούμενος σε δάνειο 150.000 ευρώ (2009), εκταμίευση 58.314 ευρώ (2016) με επιταγές 46.081,20 ευρώ ως μέρος αποζημίωσης 63.000 ευρώ και στη θυροκόλληση αίτησης/αγωγής, απορρίφθηκε ως νομικά αβάσιμος. Η αγωγή έγινε δεκτή ως ουσιαστικά βάσιμη κατά την κύρια βάση της και απαγγέλθηκε η λύση του γάμου που τελέσθηκε στις 27-4-1996. Η επικουρική βάση δεν εξετάστηκε. Τα δικαστικά έξοδα για αμφοτέρους τους βαθμούς συμψηφίσθηκαν λόγω της σχέσης συζύγων (άρθρα 179, 183 ΚΠολΔ) και διατάχθηκε η απόδοση του παραβόλου.
Τελική Απόφαση
Δέχεται την έφεση τυπικά και κατ΄ ουσία . Εξαφανίζει την υπ΄αρ. 2669/2018 οριστική απόφαση του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Πειραιώς (ειδική διαδικασία διαφορών από την οικογένεια, το γάμο και την ελεύθερη συμβίωση). Κρατεί την υπόθεση και δικάζει την από 24-3-2017 (Γ.Α.Κ/Ε.Α.Κ ……….) αγωγή. Δέχεται αυτήν. Απαγγέλλει τη λύση του, μεταξύ των διαδίκων, γάμου, που τελέστηκε στη νήσο Κω στις 27-4-1996, κατά τους κανόνες της Ανατολικής Ορθόδοξης Εκκλησίας. Συμψηφίζει τα δικαστικά έξοδα μεταξύ των διαδίκων. Διατάσσει την απόδοση στην εκκαλούσα του, κατατεθέντος από αυτήν, παραβόλου του δημοσίου.
Ακριβές Νομικό Ερώτημα
Αν οι σχέσεις των συζύγων έχουν κλονισθεί τόσο ισχυρά από λόγους που αφορούν το πρόσωπο του εναγόμενου ή και των δύο συζύγων, ώστε η συνέχιση της έγγαμης συμβίωσης να είναι βάσιμα αφόρητη για την ενάγουσα, κατά το άρθρο 1439 παρ. 1 ΑΚ· επίσης, αν η άσκηση του δικαιώματος προς λύση του γάμου από την ενάγουσα είναι καταχρηστική κατά το άρθρο 281 ΑΚ.
Αναφορές σε Νόμους
Άνοιγμα απόφασης

ΕφΠειρ 353/2025

Οικογενειακό Δίκαιο · Δικονομικό Δίκαιο2025Εφετείο Πειραιώς
Σχετικότητα 95.9%
Κρίσιμα Πραγματικά Περιστατικά
- Πρωτοβάθμια κρίση: Το Μονομελές Πρωτοδικείο Πειραιά απέρριψε αγωγή διαζυγίου του ενάγοντος (νυν εκκαλούντος) κατά της εναγόμενης (νυν εφεσίβλητης) τόσο ως προς τον ισχυρό κλονισμό όσο και ως προς την επικουρική βάση της διετούς διάστασης. - Δευτεροβάθμια διαδικασία: Ο εκκαλών άσκησε έφεση κατ’ ουσίαν για εσφαλμένη εκτίμηση αποδείξεων, μη λήψη εγγράφων προσκομισθέντων με προσθήκη και ζήτησε πραγματογνωμοσύνη για gps. Κατατέθηκε e-παράβολο 100 ευρώ. - Σχέση των διαδίκων: Θρησκευτικός γάμος το 2007, ένα τέκνο γεννηθέν το 2012. Συμβίωση σε οικία της μητέρας της εφεσίβλητης. - Χρονολογία κρίσιμων γεγονότων: Μηνύματα αμοιβαίας στοργής έως Μάιο 2021. Από τέλη Ιουλίου 2021 ψυχική και σωματική απομάκρυνση· αποχώρηση εκκαλούντος από συζυγική οικία τον Σεπτέμβριο 2021. Εξώδικη πρόσκληση 16.9.2021 για συναινετικό διαζύγιο. - Αποδεικτικά: Μηνύματα μεταξύ των συζύγων, ένορκες βεβαιώσεις εκατέρωθεν, φωτογραφίες, στοιχεία gps/Google, ιατρικά και εργασιακά στοιχεία. Ο εκκαλών προέβαλε ότι η εφεσίβλητη προκάλεσε κλονισμό· η εφεσίβλητη προέβαλε εξωσυζυγική σχέση εκκαλούντος από το 2020. - Οικονομικά/λοιπά: Ανάληψη 17.500 ευρώ από κοινό λογαριασμό μετά την αποχώρηση. Ζητήθηκε συμψηφισμός/μη συμψηφισμός εξόδων.
Νομική Σκέψη του Δικαστηρίου
Κρίθηκε ότι η έφεση ασκήθηκε νομίμως και εμπροθέσμως. Για τη λύση γάμου εφαρμόσθηκε το άρθρο 1439 ΑΚ: ισχυρός κλονισμός κατά παρ. 1 αρκεί όταν οι σχέσεις έχουν κλονισθεί από λόγους που αφορούν τον εναγόμενο ή και αμφότερους, χωρίς έρευνα υπαιτιότητας· αν το κλονιστικό γεγονός αφορά αποκλειστικά τον ενάγοντα, δεν γεννάται δικαίωμα διαζευκτικής αγωγής. Κατά παρ. 3, διετής διάσταση (ψυχική και σωματική απομάκρυνση με πρόθεση μη κοινωνίας βίου) δημιουργεί αμάχητο τεκμήριο, υπολογιζόμενη κατά τον χρόνο συζήτησης, με ανοχή μικρών διακοπών. Σωρευθείσες βάσεις μπορούν να εξεταστούν κατ’ ελεύθερη σειρά (άρθρα 218, 219 ΚΠολΔ). Ως προς αποδείξεις: στην κατ’ έφεση δίκη επιτρέπεται επίκληση/προσκομιδή νέων αποδεικτικών μέσων (άρθρο 529 ΚΠολΔ), απαιτείται σαφής επίκληση με τις προτάσεις, όχι με προσθήκη, εκτός ειδικής περίπτωσης. Μηνύματα λαμβάνονται ως έγγραφα (άρθρα 444, 448, 457 ΚΠολΔ). Η λήψη ενόρκων βεβαιώσεων ελέγχεται ως προς την ώρα (άρθρο 424 στοιχ. β’ ΚΠολΔ). Το Δικαστήριο αντλεί και διδάγματα κοινής πείρας (άρθρο 336 παρ. 4 ΚΠολΔ). Διαπιστώθηκε ότι μέχρι Μάιο 2021 οι διάδικοι διατηρούσαν στενό ψυχικό δεσμό, ενώ η ουσιαστική διάσταση άρχισε τέλη Ιουλίου 2021 και η αποχώρηση του εκκαλούντος από την οικία έγινε Σεπτέμβριο 2021· άρα κατά τη συζήτηση της αγωγής (11.3.2022) δεν είχε συμπληρωθεί διετία. Αποδείχθηκε εξωσυζυγική σχέση του εκκαλούντος από το 2020, καθώς και επανειλημμένες τηλεφωνικές οχλήσεις της εφεσίβλητης σε έντονο ύφος που επιβάρυναν τη σχέση. Απορρίφθηκε αίτημα πραγματογνωμοσύνης για gps. Απορρίφθηκαν ως απαράδεκτες ένορκες βεβαιώσεις της εφεσίβλητης που προσκομίστηκαν με προσθήκη, καθώς και μία ελλιπής ως προς την ώρα. Εφαρμόζοντας τα ανωτέρω, το Δικαστήριο έκρινε ότι ο ισχυρός κλονισμός της έγγαμης σχέσης στοιχειοθετείται κατά το άρθρο 1439 παρ. 1 ΑΚ από γεγονότα συνδεόμενα με τα πρόσωπα και των δύο συζύγων, ενώ ο ισχυρισμός περί διετούς διάστασης αποδείχθηκε αβάσιμος. Συνεπώς, η πρωτόδικη απόρριψη της αγωγής εσφαλμένα εκτίμησε τις αποδείξεις και έπρεπε να εξαφανιστεί, η δε αγωγή να γίνει δεκτή και να λυθεί ο γάμος. Ο λόγος έφεσης για μη λήψη εγγράφων πρωτοδίκως κατέστη αλυσιτελής αφού τα αποδεικτικά μέσα λήφθηκαν υπόψη κατ’ έφεση. Τα έξοδα συμψηφίστηκαν λόγω φύσεως της διαφοράς και το παράβολο επιστρέφεται λόγω εξαίρεσης των οικογενειακών διαφορών.
Κύριοι Λόγοι Απόφασης
Στάδιο 1 – Παραδοχή έφεσης: Η έφεση έγινε τυπικά δεκτή και κατ’ ουσίαν ως προς τον δεύτερο λόγο, διότι από την εκτίμηση των αποδείξεων σε δεύτερο βαθμό προέκυψε ότι ο ισχυρός κλονισμός της έγγαμης σχέσης δεν συνδεόταν αποκλειστικά με το πρόσωπο του ενάγοντος, όπως διέγνωσε η πρωτόδικη απόφαση, αλλά με γεγονότα που αφορούσαν και τους δύο συζύγους (εξωσυζυγική σχέση του εκκαλούντος από το 2020 και επαναλαμβανόμενες οχλήσεις/φιλονικίες από την εφεσίβλητη). Ο λόγος περί μη λήψης εγγράφων πρωτοδίκως απορρίφθηκε ως αλυσιτελής, καθώς τα αποδεικτικά μέσα λήφθηκαν υπόψη κατ’ έφεση (άρθρο 529 ΚΠολΔ). Στάδιο 2 – Επί της ουσίας της αγωγής: Δεν αποδείχθηκε συμπλήρωση διετούς διάστασης κατά τον χρόνο συζήτησης της αγωγής (11.3.2022), οπότε ο λόγος του άρθρου 1439 παρ. 3 ΑΚ απορρίπτεται. Αποδείχθηκε όμως ισχυρός κλονισμός κατά το άρθρο 1439 παρ. 1 ΑΚ, ώστε η αγωγή διαζυγίου να γίνει δεκτή και να απαγγελθεί η λύση του γάμου. Τα δικαστικά έξοδα για αμφότερους τους βαθμούς συμψηφίστηκαν λόγω της φύσης της διαφοράς μεταξύ συζύγων (άρθρα 106, 179, 183 και 191 παρ. 2 ΚΠολΔ). Το καταβληθέν e-παράβολο ποσού 100 ευρώ επιστρέφεται, επειδή οι διαφορές του άρθρου 592 αρ. 1 ΚΠολΔ εξαιρούνται από την υποχρέωση παραβόλου (άρθρο 495 παρ. 3 ΚΠολΔ).
Τελική Απόφαση
Δέχεται τυπικά την έφεση. Απορρίπτει ό,τι έκρινε απορριπτέο κατ’ ουσίαν σε αυτή. Δέχεται κατ’ ουσίαν την έφεση ως προς τον δεύτερο λόγο της. Εξαφανίζει την εκκαλούμενη απόφαση. Κρατεί και δικάζει την από 16.11.2021 (με Γ.Α.Κ. …./2021 και Ε.Α.Κ. …../2021) αγωγή. Δέχεται αυτή. Απαγγέλλει τη λύση του γάμου των διαδίκων που τέλεσαν στις 6.5.2007 σύμφωνα με τους κανόνες της Ανατολικής του Χριστού Ορθοδόξου Εκκλησίας στον Ιερό Ναό ………. στο Κερατσίνι. Συμψηφίζει τα δικαστικά έξοδα των διαδίκων για αμφότερους τους βαθμούς δικαιοδοσίας μεταξύ τους. Διατάσσει την επιστροφή στον εκκαλούντα του με κωδικό 536534743953 0403 0048 e- παράβολου του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης ποσού εκατό (100) ευρώ.
Ακριβές Νομικό Ερώτημα
Αν, χωρίς συμπλήρωση διετούς διάστασης, θεμελιώνεται λόγος διαζυγίου λόγω ισχυρού κλονισμού κατά το άρθρο 1439 παρ. 1 ΑΚ όταν τα κλονιστικά γεγονότα συνδέονται με τα πρόσωπα και των δύο συζύγων· επίσης, αν στην κατ’ έφεση δίκη επιτρέπεται η επίκληση και προσκομιδή νέων αποδεικτικών μέσων κατά το άρθρο 529 ΚΠολΔ και αν ο λόγος έφεσης για τη μη λήψη τους πρωτοδίκως καθίσταται αλυσιτελής.
Αναφορές σε Νόμους
Άνοιγμα απόφασης

ΕφΠειρ 348/2026

Οικογενειακό Δίκαιο · Δικονομικό Δίκαιο2026Εφετείο Πειραιώς
Σχετικότητα 95.8%
Κρίσιμα Πραγματικά Περιστατικά
Η έφεση ασκήθηκε από τον εναγόμενο-εκκαλούντα κατά της υπ’ αριθμ. 3569/2024 οριστικής απόφασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Πειραιώς, η οποία, αντιμωλία, έκανε δεκτή ως ουσιαστικά βάσιμη αγωγή διαζυγίου και έλυσε τον γάμο λόγω διετούς διάστασης. Η ενάγουσα-εφεσίβλητη ζητούσε λύση του γάμου λόγω διετούς διάστασης και, επικουρικά, λόγω ισχυρού κλονισμού από λόγους αποδιδόμενους στον εναγόμενο. Ο εκκαλών προέβαλε εσφαλμένη ερμηνεία και εφαρμογή του νόμου και κακή εκτίμηση αποδείξεων, επιδιώκοντας την απόρριψη της αγωγής. Οι διάδικοι τέλεσαν θρησκευτικό γάμο στις 26/10/2001 και εγκαταστάθηκαν σε οικία στο Πέραμα Αττικής. Απέκτησαν ένα ενήλικο τέκνο. Η συμβίωση διασπάστηκε από το 2008: έπαυσαν τη φυσική και ψυχική επαφή και, μολονότι συγκατοικούσαν, ζούσαν χωριστά («από τραπέζης και κοίτης»). Η ενάγουσα κοιμόταν στον καναπέ και ο εναγόμενος στο υπνοδωμάτιο, ενώ στις 17/10/2023 ο εναγόμενος την εξεδίωξε από την οικία. Μέχρι τη συζήτηση στο πρωτοβάθμιο δικαστήριο (8/3/2024) και μέχρι 6/11/2025 δεν υπήρξε αποκατάσταση σχέσεων ούτε πρόθεση επανασύστασης της κοινωνίας βίου. Ως αποδεικτικά μέσα λήφθηκαν όλα τα νόμιμα έγγραφα και ιδίως νόμιμη ένορκη βεβαίωση της 22/12/2023. Δεν λήφθηκε υπόψη ένορκη βεβαίωση της θυγατέρας των διαδίκων, λόγω απαγόρευσης εξέτασης τέκνων στις γαμικές διαφορές. Δεν αναφέρονται άλλα κρίσιμα αριθμητικά στοιχεία.
Νομική Σκέψη του Δικαστηρίου
Κατά το άρθρο 1439 παρ. 3 ΑΚ, αν οι σύζυγοι βρίσκονται σε διάσταση συνεχώς επί δύο τουλάχιστον έτη, ο κλονισμός της έγγαμης σχέσης τεκμαίρεται αμάχητα και το διαζύγιο μπορεί να ζητηθεί, με τον χρόνο της διάστασης να κρίνεται κατά τη συζήτηση της αγωγής. Ως «διάσταση» νοείται απομάκρυνση σωματική και ψυχική με πρόθεση διακοπής της κοινωνίας βίου, ακόμη και υπό κοινή στέγη, και μικρές διακοπές προς αποκατάσταση δεν ανατρέπουν το χρόνο. Στις γαμικές διαφορές δεν επιτρέπεται η εξέταση τέκνων ως μαρτύρων ούτε μέσω ενόρκων βεβαιώσεων (άρθρο 597 παρ. 2 περ. 2 ΚΠολΔ και 421-424 ΚΠολΔ). Όταν σωρεύονται βάσεις του άρθρου 1439 ΑΚ, το δικαστήριο μπορεί να ερευνήσει πρώτα τη βάση της διετούς διάστασης· αν αυτή ευδοκιμήσει, παρέλκει η έρευνα της βάσης υπαιτιότητας λόγω έλλειψης έννομου συμφέροντος (άρθρα 218, 219 και 106 ΚΠολΔ). Από την εκτίμηση των νομίμως προσκομισθέντων εγγράφων και της νόμιμης ενόρκου βεβαιώσεως 22/12/2023 αποδείχθηκε ότι οι διάδικοι, που νυμφεύθηκαν στις 26/10/2001 και απέκτησαν ένα ενήλικο τέκνο, έχουν διαρρήξει οριστικά τη συμβίωση από το 2008. Παρά τη συγκατοίκηση, δεν υπήρχε κοινωνία βίου («από τραπέζης και κοίτης»), η δε ενάγουσα κοιμόταν στον καναπέ και ο εναγόμενος στο υπνοδωμάτιο. Ο εναγόμενος εξεδίωξε την ενάγουσα στις 17/10/2023. Δεν προέκυψε οποιαδήποτε αποκατάσταση σχέσεων έως τη συζήτηση της αγωγής και μεταγενέστερα. Η ένορκη βεβαίωση της θυγατέρας αποκλείστηκε ως απαράδεκτη λόγω της νομοθετικής απαγόρευσης. Με βάση τα ευρήματα, η διάσταση υπερβαίνει εμφανώς την διετία και ενεργοποιεί το αμάχητο τεκμήριο του άρθρου 1439 παρ. 3 ΑΚ. Το Πρωτοδικείο ορθά δέχθηκε την αγωγή και έλυσε τον γάμο λόγω διετούς διάστασης. Οι λόγοι έφεσης περί εσφαλμένης εκτίμησης αποδείξεων απορρίπτονται. Ο λόγος που επιδιώκει έρευνα υπαιτιότητας απορρίπτεται ως απαράδεκτος, ελλείψει έννομου συμφέροντος, μετά την ευδοκίμηση της βάσης της διάστασης. Ως διαφορά μεταξύ συζύγων τα δικαστικά έξοδα συμψηφίζονται και, μη απαιτουμένου παραβόλου στην έφεση αυτής της κατηγορίας, επιστρέφεται το κατατεθέν παράβολο.
Κύριοι Λόγοι Απόφασης
Απορρίφθηκε η έφεση ως κατ’ ουσίαν αβάσιμη διότι αποδείχθηκε συνεχής διάσταση των συζύγων από το 2008 μέχρι και τον χρόνο συζήτησης της αγωγής, οπότε, κατά το άρθρο 1439 παρ. 3 ΑΚ, τεκμαίρεται αμάχητα ο ισχυρός κλονισμός της έγγαμης σχέσης και η λύση του γάμου είναι νόμιμη. Ο αντίθετος ισχυρισμός του εκκαλούντος περί εσφαλμένης εκτίμησης αποδείξεων κρίθηκε αβάσιμος. Ο δεύτερος λόγος έφεσης, που επέμενε στην υπαιτιότητα της εφεσίβλητης, απορρίφθηκε λόγω ελλείψεως έννομου συμφέροντος μετά την αποδοχή της βάσης της διετούς διάστασης, κατ’ εφαρμογή των άρθρων 218, 219 και 106 ΚΠολΔ. Ως προς τα δικαστικά έξοδα, διατάχθηκε ο συμψηφισμός τους στο σύνολο, επειδή πρόκειται για διαφορά μεταξύ συζύγων, κατά τα άρθρα 179, 183 και 191 παρ. 2 ΚΠολΔ. Επιπλέον, διατάχθηκε η επιστροφή στον εκκαλούντα του κατατεθέντος παραβόλου, αφού για το παραδεκτό της έφεσης στην ειδική αυτή κατηγορία δεν απαιτείται παράβολο, σύμφωνα με το τελευταίο εδάφιο της περ. Γ της παρ. 3 του άρθρου 495 ΚΠολΔ.
Τελική Απόφαση
Δέχεται τυπικά την έφεση και απορρίπτει αυτή κατ’ ουσίαν. Συμψηφίζει στο σύνολό τους, μεταξύ των διαδίκων, τα δικαστικά έξοδα του παρόντος βαθμού δικαιοδοσίας. Διατάσσει την επιστροφή στον εκκαλούντα του κατατεθέντος εκ μέρους του παράβολου.
Ακριβές Νομικό Ερώτημα
Αν η αποδεικνυόμενη συνεχής διάσταση των συζύγων για τουλάχιστον δύο έτη θεμελιώνει αμάχητο τεκμήριο ισχυρού κλονισμού και αρκεί για τη λύση του γάμου κατά το άρθρο 1439 παρ. 3 ΑΚ, ακόμη και όταν οι σύζυγοι διαμένουν στην ίδια κατοικία υπό καθεστώς χωρισμού από «τραπέζης και κοίτης»· επίσης, αν μετά την αποδοχή της βάσης της διετούς διάστασης παρέλκει η έρευνα της βάσης υπαιτιότητας και λείπει έννομο συμφέρον του εναγομένου για την εξέτασή της.
Αναφορές σε Νόμους
Άνοιγμα απόφασης

ΑΠ 1650/2013

Δικονομικό Δίκαιο · Αστικό Δίκαιο2013Άρειος Πάγος
Σχετικότητα 95.8%
Κρίσιμα Πραγματικά Περιστατικά
Σύζυγοι βρέθηκαν σε διάσταση με αποχώρηση του ενός από τη συζυγική οικία. Η διάσταση ήταν συνεχής και αδιάλειπτη και διήρκεσε τουλάχιστον δύο έτη. Υπήρξαν προσπάθειες από συγγενείς και φίλους για επανασύνδεση, χωρίς επιτυχία. Η αιτία του κλονισμού αποδόθηκε σε συμπεριφορές του ενός συζύγου (αδιαφορία για την κοινή ζωή και επιθυμία συνέχισης ζωής χωρίς οικογενειακές υποχρεώσεις).
Νομική Σκέψη του Δικαστηρίου
Το άρθρο 1439 § 3 ΑΚ, σε συνδυασμό με τα άρθρα 1438 και 1439 § 1 ΑΚ, καθιερώνει αμάχητο τεκμήριο ισχυρού κλονισμού της έγγαμης σχέσης όταν οι σύζυγοι βρίσκονται σε συνεχή διάσταση επί δύο τουλάχιστον έτη, επιτρέποντας το διαζύγιο ακόμη και αν ο λόγος κλονισμού αφορά τον ενάγοντα. Ο χρόνος της διετίας κρίνεται αναδρομικά με βάση την πρώτη συζήτηση της αγωγής (άρθρα 68, 69, 224, 269, 281 ΚΠολΔ). Το δικαστήριο διαπίστωσε ότι υφίσταται συνεχής διάσταση, με αποχώρηση από τη συζυγική οικία και ανεπιτυχείς προσπάθειες τρίτων για συμφιλίωση. Προβλήθηκε ισχυρισμός ότι κατά τον χρόνο αναφοράς δεν είχε συμπληρωθεί διετία, καθώς η έναρξη της διάστασης φερόταν μεταγενέστερη από τον επικαλούμενο χρόνο. Εφαρμόζοντας τις διατάξεις, έκρινε ότι το κρίσιμο χρονικό σημείο είναι η πρώτη συζήτηση και ότι η διετής διάσταση τεκμαίρει αμάχητα κλονισμό, καθιστώντας αδιάφορη την υπαιτιότητα. Ο ισχυρισμός περί μη συμπλήρωσης διετίας αποτελεί άρνηση της ιστορικής βάσης και όχι ένσταση, άρα δεν συνιστά «πράγμα» κατά το άρθρο 559 αριθ. 8 περ. β ΚΠολΔ.
Κύριοι Λόγοι Απόφασης
Η αίτηση αναίρεσης απορρίφθηκε διότι οι προβληθέντες λόγοι ήταν απαράδεκτοι λόγω αοριστίας: (α) ως προς το άρθρο 559 αριθ. 1 ΚΠολΔ δεν προσδιορίστηκε ο συγκεκριμένος ουσιαστικός κανόνας ούτε το ερμηνευτικό/υπαγωγικό σφάλμα, (β) ως προς το άρθρο 559 αριθ. 8 περ. β ΚΠολΔ δεν προσδιορίστηκε συγκεκριμένο «πράγμα» και, σε κάθε περίπτωση, ο ισχυρισμός περί μη συμπλήρωσης διετίας είναι άρνηση και όχι ένσταση, (γ) ως προς το άρθρο 559 αριθ. 11 περ. γ ΚΠολΔ δεν αναφέρθηκαν τα αποδεικτικά μέσα που δήθεν δεν ελήφθησαν υπόψη, (δ) ο λόγος του άρθρου 559 αριθ. 10 ΚΠολΔ προσέβαλε απαραδέκτως την ανέλεγκτη εκτίμηση αποδείξεων, (ε) για το άρθρο 559 αριθ. 19 ΚΠολΔ δεν εξειδικεύθηκαν ελλείψεις ή αντιφάσεις αιτιολογιών, και (στ) οι επικλήσεις του άρθρου 560 παρ. 4 και 562 παρ. 4 ΚΠολΔ ήταν γενικές, χωρίς συγκεκριμένα πραγματικά περιστατικά.
Τελική Απόφαση
Απορρίπτει την από 20-6-2012 αίτηση της Α. Α. για αναίρεση της 592/2012 αποφάσεως του Εφετείου Θεσσαλονίκης. Καταδικάζει την αναιρεσείουσα στη δικαστική δαπάνη του αναιρεσιβλήτου, την οποία ορίζει σε δύο χιλιάδες επτακόσια (2.700) ευρώ.
Ακριβές Νομικό Ερώτημα
Αν η συμπλήρωση διετούς συνεχούς διαστάσεως τεκμαίρει αμάχητα ισχυρό κλονισμό της έγγαμης σχέσης και αρκεί για τη χορήγηση διαζυγίου ανεξάρτητα από υπαιτιότητα, με τον χρόνο συμπλήρωσης να κρίνεται κατά την πρώτη συζήτηση της αγωγής.
Αναφορές σε Νόμους
Άνοιγμα απόφασης

ΑΠ 107/2012

Δικονομικό Δίκαιο · Αστικό Δίκαιο2012Άρειος Πάγος
Σχετικότητα 95.8%
Κρίσιμα Πραγματικά Περιστατικά
Οι σύζυγοι βρίσκονταν σε συνεχή διάσταση επί τέσσερα τουλάχιστον έτη, γεγονός που επέφερε ισχυρό κλονισμό της έγγαμης σχέσης. Η υπαιτιότητα δεν αποτέλεσε κρίσιμο στοιχείο για τη λύση του γάμου, καθώς ο κλονισμός τεκμαίρεται αντικειμενικά μετά την τετραετή διάσταση.
Νομική Σκέψη του Δικαστηρίου
Το άρθρο 1439 § 1 και § 3 ΑΚ προβλέπει ότι το διαζύγιο χορηγείται όταν οι σχέσεις των συζύγων έχουν κλονισθεί ισχυρά, ενώ σε περίπτωση συνεχούς διάστασης επί τέσσερα τουλάχιστον έτη ο κλονισμός τεκμαίρεται αμάχητα. Η υπαιτιότητα είναι αδιάφορη για τη λύση του γάμου και, κατά τα άρθρα 1442 και 1444 § 1 ΑΚ, το δεδικασμένο της διαπλαστικής απόφασης δεν εκτείνεται σε ζητήματα υπαιτιότητας. Το δικαστήριο διαπίστωσε ότι οι σύζυγοι βρίσκονταν σε συνεχή διάσταση πέραν της τετραετίας, τεκμηριώνοντας αντικειμενικό κλονισμό της έγγαμης σχέσης. Παράλληλα, υποβλήθηκαν αντίθετες αγωγές διαζυγίου, που κατέτειναν στον ίδιο σκοπό: τη λύση του γάμου, έστω και αν θεμελιώνονταν σε διαφορετικά περιστατικά. Εφαρμόζοντας το άρθρο 1439 § 3 ΑΚ, έκρινε ότι η τετραετής διάσταση αρκεί για τη λύση του γάμου χωρίς έρευνα υπαιτιότητας. Εφόσον με την παραδοχή και των δύο αγωγών επήλθε η έννομη συνέπεια που επιδιώχθηκε (λύση του γάμου), δεν υφίσταται έννομο συμφέρον για περαιτέρω προσβολή, σύμφωνα με τα άρθρα 516 § 2 και 556 § 2 ΚΠολΔ.
Κύριοι Λόγοι Απόφασης
Η αίτηση αναιρέσεως απορρίφθηκε ως απαράδεκτη διότι, μετά την παραδοχή των αντίθετων αγωγών διαζυγίου και την επέλευση της λύσης του γάμου λόγω τεκμαιρόμενου κλονισμού από τετραετή διάσταση, κάθε διάδικος θεωρείται ότι νίκησε και δεν διαθέτει έννομο συμφέρον για αναίρεση (άρθρα 516 § 2 και 556 § 2 ΚΠολΔ). Η υπαιτιότητα είναι αδιάφορη στη δίκη του διαζυγίου και το δεδικασμένο δεν εκτείνεται σε ζητήματα υπαιτιότητας (άρθρα 1439 § 1, § 3, 1442 και 1444 § 1 ΑΚ), οπότε οι αιτιάσεις από το άρθρο 559 αρ. 14 και 8 ΚΠολΔ δεν θεμελιώνουν παραδεκτό.
Τελική Απόφαση
Απορρίπτει την από 17-12-2010 αίτηση της Δ. Τ. Μ. για αναίρεση της 3359/2010 αποφάσεως του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Αθηνών. Καταδικάζει την αναιρεσείουσα στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσιβλήτου, τα οποία ορίζει σε χίλια οκτακόσια (1.800) ευρώ.
Ακριβές Νομικό Ερώτημα
Αν η τετραετής διάσταση των συζύγων θεμελιώνει αμάχητο τεκμήριο ισχυρού κλονισμού της έγγαμης σχέσης και επιτρέπει τη λύση του γάμου ανεξαρτήτως υπαιτιότητας.
Αναφορές σε Νόμους
Άνοιγμα απόφασης

ΕφΠειρ 431/2019

Οικογενειακό Δίκαιο · Δικονομικό Δίκαιο2019Εφετείο Πειραιώς
Σχετικότητα 95.5%
Κρίσιμα Πραγματικά Περιστατικά
Η εκκαλούσα – εναγομένη άσκησε έφεση κατά της 663/2016 απόφασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Πειραιά, που εκδόθηκε ερήμην της και έκανε δεκτή την αγωγή διαζυγίου του εφεσιβλήτου – ενάγοντος. Το Εφετείο έκρινε διεθνή δικαιοδοσία και εφαρμοστέο ελληνικό δίκαιο και, μετά την τυπική παραδοχή της έφεσης, κράτησε την υπόθεση και επανεξέτασε κατ’ ουσία την αγωγή. Οι διάδικοι είναι σύζυγοι σε πολιτικό γάμο. Ο εφεσίβλητος – ενάγων είναι υπήκοος Η.Π.Α. Η εκκαλούσα – εναγομένη είναι Ελληνίδα. Κατά την πρωτοβάθμια δίκη η εναγομένη είχε ερημοδικηθεί. Στο δεύτερο βαθμό δεν εξετάστηκε μάρτυρας από την εναγομένη. Τέλεσαν πολιτικό γάμο στις 21.4.2005. Έχουν ένα τέκνο γεννηθέν στις 26.6.2004, το οποίο ο ενάγων αναγνώρισε εκούσια στις 10.9.2004. Συζύγησαν στη Νίκαια. Από το 2010 αναπτύχθηκαν σοβαρές έριδες: αποδόθηκαν στην εναγομένη ελλείψεις επιμέλειας και μέριμνας για το τέκνο και αταξία οικίας, επιβεβαιωθείσες από τρίτους. Ο ενάγων, μεταξύ 1–7.7.2010, άσκησε σωματική βία σε βάρος της εναγομένης, για την οποία καταδικάστηκε με την ΒΤ5381/2015, αναγνωρισθείσης μεταμέλειας. Έγιναν ιατρικές εξετάσεις του ανηλίκου (20–22.7.2010) με διάγνωση ραγάδας, από όπου η εναγομένη αποχώρησε με το παιδί. Επακολούθησαν προσωρινές ρυθμίσεις επιμέλειας (556/2010) και νέες ποινικές και αστικές δίκες, με απαλλαγή του ενάγοντος για ενδοοικογενειακή απειλή/βλάβη (794/2017). Προσωρινή επανασυμβίωση από 11.2.2011 έως μέσα Ιανουαρίου 2012 απέτυχε. Τελικά επήλθε συμβιβασμός σε δίκη διατροφής (3/2017) ως προς οικονομικά ζητήματα.
Νομική Σκέψη του Δικαστηρίου
Κατά τις διατάξεις των άρθρων 532 και 533 §1 ΚΠολΔ, αν η έφεση ασκηθεί εμπρόθεσμα από διάδικο που ηττήθηκε ερήμην, γίνεται τυπικά δεκτή και, κατ’ άρθρο 528 ΚΠολΔ, η εκκαλούμενη απόφαση εξαφανίζεται εντός των ορίων της έφεσης και η υπόθεση κρατείται προς ουσιαστική κρίση. Στις διαφορές διαζυγίου δεν απαιτείται παράβολο (άρθρο 495 §3Γ ΚΠολΔ σε συνδ. με άρθρο ένατο παρ. 2 εδ. α´ ν. 4335/2015). Διεθνής δικαιοδοσία θεμελιώνεται κατά το άρθρο 3 §1 εδ. α´ του Κανονισμού 2201/2003 λόγω συνήθους διαμονής των συζύγων στην Ελλάδα· εφαρμοστέο είναι το ελληνικό δίκαιο (άρθρα 16 και 14 ΑΚ). Κατά το άρθρο 1439 §1 ΑΚ, απαιτείται αντικειμενικός ισχυρός κλονισμός της έγγαμης σχέσης από γεγονότα αναγόμενα στο πρόσωπο του εναγομένου ή και των δύο, ώστε η συνέχιση να είναι αφόρητη για τον ενάγοντα. Βάση διετούς διάστασης πρέπει να περιέχεται στην αγωγή· προβολή της στο ακροατήριο συνιστά απαράδεκτη μεταβολή της βάσης (άρθρο 224 εδ. β´ ΚΠολΔ). Το Δικαστήριο λαμβάνει υπ’ όψιν και τα διδάγματα κοινής πείρας (άρθρο 336 §4 ΚΠολΔ). Αποδείχθηκαν: γάμος στις 21.4.2005, ένα τέκνο αναγνωρισθέν το 2004, αρχική ομαλή συμβίωση στη Νίκαια. Από το 2010 δημιουργήθηκαν σοβαρές έριδες. Η εναγομένη επέδειξε ελλείψεις επιμέλειας προς το τέκνο και οικιακή αταξία, επιβεβαιωθείσες από τρίτους. Ο ενάγων άσκησε σωματική βία σε βάρος της εναγομένης το διάστημα 1–7.7.2010 και καταδικάστηκε (ΒΤ5381/2015) με αναγνώριση μεταμέλειας. Το ανήλικο παρουσίασε ραγάδα πρωκτικού δακτυλίου και νοσηλεύθηκε (20–22.7.2010), οπότε η εναγομένη εξήλθε με αυτό. Ακολούθησαν προσωρινές ρυθμίσεις επιμέλειας (556/2010) και δικαστικές αντιδικίες, με μεταγενέστερη απαλλαγή του ενάγοντος για λοιπές κατηγορίες (794/2017). Απόπειρα επανασυμβίωσης (11.2.2011 έως μέσα 1/2012) απέτυχε. Τελικώς οι σχέσεις επιδεινώθηκαν οριστικά. Το Δικαστήριο αξιολόγησε το σύνολο των περιστατικών και έκρινε ότι τα γεγονότα, αναγόμενα και στα δύο πρόσωπα, προκάλεσαν ισχυρό κλονισμό, καθιστώντας αφόρητη τη συνέχιση της έγγαμης σχέσης για τον ενάγοντα. Η επίκληση διετούς διάστασης δεν είχε τεθεί ως βάση στην αγωγή και δεν λαμβάνεται υπόψη. Πληρούνται τα κριτήρια του άρθρου 1439 §1 ΑΚ, οπότε η αγωγή διαζυγίου είναι ουσιαστικά βάσιμη. Ενόψει του είδους της διαφοράς, τα έξοδα συμψηφίζονται.
Κύριοι Λόγοι Απόφασης
Στάδιο 1 — Παραδοχή έφεσης και εξαφάνιση: Η έφεση της εκκαλούσας ασκήθηκε νομότυπα και εμπρόθεσμα κατά απόφασης που εκδόθηκε ερήμην της, οπότε έπρεπε να γίνει τυπικά δεκτή (άρθρα 532 και 533 §1 ΚΠολΔ) και, χωρίς να απαιτείται ευδοκίμηση συγκεκριμένου λόγου, να εξαφανιστεί η εκκαλούμενη μέσα στα όρια της έφεσης και να κρατηθεί η υπόθεση προς ουσιαστική κρίση (άρθρο 528 ΚΠολΔ). Δεδομένου ότι πρόκειται για διαφορά διαζυγίου, δεν απαιτείται παράβολο και διατάχθηκε η επιστροφή των κατατεθέντων παραβόλων (άρθρο 495 §3Γ ΚΠολΔ σε συνδυασμό με άρθρο ένατο παρ. 2 εδ. α´ ν. 4335/2015). Στάδιο 2 — Ουσία αγωγής διαζυγίου: Από τα αποδεικτικά μέσα προέκυψε ισχυρός κλονισμός της έγγαμης σχέσης από λόγους αναγόμενους στο πρόσωπο και των δύο συζύγων, ώστε βάσιμα η συνέχιση της συμβίωσης να είναι αφόρητη για τον ενάγοντα (άρθρο 1439 §1 ΑΚ). Η βάση διετούς διάστασης δεν είχε περιληφθεί στην αγωγή και δεν συνεκτιμήθηκε. Ως εκ τούτου, η αγωγή έγινε δεκτή και απαγγέλθηκε η λύση του γάμου. Τα δικαστικά έξοδα συμψηφίσθηκαν στο σύνολο λόγω της φύσεως της διαφοράς μεταξύ συζύγων (άρθρα 179 και 183 εδ. β´ ΚΠολΔ).
Τελική Απόφαση
Δέχεται τυπικά και κατ’ ουσία την από 18.10.2016 και με αριθμό έκθεσης κατάθεσης ………/2016 έφεση της ……… Εξαφανίζει την εκκαλούμενη απόφαση 663/2016 του Μονομελούς Πρωτοδικείου Πειραιά, η οποία εκδόθηκε κατά την ειδική διαδικασία των γαμικών διαφορών. Κρατεί την υπόθεση και δικάζει την από 12.4.2012 και με αριθμό έκθεσης κατάθεσης …../2012 αγωγή του ….. Δέχεται αυτήν. Απαγγέλλει τη λύση του πολιτικού γάμου των διαδίκων, που έλαβε χώρα, στις 21.4.2005, στο Δημαρχείο Γλυφάδας. Διατάσσει την επιστροφή των κατατεθέντων από την εκκαλούσα παραβόλων, ποσού διακοσίων (200) ευρώ, που αναφέρεται στο σκεπτικό. Και Συμψηφίζει, στο σύνολό τους, τα δικαστικά έξοδα των διαδίκων, και για τους δύο βαθμούς δικαιοδοσίας.
Ακριβές Νομικό Ερώτημα
Αν, κατά το άρθρο 1439 §1 ΑΚ, τα αποδειχθέντα περιστατικά συνιστούν ισχυρό κλονισμό της έγγαμης σχέσης από λόγους αναγόμενους στο πρόσωπο και των δύο συζύγων, ώστε να δικαιολογείται η λύση του γάμου· επίσης, αν, επί ερήμην εκδοθείσας πρωτόδικης απόφασης και εμπρόθεσμης έφεσης της ηττηθείσας εναγομένης, αρκεί η τυπική παραδοχή της έφεσης για την εξαφάνιση της εκκαλούμενης και την κράτηση της υπόθεσης από το Εφετείο.
Αναφορές σε Νόμους
Άνοιγμα απόφασης

ΑΠ 576/2014

Δικονομικό Δίκαιο · Αστικό Δίκαιο2014Άρειος Πάγος
Σχετικότητα 95.4%
Κρίσιμα Πραγματικά Περιστατικά
Οι σύζυγοι βρίσκονταν σε διάσταση συνεχώς από τον Ιούνιο 2006, για χρονικό διάστημα που υπερέβη τη διετία. Η διάσταση ήταν με οριστική πρόθεση διάσπασης της έγγαμης συμβίωσης. Δεν αναφέρονται ζητήματα περιουσιακής κατάστασης ή τέκνων, ούτε συγκεκριμένα περιστατικά υπαιτιότητας που να επηρεάζουν τη λύση του γάμου.
Νομική Σκέψη του Δικαστηρίου
Το άρθρο 1439 § 3 ΑΚ καθιερώνει ότι όταν οι σύζυγοι βρίσκονται σε διάσταση συνεχώς επί δύο τουλάχιστον έτη, τεκμαίρεται αμάχητα ο ισχυρός κλονισμός της έγγαμης σχέσης και μπορεί να ζητηθεί διαζύγιο, ανεξαρτήτως υπαιτιότητας. Κατά τα άρθρα 1442 και 1444 § 1 ΑΚ, το δεδικασμένο της απόφασης διαζυγίου δεν εκτείνεται στην υπαιτιότητα. Ως προς την έφεση, τα άρθρα 68, 73, 516 και 532 ΚΠολΔ απαιτούν έννομο συμφέρον, το οποίο ερευνάται αυτεπαγγέλτως. Το δικαστήριο διαπίστωσε ότι η διάσταση των συζύγων άρχισε τον Ιούνιο 2006 και διήρκεσε συνεχώς για χρονικό διάστημα υπέρ της διετίας, με οριστική πρόθεση διάσπασης της συμβίωσης. Η πλευρά που επιδίωκε απόδοση υπαιτιότητας δεν αμφισβήτησε τη διετή διάσταση. Εφαρμόζοντας το άρθρο 1439 § 3 ΑΚ, έκρινε ότι η διετής διάσταση θεμελιώνει αμάχητο τεκμήριο κλονισμού, καθιστώντας αδιάφορη την έρευνα υπαιτιότητας και μη παράγοντας δεδικασμένο επ’ αυτής. Συνεπώς, αίτημα μεταρρύθμισης για υπαιτιότητα δεν θεμελιώνει έννομο συμφέρον στην έφεση, ενώ ο ισχυρισμός αντισυνταγματικότητας απορρίπτεται, διότι η διετία επαρκεί για να αποδείξει την αποξένωση και κλονισμό.
Κύριοι Λόγοι Απόφασης
Η προσφυγή κατά της απόφασης που απήγγειλε το διαζύγιο βάσει διετούς διάστασης πλήττει μόνο την αιτιολογία ως προς την υπαιτιότητα, ζήτημα αδιάφορο στη δίκη διαζυγίου και μη δημιουργούν δεδικασμένο, οπότε δεν υφίσταται έννομο συμφέρον για έφεση· ο αντίθετος ισχυρισμός περί έννομου συμφέροντος ήταν απαράδεκτος, καθώς δεν προτάθηκε ενώπιον του Εφετείου και, σε κάθε περίπτωση, η διετής διάσταση είχε ομολογηθεί. Επιπλέον, ο ισχυρισμός ότι το άρθρο 1439 § 3 ΑΚ αντίκειται στο άρθρο 21 § 1 του Συντάγματος κρίθηκε αβάσιμος, αφού η διετής συνεχής διάσταση επαρκεί για να καταδείξει φυσική και ψυχική αποξένωση και ισχυρό κλονισμό της σχέσης. Κατ’ αποτέλεσμα, οι προβαλλόμενοι λόγοι αναίρεσης από το άρθρο 559 αρ. 14 και αρ. 1 ΚΠολΔ είναι αβάσιμοι και η αίτηση απορρίπτεται.
Τελική Απόφαση
Απορρίπτει την από 16/11/12 αίτηση της Μ. Π. για αναίρεση της 2333/11 απόφασης του Εφετείου Αθηνών. Επιβάλλει στην αναιρεσείουσα τα δικαστικά έξοδα του αναιρεσιβλήτου, τα οποία προσδιορίζει στο ποσό των δύο χιλιάδων επτακοσίων (2.700) ευρώ.
Ακριβές Νομικό Ερώτημα
Αν η επί διετία συνεχής διάσταση των συζύγων, συνοδευόμενη από οριστική πρόθεση διάσπασης της έγγαμης συμβίωσης, συνιστά αμάχητο τεκμήριο ισχυρού κλονισμού και επαρκεί για την απαγγελία του διαζυγίου ανεξάρτητα από υπαιτιότητα.
Αναφορές σε Νόμους
Άνοιγμα απόφασης

ΑΠ 1142/2024

Δικονομικό Δίκαιο · Αστικό Δίκαιο2024Άρειος Πάγος
Σχετικότητα 95.3%
Κρίσιμα Πραγματικά Περιστατικά
Θρησκευτικός γάμος τελέστηκε στην Αλεξανδρούπολη στις 13.1.1990. Οι σύζυγοι βρέθηκαν σε κατάσταση ισχυρού κλονισμού της έγγαμης σχέσης λόγω γεγονότων που αφορούσαν το πρόσωπο του ενός και/ή και των δύο. Υπήρξε συνεχής διάσταση μεταξύ τους για χρονικό διάστημα μεγαλύτερο της διετίας.
Νομική Σκέψη του Δικαστηρίου
Το άρθρο 1439 § 1 ΑΚ καθιερώνει ως λόγο διαζυγίου τον αντικειμενικό κλονισμό της έγγαμης σχέσης, χωρίς να απαιτείται υπαιτιότητα. Σε συνδυασμό με τα άρθρα 1442 και 1444 § 1 ΑΚ, η υπαιτιότητα δεν αποτελεί αντικείμενο κρίσης ούτε παράγει δεδικασμένο για μελλοντικές διαφορές. Παράλληλα, τα άρθρα 68, 73 και 556 ΚΠολΔ απαιτούν έννομο συμφέρον για την άσκηση ενδίκων μέσων, το οποίο ελέγχεται αυτεπαγγέλτως. Το δικαστήριο δέχθηκε ότι οι σύζυγοι τέλεσαν θρησκευτικό γάμο στις 13.1.1990 και ότι συνέτρεχαν γεγονότα κλονισμού και συνεχούς διάστασης μεγαλύτερης της διετίας. Και οι δύο λόγοι διαζυγίου έγιναν δεκτοί στο ουσιαστικό επίπεδο, με αποτέλεσμα τη λύση του γάμου, που ήταν η έννομη συνέπεια επιδιωκόμενη από αμφότερους. Εφαρμόζοντας τα ανωτέρω, το δικαστήριο έκρινε ότι, αφού η λύση του γάμου επήλθε λόγω αντικειμενικού κλονισμού/διετούς διάστασης και η υπαιτιότητα είναι αδιάφορη, δεν υφίσταται έννομο συμφέρον για περαιτέρω αμφισβήτηση των αιτιολογιών. Συνεπώς, το ένδικο μέσο είναι απαράδεκτο λόγω έλλειψης εννόμου συμφέροντος.
Κύριοι Λόγοι Απόφασης
Η αίτηση αναίρεσης απορρίφθηκε ως απαράδεκτη λόγω έλλειψης εννόμου συμφέροντος, διότι με την παραδοχή και των δύο βάσεων διαζυγίου (ισχυρός κλονισμός και συνεχής διάσταση άνω της διετίας) επήλθε ήδη το επιδιωκόμενο διαπλαστικό αποτέλεσμα, δηλαδή η λύση του γάμου. Οι δυσμενείς αιτιολογίες για την υπαιτιότητα δεν παράγουν δεδικασμένο ούτε επηρεάζουν άλλες έννομες σχέσεις, άρα δεν θεμελιώνουν βλάβη. Επιπλέον, διατάχθηκε η απόδοση του παραβόλου, καθώς δεν υπήρχε υποχρέωση καταβολής του (άρθρο 495 παρ. 3 σε συνδυασμό με άρθρο 592 παρ. 1 ΚΠολΔ), και επιβλήθηκαν δικαστικά έξοδα σύμφωνα με τα άρθρα 176, 183 και 191 παρ. 2 ΚΠολΔ.
Τελική Απόφαση
Απορρίπτει την από 18.5.2023 αίτηση αναίρεσης κατά των (α) με αριθμό 652/2023 απόφασης του Μονομελούς Εφετείου Θεσσαλονίκης και (β) με αριθμό 10.044/2022 απόφασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Θεσσαλονίκης. Διατάσσει την απόδοση του παραβόλου στην αναιρεσείουσα. Καταδικάζει την αναιρεσείουσα στη πληρωμή της δικαστικής δαπάνης του αναιρεσιβλήτου, την οποία ορίζει στο ποσό των δύο χιλιάδων (2.700) ευρώ.
Ακριβές Νομικό Ερώτημα
Αν, για τη λύση του γάμου, αρκεί η απόδειξη ισχυρού κλονισμού της έγγαμης σχέσης ή διετούς συνεχούς διάστασης χωρίς έρευνα υπαιτιότητας και με γεγονότα που μπορεί να αφορούν το πρόσωπο του εναγομένου ή και των δύο συζύγων.
Αναφορές σε Νόμους
Άνοιγμα απόφασης

ΑΠ 315/2018

Αστικό Δίκαιο · Δικονομικό Δίκαιο2018Άρειος Πάγος
Σχετικότητα 95.2%
Κρίσιμα Πραγματικά Περιστατικά
Σύζυγοι σε κατάσταση διάστασης. Ο σύζυγος άσκησε αγωγή διαζυγίου λόγω ισχυρού κλονισμού από διετή διάσταση (άρθρο 1439 παρ.3 ΑΚ). Η σύζυγος άσκησε αντίθετη αγωγή διαζυγίου με κύρια βάση τον ισχυρό κλονισμό από λόγο που αφορά το πρόσωπο του συζύγου (άρθρο 1439 παρ.1 ΑΚ) και επικουρικά λόγω διετούς διάστασης (άρθρο 1439 παρ.3 ΑΚ). Το πρωτοβάθμιο δικαστήριο έλυσε το γάμο με βάση την επικουρική βάση της αγωγής της συζύγου και την αγωγή του συζύγου, απορρίπτοντας την κύρια βάση της αγωγής της συζύγου για έλλειψη εννόμου συμφέροντος. Το Εφετείο απέρριψε την έφεση της συζύγου.
Νομική Σκέψη του Δικαστηρίου
Το άρθρο 1439 παρ.1 και παρ.3 ΑΚ προβλέπει ως λόγο διαζυγίου τον αντικειμενικό κλονισμό της έγγαμης σχέσης, είτε από λόγο που αφορά το πρόσωπο του εναγομένου είτε από διετή διάσταση. Αντικείμενο της δίκης διαζυγίου είναι το διαπλαστικό δικαίωμα της λύσης του γάμου και όχι η δικαστική διάγνωση του λόγου διαζυγίου. Οι δύο βάσεις αναπτύσσουν ισοδύναμη ενέργεια, καθώς η λύση του γάμου επέρχεται με την αποδοχή της μίας βάσης. Το δικαστήριο διαπίστωσε ότι ο γάμος λύθηκε με βάση την επικουρική βάση της αγωγής της συζύγου (διετής διάσταση), την οποία και η ίδια επεδίωκε. Η κύρια βάση της αγωγής της απορρίφθηκε για έλλειψη εννόμου συμφέροντος, αφού η επιδιωκόμενη λύση του γάμου είχε ήδη επιτευχθεί. Εφαρμόζοντας την αρχή του εννόμου συμφέροντος (άρθρα 68, 73, 556 ΚΠολΔ), το δικαστήριο έκρινε ότι η σύζυγος δεν έχει έννομο συμφέρον να ασκήσει αναίρεση για την αποδοχή της κύριας βάσης, καθώς οι αιτιολογίες για τον λόγο διαζυγίου δεν παράγουν δεδικασμένο για ζητήματα υπαιτιότητας σε άλλη δίκη.
Κύριοι Λόγοι Απόφασης
Η αίτηση αναίρεσης απορρίφθηκε διότι η αναιρεσείουσα δεν έχει έννομο συμφέρον για την άσκησή της, καθώς νίκησε με τη λύση του γάμου για τον προβλεπόμενο στο άρθρο 1439 παρ.3 ΑΚ λόγο (διετής διάσταση), τον οποίο και η ίδια επεδίωκε με την επικουρική βάση της αγωγής της. Δεν έχει έννομο συμφέρον να ασκήσει αναίρεση για την αποδοχή της κύριας βάσης της αγωγής της (ισχυρός κλονισμός από λόγο που αφορά το πρόσωπο του αναιρεσίβλητου), διότι οι αιτιολογίες της απόφασης λύσης του γάμου για το λόγο αυτό δεν έχουν στοιχεία διατακτικού και δεν παράγουν δεδικασμένο για ζητήματα υπαιτιότητας σε άλλη δίκη, όπως διατροφής ή αποζημίωσης.
Τελική Απόφαση
Απορρίπτει την από 16-2-2017 αίτηση της Π. συζ. Λ. Ν., για αναίρεση της υπ' αριθ. 8/2017 απόφασης του Μονομελούς Εφετείου Ναυπλίου. Διατάσσει την εισαγωγή του παραβόλου των τριακοσίων (300,00) ευρώ στο Δημόσιο Ταμείο. Καταδικάζει την αναιρεσείουσα στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσίβλητου, τα οποία ορίζει στο ποσό των δύο χιλιάδων επτακοσίων (2700,00) ευρώ.
Ακριβές Νομικό Ερώτημα
Αν υφίσταται έννομο συμφέρον για άσκηση αναίρεσης από ενάγοντα σύζυγο κατά απόφασης που έλυσε το γάμο με βάση την επικουρική βάση της αγωγής του (διετής διάσταση κατ' άρθρο 1439 παρ.3 ΑΚ), όταν ζητεί την αποδοχή της κύριας βάσης (ισχυρός κλονισμός από λόγο που αφορά το πρόσωπο του εναγομένου κατ' άρθρο 1439 παρ.1 ΑΚ), προκειμένου να θεμελιώσει υπαιτιότητα του άλλου συζύγου σε μεταγενέστερη δίκη διατροφής ή αποζημίωσης.
Αναφορές σε Νόμους
Άνοιγμα απόφασης

ΑΠ 510/2014

Αστικό Δίκαιο · Δικονομικό Δίκαιο2014Άρειος Πάγος
Σχετικότητα 95.0%
Κρίσιμα Πραγματικά Περιστατικά
Οι σύζυγοι τέλεσαν γάμο στις 20.4.1985 και απέκτησαν τρεις θυγατέρες. Η έγγαμη συμβίωση διήρκεσε έως τον Ιούλιο 2003, όταν ο ένας σύζυγος αποχώρησε οριστικά από τη συζυγική οικία, λαμβάνοντας τα προσωπικά του αντικείμενα. Από τον Αύγουστο 2003 έως τον Νοέμβριο 2004 καταβάλλονταν μηνιαία ποσά διατροφής μέσω τραπέζης για τον/την σύζυγο και τις ανήλικες θυγατέρες. Δεν υπήρξε επανασύνδεση ή επανασυμβίωση μετά τον Ιούλιο 2003. Η διάσταση συνεχίστηκε συνεχώς για χρονικό διάστημα μεγαλύτερο των τεσσάρων ετών, τουλάχιστον έως τον Σεπτέμβριο 2007.
Νομική Σκέψη του Δικαστηρίου
Το άρθρο 1439 § 3 ΑΚ, σε συνδυασμό με τα άρθρα 1438 και 1439 § 1 ΑΚ, προβλέπει ότι όταν οι σύζυγοι βρίσκονται σε συνεχή διάσταση επί τέσσερα τουλάχιστον έτη, τεκμαίρεται αμάχητα ισχυρός κλονισμός της έγγαμης σχέσης· μικρές διακοπές προς δοκιμή συμφιλίωσης δεν εμποδίζουν τη συμπλήρωση του χρόνου. Το άρθρο 559 αρ. 8 ΚΠολΔ αφορά παράλειψη συνεκτίμησης «πραγμάτων» με ουσιώδη επίδραση, όχι αρνητικές αρνήσεις της αγωγής, ενώ τα άρθρα 559 αρ. 10 και 19 ΚΠολΔ ελέγχουν αποδοχή χωρίς απόδειξη και έλλειψη νόμιμης βάσης. Το δικαστήριο διαπίστωσε ότι ο γάμος τελέστηκε το 1985 και η συμβίωση έληξε οριστικά τον Ιούλιο 2003, όταν ο ένας σύζυγος αποχώρησε και έκτοτε δεν επήλθε επανασύνδεση. Καταβάλλονταν μέσω τραπέζης μηνιαίες πληρωμές διατροφής από 8/2003 έως 11/2004 για τον/την σύζυγο και τις ανήλικες θυγατέρες. Η διάσταση συνεχίστηκε αδιάλειπτα για περισσότερο από τέσσερα έτη, τουλάχιστον έως τον 9/2007. Εφαρμόζοντας τα ανωτέρω, το δικαστήριο έκρινε ότι συντρέχει το αμάχητο τεκμήριο κλονισμού του άρθρου 1439 § 3 ΑΚ. Ο ισχυρισμός ότι η τετραετία δεν είχε συμπληρωθεί συνιστά απλή άρνηση της αγωγής και δεν θεμελιώνει λόγο του άρθρου 559 αρ. 8 ΚΠολΔ. Από τα μνημονευόμενα αποδεικτικά μέσα προκύπτει επαρκής αιτιολόγηση, αποκλείοντας τους λόγους 559 αρ. 1, 10 και 19 ΚΠολΔ.
Κύριοι Λόγοι Απόφασης
Η προσβαλλόμενη απόφαση ορθά εφάρμοσε τα άρθρα 1439 και 1438 ΑΚ, διότι η διάσταση άρχισε τον Ιούλιο 2003 και διήρκεσε συνεχώς πάνω από τέσσερα έτη, στοιχειοθετώντας το αμάχητο τεκμήριο ισχυρού κλονισμού. Ο ισχυρισμός ότι δεν είχε συμπληρωθεί τετραετία αποτελεί αρνητική άρνηση της αγωγής και δεν συνιστά «πράγμα» κατά το άρθρο 559 αρ. 8 ΚΠολΔ, άρα ο σχετικός λόγος είναι απαράδεκτος. Δεν υπήρξε αποδοχή «πραγμάτων» χωρίς απόδειξη, αφού το Εφετείο στήριξε την κρίση του στις καταθέσεις και στα έγγραφα, απορρίπτοντας τον λόγο 559 αρ. 10 ΚΠολΔ. Η αιτίαση περί έλλειψης ή αντιφατικότητας αιτιολογιών δεν προσδιορίστηκε επαρκώς, καθιστώντας τον λόγο 559 αρ. 19 ΚΠολΔ αόριστο και απορριπτέο. Οι επικλήσεις των 559 αρ. 13 και 17 ΚΠολΔ ήταν επίσης αόριστες. Ως εκ τούτου, όλοι οι προβαλλόμενοι λόγοι αναιρέσεως απορρίφθηκαν.
Τελική Απόφαση
Απορρίπτει την από 4/5/10 αίτηση της Β. Κ. για αναίρεση της 65/10 απόφασης του Εφετείου Πατρών. Επιβάλλει στην αναιρεσείουσα τα δικαστικά έξοδα του αναιρεσιβλήτου, τα οποία προσδιορίζει στο ποσό των δύο χιλιάδων επτακοσίων (2.700) ευρώ.
Ακριβές Νομικό Ερώτημα
Αν η τετραετής συνεχής διάσταση των συζύγων θεμελιώνει αμάχητο τεκμήριο ισχυρού κλονισμού της έγγαμης σχέσης και αν ο ισχυρισμός ότι δεν συμπληρώθηκε η τετραετία συνιστά απλή άρνηση της αγωγής και όχι ένσταση με αυτοτελή αποδεικτική βαρύτητα
Αναφορές σε Νόμους
Άνοιγμα απόφασης

ΑΠ 627/2012

Δικονομικό Δίκαιο · Αστικό Δίκαιο2012Άρειος Πάγος
Σχετικότητα 94.9%
Κρίσιμα Πραγματικά Περιστατικά
Οι σύζυγοι τελούσαν σε έγγαμη σχέση που είχε υποστεί ισχυρό κλονισμό. Τα περιστατικά που οδήγησαν στον κλονισμό αφορούσαν και τους δύο, με συμπεριφορές και γεγονότα αποδιδόμενα στο πρόσωπο εκάστου. Και οι δύο πλευρές επιδίωκαν τη λύση του γάμου λόγω του κλονισμού.
Νομική Σκέψη του Δικαστηρίου
Το άρθρο 1439 § 1 ΑΚ προβλέπει αντικειμενικό λόγο διαζυγίου λόγω ισχυρού κλονισμού, χωρίς απαίτηση υπαιτιότητας. Κατά τα άρθρα 322-325 ΚΠολΔ, το δεδικασμένο της διαπλαστικής αποφάσεως διαζυγίου αφορά τη λύση του γάμου και, σε συνδυασμό με τα άρθρα 1442 και 1444 § 1 ΑΚ, δεν εκτείνεται σε ζητήματα υπαιτιότητας. Το δικαστήριο διαπίστωσε ότι ο ισχυρός κλονισμός της έγγαμης σχέσης προήλθε από περιστατικά που αφορούσαν και τους δύο συζύγους. Η απόφαση περιείχε δυσμενείς αιτιολογίες ως προς την υπαιτιότητα εκάστου, πλην όμως αυτές δεν συνιστούν διατακτικό και δεν δημιουργούν δεδικασμένο για μελλοντικές διαφορές, όπως τη διατροφή μετά το διαζύγιο. Εφαρμόζοντας τα ανωτέρω, το δικαστήριο έκρινε ότι, επειδή το αντικείμενο της δίκης διαζυγίου είναι αποκλειστικά η λύση του γάμου και το δεδικασμένο δεν καλύπτει την υπαιτιότητα, οι δυσμενείς αιτιολογίες δεν θίγουν έννομες σχέσεις των διαδίκων. Ως εκ τούτου, δεν συντρέχει έννομο συμφέρον για προσβολή της απόφασης με αναίρεση.
Κύριοι Λόγοι Απόφασης
Η υπόθεση αφορούσε ισχυρό κλονισμό από περιστατικά που αφορούσαν και τους δύο συζύγους, με αποτέλεσμα να επέλθει η έννομη συνέπεια που επιδίωκαν αμφότεροι (λύση του γάμου). Οι αιτιολογίες περί υπαιτιότητας δεν έχουν προσόντα διατακτικού και δεν δημιουργούν δεδικασμένο ως προς την υπαιτιότητα ούτε επηρεάζουν μεταγενέστερες διαφορές (όπως διατροφή). Επομένως, δεν υφίσταται βλάβη των έννομων σχέσεων του νικήσαντος διαδίκου και, άρα, έλλειψη εννόμου συμφέροντος για αναίρεση, με συνέπεια την απόρριψη.
Τελική Απόφαση
Απορρίπτει την από 28 Απριλίου 2011 αίτηση της Μ. Β. για αναίρεση της υπ' αριθμ. 67/2011 αποφάσεως του Εφετείου Λάρισας. Καταδικάζει την αναιρεσείουσα στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσιβλήτου, τα οποία ορίζει σε δύο χιλιάδες επτακόσια (2.700) ευρώ.
Ακριβές Νομικό Ερώτημα
Αν στη δίκη διαζυγίου λόγω ισχυρού κλονισμού (άρθρο 1439 ΑΚ) απαιτείται έρευνα υπαιτιότητας και αν οι σχετικές αιτιολογίες της απόφασης παράγουν δεδικασμένο που επηρεάζει μεταγενέστερες διαφορές, όπως η διατροφή μετά το διαζύγιο.
Αναφορές σε Νόμους
Άνοιγμα απόφασης

ΑΠ 1205/2019

Αστικό Δίκαιο · Δικονομικό Δίκαιο2019Άρειος Πάγος
Σχετικότητα 94.9%
Κρίσιμα Πραγματικά Περιστατικά
Σύζυγοι βρίσκονταν σε διάσταση συνεχώς από δύο τουλάχιστον χρόνια. Ο σύζυγος άσκησε αγωγή διαζυγίου λόγω διετούς διάστασης. Η σύζυγος άσκησε αγωγή διαζυγίου για ισχυρό κλονισμό του γάμου από λόγο συνδεόμενο με το πρόσωπο του συζύγου. Το πρωτοδικείο δέχτηκε και τις δύο αγωγές και κήρυξε τη λύση του γάμου.
Νομική Σκέψη του Δικαστηρίου
Το άρθρο 1439 παρ. 1 ΑΚ καθιερώνει ως λόγο διαζυγίου τον αντικειμενικό κλονισμό της έγγαμης σχέσης χωρίς να απαιτείται υπαιτιότητα. Κατά το άρθρο 1439 παρ. 3 ΑΚ, εφόσον οι σύζυγοι βρίσκονται σε διάσταση συνεχώς από δύο τουλάχιστον χρόνια, ο κλονισμός τεκμαίρεται αμάχητα. Αντικείμενο της δίκης διαζυγίου είναι όχι η δικαστική διάγνωση του λόγου διαζυγίου, αλλά το διαπλαστικό αποτέλεσμα της λύσης του γάμου. Το δικαστήριο διαπίστωσε ότι το πρωτοδικείο δέχτηκε και τις δύο αγωγές διαζυγίου και κήρυξε τη λύση του γάμου. Η σύζυγος άσκησε έφεση παραπονούμενη ότι το πρωτοδικείο εσφαλμένα δέχτηκε και την αγωγή του συζύγου. Το εφετείο απέρριψε την έφεση ως απαράδεκτη λόγω έλλειψης εννόμου συμφέροντος. Εφαρμόζοντας τις διατάξεις των άρθρων 68, 73 και 516 ΚΠολΔ, το δικαστήριο έκρινε ότι καθένας από τους συζύγους θεωρείται ότι νίκησε, διότι με την παραδοχή και των δύο αγωγών επήλθε η έννομη συνέπεια που αμφότεροι επεδίωκαν. Οι αιτιολογίες για τον κλονισμό δεν παράγουν δεδικασμένο για ζητήματα υπαιτιότητας.
Κύριοι Λόγοι Απόφασης
Η αίτηση αναίρεσης απορρίφθηκε διότι το εφετείο ορθώς έκρινε ότι η σύζυγος δεν είχε έννομο συμφέρον για την άσκηση έφεσης. Με την παραδοχή και των δύο αγωγών διαζυγίου επήλθε το διαπλαστικό αποτέλεσμα της λύσης του γάμου που και οι δύο σύζυγοι επεδίωκαν, άρα και οι δύο νίκησαν. Οι αιτιολογίες της απόφασης για τον κλονισμό της έγγαμης σχέσης δεν ασκούν δυσμενή επιρροή στις έννομες σχέσεις τους και δεν παράγουν δεδικασμένο για ζητήματα υπαιτιότητας σε άλλη δίκη μεταξύ τους, αφού αντικείμενο της δίκης διαζυγίου είναι το διαπλαστικό αποτέλεσμα της λύσης του γάμου και όχι η δικαστική διάγνωση του λόγου διαζυγίου.
Τελική Απόφαση
Απορρίπτει την από 15-1-2014 αίτηση της Α Χ., συζ. Π. Γ., για αναίρεση της υπ' αριθ. 4851/2012 απόφασης του Εφετείου Αθηνών. Διατάσσει την εισαγωγή του παραβόλου των τριακοσίων (300,00) ευρώ στο Δημόσιο Ταμείο.
Ακριβές Νομικό Ερώτημα
Αν σύζυγος έχει έννομο συμφέρον να ασκήσει έφεση κατά απόφασης που δέχτηκε και τις δύο αντίθετες αγωγές διαζυγίου (τη δική του λόγω διετούς διάστασης και του αντιδίκου συζύγου λόγω ισχυρού κλονισμού από λόγο που αφορά το πρόσωπο του), όταν επήλθε το διαπλαστικό αποτέλεσμα της λύσης του γάμου που και οι δύο επεδίωκαν, και αν οι αιτιολογίες της απόφασης για τον κλονισμό παράγουν δεδικασμένο σε ζητήματα υπαιτιότητας.
Αναφορές σε Νόμους
Άνοιγμα απόφασης

ΕφΠειρ 18/2020

Οικογενειακό Δίκαιο2020Εφετείο Πειραιώς
Σχετικότητα 94.9%
Κρίσιμα Πραγματικά Περιστατικά
Έφεση της εναγομένης και ήδη εκκαλούσας κατά της 224/2018 απόφασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Πειραιά, η οποία δέχθηκε αγωγή διαζυγίου λόγω διετούς διάστασης και έλυσε τον γάμο. Ο εφεσίβλητος ήταν ενάγων πρωτοδίκως. Η έφεση προβάλλει εσφαλμένη εκτίμηση αποδείξεων. Οι διάδικοι τέλεσαν θρησκευτικό γάμο το 1968 και απέκτησαν δύο ενήλικα τέκνα. Διέμεναν στην κοινή οικία στο Κερατσίνι. Η συμβίωση ήταν προβληματική: το 2002 κοινοποιήθηκε από την εκκαλούσα εξώδικη πρόσκληση· το 2005 κατατέθηκε αίτηση ασφαλιστικών μέτρων διατροφής που ματαιώθηκε. Το 2015 η εκκαλούσα απέστειλε νέο εξώδικο, κατήγγειλε στο Α.Τ. Κερατσινίου στις 25-10-2015 πράξη ενδοοικογενειακής σωματικής βλάβης της 24-10-2015 (άρθρο 6 παρ. 1 και 2 ν. 3500/2006) και άσκησε στις 3-11-2015 αίτηση ασφαλιστικών μέτρων για μετοίκηση και διατροφή. Με την 218/2016 απόφαση ασφαλιστικών μέτρων διατάχθηκε η μετοίκηση του εφεσίβλητου, παραχωρήθηκε προσωρινά η χρήση της οικίας στην εκκαλούσα και επιδικάστηκε προσωρινή διατροφή 500 ευρώ μηνιαίως· μετά την επίδοση (27-6-2016) ο εφεσίβλητος εγκαταστάθηκε σε άλλη οικία των διαδίκων. Η εκκαλούσα άσκησε την 20-5-2016 αγωγή διατροφής, επί της οποίας η 6/2018 απόφαση Εφετείου επιδίκασε 620 ευρώ μηνιαίως και παραχώρησε την αποκλειστική χρήση της οικογενειακής στέγης. Η διάσταση υφίσταται τουλάχιστον από 1-12-2015 και συνεχίστηκε έως τη συζήτηση της αγωγής στις 8-12-2017, με προηγούμενη απλή συνοίκηση σε χωριστά δωμάτια μετά το επεισόδιο της 24-10-2015.
Νομική Σκέψη του Δικαστηρίου
Κατά το άρθρο 1439 παρ. 3 ΑΚ, όπως τροποποιήθηκε με το άρθρο 14 ν. 3719/2008, αν οι σύζυγοι βρίσκονται σε συνεχή διάσταση δύο τουλάχιστον έτη, τεκμαίρεται αμάχητα ο κλονισμός και το διαζύγιο μπορεί να ζητηθεί ανεξαρτήτως του προσώπου στο οποίο οφείλεται ο κλονισμός. Ο χρόνος υπολογίζεται κατά τη συζήτηση της αγωγής και δεν ανακόπτεται από μικρές διακοπές που έγιναν για αποκατάσταση των σχέσεων. Ως διάσταση νοείται φυσική και ψυχική απομάκρυνση με πρόθεση παύσης κοινωνίας βίου· μπορεί να συντρέχει και με παραμονή στην ίδια οικία, ιδίως σε χωριστούς χώρους. Ένορκες βεβαιώσεις άλλης δίκης συνεκτιμώνται ως δικαστικά τεκμήρια. Η μεταρρύθμιση του 2008 εφαρμόζεται και σε εκκρεμείς αγωγές. Για τα έξοδα, εφαρμόζεται συμψηφισμός λόγω ιδιότητας των διαδίκων ως συζύγων. Από καταθέσεις, έγγραφα, ένορκες βεβαιώσεις και την 218/2016 απόφαση ασφαλιστικών μέτρων διαπιστώθηκε: σοβαρό επεισόδιο στις 24-10-2015, εξώδικες δηλώσεις της εκκαλούσας, αστυνομική αναφορά, αίτηση ασφαλιστικών μέτρων στις 3-11-2015, διάταξη μετοίκησης και προσωρινής διατροφής 500 ευρώ, αποχώρηση του εφεσίβλητου από την οικογενειακή οικία στις 27-6-2016, και εκ των υστέρων επιδίκαση 620 ευρώ μηνιαίως διατροφής με παραχώρηση χρήσης οικογενειακής στέγης στην εκκαλούσα. Μετά το επεισόδιο του Οκτωβρίου 2015 υπήρξε μόνο τυπική συνοίκηση σε χωριστά δωμάτια και πλήρης παύση επαφής. Εφαρμόζοντας τα ανωτέρω, το Δικαστήριο αξιολόγησε ότι η διάσταση είχε οριστικοποιηθεί τουλάχιστον κατά τη συζήτηση της αίτησης ασφαλιστικών μέτρων (1-12-2015) και συνεχιζόταν έως τη συζήτηση της αγωγής (8-12-2017), υπερβαίνοντας τη διετία. Η προηγούμενη συνοίκηση δεν αναιρεί την ψυχική και πραγματική απομάκρυνση. Συνεπώς, ενεργοποιείται το αμάχητο τεκμήριο κλονισμού και η λύση του γάμου είναι νόμιμη. Οι λόγοι έφεσης περί εσφαλμένης εκτιμήσεως αποδείξεων απορρίπτονται, με μερική αντικατάσταση της αιτιολογίας της εκκαλουμένης.
Κύριοι Λόγοι Απόφασης
Η διάσταση των διαδίκων είχε συντελεσθεί, οριστικώς, τουλάχιστον κατά την 1-12-2015 και συνεχίσθηκε έως τη συζήτηση της αγωγής την 8-12-2017, υπερβαίνοντας τα δύο (2) έτη· ως εκ τούτου, κατά το άρθρο 1439 παρ. 3 ΑΚ, τεκμαίρεται αμάχητα ο ισχυρός κλονισμός της έγγαμης σχέσης και η πρωτόδικη λύση του γάμου ήταν ορθή. Οι περί του αντιθέτου λόγοι της έφεσης απορρίπτονται και η αιτιολογία της εκκαλούμενης αντικαθίσταται μερικώς από την παρούσα (άρθρο 534 ΚΠολΔ). Τα δικαστικά έξοδα του παρόντος βαθμού συμψηφίζονται μεταξύ των διαδίκων λόγω της ιδιότητάς τους ως συζύγων (άρθρο 179 ΚΠολΔ).
Τελική Απόφαση
Δέχεται τυπικώς την έφεση. Απορρίπτει την έφεση κατ’ ουσίαν. Συμψηφίζει τη δικαστική δαπάνη των διαδίκων για τον παρόντα βαθμό δικαιοδοσίας.
Ακριβές Νομικό Ερώτημα
Αν συντρέχει η διετής, συνεχής διάσταση του άρθρου 1439 παρ. 3 ΑΚ όταν οι σύζυγοι, μολονότι εξακολουθούν να διαμένουν στην ίδια οικία, έχουν διακόψει τη συμβίωση και υφίσταται ψυχική απομάκρυνση, ώστε να τεκμαίρεται αμάχητα ο κλονισμός.
Αναφορές σε Νόμους
Άνοιγμα απόφασης

ΕφΠειρ 617/2025

Οικογενειακό Δίκαιο · Δικονομικό Δίκαιο2025Εφετείο Πειραιώς
Σχετικότητα 94.9%
Κρίσιμα Πραγματικά Περιστατικά
Σε πρώτο βαθμό, ενώπιον του Μονομελούς Πρωτοδικείου Πειραιώς, συνεκδικάστηκαν δύο αγωγές διαζυγίου των συζύγων: ο εφεσίβλητος-ενάγων άσκησε στις 23.01.2023 αγωγή ζητώντας λύση γάμου λόγω ισχυρού κλονισμού από διετή διάσταση, και η εκκαλούσα-ενάγουσα άσκησε στις 28.04.2023 αγωγή ζητώντας λύση γάμου λόγω ισχυρού κλονισμού από λόγους που αφορούσαν στο πρόσωπο του εναγόμενου. Το Πρωτοδικείο, με την 1612/2024 απόφαση, συνεκδίκασε, έκρινε νόμιμες τις αγωγές (ερειδόμενες στα άρθρα 1438, 1439 παρ. 3 ΑΚ και 1438, 1439 παρ. 1, 2 ΑΚ αντίστοιχα), τις δέχθηκε ουσιαστικά και απήγγειλε τη λύση του γάμου, συμψηφίζοντας τα έξοδα. Σε δεύτερο βαθμό, η εκκαλούσα άσκησε έφεση κατά της πρωτόδικης απόφασης επιδιώκοντας την απόρριψη της αγωγής του εφεσίβλητου, προβάλλοντας ότι δεν είχε συμπληρωθεί διετής διάσταση και ότι τα κλονιστικά γεγονότα συνδέονταν αποκλειστικά με το πρόσωπό του. Προ της έφεσης, οι μεταξύ των διαδίκων σχέσεις ήταν γάμου, με εκατέρωθεν αγωγές διαζυγίου και αντικείμενο τη λύση του γάμου. Η πρωτόδικη απόφαση επέφερε μόνο τη λύση του γάμου, αποτέλεσμα που επιδιώχθηκε από αμφότερους μέσω των αντίθετων αγωγών.
Νομική Σκέψη του Δικαστηρίου
Κατά το άρθρο 1439 παρ. 1 ΑΚ, διαζύγιο επιτρέπεται όταν οι μεταξύ των συζύγων σχέσεις έχουν κλονισθεί τόσο ισχυρά από λόγο που αφορά το πρόσωπο του εναγόμενου ή και των δύο, ώστε η συνέχιση της έγγαμης σχέσης να είναι αφόρητη για τον ενάγοντα· δεν απαιτείται υπαιτιότητα. Αν το κλονιστικό γεγονός αφορά και τους δύο συζύγους, γεννάται δικαίωμα διάζευξης ανεξαρτήτως υπαιτιότητας, ενώ αν συνδέεται αποκλειστικά με το πρόσωπο του ενάγοντος δεν γεννάται τέτοιο δικαίωμα. Το δεδικασμένο της απόφασης διαζυγίου δεν εκτείνεται σε ζητήματα υπαιτιότητας (άρθρα 1442, 1444 § 1 ΑΚ). Σε συνεκδίκαση αντίθετων αγωγών διαζυγίου που γίνονται αμφότερες δεκτές, καθένας θεωρείται νικήσας. Κατά τα άρθρα 68, 73, 516 και 532 ΚΠολΔ, το έννομο συμφέρον είναι προϋπόθεση του ενδίκου μέσου και η έλλειψή του οδηγεί σε απόρριψη ως απαράδεκτου. Διαπιστώθηκε ότι στο Πρωτοδικείο ασκήθηκαν αντίθετες αγωγές διαζυγίου: ο εφεσίβλητος επικαλέστηκε διετή διάσταση (άρθρα 1438, 1439 παρ. 3 ΑΚ) και η εκκαλούσα ισχυρό κλονισμό από λόγους στο πρόσωπό του (άρθρα 1438, 1439 παρ. 1, 2 ΑΚ). Η απόφαση 1612/2024 συνεκδίκασε, έκρινε νόμιμες και έκανε δεκτές και τις δύο αγωγές, λύοντας τον γάμο και συμψηφίζοντας τα έξοδα. Η εκκαλούσα άσκησε έφεση ζητώντας την εξαφάνιση της απόφασης ως προς την αγωγή του εφεσίβλητου, προβάλλοντας ότι δεν συνέτρεχε διετής διάσταση και ότι τα κλονιστικά γεγονότα αφορούσαν αποκλειστικά εκείνον. Το Δικαστήριο αξιολόγησε ότι το μόνο έννομο αποτέλεσμα της εκκαλουμένης είναι η λύση του γάμου, έννομη συνέπεια που επιδιώχθηκε και από τους δύο διαδίκους μέσω των αντίθετων αγωγών που έγιναν δεκτές. Ενόψει αυτού, ο εκκαλών δεν έχει έννομο συμφέρον να προσβάλει την απόφαση λύσης γάμου, αφού θεωρείται νικήσας και δεν παράγεται δεδικασμένο ως προς υπαιτιότητα. Εφάρμοσε, λοιπόν, τις διατάξεις των άρθρων 68, 73, 516 και 532 ΚΠολΔ και απέρριψε την έφεση ως απαράδεκτη λόγω έλλειψης εννόμου συμφέροντος. Τα δικαστικά έξοδα του παρόντος βαθμού συμψηφίστηκαν κατ’ άρθρα 179 και 183 ΚΠολΔ λόγω της ακόμη υφιστάμενης συζυγικής σχέσης.
Κύριοι Λόγοι Απόφασης
Η έφεση απορρίφθηκε ως απαράδεκτη λόγω έλλειψης εννόμου συμφέροντος (άρθρα 68, 73, 516 και 532 ΚΠολΔ), επειδή η μοναδική έννομη συνέπεια της εκκαλουμένης είναι η λύση του γάμου, συνέπεια που επιδιώχθηκε και από τους δύο διαδίκους με τις αντίθετες αγωγές που έγιναν δεκτές. Τα δικαστικά έξοδα του παρόντος βαθμού συμψηφίστηκαν μεταξύ των διαδίκων λόγω της ακόμη υφιστάμενης σχέσης τους ως συζύγων (άρθρα 179 και 183 ΚΠολΔ).
Τελική Απόφαση
Απορρίπτει την έφεση ως απαράδεκτη. Συμψηφίζει μεταξύ των διαδίκων τα δικαστικά έξοδα για τον παρόντα βαθμό δικαιοδοσίας.
Ακριβές Νομικό Ερώτημα
Αν, κατά το άρθρο 1439 παρ. 1 ΑΚ, θεμελιώνεται δικαίωμα διάζευξης όταν ο ισχυρός κλονισμός της έγγαμης σχέσης οφείλεται σε γεγονότα που αφορούν και τους δύο συζύγους, ανεξάρτητα από υπαιτιότητα· επίσης, αν δεν γεννάται δικαίωμα διάζευξης όταν τα κλονιστικά γεγονότα συνδέονται αποκλειστικά με το πρόσωπο του ενάγοντος.
Αναφορές σε Νόμους
Άνοιγμα απόφασης

ΑΠ 1679/2014

Δικονομικό Δίκαιο · Αστικό Δίκαιο2014Άρειος Πάγος
Σχετικότητα 94.7%
Κρίσιμα Πραγματικά Περιστατικά
Οι σύζυγοι διέμεναν σε διαφορετικές χώρες, με διάσταση που άρχισε τέλη Νοεμβρίου 2006, άλλως αρχές Δεκεμβρίου 2006, άλλως στις 25-1-2007, οπότε επιδόθηκε εξώδικη δήλωση επιβεβαιώνοντας διάσταση δύο μηνών. Η διάσταση διήρκεσε συνεχώς πάνω από δύο έτη έως την πρώτη συζήτηση στις 27-4-2009. Υπάρχουν δύο θυγατέρες, που φοιτούσαν σε ξενόγλωσσα σχολεία. Η σύζυγος, σε ηλικία 43 ετών, στερείται επαγγέλματος και εισοδήματος, επικαλούμενη αδυναμία εύρεσης εργασίας λόγω ηλικίας και προσόντων, καθώς και κίνδυνο έλλειψης στέγης και ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης. Προβλήθηκαν ψυχολογικές επιβαρύνσεις των τέκνων και δυσκολίες πρόσβασης σε πανεπιστήμια λόγω τίτλων σπουδών. Προσκομίστηκαν έγγραφα, μεταξύ των οποίων αγγελτήριο κηδείας που την εμφανίζει ως σύζυγο και άδεια κυκλοφορίας ΙΧ στο όνομά της.
Νομική Σκέψη του Δικαστηρίου
Το άρθρο 1439 § 3 ΑΚ καθιερώνει αμάχητο τεκμήριο ισχυρού κλονισμού από διετή διάσταση, και σε συνδυασμό με το άρθρο 216 ΚΠολΔ αρκεί, για το ορισμένο της αγωγής, η επίκληση ότι οι σύζυγοι βρίσκονται σε διάσταση συνεχώς επί δύο έτη μέχρι την πρώτη συζήτηση. Το άρθρο 559 αρ. 1 ΚΠολΔ ιδρύει λόγο αναίρεσης για ψευδή ερμηνεία ή εσφαλμένη εφαρμογή ουσιαστικού κανόνα, ενώ το άρθρο 559 αρ. 11 ΚΠολΔ αφορά μη λήψη υπόψη αποδεικτικών μέσων. Κατά το άρθρο 281 ΑΚ, καταχρηστικότητα υπάρχει μόνο όταν οι συνέπειες του διαζυγίου είναι υπέρμετρα σκληρές και εκφεύγουν των συνήθων. Το δικαστήριο διαπίστωσε ότι η διάσταση άρχισε τέλη Νοεμβρίου 2006, άλλως αρχές Δεκεμβρίου 2006, άλλως στις 25-1-2007 μετά από εξώδικη δήλωση, με διαβίωση των συζύγων σε διαφορετικές χώρες, και διήρκεσε πέραν της διετίας μέχρι την πρώτη συζήτηση στις 27-4-2009. Προβλήθηκαν ως συνέπειες για τον εναγόμενο σύζυγο και τα δύο τέκνα έλλειψη εργασίας σε ηλικία 43 ετών, απώλεια εισοδήματος και στέγης, δυσκολίες στη συνέχιση σπουδών σε ξενόγλωσσα σχολεία και ψυχολογικές επιβαρύνσεις. Συνεκτιμήθηκαν έγγραφα όπως δημοσίευμα αγγελτηρίου και άδεια κυκλοφορίας ΙΧ. Εφαρμόζοντας τα παραπάνω, έκρινε ότι η αγωγή ήταν πλήρως ορισμένη χωρίς περαιτέρω εξειδίκευση του όρου «διάσταση», αφού ο ισχυρός κλονισμός τεκμαίρεται αμάχητα. Οι επικαλούμενες επιπτώσεις δεν συνιστούν εξαιρετικές και υπέρμετρα σκληρές ώστε να θεμελιώσουν καταχρηστικότητα κατά το άρθρο 281 ΑΚ. Τέλος, δεν υπήρξε παράβαση του άρθρου 559 αρ. 11 ΚΠολΔ, διότι τα προσκομισθέντα έγγραφα λήφθηκαν υπόψη συνολικά.
Κύριοι Λόγοι Απόφασης
Η αγωγή διαζυγίου λόγω διετούς διάστασης κρίθηκε νομικά επαρκής, διότι αρκεί η επίκληση συνεχούς διάστασης επί διετία μέχρι την πρώτη συζήτηση (27-4-2009), χωρίς ανάγκη περαιτέρω εξειδίκευσης του όρου «διάσταση» ή αναφορά κλονιστικών περιστατικών. Η ένσταση καταχρηστικής άσκησης κατά το άρθρο 281 ΑΚ απορρίφθηκε, επειδή οι επικαλούμενες συνέπειες (έλλειψη εργασίας σε ηλικία 43 ετών, οικονομικές και ψυχολογικές δυσχέρειες των τέκνων, εκπαιδευτικές δυσκολίες) δεν εκφεύγουν των συνήθων του διαζυγίου ούτε εμφανίζουν εξαιρετικό χαρακτήρα που να επιβάλλει διατήρηση του γάμου. Ο λόγος αναίρεσης του άρθρου 559 αρ. 11 ΚΠολΔ αποδείχθηκε αβάσιμος, καθώς το δικαστήριο της ουσίας συνεκτίμησε τα επικληθέντα έγγραφα (αγγελτήριο και άδεια κυκλοφορίας) μαζί με τα λοιπά αποδεικτικά μέσα. Με βάση τα ανωτέρω, οι προβαλλόμενοι λόγοι αναίρεσης δεν στοιχειοθετήθηκαν.
Τελική Απόφαση
Απορρίπτει την από 18-4-2013 αίτηση της Α. Σ. Λ. για αναίρεση της 6376/2012 απόφασης του Εφετείου Αθηνών Διατάσσει την εισαγωγή του παραβόλου στο Δημόσιο Ταμείο. Επιβάλλει στην αναιρεσείουσα τη δικαστική δαπάνη του αναιρεσιβλήτου λόγω της ήττας της.
Ακριβές Νομικό Ερώτημα
Αν για αγωγή διαζυγίου κατά το άρθρο 1439 § 3 ΑΚ αρκεί η επίκληση διετούς διάστασης μέχρι την πρώτη συζήτηση χωρίς περαιτέρω εξειδίκευση του όρου «διάσταση» ή αναφορά πρόσθετων κλονιστικών περιστατικών.
Αναφορές σε Νόμους
Άνοιγμα απόφασης

ΕφΠειρ 89/2018

Οικογενειακό Δίκαιο2018Εφετείο Πειραιώς
Σχετικότητα 94.7%
Κρίσιμα Πραγματικά Περιστατικά
Εκδόθηκε η υπ’ αρ. 147/2017 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Πειραιώς, που δίκασε ερήμην του εναγομένου κατά τη διαδικασία γαμικών διαφορών επί αγωγής της εφεσίβλητης-ενάγουσας. Ο εκκαλών-εναγόμενος άσκησε έφεση κατά της απόφασης, προβάλλοντας άρνηση της ιστορικής βάσης και κακή εκτίμηση αποδείξεων. Το Εφετείο έκρινε την έφεση νομότυπη και εμπρόθεσμη, την έκανε δεκτή, εξαφάνισε την εκκαλουμένη και, κρατώντας την υπόθεση, δίκασε εκ νέου την αγωγή. Ο εκκαλών-εναγόμενος δεν εμφανίστηκε στη δικάσιμο του Εφετείου, και το Δικαστήριο προχώρησε σαν να ήταν παρόντες όλοι οι διάδικοι. Οι διάδικοι τέλεσαν θρησκευτικό γάμο στο Πέραμα Αττικής και απέκτησαν ένα θήλυ τέκνο. Μετά τον γάμο διέμεναν σε διαμέρισμα ιδιοκτησίας του εναγομένου. Η έγγαμη συμβίωση διακόπηκε περί τον Ιούλιο 2013. Έκτοτε διαμένουν σε χωριστές οικίες με οριστική πρόθεση διακοπής της συμβίωσης: ο εναγόμενος παρέμεινε στην οικογενειακή στέγη στη Νίκαια, ενώ η ενάγουσα εγκαταστάθηκε με την ανήλικη θυγατέρα τους σε διαμέρισμα που της παραχωρήθηκε από τον πατέρα της. Μέχρι τη συζήτηση της αγωγής στο Πρωτοδικείο (18-11-2016) είχε συμπληρωθεί διετής διάσταση. Ο εκκαλών ισχυρίστηκε ότι η διάσταση άρχισε τον Αύγουστο 2013 και ότι ο υπολογισμός γίνεται από την άσκηση της αγωγής· ο ισχυρισμός αντικρούστηκε.
Νομική Σκέψη του Δικαστηρίου
Το Δικαστήριο εφάρμοσε το άρθρο 1439 § 3 ΑΚ, κατά το οποίο ο συνεχής χωρισμός των συζύγων επί διετία, υπολογιζόμενος κατά τον χρόνο της πρώτης κατ’ ουσίαν συζήτησης, θεμελιώνει αμάχητο τεκμήριο κλονισμού και επιτρέπει τη λύση του γάμου, χωρίς να εμποδίζουν μικρές διακοπές ως απόπειρες επανασύνδεσης. Ως «διάσταση» νοείται η φυσική και ψυχική απομάκρυνση με βούληση μη συνέχισης της κοινωνίας βίου. Ως προς τη διαδικασία της έφεσης, διαλαμβάνονται οι διατάξεις των άρθρων 495 επ. και 591 § 1 ΚΠολΔ για το εμπρόθεσμο και παραδεκτό, των άρθρων 528 και 535 § 1 ΚΠολΔ για την εξαφάνιση και διακράτηση, και των άρθρων 595 σε συνδ. με 591 § 7 ΚΠολΔ για τη συνέχιση της έρευνας παρά την ερημοδικία στο Εφετείο. Από τα αποδεικτικά μέσα (ένορκη κατάθεση και έγγραφα) διαπιστώθηκε ότι οι διάδικοι, μετά τον γάμο τους στο Πέραμα Αττικής και την απόκτηση ενός τέκνου, διέκοψαν την έγγαμη συμβίωση περί τον Ιούλιο 2013. Έκτοτε κατοικούν χωριστά, ο μεν εναγόμενος στην πρώην οικογενειακή στέγη στη Νίκαια, η δε ενάγουσα με το τέκνο σε οικία παραχωρηθείσα από τον πατέρα της. Έκτοτε δεν υπήρξε επανασύνδεση. Κατά τη συζήτηση της αγωγής στον πρώτο βαθμό (18-11-2016) είχε συμπληρωθεί διετής διάσταση. Εφαρμόζοντας τα ανωτέρω, το Δικαστήριο αξιολόγησε ότι η διετής διάσταση είχε συμπληρωθεί κατά τον κρίσιμο χρόνο, άρα ενεργοποιείται το αμάχητο τεκμήριο κλονισμού. Ο ισχυρισμός του εκκαλούντος περί εκκίνησης της διάστασης τον Αύγουστο 2013 και περί υπολογισμού από την άσκηση της αγωγής απορρίφθηκε, διότι ο νόμος ορίζει κρίσιμο τον χρόνο της κατ’ ουσίαν συζήτησης και τα αποδεικτικά μέσα θεμελιώνουν έναρξη διάστασης τον Ιούλιο 2013. Κατ’ αποτέλεσμα, η αγωγή κρίθηκε βάσιμη και επιδικάστηκε η λύση του γάμου, με συμψηφισμό εξόδων λόγω της μεταξύ τους σχέσης.
Κύριοι Λόγοι Απόφασης
Στάδιο 1 — Επί της έφεσης: Η έφεση ασκήθηκε νομότυπα και εμπρόθεσμα κατ’ άρθρα 495, 498, 511, 513 § 1β, 516, 517, 518 § 1 σε συνδ. με 591 § 1 ΚΠολΔ, ως ισχύουν μετά τον Ν. 4335/2015, διότι η εκκαλουμένη επιδόθηκε στις 9-11-2017, η έφεση ασκήθηκε στις 2-2-2017 και από τη δημοσίευσή της (13-1-2017) έως την άσκηση της έφεσης δεν παρήλθε διετία. Ως εκ τούτου η έφεση έγινε τυπικά δεκτή και κατ’ ουσίαν δεκτή, η υπ’ αρ. 147/2017 απόφαση εξαφανίστηκε και, κατ’ άρθρα 528 και 535 § 1 ΚΠολΔ, η υπόθεση κρατήθηκε για νέα κρίση. Παρά την ερημοδικία του εκκαλούντος στο Εφετείο, η έρευνα προχώρησε ως παρόντων όλων (άρθρα 595 σε συνδ. με 591 § 7 ΚΠολΔ). Στάδιο 2 — Επί της αγωγής: Αποδείχθηκε συνεχής διάσταση από τον Ιούλιο 2013 έως τη συζήτηση της αγωγής στον πρώτο βαθμό (18-11-2016), ήτοι πέραν διετίας· ενεργοποιείται το αμάχητο τεκμήριο κλονισμού του άρθρου 1439 § 3 ΑΚ. Ο ισχυρισμός του εκκαλούντος περί υπολογισμού από την άσκηση της αγωγής και περί έναρξης τον Αύγουστο 2013 απορρίφθηκε ως νομικά αβάσιμος και κατ’ ουσίαν αβάσιμος. Η αγωγή έγινε δεκτή και απαγγέλθηκε η λύση του γάμου. Τα δικαστικά έξοδα συμψηφίστηκαν λόγω της μεταξύ τους σχέσης, κατ’ άρθρο 179 ΚΠολΔ, και ορίστηκε παράβολο ερημοδικίας 250 ευρώ για ενδεχόμενη ανακοπή ερημοδικίας, κατά τα άρθρα 501, 502 § 1, 505 § 2 ΚΠολΔ σε συνδ. με 591 § 1 ΚΠολΔ.
Τελική Απόφαση
ΔΕΧΕΤΑΙ την έφεση τυπικά και κατ’ ουσίαν. ΕΞΑΦΑΝΙΖΕΙ την υπ’ αρ. 147/2017 οριστική απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Πειραιώς. ΚΡΑΤΕΙ την υπόθεση και ΔΙΚΑΖΕΙ την αγωγή. ΔΕΧΕΤΑΙ την αγωγή. ΑΠΑΓΓΕΛΛΕΙ τη λύση του γάμου των διαδίκων, που τελέστηκε στο Πέραμα Αττικής στις 18-10-2008. ΣΥΜΨΗΦΙΖΕΙ τα δικαστικά έξοδα μεταξύ των διαδίκων.
Ακριβές Νομικό Ερώτημα
Αν, κατά το άρθρο 1439 § 3 ΑΚ, η συμπλήρωση διετούς διάστασης, υπολογιζόμενης κατά τον χρόνο της πρώτης κατ’ ουσίαν συζήτησης της αγωγής, θεμελιώνει αμάχητο τεκμήριο κλονισμού και επιτρέπει τη λύση του γάμου, ακόμη κι όταν ο λόγος κλονισμού αφορά το πρόσωπο της ενάγουσας.
Αναφορές σε Νόμους
Άνοιγμα απόφασης

ΑΠ 3/2026

Οικογενειακό Δίκαιο · Δικονομικό Δίκαιο2026Άρειος Πάγος
Σχετικότητα 94.6%
Κρίσιμα Πραγματικά Περιστατικά
Η υπόθεση έφτασε στον Άρειο Πάγο με αίτηση αναίρεσης της ηττηθείσας εκκαλούσας κατά απόφασης του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών. Μεταξύ των δύο συζύγων, ο αναιρεσίβλητος είχε ασκήσει αγωγή διαζυγίου, ενώ η αναιρεσείουσα είχε ασκήσει αντίθετη αγωγή. Το Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών δέχθηκε την αγωγή του αναιρεσίβλητου λόγω διετούς διάστασης και απέρριψε την αγωγή της αναιρεσείουσας που θεμελιωνόταν σε ισχυρό κλονισμό αποδιδόμενο στο πρόσωπο του αναιρεσίβλητου, κηρύσσοντας λυμένο τον γάμο. Η αναιρεσείουσα άσκησε έφεση επιδιώκοντας την απόρριψη της αγωγής του αναιρεσίβλητου και την αποδοχή της δικής της, προβάλλοντας εσφαλμένη εκτίμηση ως προς τη συμπλήρωση της διετούς διάστασης. Το Μονομελές Εφετείο Αθηνών απέρριψε την έφεση ως απαράδεκτη για έλλειψη εννόμου συμφέροντος, λόγω του διαπλαστικού αποτελέσματος της ήδη επελθούσας λύσης του γάμου.
Νομική Σκέψη του Δικαστηρίου
Το άρθρο 1439 παρ. 1 ΑΚ θεσπίζει ως λόγο διαζυγίου τον αντικειμενικό κλονισμό της έγγαμης σχέσης, χωρίς απαιτήσεις υπαιτιότητας, ενώ κατά το άρθρο 1439 παρ. 3 ΑΚ, όταν υπάρχει συνεχής διάσταση επί δύο τουλάχιστον έτη, ο κλονισμός τεκμαίρεται αμάχητα. Το αντικείμενο της δίκης διαζυγίου είναι το διαπλαστικό αποτέλεσμα της λύσης του γάμου και όχι η υπαιτιότητα, η οποία δεν παράγει δεδικασμένο ούτε για μεταγενέστερη διατροφή (άρθρα 1442 και 1444 παρ. 1 ΑΚ). Ως προς το έννομο συμφέρον και τη νομιμοποίηση, από τα άρθρα 68 και 73 ΚΠολΔ, σε συνδυασμό με τα άρθρα 516 § 2 και 556 § 2 ΚΠολΔ, προκύπτει ότι όταν η επιδιωκόμενη έννομη συνέπεια (λύση του γάμου) έχει ήδη επέλθει με αποδοχή μίας από αντίθετες αγωγές που ερείδονται στον ίδιο λόγο (κλονισμός), δεν συντρέχει έννομο συμφέρον για προσβολή της απορριπτικής κρίσης της άλλης αγωγής. Εσφαλμένη κρίση για συνδρομή νομιμοποίησης/εννόμου συμφέροντος ιδρύει τον λόγο του άρθ. 559 ΚΠολΔ αριθ. 1, ενώ ο αριθ. 14 αφορά ελλείψεις στο δικόγραφο. Οι λόγοι των αριθ. 8 και 10 του άρθ. 559 ΚΠολΔ προϋποθέτουν εξέταση της ουσίας. Το Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών, με την 5.066/16-5-2023, δέχθηκε την αγωγή του αναιρεσίβλητου περί διαζυγίου λόγω διετούς διάστασης και απέρριψε την αντίθετη αγωγή της αναιρεσείουσας για κλονισμό αποδιδόμενο στον αναιρεσίβλητο, λύοντας τον γάμο. Το Μονομελές Εφετείο Αθηνών, με την 2.066/20-05-2024, έκρινε ότι, λόγω του διαπλαστικού αποτελέσματος της λύσης του γάμου που επιδίωκαν αμφότεροι, η αναιρεσείουσα στερείται εννόμου συμφέροντος να ασκήσει έφεση, και την απέρριψε ως απαράδεκτη. Εφαρμόζοντας τα ανωτέρω, ο Άρειος Πάγος εξέτασε τον πρώτο λόγο αναίρεσης (άρθ. 559 αριθ. 1 και 14 ΚΠολΔ) και διαπίστωσε ότι η κρίση του Εφετείου περί έλλειψης εννόμου συμφέροντος εναρμονίζεται με τον κανόνα του αντικειμενικού κλονισμού και το διαπλαστικό αποτέλεσμα της λύσης του γάμου, οπότε ο λόγος είναι αβάσιμος. Επί του δευτέρου λόγου (άρθ. 559 αριθ. 8 και 10 ΚΠολΔ), διαπίστωσε ότι αυτός προϋπέθετε ουσιαστική έρευνα της έφεσης, η οποία δεν έλαβε χώρα λόγω απαραδέκτου, και γι’ αυτό κρίθηκε προεχόντως απαράδεκτος.
Κύριοι Λόγοι Απόφασης
Ο πρώτος λόγος αναίρεσης από τους αριθ. 1 και 14 του άρθ. 559 ΚΠολΔ απορρίφθηκε διότι, ενόψει του διαπλαστικού αποτελέσματος της λύσης του γάμου που επήλθε με την αποδοχή της αγωγής διαζυγίου λόγω κλονισμού, η αναιρεσείουσα δεν είχε έννομο συμφέρον να προσβάλει την απορριπτική κρίση της δικής της αγωγής για λόγους υπαιτιότητας. Ο δεύτερος λόγος από τους αριθ. 8 και 10 του άρθ. 559 ΚΠολΔ απορρίφθηκε ως προεχόντως απαράδεκτος, διότι προϋπέθετε εξέταση κατ’ ουσίαν της έφεσης, ενώ αυτή απορρίφθηκε ως απαράδεκτη για έλλειψη εννόμου συμφέροντος. Κατόπιν τούτων, η αίτηση αναίρεσης απορρίφθηκε. Περαιτέρω, διατάχθηκε η απόδοση στην αναιρεσείουσα του παραβόλου ποσού 450 ευρώ, καθόσον δεν οφείλεται παράβολο στις διαφορές του άρθρου 592 παρ. 1 ΚΠολΔ, κατά το άρθρο 495 παρ. 3 εδ. τελευταίο ΚΠολΔ. Τέλος, η αναιρεσείουσα καταδικάστηκε στη δικαστική δαπάνη του αναιρεσίβλητου, την οποία το Δικαστήριο όρισε σε 2.700 ευρώ, κατ’ εφαρμογή των άρθρων 173, 183, 189 § 1 και 191 § 2 ΚΠολΔ.
Τελική Απόφαση
ΑΠΟΡΡΙΠΤΕΙ την από 26-07-2024 αίτηση για αναίρεση της υπ' αριθ. 2.066/20-05-2024 απόφασης του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών. ΔΙΑΤΑΣΣΕΙ την επιστροφή του αχρεωστήτως καταβληθέντος παραβόλου της αναίρεσης στην αναιρεσείουσα. ΚΑΤΑΔΙΚΑΖΕΙ την αναιρεσείουσα στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσίβλητου που ορίζει σε δύο χιλιάδες επτακόσια (2.700) ευρώ.
Ακριβές Νομικό Ερώτημα
Αν, υπό το άρθρο 1439 ΑΚ, το διαπλαστικό αποτέλεσμα της λύσης του γάμου λόγω αντικειμενικού κλονισμού, που επέρχεται με την αποδοχή μίας από τις αντίθετες αγωγές διαζυγίου, αποκλείει έννομο συμφέρον του άλλου συζύγου να επιδιώξει δικαστική κρίση επί της υπαιτιότητας· επίσης, αν η διετής διάσταση θεμελιώνει αμάχητο τεκμήριο κλονισμού κατά το άρθρο 1439 παρ. 3 ΑΚ ανεξαρτήτως υπαιτιότητας.
Αναφορές σε Νόμους
Άνοιγμα απόφασης

ΑΠ 50/2013

Δικονομικό Δίκαιο · Αστικό Δίκαιο2013Άρειος Πάγος
Σχετικότητα 94.6%
Κρίσιμα Πραγματικά Περιστατικά
Οι σύζυγοι βρίσκονταν σε διάσταση και η έγγαμη σχέση τους είχε κλονισθεί έντονα. Τα κλονιστικά γεγονότα σχετίζονταν με το πρόσωπο ενός συζύγου, επηρεάζοντας την κοινή ζωή σε βαθμό που η συνέχιση της συμβίωσης ήταν αφόρητη για τον άλλο. Και οι δύο πλευρές στήριζαν τη λύση του γάμου στον ισχυρό κλονισμό από την ίδια κατηγορία περιστατικών, με διαφορά μόνο ως προς την απόδοση υπαιτιότητας.
Νομική Σκέψη του Δικαστηρίου
Το άρθρο 1439 § 1 ΑΚ καθιερώνει ως λόγο διαζυγίου τον αντικειμενικό κλονισμό της έγγαμης σχέσης, χωρίς να απαιτείται υπαιτιότητα. Απαιτείται επίκληση και απόδειξη γεγονότων αντικειμενικά πρόσφορων να κλονίσουν τον γάμο, που συνδέονται αιτιωδώς με το πρόσωπο του εναγομένου ή και των δύο συζύγων. Αν τα κλονιστικά γεγονότα αφορούν αποκλειστικά το πρόσωπο του ενάγοντος, δεν γεννάται δικαίωμα διαζεύξεως. Το δικαστήριο διαπίστωσε ότι οι σύζυγοι βρίσκονταν σε διάσταση και ότι η σχέση τους είχε κλονισθεί από συγκεκριμένα γεγονότα που αφορούσαν το πρόσωπο του ενός συζύγου. Και οι δύο πλευρές θεμελίωναν τη λύση του γάμου στον ίδιο λόγο (ισχυρός κλονισμός), με διαφοροποίηση μόνο ως προς την υπαιτιότητα, η οποία δεν επηρεάζει τη λύση του γάμου. Εφαρμόζοντας το άρθρο 1439 § 1 ΑΚ, το δικαστήριο εξέτασε την αιτιώδη συνάφεια των γεγονότων με τον κλονισμό και την αφόρητη συνέχιση της συμβίωσης για τον ενάγοντα, αξιολογώντας ότι η αντικειμενική συνδρομή του κλονισμού επαρκεί για τη λύση του γάμου, ανεξαρτήτως υπαιτιότητας.
Κύριοι Λόγοι Απόφασης
Η αίτηση αναίρεσης απορρίφθηκε ως απαράδεκτη λόγω ελλείψεως εννόμου συμφέροντος, διότι η λύση του γάμου είχε ήδη επέλθει με παραδοχή της αντίθετης αγωγής για ισχυρό κλονισμό, ενώ οι δύο αγωγές είχαν ίδιο αντικείμενο, αίτημα και πραγματική θεμελίωση και διέφεραν μόνο ως προς την υπαιτιότητα, η οποία είναι αδιάφορη για τη λύση του γάμου. Εφόσον το διαπλαστικό αποτέλεσμα (διάζευξη) επήλθε, δεν υφίσταται έννομο συμφέρον για ανατροπή της απόφασης, κατά τα άρθρα 68, 516 παρ. 2, 556 παρ. 2 και 577 ΚΠολΔ.
Τελική Απόφαση
Απορρίπτει την από 23-5-2011 αίτηση της Δ. Μ. για αναίρεση της 1454/2011 αποφάσεως του Εφετείου Αθηνών. Καταδικάζει την αναιρεσείουσα στη δικαστική δαπάνη του αναιρεσιβλήτου, την οποία ορίζει σε δύο χιλιάδες επτακόσια (2.700) ευρώ.
Ακριβές Νομικό Ερώτημα
Αν ο ισχυρός κλονισμός της έγγαμης σχέσης, ως λόγος διαζυγίου, θεμελιώνεται χωρίς έρευνα υπαιτιότητας και απαιτεί επίκληση γεγονότων που συνδέονται αιτιωδώς με το πρόσωπο του εναγομένου ή και των δύο συζύγων, ενώ όταν τα κλονιστικά γεγονότα αφορούν αποκλειστικά το πρόσωπο του ενάγοντος δεν γεννάται δικαίωμα διαζεύξεως.
Αναφορές σε Νόμους
Άνοιγμα απόφασης

ΑΠ 794/2023

Αστικό Δίκαιο · Δικονομικό Δίκαιο2023Άρειος Πάγος
Σχετικότητα 94.5%
Κρίσιμα Πραγματικά Περιστατικά
Σύζυγοι τέλεσαν γάμο στις 28 Σεπτεμβρίου 2002 και απέκτησαν δύο τέκνα, γεννηθέντα στις 15-3-2009 και 22-2-2012. Από το έτος 2012 οι σχέσεις τους άρχισαν να κλονίζονται. Από το έτος 2016 και μετέπειτα, όταν η σύζυγος έμεινε άνεργη, το ζευγάρι αντιμετώπισε οικονομικές δυσκολίες, με αποτέλεσμα καυγάδες και πλήρη αποξένωση. Οι σύζυγοι εξακολούθησαν να συμβιώνουν κάτω από την ίδια στέγη, σε διαμέρισμα πρώτου ορόφου εμβαδού μικτού 121,20 τ.μ. και καθαρού 93,61 τ.μ., το οποίο αγόρασαν από κοινού με δάνειο και έχουν υπαχθεί στον νόμο για τα υπερχρεωμένα νοικοκυριά, κατά ποσοστό 1/2 εξ αδιαιρέτου ο καθένας. Η συμβίωση συνεχίστηκε για να μην διαταραχθεί η συναισθηματική κατάσταση των τέκνων, χωρίς ψυχική ή σωματική επαφή μεταξύ των συζύγων. Το έτος 2018, η σύζυγος σύναψε εξωσυζυγική σχέση για σύντομο χρονικό διάστημα. Ο σύζυγος εργάζεται ως ιδιωτικός υπάλληλος με μηνιαίες αποδοχές 600 ευρώ. Οι γονείς του συζύγου διαθέτουν ιδιόκτητη κατοικία εμβαδού 75 τ.μ. και έτερη παλαιά οικία.
Νομική Σκέψη του Δικαστηρίου
Το άρθρο 1439 § 1 ΑΚ προβλέπει ότι καθένας από τους συζύγους μπορεί να ζητήσει διαζύγιο όταν οι μεταξύ τους σχέσεις έχουν κλονισθεί ισχυρά από λόγο που αφορά το πρόσωπο του εναγομένου ή αμφοτέρων των συζύγων. Τα κλονιστικά γεγονότα μπορεί να είναι ανυπαίτια ή μη καταλογιστά, χωρίς να έχει σημασία ποιος δημιούργησε πρώτος το λόγο κλονισμού. Το δεδικασμένο της διαπλαστικής απόφασης διαζυγίου δεν εκτείνεται σε ζητήματα υπαιτιότητας. Το δικαστήριο διαπίστωσε ότι η έγγαμη σχέση κλονίστηκε ισχυρά από το έτος 2016 εξαιτίας οικονομικών προβλημάτων που οδήγησαν σε ψυχική και σωματική απομάκρυνση με πρόθεση οριστικής διάσπασης από αμφοτέρους. Η συμβίωση κάτω από την ίδια στέγη συνεχίστηκε όχι από επιθυμία διατήρησης του γάμου αλλά για διαφύλαξη της ψυχικής υγείας των τέκνων. Η εξωσυζυγική σχέση της συζύγου το 2018 έλαβε χώρα μεταγενέστερα της οριστικής διάσπασης. Εφαρμόζοντας το άρθρο 1439 § 1 ΑΚ, το δικαστήριο έκρινε ότι ο ισχυρός κλονισμός επήλθε από λόγους που ανάγονται στο πρόσωπο αμφοτέρων των συζύγων, χωρίς να απαιτείται διερεύνηση υπαιτιότητας. Όσον αφορά την οικογενειακή στέγη, εφάρμοσε το άρθρο 1393 εδ. α' ΑΚ, κρίνοντας ότι επιβάλλεται η παραχώρηση αποκλειστικής χρήσης στη σύζυγο για το συμφέρον των τέκνων και λόγω της δυνατότητας του συζύγου να στεγαστεί αλλού.
Κύριοι Λόγοι Απόφασης
Η αίτηση αναίρεσης απορρίφθηκε διότι το Εφετείο ορθά ερμήνευσε και εφάρμοσε το άρθρο 1439 § 1 ΑΚ, δεχόμενο ότι ο ισχυρός κλονισμός της έγγαμης σχέσης επήλθε από λόγους που ανάγονται στο πρόσωπο αμφοτέρων των συζύγων (οικονομικά προβλήματα από το 2016, ψυχική και σωματική απομάκρυνση, πρόθεση οριστικής διάσπασης), χωρίς να απαιτείται διερεύνηση υπαιτιότητας. Επίσης, ορθά εφάρμοσε το άρθρο 1393 εδ. α' ΑΚ, παραχωρώντας την αποκλειστική χρήση της οικογενειακής στέγης στη σύζυγο με βάση το συμφέρον των ανηλίκων τέκνων (αποφυγή αιφνίδιας αλλαγής περιβάλλοντος και σχολικού περιβάλλοντος) και την οικονομική δυνατότητα του συζύγου (μηνιαίες αποδοχές 600 ευρώ) να μισθώσει άλλη κατοικία ή να φιλοξενηθεί από τους γονείς του που διαθέτουν δύο ιδιόκτητες κατοικίες.
Τελική Απόφαση
ΑΠΟΡΡΙΠΤΕΙ την από 4/5/2022 αίτηση του Ι. Π. του Α. για αναίρεση της υπ` αριθ.64/2022 απόφασης του Μονομελούς Εφετείου ...
Ακριβές Νομικό Ερώτημα
Αν για την απαγγελία διαζυγίου λόγω ισχυρού κλονισμού της έγγαμης σχέσης απαιτείται η διερεύνηση της υπαιτιότητας των συζύγων, όταν ο κλονισμός οφείλεται σε λόγους που αφορούν το πρόσωπο αμφοτέρων των συζύγων, και αν η παραχώρηση της αποκλειστικής χρήσης της οικογενειακής στέγης μετά τη διακοπή της συμβίωσης μπορεί να στηρίζεται κυρίως στο συμφέρον των ανηλίκων τέκνων και στην οικονομική δυνατότητα του άλλου συζύγου να στεγαστεί αλλού.
Αναφορές σε Νόμους
Άνοιγμα απόφασης

ΑΠ 1262/2018

Αστικό Δίκαιο · Δικονομικό Δίκαιο2018Άρειος Πάγος
Σχετικότητα 94.5%
Κρίσιμα Πραγματικά Περιστατικά
Σύζυγοι τέλεσαν γάμο στις 26-6-2005 και απέκτησαν ένα τέκνο. Σύζυγος εργαζόταν ως ιατρός χειρουργός. Από το έτος 1999 εμφάνισε επιληπτικές κρίσεις και ανευρέθη εκτεταμένη παθολογική απεικόνιση της λευκής ουσίας του εγκεφάλου. Από το έτος 2005 εμφάνισε προοδευτικώς επιδεινούμενες διαταραχές νοητικών λειτουργιών, σφιγκτηριακές διαταραχές, καταθλιπτική συνδρομή, ψυχωσική συμπτωματολογία και έκπτωση της λειτουργικότητάς του στο εργασιακό περιβάλλον, με αποτέλεσμα να παραμείνει εκτός εργασιακών καθηκόντων από το έτος 2006 έως τα μέσα Μαΐου 2009. Στις 6-4-2008 παρουσίασε επεισόδιο έντονης διέγερσης και υποβλήθηκε σε βιοψία εγκεφάλου, που ανέδειξε εκτεταμένο διάχυτο γλοίωμα grade 2. Στις 7-4-2008 εξήλθε από το νοσοκομείο με διάγνωση ανοϊκής συνδρομής, διαταραχών συμπεριφοράς και επιληπτικών κρίσεων. Από τα τέλη Μαΐου 2008 αποχώρησε από τη συζυγική οικία στην Αθήνα και εγκαταστάθηκε στην Τρίπολη με τη βοήθεια του αδελφού και των γονέων του. Ακολούθως εφαρμόσθηκε χημειοθεραπευτικό σχήμα με σταδιακή βελτίωση της νευρολογικής κατάστασης και πλήρη αποδρομή της νευρολογικής συμπτωματολογίας. Κατά τα χρονικά διαστήματα από 12-4-2010 έως 12-7-2010 και από 10-8-2010 έως 10-8-2011 εργάσθηκε ως ιατρός χειρουργός Επιμελητής στο Γενικό Παναρκαδικό Νοσοκομείο Τρίπολης, συμμετέχοντας ενεργά σε 330 χειρουργικές επεμβάσεις.
Νομική Σκέψη του Δικαστηρίου
Το άρθρο 1439 § 3 ΑΚ προβλέπει ότι εφόσον οι σύζυγοι βρίσκονται σε διάσταση συνεχώς από δύο τουλάχιστον χρόνια, ο κλονισμός τεκμαίρεται αμάχητα και το διαζύγιο μπορεί να ζητηθεί. Ως διάσταση νοείται η φυσική και ψυχική απομάκρυνση των συζύγων με τη θέληση να μην έχουν πλέον κοινωνία βίου. Το άρθρο 63 ΚΠολΔ σε συνδυασμό με το άρθρο 131 ΑΚ ορίζει ότι πλήρη ικανότητα δικαστικής παραστάσεως έχει όποιος συμπλήρωσε το 18ο έτος και δεν βρίσκεται σε ψυχική ή διανοητική διαταραχή που περιορίζει αποφασιστικά τη λειτουργία της βουλήσεώς του. Το δικαστήριο διαπίστωσε ότι από τα τέλη Μαΐου 2008 ο σύζυγος αποχώρησε από τη συζυγική οικία με βούληση οριστικής διασπάσεως της έγγαμης συμβιώσεως. Παρά την αρχική επιδείνωση της υγείας του τον Απρίλιο 2008, ακολούθησε σταδιακή βελτίωση με πλήρη αποδρομή της νευρολογικής συμπτωματολογίας. Κατά το χρόνο άσκησης της αγωγής (17-3-2011) και συζήτησής της (4-3-2013) είχε πλήρη συνείδηση των πραττομένων και δικαιοπρακτική ικανότητα, όπως αποδείχθηκε από την επαγγελματική του δραστηριότητα ως χειρουργός σε 330 επεμβάσεις. Εφαρμόζοντας το άρθρο 1439 § 3 ΑΚ, το δικαστήριο εξέτασε αν είχε παρέλθει διετής διάσταση μέχρι τη συζήτηση της αγωγής και αν ο σύζυγος είχε δικαιοπρακτική ικανότητα. Κρίθηκε ότι από το τέλος Μαΐου 2008 έως την 4-3-2013 παρήλθε χρονικό διάστημα μεγαλύτερο της διετίας με πλήρη σωματική και ψυχική διάσταση, γεγονός που κλόνισε αμάχητα την έγγαμη συμβίωση.
Κύριοι Λόγοι Απόφασης
Η αίτηση αναίρεσης απορρίφθηκε διότι το Εφετείο ορθά δέχθηκε ότι ο σύζυγος αποχώρησε από τη συζυγική οικία με βούληση οριστικής διασπάσεως της έγγαμης συμβιώσεως και ότι πέραν της σωματικής απομακρύνσεως οι διάδικοι αποξενώθηκαν ψυχικά και συναισθηματικά. Η οριστική επιθυμία και θέλησή του να μην έχει πλέον κοινωνία βίου ήταν συνεχής και εκφράστηκε με την έλλειψη παντελούς επικοινωνίας και την άσκηση της αγωγής. Περαιτέρω, το Εφετείο ορθά έκρινε ότι ο σύζυγος είχε πλήρη δικαιοπρακτική ικανότητα τόσο κατά το χρόνο καταθέσεως και συζητήσεως της αγωγής διαζυγίου όσο και κατά τη συζήτηση της εφέσεως, με βάση την πλήρη αποδρομή της νευρολογικής συμπτωματολογίας και την επαγγελματική του δραστηριότητα ως χειρουργός. Η υπερδιετής διάσταση από το τέλος Μαΐου 2008 έως την 4-3-2013 κλόνισε αμάχητα την έγγαμη σχέση κατά το άρθρο 1439 § 3 ΑΚ.
Τελική Απόφαση
Απορρίπτει την από 14 Ιουνίου 2017 αίτηση της Γ. Θ. για αναίρεση της 1164/2017 αποφάσεως του Εφετείου Αθηνών. Καταδικάζει την αναιρεσείουσα στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσίβλητου, και τα ορίζει σε δύο χιλιάδες επτακόσια (2.700) ευρώ. Διατάσσει την εισαγωγή του παραβόλου στο οικείο Δημόσιο Ταμείο
Ακριβές Νομικό Ερώτημα
Αν η διετής διάσταση των συζύγων κατά το άρθρο 1439 § 3 ΑΚ τεκμαίρει αμάχητα τον κλονισμό της έγγαμης σχέσης και αν η έλλειψη δικαιοπρακτικής ικανότητας του ενάγοντος συζύγου λόγω νευρολογικής νόσου κατά το χρόνο άσκησης αγωγής διαζυγίου αποτελεί λόγο ακυρότητας της αγωγής.
Αναφορές σε Νόμους
Άνοιγμα απόφασης

ΕφΠειρ 31/2020

Οικογενειακό Δίκαιο · Δικονομικό Δίκαιο2020Εφετείο Πειραιώς
Σχετικότητα 94.4%
Κρίσιμα Πραγματικά Περιστατικά
Η εκκαλούσα άσκησε έφεση κατά οριστικής απόφασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Πειραιώς, με την οποία, συνεκδικάζοντας αντίθετες αγωγές διαζυγίου, έγινε δεκτή η αγωγή του ενάγοντος-ήδη εφεσίβλητου και απαγγέλθηκε η λύση του γάμου λόγω συμπλήρωσης διετούς διάστασης, ενώ απορρίφθηκε η αγωγή της εκκαλούσας λόγω δεδικασμένου από προγενέστερη απόφαση. Οι διάδικοι είναι σύζυγοι. Ο γάμος τελέστηκε στις 6-6-1987 και δεν αποκτήθηκαν τέκνα. Ο εφεσίβλητος άσκησε αγωγή το 2014 επικαλούμενος συνεχή διάσταση από το 2007. Η εκκαλούσα άσκησε αντίθετη αγωγή το 2016 επικαλούμενη ισχυρό κλονισμό από λόγους που αφορούν τον εφεσίβλητο και δήλωσε παραίτηση από προγενέστερες αγωγές της. Προηγήθηκε η υπ’ αρ. 1917/2014 απόφαση του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Πειραιώς που απέρριψε όμοια αγωγή της εκκαλούσας. Η εκκαλούσα με την έφεση προέβαλε εσφαλμένη εφαρμογή περί δεδικασμένου και πλημμελή εκτίμηση αποδείξεων ως προς τη συμπλήρωση διετούς διάστασης, ζητώντας να απορριφθεί η αγωγή του εφεσίβλητου και να γίνει δεκτή η δική της.
Νομική Σκέψη του Δικαστηρίου
Κατά το άρθρο 1439 παρ. 1 ΑΚ, λόγος διαζυγίου είναι ο αντικειμενικός ισχυρός κλονισμός της έγγαμης σχέσης, χωρίς να απαιτείται έρευνα υπαιτιότητας. Το δεδικασμένο της διαπλαστικής απόφασης διαζυγίου δεν εκτείνεται στην υπαιτιότητα ούτε στα επί μέρους κλονιστικά περιστατικά (ΚΠολΔ 322, 324). Κατά το άρθρο 1439 παρ. 3 ΑΚ, αν οι σύζυγοι βρίσκονται σε συνεχή διάσταση επί διετία, τεκμαίρεται αμάχητα ο κλονισμός. Το έννομο συμφέρον αποτελεί διαδικαστική προϋπόθεση της έφεσης (άρθρα 68, 73, 516, 532 ΚΠολΔ) και ερευνάται αυτεπαγγέλτως· η έλλειψή του επιφέρει απαράδεκτο. Για γαμικές διαφορές δεν απαιτείται παράβολο έφεσης (άρθρο 495 παρ. 3 ΚΠολΔ). Αποδείχθηκε ότι εκδικάστηκαν αντίθετες αγωγές των συζύγων: ο εφεσίβλητος ζήτησε διαζύγιο λόγω διετούς διάστασης από το 2007, ενώ η εκκαλούσα ζήτησε διαζύγιο για ισχυρό κλονισμό από γεγονότα του εφεσίβλητου. Πρωτοδίκως έγινε δεκτή η αγωγή του εφεσίβλητου και απορρίφθηκε της εκκαλούσας λόγω δεδικασμένου από την υπ’ αρ. 1917/2014. Η εκκαλούσα άσκησε έφεση προβάλλοντας εσφαλμένη εφαρμογή περί δεδικασμένου και μη συνδρομή διετούς διάστασης. Διαπιστώθηκε επίσης ότι η ίδια αναφέρει πως δεν ζει με τον εφεσίβλητο από τον Σεπτέμβριο 2007. Το δικαστήριο αξιολόγησε ότι και οι δύο διάδικοι επεδίωξαν τη λύση του γάμου και αυτή έχει ήδη απαγγελθεί. Εφόσον το αντικείμενο της δίκης είναι η διάπλαση του διαζυγίου και όχι ο καταλογισμός υπαιτιότητας, η εκκαλούσα δεν έχει έννομο συμφέρον να επιδιώξει την απόρριψη της αγωγής του εφεσίβλητου και την αποδοχή της δικής της. Επιπλέον, από τη μακρά διάσταση που και η ίδια επικαλείται, συντρέχει το αμάχητο τεκμήριο κλονισμού. Ως εκ τούτου, η έφεση είναι απαράδεκτη λόγω έλλειψης εννόμου συμφέροντος, διατάσσεται η απόδοση του παραβόλου και επιβάλλονται τα δικαστικά έξοδα της εκκαλούσας.
Κύριοι Λόγοι Απόφασης
Η έφεση απορρίφθηκε ως απαράδεκτη λόγω έλλειψης εννόμου συμφέροντος της εκκαλούσας: και οι δύο διάδικοι ζητούσαν τη λύση του γάμου και το διαπλαστικό αίτημα έχει ήδη ικανοποιηθεί με την απαγγελία του διαζυγίου από την εκκαλουμένη απόφαση. Το δεδικασμένο της απόφασης διαζυγίου δεν εκτείνεται σε ζήτημα υπαιτιότητας ούτε σε επιμέρους κλονιστικά περιστατικά. Ουσιαστικά, διαπιστώθηκε συνεχής διάσταση των διαδίκων από τον Σεπτέμβριο 2007, την οποία επικαλέστηκε και η εκκαλούσα, οπότε συντρέχει το αμάχητο τεκμήριο ισχυρού κλονισμού του άρθρου 1439 παρ. 3 ΑΚ, χωρίς να ασκεί σημασία ο καταλογισμός υπαιτιότητας. Διατάχθηκε η απόδοση του παραβόλου της έφεσης (άρθρο 495 παρ. 3 ΚΠολΔ) και επιβλήθηκαν τα δικαστικά έξοδα του εφεσίβλητου εις βάρος της εκκαλούσας, ορισθέντα σε 600 ευρώ, κατ’ άρθρα 176 και 183 ΚΠολΔ.
Τελική Απόφαση
Απορρίπτει την έφεση ως απαράδεκτη. Διατάσσει την απόδοση του παραβόλου της έφεσης στην, καταθέσασα αυτό, εκκαλούσα. Επιβάλλει τα δικαστικά έξοδα του εφεσίβλητου, για το δεύτερο βαθμό δικαιοδοσίας, εις βάρος της εκκαλούσας, τα οποία ορίζει στο ποσό των εξακοσίων (600) ευρώ.
Ακριβές Νομικό Ερώτημα
Αν, κατά το άρθρο 1439 ΑΚ, ο ισχυρός κλονισμός της έγγαμης σχέσης συνιστά αντικειμενικό λόγο διαζυγίου χωρίς έρευνα υπαιτιότητας και αν τεκμαίρεται αμάχητα από διετή συνεχή διάσταση· επίσης, αν το δεδικασμένο της απόφασης διαζυγίου δεν εκτείνεται στην υπαιτιότητα ούτε στα επιμέρους κλονιστικά περιστατικά.
Αναφορές σε Νόμους
Άνοιγμα απόφασης

ΑΠ 1312/2025

Αστικό Δίκαιο · Δικονομικό Δίκαιο2025Άρειος Πάγος
Σχετικότητα 94.3%
Κρίσιμα Πραγματικά Περιστατικά
Σύζυγοι τέλεσαν νόμιμο θρησκευτικό γάμο στις 26-12-1983. Μετά τον γάμο τους συμβίωσαν ως σύζυγοι μέχρι τον Μάιο του έτους 2009, οπότε η έγγαμη σχέση τους διασπάστηκε με οριστική πρόθεση διακοπής της έγγαμης συμβίωσής τους. Κατόπιν αιτήσεως λήψεως ασφαλιστικών μέτρων εξεδόθη η υπ' αριθμ. 4615/4-6-2009 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών (Ασφαλιστικών Μέτρων), η οποία διέταξε τη προσωρινή μετοίκηση του συζύγου από την οικογενειακή στέγη στο Ίλιον Αττικής. Το ίδιο έτος (2009) η σύζυγος υπέβαλε αίτηση για υποβολή ξεχωριστής φορολογικής δήλωσης, την οποία έκτοτε υποβάλλει μέχρι σήμερα. Η διάσταση συνεχίστηκε χωρίς διακοπή έως τη συζήτηση της αγωγής, οι σύζυγοι διαμένουν σε διαφορετικές οικίες χωρίς θέληση να διατηρηθεί ο μεταξύ τους γάμος.
Νομική Σκέψη του Δικαστηρίου
Το άρθρο 1439 παρ. 3 του ΑΚ προβλέπει ότι εφόσον οι σύζυγοι βρίσκονται σε διάσταση συνεχώς από δύο τουλάχιστον χρόνια, ο κλονισμός τεκμαίρεται αμάχητα και το διαζύγιο μπορεί να ζητηθεί. Η συμπλήρωση του χρόνου διάστασης υπολογίζεται κατά το χρόνο συζήτησης της αγωγής. Ως διάσταση νοείται η φυσική και ψυχική απομάκρυνση των συζύγων με τη θέληση να μην έχουν πλέον κοινωνία βίου. Μικρές διακοπές της διάστασης που γίνονται προς επίτευξη αποκαταστάσεως δεν παρεμποδίζουν τη συμπλήρωση του χρόνου. Το δικαστήριο διαπίστωσε ότι οι σύζυγοι συμβίωσαν μέχρι τον Μάιο 2009, οπότε εκδόθηκε απόφαση ασφαλιστικών μέτρων που διέταξε τη μετοίκηση του συζύγου από την οικογενειακή στέγη. Από το 2009 η σύζυγος υποβάλλει ξεχωριστή φορολογική δήλωση. Η διάσταση συνεχίστηκε χωρίς διακοπή έως τη συζήτηση της αγωγής, με τους συζύγους να διαμένουν σε διαφορετικές οικίες χωρίς θέληση διατήρησης του γάμου. Εφαρμόζοντας το άρθρο 1439 παρ. 3 ΑΚ, το δικαστήριο έκρινε ότι αποδείχθηκε πλήρως η διάσταση των συζύγων συνεχώς από διετίας τουλάχιστον πριν από τη συζήτηση της αγωγής, από την οποία τεκμαίρεται αμάχητα ο ισχυρός κλονισμός των μεταξύ τους σχέσεων, χωρίς να ενδιαφέρει ποια περιστατικά οδήγησαν στη φυσική και ψυχική αποξένωσή τους.
Κύριοι Λόγοι Απόφασης
Η αίτηση αναιρέσεως απορρίφθηκε διότι το Εφετείο δέχθηκε με επαρκείς αιτιολογίες ότι αποδείχθηκε η διάσταση των συζύγων συνεχώς από το έτος 2009 έως τη συζήτηση της αγωγής, με φυσική και ψυχική απομάκρυνση, διαμονή σε διαφορετικές οικίες και υποβολή ξεχωριστών φορολογικών δηλώσεων, από την οποία υπερδιετή διάσταση τεκμαίρεται αμάχητα ο ισχυρός κλονισμός κατ' άρθρο 1439 παρ. 3 ΑΚ. Οι αιτιάσεις του αναιρεσείοντος για ανεπαρκείς αιτιολογίες ήταν απαράδεκτες λόγω αοριστίας και αβάσιμες, καθώς οι παραδοχές του Εφετείου κάλυπταν πλήρως το πραγματικό της εφαρμοστέας διατάξεως. Η ένορκη βεβαίωση που επικαλέστηκε ο αναιρεσείων λήφθηκε υπόψη και συνεκτιμήθηκε, αλλά απορρίφθηκε με την παραδοχή αντίθετων πραγματικών γεγονότων.
Τελική Απόφαση
Απορρίπτει την από 07.02.2023 αίτηση του Δ. Ψ. για αναίρεση της υπ' αριθμόν 2188/2022 τελεσίδικης αποφάσεως του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών. Διατάσσει την εισαγωγή του παραβόλου, το οποίο κατατέθηκε από τον αναιρεσείοντα για την άσκηση της αιτήσεως αναιρέσεως, στο δημόσιο ταμείο. Καταδικάζει τον αναιρεσείοντα στην πληρωμή των δικαστικών εξόδων της αναιρεσίβλητης, τα οποία ορίζει στο ποσό των δύο χιλιάδων επτακοσίων (2.700) ευρώ.
Ακριβές Νομικό Ερώτημα
Αν η διετής διάσταση συζύγων κατά το άρθρο 1439 παρ. 3 ΑΚ τεκμαίρεται αμάχητα ως ισχυρός κλονισμός της έγγαμης σχέσης και αν μικρές διακοπές της διάστασης ή προσπάθειες επανασυμβίωσης αναιρούν το στοιχείο της διάστασης, καθώς και αν η απόφαση που δέχεται τη λύση του γάμου λόγω διετούς διάστασης στερείται νομίμου βάσεως λόγω ανεπαρκών αιτιολογιών ή μη λήψεως υπόψη αποδεικτικών μέσων.
Αναφορές σε Νόμους
Άνοιγμα απόφασης

Μας εμπιστεύονται

ΔΣ Ξάνθης

Δικηγορικός Σύλλογος

Ξάνθη

Ν. Καραγιαννακίδης

Δικηγόρος

Θεσσαλονίκη

Α. Τράμπα

Δικηγόρος

Θεσσαλονίκη

Μ. Σαουλίδου

Δικηγόρος

Θεσσαλονίκη

Π. Μαλλίνη

Δικηγόρος

Θεσσαλονίκη

Β. Ακριτίδου

Δικηγόρος

Θεσσαλονίκη

Αναζητήστε για τη δική σας υπόθεση

94.000+ αποφάσεις · 18.000+ άρθρα νομοθεσίας

ή κλείστε demo 15 λεπτών →

€199/έτος Κλείστε Demo